Encamên lêgerînê
xar n 1. diken 2.rd eğri
m hücum, saldırı
m 1. grup, kafile * xara siwaran hat at kafilesi geldi 2. sürü * xara mihan koyun sürüsü 3. koşu, koşma, at koşusu
xar (ii) m 1. misket, bilye, zıpzıp * leyîstika xaran misket oyunu 2. bir tür bileyi taşı
xar birin (...) 1) çapmak (akın etmek, koşmak), -e saldırmak 2) koşturmak
xar birin çekê silâha yeltenmek
xar birin tivingê silâha yeltenmek
xar bûn l/ngh sünmek
xar dan l/gh koşturmak (at için)
xar dan hesp at koşturmak
xar kirin l/gh yıkmak
xar û xes çer çöp
xara at koşusu.
xara siwaran süvari kolu
xaran m 1. koşu, yarış (at yarışı veya koşusu) 2. eşme (at için, hızlı gitme)
xarana hespan sp/nd at yarışı
at yarışları
xarandî rd koşturulmuş
xarandin m 1. koşturma (at için) 2. yarıştırma (atları yarıştırma) 3. eştirme (at hızlı sürme, koşturma) 4. çapma (atı koşturma)
l/gh 1. koşturmak (at için) * hesp xarand at koşturdular 2. yarıştırmak (atları yarıştırmak) 3. eştirmek (at hızlı sürmek, koşturmak) 4. çapmak (atı koşturmak)
xarang n fırınlamacı (testi vb. için)
xaranî h dörtnala
xarat m fırınlama (testi için)
xarbûn m sünme
xardan m koşturma (at için)
xardayî rd koşturulmuş
xardayîn m koşturma (at için)
xarder nd/nt koşucu
xarderî m koşuculuk
xardirop bnr gardirop
xardos m testere
xare (i) m misket, bilye
xare (ii) m hare
xarek m saldırı, hücum
xaret m 1. gayret 2. haysiyet, namus
xaret û xîret haysiyet ve namus
xaret û xîret jê re kirin pereyek (birinin) onurunu beş paralık etmek
xaret û xîret kirin pereyek şeref namusu ayaklar altına almak
xarî m diken
xaric h hariç * ew xaric, em dê tev bimînin o hariç hepimiz kalacağız
xaricî rd 1. haricî, dışsal 2. hariç, yabancı ülke * şekir ji xaricî dihat şeker hariçten gelirdi
xariciye m 1. hariciye, dışişleri (devlet yönetiminde dış işleri) 2. hariciye (ameliyatı veya tedaviyi gerektiren hastalıklarla ilgilenen hekimlik kolu) 3. hariciye (hastanelerde bu hastalıklarla ilgilenen bölüm)
xarîk m kıldan yapılan bir tür ayakkabı
xarik (i) m yumuşak bir tür zımpara taşı
xarik (ii) m gülle, zıpzıp
xarim ot balyası.
xarin bnr xwarin
xarîn m 1. koşma (at koşma) 2. eşme (at hızlı gitme)
l/ngh 1. koşmak (at koşmak) 2. eşmek (at hızlı gitmek) * hesp dixare at eşiyor
xarîqulade rd 1. harikulâde, olağan üstü 2. b harikülade, çok güzel
xarîz m unun yağda kavrulmasıyla yapılan bir aş
xarkirin m yıkma, yıkış
xarore m kalabalık
xarsik m Ermeni kadın
xarûf m 1. çanak 2. kulplu tas 3. topraktan geniş ağızlı su kabı
xarûfiroş nd/nt çanakçı (satan kimse)
xarûfiroşî m çanakçılık
xarûfkî rd çanaksı
xarûk m 1. tabanı kıldan ve ketenden, iç yüzü kıldan ayakkabı 2. iş ayakkabısı
xarûker nd/nt çanakçı (imal eden kimse)
xarûkerî m çanakçılık
xarûxudir rd çarpık çurpuk, eciş bücüş
xarûz m bandırma (ipe geçirilmiş ceviz içi)
xarxarik m ördek (Anas)
xarxarok (i) m ovmaç (ovmaç yemeği)
xarxarok (ii) m bilye, zıpzıp
xarxarokî rd zıpzıpsı
xarzî bnr xwarzê
xar [I] kevirê ku alavên qutkirinê pê tên tûjkirin; hesan [II] beza hespê [III] parçeyên gilover ên di çîva tayeyan de
1. gogên hûr thumbxara kevirî(navdêr, mê) tebel, şaqûl, morîk, gogên hûr yên bi gelemperî şûşeyî,dîndoq (ku bi taybetî zarrok pê dilîzin).
Bide ber: ar, bar, car, çar, dar, gar, har, jar, lar, mar, nar, par, sar, şar, tar, war, zar.
ji wêjeyê: Tê bîra min di zarokatiya min ya li gundekî Kurdistanê de rojekê keçikeke hevala min di destê xwe de kulmek morîk rijand erdê û got ’’were em bi xaran bilîzin..
: xarane, xarlîz, xarlîzî, xarvan, xarvanî.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: xar, tîl, Kurdî (Soranî): mat, Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:
xar birin (lêker) dan xaran.
ji: xar + birin
xar bûn (lêker)(Binihêre:) xar
xar dan (lêker) bezandin, xarandin.
ji: xar + dan
xar kirin bi hesên tûj kirin
hesp bezandin
xara [I] hespê beza [II] kevirê mermer
xarandin (lêker) bezandin, xaran­din.
ji: xar +-andin
xarane (rengdêr) bi awayekî xar.
ji: xar + -ane
xaraw kesê ceribandî û dinyadîtî
xarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xar
xarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) xar
xarçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) xar
xarder (navdêr, mê) bezvan, beza.
ji: xar +-der
xarî (navdêr, mê) rewşa xarbûnê.
ji: xar + -î
xaric (navdêr) derve, der, ne hindirr, netêde, biyanistan, ne welatê mirovî bi xwe.
ji: Ji erebî.
: xaricî
xarîc (navdêr, mê) dervî, bilî, xeynî
xaricî (rengdêr) (navdêr) biyanî, bêgane, derveyî, ecnebî, xerîb, ne ji wî welatî, derekî, namo.
ji: Ji erebî, xaric + -î
xarik 1. hesanê biçûk 2. qada nava gund
(navdêr, mê) xara biçûk.
ji: xar+-ik
xarim xurom
xarîz cureyekî xwarina ku ji arvan û rûnî tê çêkirin
xarkarî (navdêr, mê) rewşa xarkarbûnê.
ji: xarkar + -î
xarker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê xar dike.
ji: xar + -ker
xarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye xar kirin
xarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) xar
xarmenaj (navdêr),mê thumbXara kevirî xarmenaş,leyistokek bi xarên kevirî.
ji: xar+menaşLînka derve http://www.youtube.com/watch?vez44ciBk8I4
xarmenaş (navdêr, mê) xarmenaj
xarmût bazinê ku davêjin stûyê hespan û erebeyê pê ve girêdidin
xarpêt Serenav,mê, parêzgehek Bakurê Kurdistanê ye, paytextê wê parêzgehê.
Herwiha: Mezra , Elezîz
xarûk solên çêrmîn ên heyamên berê; çarix
xarûz dendikên gûzan û hwd ên gelwazkirî
xarvanî (navdêr, mê) karê xarvanan.
ji: xarvan + -î
xar 1. crooked, bent 2. (dial. var.) = xwar xarin (dial. var.) = xwarin
xar Dorn
Murmel
Pferderennen
schief
Stachel
xar kirin abbiegen
anstürmen
beugen
Kurve machen
leicht berühren
machen, sich krumm ~
xarbûn beugen
xarinxane Restaurant
xarza Neffe
Nichte
Schwesterkind
xarabêr bîh; salix-alba
xar m. moqe, xare, xar m.
m. war, cêr, diwar, warîye n.
rd. çewt, war, çot
rd. partav
xar bûn lng. çewt bîyene
xar dan lg. . partav dayene
xar kirin lg. . çewt kerdene, çewtnayene
xara m. tawle, hara n.
xarandin lg. . têverestene, yaris kerdene (astorî)
xarder m/n. vazdwan, vazdcî, zavdayox, vazdox n.
xardos m. birek, destere, birik n.
xarî m. çewtîye, warîye, çewtênî, xilûxarîye, warênî m.
xaric n. teber, xaric, xêrc n.
xaricî rd. xaricî, teberên, teberî
xariciye m. karê teberî, gureyê teberî, xarîriye n.
xariz m. ronîne, ronênî m.
xarsik m. harse (nameyê cinîyan o) m.
xarûf m. xilike, çanaxe m.
xarûxudir rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewtmewt, tews, çewt û çewtvir, xilxar, çot-mot
xarxarik m. zoo. weqweqe, ordege, werdege, wordege m.
xarxarok m. moqe, xare, xar m.
xarabêr söğüt; salix-alba
xarpêt Elazığ