Encamên lêgerînê
zikir 1. bîranîn, jêbehskirin 2. zikir (li ser hev bibîranîna navê Xwedê) ol/n
1. bîranîn, jêbehskirin 2. zikir (li ser hev bibîranîna navê Xwedê) ol/n
zikir etmek bnr zikretmek
bnr zikretmek
zikiri geçmek behsa (yekî) hatin kirin, ji (yekî) hatin behs kirin
zikıymet hêja, buha, biqîmet, nirxdar rd
zikretme 1. bibîranîn, jêbehskirin 2. zikirkirin m
1. bibîranîn, jêbehskirin 2. zikirkirin m
zikretmek 1. bi bîr anîn, jê behs kirin l/bw 2. zikir kirin l/gh
1. bi bîr anîn, jê behs kirin l/bw 2. zikir kirin l/gh
zikri geçmek behsa (yekî) hatin kirin, ji (yekî) hatin behs kirin
zikzak 1. xwarovîçko, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çivane, çolûçiv, fetl û fitûl rd 2. xwarpêçk, xwarik (ji bo tiştê mîna nexş û nimûşan) m
1. xwarovîçko, çivûçûr, çivanok, çivîn, xilexwar, çivane, çolûçiv, fetl û fitûlrd 2. xwarpêçk, xwarik (ji bo tiştê mîna nexş û nimûşan)m
zikzak yapmak 1) çiv dan xwe, çiv û çûr dan xwe, xwarovîçko çûn 2) li ser qeys û qiyasekî neman (mec)
1) çiv dan xwe, çiv û çûr dan xwe, xwarovîçko çûn 2) li ser qeys û qiyasekî neman (mec)
zikzakl xwarovîçkoyî, biçivûçûr, çivanokî, xwarpêçî, xilexwarî, çivaneyî rd
zikzaklar çizmek fetl û fitûl dan xwe, çol û çiv dan xwe
fetl û fitûl dan xwe, çol û çiv dan xwe
zikzaklı xwarovîçkoyî, biçivûçûr, çivanokî, xwarpêçî, xilexwarî, çivaneyî rd
zik karın.
n 1. karın * lingê xwe bi şid li zikê hêsp xist ayağını hızla atın karnına vurdu 2. karın (döl yatağı, rahim) * min tu neh meh di zikê xwe de xweyî kir seni dokuz ay karnımda taşıdım 3. göbek (yağ bağlanmış şişman karın) * zik mezin kiriye göbek büyütmüş 4. karın (bazı şeylerde; şiş ve içi boş bölüm) * zikê şûşeyê şişenin karnı 5. mec karın, mide * zikê wî birçî ye karnı aç 6. mec karın (iç, gönül, kafa, akıl) * ez çi zanim çi di zikê wê de heye ben onun karnındakini ne bileyim 7. mec boğaz (yiyeceği, içeceği sağlanan kimse) 8. mec boğaz (yeme içme) * hevalê min yekî ku miriyê zikê xwe ye arkadaşım boğazına düşkün biridir 9. iç (kabuğu olan veya dışı kabuk durumunda bulunan yiyeceklerde kabuğun sardığı bölüm) * zikê nên ekmek içi 10. iç (bir yerin merkezi, ortası, içi) * ez ji zikê Farqînê me ben Silvan’ın içindenim 11. doğum, çocuk doğurma * çend zik aniye? kaç çocuk doğurmuş?
zik anîn doğurmak * du zik aniye iki sefer doğurmuş
zik berdan l/gh göbek bağlamak (veya göbek salıvermek), göbeklenmek
göbek bağlamak (veya göbek salıvermek)
zik bi pişt ve zeliqîn kemikleri sayılmak, aşırı derecede zayılanmak
zik çelqandin göbek çalkamak (veya çalkalamak)
zik çêrandin argo otlanmak (yemek yemek)
zik dagirtin kendini doyurmak
zik dan l/gh bel vermek (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşmak) * dîwar zik daye duvar bel vermiş
zik danan l/gh doğum yapmak
zik girtin l/gh küsmek, darılmak
zik ji ber (yekî) kişîn 1) (biri) göbek bağlamak, göbeklenmek 2) gazdan karnı şişmek
zik ji ber devê (yekê) çûn karnı ağzına varmak (veya burnunda olmak), hamile olmak
zik ji ber kişîn göbek bağlamak (veya göbek salıvermek)
zik lê dirandin göbeğini çatlatmak
zik lê dirîn göbeği çatlamak * heta me da fehmkirin zik li me diriya ona anlatana kadar karnımız çatladı
zik lê werimandin karnını şişirmek
zik li ber dev bûn karnı ağzına varmak (veya burnunda olmak), hamile olmak
zik mezin kiri n göbek büyütmek
zik mezin kirin l/bw 1. göbek büyütmek, göbek bağlamak, göbeklenmek 2. göbek büyütmek, hamile olmak
zik têr kirin karın doyurmak
zik tije kirin karnını doyurmak ji
zik û bejna xwe birîn dişinden, tırnağından artırmak * gelek mirov bi pereyên ku ji zik û bejna xwe birîne, li van guhdarî dike bir çok insan dişinden, tırnağından arttırdığı para ile bunları dinliyor ji
zik û piştê bûn katıla katıla gülmek
zik xwe tije derd û kul kirin endine dert edinmek
zik zikak e dike û nake tu namûsê nake mide düşkünlüğünü anlatan bir deyim
zikak m sokak
zikat bnr zekat
zikbel rd iri karınlı, göbekli
zikbelik rd iri karınlı, göbekli
zikbendek rd/argo iri göbekli
zikberdan m göbek bağlama (veya göbek salıverme), göbeklenme
zikberdayî rd göbekli
zikberoş rd/argo iri göbekli
zikbirçî rd 1. abazan, karnı aç olan 2. aç (gözü doymaz, haris)
zikbirçî têr dibin lê çavbirçî têr nabin aç olan doyar da aç gözlüler doymaz
zikbirçîbûn m karın açlığı
zikbirçîtî m abazanlık, karnı aç olma durumu
zikbûn m dik bakma
l/ngh dik bakmak
zikçal rd/argo obur
zikçûn m ishal olma
zikdagirtî rd/argo hamile
zikdan m bel verme (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşma)
zikdanan m doğum yapma
zikdanandî rd doğum yapmış olan
zikdayî rd 1. bel vermiş olan (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşması durumu) 2. kambur (yapı ve eşyada dışarı doğru bel verme, eğilme)
zikdayîn m bel veriş (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşma)
zikdêlik zo/m bir tür balık
zikê (wê) li berê ye karnı burnunda
zikê (wî) têr pişta (wî) qewîn e karnı tok sırtı pek
zikê (yekê) hatin ber devê wê karnı ağzına varmak (veya burnunda olmak)
zikê (yekê) li ber devê wê bûn karnı burnunda olmak
zikê (yekê) şiqitîn doğumu yaklaşmak, doğumuna birkaç gün kalmak
zikê (yekê) werimandin karnını şişirmek
zikê (yekî) berî erdê dan karnını deşmek
zikê (yekî) bi erdê re çûn karnı yerde sürüklenmek
zikê (yekî) birçî ye karnı aç
zikê (yekî) çêbûn göbeklenmek, göbek bırakmak
zikê (yekî) çûn ishal olmak
zikê (yekî) daketin acıkmış olmak
zikê (yekî) jê têr e (bu sözlere) karnım tok
zikê (yekî) kirin kûzînî karnı zil çalmak
zikê (yekî) kirin qurequr karnı zil çalmak
zikê (yekî) qelaştin karnını yarmak
zikê (yekî) têr bûn karnı doymak
zikê (yekî) tije bûn dertli olmak, dolu olmak
zikê (yekî) yek têr dehê birçî bûn çok çok fakir olmak
zikê (yekî) zer kirin (birini) usandırmak
zikê biçûk ant/nd karıncık
göbek altı
zikê têr hay ji yê birçî tune tok acın halinden anlamaz
zikê têran mala şêran insan tok oldu mu, ev reisi de cömert olur
zikê wan têr be, bejna wan nû be akşam ahıra sabah çayıra (hayatta yiyip içip yatmakta başka kaygıları olmayanlar için söylenir)
zikê wê li ber devê wê ye karnı burnunda
zikê xwe bel kirin tıka basa yemek
zikê xwe dan berê argo doyasıya yemek yemek
zikê xwe hilavêtin göbek atmak (dansöz ve çengiler için)
zikê xwe ji heramiyê birandin haram yemekten uzak durmak (ji)
zikê xwe kêm kirin dişten artırmak
zikê xwe repisandin tıka basa yemek
zikê xwe şidandin işkembesini şişirmek
zikê xwe têr kirin karnını doyurmak, boğazını doyurmak
zikê yekê) li berê bûn karnı burnunda olmak
zikê zarokan tije xeberdan e devê wan nagere söylenecek çok şey var ama dilim dönmüyor
zikekî têr yek birçî aç açına
zikêş m 1. karın ağrısı 2. bj kolera 3. ishal 4. bağırsak enfeksiyonu
zikêşî rd 1. koleralı 2. ishallı
zikêşî bûn l/ngh ishal olmak
zikêşîbûn m ishal olma
zikêşîbûyîn m ishal oluş
zikfireh rd 1. göbekli 2. argo obur
zikgir argo/rd gururlu kaba kimse
zikgirî m küsme, darılma
zikgirtin m küsme, darılma
zikin rd sinsi, kindar kimse
zikir ol/n zikir
zikir kirin l/gh zikretmek
zikir etmek
zikirdar rd zikreden
zikirkirin m zikretme
zikirxane m zikir yapılan yer
zikkêşk m karın üstü sürünme
zikkêşkê m karın üstü sürünme
zikkêşkî h yüz üstü, yüzükoyun
zikkişkî h yüz üstü, yüzükoyun
zikmak m batın, göbek
zikmakî rd/h 1. doğuştan (doğumla beraber, yaradılıştan) 2. doğumsal * nexweşînên dilan ên zikmakî doğumsal kalp hastalıkları
zikmar rd sinsi, kinci kimse
zikmayî bnr zikmakî
zikmeşkî h yüz üstü, yüzükoyun
zikmezin rd göbekli, karınlı
zikmezinkirin m 1. göbek büyütme, göbek bağlama, göbeklenme 2. göbek büyütme, hamile olma
ziknixî nd bir ailenin ilk doğan çocuğu
ziko n karın (çocuk dilinde)
ziko çalo ambaro, dixwe naxwe înkaro doymak nedir bilmemek
ziko têro embaro dixwe naxwe înkaro doymak nedir bilmemek
ziko têro milo şêro karın tok ise, kollar daha bir istekle çalışır
zikopişto m katıla katıla gülme
zikopişto bûn l/ngh katıla katıla gülmek, gölmekten yerlere yıkılmak
zikopişto kirin l/gh kırıp geçirmek (herkesi gülmekten katılmak) * bi yariyên xwe her kesî ji kenan zikopişkto dike şakalarıyla herkesi kırıp geçiriyor
zikopiştobûn l/ngh katıla katıla gülme, gölmekten yerlere yıkılma
zikopiştokirin m kırıp geçirme (herkesi gülmekten katılma)
zikperest rd/argo midesine düşkün
zikpir argo/rd hamile
zikqelêş rd karın deşen
zikr zikir.
zikreş rd/nt kıskanç, günücü, hasetçi
zikreş bûn l/ngh hasetlenmek
kıskanç olmak
zikreşbûn m hasetlenme
zikreşî m çekememezlik, çekemezlik, kıskançlık, günü, hasetlik, haset
zikreşî kirin l/gh günülemek, kıskanmak
kıskançlık yapmak, kıskanmak, çekememek, haset etmek
zikreşîkirin m günüleme, kıskanma
zikreşîtî m kıskançlık, günücülük, hasetlik
ziktêr rd karnı tok
ziktêr (i) rd (r kalın okunur) 1. karınlı, göbekli, iri göbekli 2. obur
ziktêrê çavbirçî tok evin aç kedisi
ziktêrî m tokluk
ziktije rd hamile
ziktilêlî rd şişkin karınlı
ziktirş rd obur
ziktirşî m oburluk
ziktorbe rd 1. karınlı, göbekli 2. obur
zikûza m aile
zikxilt rd sinsi, açık yürekli olmayan
zikxirik m karın üstü sürüklenme
zikzebeş rd iri göbekli
zikzer rd bıkkınlık veren kimse
zikzikandin m çöğdürme (ileriye doğru fışkırtma)
l/gh çöğdürmek (ileriye doğru fışkırtmak)
zikzikîn m çöğme
l/ngh çöğmek
zik 1. ji sîngê heta fêza navranê 2. cihê ku hûr û rûvî tê de ne 3. gewde *“hûrik, zik dike tûrik”
(navdêr, nêr) ûr, mîde, gedek, firşik, meîde, sîng, beşê leşî yê ku dikeve navbera sîngî û navtengê, cihê ku xwarina xwarî diçe tê de.
Herwiha: zig.
ji: hevreha soranî زگ (zig) û سک (sik), kelhurî zig,zazakî pîze, farisî شکم (şikem, şêkem) û اشکم (işkem), pehlewî şekemb, eşkom, tacikî шикам (şikem), jiari. Peyva îranî wek شکم (şikem) ketibû osmanî û jê derbasî bulgarî bûye û niha jî wek шкембе (şkêmbê) tê de maye. Bo guherîna Ş û Z bi hev bide ber zebeş û şebeş. Bo ketina -em /-im ji dawiyê bide ber ala ji erebî elem..
Bikaranîn: Lêker: zik çûn, zik dan, zik berdan. Navdêr: zikçûn, zikberdan, zikdan Rengdêr: zikberdayî.
: jizikaxiv, jizikaxivî, jizikbêj, jizikbêjî, jizikpeyiv, jizikpeyivî, zikêş, zikêşî, zikmeşk, zikreş, zikreşîBi zaravayên din, soranî: sik, feylî: zig, zazakî: pîze
zik afirê ga bûn (biwêj) ji bo kesên pir gelimxwer û çilek tê gotin. heyran ya te ji besaban gelekî der e, maşe-lah yê te ne zik e, afirê ga ye.
zik berdan (biwêj) pir qelew bûn. mirov ku ew qasî bixwe, wê zik jî wisa berde.
zik çêrandin ji bo nanê xweş û belaş li ber sêlan gerîn
zik çûn (lêker)derkişandin, birin, hajotin, sik çûn.
ji: zik + çûn
zik dan (lêker)(Binihêre:) zik
zik gihiştin ber dêv (jina ducanî) ji nêzik ve hemla xwe danîn
zik lê bûn def bê teşe xwarin
zik lê qurequr kirin ji birçînan deng ji rûviyan hatin
zik mezin kirin (biwêj) ji bo kesên zêde xwarinê dixwin û qelew dibin tê gotin. hema karê şabêdîn jî ew e, zik mezin dike.
zik têr bûye, stûyê xwe li kendalan dide (biwêj) ji bo kesê ku piştî başbûna rewşa aborî, bitrî dibe û li belayan digere tê gotin. yê berê jî bi neheqî negotine, mêrê kurd ku zik têr dibe, stûyê xwe jî kendalan dide.
zik û pişt bûn yek (biwêj) pir qelew bûn. li metropolê wisa xwariye ku zik û pişt bûne yek.
zik zikak e, dike û nake, tu namûsê nake (biwêj) ji bo kesên çavbirçî û ji bo çila xwe ar û namûsê jî ji bîr dikin tê bikaranîn. ez çi bibêjim lawê min? zik zikak e, dike û nake, tu namûsê nake.
zikak (navdêr, mê) kolan, kuçe, cade, şeqam, şarih, rê, zaboq, zuqaq.
Têkildar: sikak.
ji: Ji erebî
zikat di îslamê de şertê her sal dayîna miqdareke malî ya diyar ji bo heşt komên diyarkirî *“zikata mirîşkê, hêk e”
zikat lê çûyîn pir belengaz bûyîn
zikberçûyî kokê zikmezin
(navdêr, mê) ormeșk, ziktêrdek.
ji: zik +-ber +çûyî
zikberdan (navdêr, mê) (Binihêre:) zik
zikberdayî (rengdêr) (Binihêre:) zik
zikçêl (rengdêr) mirovê zikê wî mezin mîna yê çêlekan
zikçûn (navdêr, mê) hinavêşî, îshal, diyare, fîşik, nesaxiya ku dema mirovî digire destava stûr ruhn e û pirr caran tê, virrik.
ji: zik + çûn
zikdan (navdêr, mê) (Binihêre:) zik
zikdirîn dan (yekî) (biwêj) yek dexisandin, pelikandin. yek behecandin. çima lawê wî jê re erebeyeke xweşik kiriye, şakir zikdirînan dide mûsayê xeeê.
zikê (yekê) hatin ber dêv (biwêj) hemîle bûn, zêde qelew û kok bûn. zikê zezê hatiye ber dêv hê jî dixebite. wekî tim wisa zêde nexwara, zikê wî wisa nedihate ber dêv.
zikê (yekê) li ber dêv bûn (biwêj) hemîle bûn. maşelah bûka mûsayê temo her sal zikê wê li ber dêv e.
zikê (yekê) tije kirin (biwêj) bênikah jinek hemîle hiştin. wî bêbavî zikê keçikê tije kir, dû re jî revî, çû stenbolê.
zikê (yekî) berî erdê dan (biwêj) zikê yekî qelişandin. wî dînikî hema ji nişke ve zikê mêrîk berî erdê da.
zikê (yekî) bi ser dêv ketin (biwêj) zêde xwarin xwarin, ji bo jinên hemîle tê gotin. teresî wisa xwar ku zikê wî bi ser dêv ket. hê çend meh di ser daweta wan re derbas nebûn, zikê bûka silêman bi ser dêv ket.
zikê (yekî) bi ser piştê ketin (biwêj) ji bo kesên ku zêde xwarin xwarine, an jî pir qelew in tê gotin. kuriyê kumeyt pirî ji zeviyên şîn çêriyabû, zikê wî bi ser pişta wî ketibû. harbi soylu
zikê (yekî) gihîştin piştê (biwêj) gelekî jar bûn. wê nexweşiyê wisa kir ku zikê lelîcanê gihîşte pişte.
zikê (yekî) li pêşiyê çûn (biwêj) pir qelew bûn. zikê wî li pêş wî diçe, tu çawa ji wî wer diecibînî?
zikê (yekî) pê êşîn (biwêj) guneh pê hatin. zikê min bi wî halê wî eşî.
zikê (yekî) qurequr kirin (biwêj) xizan û birçî bûn. çiyê wî heye kuro? heya êvarê zikê wî qurequr dike.
zikê (yekî) şên bûn (biwêj) zik têr bûn, rewşa aborî xweş bûn. ancax di wê sifreya dewlemend de dê zikê delîl şên bibe. mala apê wî alîkarî dayê, êdî zikê kamil şen e.
zikê (yekî) tije bûn (biwêj) zana û bizereng bûn. erê, rewşa wî wisa pejmûrde dixuye, lê zikê wî tije ye.
zikê diya xwe qelaştiye û ketiye hundir (biwêj) ji bo kesên ku jiyana wan xweş e tê bikaranîn. ka kî wekî wê rehet e? welehî zikê diya xwe
zikê xwe çêrandin (biwêj) li vir û wir, zêdetir ji bo xwarinê tevgerîn. karê wî çi ye?! hema tenê zikê xwe diçêrîne
zikê xwe dan ber (biwêj) zêde xwarin xwarin. maşelah di wê geçtê de rosto zikê xwe da ber qeliyê û xwar û xwar. (qerf)
zikê xwe jê êşandin (biwêj) dexesî kirin. kuro ew zikê xwe ji birayê wî dieşîrte, ma dora ku tu.
zikê xwe ji heramiyê birandin (biwêj) tiştên heram nexwarin. bi rastî jî wê zikê xwe ji heramiyê biran dîye. bibihîze ku ev malê diziyê ye, naxwe.
zikê xwe tije derd û kul kirin (biwêj) ji xwe re derd û kul peyde kirin. her tişt ji xwe re kirin pirsgirêk. maşelah ew wisa ne, niha li wir jî zikê xwe tije derd û kul kirin.
zikê xwe tije kirin (biwêj) ji bo keçikên bêmehr û bênikah hemîle diminin tê gotin, zehf zêde xwarin xwarin. heke qîza wî zikê xwe tije nekira, wan jî nedidan wî lawikî. xelîl heta zikê xwe tije neke, ji ser sifreyê ranabe.
zikê xwe zawo kirin (biwêj) zikê xwe têr kirin. edî arîmed zikê xwe zawo kiriye, jê re sekn tune ye.
zikê xwe zer kirin (biwêj) ji bo kesên ku ji kirina karan pir aciz dibin tê gotin. kingê ku ezji osê re daxwaza kiri-ha karekî dikim, îleh zikê xwe zer dike.
zikêş (rengdêr) mirovê zinx, mirovê çepel janezikî, ê-ana zikî
zikêşan (navdêr, mê) ê-ana zikî, zik di ê-e
zikêşî (navdêr, mê) êşa zikî, êşîna zikê kesekî, kula zikî, (mecazî) hesûdî, bexîlî, çavnebarî.
Têkildar: zikêşNêzîk, hinavêş, kolera, kulemar, zikçûn.
Bide ber: dilêş, guhêş, piştêş, serêş.
ji wêjeyê: Ez naxwazim li ser raboriyê biponijim ji ber ko ew hişan tevlihev dike û zikêşiyê tîne û di ser wan re jî dibe sedema mîgrenek giran.(Pasi Jääskeläinen: Li ciyê zivirîna trênan, wergerrandin: Husein Muhammed, weşandin: Kovara Mehname 1999, Nefel.com, 8/2009).
ji: zik + êş + -î. Bi soranî: sikêşî
zikêşkî (navdêr, mê) bernexûn, deverû, devdevkî, liserdevkî, dernixûn.
ji: zikêş +-kî
zikfireh (rengdêr) kesê bêhinfireh, bêhinfireh
zikfirehî (rengdêr) bêhinfirehî
zikî (navdêr, mê) wirgî.
ji: zik + -î
zikîn (rengdêr) kesa/ê her tiştî bo xwarinê dixwaze, kesa/ê pirr dixwe.
Herwiha: zikin. Nêzîk: kulbewî.
ji: zik + -î.
: zikînî zikînîtî zikîntî
zikînî (navdêr, mê) rewşa zikînbûnê, pirxwer, xwarok, çavbirçî, çilek.
ji: zikîn + -î
zikir bîranîna Xwedê û qenciyên Wî *“axa li kêfê ye, xulam di zikrê de ye”
(navdêr, nêr) duakirina ji Xwedê yan pêxemberan yan jî pesndana wan, bo nimûne gotin: Estexfirullah, subhanullah, la ilahe illa Ellah û hwd.
Bikaranîn: Lêker: zikir kirin. Navdêr: zikirkirin Rengdêr: zikirkirî.
Herwiha: zikr.
ji: ji erebî ذكر (żikr) ji ذكر (żekere: anîn bîra xwe, bi bîr anîn, navê kesekî gotin), hevreha aramî דכר (dekere), akadî zekarû (nav lê kirin) ji zikrû (nav). Têkilî tezkîr..
: zikirker zikrî
zikir kirin Xwedê û qenciyên Wî bi bîr anîn
(lêker)(Binihêre:) zikir
zikirker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê zikir dike.
ji: zikir + -ker
zikirkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye zikir kirin
zikirkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) zikir
zikmakî taybetiyên ku hê di zikê diyên giyaneweran de ji wan re çêbûne
(rengdêr) tişta/ê ku mirovî ji zanê ve heye, tişta/ê ku dema mirov têt dinyayê li gel mirovî heye, tişta/ê ku ne mirov piştî welidînê hîn bûye yan mirovî wergirtiye.
ji: zik + mak + -î.
: zikmakîtî
zikmakîtî (navdêr, mê) rewşa zikmakîbûnê.
ji: zikmakî + -tî
zikmeşk (rengdêr) mirovê zikê wî mîna meşkan
zikmezin (rengdêr) mirovê zikê wî mzin.
Bikaranîn: Lêker: zikmezin kirin. Navdêr: zikmezinkirin Rengdêr: zikmezinkirî
zikmezin kirin (lêker)(Binihêre:) zikmezin
zikmezinî (navdêr, mê) zikkûrî, çilekî, xwereyîtî.
ji: zikmezin +-î
zikmezinkî (navdêr, mê) bi zikkûrî, bi têrnebûnbarî.
ji: zikmezin +-kî
zikmezinkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye zikmezin kirin
zikmezinkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) zikmezin
ziknixî (rengdêr) nuxurî, zarrokê/a yekem
ziko çilek, silek
ziko çalo embaro; dixwe, naxwe înkaro (biwêj) ji bo kesên xwarinê zêde dixwin. lê rewşa xwe jî napejirînin tê gotin. ziko çalo embaro; dixwe, naxwe înkaro. mala wî wêran nebe, ne têrbûn jê re heye, ne jî qebûlkirin.
ziko têro, milo şêro (biwêj) yen ku rewşa wan a aborî baş e, derfet û moralên wan zêdetir û bihêztir in. ziko têro, milo çêro. rewşa min wekî wî baş bûya min ê jî wisa bikira hurtehurt.
zikopişto kirin (biwêj) gelekî êşîn. wan gotinên wî kurxalê min, ez zikopişto kirim.
zikqelêş hov û devbixwîn
zikreş (rengdêr) , çavnebar, berçîn, kumreş, dexes, bexîl, qarok, dilreş, hesûd, ziştkar, xebîs, xesîs, qesîs.
Bikaranîn: Lêker: zikreş bûn, zikreş kirin. Navdêr: zikreşbûn, zikreşkirin Rengdêr: zikreşbûyî, zikreşkirî.
ji: zik + reş.
: zikreşî, zikreşîtî, zikreştî
zikreş bûn (lêker)(Binihêre:) zikreş
zikreş kirin (lêker)(Binihêre:) zikreş
zikreşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) zikreş
zikreşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) zikreş
zikreşî çavnebarî, çavreşî
(navdêr, mê) rewşa zikreşbûnê, dexesî, çavnebarî, hesûdî, çavnebartî, kumreşî, bexîlî, dexs, behecokî, dilreşî, çavreşî, rik, girr, kîndarî, xayînî.
ji: zikreş + -î.
Bikaranîn: Lêker: zikreşî kirin. Navdêr: zikreşîkirin
zikreşî kirin (biwêj) dexesî û hesûdî kirin. kifş e ku yargul ji çîmenê zikreşiye dike.
zikreşîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) zikreşî
zikreşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye zikreş kirin
zikreşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) zikreş
ziktêr (rengdêr) ne birsî ne birsî, ne birçî.
ji: zik + têr 2. zikmezin Baştir: ziktêrr
ziktêr e, xew jê re xêr e (biwêj) yên ku pirsgirêkên wan ê aborî nîn in, rehetir in. he!bet tenê bi aboriyê nabe, lê dîsa jî ziktêr e, xew jê re xêr e.
ziktêr, çavbirçî bûn (biwêj) ji bo mirovên ji pêdiviya xwe zêdetir dixwazin tê gotin. çiqas mal û milkê wî hebe dîsa jî ew mirovekî ziktêr î çavbirçî ye.
ziktêrdek kesê ku zikê wî weke têrdeka penîrê nû ji ber hev çûye
ziktêrr (rengdêr) peyv tal e bo kesên zikê wan pirr mezin e.
Herwiha: ziktêr.
Hevwate: zikhimban zikmeş zikmezin.
ji: zik + têrr.
: ziktêrrî
ziktêrrî (navdêr, mê) rewşa ziktêrrbûnê.
ji: ziktêrr + -î
ziktilêr ziktêrdek, zikberçûyî
zikvala bûn (biwêj) bêxîret û bêkêr bûn. tu çi ji wî hêvî dikî? ew yekî zikvala ye.
zik (m.) belly, stomach
m. belly. zikekî têr xwarin=v.t. to eat to one’s fill.
zikê xwe ji hev êşandin to hurt one another
zikekî têr xwarin v.t. to eat to one’s fill.
v.t. to eat to one’s fill.
zikmakî native, inborn
zik Bauch
Magen
Unterleib
zik-repitîn Blähbauch
zikês Bauchschmerz
ziko gefräßig
zikreş argwöhnisch
bösartig
eifersüchtig
neidisch
verräterisch
zik n. meske, xasîye, xilike, vêre, xasîya vêreyî m.
n. pîze, zere, vêre n.
zik berdan lg. vêre raverdayene, xasîye raverdayene, xilike raverdayene
zik çêrandin lg. vêre çerenayene, vêre çiraynayene
zik çirandin lg. vêre çîrnayene, vêre dirnayene, vêre çîrkerdene
zik êsîn lng. zere dejayene, pîze girewtene, zere girewtene
zik perçivîn lng. zere masayene, cem bîyene, vêre weperçefîyene
zikak m. kuçe, zuqaq, ziqaq n.
zikat m. dî n. zikat, zekat n.
zikbendek rd. vêregirs
zikbirçî rd. zerevêsan
zikbirçîtî m. zerevêsanîye, zerevêsanênî m.
zikê piçûk n. vêreyo qij n.
zikê xwe hilavêtin lg. vêre we estene, qine we estene
zikês n. zeredej, pîzedej, dejê pîzeyî, dejê zereyî, tewayisê pîzeyî n.
m. tîp. zeredejan, kolera, kurela n.
zikêsî rd. zeredejanên, kolerayên, kurelayên
zikêsîn m. zeredejayis, pîzegirewtis, zeregirewtis n.
zikfireh rd. asûde, zerehîra, zereasan, rehet, zererehet, bîhnhîra
zikir n. zikir, zikr n.
zikir kirin lg. zikir kerdene
zikirkirin m. zikirkerdis n.
zikmezin rd. pîzegirs, meskin, nakin, vêregirs, vêremeskin
zikres rd. dexes, çimnêbar, çimteng, mûr, hesud, çimsîya, mudî, hasud, hasid
zikresî m. dexesîye, hesudîye, mûrîye, çimsîyayîye, gmnêbarîye, zeresîyayîye m.
ziktêr rd. vêremird, pîzemird
ziktêr kirin lg. pîze mircikerdene, pîze dekerdene, vêre mircikerdene