Encamên lêgerînê
xwîn kan.
m 1. kan 2. mec kan (soy) * ew jî, ji xwîna min e o da benim kanımdan 3. hiq kan akçesi * bavê wî xwîna kurê xwe stend babası oğlunun kan akçesini aldı
xwîn avêtin kan kusmak
xwîn bel kirin kan fışkırmak
xwîn berdan kan almak
xwîn berî erdê dan kan dökmek (ölüme yol açmak, cana kıymak)
xwîn bi xwe de anîn elini kana bulamak (veya bulaştırmak)
xwîn bi xwînê nayê şûştin, xwîn bi avê tê şûştin kanı kanla yumazlar, kanı suyla yularlar, ölümle öç alınmaz
xwîn bûn l/ngh kanamak
xwîn cemisîn kan pıhtılaşmak
xwîn cendek birin kan gövdeyi götürmek
xwîn çûn kan boşalmak
xwîn dan 1) kan vermek (hastaya, yararlıya kan aktarmak) 2) kan vermek (kan naklı için kan aldırmak)
xwîn di canê (yekî) de gerîn benzine kan gelmek
xwîn di dev û poz de avêtin ağzından, burnundan kan fışkırmak
xwîn dîtin l/gh ay başı olmak, âdet olmak
xwîn gewde birin kan gövdeyi götürmek
xwîn guhastin kan değiştirmek
xwîn herikîn 1) kan akmak 2) kan akmak (kanlı çarpışma olmak)
xwîn jê anîn kanatmak
xwîn jê berdan l/bw -den kan aldırmak
-den kan almak (bir damardan bir miktar kan çekmek veya akıtmak)
xwîn jê çûn l/bw kanamak, kan kaybetmek, kanama geçirmek
1) (birinden) kan gitmek (büyük aptestini ederken kan gelmek) 2) kan kaybetmek
xwîn jê girtin -den kan almak (bir damardan bir miktar kan çekmek veya akıtmak)
xwîn jê hatin kanamak.
l/bw kanamak * ji birînê xwîn dikişe yara kanıyor
-den kan gelmek, kanamak
xwîn jê kişîn l/bw kanamak * ji birînê xwîn dikişe yara kanıyor
-i kan kaybetmek
xwîn ji ber çûn l/bw kanaması olmak, kanmak
xwîn ji canê (yekî) kişîn benzinde kan kalmamak
xwîn ji çivîkekê (an jî çûkekê) neanîn karıncayı bile ezmemek
xwîn ji qelema (yekî) hatin (an jî niqutîn) kaleminden kan damlamak
xwîn ji xwe berdan l/bw kan vermek
kan vermek (vücudundaki fazla kanı akıtmak)
xwîn ketin (...) kanlanmak (bir organda kan birikmek) * xwîn ketiye çavê wê gözü kanlanmış
xwîn ketin canê (yekî) yüzüne kan gelmek
kanlanmak (kanı çoğalmak)
xwîn ketin çavê (yekî) 1) gözünü hırs bürümek (çok öfkelenmek) 2) gözünü kan bürümek (adam öldürecek kadar öfkelenmek)
xwîn ketin çavên (yekî) 1) gözlerini (veya gözünü) kan bürümek 2) gözleri kan çanağına dönmek (veya gözleri kanlanmak)
xwîn ketin mêjiyê (yekî) 1) (birini) kan boğmak (beynine kan hücumuyle ölmek) 2) kanı başına çıkmak (sıçramak veya toplamak)
xwîn ketin nav canê (yekî) (vücudunun bir yerine) kan oturmak
xwîn kirin l/gh kanatmak
xwîn kişandin l/gh kan çekmek
kan çekmek (yakınlık duymak)
xwîn kişîn (cihekî, canê mirov) kan yürümek
xwîn laş birin kan gövdeyi götürmek, (kan) dere gibi akmak
xwîn laş hilanîn l/bw kan gövdeyi götürmek
kan gövdeyi götürmek
xwîn lê kelîn l/bw kanı kaynamak
xwîn lê qusîn l/bw kanı kaynamak
xwîn li canê (yekî) gerîn kanlanmak (kanı çoğalmak) * vê havînê pariyek xwîn li canê kurik geriyabû çocuk bu yaz kanlanmış canlanmıştı
xwîn li erdê ye hasadını kaldırmamış olmak
xwîn li serê (yekî) xistin 1) kanı başına sıçramak (veya beynine çıkmak) 2) kanı başına çıkmak (veya sıçramak veya toplamak)
xwîn mîstin kan işemek
xwîn mîz kirin 1) kan işemek 2) mec kan fışkırmak
xwîn pê de hatın l/bw 1. cinayet işlemiş olmak 2. üstü başı kan olmak
xwîn pê de hatin elinden kan çıkmak
xwîn pijiqîn kan fışkırmak
xwîn qusîn l/ngh kan oturmak
xwîn rêtin l/gh kan dökmek
xwîn rêtin (an jî rijandin) 1) kan akıtmak (kurban kesmek) 2) kan dökmek (ölüme yol açmak, cana kıymak)
xwîn rijandin l/gh kan dökmek
xwîn rijîn 1) kan akmak 2) kan akmak (kanlı çarpışma olmak) 3) kan çıkmak (cinayet işlenmek, kan dükülmek)
xwîn rijîn erdê 1) kan akmak (kanlı çarpışma olmak) 2) kan olmak (insan öldürülmek)
xwîn sekinandin (rawestandin an jî bestandin) kanamayı durdurmak
xwîn tê de avêtin kan fışkırmak
xwîn tê gerîn l/bw 1. kanlanmak (kan bulaşmak) 2. kanlanmak (kanı çoğalmak) 3. yüzüne kan gelmek
xwîn û mêjî li hev qelibîn kanı başına sıçramak (veya beynine çıkmak)
xwîn û xirar kan revan di nav xwîn û xirarê de maye kan revan içinde
xwîn û zehir li hev qelibîn zehir zıkkım olmak, birbirine karışmak
xwîn vereşîn kan kusmak
xwîn verestin kan boşalmak, kanama geçirmek
xwîn wekî çem herikîn (kan) dere gibi akmak
xwîn werivîn (...) kanlanmak (bir organda kan birikmek)
xwîn winda kirin kan kaybetmek
xwîn xwestin kan istemek (öldürülen birinin öcünü istemek)
xwîna (yekê) zêde çûn (birinden) kan gitmek (kadınlarda aybaşı çok kanlı olmak)
xwîna (yekî) bûn av kanı sulanmak
xwîna (yekî) fir kirin (birinin) kanına ekmek doğramak
xwîna (yekî) ji (yekî) ne sortir bûn (birinden) daha değerli olmamak
xwîna (yekî) kelîn kanı kaynamak
xwîna (yekî) ketin serê (birine) kanı kaynamak * xwîna min) kete serê ona kanım kaynadı
xwîna (yekî) lê kelîn (birine) kanı ısınmak, içi ısınmak * xwîna wan zû li hev keliya kanları birbirine çabuk ısındı (li)
xwîna (yekî) mijîn (bir şeyin) kanını emmek
xwîna (yekî) tehl bûn sevimsiz olmak, antipatik olmak, sevimsizleşmek
xwîna (yekî) ziwa bûn 1) kanı kurumak (çok usanmak) 2) kanı sulanmak
xwîna (yekî) ziwa kirin (birinin) kanını kurutmak (canından bezdirmek)
xwîna esmeran şîrîn e beyazın adı esmerin tadı
xwîna hev fir kirin kanlı bıçaklı olmak
xwîna paqij biy/nd temiz kan
xwîna pîs ant/nd kirli kan
xwîna reş ant/nd kirli kan
xwîna sar cinayet
xwîna sor 1) al kan, kızıl kan 2) kan kırmızı (üstün, yaman)
xwîna spî ant lenf, lenfa
xwîna xwe kirin kevçî 1) (kendi) kanına susamak, eceli gelmiş olmak 2) belâsını aramak
xwîna xwe kirin stûyê (yekî) belâsına armak
xwîna zêde jê çûn dem dökmek (kadınlar ay başında çok kan yitirmek)
xwînar bûn l/ngh kanama geçirmek
xwînarî m kanama
xwînariya hundirîn nd iç kanama
xwînarîya hundirîn iç kanama
xwînariya mêjî bj/nd beyin kanaması
xwînariya mejiyê beyin kanaması.
xwînarîya mezin büyük kanama
xwînav m 1. serum 2. sulanmış kan 3. göz yaşı
xwînbar rd kanlı
xwînbera sereke m aort
xwînberdan m kan alma
xwînbestî m kanamayı durdurma
xwînbiha m 1. diyet 2. fidye, kurtarmalık
xwînbijîn rd saf kan
xwînbir m kan kesici
xwînbirak nd/nt kan kardeşi
xwînbûn m kanama
xwînçûn m kan boşalma
xwîndar rd 1. kanlı (kan bulaşmış) 2. kanlı (kanı olan) * goştê xwîndar kanlı et 3. kanlı (kan dökülmesine sebep olan) * şerekî xwîndar kanlı bir savaş 4. kanlı, kan davalı, katil (istiyerek kan dökmüş olan) 5. kanlı (kanlanmış olan) 6. kanlı (kanı yoğun olan, demevî)
xwîndar bûn l/gh kanlanmak (kan bulaşmak)
xwîndar kirin l/gh kanlandırmak
xwîndarbûn m kanlanma (kan bulaşma)
xwîndarî kan davası.
m 1. kanlılık 2. kan davası
xwîndarkirin m kanlandırma
xwînder rd kan verici ( o grubu)
xwîndîtî rd âdetli
xwîndîtin m ay başı, âdet
xwînende nd/nt 1. okuyucu 2. okuyucu (şarkı, türkü okuyan kimse) 3. okuyucu (düğüne çağrı yapan kimse)
xwînendetî m 1. okuyuculuk 2. hanendelik, okuyuculuk, şarkıcılık, türkücülük 3. okuyuculuk (okuntuları dağıtma işi)
xwîner nd/nt 1. okur, okuyucu 2. okuyucu 3. m okuyucu * xwînera optik optik okuyucu
xwînerî m okuyuculuk
xwînerîtî m okuyuculuk
xwînewar rd kanlı
xwînewî rd kanlı, demevî
xwînfir rd kan içici, kana susamış olan
xwînfirî bûn l/ngh kana susamak
xwînfirîbûn m kana susama
xwînfirîbûyîn mkana susama
xwîngêr nd/nt intikamcı
xwîngeran m kan dolaşımı
xwîngêrî m intikamcılık
xwîngerîn m kan dolaşımı
xwîngerm sıcak kanlı, sempatik.
rd 1. sıcak kanlı * ajalên xwîngerm sıcak kanlı hayvanlar 2. sıcak kanlı, sevecen, cana yakın, (şirin, sempatik) 3. adamcıl, munis
xwîngermî m 1. sıcak kanlılık 2. sıcak kanlılık, cana yakınlık, sevecenlik, sempati 3. adamcılık
xwîngermtî bnr xwîngermî
xwîngir rd kan alıcı (a grubu)
xwîngiran rd ağır kanlı, hantal
xwîngiranî m ağır kanlılık, hantallık
xwînguhastin bj/m kan aktarımı
xwînguvaştinî bj/m hipertansiyon
xwînhêner m toplar damar
xwînhênera pişikê ant/nd akciger damarı
xwînhênera sereke ant/nd ana toplar damar
xwînhênera sîpilkê ant ak ciger damarı
xwînhindik rd anemik
xwînhindikî m anemi
xwînî rd 1. demevî, kanla ilgili 2. kan davalı * ev xwîniyê min e bu benim kan davalım 3.nd/nt kanlı, katil (istiyerek kan dökmüş olan, katil)
xwînî bûn l/ngh kanamak * destê min xwînî bû elim kanadı
düşman sahibi olmak
xwînî kirin l/gh kanatmak
xwînîbûn m kanama
xwînîbûyî rd 1. kanamış olan 2. kanlı (kanlanmış olan)
xwînîbûyîn m kanayış
xwînîkirî rd kanatılmış
xwînîkirin m kanatma
xwînîtî m 1. kan davalılık 2. kan davası
xwînjêçûn m kanama, kan kaybetme, kanama geçirme
xwînjêçûyî rd kanama geçirmiş olan, kan kaybetmiş olan
xwînjehrî m kan zehirlenmesi
xwînjêkişîn m kanama, kan kaybı
xwînkêş bj/m aspiratör
xwînkirin m kanatma
xwînkişandin m kan çekme
xwînkişîn m kanama
xwînmiçiqî rd kanı çekilmiş olan
xwînmiçiqîn l/ngh kanı çekilmek
xwînmij rd 1. kan emici 2. nd/nt vampir
xwînmijî m kan emicilik
xwînmijok rd 1. kan emici 2. zo/m sülük
xwînmîze m kan işeme
xwînmîzk m koyunlarda görülen bir hastalık
xwînnas nd/nt kan bilimci, hematolog
xwînnasî m kan bilimi, hematoloji
xwînneşîrîn rd sevimsiz
xwînneşîrînî m sevimsizlik
xwînpak rd 1. saf kan 2. asil, soylu
xwînpare biy/m oğulcuk, kan pıhtısı
xwînpestên bj/mkan basıncı, tansiyon
xwînpestêna zêde yüksek tansiyon
xwînrêj rd kan dökücü, kana susamış olan
xwînrêjî m kan dökücülük
xwînrêjiya mêjî nd beyin kanaması
xwînrêtin m kan dökme
xwînrij rd 1. kan dökücü, kanlı (kan dökülmesine sebep olan) 2. kanlı (istiyerek kan dökmüş olan, katil)
xwînrijandî rd kan dökmüş olan
xwînrijandin m kan dökme
xwînrijî m kan dökücüluk
xwînsar rd 1. soğuk kanlı, serin kanlı, itidallı 2. sevimsiz
xwînsar bûn l/ngh 1. soğuk kanlı olmak, serin kanlı olmak 2. sevimsizleşmek
soğuk kanlı olmak
xwînsarbûn m 1. soğuk kanlı olma, serin kanlı olma 2. sevimsizleşme
xwînsarî m soğuk kanlılık, serin kanlılık, itidal 2. soğukluk, sevimsizlik
xwînsarî kirin l/gh ağırsamak
xwînsarîkirin m ağırsama
xwînsarîtî m soğuk kanlılık
xwînsarîya xwe winda kirin itidalini kaybetmek
xwînşîrîn rd cana yakın, sıcak kanlı, sevimli, sempatik
xwînşîrîn bûn l/ngh sevimlileşmek
xwînşîrin kirin l/gh sevimlileştirmek
xwînşîrînbûn m sevimlileşme
xwînşîrînî m sıcak kanlılık, cana yakınlık, sevimlilik, sempati
xwînşîrinkirin m sevimlileştirme
xwînsivik rd cana yakın, sıcak kanlı, sempatik, tecz canlı
xwînsivikî m sıcak kanlılık, cana yakınlık, sempati, tez canlılık
xwînsor rd kan kırmızı
xwînsorî biy/m hemoglobin
xwîntal bnr xwîntehl
xwîntêgerîn m 1. kanlanma (kan bulaşma) 2. kanlanma (kanı çoğalma) 3. yüzüne kan gelme
xwîntehl rd sevimsiz, itici, antipatik
xwîntehl bûn l/ngh sevimsizleşmek
xwîntehlbûn m sevimsizleşme
xwîntehlî m sevimsizlik, iticilik
xwîntewrînek bj/m kurdeşen
xwîntêzan bj/m kan basımı
xwînveguhêzî bj/m kan aktarımı
xwînverestin m kan boşalma, kanama geçirme
xwînverestinbir m kan kesici
xwînverisîn m kanama, kanama geçirme
xwînvexur rd kan içici, hunhar
xwînvexurî m kan içicilik
xwînvexurîtî m kan içicilik
xwînwerivîn m kanama
xwînwerivîna mêjî bj beyin kanaması
xwînxur rd kan içici
xwînxwar rd kan içici, hunhar
xwînxwarane h hunharca
xwînxwarî m kan içicilik
xwînxwaz rd/bj hemofil
xwîn 1. aviya sor a ku di rehan de diçe û tê 2. ava jiyanê ya giyaneweran *“xwîn, bi xwînê nayê şûştin”
(navdêr, mê) ava sor ya di leşê mirovan û candarên din.
Herwiha: xên, xîn, xûn, xwên, xwûn.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: خوین.
Bikaranîn: Lêker: xwîn dan, xwîn jê hatin, xwîn rijandin, xwîn sekinîn, xwîn vexwarin, xwîn bûn, xwîn xwestin, xwîn kirin. Navdêr: xwînbûn, xwînxwestin, xwînkirin, xwîndan Rengdêr: xwînxwarî.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: xwîn (xûn, xîn), soranî: xwên, Kurdiya başûr: xwîn, Lekî: xwîn, hewramî: winî, hûn, zazakî: gonî, gunî.
ji: jiari, hevreha xwên ya soranî, خون (xûn) ya farisî, xûn ya pehlewî, gonî, guwîn û goyn yên zazakî û vohunîş- ya avestayî ji proto-aryayî wehun..
: xwînawî, xwîndar, xwîndarî, xwînî, xwînmêj, xwînmêjî, xwînrêj, xwînrêjî, xwînxwer, xwînxwerî
xwîn avêtin (lêker)xwîn vereşîn.
ji: xwîn + avêtin
xwîn bi çokan de çûn (biwêj) jîndar bûn. ruh hatin ber. piştî bêhna cixareyekê bi şûn de xwîn bi çokan de çû.
xwîn bi ser (yekî) de hatin (biwêj) bi neheqî, kuştin an jî birîndar kirina kesekî ketin stûyê yekî. xwedê nîşanî kesî mede, îro xwîn bi ser wê malbatê de hatiye.
xwîn bi ser (yekî) xistin (biwêj) lê xistin, li yekî dan. di dawiya dawî de çûn xwîn bi ser wî xistin, dû re rehet bûn.
xwîn bi ser hev de kelîn (biwêj) ji hev û din hez kirin. nizanim çawa bh, lê hema me çawa ku hev û din dît, xwîna me li hev kelî.
xwîn bûn (lêker)(Binihêre:) xwîn
xwîn dan (lêker)(Binihêre:) xwîn
xwîn di dilê (yekî) de kelîn (biwêj) kîn ajotin. ez dizemim, çar sal di ser wê bûyerê re derbas bû, lê hê jî xwîn di dilê evdilselam de dikele.
xwîn dîtin (lêker) mehik bîm.
ji: xwîn + dîtin
xwîn guhaztin (navdêr, mê) guhaztin, têre çûn.
ji: xwîn +guhaztin
xwîn jê hatin (ava sor a rehan) derhatin *“ji paniyê xwîn nayê ku dil lê bişewite”
xwîn ji bin gûhan berdan (biwêj) jîr kirin, sax kirin. 2. di hin hêlan de jî berevajiyî wê, ji bo sedema sistbûn û teraliyê tê bikaranîn. wa ye çavên xwe vekirin, heke te xwîn ji bin guhan bernedaya, zor baş bûbûya. de hinekî bilive, ma xwîn ji bin guhê te berdane? dilawer zeraq
xwîn ji dilê (yekî) çûn (biwêj) li ber xwe ketiné, gelekî xemgîn bûn. îro xwîn ji dilê wê diçe, lê ez nikarim tiştekî bikin1.
xwîn ji rûyê (yekî) kişîn (biwêj) mat man, ji xiroşê yan jî ji tirsê şok bûn. dema efsûnbaz kire niçîn, berçem û hezkiriyê wê zîq li çavên hev du nêrîn, xwîn ji rûyê wan kişiya, reng avêtin ... fevzi bilge
xwîn ji xwe bernedan (biwêj) ji bo çareseriya pirsgirêkê tu hewldan nîşan nedan. wan hemûyan erîşîser min kirin, lê maşelah kurapê min qet xwîn ji xwe berneda.
xwîn kelîn (navdêr, mê) coşîn.
ji: xwîn +kelîn
xwîn ketin (lêker) xwîn werivîn.
ji: xwîn + ketin
xwîn ketin çavan (biwêj) gelekî hêrs bûn. wisa xwîn ketibû çavan ku tu kesî newêribû jê xeber bidaya.
xwîn kirin (lêker)(Binihêre:) xwîn
xwîn kişandin (lêker)(Binihêre:) xwîn
xwîn li eniya (yekî) ketin (biwêj) ketin belayeke mezin. carekê ku xwîn li eniya mirov ket. ji wê bi şûn de jiyan dijwar dibe.
xwîn pê de hatin (biwêj) di hêla tenduristî de ber bi başbûnê ve çûn, di hêla aborî de rewş baş bûn, ji ber kuştin an jî birîndarkirinê bûn xwedî dijmin. berê beşera wî zehf xerab bû, lê waye van rojan xwîn pê de hcitiye. par zarokên wî ji birçînan dimirin, lê wa ye îro xwîn pê de hatiye. piştî ku xwîn pê de liêt, ji ber neyaran mala xwe bar kirine ızmirê.
xwîn rijandin (lêker) xwîn rêtin.
ji: xwîn + rijandin
xwîn rijîn (navdêr, mê) xwîn herikîn.
ji: xwîn +rijîn
xwîn rijîn dilê (yekî) (biwêj) gelekî xemgîn bûn, li ber xwe ketin. li zarokan dinihêrim, xwîn dirêje nav dilê min. rizaliyê reşît
xwîn şirîn (navdêr, mê) hestîsivik, taze, girnoş, law, keleş, nazenîn, nazik, melahîm, nerm, razirav.
ji: xwîn +şirîn
xwîn tê de neman (biwêj) pir tirsîn. zêde peroş bûn, gelekî jar û lawaz bûn. sekinî, xwîn tê de nentabû. di cih de rûnişt. çiya mazî piştî ku ji nexweçxwaneyê derket min ew dît, ketibû rewşeke wisa ku xwîn tê de nentabû.
xwîn tê gerîn (biwêj) di hêla tenduristî de bi pêş de çûn. bi ser xwe de hatin. şikir wa ye van rojan hinekî xwîn tê geriyaye, rewşa rizgo baş dixuyê.
xwîn tijî çavên (yekî) bûn (biwêj) pir bihêrs bûn. xwîn tijî çavên qaso bûbû, tiştek nedidît û nedibihîst.
xwîn û mêjî li hev qelibîn (biwêj) mantiq û hest bi hev du re tekoşîn kirin. ez wisa tevlihev bûm û wisa ponijîm ku xwîn û mêjî bi hev qelibîn û ez mam di ortê de.
xwîn weke avê çûn (biwêj) gelek xwîn rijîn. şerekî dijwar pêk hatin. di wî şere her du gandan de xwîn wekî avê çû.
xwîn werivîn (navdêr, mê) xwîn ketin.
ji: xwîn +werivîn
xwîn xweşkirî bûn (biwêj) ji bo kesên ku di nav êl û eşîran de sulh û aştiya doza kuştin û birîndarkirinê dikin tê gotin. rehmetiyê apê feqî hisêyn mirovekî xwînxweşkirî bû.
xwîn xwestin (biwêj) tol xwestin. doza kuştinê kirin. ew jinik xwînê dixwaze, lê divê hûn bi ya wê mekin.
xwîna (navdêr, mê) dilê, xwîntehl bûn, neşîrîn bûn, xwînsar bûn, rûsar bûn, cirnexweşik bûn.
ji: xwîn +a
xwîna (...) tev herikîn (biwêj) ji bo exrebeyên nêzîk tê bikaranîn. kuro ma em xerîb in? xwîna me tev dîherike.
xwîna (...) yek bûn (biwêj) xwediyê eynî lêzim û silaleyê bûn. mu tu kesekî xerib heye? xwîna me yek e.
xwîna (yekî) bi ser (yekî) de kelîn (biwêj) jê hez kirin. xwîna min wisa bi ser wê keçikê de dikeliya ku te digot qîza min e.
xwîna (yekî) cemidîn (biwêj) ecêb man. şok bûn. gava min ew nûçe bihîst, xwîna min cemidî.
xwîna (yekî) fir kirin (biwêj) bi kuştin an jî xwînrijandinê dilê xwe rehet kirin. ez baş dizanim, heke zubêt ku fetah bigire, wê xwîna wî fir bike.
xwîna (yekî) herikîn (biwêj) zêde kuştin û birîndarî çêbûn, pir çalak û biperoş bûn. mixabin di wî şerê biraku-jiyê dejî gelek xwîna kurdan herikî. ji bo wî normal e, ew ciwan e, xwîna wî diherike.
xwîna (yekî) hevraz avêtin (biwêj) pir hêrs bûn. xwîna silo hevraz avêt, ji hêrsan ber çavên wîreş bûn ... tosinê reşît
xwîna (yekî) ji xwîna (yekî) sortir bûn (biwêj) jê birûmettir û girîngtir bûn.. çima xwîna te ji ya min sortir e ku tu xwe didî wî alî û mm didî ber vê belaya han?
xwîna (yekî) kişandin (biwêj) ji bo şibandina exrebeyan tê gotin, li hemberî kesekî nêzîkayî, germî û hezkirin hîs kirin. (ji bo exrebeyan tê bikaranîn.), xwe bi bela û xetayan girtin. xwîna wan hev û din kişand û di demeke kurt de bûne hevalên baş, piştre em pê hesiyan ku exrebeyên hev in. xwîna wê gelekî min dikişine, bawer im ku tiştek di vî karî de heye. xwîn paris dikişine, bi vê meşe dê li ser belaya xwe ve bibe.
xwîna (yekî) li erdê nehiştin (biwêj) toi hildan. hela! be, wan xwîna wî xortê xwe du rojan jî li erdê nehiştin.
xwîna (yekî) mêtin (biwêj) li keda yekî xwedî derketin. dest dayîn ser ked û heyîna kesan. îro jî bi awayekî din ew dewlet xwîna dewletên piçûk û xizan dimêjin.
xwîna (yekî) rijandin (biwêj) zilm û tadeyî kirin, kuştin. min gotê: kuro ev çi tu dibêjî? yan ez ê xwîna te bîrêjim, an tu dêya min. ma tu li gel kê diaxivî? bizane ku ez tekş im, tekş elaedîn secadî
xwîna (yekî) stendin (biwêj) di berdêla kuştina kesekî de pez an jî pere stendin, ji dêwla mirovekî xwe yê kuştî ji dijminên xwe mirovek kuştin. bahadîn ji ber birayê xwe ve sed kavir xwîn stend. di navbera du rojan de wan jî mêrek kuşt û xwîna bavê xwe stendin.
xwîna (yekî) zuha bûn (biwêj) ecêb man. dema ku min ew bûyer bilûst, xwîna min zuha bû.
xwîna (yekî)... hilnedan (biwêj) wîjdanê nepejirandin. ...qebûl nekiriye, xwîna wî evyek hilnedaye û bi şandilxwazî wî ev hildaye ser milê xwe. musa vazgali
xwîna bavê xwe xwestin (biwêj) buhayê malê xwe yê ku difroşe gelekî biha gotin. mala bavê bawa bişewite, ji bo her dolabekê xwîna bavê xwe dixwaze.
xwîna hev du rijandin (biwêj) li hev du xistin, birîndar kirin an jî kuştin. ne tenê îro, wan tim wer xwîna hev rijandine.
xwîna hev du vexwarin (biwêj) ji hev du re dijminatî kirin. bi hev û din re debar nekirin. ma tu simayîlê kewo nas nakî? ew û birayê xwe xwîna hev du vedxwin.
xwîna sor bûn (biwêj) dir û yeman bûn. ahnasta çi ye, xwîna sor e, kes pê nikare.
xwîna xwe dayîn ser (biwêj) ji bo kesekî yan jî dozekê mirin dayîn pêş çavên xwe, bi buhayekî zehf zêde firotin. wê jinikê xwîna xwe daye ser zarokên xwe. peşeng xwîna xwe daye ser erebeya xwe.
xwîna xwe di ber (yekî) de dan (biwêj) di ber de xwe feda kirin, canê xwe dan. ez xwîna xwe di ber tê de didim, ew xwîn a te ye, wê dilop dilop ji canê min bikeşe! kamîran bedirxan
xwîna xwe kirin kevçî û raberî (yekî) kirin (biwêj) bûna belaya serê yekî. vî kurê kerê xwîna xwe xistiye kevçî û raberî min dike, êdî sebra min nemaye.
xwîna xwe paqij kirin (biwêj) heyfa xwe hildan. geleli dem derbas bû, lê wî di dawiyê de xwîna xwe paqij kir.
xwîna xwe pê re xwarin (biwêj) gelek ked û zehmet dan. welehî serê bavê wî bikim, min pê de xwîna xwe xwariye, ez wî karî nadim tu kesî.
xwîna xwe tê de rijandin (biwêj) gelek zehmet kişandin. rebenê xalid xwîna xwe di wê malê de rijaitd.
xwînav (navdêr, mê) serûm, xedeng
xwînawî (rengdêr) bûyera ku dibe yan bûye sedema kuştina gelek mirovan: şerrek xwînawî.
Herwiha: xwînewî.
ji: xwîn + -awî.
: xwînawîtî
xwînawîtî (navdêr, mê) rewşa xwînawîbûnê.
ji: xwînawî + -tî
xwînbar (navdêr, mê) bixwîn, xwîndar.
ji: xwîn +bar
xwînberdan (navdêr, mê) kevneşop mirov xwînê ji candara û mirovan bi lêdana devek tîj li guhan yan cihek dî jibo çarekirinê ji derdan
xwînbexş (rengdêr) xwînder, xwîndiyarîker, diyarîkera/ê xwînê, kesa/ê ku hin ji xwîna xwe dide nexweşxaneyekê daku kesek din pê bêt dermankirin.
Bide ber: xwîndar.
ji wêjeyê: Li Bêtwênê grûpek 3 hezar xwînbexşan kom dike.
ji: xwîn + bexş.
: xwînbexşane, xwînbexşî, xwînbexşîtî, xwînbexştî
xwînbexşane (rengdêr) bi awayekî xwînbexş.
ji: xwînbexş + -ane
xwînbexşî (navdêr, mê) rewşa xwînbexşbûnê.
ji: xwînbexş + -î
xwînbexşîn (navdêr, mê) xwîndan, xwîndiyarîkirin, ji xwîna xwe dan nexweşxaneyekê daku bide birîndaran. Têkilî: endambexşîn.
Bide ber: xwînrijî.
ji wêjeyê: Hecî da zanîn ku birîndar ji bo nexweşxaneya Roj li bajarê Serê Kaniyê hatine rakirin û rêveberiya nexweşxaneyê daxwaza xwînbexşînê ji bo birîndaran dikin..
ji: xwîn + bexşîn.
: xwînbexş xwînbexşî
xwînbir dermanê ku nahêle xwîna birînê zêde bikişe
pateke xwîna candar û mirovan pê di rawestînin dema birîdarbûn yan xwîn ji difinan verestinê
xwînbirak (navdêr, mê) destbirak.
ji: xwîn +birak
xwînbiratî (navdêr, mê) destbirakî.
ji: xwîn +biratî
xwînbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xwîn
xwînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) xwîn
xwînçûn (navdêr, mê) dema xwîn ji birînan dikeve, :xwîna birîndarî gelek ya çûyî jiber hindê gêj di bit
xwîndan (navdêr, mê) weke mirov xwîna xwe bi de kesekê xwîna wî kêm û canê wî pêdivî xwînê hebe
xwîndar mêrkuj *“deyndaran, xwe avêtin pişt xwîndaran”
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê mirovekî di kuje xwedîyên kujtî wî bi xwîndarê xwe di hijmêrin û di xwazin tola xwe hilînin, dujmin, neyar.
Bikaranîn: Lêker: xwîndar bûn, xwîndar kirin. Navdêr: xwîndarbûn, xwîndarkirin Rengdêr: xwîndarbûyî, xwîndarkirî
xwîndar bûn (lêker)(Binihêre:) xwîndar
xwîndar kirin (lêker)(Binihêre:) xwîndar
xwîndarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xwîndar
xwîndarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) xwîndar
xwîndarî (navdêr, mê) vendeta, dijminatiya navbera du malbatan ku yekî kesek ji ya din kuştiye û ya din jî dixwaze yekê ji malbata kujeran bikuje.
Herwiha: xûndarî, xîndarî.
Têkildar: tol.
ji: xwîn + -darî yan xwîndar + -î. Bi soranî: xwêndarî
xwîndarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xwîndar kirin
xwîndarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) xwîndar
xwînder (rengdêr) xwînbexş, xwîndiyarîker
xwîndijmin (navdêr, mê) dijminê mezin, dijminê sereke.
ji: xwîn +dijmin
xwîndîtî (rengdêr) mehikî.
ji: xwîn +dîtî
xwîndîtin (navdêr, mê) mehik.
ji: xwîn +dîtin
xwîndiyarîker (rengdêr) xwînbexş, xwînder
xwîndiyarîkirin (navdêr, mê) xwînbexşîn, xwîndan
xwîndkar (navdêr)kesa/ê karê wê/wî xwendin, kesa/ê li fêrgehekê dixwîne (bi taybetî fêrgehek bilind wek zanko).
Herwiha: xwandekar xwendekar xwêndkar.
Bide ber: xwenda xwendevan xwendewar.
ji: xwînd + kar.
: xwîndkarî
xwîndkarî (navdêr) karê xwîndkaran, jiyana xwîndkaran.
Herwiha: xwandekarî xwêndkarî xwîndkarî.
Bide ber: xwendatî xwendevanî xwendewarî.
ji: xwîndkar + î
xwînê cendek birin (biwêj) şerekî giran bûn. di şeri selahedîn eyûb û xaçperestan de xwînê cendek birine.
xwînê pê girtin (biwêj) li bela û qotikê gerîn, ji heyecana kujeran re tê gotin. heyran, xwînê necî fayîq girtiye, heya ku li ser belaya xwe ve nebe nasekine. dema emerê qaçax ewlo kuşt, xwînê pê girtibû, nikaribû bireve, gozê mîntanê wî qelişand, dû re ji wir rev
xwînelok (rengdêr) birîna bi xwîn, le1êxwîn jê hatî, le1êxwînê girtî, :pêyên min yên xwînelok bûyn çunkî ez pêxas di nav stirîyan da derbaz bûm
xwînelokirî (navdêr, mê) şil kirin, şilkirî.
ji: xwîn +elo +kirî
xwînelokirin (navdêr, mê) şilkirin.
ji: xwîn +elo +kirin
xwînende (navdêr, mê) stranbêj, xwendevan, xwîner.
ji: xwîn +-ende
xwînfirr (navdêr, mê) xwînxur, xwînfirî bûn, xwînrêj.
ji: xwîn +firr
xwîngêrî (navdêr, mê) tolgirî, heyfgirî, tolwergirî, tolhildêrî, tolexwazî.
ji: xwîn +-gêrî
xwîngerm 1. şirîn 2. xwoşewîst
(rengdêr) mirovê ji dil û viyan karî dike û liser rijde, bi gêwil, çeleng, bedew
xwîngerm bûn (biwêj) di têkiliyan de ji dil û gerîn bûn. pir bixiroş bûn. çavmorî bûkeke xwîngerm e.
xwîngermî (rengdêr) sergermî
xwînheram (rengdêr) bîjî, weledzina, bîje, zarrokê ku ji du kesan welidiye ku ne jinûmêrên hev in (peyvek pirr tal e û wek dijûn tê bikaranîn).
Herwiha: xûnheram.
ji wêjeyê: Keçikê bi destûra dê û bavê xwe heta niha bi 12 zilaman re zinê kiriye. De werin îcar vî qewmê xwînheram têxin şûna mirovan û bi wan bawer bibin! Hema bi Îsa û Muhammed heçê ku bêje em û tirk birayên hev in, ciyê wan cehnemeye û ewê di êgir de biçiqçiqin...(Lotikxane.com, 6/2006).
ji: xwîn + heram.
: xwînheramî, xwînheramîtî, xwînheramtî
xwînheramî (navdêr, mê) rewşa xwînherambûnê.
ji: xwînheram + -î
xwînherrikîn (navdêr, mê) xwîn rijîn.
ji: xwîn +herrikîn
xwînhindik (navdêr, mê) kimxwîn, anemîk.
ji: xwîn +hindik
xwînhindikî (navdêr, mê) kimxwînî, anemî.
ji: xwîn +hindikî
xwînî (navdêr, mê) rewşa xwînbûnê, xwîndar, bixwîn.
ji: xwîn + -î.
Bikaranîn: Lêker: xwînî bûn, xwînî kirin. Navdêr: xwînîbûn, xwînîkirin
xwînî bûn (biwêj) xwedî dijmin bûn. em mejbûr in bi çek bigerin, hûn jî dizanin ku em mirovên xwînî ne. xwînsar bûn di têkiliyan de di nav rewşeke sar de bûn. bi xwe mirovekî baş e, lê ji ber ku hinekî xwînsar e, gelek kes jê vedi kişin.
xwînî kirin (lêker)(Binihêre:) xwînî
xwînîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xwînî
xwînîbûyî (rengdêr) bixwîn, xwîndar.
ji: xwînî +bûyî
xwînîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) xwînî
xwîniyên hev bûn (biwêj) dijminên hev bûn. çi ji dest wan bê, dê bikin, çimkî ew xwîniyên hev in.
xwînjêçûn (navdêr, mê) jiberçûna xwînê, xwînjiberçûn.
ji: xwîn +jê +çûn
xwînkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) dirinde, hov
xwînkarî (rengdêr) xwîndarî
xwînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xwîn kirin
xwînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) xwîn
xwînkişîn (navdêr, mê) derbûna xwînê, xwînjêçûn.
ji: xwîn +kişîn
xwînmêj (rengdêr) (navdêr) ajelên ku bi mêtina xwînê dijîn (bo nimûne: pêşû), vampîr, zordar, zalim, stemkar, qatil, kujyar, qesas, kujer.
Herwiha: xûnmêj.
ji: xwîn + -mêj.
: xwînmêjî, xwînmêjîtî, xwînmêjtî. Bi soranî: xwînmij
xwînmêjî (navdêr, mê) rewşa xwînmêjbûnê, dirrindetî, nemirovî, dehbetî, barbarî, zilm, zordarî.
ji: xwînmêj + -î
xwînmêtin (navdêr, mê) xûnê di mêjin, hovitî
xwînmeyîn (navdêr, mê) xwîntîrî.
ji: xwîn +meyîn
xwînmij (rengdêr) kes yan jî tiştê/a ku xwînê dimije kermêş,qijnik û zîro ajalên xwînmij in
xwînmijî kirin (navdêr, mê) îstîsmar kirin.
ji: xwîn +mijî + kirin
xwînnas (navdêr, mê) hematolog.
ji: xwîn +nas
xwînnasî (navdêr, mê) hematolojî
xwînneşîrînî (navdêr, mê) cirnexweşî, xwintehlî, xwînsarî, bêcirî, serkêşî, xwîntehlî, neşîrînî, rûsarî, nehizî, cirnexweşikî.
ji: xwîn +neşîrînî
xwînpare (navdêr, mê) embiryon.
ji: xwîn +pare
xwînpendgîn (navdêr, mê) nexwe îderdeke xwîna mirovî di pengit û ji barê xweyê asayî kêm yan pitir di bit
xwînpere (navdêr, mê) kesek, gincî gilê, pixtî, qitîk, kesekê xwînê, ginciya xwînê.
ji: xwîn +pere
xwînrêj (rengdêr) xwînmêj, hov, dirinde
xwînrêjî (navdêr, mê) kuştin (bi taybetî ya gelek mirovan bi carekê), komkujî.
ji: xwîn + -rêj- + -î
xwînrêjîn (navdêr, mê) rêjtina xwîna ji canê candaran
xwînrêjtin (navdêr, mê) xwînrêjîn, :em dijî xwîrêjtinê di westin
xwînrij (navdêr, mê) xûnrij.
ji: xwîn +rij
xwînrijandin (navdêr, mê) xwînrêjtin
xwînriştin (navdêr, mê) kuştin.
ji: xwîn +riştin
xwînsar 1. rûsar 2. dilkevir
(rengdêr) sist û xav, xwîntal, sar, neşîrîn, :cîranê me mirovekê xwînsar e.
Bikaranîn: Lêker: xwînsar bûn, xwînsar kirin. Navdêr: xwînsarbûn, xwînsarkirin Rengdêr: xwînsarbûyî, xwînsarkirî
xwînsar bûn (lêker)(Binihêre:) xwînsar
xwînsar kirin (lêker)(Binihêre:) xwînsar
xwînsarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xwînsar
xwînsarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) xwînsar
xwînsarî (navdêr, mê) cirnexweşî, xwintehlî, xwînneşîrînî, xwîntehlî, neşîrînî, rûsarî, nehizî, cirnexweşikî, bêcirî, serkêşî, şermezarî, fedîkarî, şermokî, mehcûbiyet.
ji: xwîn +sarî
xwînsarî kirin (lêker)(Binihêre:) xwînsarî
xwînsarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xwînsar kirin
xwînsarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) xwînsar
xwînşirîn (rengdêr) xwe1ik, balkê, 9irîn, :biçûkê xwî1irîn
xwînşîrîn (navdêr, mê) xwîngerm, xwînsivik, destyar, ruhsivik, sempatik, givar, şîrîn, agirxweş, cirxweşik.
ji: xwîn +şîrîn
xwînşirîn bûn (biwêj) cir û wech xweş bûn. ew keçik wisa xwînşîrin e ku rnirov jê têr nabe.
xwînşîrîn bûn (lêker) givar bûn, şîrîn bûn, cirxweşik bûn, agirxweş bûn.
ji: xwînşîrîn + bûn
xwînşîrînbûn (navdêr, mê) givarbûn, şîrînbûn, cirxweşikbûn, agirxweşbûn.
ji: xwînşîrîn +bûn
xwînşirînî (navdêr, mê) givarî, şîrînî, cirxweşikî, agirxweşî, destyarî.
ji: xwîn +şirînî
xwînsivik (navdêr, mê) xwînşîrîn, xwîngerm, destyar, ruhsivik, sempatik, şîrîn, agirxweş.
ji: xwîn +sivik
xwînsivikî (navdêr, mê) xwîngermî, xwînşîrinî, sempatî, sexîthi.
ji: xwîn +sivikî
xwînsor (navdêr, mê) sorê gizrî.
ji: xwîn +sor
xwînsorî (navdêr, mê) hemoglobîn.
ji: xwîn +sorî
xwîntehl (navdêr, mê) cirnexweş, nexwînşîrîn, antipatîk, xwînsar, neşîrîn, rûsar.
ji: xwîn +tehl
xwîntehl bûn (lêker) neşîrîn bûn, xwînsar bûn, rûsar bûn, cirnexweşik bûn.
ji: xwîntehl + bûn
xwîntehlbûn (navdêr, mê) neşîrînbûn, xwînsarbûn, rûsarbûn, cirnexweşikbûn.
ji: xwîntehl +bûn
xwîntehlî (navdêr, mê) xwînsarî, neşîrînî, rûsarî, nehizî, cirnexweşikî, şermezarî, fedîkarî, şermokî, mehcûbiyet, cirnexweşî, xwînneşîrînî.
ji: xwîn +tehlî
xwîntêzan (navdêr, mê) kombûn, aporî, cir, cirandin, têz an.
ji: xwîn +têzan
xwîntîrî (navdêr, mê) xwînmeyîn.
ji: xwîn +tîrî
xwîntîrker (navdêr, mê) meyînker.
ji: xwîn +tîrker
xwînveguhêzî (navdêr, mê) veguhastina xwînê, neqlkirina xwînê.
ji: xwîn +veguhêzî
xwînwar (navdêr, mê) xwendewar, xwendî, pîtnas.
ji: xwîn +war
xwînxar (navdêr, mê) hov.
ji: xwîn +xar
xwînxur (navdêr, mê) xwînfir.
ji: xwîn +xur
xwînxwar 1. zalim 2. sitemkar 3. xwînmij *“beg timî xwînxwar in”
(rengdêr) xwînmêj, hov, dirinde, stemkar, zordar
xwînxwarî (rengdêr) (Binihêre:) xwîn
xwînzê (navdêr, mê) xwînçêker.
ji: xwîn +zê
xwîn (f.) blood
f. blood. xwîna cegerê=liver’s blood, metaphor for tears of agony and suffering
f. blood.
f. blood
xwîn avêtin to bleed
xwîna cegerê liver’s blood, metaphor for tears of agony and suffering
xwîndar (adj.) bloody
bloody.
xwînegoşt flesh and blood.
xwîngerm (adj.) warm-blooded, friendly, pleasant
fervent.
xwîngermî (f.) warmth of personality
f. fervor.
xwînî bûn to bleed
xwînsar (n.) (man) of cold appearance
xwînşêrîn likeable
xwîn Blut
xwîn girîn bitterlich weinen
Blut weinen
xwîngerm lieb
sympathisch
xwînî blutdürstend
blutrünstig
Mörder
mörderisch
xwînjêhatin bluten
xwînmijok blutsaugend
xwînsar unsympathisch
xwînsarî Abneigung
xwînxwar Blutrünstiger
Grausamer
xwîn m. gonî, gunî, guwîn, guîn, gwîne m.
xwîn a paqij n. gonîya pake m.
xwîn avêtin lg. . gonî ravirtene, gonî qelebnayene, gonî veresnayene, gonî viritene, gonî teber kerdene, golmaste teber kerdene, gormaste teber kerdene
xwîn avxwîn n. gonî û gonîsêrî, gonî û gonesêrî, gonî û gonasîr m. *bi xwîn bûn lng. . gonin bîyene *bi xwîn kirin lg. gonîn kerdene, gonî re rifîstene, gonînayene, gonî kerdene, rira gonî ardene, gonî tira ardene
xwîn bûn lng. gonî bîyene, gonên bîyene, rira gonî ameyene
xwîn çûn lg. . gonî sîyene
xwîn dan lg. . gonî dayene
xwîn gîrîn lg. . gonî gîrîyene, gonî kelîyene *grûbên xwînê grubên gonî, gonîgrubî
xwîn girtin lg. . gonî girewtene
xwîn hatin lng. gonî ameyene
xwîn herikîn lng. . gonî herekîyene, gonî sîyene
xwîn jê çûn lg. gonî rira sîyene
xwîn jê girtin lg. gonî rira girewtene
xwîn jê hatin lng. . gonî bîyene, gonên bîyene, rira gonî ameyene
xwîn kelîn lng. . gonî gîrîyene, gonî kelîyene
xwîn kirin lg. . gonin kerdene, gonî re rifîstene, gonînayene, gonî kerdene, rira gonî ardene, gonî tira ardene
xwîn kisandin lg. re cisîyene, re riravaznayene, re cimendene, bede mendene, ere rimendene, gonî antene, diruf risîyene
xwîn kisîyan lg. gonî rikewtene, gonî dekewtene, gonî risîyene
xwîn mêtin tg. gonî litene
xwîn rêtin lg. gonî risnayene
xwîn rijandin tg. gonî risnayene
xwîn rijîn lng. . gonî risîyene, gonî rijîyene
xwîn veresîn lg. gonî ravirtene, gonî qelebnayene, gonî veresnayene, gonî viritene, gonî teber kerdene, golmaste teber kerdene, gormaste teber kerdene
xwîn verisîn lg. gonî ravirtene, gonî qelebnayene, gonî veresnayene, gonî viritene, gonî teber kerdene, golmaste teber kerdene, gormaste teber kerdene
xwîn xwastin tg. gonî wastene
xwîna pîs n. gonîya pîse, gonîya sîyaye m.
xwîna res n. gonîya pîse, gonîya sîyaye m.
xwîna spî m. ono. lenfe, sipîgonî, gonîya sipîye m.
xwînbir rd. gonîbir
xwînbûn m. gonîbîyayis, riragonîameyis n.
xwîndar rd. gonin
xwîndar bûn lng. . gonin bîyene
xwîndar kirin lg. gonin kerdene, gonî re rifîstene, gonînayene, gonî kerdene, rira gonî ardene, gonî tira ardene
xwînende m/. wendewan, wendox n.
xwînendetî m. wendewanîye, wendoxîye, wendewanênî, wendoxênî m.
xwîner m/. wendewan, wendox n.
xwînerî m. wendewanîye, wendoxîye, wendewanênî, wendoxênî m.
xwîngerm rd. gonîsîrîn, gonîgerm, sabewes, sempatîk, wesrî
xwîngermî m. gonîsîrînîye, gonîgermîye, sabewesîye, sempatî, sîrînîye, wesrîyênî, gonîsîrînênî, gonîgermênî m.
xwîngîn lng. . asayene, kifs bîyene, negar bîyene, eskere bîyene, areste bîyene, areze bîyene, vejiyene, bellî bîyene,aysayene, êsayene
xwîngîyan lng. . asayene, kifs bîyene, negar bîyene, eskere bîyene, areste bîyene, areze bîyene, vejiyene, bellî bîyene,aysayene, êsayene
xwînhelal rd. gonîhelal
xwînhênera sereke n. ono. komtamare, gonîkomkere m.
xwînî rd. gonên
xwînî bûn lng. . gonên bîyene, rira gonî ameyene, gonî bîyene
xwînî kirin lg. gonên kerdene, gonî re rifîstene, gonînayene, gonî kerdene, rira gonî ardene, gonî tira ardene
m. gonênkerdis, riragonîardis, gonînayis, goninkerdis n.
xwînîbûn m. gonênbîyayis, riragonîameyis, gonîbîyayis n.
xwînjêçûn m. gonîcirasîyayis n.
xwînmêj rd. gonîwer, gonîfir
xwînmêjî m. gonîwerîye, gonîfirîye, gonîwerênî m.
xwînmij rd. gonîwer, gonîfir
m/n. vampîr, gonîwer n.
xwînnas rd. tip. hematolog, gonîsinas, gonîzanyar, gonînas, zanyarê gonî
xwînnasî m. hematolojî, gonîsinasîye, gonînasîye, gonîzanyarîye, hematologî n.
xwînnesîrînî m. antîpatî, besernêwesîye, gonîserdinîye, rirnêwesîye n.
xwînpere n. pixta gonî, gonîpixte m.
xwînrêj rd. gonîrisnayox, gonîris, gonîrij
xwînrêjî m. gonîrisnayoxîye, gonîrisîye, gonîrijîye m.
xwînrij rd. gonîrij, gonîrijnayox, gonîris
xwînsar rd. gonîserd
xwînsarbûn lng. . gonîserd bîyene
xwînsarî m. gonîserdîye, gonîserdênî m.
xwînsîrîn rd. gonîsîrîn, gonîgerm, sabewes, sempatîk, wesrî
xwînsîrîn bûn lng. gonîsîrîn bîyene, gonîgerm bîyene, sabewes bîyene, sîrîn bîyene, wesrî bîyene
xwînsîrîn kirin lg. gonîsîrîn kerdene, gonîgerm kerdene, sabewes kerdene, sîrîn kerdene, wesrî kerdene
xwînsîrînbûn m. gonîsîrînbîyayis, gonîgermbîyayis, sabewesbîyayis, sîrînbîyayis, wesrîbîyayis n.
xwînsîrînî m. gonîsîrînîye, gonîgermîye, sabewesîye, sempatî, sîrînîye, wesrîyênî, gonîsîrînênî, gonîgermênî m.
xwînsîrînkirin m. gonîsîrînkerdis, gonîgermkerdis, sabeweskerdis, sîrînkerdis, wesrîkerdis n.
xwîntehlî m. besernêwesîye m.f antîpatî n.f gonîserdinîye, rîrnêwesîye m.
xwîntewrînek m. tip. kurdesane, urtîkere m. *xwîn û xirar gonî û gonîsêrî, gonî û gonesêrî, gonî û gonasîr
xwînveristin lg. gonî rîra sîyene
xwînxwar rd. gonîwer, gonîfir
xwînxwarî m. gonîwerîye, gonîfirîye, gonîwerênî m.