Encamên lêgerînê
tu dibêjî qey 1) sanki 2) benzemek, sanısını uyandırmak * tu dibêjî qey vî zilamî araq vexwariye bu adam rakı içmişe benziyor
tu dibêjî qey (filan kes) makîne ye makine gibi adam
tu dibêjî qey avo (an jî sidê) ye mekik gibi
tu dibêjî qey bi per û bask e, difire kuş kanadıyla gitmek
tu dibêjî qey bînahiyên te kêm bûne şeşi beş görmek
tu dibêjî qey boxçeya ji parçeyan e parçalı bohça gibi
tu dibêjî qey cin û perî jê re tiştan dibêjin cin fikirli olmak
tu dibêjî qey cin û perî lê xisitin cin çarpmışa dönmek
tu dibêjî qey çivîk e kuş gibi (çok eline, ayağına çabuk)
tu dibêjî qey decal li pey e kelle götürür gibi
tu dibêjî qey dîkê qoqo ye horoz gibi (kabadayca davranan erkekler için kullanılır)
tu dibêjî qey ê serê çiya ye dağdan inme, eşkiya gibi
tu dibêjî qey eşqiya ye eşkiya gibi
tu dibêjî qey eynî hêkek (an jî sêvek) bûne, te ew di nav de kiriye du cihan bir elmanın yarısı o, yarısı bu
tu dibêjî qey eynî qutî ye kutu gibi (küçük fakat kullanışlı ve şirin)
tu dibêjî qey gotinê (wî) ji nava qûranê derketine çok yerinde sözler sarfetmek
tu dibêjî qey gûza hindê xwariyê çok berak ve güçlü sese sahip olmak
tu dibêjî qey hemam e hamam gibi, halvet gibi (çok sıcak yer)
tu dibêjî qey heşr û nîzam e kıyamet kopmak (bir yerde çok gürültü ve telâş olmak)
tu dibêjî qey hevrîşim e ipek gibi (çok ince, parlak ve yumuşak)
tu dibêjî qey ji ber xelayê filitiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey ji bo hev çêbûne birbiri için yaratılmış olmak
tu dibêjî qey ji çiya de hatiye dağdan inme
tu dibêjî qey ji esmanan de hatiye xwarê 1) gökten zembille mi indi (Tanrının özel olarak gönderdiği, saygınlık görmesi gereken kişi mi?) 2) gökten zembille mi indi (uğraşmadan, didinmeden, kendiliğinden mi türedi?)
tu dibêjî qey ji pozê şeytên ketiye afacan, piç fırlama, yaramaz ve zeki çocuk
tu dibêjî qey ji xelayê filitiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey ji xelayê hatiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey kerametê (te) hene abdala malum olur
tu dibêjî qey kerametên we hebûn keramet buyurdunuz (veya keramette bulundunuz)
tu dibêjî qey kîloyek derman (an jî boyax) di xwe daye boyacı küpüne girmiş gibi
tu dibêjî qey kuliyan piyê te xwariye kağnı gibi gitmek
tu dibêjî qey li çiya mezin bûye dağda büyümüş
tu dibêjî qey li esmanan nîskan tov dike kazık yutmuş gibi
tu dibêjî qey malê (an jî cotgeha) bavê wî ye babasının (veya babalarının) çiftliği
tu dibêjî qey minare ye minare gibi
tu dibêjî qey mirî ye ölü gibi
tu dibêjî qey monik di dest û piyên (wê) de tune bûn eline ayağına üşenmemek
tu dibêjî qey navika wan bi hev ve ye göbeği biriyle bağlı (veya beraber kesilmiş)
tu dibêjî qey navoka hev birîne aralarından su sızmamak
tu dibêjî qey nîskan li esman tov dike oklava (veya baston) yutmuş gibi
tu dibêjî qey rewta helhelê ye fasulye sırığı gibi
tu dibêjî qey şeytan e şeytanın kıç bacağı (veya art ayağı)
tu dibêjî qey te hêk (an jî sêv) di nav de kiriye du cihan bir elmanın yarısı o, yarısı bu
tu dibêjî qey te pereyê (an jî perekê) xwe tê daye bahşiş (veya beleş) atın dişine bakılmaz
tu dibêjî qey tu pêlî hêkan dikî kağnı gibi gitmek
tu dibêjî qey werîsê şixrê ye yalli gibi (veya Arabın yalellisi gibi)
tu dibêjî qey xwedê (wî) li kuçeyê daye göbeği sokakta kesilmiş
tu dibêjî qey xwedê (yekî) li ber beravê daye anasından doğduğuna bin pişman (çok tembel, üşüngeç)
tu dibêjî qey xwelî pê de hatiye bêjingkirin üstüne ölü toprağı serpilmiş gibi