Encamên lêgerînê
xav çiğ, ham.
rd 1. çiğ (pişmemiş veya az pişmiş) * goştê xav çiğ et 2. çiğ (renk, için; gözü rahatsız eden, göze batan) * rengê xav çiğ ren 3. donuk, cansız göz 4. mec çiğ (yersiz ve yakışıksız) * gotineke xav çiğ bir söz 5. dişi (yumuşak, kolay işlenen maden) * hesinê xav dişi demir 5. taze * şîrê xav taze süt 6. kaba, inceliksiz
xav bûn l/ngh 1. çiğleşmek 2. çiğleşmek (renk için) 3. tavlanmak
xav kirin l/gh 1. çiğleştirmek 2. tavlamak
xav û kelî tatsız tuzsuz
xavbûn m 1. çiğleşme 2. çiğleşme (renk için) 3. tavlanma
xavbûyîn m 1. çiğleşiş 2. çiğleşiş (renk için) 3. tavlanış
xavendan m yarma
xavî m çiğlik
xavik kaymak, krema, tülbent.
n 1. kaymak (sütün ve yoğurdun yüzeyinde zar durumunda toplanan yağlı katman) 2. kaymak (yağmur ve selden sonra toprağın üzerinde kalan özlü tabaka) 3. mec kaymak (bir şeyin en iyi ve seçkin bölümü)
xavik (ii) ant/m 1. zar 2. zar (ince perde veya örtü)
xavik (iv) m 1. tülbent (kadın baş örtüsü) 2. kıvrak (ince tülbent)
xavik girtin l/gh kaymak bağlamak (veya tutmak)
xavik kirin l/gh peçelemek
xavik(iii) m süzülen herhangi bir şeyin artığı
xavikfiroş nd/nt tülbentçi (satan kimse)
xavikgirtin m kaymak bağlama (veya tutma)
xavikî ant/rd zarsı
xavikkirî rd peçeli
xavikkirin m peçeleme
xavikyê (tiştekî) ji xwe re birin (an jî hilanîn) (bir şeyin) kaymağını almak
xavil m tülbent
xavir bot/m halk hekimliğinde kökü basur hastalığında kullanılan bir bitki
xavîset m haslet, huy
xavişte bnr xawiste
xavîtî m çiğlik
xavkirin m 1. çiğleştirme 2. tavlama
xavlêcan bot/m havlıcan (Galanga oficinalis)
xavnero bnr xewneroşk
xavûcav m dokuma (tezgahta dokunarak elde edilen kumaş)
xav 1. nepijî 2. nestewî 3. negihiştî *“di navbera dînîtî û biaqiltiyê de mûyekî xav heye“
(rengdêr) nekelandî, neqelandî, nebiraştî: Ew goştê xav dixwe. bêxwê, ne sûr: Ev birinc xav e. sist, ne xurt, ne zîrek, ne çist, ne çeleng, ne fêris, neşidayî: Kurrik xav e, tiştek jê nayê. nepaqijkirî, nepakkirî: nefta xav, paqij, bijûn, pak, temîz, ne pîs, ne gemarî, ne genî, ne herrimî, ne lewitî.
Herwiha: xam, xangîHevawaz, av, bav, çav, dav, gav, nav, tav.
ji: Ji Proto-hindûewropî om- ( ḫamel)/h₃emos, h₂eh₃mos (xav), hevreha xam ya pehlewî, zazakî û farisî, xaw ya soranî, belûçî ameg, hameg, xom ya osetî, आम (āmá) ya sanskrîtî, hum ya ermenî, ὠμός (omos) ya yûnaniya kevn, amarus ya latînî > amer ya frensî, amargo ya spanî...Proto-hindûewropî om- (xav, negihiştî, tirş) Proto-aryayî: Pehlewî: xam (xav) Somalî: xm (xav) Hotenî: hame (xav) Farisî: xām (xav) Belûçî: hameg (xav) Kurmancî: xav (xav) Osetî: xom (xav) ... Zazakî: xam (xav) Sanskrîtî: āmá (xav, tirş) Ermenî: hum (xav, nekelandî) Yewnanî: ōmos (xav) Latînî: amarus (tirş: negihiştî) Çavkanî: Horn p.103, Watkins p.60, Lubotsky Pokorny: 777.
Bikaranîn: Lêker: xav kirin, xav bûn. Navdêr: xavbûn, xavkirin.
: xavane, xavî, xavîtî, xavtî
xav bûn (lêker)(Binihêre:) xav
xav kirin (rîs bi singîrê) nermik û sist kirin
(lêker)(Binihêre:) xav
xavane (rengdêr) bi awayekî xav.
ji: xav + -ane
xavbûn (navdêr, mê) sistbûn, :mirov ji birsan da xav di bît
xavbûyî (rengdêr) (Binihêre:) xav
xavelorkî (rengdêr) kesê an jî bi taybetî zarokê ku nikare li ser piyan bisekine, neşidyayî: Nizam çima wisa dibe, ez her roj çi xwarinên xweşik hebin didim vê zarokî xavelorkî lê qet lê nagivire, tişna ne hişk, nerm û xav.
Bi alfabeyên din:
Dijwate: .
ji: xav + lor + kî.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
xavî 1. nepijîtî 2. nestewîtî 3. negihiştîtî
(navdêr, mê) sistî, rewşa xavbûnê.
ji: xav + -î
xavik [I] 1. laçik 2. tulbend [II] 1. pizdan 2. tebeqeya ku li ser tiştê kelandî pêk tê 3. to
(navdêr, mê) parzênê ji çarikê.Xavika penêr, xavika şîr.
Bikaranîn: Lêker: xavik girtin. Navdêr: xavikgirtin Rengdêr: xavikkirî
xavik girtin (lêker)(Binihêre:) xavik
xavikfiroş (navdêr, mê) dolbendfîroş.
ji: xavik +-firoş
xavikgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) xavik
xavikî (navdêr, mê) pergînî, tovilî, xaşekî, riwele, perperokî.
ji: xavik + -î
xavikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xavik kirin
xavitî (navdêr, mê) rûhişkîtî.
ji: xav +-itî
xavkî (navdêr, mê) bi xavî.
ji: xav +-kî
xavkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xav kirin
xavkirin (navdêr) sistkirin, bêhinvedan, :karê xwe bike û xwe xav neke!
xavoşkî (rengdêr) weke xav,nêzîkî xavîyê,baş ne pijiyayî.
Bi alfabeyên din:
Dijwate: .
ji: xav+ -oşkî.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
xavyar (navdêr, mê) xerz, hêkên masiyan.
Herwiha: havyar, haviyar, kaviyar, kavyar, xaviyar.
ji: ji farisî خاویار (xavyar) ji خایه (xayê: hêk). Heman peyv ketiye tirkî (havyar) û pirraniya zimanên ewropî jî: fransî, inglîzî, spanî, portugalî caviar, almanî Kaviar, îtalî caviale....
: xavyarî, xavyarvan
xavyarî (navdêr, mê) rewşa xavyarbûnê.
ji: xavyar + -î
xav (adj.) crude, coarse, rude
xav nutzlos
roh
unbedacht
ungekocht
ungeschickt
xav rd. xag, xam, xav, xawuz, kal, xaxûz, xom
xav bûn lng. xav bîyene, sist bîyene
xavik n. xavike m., serê sitî /?., helîm m., sersitî n.
xavikfiros m/n. deylrotox, terbendrotox, mexmelrotox, liwarotox, tulbenderotox n.
xavlêcan m. bot. havlecan, xavlêncan n.
xavlû m. xavlîye, pêskîre, qimit, xewlî m.
xavûcav m. kirar, tekstîl, xavûcaw n.