Encamên lêgerînê
xûy n 1. huy, mizaç, yaradılış (insanın yaradılış ve özelliklerinin tümü, haslet, karakter) 2. huy (iç güdü durumunu almış alışkanlık) 3. âdet, alışkı, alışkanlık * kirina vî tiştî ji xwe re kiriye xûy bunu yapmaya kendine âdet edinmiş * me ji xwe re kiriye xûy, piştî nîvro em bi tombela dileyîzin alışkı edinmişiz, öğleden sonra tombala oyunuyoruz
xûy girtin l/gh âdet edinmek, şartlanmak
xûy jê girtin l/bw -den gıcık kapmak
xûy jê neçûn damarına (veya damarlarına) işlemek
xûy ketin qafê (yekî) damarına (veya damarlarına) işlemek
xûy kirin l/gh 1. huylanmak 2. nefret etmek
xûy lê xistin l/bw kuşkulandırmak, pirelendirmek
xûy pê ketin l/bw huylanmak
xûy û tebîet huy ve yaradılışı
xûy û tebîetê (yekî) huyu suyu
xûybaş rd iyi huylu, mizaçlı
xûybaşî m iyi huyluluk, mizaçlılık
xûyê (an jî tebîetê) xwe xweş kirin huyunu düzeltmek
xûyê (yekî) jê neçûn huyundan vazgeçmemek
xûyê golikê xwe zanîn malını iyi tanımak
xûyê şîrî heta pîrî yedisinde neyse yetmişinde de o olmak, arlı arından, huysuz huyundan vazgeçmez, huy canın altındadır
xûyê xwe terikandin huyundan vazgeçmek
xûyek m mizaç, yaradılış
xûygir nd/nt mizaçgir (herkesin nabzına gören şerbet veren)
xûygirî m mizaçgirlik
xûygirtî rd şartlanmış
xûygirtin m âdet edinme, şartlanma
xûykirin m 1. huylanma 2. nefret etme
xûylêxistin m kuşkulandırma, pirelendirme
xûynepak rd 1. huysuz 2. kötü yaradılışlı, kötü huylu, tıynetsiz 3. karaktersiz, seciyesiz
xûynepak bûn l/gh huysuzlaşmak
huysuz olmak
xûynepakane rd/h huysuzca
xûynepakbûn m huysuzlaşma
xûynepakî m 1. huysuzluk 2. tiynetsizlik
xûynepakî bûn l/ngh huysuzlanmak, huysuzlaşmak
xûynepakî kirin huysuzluk etmek
xûynepakîbûn m huysuzlanma, huysuzlaşma
xûynerm rd yumuşak huylu
xûynermî m yumuşak huyluluk
xûynexweş rd huysuz, tabiatsız
xûynexweşî m huysuzluk, tabiatsızlık
xûypak nd/rd 1. huylu, iyi huylu, uysal, mülâyim * ew ji bavê xwe xûypaktir e o babasından daha iyi huylu birisi 2. faziletli, erdemli 3. karakterli, seciyeli
xûypakî m 1. iyi huyluluk, uysallık, mülâyimlik 2. fazilet, erdem, erdemlilik 3. karakterlilik, seciyelilik
xûyperî rd peri huylu
xûysar rd soğuk insan
xûyxerab rd kötü huylu
xûyxerabî m kötü huyluluk
xûyxweş rd iyi huylu
xûyxweşî m iyi huyluluk
xûyyê pîs kötü huy
xûy (navdêr, mê) xislet, karakter, xusûsiyet, taybetmendî, taybetî, çawanî, çawanbûna tiştekî, leheng, qehreman.
Herwiha: xwiy
xûyayî (navdêr, mê) dîtinî.
ji: xûy +-ayî
xûye (yekî) şîrîn bûn (biwêj) cirxweş bûn. bi xwe wisa ne bedew e, lê xûye we şîrîn e.
xûyê sikurê bûn (biwêj) esas berpirsyar bûn. her kes ji xwe re tiştekî dibêje, lê ya girîng gotin û biryara xûye sikure ye.
xûyê şîrî, heta pîrî (biwêj) xûy, cir û xislet, ango kesayeta ku piçûkayî bi perwerdehiya de û malbate hatiye dayîn çi be, ew heya mirine berdewam dike. xuye şîrî, heta pîrî. mirov piçûkaye çi be, di pevajoya jiyana xwe de jî wisa berdewam dike.
xûynepak ters, sirt, dilnepak, bêfezîlet, cirnexweş, bêcir, cirxerab, serkêş, bêxulq, arûnî, berzeq, şemûs, tebîetnexweş, exlaqnexweş, xwardeçûnî, berevajîbûnî gewzeger, şayînger, bêexlaq, hêrsok
xûynepak bûn (lêker) cirnexweş bûn, bêcir bûn, serkêşî bûn, arûnî bûn, bêxulq bûn.
ji: xûynepak + bûn
xûynepakane (rengdêr) bêcirane, bi cirnexweşî, bi bêcirî, bi serkêşî, bi xûynepakî.
ji: xûynepak +-ane
xûynepakbûn (navdêr, mê) cirnexweşbûn, bêcirbûn, serkêşîbûn, arûnîbûn.
ji: xûynepak +bûn
xûynepakî (navdêr, mê) bêsincî, gewzeger, dilnepakî, bêfezîletî, cirnexweşî, bêcirî, serkêşî, cirxerabî, arûnîtî, bêxulqî, tebîetnexweşî, exlaqnexweşî.
ji: xûynepak + -î
xûypak dengnekir, bêhnpak, dilpak, fezîletdar, bifazîlet, fazîletdar, exlaqbaş, cirxweş, tebîetxweş, sexî, sernerm, rûnerm, mûlayim, xweyrewişt
xûypakî (navdêr, mê) bêhnpakî, fezîlet, fazîlet, sernermî, dengnekirî, mulayimî.
ji: xûypak + -î
xûypaktî (navdêr, mê) bêhnpaktî, dilpakîtî, fezîletdarî.
ji: xûypak +-tî
xûyûxislet sinc, taybetmendî, xulq, kesayetî, taybetî, xyeset, xûy, xislet, xisûsiyet
xûy n. mûsayis n.r xuye m.r îtiyat n.
m. xuye m.r tabîat n.r mîzaç n.
xûynepak rd. bêxuy, xuynêpak, bêxuyset, serkês
xûynepak bûn lng. . bêxuy bîyene, xuynêpak bîyene, bêxuyset bîyene
xûynepakane rd. bêxuyane, xuynêpakane, bêxuysetane, serkêsane
xûynepakbûn m. bêxuybîyayis, xuynêpakbîyayis, bêxuysetbîyayis n.
xûynepakî m. xuynêpakîye, bêxuyîye, bêxuysetîye, serkêsîye m.
xûynerm rd. xuynerm, xuyenerm
xûypak rd. fazîletin, xuypak, zerepak, erdemin
xûypakî m. fazîlet, xuypakîye, zerepakîye, erdem n.
xûypaktî m. fazîlet, xuypakîye, zerepakîye, erdem n.