Encamên lêgerînê
tu tifî, tifi hey, qeda li (te) keve b
tifî, tifî hey, qeda li (te) keveb
tu kaka ey, kix
ey, kix
tual tual m
tual m
tualet bnr tuvalet
bnr tuvalet
tuba tûba (amûreke fûyî) mzk/m
Tûba (dara tûbayê) m
tûba (amûreke fûyî) mzk/m
Tûba (dara tûbayê) m
tufan 1. tofan *Nuh tufanı tofana Nuh Pexember m 2. tofan (barana ku bi gujînî dibare) (mec) 3. tofan (tiştê pir tîr û sift û tund û dijwar) *bu heyecan tufanı içinde di nav vê tofana heyecanê de (mec) m
1. tofan * Nuh tufani tofana Nuh Pexember m 2. tofan (barana ku bi gujînî dibare) (mec) 3. tofan (tiştê pir tîr û sift û tund û dijwar) * bu heyecan tufanı içinde di nav vê tofana heyecanê de (mec) m
tufeyli 1. kurtêlxur, mişexur, loqek rd 2. parazit biy/m
1. kurtêlxur, mişexur, loqek rd 2. parazît biy/m
tufeylilik 1. kurtêlxurî, mişexurî, loqekî 2. parazîtî biy/m
1. kurtêlxurî, mişexurî, loqekî 2. parazîtî biy/m
tuğ kimşik, kulik m
kimşik, kulik m
tuğamiral di nav hêzên deryayî de amîralê herî payenîzm
di nav hêzên deryayî de amîralê herî payenizm
tugay tîp, lîva lşk/m
tîp, lîva lşk/m
tuğgeneral di artêşê de generale herî payenîzm
di artêşê de generalê herî payenizm
tuğla acûr, livin, xist, tuxle m
acûr, livin, xist, tuxlem
tuğla harmanı rasta acûran, cihê ku tuxle lê tên çêkirin
rasta acûran, cihê ku tuxle lê tên çêkirin
tuğlacı 1. acûrker, tuxleçêker 2. acûrfiroş, tuxlefiroş nd/nt
1. acûrker, tuxleçêker 2. acûrfiroşî, tuxlefiroşî m
1. acûrker, tuxleçêker 2. acûrfiroş, tuxlefiroş nd/nt
1. acûrker, tuxleçêker 2. acûrfiroşî, tuxlefiroşî m
tuğra 1. tûxre dîr/m 2. tuxre (rûyê diravê metal ê biwêne)
1. tûxre dîr/m 2. tûxre (rûyê diravê metal ê biwêne)
tuğra çekmek tûxre lê xistin, tûxre kişandin
tûxre lê xistin, tûxre kişandin
tuğrakeş tûxrekêş n
tûxrekêş n
tuğrakeşlik tûxrekêşî m
tûxrekêşî m
tuğyan rabûna çem û cobaran
rabûna çem û cobaran
tuh 1. tifî hey, pî hey, tifû 2. çiç, niç b
1. tifî hey, pî hey, tifû 2. çiç, niçb
tuh sana tifî hey li te, tû li te be, qeda li te keve, tifû li te
tifî hey li te, tû li te be, qeda li te keve, tifû li te
tuhaf (piraniya tuhfe ye) 1. ecêb, seyr, pesarî, berzeq, nejê rd 2. ecêb, ecayîb, seyr (tiştê ku mirov jê metel dimîne) *tuhaf bir şey tiştekî ecayîb m 3. qerfok, qeşmer 4. pêşkenî 5. ecayîb (tişt an jî kesê ku jê nayê fêmkirin) rd
(piraniya tuhfe ye) 1. ecêb, seyr, pesarî, berzeq, nejêrd 2. ecêb, ecayîb, seyr (tiştê ku mirov jê metel dimîne) * tuhaf bir şey tiştekî ecayîbm 3. qerfok, qeşmer 4. pêşkenî 5. ecayîb (tişt an jî kesê ku jê nayê fêmkirin)rd
tuhaf olmak ne li hev bûn
ne li hev bûn (bir)
ji xwe re êceb man, ji xwe re heyirî man (bir şey birinin)
tuhafına gitmek li ecêba (yekî) çûn, ecêba (yekî) jê re çêbûn, heyreta (yekî) jê re çêbûn
li ecêba (yekî) çûn, ecêba (yekî) jê re çêbûn, heyreta (yekî) jê re çêbûn
tuhafiye tuhafiye m
tuhafiye m
tuhafiyeci tuhafiyefiroş nd/nt
tuhafiyefiroş nd/nt
tuhafiyecilik tuhafiyefiroşî m
tuhafiyefiroşî m
tuhaflaşma 1. ecêbman 2. behitîn, metelman, şaşwazman, heyirîn 3. ecayîbbûn, seyrîbûn m
1. ecêbman 2. behitîn, metelman, şaşwazman, heyirîn 3. ecayîbbûn, seyrîbûn m
tuhaflaşmak 1. ecêb man 2. behitîn, metel man, şaşwaz man, heyirîn 3. ecayîb bûn, seyrî bûn l/ngh
1. ecêb man 2. behitîn, metel man, şaşwaz man, heyirîn 3. ecayîb bûn, seyrî bûn l/ngh
tuhaflık 1. ecêbî, xerîbî 2. ecayîbî m
1. ecêbî, xerîbî 2. ecayîbîm
tuhaflık etmek qerfokî kirin
qerfokî kirin
tul 1. dirêjahî, dirêjî 2. zêdehî, zêdayî 3. meridyen ast/m
1. dirêjahî, dirêjî 2. zêdehî, zêdayî 3. merîdyen ast/m
tulânî 1. dirêjkî, bi dirêjkayî rd
1. dirêjkî, bi dirêjkayî rd
tulü hilhatin (ji bo rojê) m
tulû hilhatin (ji bo rojê) m
tulüat tulûat şn/m
tulûat tulûat şn/m
tulüat tiyatrosu şanoya tulûatê
tulûat tiyatrosu şanoya tulûatê
tulüat yapmak tulûat kirin
tulûat yapmak tulûat kirin
tulüatçı hunermendê tulûatê nd/nt
tulûatçı hunermendê tulûatê nd/nt
tulüatçılık hunermendîtiya tulûatê m
tulûatçılık hunermendîtiya tulûatê m
tuluk bnr tulum
bnr tulum
tulum 1. hîz n, eyar n 2. cewar, meşk, çaiemeşk, dizgar (cureyek amûrî fûyî ye) mzk/m 3. tûp n 4. tilim (kincê ku navmil û şal bi heve ye) 5. şîşman, qelew (mec) rd
1. hîz n, eyarn 2. cewar, meşk, çalemeşk, dizgar (cureyek amûrî fûyî ye) mzk/m 3. tûpn 4. tilim (kincê ku navmil û şal bi heve ye)n 5. şîşman, qelew (mec)rd
tulum çıkarmak kirin eyar, kirin hîz (ji bo derxistina çermê heywan, bêyî ku singê wê biqelêşin)
kirin eyar, kirin hîz (ji bo derxistina çermê heywan, bêyî ku singê wê biqelêşin) (bir işte)
tulum çıkmak bêkêmasî bi dest xistin
bêkêmasî bi dest xistin
tulum gibi her alî werimî, şîşman
her alî werimî, şîşman
tulum peyniri penêrê eyar, penêrê meşkê
penêrê eyaran nd
penêrê eyaran nd
penêrê eyar, penêrê meşkê
tulum tatlısı zilopî, zengilok
tulumba 1. avkêşk, tulumbe 2. tulumbe m
1. avkêşk, tulumbe 2. tulumbem
tulumba tatlısı zilopî, zengilok
tulumbacı tulumbevan (ew kesê ku tulumbeyên şewatê dibe cihê şewatê û ji bo temartina şewatê alîkariyê dike) n
tulumbevan (ew kesê ku tulumbeyên şewatê dibe cihê şewatê û ji bo temartina şewatê alîkariyê dike) n
tulumbacılık tulumbevanî m
tulumbevanî m
tulumcu hîzfiroş, eyarfiroş n
hîzfiroş, eyarfiroş n
tulup gilok (giloka hirî an jî ya pembû) m
gilok (giloka hirî an jî ya pembû) m
tulyum tulyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 69, giraniya wê ya atomî 168,9, siftiya wê 9,3 û nêzikî 1500 C'yî de dihele û kurtebêjeya wê Tm ye kîm/m
tulyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 69, giraniya wê ya atomî 168,9, siftiya wê 9,3 û nêzikî 1500¼ C’yî de dihele û kurtebêjeya wê Tm ye kîm/m
tumağı arsim, bapêş, zekem m
arsim, bapêş, zekem m
tuman tûman, derpê, derling, derpêk, delme m
tûman, derpê, derling, derpêk, delme m
tumba 1. serobin (kirin, bûn) der/m 2. hopela (di zimanê zarokan de, gava xwe diavêjin ser cihên xwe) m
1. serobin (kirin, bûn) der/m 2. hopela (di zimanê zarokan de, gava xwe diavêjin ser cihên xwe)m
tumba etmek 1) serobin kirin (wekî serobinkirina qeyikê) der 2) qelabtina erebe an jî vagonê (ji bo valakirina bar)
1) serobin kirin (wekî serobinkirina qeyikê) der 2) qelabtina erebe an jî vagonê (ji bo valakirina bar)
tumbadız kutilkî, kesê kin û şîşman rd
kutilkî, kesê kin î şîşman rd
tumşuk kêr, nikulkêr (nikulê kêr ê mîna eyloyan) nd
kêr, nikulkêr (nikulê kêr ê mîna eyloyan) nd
tumturak tûmtûrak m
tûmtûrak m
tumturaklı bitûmtûrak (ji bo gotin û vegotinê) rd
bitûmtûrak (ji bo gotin û vegotinê) rd
tun xalimsemt (cihê ku mirov zû bi zû bi ser ve nabe, rê pênakeve) m
xalimsemt (cihê ku mirov zû bi zû bi ser ve nabe, rê pênakeve) m
tunç 1. tûnc, misê zer, bronz n 2. tûnc, misê zer (tiştê ji tûnc çêkirî) rd 3. tûnc (tiştê ji rengê sorê girtî) rd
1. tûnc, misê zer, bronzn 2. tûnc, misê zer (tiştê ji tûnc çêkirî)rd 3. tûnc (tiştê ji rengê sorê girtî)rd
tunç bilekli bizend û bend (kesê ku mil û zendên wî xurt in)
bizend û bend (kesê ku mil û zendên wî xurt in)
tunceli Dêrsim (Bajareke kurdistana bakur)
tunçlama qemirandin, qemitandin m
qemirandin, qemitandin m
tunçlamak qemirandin, qemitandin (wekî rengê tûnc kirin) l/gh
qemirandin, qemitandin (wekî rengê tûnc kirin) l/gh
tunçlaşma qemirîn, qemitîn (weki rengê tûnc bûn) m
qemirîn, qemitîn (wekî rengê tûnc bûn) m
tunçlaşmak qemirîn, qemitîn (weki rengê tûnc bûn) l/ngh
qemirîn, qemitîn (wekî rengê tûnc bûn) l/ngh
tunçlaştırmak 1. vejandina sembolekê bi peykereke ji tûnc çêkirî 2. dan qemirandin, dan qemitandin l/lb
1. vejandina sembolekê bi peykereke ji tûnc çêkirî 2. dan qemirandin, dan qemitandin l/lb
tundra tundira (stepên li nêzî cemseran) erd/m
tundira (stepên li nêzî cemseran) erd/m
tungsten tungsten, navê din ê elementa wolframê, kurtebêja wê T kîm/m
tungsten, navê din ê elementa wolframê, kurtebêja wê T kîm/m
tunuslu Tûnisî (kesê ji gelê Tûnisê) nd/rd
Tûnisî (kesê ji gelê Tûnisê) nd/rd
tur 1. ger, geşt, dor, tûr 2. tûr (kirina karê ku heta bigihe encamê) m
1. ger, geşt, dor, tûr 2. tûr (kirina karê ku heta bigihe encamê)m
tur atlamak tûr avêtin, tûr derbas kirin sp
tûr avêtin, tûr derbas kirin sp
tur atmak tûr avêtin, peyase kirin
tûr avêtin, peyase kirin
tura 1. tûxre, ture (rûye diravê metal ê biwêne) m 2. kelef, kelefê ta n 3. destmalê koşebigirêk m
1. tûxre, ture (rûye diravê metal ê biwêne) m 2. kelef, kelefê ta n 3. destmalê koşebigirêk m
tura çıkmak derketin gerê, derketin peyaseyê
derketin gerê, derketin peyaseyê
turalamak 1. ji hev kirina kelefan 2. (di hin leyîstikan de) bi goşê destmalê ku girêk lê hatiye xistin, li yekî dan
1. ji hev kirina kelefan 2. (di hin leyîstikan de) bi goşê destmalê ku girêk lê hatiye xistin, li yekî dan
turan Tûran (navê dewleta ku dixwest ku hemû tirkan bike yek) nd
turan t ûran (navê dewleta ku dixwest ku hemû tirkan bike yek) nd
turancı Tûranî nd/rd
Tûranî nd/rd
turancılık Tûranîtî m
Tûranîtî m
turanî Tûranî nd/rd
Tûranî nd/rd
turanlı Tûranî (kesê ji gelê Tûran) rd
Tûranî (kesê ji gelê Tûran) rd
turba torf, komira torf m
torf, komira torf m
turfa 1. nadir (tiştê ku kêm peyde dibe) 2. kêmnirx, bêqîmet rd
1. nadir (tiştê ku kêm peyde dibe) 2. kêmnirx, bêqîmetrd
turfa olmak qimeta xwe winda kirin, rizîn
qîmeta xwe winda kirin, rizîn
turfalamak pûte pê nedan, qîmet pê nedan, nirx pê nedan l/bw
pûte pê nedan, qîmet pê nedan, nirx pê nedan l/bw
turfanda 1. nûber, nûbar, xêve, beragî, nûgiha, nûgihîştî, nûgihayî, terwende, sebiq 2. nû, teze (tiştê ku hê nû derdikeve rastê) (mec) rd
1. nûber, nûbar, xêve, beragî, nûgiha, nûgihîştî, nûgihayî, terwende, sebiq 2. nû, teze (tiştê ku hê nû derdikeve rastê) (mec) rd
turfandacı xweykerê nûberan (kesê ku nû bertiyê dike û wan difiroşe) nd/nt
xweykerê nûberan (kesê ku nûbertiyê dike û wan difiroşe) nd/nt
turfandalık cihê nûberan (cihê ku lê mêwe û sebzeye nûber tê xwedikirin) nd
cihê nûberan (cihê ku lê mêwe û sebzeyê nûber tê xwedîkirin) nd
turgay bnr toygar
bnr toygar
turgor turgor biy/m
turgor biy/m
turist geştyar, gerîdok, turîst nd/rd
geştyar, gerîdok, turîst nd/rd
turistik 1. geştyarî, turîstîk (tiştê bi turîzmê ve têkildar) 2. turîstîk *turistik hotel otela turîstîk rd
1. geştyarî, turîstîk (tiştê bi turîzmê ve têkildar) 2. turîstîk * turistik hotel otela turîstîk rd
turizm geşt û guzar, turîzm m
geşt û guzar, turîzmm
turizm bakanı wezîrê geşt û guzarê, wezîrê turîzmê
wezîrê geşt û guzarê, wezîrê turîzmê
turizm bakanlığı wezîriya geşt û gguzarê, wezareta turîzme
wezîriya geşt û gguzarê, wezareta turîzmê
turkoğlu Kurdoxolî (Navçeyeke girêdayî Gumgumê)
turkuaz bnr türkuaz
bnr türkuaz
turna quling, sîquling (Grus grus) zo/m
ayağı derzîlok, çûng, gulbihar bot/m
quling, sîquling (Grus grus) zo/m
turna ayağı derzîlok, çûng, gulbihar bot/m
derzîlok, çûng, gulbihar
turna balığı limûzirav (Esox lucius) zo/n
limûzirav (Esox lucius) zo/n
limûzirav (Esox lucius)
turna gagası derzîşivan, derzîlok (Geranium robertianum) bot/m
derzîşîvan; geranium
derzîşivan, derzîlok (Geranium robertianum) bot/m
turna geçidi pêtiyê biharê (firtûneyeka ku biharê çêdibe)
pêtiyê biharê (firtûneyeka ku biharê çêdibe)
pêtiyê biharê (firtûneyeka ku biharê çêdibe)
turna gözü gibi zerê zelal
zerê zelal
turna katarı refê qulingan (ku li dû hev bi rêz in)
refê qulingan (ku li dû hev bi rêz in)
turnaayağı bnr turna ayağı
turnabalığı bnr turna balığı
turnacı qulingvan (di "yeniçeri ocağı" de leşkerên ku bi padişah re diçûn nêçîrê, li seg û tajiyên nêçîrê dinihêrin û çend heb qulingan bi xwe re diğerinin) n
qulingvan (di “yeniçeri ocağı” de leşkerên ku bi padîşah re diçûn nêçîrê, li seg û tajiyên nêçîrê dinihêrin û çend heb qulingan bi xwe re digerînin) n
turnageçidi bnr turna geçidi
turnagiller familyaya qulingan zo
famîlyaya qulingan zo
turnayı gözünden vurmak li çavê qulingê xistin (berjewendiyek an jî qazenceke ku nedihate hêvîkirin bi dest xistin)
li çavê qulingê xistin (berjewendiyek an jî qazenceke ku nedihate hêvîkirin bi dest xistin)
turne tûrne m
tûrne m
turnike tûrnîke m
tûrnîke m
turno turno der/m
turno der/m
turnusol tûrnûsol kîm/m
tûrnûsol kîm/m
turnusol boyası boyaxa turnûsolê
boyaxa turnûsolê
turnusol kağıdı kaxizê turnûsolê
kaxizê turnûsolê
turnuva turnûva m
turnûva m
turp 1. tivir, tevir, tivrik, tevrik, selketûr, tevrik (Raphanus sativus) bot/m 2. tivir, tevir, tevrik, selketûr, tirp (koka vê riwekê ku tê xwarin)
1. tivir, tevir, tivrik, tevrik, selketûr, tevrik (Raphanus sativus) bot/m 2. tivir, tevir, tevrik, selketûr, tirp (koka vê riwekê ku tê xwarin)
turp gibi weki dendika sîrê ye (sihetxweş)
turpgibi wekî dendika sîrê ye (sihetxweş)
turpgiller familyeya tevran bot/nd
familyeya tevran bot/nd
turpun sıkından seyreği iyidir çûn û hatin bi şîranî, her tişt bi şîranî
çûn û hatin bi şîranî, her tişt bi şîranî
turşu tirşîn, tirşî, tirşûn m
tirşîn, tirşî, tirşûnm
turşu gibi olmak ji halê xwe de ketin, bûn ji halê Xwedê de ketin (ji bo pir mandîbûnê)
ji halê xwe de ketin, bûn ji halê Xwedê de ketin (ji bo pir mandîbûnê)
turşu kurmak (veya turşu yapmak) kesidandin, kirin sûravkê
turşu kurmak (veya yapmak) kesidandin, kirin sûravkê
turşu olmak 1) tirş bûn, xera bûn (ji bo xurekan) 2) ji hal de ketin, ji çok û qidûm ketin (mec)
1) tirş bûn, xera bûn (ji bo xurekan) 2) ji hal de ketin, ji çok û qidûm ketin (mec)
turşucu 1. tirşînkar (ê ku tirşînê çêdike) 2. tirşînfiroş nd/nt
1. tirşînkar (ê ku tirşînê çêdike) 2. tirşînfiroş nd/nt
turşuculuk 1. tirşînkarî 2. tirşînfiroşî m
1. tirşînkarî 2. tirşînfiroşî m
turşulaşmak mehitîn, melizîn (ji bo pir pelçiqîna tiştekî) l/ngh
mehitîn, melizîn (ji bo pir pelçiqîna tiştekî) l/ngh
turşuluk ê tirşînê (tiştê ku bi kêrî çêkirina tirşînê tê) nd
ê tirşînê (tiştê ku bi kêrî çêkirina tirşînê tê) nd
turşusu çıkmak 1) ji hal de ketin 2) pelçiqîn, peliqîn
1) ji hal de ketin 2) pelçiqîn, peliqîn
turşusunu kurmak kirin qelî *bir kısmetin çıkar çıkmaz seni vereceğiz, turşunu kuracak değiliz qismetê te derkeve dernekeve em dê te bidin, ma em te nakin qelî
kirin qelî * bir kısmetin çıkar çıkmaz seni vereceğiz, turşunu kuracak değiliz qismetê te derkeve dernekeve em dê te bidin, ma em te nakin qelî
turşuya dönmek îman di serî de neman (pir westiyan)
îman di serî de neman (pir westiyan)
turta turta m
turta m
turunç 1. tirinc, turunç (Citrus aurantium amara) bot/m 2. tirinc (mêweya vê ya ku dişibe porteqalê lê tehma wê mir e) m
1. tirinc, turunc (Citrus aurantium amara) bot/m 2. tirinc (mêweya vê ya ku dişibe porteqalê lê tehma wê mir e) m
turunçgiller narinciye bot/nd
narinciye bot/nd
turuncu 1. tirincî (zerê bi sore ve) n 2. tirincî (tiştê ji vî rengî) rd
1. tirincî (zerê bi sore ve) n 2. tirincî (tiştê ji vî rengî) rd
turunculaşmak cî (tiştê ji vî rengî) rd
tirincî bûn, sorayî bûn l/ngh
tirincî bûn, sorayî bûn l/ngh
tuş 1. tûş (ji bo tûşên alavên nolî piyano, daktilo 1 hwd.) 2. tûş (di wênesaziyê, resman de) 3. pîj, tûş (di gulaşê de) 4. tûş (di şûrbaziyê de) m
1. tûş (ji bo tûşên alavên nolî piyano, daktîlo û hwd.) 2. tûş (di wênesaziyê, resman de) 3. pîj, tûş (di gulaşê de) 4. tûş (di şûrbaziyê de)m
tuşa getirmek 1) pîj kirin, tûş kirin (di gulaşê de) 2) têk birin, mexlûb kirin (mec)
1) pîj kirin, tûş kirin (di gulaşê de) 2) têk birin, mexlûb kirin (mec)
tuşlamak pêlî tûşan kirin l/bw
pêlî tûşan kirin l/bw
tutaç 1. lewaşe (maşika laboratuarê) 2. tetik, argûşk, lewaşe n
1. lewaşe (maşika laboratuarê) 2. tetik, argûşk, lewaşe n
tutacak tetik, deştik n
tetik, destik n
tutak 1. deştik, destek (di alavan de cihêpêgirtinê)n 2. tetik, tetikê metbexê n 3. barimte, rehine nd/nt
Tutax (Navçeyeke girêdayî Agiriyê)
1. destik, destek (di alavan de cihê pêgirtinê)n 2. tetik, tetikê metbexê n 3. barimte, rehîne nd/nt
tutam 1. boq, baq, bax, qevd, qefş, gimş, qeft n 2. hindik, piçek, pir hindik rd
1. boq, baq, bax, qevd, qefş, gimş, qeft n 2. hindik, piçek, pir hindik rd
tutamaç deştik, pêgirtek, çembil, çepil m
destik, pêgirtek, çembil, çepil m
tutamak 1. pêgirtek m 2. pêgir (tiştê ku mirov xwe pê digire, xwe dispêrê) nd/nt
1. pêgirtek m 2. pêgir (tiştê ku mirov xwe pê digire, xwe dispêrê) nd/nt
tutamaksız bêpêgir, bêçembil (tiştê ku pê girteka wî nîn e) rd
bêpêgir, bêçembil (tiştê ku pêgirteka wî nîn e) rd
tutamlamak qevdek jê hilanîn l/bw
qevdek jê hilanîn l/bw
tutanak 1. girtename, zabitname 2. girte, zabt 3. mazbeta m
1. girtename, zabitname 2. girte, zabt 3. mazbeta m
tutar 1. yekûn 2. mêjera dirav, meblax m
1. yekûn 2. mêjera dirav, meblax m
tutarak (tutarık) 1. giranî bj/m 2. atî, fê, edr m
tutarak tutmak mocê (yekî) pê girtin (mec)
tutarak, tutarık 1. giranî bj/m 2. atî, fê, edrm
tutarak, tutarıkı tutmak mocê (yekî) pê girtin (mec)
tutarlı hevgirtî, lihevkirî rd
hevgirtî, lihevkirî rd
tutarlılık hevgirî, insicam m
hevgirî, insîcam m
tutarsız 1. hevnegirtî, bêinsîcam 2. bêserûpê (ji bo kesan) rd
1. hevnegirtî, bêinsîcam 2. bêserûpê (ji bo kesan)rd
tutarsız olmak gotina (yekî) gotina wî ya din negirtin
gotina (yekî) gotina wî ya din negirtin
tutkal gîrak, cewî, hêlim, venîjok m
gîrak, cewî, hêlim, venîjokm
tutkal gibi teniya bidon, benîştê ecem
teniya bidon, benîştê ecem
tutkallama gîrakkirin, şirişimkirin, cewîkirin m
gîrakkirin, şirişimkirin, cewîkirin m
tutkallamak gîrak kirin, şirişim kirin, cewî kirin l/gh
gîrak kirin, şirişim kirin, cewî kirin l/gh
tutkallı 1. gîrakirî, şirişimkirî, cewîkirî 2. bigîrak, bişirişim, bicewî rd
1. gîrakirî, şirişimkirî, cewîkirî 2. bigîrak, bişirişim, bicewî rd
tutkalsız 1. gîraknekirî, şirişimnekirî, cewînekirî 2. bêgîrak, bêşirişim, bêcewî rd
1. gîraknekirî, şirişimnekirî, cewînekirî 2. bêgîrak, bêşirişim, bêcewî rd
tutku 1. azwerî, ihtiras psî/m 2. bengînî, dilketî, dildarî m
1. azwerî, îhtiras psî/m 2. bengînî, dilketî, dildarî m
tutkulu 1. azwer 2. bengîn, dildar rd
1. azwer 2. bengîn, dildar rd
tutkun 1. dildayî, dilbestî, dilketî, dilda, dilberdayî, meclûp 2. hînbûyî, tiryakî, muptela rd
1. dildayî, dilbestî, dilketî, dilda, dilberdayî, meclûp 2. hînbûyî, tiryakî, muptela rd
tutkunluk 1. dildayîtî, dilbestîbûn, dilketîbûn, dildatî, dilberdayîtî 2. hînbûnî, tiryakîtî m
1. dildayîtî, dilbestîbûn, dilketîbûn, dildatî, dilberdayîtî 2. hînbûnî, tiryakîtî m
tutma girtin, pêgirtin m
girtin, pêgirtin m
tutmaç cureyek şorbeya ji mast e ku ji hevî rê çargoşeyî tê çêkirin
cureyek şorbeya ji mast e ku ji hevîrê çargoşeyî tê çêkirin
tutmak 1. pê girtin *ateşi tutma elini yakar bi agir negire wê destê te bişewitîne l/gh 2. girtin *hırsızı tuttu diz girt l/gh 3. girtin, nêçîr kirin *kuş tutacağız em dê çivîk bigirin l/gh 4. qefaltin l/gh, lê werqilîn l/ngh *iki yalanını tutum, çok korktu min du heb virên wî qefaltin, pir tirsiya 5. li ba xwe hiştin, li cem xwe hiştin *siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım heta ku hûn bên ez dikarim zarok li cem xwe bihêlim l/bw 6. ragirtin, girtin, tewqîf kirin l/gh 7. girtin, vegirtin *bu yazı iki sütun tutar ev nivîsar du stûnan digire l/gh 8. (erd) girtin (ji bo berf, pûk, avî û tiştên wisa) *şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları bila ev berf erd bigire, tu dotira rojê were diyarê zarokan l/gh 9. xwe girtin *iki yıl zor kendini iktidarda tutabildi bizorekê karibû du salan xwe li desthilatiyê bigire l/gh 10. alî girtin l/gh 11. ecibandin *çevresinde kimse onu sevmemiş, tutmamış kesî ew neecibandiye l/gh 12. anîn cih *sözünü tutmadı sozê xwe ne anî cih l/gh 13. girtin (hev û din girtin) *bu söz ötekini tutuyor ev gotin a din digire l/gh 14. kirê kirin, girtin *kendime burada iki katlı ev tuttum min li virê xaniyekî duqat ji xwe re girt l/gh 15. teşebûs kirin l/gh 16. pê ketin *yediği yemek onu tuttu bi xwarina ku xwaribû ket l/gh 17. şû bûn *kardeşim onun kız kardeşini tutar birayê min şûyê xwişka wî ye l/gh 18. qebûl bûn, pejirîn, çûn qebûlê *avradın ilenci tutarsa iki gözün kör olur eger nifira jinikê here qebûlê dê her du çavên te kor bibin l/ngh 19. pê girtin *kumar oynuyor, yenilirse kızıyor, başı tutuyor gava bi qumarê dileyîze û jê diçe hêrs dibe, êş bi serê wî digire l/gh 20. gihan, gihîştin, gihaştin *o şimdi çoktan köyü tutmuştur ew niha ji zû ve gihaye gund l/gh 21. (çiqas) kirin, (çiqas) girê dan *aldığım şeyler 20 milyon tutmuş tiştên ku min kiribû 20 milyon girê dabû l/gh 22. rê pê xistin l/bw, çûn (cihekî) l/gh *vapur ızmir'i tutmayacakmış vapûr wê riya xwe bi îzmîrê nexe 23. paqij hiştin *evini temiz tutuyor mala xwe paqij dihêle l/gh 24. ferz kirin *tutalım ki senin bunda suçun yok em ferz bikin sûcê te di vê de tune... l/gh 25. dan ber (tiştekî) *adamı taşa tuttular mêrik dan ber keviran l/b w 26. hesab kirin *bunu borcunuza tutuyorum ez vê li deynê we hesab dikim l/gh 27. dan ber (tiştekî) *saati kulağına tuttu saet da ber guhê xwe l/bw 28. girtin *çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et tutsun hewce ye mirov li xwarina zarokê dîqat bike ku hinek goşt bigire l/gh 29. bi kar anîn l/bw 30. girtin *süt kaymak tutmuş şîr to girtiye *tane tutmuş tene girtiye l/gh 31. girtin l/gh, dest pê kirin l/bw *küçüğünden tutun büyüğüne kadar ji yê biçûk bigirin (an jî dest pê bikin) heya yê mezin 32. girtin *aşı tutmuş lûl girtiye l/gh 33. girtin *eli ayağı tutuyor niye çalışmasın ki? dest û piyên wî digirin çima nexebite? l/gh 34. ajotin, dewam kirin, dom kirin *bu iş iki saat tuttu vî karî tam du seat ajot l/gh 35. (bi alikariya lêkera "kirin"ê) not girtin, zebt girtin l/gh 36. girtin *boya iyi tutmadı boyaxê baş negirt l/gh 37. jê re pê girtin l/bw, pê girtin l/gh *paltosunu tuttu jê re bi paltoyê wî girt 38. dan, teqdîm kirin *konuklara şeker tut şekir bide mêvanan l/gh 39. dagir kirin, vegirtin, îşgal kirin l/gh 40. şopandin l/gh, taqîp kirin l/gh, dan ser şopêkê l/bw 41. dest dan ser l/b w, desteser kirin l/gh 42. ragirtin, bernedan *öksürüğünü tuttu kuxika xwe girt l/gh 43. berê xwe dan (...), ber pê de çûn, riya (cihekî) girtin *evin yolunu tuttular be
1. pê girtin * ateşi tutma elini yakar bi agir negire wê destê te bişewitîne l/gh 2. girtin * hırsızı tuttu diz girt l/gh 3. girtin, nêçîr kirin * kuş tutacağız em dê çivîk bigirin l/gh 4. qefaltin l/gh, lê werqilîn l/ngh * iki yalanını tutum, çok korktu min du heb virên wî qefaltin, pir tirsiya 5. li ba xwe hiştin, li cem xwe hiştin * siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım heta ku hûn bên ez dikarim zarok li cem xwe bihêlim l/bw 6. ragirtin, girtin, tewqîf kirin l/gh 7. girtin, vegirtin * bu yazı iki sütun tutar ev nivîsar du stûnan digire l/gh 8. (erd) girtin (ji bo berf, pûk, avî û tiştên wisa) * şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları bila ev berf erd bigire, tu dotira rojê were diyarê zarokan l/gh 9. xwe girtin * iki yıl zor kendini iktidarda tutabildi bizorekê karibû du salan xwe li desthilatiyê bigire l/gh 10. alî girtin l/gh 11. ecibandin * çevresinde kimse onu sevmemiş, tutmamış kesî ew neecibandiye l/gh 12. anîn cih * sözünü tutmadı sozê xwe ne anî cih l/gh 13. girtin (hev û din girtin) * bu söz ötekini tutuyor ev gotin a din digire l/gh 14. kirê kirin, girtin * kendime burada iki katlı ev tuttum min li virê xaniyekî duqat ji xwe re girt l/gh 15. teşebûs kirin l/gh 16. pê ketin * yediği yemek onu tuttu bi xwarina ku xwaribû ket l/gh 17. şû bûn * kardeşim onun kız kardeşini tutar birayê min şûyê xwişka wî ye l/gh 18. qebûl bûn, pejirîn, çûn qebûlê * avradın ilenci tutarsa iki gözün kör olur eger nifira jinikê here qebûlê dê her du çavên te kor bibin l/ngh 19. pê girtin * kumar oynuyor, yenilirse kızıyor, başı tutuyor gava bi qumarê dileyîze û jê diçe hêrs dibe, êş bi serê wî digire l/gh 20. gihan, gihîştin, gihaştin * o şimdi çoktan köyü tutmuştur ew niha ji zû ve gihaye gund l/gh 21. (çiqas) kirin, (çiqas) girê dan * aldığım şeyler 20 milyon tutmuş tiştên ku min kirîbû 20 milyon girê dabû l/gh 22. rê pê xistin l/bw, çûn (cihekî) l/gh * vapur İzmir’i tutmayacakmış vapûr wê riya xwe bi Îzmîrê nexe 23. paqij hiştin * evini temiz tutuyor mala xwe paqij dihêle l/gh 24. ferz kirin * tutalım ki senin bunda suçun yok em ferz bikimn sûcê te di vê de tune... l/gh 25. dan ber (tiştekî) * adamı taşa tuttular mêrik dan ber keviran l/bw 26. hesab kirin * bunu borcunuza tutuyorum ez vê li deynê we hesab dikim l/gh 27. dan ber (tiştekî) * saatı kulağına tuttu saet da ber guhê xwe l/bw 28. girtin * çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et tutsun hewce ye mirov li xwarina zarokê dîqat bike ku hinek goşt bigire l/gh 29. bi kar anîn l/bw 30. girtin * süt kaymak tutmuş şîr to girtiye * tane tutmuş tene girtiye l/gh 31. girtin l/gh, dest pê kirin l/bw * küçüğünden tutun büyüğüne kadar ji yê biçûk bigirin (an jî dest pê bikin) heya yê mezin 32. girtin * aşı tutmuş lûl girtiye l/gh 33. girtin * eli ayağı tutuyor niye çalışmasın ki? dest û piyên wî digirin çima nexebite? l/gh 34. ajotin, dewam kirin, dom kirin * bu iş iki saat tuttu vî karî tam du seat ajot l/gh 35. (bi alikariya lêkera “kirin”ê) not girtin, zebt girtin l/gh 36. girtin * boya iyi tutmadı boyaxê baş negirt l/gh 37. jê re pê girtin l/bw, pê girtin l/gh * paltosunu tuttu jê re bi paltoyê wî girt 38. dan, teqdîm kirin * konuklara şeker tut şekir bide mêvanan l/gh 39. dagir kirin, vegirtin, îşgal kirin l/gh 40. şopandin l/gh, taqîp kirin l/gh, dan ser şopêkê l/bw 41. dest dan ser l/bw, desteser kirin l/gh 42. ragirtin, bernedan * öksürüğünü tuttu kuxika xwe girt l/gh 43. berê xwe dan (...), ber pê de çûn, riya (cihekî) girtin * evin yolunu tuttular berê xwe dan riya malê l/bw 44. girtin * dağların başını duman tutmuştu serê çiyan dûman girtibû l/gh 45. pê girtin, kişandin * üç kişi tutarlarmış da onu pencerenin önüne çekemezlermiş sê kêsan pê girtine jî dîsa ew nekişandine ber pencereyê l/gh 46. (cihê yekî) girtin * kimse onun yerini tutamaz kes nikare cihê wî bigire l/gh 47. pê ketin (ji bo erebe, balafir, vapor û hwd.) * onu araba tutuyor ew bi erebeyê dikeve l/gh 48. hiştin * kapıyı açık tutmayın derî vekirî mehêlin l/gh 49. pîsoyî bûn l/ngh, binî girtin l/gh (ji bo xwarinê) 50. (pir hatin) ecibandin l/tb 51. rahiştin l/gh * tuttuğu dal elinde kalmak dest avêtin çi bûn xwelî * tuttuğunu koparmak destê xwe avêtin çi pê re hatin * tutmak (veya aklından tutmak) di hişê (an jî aqilê) xwe de girtin
tutsak 1. dîl, destgîr, êsîr, girtî, gêrûde, dîlgirtî (kesê ku di şer de tê girtin) nd/nt 2. dîl, êsîr (kesê ku ne bi serê xwe ye, ne serbest e) rd 3. dîl, êsîr, evdal, reben (kesê ku bi yekî ve pir girêdayî ye) *siz patronunuzun tutsağısınız hûn dîlê patronê xwe ne (mec) nd/nt
1. dîl, destgîr, êsîr, girtî, gêrûde, dîlgirtî (kesê ku di şer de tê girtin) nd/nt 2. dîl, êsîr (kesê ku ne bi serê xwe ye, ne serbest e)rd 3. dîl, êsîr, evdal, reben (kesê ku bi yekî ve pir girêdayî ye) * siz patronunuzun tutsağısınız hûn dîlê patronê xwe ne (mec) nd/nt
tutsak almak dîl girtin
dîl girtin
tutsak düşmek dîl ketin
dîl ketin
tutsak etmek kirin dîl, kirin êsir, dîl girtin, êsîr girtin
kirin dîl, kirin êsir, dîl girtin, êsîr girtin
tutsaklık dîlî, destgirî, êsîrî m
dîlî, destgirî, êsîrî m
tuttuğu dal elinde kalmak dest avêtin çi bûn xwelî
tuttuğunu koparmak destê xwe avêtin çi pê re hatin
tutturaç pêgirt m
pêgirt m
tutturma pêgirtin, berdewamkirin, hingaftin, pêvekirin m
pêgirtin, berdewamkirin, hingaftin, pêvekirin m
tutturmak 1. dan girtin, pê dan girtin l/lb 2. pê girtin, berdewam kirin, destpê kirin *bir türkü tutturmuşum min dest bi stranekê kiriye l/gh 3. inyad kirin l/gh 4. pê ve danîn, bi hev ve danîn (bi fîlket, derzî û tiştên wisa) l/bw 5. lê xistin, lê dan, hingaftin *taşı attı ama tutturamadı kevir dakir lê nehigaft l/gh
1. dan girtin, pê dan girtin l/lb 2. pê girtin, berdewam kirin, destpê kirin * bir türkü tutturmuşum min dest bi stranekê kiriye l/gh 3. inyad kirin l/gh 4. pê ve danîn, bi hev ve danîn (bi fîlket, derzî û tiştên wisa) l/bw 5. lê xistin, lê dan, hingaftin * taşı attı ama tutturamadı kevir dakir lê nehigaft l/gh
tutu barimte, gerew, ipotek m
barimte, gerew, îpotekm
tutucu kevneperest, muhafizekar nd/rd
kevneperest, muhafizekar nd/rd
tutuculuk kevneperestî, muhafizekaîm
kevneperestî, muhafizekaîm
tutuk 1. lalûte, keke, fafik (kesê ku bi teql diaxive) *tutuk konuşmak leqitandin 2. şermok, fediyok, fîhêtkar 3. qerimî, hicinî 4. ketî, ir (ji bo deng) rd
1. lalûte, keke, fafik (kesê ku bi teql diaxive)
tutuk evi ragirtîxane, girtîgeh, girtîxane, bendîxane, tewqîfxane m
ragirtîxane, girtîgeh, girtîxane, bendîxane, tewqîfxane m
tutuk konuşmak leqitandin 2. şermok, fediyok, fîhêtkar 3. qerimî, hicinî 4. ketî, ir (ji bo deng) rd
tutuklama girtin, ragirtin, tewqîfkirin m
girtin, ragirtin, tewqîfkirinm
tutuklama emri girtîname
girtîname
tutuklamak girtin, ragirtin, tewqîf kirin l/gh
girtin, ragirtin, tewqîf kirin l/gh
tutuklanmak hatin girtin, hatin ragirtin, hatin tewqîfkirin l/tb
hatin girtin, hatin ragirtin, hatin tewqîfkirin l/tb
tutuklatmak dan girtin, dan ragirtin, dan tewqîfkirin l/lb
dan girtin, dan ragirtin, dan tewqîfkirin l/lb
tutuklu girtî, ragirtî, bendi, tewqîfkirî nd/rd
girtî, ragirtî, bendî, tewqîfkirî nd/rd
tutukluk 1. lalûteyî, keketî, fafikî 2. şermoktî, fediyoktî 3. hicinîtî, qerimîtî 4. rewşa başebaş neşixulînê rd
1. lalûteyî, keketî, fafikî 2. şermoktî, fediyoktî 3. hicinîtî, qerimîtî 4. rewşa başebaş neşixulînêrd
tutukluk yapmak sifirkel kirin (ji bo çek û sîlehan)
sifirkel kirin (ji bo çek û sîlehan)
tutukluluk girtîtî, ragirtiti, tewqîfkirîtî m
girtîtî, ragirtîtî, tewqîfkirîtî m
tutuksuz 1. negirtî 2. bêragirtîbûn, xeyrî mewqûf (kesê ku bêyî bê girtin tê darizandin) rd
1. negirtî 2. bêragirtîbûn, xeyrî mewqûf (kesê ku bêyî bê girtin tê darizandin) rd
tutulma 1. hatin girtin 2. hiçinin, qerimîn, lihevgerîn, lihevqerimîn 3. girtin ast/m
1. hatin girtin 2. hicinîn, qerimîn, lihevgerîn, lihevqerimîn 3. girtin ast/m
tutulmak 1. hatin girtin l/tb 2. hiçinin l/ngh, qerimîn l/ngh, herçiqin l/ngh, li hev gerin l/bw, li hev qerimin l/bw, cewa bûn l/ngh, li hev hişk bûn l/bw *her tarafım tutulmuş ez li hev gerime 3. hatin girtin *güneş tutulmuş roj hatiye girtin l/tb 4. evîndar bûn, dilikî bûn l/ngh 5. pê ketin *hastalığa tutuldu bi nexweşînê ket l/ngh
1. hatin girtin l/tb 2. hicinîn l/ngh, qerimîn l/ngh, herçiqîn l/ngh, li hev gerîn l/bw, li hev qerimîn l/bw, cewa bûn l/ngh, li hev hişk bûn l/bw * her tarafım tutulmuş ez li hev gerîme 3. hatin girtin * güneş tutulmuş roj hatiye girtin l/tb 4. evîndar bûn, dilikî bûn l/ngh 5. pê ketin * hastalığa tutuldu bi nexweşînê ket l/ngh
tutulu 1. girtî *bizim takımda bütün yerler evvelden tutulu di di taxima me de hemû cih ji berê ve girtî bûn 2. barimtekirî, rehînkirî rd
1. girtî * bizim takımda bütün yerler evvelden tutulu di di taxima me de hemû cih ji berê ve girtî bûn 2. barimtekirî, rehînkirî rd
tutum 1. tevger, şêl, awayê tevgerînê 2. sexben, qitûtî, rabes m
1. tevger, şêl, awayê tevgerînê 2. sexbêrî, qitûtî, rabes m
tutumlu sexbêr, rabesî, qitût, destlêgirtî rd
sexbêr, rabesî, qitût, destlêgirtîrd
tutumlu olmak (veya tutumlu davranmak) dest lê girtin, sexbêrî bûn, qitûtî bûn, destê xwe lê girtin
tutumlu olmak (veya davranmak) dest lê girtin, sexbêrî bûn, qitûtî bûn, destê xwe lê girtin
tutumlu yemek qitûtî xwarin, bi sexbêrî xwarin
qitûtî xwarin, bi sexbêrî xwarin
tutumluluk sexbêrîtî, rabesîtî, qitûtî, destlêgirtîbûn m
sexbêrîtî, rabesîtî, qitûtî, desbtlêgirtîbûn m
tutumsuz bêsexbêr, bêqitût rd
bêsexbêr, bêqitût rd
tutumsuzluk bêsexberî, bêqitûtî m
bêsexberî, bêqitûtî m
tutunacak dalı olmak (veya utunacak dalı olma olmamak) (yek) ku pê ewle bûn tune bûn, (kesê) ku pê bextê xwe bîne tune
tutunma 1. xwepêgirtin, xwelêgirtin 2. xweragirtin 3. xwegirtin 4. bixwevegirtin 5. belaxwetêdan m
1. xwepêgirtin, xwelêgirtin 2. xweragirtin 3. xwegirtin 4. bixwevegirtin 5. belaxwetêdan m
tutunmak 1. xwe pê girtin, xwe lê girtin l/bw 2. xwe ragirtin *saldırı karşısında tutunamadı li hemberî êrişê xwe ranegirt l/gh 3. xwe girtin *durumu gayet iyi, orada tutunmuş rewşa wê gelek baş e, xwe li wê girtiye l/gh 4. bi xwe ve girtin l/bw 5. dev avêtin (yekî), bela xwe tê dan l/bw
1. xwe pê girtin, xwe lê girtin l/bw 2. xwe ragirtin * saldırı karşısında tutunamadı li hemberî êrîşê xwe ranegirt l/gh 3. xwe girtin * durumu gayet iyi, orada tutunmuş rewşa wê gelek baş e, xwe li wê girtiye l/gh 4. bi xwe ve girtin l/bw 5. dev avêtin (yekî), bela xwe tê dan l/bw * tutunacak dalı olmak (veya olmamak) (yek) ku pê ewle bûn tune bûn, (kesê) ku pê bextê xwe bîne tune
tuturuk 1. pûş, kewş (ku pê agir tê vêxistin) 2. pir tirş, tirşê ar rd
1. pûş, kewş (ku pê agir tê vêxistin) 2. pir tirş, tirşê ar rd
tutuşkan agirgir rd
agirgir rd
tutuşma 1.bihevgirtin, pevgirtin 2. binavhevketin, bihevketin 3. pêketin, darîn, ayişîn m
1. bihevgirtin, pevgirtin 2. binavhevketin, bihevketin 3. pêketin, darîn, ayişîn m
tutuşmak 1. bi hev girtin, pev girtin l/bw 2. bi nava hev ketin l/bw, ketin hev l/ngh, bi hev ketin l/bw *kavgaya tutuştular bi nava hev ketin 3. agir pê ketin l/bw, darîn l/ngh , ayişîn l/ngh, agir avêtin (tiştekî) l/bw
1. bi hev girtin, pev girtin l/bw 2. bi nava hev ketin l/bw, ketin hev l/ngh, bi hev ketin l/bw * kavgaya tutuştular bi nava hev ketin 3. agir pê ketin l/bw, darîn l/ngh , ayişîn l/ngh, agir avêtin (tiştekî) l/bw
tutuşturma 1. vêxistin, pêxistin, darandin, ayişandin 2. dan dest, kirin dest, xistin dest 3. coşandin m
1. vêxistin, pêxistin, darandin, ayişandin 2. dan dest, kirin dest, xistin dest 3. coşandin m
tutuşturmak 1. vêxistin, pêxistin, darandin, ayişandin 2. dan dest, kirin dest, xistin dest *kadın eline mektubu tutuşturdu jinikê name kire destê wî 3. coşandin l/gh
1. vêxistin, pêxistin, darandin, ayişandin 2. dan dest, kirin dest, xistin dest * kadın eline mektubu tutuşturdu jinikê name kire destê wî 3. coşandin l/gh
tutuya koymak di gerewê de dan
di gerewê de dan
tutya 1. çînko, tûtya m 2. kil n
1. çînko, tûtya m 2. kil n
tuvalet 1. mitewze, tewzîn, tualet (karê xweşûştin, traşbûn, kine wergirtin, xwe xemilandin û şekirinê) 2. tualet (kincê rewneqdar ê jinan ku di civînên şevbihûrkan de li xwe dikin) 3. mitewze, tewzîn, tualet (tiştên ku ji bo xwepaqijkirin û lixwenêrînê pêwist in) 4. daşir, avdestxane, destavxane, pêgeh, edepxane, avrêjxane, qedemgeh, kenef, tuvalet m
1. mitewze, tewzîn, tualet (karê xweşûştin, traşbûn, kinc wergirtin, xwe xemilandin û şekirinê) 2. tualet (kincê rewneqdar ê jinan ku di civînên şevbihûrkan de li xwe dikin) 3. mitewze, tewzîn, tualet (tiştên ku ji bo xwepaqijkirin û lixwenêrînê pêwist in) 4. daşir, avdestxane, destavxane, pêgeh, edepxane, avrêjxane, qedemgeh, kenef, tuvaletm
tuvalet kağıdı kaxizê daşirê, kaxizê tualetê
kaxizê daşirê, kaxizê tualetê
tuvalet masası maseya xemlandinê, maseya mitewzeyê (maseya bineynik ku jin xwe li berê dixemilînin)
maseya xemlandinê, maseya mitewzeyê (maseya bineynik ku jin xwe li berê dixemilînin)
tuvaleti gelmek destava (yekî) hatin
destava (yekî) hatin
tuyuğ menzûmeya ku bi arûzê û di teşeyê maniyê de hatiye nivisîn wj
menzûmeya ku bi arûzê û di teşeyê maniyê de hatiye nivisîn wj
tuz 1. xwê, xwêy, xwey m 2. xwê kîm.
1. xwê, xwêy, xweym 2. xwê kîm (bir şeye)
tuz biber ekmek bnr üstüne tuz biber ekmek
bnr üstüne tuz biber ekmek
tuz ekmek hakkı heq li ser (yekî) hebûn
heq li ser (yekî) hebûn
tuz ruhu bnr tuz ruhu
ruhiya xwê, asîda hîdroklorîk kîm/nd
ruhiya xwê, asîda hîdroklorîk kîm/nd
ruhiya xwê, asîda hîdroklorîk kîm/nd
tuzağa düşmek ketin dafê, ketin lepikê, ketin tapikê, ketin kemînê
tuzağa düşürmek kirin lepikê, kirin faqê, kirin kemînê (mec)
tuzak 1. daf, dafik, tapik, labik, xepik, tele, lepik, telik, heşare, dam, dav, davik, çelik, tapik, xefik, dargap (ji bo firendeyan) 2. kemin, bûse Işk 3. feq, faqe, lepik, şepilte, neçarge, (ji bo direndeyan) 4. fen, dek, faq, daf (mec) m
1. daf, dafik, tapik, labik, xepik, tele, lepik, telik, heşare, dam, dav, davik, celik, tapik, xefik, dargap (ji bo firendeyan) 2. kemîn, bûse lşk 3. feq, faqe, lepik, şepilte, neçarge, (ji bo direndeyan) 4. fen, dek, faq, daf (mec)m
tuzak kurmak 1) dafik danîn, feq danîn, tapik danîn, feq vegirtin, dafik dadan, daf vedan, xefik vedan, dafik venandin, dafik vegirtin 2) kemîn danîn, kemîn vedan, bûse danîn, kemîn vegirtin
1) dafik danîn, feq danîn, tapik danîn, feq vegirtin, dafik dadan, daf vedan, xefik vedan, dafik venandin, dafik vegirtin 2) kemîn danîn, kemîn vedan, bûse danîn, kemîn vegirtin
tuzaka düşmek k etin dafê, ketin lepikê, ketin tapikê, ketin kemînê
tuzaka düşürmek kirin lepikê, kirin faqê, kirin kemînê (mec)
tuzaklamak dafik danîn, lepik danîn, tapik danîn, kemîn danîn, kirin lepikê, kirin faqê l/gh
dafilandin. bi saya dafikan girtin/bi dest xistin.
dafik danîn, lepik danîn, tapik danîn, kemîn danîn, kirin lepikê, kirin faqê l/gh
tuzcu xwêfiroş nd/nt
xwêfiroş nd/nt
tuzcul xwêhez (riweka ku ji axa bixwê hez dike) rd
xwêhez (riweka ku ji axa bixwê hez dike) rd
tuzla 1. kar, karî, kara xwê, xweylîn 2. xwêdanî (cihê xwê didin pez û dewaran) 3. şorax, şorezar, hîsik nd/rd
1. kar, karî, kara xwê, xweylîn 2. xwêdanî (cihê xwê didin pez û dewaran) 3. şorax, şorezar, hîsik nd/rd
tuzla buz ax tiraf
ax tiraf
tuzla buz (veya tuzbuz) olmak helohûro bûn, hûroxango bûn, helhelî bûn (ji bo tiştên mîna camê)
tuzla buz etmek hûroxango kirin, helhelî kirin, helîberhelî kirin, helohûro kirin (ji bo tiştên ku tên şikandin)
hûroxango kirin, helhelî kirin, helîberhelî kirin, helohûro kirin (ji bo tiştên ku tên şikandin)
tuzla buz olmak (veya buz olmak) helohûro bûn, hûroxango bûn, helhelî bûn (ji bo tiştên mîna camê)
tuzlak şorax, şorezar, şorahî, hîsik nd/rd
şorax, şorezar, şorahî, hîsik nd/rd
tuzlama 1. xwêkirin, xwêlêkirin 2. cureyek xwarina ji hûr 3. xwêkirî m
1. xwêkirin, xwêlêkirin 2. cureyek xwarina ji hûr 3. xwêkirî m
tuzlamak xwê kirin l/gh, xwê lê kirin l/bw
xwê kirin l/gh, xwê lê kirin l/bw
tuzlanmak hatin xwêkirin l/tb
hatin xwêkirin l/tb
tuzlu 1. şor, şorî *tuzlu şeyleri yememesi lazım gere tiştên şorî nexwe 2. bixwê 3. pir buha (mec) rd
1. şor, şorî * tuzlu şeyleri yememesi lazım gere tiştên şorî nexwe 2. bixwê 3. pir buha (mec)rd
tuzlu balgam 1. navê hin celep nexweşînên çerm bw 2. gezne, êzimx, egzama bj/m
1. navê hin celep nexweşînên çerm bw 2. gezne, êzimx, egzama bj/m
tuzluca Tozan (Navçeyeke girêdayî Qersê)
tuzluk 1. xwêdank m 2. çala li seriya çav nd
1. xwêdank m 2. çala li seriya çav nd
tuzluluk şorî, şorayî m 2. xwêdarî erd/m
şorî, şorayî m 2. xwêdarî erd/m
tuzluya mal olmak (tuzluya oturmak veya tuzluya patlamak) li ser (yekî) giran rûniştin
tuzluya mal olmak (oturmak veya patlamak) li ser (yekî) giran rûniştin
tuzluya satmak giran firotin, bi zilm tişt dan
giran firotin, bi zilm tişt dan
tuzsuz 1. keli, kelê, bêxwê rd 2. kêmxwê, kelê, neşor rd 3. kesê ku henekên ne xweş dikin (mec)
1. kelî, kelê, bêxwê rd 2. kêmxwê, kelê, neşor rd 3. kesê ku henekên ne xweş dikin (mec)
tuzu kaçmak xwê lê şikestin, xwê lê şikîn
xwê lê şikestin, xwê lê şikîn
tuzu kuru tişt pê nebûn, karê (yekî) li rê bûn
tişt pê nebûn, karê (yekî) li rê bûn (bir şeyde)
tuzu olmak piça xwe pê xistin (alîkariya yekî tê de hebûn)
piça xwe pê xistin (alîkariya yekî tê de hebûn) İngiliz
tuzunu kaçırmak xwê lê şikandin
xwê lê şikandin
tu h 1. hiç (olumsuz yargılı cümlelerde fiilin anlamını pekiştirir) 2. hiç (soru cümlelerinde belirsiz zamanı belirtir) * hûn tu çûne nêçîrê? hiç ava gittiniz mi? 3. hiç (bir soruya açık bir cevap verilmek istenmediğinde cevap cümlesinin başına getirilir * te çi dît -tu ne gördün? -hiç 4. tek (yalnız bir) * tu kesek nîn e tek bir kişi yok 5.rd hiçbir * Nevîn ji tu mirovî re kîn nekudirandibû Nevin hiçbir insana kin gütmemişti 6.rd hiçten (çok değersiz, önemsiz)
c sen (bükünsüz hali) * bes tu bixwaze yeter ki sen iste
tu (wî) bihêle bırak ki (saymasak, hesaba katmasakta)
tu agir bêdû nîn e dumansız hiçbir ateş yok
tu barê hêkan lê bikî nalive eski tavrını değiştirmek
tu bêminet î elinden geleni ardına koma
tu bêminet î ji bavê xwe de elinden geleni ardına koma
tu beranê bisko bûyayî tu dê li ber derê bavo bûyayî becerikli olsaydın elaleme çalışmazdın
tu berê (yekî) bi ku de bikî nabêje na başına vur, ağzından lokmasını al
tu bi axaftin î sözünü kesiyorum!, kusura bakma
tu bi erda reş de herî yere batasıca (veya yere batsın)
tu bi esehiya (....) nizanî kazın ayağı öyle değil!
tu bi kê re rabî rûnî tu dê kurmê wî hilînî körle yatan şaşı kalkar
tu bi ku de biavêjî weqî çar tuxt e okka her yerde dörtyüz dirhem
tu bi qedrê (an jî xatirê) xwedê bikî Allah aşkına
tu bi qurbana vî şîrê spî bibî seni bunun (...) hatırı için bağışlıyorum * dayê tu bi qurbana şîrhe spî bibî ku te daye min anne seni bu ak süt için bağışlıyorum
tu bi serê pozê (wî) bigirî ruh dide burnunu sıksan canı çıkacak
tu bi wî xwedayî bikî Allahı (veya Allahını) seversen
tu bi xeber î sözünü kesiyorum!, kusura bakma
tu bi xeberdan î sözünü kesiyorum!, kusura bakma
tu bi xêr (û xweşî) hatî hoş geldin
tu bi xêr hatî -xêrdar bî hoş geldin -hoş bulduk
tu bi xwedayê xwe bikî Allahı (veya Allahını) seversen
tu bi xwedê bikî 1) Allah aşkına * tu bi Xwedê bikî, xwe ji pêşiya min hilîne Çekil karşımdan, Allah aşkına 2) Allahı (veya Allahını) seversen
tu biavêjî avê su içinde, sokağa atsan * tu vê biavêjî avê jî bi pênc milyonan dike bunu sokağa atsan beş milyon eder * tu biavêjî avê ev pirtûk pênc milyon dike bu kitap su içinde beş milyon eder
tu biavêjî ber se (an jî kûçikê) jî naxwe köpeğe atsan yemez
tu biavêjî ber se (kûçikê), se (kûçik) naxwe ite atsan yemez
tu bibêjî ha ha deyince
tu biçî erş tu dê werî ser tejê reş tilkinin dönüp dolayşıp geleceği yer kürkçü dükkanıdır, bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, sonunda yakalanırsın çekirge (veya üçüncüsünde avucuma düşersin çekirge)
tu bidî kûçikê (an jî se) jî naxwe köpeğe atsan yemez
tu bidî kûçikê (an jî se), kûçik (se) naxwe ite atsan yemez
tu bidî tîzan (tîzikan) nedî tîzan (tîzikan) tû dê bidî heqê dîzikan (an jî barê gûzan) bu işin uçarı kaçarı yok
tu bigirî negirî êdî venagere ağlamak para etmez
tu bihiş î bê hiş î aklın başında mı?
tu bilind baz dayî nizm ketî yaya kaldın tatar ağası
tu bûyî pîra paşiya koçê geçti Bor’un pazarı sür eşeğini Niğde’ye (veya geçti Bor’un pazarı)
tu car asla.
h asla, hiçbir zaman
1) asla 2) hiçbir vakit, hiçbir zaman, bir günden bir güne, ömrü billâh
tu cara xwedê ömrü billâh, hiçbir vakit
tu çavê min bî gözünün yağını yiyeyim
tu çavê min bî! gözünün yağını yiyeyim!
tu çêrek nema ku kirin ağzına geleni söylemek
tu çi biçînî, di kodikê de wê dibînî ne ekersen onu biçersin
tu çi biçînî, tu dê wî biçinî (an jî hilînî) ne ekersen onu biçersin
tu çi bikî tûr, tu dê wî derînî ne ekersen onu biçersin
tu çi bixwazî 1) ne istersen 2) tatlısı tuzlusu (değişik, bol ve çok yiyeceğin bulunduğu sofra)
tu çi çax bibêjî ha, hazir e ha deyince
tu çi dibêjî b efendim (anlaşılmayan bir sözü tekrarlatmak veya karşısındakinin ne düşündüğünü sormak için söylenir) * ev çi tişt e yawo, tu çi dibêjî? bu olacak iş değil, efendim?
tu çi diçî û tê, wî tînî rastê ne diye ikide bir onu gündeme getiriyorsun
tu çi li hev digolibînî lâfı geveleme
tu çi qas lê dinêrî hê bi xweşikiya wê dihesî baktıkça alır (güzelliği birdenbire göze çarpmayan)
tu çi qas li dinyayê bimînî tu dê ji xwe re ecêban bibînî dünyanın ucu uzundur
tu çi têxî beroşê tu dê wî bixwî ne ekersen onu biçersin
tu çima nitirî yî? niye suratın asık?
tu çima xeman dixwî? tasası sana mı düştü?
tu dê êdî çi bikî ne yaparsın ki (veya ne yapmalı ki)
tu dê herî û herî jî tıpış tıpış yürümek (isteristemez bir yere gitmek veya ayrılmak)
tu dê min ji xwe re bibînî önüne dikilmek (karşısındakine engel olmak istendiğinde söz ve davranışıyla göstermek)
tu delalê berdilê xwe veşêrî sevdiğin ölsün
tu derdê giran nebînî dert görmeyesin
tu di gorê de nesitirî mezarda bile rahat yüzü görmeyesin
tu di nav xêrê de bî sefa (veya sefalar) bulduk
tu di nav xweşiyê (an jî xêrê) de bî hoş bulduk * tu bi xêr hatî -tu di nav xweşiyê de bî -hoş geldin -hoş bulduk
tu diaxivî (dipeyîvî an jî qise dikî) tu nizanî tu çi dibêjî akım derken bokum demek
tu dibêjî demek * tu dibêjî ji niha û pê de dê were? bundan sonra gelir mi dersin?
tu dibêjî hema bila ji kulekê de bê bikeve devê min armut piş ağzıma düş!
tu dibêjî qey 1) sanki 2) benzemek, sanısını uyandırmak * tu dibêjî qey vî zilamî araq vexwariye bu adam rakı içmişe benziyor
tu dibêjî qey (filan kes) makîne ye makine gibi adam
tu dibêjî qey avo (an jî sidê) ye mekik gibi
tu dibêjî qey bi per û bask e, difire kuş kanadıyla gitmek
tu dibêjî qey bînahiyên te kêm bûne şeşi beş görmek
tu dibêjî qey boxçeya ji parçeyan e parçalı bohça gibi
tu dibêjî qey cin û perî jê re tiştan dibêjin cin fikirli olmak
tu dibêjî qey cin û perî lê xisitin cin çarpmışa dönmek
tu dibêjî qey çivîk e kuş gibi (çok eline, ayağına çabuk)
tu dibêjî qey decal li pey e kelle götürür gibi
tu dibêjî qey dîkê qoqo ye horoz gibi (kabadayca davranan erkekler için kullanılır)
tu dibêjî qey ê serê çiya ye dağdan inme, eşkiya gibi
tu dibêjî qey eşqiya ye eşkiya gibi
tu dibêjî qey eynî hêkek (an jî sêvek) bûne, te ew di nav de kiriye du cihan bir elmanın yarısı o, yarısı bu
tu dibêjî qey eynî qutî ye kutu gibi (küçük fakat kullanışlı ve şirin)
tu dibêjî qey gotinê (wî) ji nava qûranê derketine çok yerinde sözler sarfetmek
tu dibêjî qey gûza hindê xwariyê çok berak ve güçlü sese sahip olmak
tu dibêjî qey hemam e hamam gibi, halvet gibi (çok sıcak yer)
tu dibêjî qey heşr û nîzam e kıyamet kopmak (bir yerde çok gürültü ve telâş olmak)
tu dibêjî qey hevrîşim e ipek gibi (çok ince, parlak ve yumuşak)
tu dibêjî qey ji ber xelayê filitiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey ji bo hev çêbûne birbiri için yaratılmış olmak
tu dibêjî qey ji çiya de hatiye dağdan inme
tu dibêjî qey ji esmanan de hatiye xwarê 1) gökten zembille mi indi (Tanrının özel olarak gönderdiği, saygınlık görmesi gereken kişi mi?) 2) gökten zembille mi indi (uğraşmadan, didinmeden, kendiliğinden mi türedi?)
tu dibêjî qey ji pozê şeytên ketiye afacan, piç fırlama, yaramaz ve zeki çocuk
tu dibêjî qey ji xelayê filitiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey ji xelayê hatiye kıtlıktan çıkmış gibi (yemek)
tu dibêjî qey kerametê (te) hene abdala malum olur
tu dibêjî qey kerametên we hebûn keramet buyurdunuz (veya keramette bulundunuz)
tu dibêjî qey kîloyek derman (an jî boyax) di xwe daye boyacı küpüne girmiş gibi
tu dibêjî qey kuliyan piyê te xwariye kağnı gibi gitmek
tu dibêjî qey li çiya mezin bûye dağda büyümüş
tu dibêjî qey li esmanan nîskan tov dike kazık yutmuş gibi
tu dibêjî qey malê (an jî cotgeha) bavê wî ye babasının (veya babalarının) çiftliği
tu dibêjî qey minare ye minare gibi
tu dibêjî qey mirî ye ölü gibi
tu dibêjî qey monik di dest û piyên (wê) de tune bûn eline ayağına üşenmemek
tu dibêjî qey navika wan bi hev ve ye göbeği biriyle bağlı (veya beraber kesilmiş)
tu dibêjî qey navoka hev birîne aralarından su sızmamak
tu dibêjî qey nîskan li esman tov dike oklava (veya baston) yutmuş gibi
tu dibêjî qey rewta helhelê ye fasulye sırığı gibi
tu dibêjî qey şeytan e şeytanın kıç bacağı (veya art ayağı)
tu dibêjî qey te hêk (an jî sêv) di nav de kiriye du cihan bir elmanın yarısı o, yarısı bu
tu dibêjî qey te pereyê (an jî perekê) xwe tê daye bahşiş (veya beleş) atın dişine bakılmaz
tu dibêjî qey tu pêlî hêkan dikî kağnı gibi gitmek
tu dibêjî qey werîsê şixrê ye yalli gibi (veya Arabın yalellisi gibi)
tu dibêjî qey xwedê (wî) li kuçeyê daye göbeği sokakta kesilmiş
tu dibêjî qey xwedê (yekî) li ber beravê daye anasından doğduğuna bin pişman (çok tembel, üşüngeç)
tu dibêjî qey xwelî pê de hatiye bêjingkirin üstüne ölü toprağı serpilmiş gibi
tu dibêjî û pê naynî adamakla mal tükenmez
tu didî pêşiyê bi gezan tê, tu didî pey bi refesan tê önüne geleni kapar, ardına geleni teper
tu dilê min î? keyfimin kahyası mısın?
tu dipêjî qey hêk pê re ye yerinde durmak nedir bilmeyen
tu dipeyîvî tu nizanî tu çi dibêjî akım derken bokum demek
tu dixwazî ku... ister misin? * tu dixwazî ku niha bavê te çûbe malê ister misin şimdi baban eve gitmiş olsun
tu dîzik î qey tu bipelişî! (arkasında veya sırtında) yumurta küfesi yok ya!
tu eyşik î, bi xwe şik î buluttan nem kapan
tu ezîzê berdilê xwe veşêrî sevdiğin ölsün
tu firqeke me ji hev nîn e (an jî tune) yoktur birbirimizden farkımız
tu fîtikê lê bixî wê xwîn ji rûyê (wî) biavêje yanağından kan damlamak
tu fîtikê li rûyê (yekî) bixî xwîn jê tê yüzünden kan damlamak
tu geriyayî geriyayî te ev dît bula bula bunu (onu, bir şeyi, bir kimseyi) bulmak (en kötü şeyi seçmek)
tu hatî agir? ateş almaya mı geldin?, ce demeye mi geldin?
tu hê dûrî çem î tu xwe hildidî dereyi görmeden paçaları sıvamak
tu her bijî aferin, çok yaşa, aşk olsun
tu her hebî! var ol, sağ ol, berhudar ol!
tu herî erş tu herî ferş tu dê werî ber gunikê reş bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, sonunda yakalanırsın çekirge (veya üçüncüsünde avucuma düşersin çekirge)
tu herî ser teneşoyê (an jî mevşenê) teneşire gelesin
tu heta bibêjî istediğin kadar, oldukça
tu hewcedarî min î sen bana muhtaçsın
tu heyatek nedan hev hayatı birbirine zindan etmek
tu heyî tu seni gidi seni (veya seni seni)
tu hezar salî bî dünya durdukça durasın
tu hezar xêrî ji bazara xwe bibînî! bildiğinden şaşma!
tu ins î an jî cins î in misin, cin misin
tu jê xeydan î, radibî xedrê digihînî xwe gâvura kızıp oruç yemek (veya bozmak)
tu jî hiç de * dersên wê tu jî ne baş in dersleri hiç de iyi değil
tu ji ba bavê xwe ve bêmint î elinden geleni ardına koma
tu ji çi birevî tu dê di wî bigerî istemediğin neyse o başına gelsin
tu ji destan nehatin elden bir şey gelmemek
tu ji gerê têyî ew ji gerefenê tê tereciye tere satmak
tu ji gerê têyî ez ji gerefenê têm sen giderken ben biliyordum
tu ji kerê de bikevî argo Allah belanı versin
tu ji sola xwe re dibêjî müsterih ol, benden lâf çıkmaz
tu kar û îşê xwedê nake işsiz güçsüz, aylak aylak dolaşıyor
tu karê ber xwe bike işine bak! (sen karışma)
tu kêr lê bixî xwîn jê nayê kaskatı kesilmek, donup kalmak
tu keran li ba keran girê bidî ji hev hînî fis û tiran dibin argo üzüm üzüme baka baka kararır
tu kes hiç kimse.
h hiçkimse, kimsecik
hiç kimse, kimsecik * îro yekşem e, li kuçeyan tu kes nîn e bugün pazar, sokaklarda hiç kimse yok
tu kes bi qandî dê li ser mirov naşewite ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz
tu kes ji xêrê naçe dêrê hiç kimse boş yere birşeyler yapmaz, mutlaka çıkarı içindir
tu kesî c hiçbiri (olumsuz cümlelerde “bir tanesi bile” anlamında kullanılır)
c hiçbiri (olumsuz cümlelerde “bir tanesi bile” anlamında kullanılır)
tu kevir biavêjî çiravê wê peşk bêne te yılana dokunursan sana sokar
tu kezeba xwe bidî ber bayê kur hênik nebe derndine derman bulamıyasan
tu kîjan kevirî bilind dikî di binî de ye hangi taşı kaldırsan, altından çıkar, bin tarakta bezi olmak (her işe karışır)
tu ku ez ji te re bibêjim efendime söyleyeyim
tu kur bî bi bavê xwe de baban öle (kadınlar birbirine bedduada bulundukları zaman söylerler)
tu lê b 1. bak sen 2. b a (üzülme, acıma ve şaşmayı bildirir) 3. h oha (kaba kimseler için)
tu lê binêre! 1) işe bak 2) bak bak! (şaşma bildirir) * tu lê binêre, çi qewimiye, haya me jê nîn e bak bak neler olmuş da haberimiz yok 3) vay anasını! (veya vay canına)
tu lê! 1) bak! (şaşma anlatır) 2. bak! (küçümsemeyi bildirir) * tu li aqilê mêrik adamın aklına bak 3) bak bak! (şaşma bildirir) 4) bak sen ha! 5) a (acıma, üzülme, şaşmayı bildirir) * tu lê çi qas xweşik e a ne güzel
tu li ba kê bimînî tu dê kurmê wî hilînî kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan
tu li ber guleyan herî kurşunlara gelesin
tu li ber serê (yekî) li defê bixî jî hişyar nabe davul çalsan işitmez (uykusu çok ağır)
tu li defê bixî jî deng naçê davul çalsan işitmez (çok sağır)
tu li hikmeta xwedê binêre Allahın hikmetine (veya işine) bak
tu li îşê xwe binêre! 1) işine bak! (görevini, işini sürdür) 2) işine bak! (sen karışma)
tu li îşê xwedê binêre Allahın işine bak
tu li karê (îşê) xwe binêre! 1) işine bak! (görevini, işini sürdür) 2) işine bak! (sen karışma)
tu li ku mala bavan li ku daha çok var
tu li me kêm bûyî! bir sen eksiktin!
tu li mezelan razêyî tu dê xewnan jî bibînî körle yatan şaşı kalkar
tu li sihûda (an jî şansê) me (binêre) aksi tesadüf (e bak)
tu li telê (wî) binêre, tu li kurm û tebîetê (wî) binêre bacak kadar boyu var türlü türlü huyu var
tu li telê xwe nanêrî saçına başına bakmadan
tu li vî alî bixî, aliyê dinê dide berê kafasına vur, ekmeğini elinden al
tu li vî karî (îşî) işe bak!
tu li xwarina tirî digerî an li kuştina rezvan? niyetin üzüm yemek mi veya bağcıyı öldürmek mı?
tu lome anîn ser her tiştî üzümün çöpü armudun sapı var demek
tu mûyekî jê bikişînî di şûnê de dê don biavêje çok semiz, yağlıtavlı olmak
çok semiz, yağlıtavlı olmak
tu nabêjî 1) meğer, meğerse * tu nabêjî, ew zilam diz bûne! meğer adamlar hırsızlarmış * tu nabêjî polîs in meğer polislermiş 2) öyle, demek öyle * tu nabêjî wisan e? niye öyledir demiyorsun?
1) meğer, meğerse * tu nabêjî, ew zilam diz bûne! meğer adamlar hırsızlarmış * tu nabêjî polîs in meğer polislermiş 2) öyle, demek öyle * tu nabêjî wisan e? niye öyledir demiyorsun?
tu nebînî çêtir e 1) görmesen iyi olur 2) görme! (aşırılık anlatır) * tu xanî nebînî çêtir e, wê dilê te pê bişewite evi görme, için yanar
1) görmesen iyi olur 2) görme! (aşırılık anlatır) * tu xanî nebînî çêtir e, wê dilê te pê bişewite evi görme, için yanar
tu negihiyê (an jî negihiyê)! yetişme (veya yetişmeyesi)
yetişme (veya yetişmeyesi)
tu nekî ez nekim îcar wê kî bike? sen ağa ben axa koyunları (veya inekleri) kim sağa?
sen ağa ben axa koyunları (veya inekleri) kim sağa?
tu nemirî heta roja te tê varol, çok yaşa, bravo
varol, çok yaşa, bravo
tu nîn e hiç yok
tu nizanî mala dawetê kîjan e, te ra kiriye kevçiyê xwe hariçten gazel okumak veya atmak (bir konuşmaya yersiz ve zamansız katılmak)
hariçten gazel okumak veya atmak (bir konuşmaya yersiz ve zamansız katılmak)
tu nizanî mala dawetê ku der e, tu radikî kevçiyê xwe çizmeden yukarı çıkmak
çizmeden yukarı çıkmak
tu nizanî mala dawetê li ku ye tu radikî kevçiyê xwe! abacı kebeci ara yerde sen neci?
abacı kebeci ara yerde sen neci?
tu patika xwe dibînî tu (wî/wê) nabînî enseni gürsen bile istediğini göremezsin
enseni gürsen bile istediğini göremezsin
tu pêlî çavê min bike hoş geldin
hoş geldin
tu pîr û kal bî pir ol
pir ol
tu pirxêlî tune ku dû tê re dernekevê hiç tütmeyen baca yok
tu qet xêrê (ji xwe) nebînî boyu (bosu) devrilsin (veya devrilesi)
boyu (bosu) devrilsin (veya devrilesi)
tu qey ji me re jî nadî gotinê bize de mi lolo?
bize de mi lolo?
tu qulek nehiştin (an jî neman) lê gerîn delik deşik aramak
tu rast dibêjî? sahî mi, esah mı, öyle mi
sahî mi, esah mı, öyle mi
tu rûn birêjî rûn tê hilanîn! bal dök de yala! (bir yerin çok temiz olduğunu anlatır)
bal dök de yala! (bir yerin çok temiz olduğunu anlatır)
tu sax ez bi silamet sen sağ ben selâmet
sen sağ ben selâmet
tu se ji kiloran nareve hiç bir it kemikten kaçmaz
tu sebra xwedê bike sen dur hele
sen dur hele
tu serê meêşe destmalê neavêje ağrımıyan başını bağlama
tu sing dikutî ev cihar diavêjê cevabı hazır olmak
cevabı hazır olmak
tu ter nebî gebe kalmıyasan
gebe kalmıyasan
tu teyr î ez xak im sen bana muhtaçsın
sen bana muhtaçsın
tu tişt jê fehm nekirin (bir şeyden bir şey) anlamamak
tu tiştan ew qas mezin dikî habbeyi kubbe yapmak
habbeyi kubbe yapmak
tu tiştekî veşarî yê (yekî) tune bûn gizlisi saklısı olmamak
tu û van deran? hangi rüzgâr seni attı?
hangi rüzgâr seni attı?
tu û xwedê Allahını seversen
Allahını seversen
tu wan bikî coniyekî bikutî jî wê xwîna her kesî li aliyekî here ikisini bir kazana koysalar kaynamazlar
ikisini bir kazana koysalar kaynamazlar
tu were belki * tu were bixeyîde! belki küser!
tu xeber didî tu nizanî tu çi dibêjî akım derken bokum demek
akım derken bokum demek
tu xêr jê nebînî! haram olsun!
haram olsun!
tu xêrek ji bazara xwe bibînî bildiğinden şaşma!
bildiğinden şaşma!
tu xêrekê ji wî aqilê xwe bibînî (şaka) aklınla bin yaşa
(şaka) aklınla bin yaşa
tu xwedayê xwe bihebînî Allahı (veya Allahını) seversen
Allahı (veya Allahını) seversen
tu xwedê Allahına, Allah aşkına
Allahına, Allah aşkına
tu xweliyê biavêjî nakeve erdê iğne atsan yere düşmez
iğne atsan yere düşmez
tu xweş sizlere ömür, başınız sağ olsun
sizlere ömür, başınız sağ olsun
tu xweyê xwarina xwe yî, te çi jê ye üzümünü ye de bağını sorma
üzümünü ye de bağını sorma
tu yê çi bikî! ne olacak! * tu yê çi bikî, gula taxê ne olacak kenarın dilberi
ne olacak! * tu yê çi bikî, gula taxê ne olacak kenarın dilberi
ne olacak! * tu yê çi bikî, gula taxê ne olacak kenarın dilberi
tu yê herî û herî jî tıpış tıpış yürümek (isteristemez bir yere gitmek veya ayrılmak)
tıpış tıpış yürümek (isteristemez bir yere gitmek veya ayrılmak)
tu zanî Allah selâmet versin (keyfin bilir)
Allah selâmet versin (keyfin bilir)
tual m tual, tuval
tualet m 1. tuvalet (süslü kadın elbisesi) 2. tuvalet (kademgeh, abdesthane)
tubar m türap, toprak, toz
tuberkulîn m tüberkülin
tuberkuloz bj/m tüberküloz
tucar nd/nt tüccar
tucarê qozeyan kozacı
tucarî m tüccarlık
tuf m tüf
tufal rd tifil
tufek m tüfek
tufeng m tüfek
tufî hey b yuh sanha, tuh sana
tuh b yazık (kınama anlatır) * tuh ji te re yazık sana
tuhafiye m tuhafiye
tuhafiyefiroş nd/nt tuhafiyeci (satan kimse)
tuhafiyefiroşî m tuhafiyecilik
tuhmer bot/m bir üzüm türü
tuk n kaymak, yoğurt kaymağı gibi
tular m hol
tulbend bnr dolbend
tule bnr tûle
tulûat şn/m tulûat
tulûat kirin tulûat yapmak
tulumbe m tulumba
tulumbevan n tulumbacı
tulumbevanî m tulumbacılık
tulûreşk bot/m kara erik
tulyûm kîm/m tulyum (kısaltması Tm)
tum n tarla etrafında bırakılıp ekilmeyip bitim alanları olarak bırakılan bakımlı otlak
tumarî m 1. tomar 2. h bütün olarak, yekpare
tumî m 1. tomar 2. h bütün olarak, yekpare
tumur ant/m tümür
tun (i) n şömine
tun (ii) n tabakalanmış tulum
tunap n çadır bağlanan urgan
tund 1.hoyrat, kaba, sert, şiddetli. 2.kesif. 3.kalın.
rd 1. sert (hırçın, öfkeli, hiddetli) 2. sert (titizlikle uygulanan, sıkı) 3. sıkı, katı (ilkelerine çok bağlı, hoşgörüsü olmayan) 4. keskin (etkili, sert) 5. şedit, şiddetli
tund bûn l/ngh 1. sertlenmek, sertleşmek 2. keskinleşmek (etkili olmak, sert olmak) 3. şiddetlenmek 4. mec şiddetlenmek, kızışmak, ateşlenmek
tund kirin l/ngh 1. sertleştirmek 2. keskinleştirmek (etkili kılmak) 3. şiddetlendirmek 4. mec şiddetlendirmek, kızıştırmak, ateşlendirmek
tund û şîp şidetli ve keskin
tundbûn m 1. sertlenme, sertleşme 2. keskinleşme (etkili olma, sert olma) 3. şiddetlenme 4. mec şiddetlenme, kızışma, ateşlenme
tundbûyîn m 1. sertleniş, sertleşiş 2. keskinleşiş (etkili olma, sert olma) 3. şiddetleniş 4. mec şiddetleniş, kızışış, ateşleniş
tunderê m radikal yol, radikal çüzüm
tundî m 1. sertlik, katılık 2. keskinlik 3. şiddet 4. fîz şiddet, yeğinlik
tundira erd/m tundra
tundkar nd/nt 1. şiddetçi 2. radikal, köktenci
tundkarî nd/nt 1. şiddetçilik 2. radikallık, köktencilik
tundkirî rd 1. sertleştirilmiş 2. keskinleştirilmiş 3. şiddetlendirilmiş
tundkirin m 1. sertleştirme 2. keskinleştirme (etkili kılma) 3. şiddetlendirme 4. mec şiddetlendirme, kızıştırma, ateşlendirme
tundmend rd radikal
tundmendî m radikalizm
tundraw nd/rd 1. köklü, kesin 2. radikal, köktenci
tundrawî m radikalizm, köktencilik
tundrew bnr tundraw
tundrewî bnr tundrawî
tune yok, sıfır.
nd 1. yok (bulunmayan, mevcüt olmayan nesne, kimse) * li vir kes tune burada kimse yok 2. yok (yasaklanmış olan, yasak) * araq, cixare tune! içki, sigara yok! 3. mec silik (kimse) 4. mec zayıf, sıska (çok zayıf kimse) 5. mec iktidarsız (cinsel açıdan)
tune bûn l/ngh 1. yok olmak 2. imha olmak, zail olmak 3. gelmemek (tahamül etmememek, dayanmamak) * ji sermayê re tune ye, tafilê nexweş dikeve birazcık üşütmeye gelmiyor, hemen hastalanıyor
tune bûn bixwin aç, yokluk içinde bulunmak
tune hesab kirin hiçlemek
tune kirin yok etmek.
l/gh 1. yok etmek 2. hiçe saymak 3. yok etmek, imha etmek
tunebûn m 1. yok olma 2. imha olma, zail olma 3. gelmeme (tahamül etmememe, dayanmama) 4. yokluk, yok (varlık karşıtı), yok * ji tunebûnê çi dertê yoktan ne çıkar 5. hiçlik 6. darlık, sıkıntı (geçim darlığı) 7. yokluk, kıtlık, açlık
tunebûn bi (yekî) de hatin dara (veya sıkıntıya) düşmek (geçim için)
tunebûn bi xwe de anîn sürekli yokluktan dem vurmak
tunebûn nedan zeval vermemek * Xwedê zewalê nede kesekî Allah kimseye zeval vermesin
tunebûn pê de hatin dara düşmek (geçim darlığı için) ji
tunebûnê çêtir e kısa günün kârı
tunebûnî m yoksuzluk
tunebûyîn m 1. yok olma 2. imha olma, zail olma 3. gelmeme (tahamül etmememe, dayanmama)
tunehî m 1. yokluk 2. yokluk, darlık, sıkıntı (geçim darlığı) 3. fel hiçlik
tuneker rd 1. yok edici 2. rd imhacı, mahvedici
tunekerî m 1. yok edicilik 2. imhacılık
tunekirin m 1. yok etme 2. hiçe sayma 3. yok etme, imha etme
tunetî m yokluk (varlık karşıtı)
tuneyî m 1. yokluk (varlık karşıtı) 2. fel hiçlik
tung m mühür
tunge m çile (iplik kangalı) * tungeya ta iplik çilesi
tungsten kîm/m tungsten (kısaltması T)
tunqilîn m tartılma
l/ngh tartılmak
tuqilandin m tartma (bir şeyi avuç içinde sallayarak ağırlığını kestirmeye çalışma)
l/gh tartmak (bir şeyi avuç içinde sallayarak ağırlığını kestirmeye çalışmak)
turban m türban
turbedar nd/nt türbedar, türbeci
turbedarî m turbedarlık, türbecilik
turbîn m türbin
ture (i) m tura
ture (ii) n perçem
turgor biy/m turgor
turinc bot/m 1. turunç (Citrus aurantium amara) 2. turunç (bu ağacın portakala benzeyen, suyu acımtırak meyvesi)
turincî n 1. turuncu 2. rd turuncu (bu renkten olan)
turiş m cesaret
turiş kirin l/gh cesaret etmek
turişdar rd cesur
turişkirin m cesaret etme
turîst nd/rd turist
turîstîk rd turîstîk * otela turîstîk turistik hotel
turîzm m turizm
turîzma navxweyî nd iç turizm
turm nd torum (deve yavrusu)
turme m beyaz sarık
turnûva m turnuva
turt katı, sert.
m avlu
turta m turta
turunc bnr turinc
tustik m minyon tipli kadın lakabı
tut oyun dışı kalan oyuncu.
m diskalifiye
tut bûn l/ngh diskalifiye olmak
tut kirin l/gh diskalifiye etmek
tutbûn m diskalifiye olma
tutbûyî rd diskalifiye olmuş olan
tutbûyîn m diskalifiye oluş
tutik (i) n kafa tepesi
tutik (ii) rd peltek (dilini dişlerinin arasına alır gibi konuşan ve bu yüzden s, z gibi sesleri kusurlu söyleyen)
tutikî rd peltekçe
tutikî bûn l/ngh peltekleşmek
tutikîbûn m peltekleşme
tutikîbûyîn m peltekleşme
tutkirî rd diskalifiye edilmiş
tutkirin m diskalifiye etme
tutmanc bnr pişrûk
tutmedar rd sindirim güçlülüğü olan
tutmeyî m sindirim güçlüğü
tutû m sebzeli çorba
tutuk m çömme, çömelme
tuvalet m tuvalet
tuvandin absorbe ettirmek.
tuvik b koyun kovma ünlemi
tuwan m kudret
tuwana rd kadir
tuwanc ima.
m ima
tuwanc bûn l/gh ima olmak
tuwanc kirin l/gh ima etmek
tuwancbûn m ima olma
tuwancker rd ima edici
tuwanckirin m ima etme
tuwandar rd kudretli, kudret sahibi
tuwandarî m kudret, güç
tuwêm h acaba
tux rd/nt kibirli, kurumlu, kuruntulu, mağrur
tux bûn l/ngh kibirlenmek, kurumlanmak, bübürlenmek
tuxaf rd tuhaf, yabansı
tuxbûn m kibirlenme, kurumlanma, bübürlenme
tuxle m tuğla
tuxlefiroş nd/nt tuğlacı (satan kimse)
tuxlefiroşî m tuğlacılık
tuxleker nd/nt tuğlacı (imal eden kimse)
tuxlekerî m tuğlacılık
tuxm (i) n çeşit, tür
tuxm (ii) bnr toxim
tuxmav m atmık, sperm
tuxme rd güçlü, sağlam
tuxmer rd yemekleri seçen, her şeyi yemeyen
tuxt (i) m 250 (veya 325) gr bir tartı birimi * ku de biavêjî kîlo çar tuxt e okka her yerde dörtyüz dirhem
tuxt (ii) rd geri zekâlı
tuxtî m geri zekâlılık
tuxûm n 1. tohum 2. mec döl
tuxyan m isyan
tu [I] (r) cînavka yekjimar a ji bo kesê duyemîn [II] 1. hîç 2. qe, qet *“aşvan tu car nabe poşman”
Cînav, kesa/ê duyem ya/yê yekjimar, kesa/ê jê re tê axiftin yan nivîsîn, kesa/ê guhdar: - Tu çawan î? - Ez û tu biçin!, ti, çu, hîç, qet: Min tu car ew nedîtiye. (Min qet ew nedîtiye.).
Herwiha: ti . Tewandî: te. Bi soranî: to.
Bide ber: ez, em, ew, hûn
tu avahiyek ... nehiştin (biwêj) dan xeberan, sixêf kirin. wele ez hatim hêrsê, min çavê xwe girt û devê xwe vekir ku tu avahiyek ji wan re nehêlim... rojên bamas
tu bi poz bigirî, ruhê (yekî) dê bikişe (biwêj) ji bo kesên pir jar tê gotin. fecrî ketiye rewşeke wisa ku, tu poz bigirî, ruhê wî dê bikişe.
tu bi vê qûşê naçî mûçê (biwêj) bi vê meşê û bi vî awayî tu nagihîjî armanca xwe. ya ku te pê girtiye, ne tu rêbaz e. tu bi vê qû.fê naçî mûşê.
tu bi vî aqilî herî, tu yê keweke hêşîn ji xwe re bigirî (biwêj) bi vê meşê tu yê rastî belayekê bêyî. dû re nebêje te negot, tu bi vî aqilî herî, tu yê keweke beşin ji xwe re bigirî.
tu bibî gerdî, tu nebînî wî erdî (biwêj) çi dibe bila bibe, tu nagihîjî we armanca xwe. weleh min ji te re got, tu bibî gerdî, tu nebînî wî erdî.
tu bide min şiveke, ez bidim te êlekê (biwêj) heke ku tu bi niyeteke ereni nêzîld min bibî, ez ê zêdetir ji te re baş bim. min ji te re got. tu bide min şiveke, ez bidim te êlekê.
tu bidî zîtikan nedî zîtikan, tê bidî heqê dîzikan (biwêj) çi dibe bila bibe ew yek wê pêk bê. tu bizanibe ku çare nîn e. tu bidî zîtikan nedî zîtikan, tê bidî heqê dîzikan.
tu bikî nav qutiya pembû, dîsa jî pere nake (biwêj) bingeha tenduristiya yekî ku xerab bû, tu çawa bikî çare nîn e. ku iş kete hestiyan, tu bikî nav qutiya pembû, dîsa jî pere nake.
tu bikî, nekî xwedê bide te (biwêj) lawo, ez ve qenciyi> te ji bîr nakim. tu bikî, nekî xwedê bide te. (dia)
tu can bî, tu xezan bî (biwêj) bila mirov xizan be lê tenduristiya wî baş be. ez vê ji dil û can dibêjim, lawo tu can bî, tu xez.an bî.
tu car hoker (Binihêre:) ticar
tu çavê min î (biwêj) tu pirr hêja yî.
Herwiha: çavê min î.
Têkildar: ew çavê min e
tu çawa siwarê exteyî, te çawa nivînê xwe ji bazirgan re hiştiye! (biwêj) ji bo tiştên derew û bêmantiq tê bikaranin. min tiştek ji te fêm nekir. tu çawa siwarê exteyî, te çawa nivînê xwe ji bazirgan re hiştiye?!
tu çi bibejî li bejna hespê min tê (biwêj) ve gavê ez neheq im, an ji bêhêz im, tu çi bibêjî ez ê bawer bikim? bibêje bavo bibêje. tu jî dizanî rewş çawa ye; tu çi bibêjî, li bejna hespê min tê.
tu çi stuyê xwe wekî qazan dirêj dikî, camêrî wekî zêrê zer xeber dide (biwêj) ji bo neheqî û bertilê wekî qerf tê bikaranîn. tuyê çawa bikî heqî yan jî neheqiyê? tu çi stûiye xwe wekî qazan dirêj dikî, camêrî wa ye wekî zêr xeber dide. (bnr. çîrok) du kes ji bo pirsgireka navbera xwe diçine hizûra qazî. lê ji ber ku her du jî dizanin ku qazî bertîlan dixwe, her du jî deste-vala naçin. dema ku her du îfadeya xwe didin; yekî ji qazî re qazek biriye. qaz xistiye bin paltoye xwe. dema ku qazî îtadeya wî digire serê qaze ji paşila xwe derdixe û nîşanî qazî dide ku ango, hake tu biryare wekî daxwaza min bidî ez ê ve qaze bidim te. ye din fem dike ku wa ye ye li hemberî wî, tiştek nîşanî qazî da, ku doze qezenc bike; zere di berîka xwe de amada kh iye bi awayekî dizî derdixe û di pişt e din re nîşanî qazî dide. qazî meze dike ku yekî qazek aniye, ye din jî zer. ji ye ku xeber dide û qaz aniye re dibêje: :tu çi histuyê xwe wekî qazan dirêj diki, camerî wekî zere zer xeber dide.
tu çi zû bûyî kundir, çi jî stûyê te dirêj bû! (biwêj) ji bo kesên ku karên bi xwe mezintir re mijûl dibin tê gotin. got, tu çi zû bûyî kundir, çi jî stûyê te dirêj bû. di ew qas demete kurt de ew qas pêçveçûn, bi rastî jî ecêb e.
tu deka xwe bidêyî, wê deh teqleyan biavêje (biwêj) ji bo kesên bêdenge tê bikaranîn. kuro ew çi rûmet e tu didî wê? ma tu nizanî tu deka xwe bidêyî, wê deh toqleyan biavêje.
tu der (navdêr, mê) tu cîh.
ji: tu +-der
tu derpiyê sor li ber serê xwe nebînî (biwêj) ez ji xwedê daxwaz dikim ku tu derpiyê sor li ber serê xwe nebînî. (nifir)
tu dest di ser destê xwe re nedîtin (biwêj) xwe ji her kesî zêdetir hesibandin. ka ew mirovekî çawa ye. tu destî di ser destê xwe re nabîne.
tu dest li serê wî bide, ew ê tiran ji xwe berde (biwêj) ji bo kesên bêdenge ku bi rûdanê re bitrî dibin tê gotin. eman çiqasî ji wî dûr herî ew qasî baş e. tu dest li serê wî bide, ew ê tiran ji xwe berde.
tu di beybanên bêdar û belg de li bîngolan digerî (biwêj) ji bo hewldana pûç tê bikaranîn. tu hay ji xwe heyî?! tu di beybanên bêdrr û belg de li bîngolan digerî.
tu dixwî, li min digivire (biwêj) xwarin û vexwarina te wekî ku ez dixwim, li min xweş tê. ez rast dibêjim, dema ku tu dixwî, ez hew dizendin li min digivire.
tu dizanî ew ji qirna çendan e (biwêj) tu dizanî ew çiqasî zana û kone ye? bi çavekî piçûk li wî mêze neke. tu dizanî ew ji qirna çenda ye?
tu giştî bi ser hev de bikutî, nabe sîr û pîvazek (biwêj) zêde girîng û bizereng nebûn. pênc lawên kemal in, tu giştî bi ser hev de bikutî, nabin sîr û pîvazek.
tu gotin jê re tune bûn (biwêj) her tişt baş û têkûz bûn. mêrikî wisa rast e ku tu gotinek min a ku ez ji wî re bibêjim nîn e.
tu gotin neman (biwêj) her tişt temam bûn. di wê derbarê de tu gotineke me nema.
tu gû ji deste (yekî) nehatin (biwêj) tu tiştek çareser nekirin. peknehatî û bezereng bûn. qet heviya xwe bi celal meke, bawer be tu gû ji deste m naye.
tu hatiyî destmala min birevînî (biwêj) ji bo kesên ku zû vedigerin, artgo zêde li dereke nasekinin tê gotin. ma ecela te çi ye? ca hinekî rûne, em ji xwe re sohbet bikin, ma tu hatiyî destmala min birevînî?
tu hemû riyan dizanî, riya bazarê nizanî (biwêj) heke tu ew qas tiştan dizanî, dive tu ve jî bizanî. ji bo kesên bi taybetî naxwazin karekî bikin tê gotin. kuro ev çi eceb e? tu hemû riyan dizanî, çima riya bazare nizanî?
tu herî erş, tu herî ferş, tu dê werî ber gunikê reş (biwêj) çi dibe bila bibe, ew yek we pek be û tu ye di dawiye de hewcedarî min bibî, yan jî hesab bidî min. ji niha ve ji te re bibejhn. tu herî erş, tu herî ferş, tu de werî ber gunike reş.
tu herî, çiriya te ji min re bê (biwêj) tu bimirî. înşelah tu herî, çiriya te ji min re be. ya ku te anî serê min, tu kesî nehaniye serê kesî. (nifir) çirî: cenaze, term
tu hew dîn î, tu min dibînî! (biwêj) tu tene ji min re xurtî. ma ji bilî we kare te nîn e? tu hew dîn î, tu min dibînî?!
tu ji bîr bikî, xwedê ji bîr nake (biwêj) dive dadmendî pek were û ya ku bûye neye jibîrkirin. ez jî dev ji bernadim, lê tu ji bîr bikî, xwedê ji bîr nake.
tu ji çendan kêm nakî (biwêj) tu dixwazî çi bibejî, yan jî çi bikî? derde te çi ye? çi ye tu wisa serê xwe qûna xwe li ba dikî? niha tu ji çendan kêm nakî?
tu jixweberê hatî pêdivî bi hatina te tunebû
tu kes her kes, kî be, çu kes
tu kes di ser xwe re nedîtin (biwêj) xwe zehf zêde hesibandin. nizanim fazîle xwe çi dihesibîne? tu kesî di ser xwe re nabîne.
tu li beriya merdînê li siwaran dipirsî (biwêj) tu ya bingehîn û pêşdetir napirsî. ev çi kar e? tu li beriya merdîne li siwaran dipirsî.
tu li soro dixî, moro ji xwe ditirse (biwêj) ji bo kesên biweswese û xemxwar tê bikaranîn. tu li encamê binêre; tu li soro dixî, moro ji xwe ditirse.
tu li vi aliyî bixî, aliyê din dide berê (biwêj) ji bo kesên milayîm û rûnerm tê gotin. mehemed mirovekî wisan e ku tu li vî alî bixî, aliyê din dide berê.
tu min bi çavekî bibîne, ez te bi duduyan (biwêj) tu ji min re qenciyekê bikî, ez ê ji te re duduyan bikim. min berê jî got. tu min bi çavekî bibîne, ez te bi duduyan.
tu mûyekî jê bikişînî, don wê di şûnê de here (biwêj) ji bo kesên gelekî qelew tê gotin. maşelah lea çawan e. tu mûyekî jê bikişînî, don wê di şûne de here.
tu ne mala hêhê ye ku her roj bê (biwêj) her dem ew yeka xweş li vir pêk nayê. ez benî tu çi hêvî dikî? tu ne mala hêhê ye ku her roj bê.
tu nemirî, lê tûrê parse her li milê te be (biwêj) mêriko tu nemirî, lê tûrê parse her li milê te be. (nifir)
tu pê re, qeda û qotik jî pê re (biwêj) cihê ku tu lê bî xêrjê nayê. eman lawo, têkiliya xwe ji lawê min bibire, tu pê re qeda û qotik jî pê re.
tu qazî be, ez razî me (biwêj) ez bi te bawer un. çawa dibêjî bila wisa be. qet ne xem e, hema tu qazî be, ez razî me.
tu qetran birî û xwîn vereşî (biwêj) ez her wê dibêjim ku mêriko înşelah tu qetran birî û xwîn vereşî. (nifir)
tu qîzekî têxî paşilê, heta sibê nahêle pal bide (biwêj) ji bo kalên zingirî yan jî lawikên nûgihîştî tê gotin. tu wisa li rûyê wîyê spî menêre, tu qîzekî têxî paşile, heta sibê nahêle pal bide.
tu qulek nehiştin (biwêj) li her derê nihêrin. di mal de min tu qulek neh1.fi ku min lê nenihêri, lê dîsa jî min nedit.
tu rê jê re nehiştin (biwêj) di hêla erêni de bi her awayi nêzik bûn. di hêla erêni de bi her awayî bêgav hiştin. mêrilcê bi ew jinika xwegik dixwest, ji gotinên jinikê re tu rê nedihift êdi dabû dilê wê. hekimo ji tu rê jê re nehiştibû. dilawer zeraq
tu rê tê re dernexistin (biwêj) ji rew?ê fêm nekirin. tu serederi pê nekirin. ez qiqas li ser wê meseleyê ponijim jî, lê min tu re tê re dernexist.
tu sax, ez silamet (biwêj) her tişt ew qas e. va ye qediya. tu zehf ditirsiyayi, mêze bike aha qediya ji, tu sax, ez silamet.
tu tajî yî, tu kivroşkan rê hevalê xwe dide (biwêj) ji bo kesên ku karên xwe yê bingehin bi xwe pêk nayinin û bi hêviya hinekên din ve dihêlin tê gotin. ez çi bibêjim? tu tajî yi, tu kivroşkan rê hevalê xwe dide.
tu têra xwe li tirî digerî yan, li kuştina nehtor digerî! (biwêj) armanca te ya rasteqin ci ye? tu têra xwe li tiri digerî yan li kuştina nehtor digerî. bi rastijî min fêm nekir.
tu teyr î, ez xak im; tu bi ku ve herî, tu yê li min vegerî (biwêj) a bingehin û giring ez im, tu hewcedari min î. tu çi dibêji bibêje, tu teyr i, ez xak im; tu bi ku ve herî, tu yê li min veger1.
tu û şirê xwe (biwêj) wijdan û bextê wî fawa be dê wisa bike. tu qawa dixwazî wisa bike, tu û şirê xwe.
tu were dewê min bikê, ez ji yê mala mîr bikêm (biwêj) ji bo helwest û fereseta berevaji û çewt tê bikaranin. wesîle jineke wer ecêb e, dibêje: tu were dewê min bikê, ez ji yê mala mir bikêm.
tu xwe bidî tizdan nedî tizdan, divê tu bidî heqê gwizan (biwêj) qi dibe bila bibe, divê tu vi karî pêk bin1. qet qûna xwe li ba neke, tu xwe bidi tizdan nedi tizdan, divê tu bidi heqê gwizan.
tu xweş mêvan e, lê ne tu mazûvan e (biwêj) ji bo kesên zehmet û kedê nadin, lê bê zehmet û bê ked jiyan li wan xweş tê gotin. heke tu ya rastîji min bixwazî, tu xweş mêvan e, lê ne tu mazuvan e.
tu yê bi wan teşk û peşkan, herî acerê meşkan (biwêj) bi vê timtêla xwe ya xerab tu nikarî zêde bi pêş ve herî. ez dîsa ji te re bibêjim, tu yê bi wan teşk û peşkan, herî acere meşkan.
tu zanî (navdêr, mê) kêfa te.
ji: tu +-zanî
tubar (rengdêr) xwelî.
ji: tu +-bar
tuberkuloz (navdêr, mê) êşa zirav, jana zirav, sîl, werem, şerbê, beynûtî, êşeke vegir e ku cigeran digire û dibe sedema zeîfbûna mirovan.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: توبه‌رکولۆز.
ji wêjeyê: Girtineke elektronmîkroskobîk a bakteriyên tuberkulozê pêk tînin. Cihên ku tuberkuloz lê pirr in. nexweşiyeka giran, domdar û mîkrobîk e.
tugay (navdêr, mê) lîwa, brîgad, alay, 2 - 5 batalyon, parçeyek ji divisyona leşkerî, koma eskerî ya ku ji çend hezar kesan pêk tê.
Herwiha: tûgay
tuhafiyefiroş (navdêr, mê) çerçî, etar, pîlewer, dikandar, tacir, ticar, esnaf, eşyafiroş
tujik (navdêr, nêr) misas
tul dan ser xwe baz dan ser xwe, vehundirîn ser xwe
tula (navdêr) çeq, gulî, çiqil, şitil.
Têkildar: tulî.
ji wêjeyê: Li herêma Semsûrê peyva „tula“ heye, tula parçeyekî guliyê darê ye. Li vê herêmê ji „tilî“yê re jî „tulî“ tê gotin.(Samî Berbang: Dahûrandina hin peyvan, Amidakurd.com, 12/2006)
tumbukayî (navdêr, mê) zimanê tumbukayan ku zimanek bantûyî ye û bi taybetî li rojhilata Zambiyayê û bakurê Malawiyê tê peyivîn.
Herwiha: tûmbûkûyî.
ji: tumbuku + -yî
tunc (navdêr, nêr) bronz, madenek amêjen e û ji misî û bi kêmî madenek din hatiye çêkirin (wek xelata sêyem tê dan).
Herwiha: tûnc.
: tuncî, tuncîtî
tuncî (navdêr, mê) rewşa tuncbûnê.
ji: tunc + -î
tund 1. zexm 2. sext 3. pêkutî
(rengdêr) tûj, dijwar, bihêz, biqewet, şîdetî, hişk, ne nerm, ne aram, xurt, bizever, bitaqet, bişiyan.
Bikaranîn: Lêker: tund bûn, tund kirin. Navdêr: tundbûn, tundkirin Rengdêr: tundbûyî, tundkirî.
Herwiha: tind.
: tundî, tundparêz, tundparêzî, tundrew, tundrewî, tundrê, tundrêtî, tundûtûjî, tundxwaz
tund bûn (lêker)(Binihêre:) tund
tund kirin (lêker)(Binihêre:) tund
tundbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) tund
tundbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tund
tundî 1. zexmî 2. sextî 3. pêkutî
(navdêr, mê) tûjî, tîjî, dijwarî, şîdet, xurtî, tade, zor, hişîk, ne nermî, ne aramî, zorî, zehmetî, şidet, hêz, kotekî, stem, zilm, mecbûrî, bêdilî, darê zorê, asêtî.
Herwiha: tindî, tindîtî, tindtî, tundîtî, tundtî.
ji: tund + -î
tundkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tund kirin
tundkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tund
tundraw 1. alîgirê rêmanên toqandinê 2. serveçûyî
(rengdêr) (navdêr, mê) radîkal, serhişk, fanatîk, demargîr, fundamentalîst, mitleq, rêhişk, tundrê
tundrê (rengdêr) (navdêr, mê) radîkal, serhişk, fanatîk, demargîr, fundamentalîst, mitleq, rêhişk, tundraw
tundrêtî (navdêr, mê) demargirî, serhişkî, fanatîzm, radîkalîzm, fundamentalîzm, rêhişkî
tundrew (rengdêr) fanatîk, serhişk, rêhişk, ekstremîst, fundamentalîst
tundrewîtî (navdêr, mê) dijwarîtî.
ji: tundrew +-îtî
tundrewkî (navdêr, mê) bi dijwarî.
ji: tundrew +-kî
tundrêyîtî (navdêr, mê) teesub, serhişkî, bêntengî, bêtehemilî, întolerans, fanatîzm, radîkalîzm, esebîtî
tundûtûjî (navdêr, mê) şidet, kotekî, tade, tundî, stem, zilm, zalimî, mecbûrî, bêdilî, teda, tehde, tede, tede, teda, bêyî dilxwazî, bêyî rizamendî, darê zorê.
Herwiha: tindûtîjî, tind û tîjî, tund û tîjî, tundûtîjî, tindûtûjî, tind û tûjî, tund û tûj.
ji: tundûtûj + -î ji tund + -û- + tûj + -î
tune 1. netêw, nîn 2. net, sifir
tune bûn 1. netêw bûn, ji holê rabûn 2. net bûn
tune kirin 1. ji holê rakirin 2. net kirin
tunebûn nedîtin (biwêj) xizanî nekişandin. helbet wê wer biaxive, wî tunebûn nedîtiye.
tunebûn tune bûn (biwêj) xizanî û feqîrî ji holê rabûn. belê her çiqas mezinên me dibêjin; serê tunebûnê tune be. lê belê wî digot; serê tunekaran tune be. gulcan şimexî
tunebûnî (navdêr, mê) xizanî, tunebûnî pişta me şikand îsal, ne hebûndi tunebuniya agir de serma nayê kişandin.
ji: tune
tuneker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tune dike, îmhaker, mehfker, tehrîbkar, talanker.
ji: tune + -ker
tunel (navdêr, mê) nefeq, çepken, rêya di bin erdê yan di bin avê re.
Herwiha: tûnel tunêl tûnêl.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: تونه‌ل.
ji wêjeyê: Sûriye: Şerê tunelan.
ji: ji inglizî tunnel ji frensiya kevn tonnelle
tunetî 1. nebûn 2. xizanî *“tunetî, nîrê hesinî ye”
tunîsya (navdêr, mê) welatek e li bakurê Efrîqayê.
: tunîsî
tupînambayî (navdêr, mê) zimanek hindiyanî ye bi taybetî li Brazîlyayê hin kes pê dipeyivin
turindî cin
turîst (navdêr) rêving, rêwî, geştyar, gerryar, gerrok, seyah, kesa/ê ku digerre (bo zewqê, ne bo kar yan ji mecbûrî).
Herwiha: tûrîst.
Têkildar: turîzm.
: turîstî, turîstîk
turîstî (navdêr, mê) rewşa turîstbûnê.
ji: turîst + -î
turîzm (navdêr, mê) geştûguzarî, geştvanî, geştyarî, seferkirin, gerrvanî, gerrîn, geştkirin.
Herwiha: tûrîzm.
Têkildar: turîst.
ji: Ji inglîzî tourism yan frensî tourisme ji tour
turk (navdêr)1. tirkîziman: kesên zimanê wan yê dayikî tirkî ye 2. welatiyên Tirkiyeyê: kesên li Tirkiyeyê dijîn (ziman yan nijadê wan çi be jî) Agadarî: wateya 2 tenê ji alî hin kesan ve tê qebûlkirin. Li şûna wê hin kes peyva tirkiyeyî pêşniyaz dikin..
Herwiha: tirk.
Hevwate: rûmî.
: Turkiye turkiyeyî turkiyeyîtî turkî turkîk turkîkî turkîtî turkîziman
turkî (navdêr, mê) Zimanê tirkan: zimanê tirk pê diaxivin (zimanek altayî ye)(rengdêr) Tiştên bi zimanê tirkî: stiranên tirkî, rojnameyên kurdî, Tiştên tirkan: Aliyê tirkî di danûstandinan de hêrs bû û civîn bi cih hêla..
Herwiha: tirkî.
Hevwate: rûmî.
ji: turk + î.
: turkîtî
turne (navdêr, mê) gerr û seferên hunermendan li bajarr û welatên cuda-cuda daku li wir hunera xwe zindî pêşkêş bikin: Madonna îsal hatiye turneyek Ewropayê..
Herwiha: tûrne.
ji wêjeyê: Malbata min malbateke Kemalîst e, ji kevneşopiya CHP-ê (Partiya Komarê ya Gel) tê. Diya min hinek nêzîkê min e û hestên neteweyî hinek pêre hene. Dema min li Navena Çanda Mezopotamyayê (NÇM) dest bi xebatê kir, di nava malbatê de problemên mezin derketin. Reaksiyon ango bertekên mezin nîşanî min dan. Demek dirêj min bi bavê xwe re xeber neda li ser vê meselê, pê re nepeyivîm... Belkî tu bawer nekî lê li ser vê meseleyê carek bavê min, ligel dayîka min avêtibû ser NÇM-ê!.. Ji wan re digot; “Ka we keça min bi ku ve biriye?” Ji ber ku ez çûbûm turneyê û min ji wan re jî gotibû...(hunermend Ayfer Duztaş di hevpeyivînekê de li gel Salihê Kevirbirî, Netkurd.com, 7/2008).
ji: Ji frensî tournée
turnip (navdêr) şêlim, silka spî, tar, şelxemÎnglîzî (navdêr) şêlim
turnusol (navdêr, nêr) madeyek e ku rengê binefşî dide.
Herwiha: tûrnûsol.
ji wêjeyê: Civîna Bush û Erdogan bû wek kaxeta turnusolê; ji bo ku Tirkiyeyê tu riyên din li ber Amerîkayê nehiştin wê îdî nema karî bi dîplomasîya girover biaxêve, tercîha xwe eşkere got û ew wek hêviya Tirkiyeyê derneket. Amerîkayê Kurdistana federe neda alî, Tirkiye tercîh nekir.(Murad Ciwan: Deniz Baykal çi qesd kir?, Netkurd.com, 11/2007)
turnuwa (navdêr, mê) dewre, dewrî, xelekên lîstikan yên ku li pey hev tên lîstin, maçên ku li dûv hev tên lîstin.
ji wêjeyê: Peywendiyên Yekîtiya Futbola Kurdistanê bi tîmên welatên din re çêbûn. Ji wan hinan xwest ku em turnuwayên taybetî yên navneteweyî li Kurdistanê bi rê xin da ew bên futbolê li Kurdistanê bileyizin.(Netkurd.com, 7/2008).
ji: Ji frensî tournoi ji torneier ji latînî tornare (zivirrandin).
: turnuwayî
turnuwayî (navdêr, mê) rewşa turnuwabûnê.
ji: turnuwa + -yî
turqul bûn (biwêj) ji bo kesên bêsexbêr tê bikaranîn. ewyekî tûrqul e, bawer nakim ku bibe xwedî mal û hal. tûrtûrî bûn belawela bûn. dema ku gur dikeve nav keriyê pêz, kerî tûrtûrî dibe.
tursik (navdêr, nêr) mamik, helamet
tursikîn (navdêr, mê) bazdan, revîn
turt hişk, sext
(navdêr, nêr) dermal, hewş, dîwan, asîtan, baxçeyê malê
turuş kirin (lêker) rîsk kirin, wêrîn, cesaret kirin
tut lîstikvanê ku ji lîstikê hatiye avêtin
tut bûn ji lîstikê hatin avêtin
tut kirin ji lîstikê avêtin
tuvalûyî (navdêr, mê) zimanê serekî yê giravê Tuvalû tê peyivîn(navdêr) kesa/ê yan tişta/ê Tuvalûyê.
ji: Tuvalû + -yî.
: tuvalûyîtî
tuvalûyîtî (navdêr, mê) rewşa tuvalûyîbûnê.
ji: tuvalûyî + -tî
tuvandin/dituvîne/bituvîne betal kirin
tuvanîn/dituvane/bituvane betal bûn
tuwanc gotina sergirtî
(navdêr), ?, îma, qest, dema mirov tiştekî qesd an jî îma dike, ew mirov vî tiştî tuwanc kir..
Bikaranîn: Lêker: tuwanc kirin. Navdêr: tuwanckirin.
Herwiha: tiwanc
tuwanc kirin (lêker)(Binihêre:) tuwanc
tuwanckirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tuwanc kirin
tuwanckirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tuwanc
tuxgeneral (navdêr) mîrlîwa, serokê/a lîwayekê, generalê/a yekstêrî, generalê/a bi nizmtirîn pileya generaliyê.
Herwiha: tuxceneral, tuxjeneral.
Têkildar: tuxamîral.
ji wêjeyê: Civîn di serokatiya Mesûd Barzanî serokê Kurdistanê de hat lidarxistin. Kosret Resûl Elî cîgirê serokê Kurdistanê, Mistefa Seyyid Qadir cîgirê fermandeyê giştî ê hêzên pêşmergeyên Kurdistanê, Umer Osman wezîrê pêşmerge, Şêx Caferê Şêx Mistefa wezîrê herêmê ê karûbarên pêşmergeyan, tuxgeneral Şîrwan Mihemed Qadir û Cebar Yawer amade bûn.(Netkurd.com, 1/2007).
ji: tux + general.
: tuxgeneralî
tuxgeneralî (navdêr, mê) rewşa tuxgeneralbûnê.
ji: tuxgeneral + -î
tuxle (navdêr, mê) libin, acûr, blok, xişt, kelpîç qalibên ji herriyê yan çîmentoyê çêkirî yên ku li ser û li rex hev tên danîn û dîwar jê çêdibin, kerpîç.
Herwiha: tixla, tixle, tuxla.
: tuxleçêker, tuxleçêkerî, tuxlik, tuxlî, tuxlesaz, tuxlesazî, tuxlesazk
tuxlefiroş (navdêr, mê) acûrfiroş.
ji: tuxle +-firoş
tuxlefiroşî (navdêr, mê) acûrfiroşî.
ji: tuxle +-firoşî
tuxm (navdêr, nêr) binemal, malbat, ûcax: Tu çi tuxmek pîs î!, tov.
Herwiha: toxim, toxm, tuxim.
Bikaranîn: تخم (toxm: tov). Di kurdî tuxm û tov bi maneyên cuda ne, tuxm bi gelemperî tenê bi wateya binemal, ûcax û bi giştî bi awayek tehl tê bikaranîn. (Binihêre:) tov..
: tuxmî
tuxm kirin (lêker)(Binihêre:) tuxm
tuxmavêtin (navdêr, mê) çandin, çandinî, tovavêtin.
ji: tuxm +avêtin
tuxmdar (rengdêr) tovdar, bizir, bitov.
ji: tuxm +-dar
tuxmfiroş (navdêr, mê) tovfiroş, bizirfiroş.
ji: tuxm +-firoş
tuxmfiroşî (navdêr, mê) tovfiroşî, bizirfiroşî.
ji: tuxm +-firoşî
tuxmî (navdêr, mê) rewşa tuxmbûnê, regezî.
ji: tuxm + -î
tuxmkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tuxm kirin
tuxmkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tuxm
tuxt mengiraniyeke ku bi qasî 325 gramî ye
tuxyan harî û isyankarî
tuye (Zazaki) (navdêr, mê) tû
tuyî (navdêr, mê) jenî, jêyî, hijê.
ji: tu +-yî
tu quoque (Lat.) Te jî (ji bo tawanbarkirina kesê li hember tê bikaranîn)
tube borî, lûle
tubule lûleya biçûk, lûleya biçûk û zirav.
tuff kevirê kefik.
tulip alale
helale
tumble ketin
tumbledown Dike xira bibe, nêzî xirabebûnê
tune awa
awaz
turbogenerator jeneratora bitûrbîn, turbojenerator.
turgid nepixî.
turkey elok
turn qulipandin
vegerîn
zivirandin
zivrînek
zîvirîn
zivirandin, bizivirîne
turn a deaf ear Guh nedan, paşguh kirin.
turn away Ji bo ku bi tiştekî rûbirû nebûn, berê xwe vegerandin aliyek din.
Berê xwe jê zivirandin.
qebûl nekirin.
dev jê berdan.
red kirin.
turn down redkirin, qebûl nekirin
turn on the light ronî pê xistin.
turn one' back on a person Pişta xwe li kesekî zivirîn. berê xwe jê guhastin.
turn one' back on a thing Pişta xwe li tiştekî zivirîn. berê xwe jê guhastin. Dev jê berdan. Jê vegerîn. Îhmal kirin.
tuttifrutti tuttî-fruttî, şîraniya an jî berfeşîra bi fêkiyên cûrbecûr.
tu you (second person singular)
(adv.) not, in any way at all, no more
you, 2nd pers. sg. pronoun
1. (obl. te) you (sing.) 2. no, not any, none, nothing. Also see: tu caran, tu kes, tu tişt, tucar
you, 2nd pers. sg. pronoun
tu bi xêr hatî you are welcome
tu car never
(adv.) never
tu caran (adv.) never
never
never.
never
tu çawan î? how are you?
tu çend salî yî? how old are you?
tu çi dixwazî? what do you want ?
tu kes none
nobody.
nobody
anybody, nobody
tu kes nehat no one has come
tu rê nemaye impossible
tu tişt nothing
tucar (m.) trader
never
tuff spit.
tuff kirin v.t. to spit
v.t. to spit
tufing f. rifle, gun.
tufing berdan to fire a rifle at
tund severe, strict
(adj.) hard, rigid, brutal
tundîxwaz, tundraw extremist
tundîxwazî, tundrawî extremism
tunebqnî (f.) lack, scarcity
tu  (pr.) you,
tuberkulose jana zirav
tuch caw
çît
paç
şar
tulpe alale
helale
şile
tumor girêk
tumult qalme-qalm
xircir
xirecir
xirûcir
tun kirin
tun können je dest hatin der
tunnel serdab
turban emame
destar
kelos
kolos
şar
şer
turm birc
turnier pêşbazî
tut mir leid cihê daxê ye
tu du
nie
niemals
tu caran gar nichts
tu caran na niemals
tu qilê nabîne nichts Anstößiges sehen
nichts Schmutziges sehen
tu tişt gar nichts
nichts
tucar Kaufmann
tucara nie
tucaran nie
tuldan springen
tulum Dudelsack
tum dauernd
immer
ständig
stets
unveränderlich
tund dick
kräftig
scharf
tundraw radikal
tundurist Tauglicher
Wehrtauglicher
tune abwesend
tune kirin abschaffen
tunsiz nicht dicht
tur-tela kirin belästigen
hart herannehmen
stark zusetzen
turt hart
streng
unnachgiebig
turuş Risiko
turuş kirin erdreisten, sich ~
erkühnen, sich ~
riskieren
wagen
tu ti *tu kî yî? ti kam a?
h. caran, demge, hergiz, qet, çerê, hêç, çi, qetya, çi rey, binra, bincaran, esla, qetîyen, çerey, qe, qeytan, dinya de, rîyê
tu car h. caran, demge, hergiz, qet, çerê, hêç, çi, qetya, çi rey, binra, bincaran, esla, qetîyen, çerey, qe, qeytan, dinya de, rîyê
tu di nav xêrê de bî ti mîyanê wesîye de bê, ti orteyê xêre de bê
tu di nav xwesîyê de bî ti mîyanê wesîye de bê, ti orteyê xêre de bê
tu kes c. qe kes, çi kes, çewer, kesik, cara kes, çewek, hêç kes
tuberkuloz m. tip. jano xirab, jano tenik, werem, tuberkuloz n.
tucar m/n. bazirgan, tucar, terîr, bazirgun, tujar, ticar, tuzar n.
tufek m. tifang, tifing, tufang n. tuhafîye m. tuhafîye m.
tufekfiros m/n. tuhafîyerotox, tuhafîyecî n.
tufekfirosî m. tuhafîyerotoxîye, tuhafîyerotoxênî m.
tulbend m. mexmele, deyle, terbende, liwa, tulbende, turbende m.
tulbent m. mexmele, deyle, terbende, liwa, tulbende, turbende m.
tulumbe m. tilumba, awantoxe, tilomba, tulumba m.
tulumbevan n. tilumbarî, tilumbawan n.
tulumbevanî m. tilumbacîyîye, tilumbawanîye, tilumbacîyênî, tilumbawanênî m.
tulûres m. salince, încase, erûga sîyaye, sîyaerûge m.
tumur m. ano. pûrtuk n.
tund rd. gur, sixlet, gir, six
rd. sert, husk, tat
tund bûn tng. sert bîyene, husk bîyene, tat bîyene
tng. tat bîyene, sîdetin bîyene, sert bîyene, tatîyene
tund kirin tg. tatnayene, sîdetin kerdene, sert kerdene
tg. sert kerdene, tat kerdene, husk kerdene
tundbûn m. tatbîyayis, sîdetinbîyayis, sertbîyayis, tatîyayis n.
tundî m. sertîye, tatîye, huskîye, sertênî, tatênî m.
m. tatîye, sîdet, sertîye m.
tundkirin m. tatnayis, sîdetinkerdis, sertkerdis, tatkerdis n.
tundraw rd. radîkal, hîmdar, kokdar, kokin
tundrawî m. radîkalîye, hîmdarîye, kokdarîye, radîkalîz m., kokdarênî m.
tune n. çîne yo, çîn o n.
tune bûn tng. çîne bîyene, orte ra vîndî bîyene, orte ra ravastene
tune hesabkirin tg. çîne hesabnayene
tune kirin tg. çîne kerdene, orte ra ravaznayene, helak kerdene, qelênayene, kistene, îmha kerdene
tunebûn m. çînebîyayis, helakîyayis, mahfbîyayis, helakbîyayis n.
tunebûnî m. nanwesîye, çînebîyayis, xela m.
rd. çînebîye
tuneker rd. çîneker, îmhaker, kaxker, îmhacî
rd. çîneker, mahfker, çînker
tunekirî rd. çînekerde
tunekirin m. çînekerdis, qelênayis n.
m. gnekerdis, îmha, kaxkerdis, qelênayis n. hatin tunekirin llb. çîne kerîyene, ameyene çînekerdene
tunetî m. çîneyîye, çîneyênî m.
tuneyî m. çîneyîye, çîneyênî n.
tunge m. masla, gaje, fitîle, gac, gaj m.
turbîn m. turbîne m.
turindî m. qertîboz, zirope, xeyalet, metekin, sipêla, qerqertî m., xayve,xeybe n.
turîst rd. turîst
turîstîk rd. turîstîk, turîstên
turîzm m. turîz m., turîstîye m.
turîzma navxweyî n. turîzma mîyanxoyî, turîzma zereyî m.
turme m. çîtike m.
turt m. gewe, hewse, giwe, go m.
rd. sert, husk, tat
turunc m. turunce, tirunce m.
m. bot. turuncêre, darturunce, dara turunce m.
turundî m. qertîboz, zirope, xeyalet, metekin, sipêla, qerqertî m., xayve,xeybe n.
tus m. tûse (pîyano de) m.
tut m. pit, dîskalîfîye n.
tut bûn tng. sp. pitbîyene, dîskalîfîye bîyene
tut kirin tg. sp. pit kerdene, dîskalîfîye kerdene, pitnayene
tutik zonsikite, deng, peltek, ziwankuk
tutû m. sorba sewzeyî, sorbesewzeye, sewzsorba m.
tuvalet m. awdestxane, dastawxane, kês m., abdestxane, hela, dasurxane, memîsxane, tuvalet, destnimajxane, das, payxane n.
tuwan m. hêginîye, qabilîyet, gêrûfen, qebîlîyet, qebîlet m.
tuwanc m. î m., îhsas n.
tuwanc kirin tg. îma kerdene
tux rd. qure, xopîl, pirnikberz, tux
tuxle m. tuxla, tugla, tuxle m.
tuxleçêker m/n. tuxlavirastox, tuxlacî n.
tuxlefiros m/n. tuxlarotox n.
tuxlefirosî m. tuxlarotoxîye, tuxlarotoxênî m.
tuxm m. nifs, aj, dunda, dol, nesl, zurîyet, zîlet n.
n. toxim, bezre, tuexim n.
tuxmeyîn m. zadok n.
tuxt m. tuxt n.
tuxûm n. toxim, bezre, tuexim n.
tuxyan m. raperayis, serewedayis, îsyan, serewedardis n.
tuk apış arası kılları
turturik anüs çıkıntısı
tuşk bir-iki yaşındaki keçi yavrusu (çepiç)
tuşk tusk çepiç
tuvalu Tuvalu
tuğla tuxla (m)
tuluk 1)meşke (m) 2)kin (n)
tulum 1)b. tuluk 2)(göğüs ve pantolon bölümü bitişik giysi) tulume (m)
tulumba tulumba (m)
tuman b. don
turna quling, -e; siquling, -e
turna gagası halbik; geranium
turp tirewe (m)
turşu tirşî (m), solawe (m)
turşu kurmak tirşî ronayene,tirşî viraştene, tirşî degirewtene
turta torta (m)
tutaç destik (n), destikî (zh)
tutacak destikî (zh)
tutak destikî (zh)
tutam qevde (m)
tutkun bengîn, -e
tutma tepîştiş (n)
tutmaç tutmac (n), germîya tutmacî (m), şorbaya tutmacî (m)
tutmak tepîştene
tutukevi hepisxane (n)
tutuklama tewqîf (n)
tutuklama kararı qerarê tewqîfî (n)
tutuklama müzekkeresi muzekkereyê tewqîfî (n)
tutuklamak tewqîf kerdene
tutuklu hepsî, -ye
tutulmak (el, ayak vb. için) gîrîyayene, pede gîrîyayene
tuvalet 1)tuwalet (n) 2)belgê şewe (n) 3)b. yüznumara
tuvalet kâğıdı kaxita tuwaletî (m), kaxita kenefî (m), kaxita destawxaneyî (m), kaxita awdestxaneyî (m)
kaxita tuwaletî, kaxita kenefî, kaxita destawxaneyî, kaxita awdestxaneyî
tuz sole (m)
tuz katmak b. içine tuz atmak
tuz koymak sole dekerdene, sole cikerdene
tuzak dame (m), dafe (m), dafike (m), feqe (m)
tuzlamak 1)(tuza yatırmak ya da üstüne tuz serpmek) sole kerdene, sole pira şanayene, sole piro şanayene 2)(hayvan için) sole dayene
tuzlanma solebîyayayîş (n), ameyîşsolekerdiş (n)
tuzlanmak sole bîyene, ameyene sole kerdene
tuzlu solin, -e
solin, -e; şorr, -e
tuzlu göl gola soline (m), gola şorre (m)
gola soline (m); gola şorre (m)
tuzlu su solawe (m), awa soline (m), awa şorre (m)
solawe (m), awa soline (m), awa şorre (m)
tuzluk soledane (m)
tuzluluk solinî (m), solinîye (m); şorrî (m), şorrîye (m); şorrênî (m)
tuzsuz bêsol, -e
tuzsuzluk bêsolîye (m), bêsolî (m), bêsolênî (m)
tuj tavilê, di wê gavê de, zû.
turni zivirîn, çerixîn.
tuŝi dest kirin, destê xwe lê dan.
tuta hemû, tev, bi tevayî.