Encamên lêgerînê
ten 1. ten *teni beyaz tenê wî spî ye n 2. beden, gewde, can, vicûd 3. erd (di şûna ten de) *çocuğun teni esmer erdê kurikê esmer e m
1. ten * teni beyaz tenê wî spî yen 2. beden, gewde, can, vicûd 3. erd (di şûna ten de) * çocuğun teni esmer erdê kurikê esmer em
ten rengi 1. rengê ten (rengê tenê mirovên spî) nd 2. rengê ten (tiştê ji vî rengi ye) rd
bnr ten rengi
1. rengê ten (rengê tenê mirovên spî) nd 2. rengê ten (tiştê ji vî rengî ye) rd
1. rengê ten (rengê tenê mirovên spî) 2. rengê ten (tiştê ji vî rengi ye)
tenafür bnr kakofonî
bnr kakofoni
tenakus kêmbûn m
kêmbûn m
tenakuz mixrikî, nakokî m
mixrikî, nakokî m
tenar gurçika dest, nermika dest nd
gurçika dest, nermika dest nd
tenasüh donadon, tenasuh (koçkirina ruh) m
donadon, tenasuh (koçkirina ruh) m
tenasül zaûzê m
zaûzê m
tenasüp 1. bihevketin, hingûfêhevbûn, rêje m 2. lihevî, tenasup wj/m
1. bihevketin, hingûfêhevbûn, rêje m 2. lihevî, tenasûp wj/m
tenazur hevnêrî, sîmetrî m
hevnêrî, sîmetrî m
tencere quşxane, beroş, tencik, diştik, beroşik, êxlewîk, bêrdoş, tiyane m
quşxane, beroş, tencik, distik, beroşik, exlewîk, bêrdoş, tiyanem
tencere dibin kara seninki benden kara Şeko navê xwe li hevalê xwe ko. Keçelo navê min li te kumê min li serê te. Navê min li te qotik li serê te. Mirîşkê hêk kir navê xwe li xelkê kir.
tencere dibin kara, seninki benden kara dîzik dibêje bind min zêrin e, hesk dibêje ez ji ku têm?
dîzik dibêje binê min zêrîn e, hesk dibêje ez ji ku têm?
tencere tava herkeste bir hava mala heft serî, mala heft malxwe (ji bo rewşa ku her kes li gorî xwe tevdigere û ne xwedî yekîtiyekê ne)
mala heft serî, mala heft malxwe (ji bo rewşa ku her kes li gorî xwe tevdigere û ne xwedî yekîtiyekê ne)
Mala heft serî. Mala hezar malxweyî. Mala heft malxwê.
tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş Lê geriyaye tê geriyaye. Hawayê ku saq e gore liyaq e.
tencere yuvarlanmış, kapağını bulmuş hawayê ku saq e gore liyaq e, mar û mişk bûne xwişk
hawayê ku saq e gore liyaq e, mar û mişk bûne xwişk
tencerede pişirip kapağında yemek şikrîma xwe ji halê xwe re anîn (ji bo debarê)
Bi qutûtî jiyan. Şikrîma (şikirîna, şêkirîna) xwe ji halê xwe re anîn. (ji bo debarê)
tencerede pişirip kapağında yemek (geçim konusunda) şikrîma xwe ji halê xwe re anîn (ji bo debarê)
tenceresi (veya tencereleri) kaynamak hema îşê (yekî) meşîn (ji bo debarê)
tenceresi kaynamak (veya tencereleri kaynamak) hema îşê (yekî) meşîn (ji bo debarê)
tenceresi kaynarken maymunu oynarken dewleta (yekî) dirêse
dewleta (yekî) dirêse
tender tender (vagona li pey lokomotife ku tê de av û sûtemenî heye) m
tender (vagona li pey lokomotîfê ku tê de av û sûtemenî heye) m
tendürüst tendurist, nojdar, liserxwe rd
tendurst, nojdar, liserxwe rd
teneffüs 1. bêhn, bîn, helm, tenefûs 2. vêsih, bêhnvedan (bêhnvedan û vêsana ji bo stendina hewaya paqij) m
1. bêhn, bîn, helm, tenefûs 2. vêsih, bêhnvedan (bêhnvedan û vêsana ji bo stendina hewaya paqij)m
teneffüs etmek helmijîn, bêhn standin, bêhn girtin
helmijîn, bêhn standin, bêhn girtin
teneffüshane tenefûsxane (bi taybetî li dibistanan cihê ku xwendekar lê bêhna xwe berdidin) m
tenefûsxane (bi taybetî li dibistanan cihê ku xwendekar lê bêhna xwe berdidin) m
teneke 1. pil, titik, teneke (cureyek sac e) m 2. teneke (derdana ku 20 litre hiltîne) m 3. teneke (mêjera ku ev derdan hiltîne) rd 4. teneke (tiştê ku ji tenekeyê hatiye çêkirin) nd/rd
1. pîl, titik, teneke (cureyek sac e)m 2. teneke (derdana ku 20 lître hiltîne)m 3. teneke (mêjera ku ev derdan hiltîne)rd 4. teneke (tiştê ku ji tenekeyê hatiye çêkirin) nd/rd (arkasından)
teneke çalmak li pey (yekî) hûhû kirin, huryohuryo lê daxistin (ji bo heqaretkirinê)
teneke çalmak (arkasından) li pey (yekî) hûhû kirin, huryohuryo lê daxistin (ji bo heqaretkirinê)
Li pey (yekî) hûhû kirin. Huryohuryo lê daxistin. (ji bo heqeretkirinê)
tenekeci pîlewer, tenekevan (kesê ku ji sacê tenekeyê derdanan çêdike an jî temîr dike) nd/nt
pîlewer, tenekevan (kesê ku ji sacê tenekeyê derdanan çêdike an jî temîr dike) nd/nt
tenekecilik pîlewerî m
pîlewerî m
tenekesini eline vermek I) Toraqa (yekî) danîn ser nanê (wî). (ji kar dûr xistin) II) Berî (yekî) dan. (Yek) qewitandin.
teneşir mevşen, nehş, meşfen, teneşo, teneşir, meşûn, texteşo, textê miriyan, darê mevşenê m
mevşen, nehş, meşfen, teneşo, teneşîr, meşûn, texteşo, textê miriyan, darê mevşenêm
teneşir horozu (veya teneşir kargası) (kesê) qarçîlok, tajîlok, çeqelok rd
teneşir horozu (kargası) (Kesê) qarçîlok. Çeqelok. Tajîlok.
teneşir horozu (veya kargası) (kesê) qarçîlok, tajîlok, çeqelokrd
teneşir paklamak Ji bilî mirinê tu çare tune bûn. (ji bo kesekî)
teneşire gelesin tu herî ser mevşenê, şûştina yek carî be (ev nifirkirin e)
tu herî ser mevşenê, şûştina yek carî be (ev nifirkirin e)
Şûştina yekcarî be. Tu herî ser mevşenê. (nifir e)
teneşirlik 1. cihê mevşenê (li mizgeftan cihê ku mevşen û darbest lê tên danîn) 2. dep û textên ku bi kêrî çêkirina mevşenê tên 3. kurmê şîrî heta pîrî (ew kesê ku heta mirinê dev ji kirên xwe yên nepak bernade) 4. nexweşê li ber mirinê nd
1. cihê mevşenê (li mizgeftan cihê ku mevşen û darbest lê tên danîn) 2. dep û textên ku bi kêrî çêkirina mevşenê tên 3. kurmê şîrî heta pîrî (ew kesê ku heta mirinê dev ji kirên xwe yên nepak bernade) 4. nexweşê li ber mirinê nd
tenevvü biçeşîtbûn, çeşîdî m
biçeşîtbûn, çeşîdî m
tenevvür ronîbûn, ronîdarbûn m
ronîbûn, ronîdarbûnm
tenevvür etmek ronî bûn, ronîdar bûn
ronî bûn, ronîdar bûn
tenezzüh geşt, ger, seyran m
geşt, ger, seyran m
tenezzül 1. daketin, nihan, tenezûl 2. nefsbiçûkî, nequretî, tenezûl rd
1. daketin, nihan, tenezûl 2. nefsbiçûkî, nequretî, tenezûlrd
tenezzül etmek tenezûl kirin, pax kirin
tenezûl kirin, pax kirin
tenezzül etmemek li xwe negirtin, li xwe nenihandin
li xwe negirtin, li xwe nenihandin
tenha 1. tenê, tek 2. tenha, tenya, xewle, xalî rd
1. tenê, tek 2. tenha, tenya, xewle, xalîrd
tenha kalmak tenê man, bi tena serê xwe man
tenê man, bi tena serê xwe man
tenhalaşma 1. tenêmayîn, tenêman, tenê bûn 2. tenhabûn, tenyabûn, xalîbûn m
1. tenêmayîn, tenêman, tenêbûn 2. tenhabûn, tenyabûn, xalîbûn m
tenhalaşmak 1. tenê mayîn, tenê man 2. tenha bûn, tenya bûn, xalî bûn l/ngh
1. tenê mayîn, tenê man 2. tenha bûn, tenya bûn, xalî bûn l/ngh
tenhalık 1. tenya, tenya, semtexalî *tenhalık bir yer cihekî tenya 2. tenyatî, sivikahî, xalîtî m
1. tenya, tenya, semtexalî * tenhalık bir yer cihekî tenya 2. tenyatî, sivikahî, xalîtî m
tenis tenıs sp/m
tenîs sp/m
tenis kortu kort, korta tenîsê m
kort, korta tenîsê m
tenisçi tenîsbaz nd/nt
tenîsbaz nd/nt
tenisçilik tenîsbazî m
tenîsbazî m
tenkidi rexneyî, sinarînî rd
rexneyî, sinarînî rd
tenkil 1. bidûrxistin, dûrkirin 2. tenkil (cezadana ku ji her kesî re bibe nimûne) 3. (dijminê xwe an jî kesê zerardar) diraxekirin, qeleçoyîkirin, tenkil m
1. bidûrxistin, dûrkirin 2. tenkîl (cezadana ku ji her kesî re bibe nimûne) 3. (dijminê xwe an jî kesê zerardar) diraxekirin, qeleçoyîkirin, tenkîlm
tenkil etmek 1) bi dûr xistin, dûr kirin 2) tenkil kirin 3) diraxe kirin, qeleçoyî kirin
1) bi dûr xistin, dûr kirin 2) tenkîl kirin 3) diraxe kirin, qeleçoyî kirin
tenkis kêmkirin m
kêmkirinm
tenkis etmek kêm kirin
kêm kirin
tenkisat (piraniya tenkis e) kêmkirin m
(piraniya tenkîs e) kêmkirin m
tenkit rexne, sinarin, tenkîd m
rexne, sinarîn, tenkîdm
tenkit etmek rexnekirin, sinarin, pitandin l/gh
rexnekirin, sinarîn, pitandin l/gh
tenkitçi rexnegir, rexnedar nd/rd
rexnegir, rexnedar nd/rd
tenkitçilik rexnegirî, rexnedarî
rexnegirî, rexnedarî m
tenkiye tenkiye m
tenkiye m
tennure tenûre (kincekı derwêşan e) m
tenûre (kincekî derwêşan e) m
tenor 1. tenor (dengê herî zirav *mêran) 2. tenor (stranbêjê, hunermendê ku denge wı tenor e) mzk/n
1. tenor (dengê herî zirav ê mêran) 2. tenor (stranbêjê, hunermendê ku dengê wî tenor e) mzk/n
tensik keyskirin, sererastkirin, kirin rê m
keyskirin, sererastkirin, kirin rêm
tensik etmek keys kirin, sererast kirin, kirin rê
keys kirin, sererast kirin, kirin rê
tensikat 1. (piraniya tensik e) keyskirin, sererastkirin 2. bikeyskirin (li kargehê, bikeyskirina kadroyan) m
1. (piraniya tensik e) keyskirin, sererastkirin 2. bikeyskirin (li kargehê, bikeyskirina kadroyan) m
tensip guncandîtin, liyaqdîtin m
guncandîtin, liyaqdîtinm
tensip etmek guncan dîtin, munasîb dîtin
guncan dîtin, munasîb dîtin
tente tente m
tente m
tenteli bitentene, bidantêl rd
bitente rd
bitente rd
bitentene, bidantêl rd
tentene tentene, dantêl m
tentene, dantêl m
tentenesiz bêtentene, bêdantêl rd
bêtentene, bêdantêl rd
tentesiz bêtente rd
bêtente rd
tentür tentûr kîm/m
tentûr kîm/m
tentürdiyot tentürdiyot m
tenturdiyot m
tenvir 1. ronîkirin, ronîdarkirin 2. agahdarkirin (mec) m
1. ronîkirin, ronîdarkirin 2. agahdarkirin (mec)m
tenvir etmek 1) ronî kirin, ronîdar kirin 2) agahdar kirin (mec)
1) ronî kirin, ronîdar kirin 2) agahdar kirin (mec)
tenvirat (piraniya tenvir e) ronîkirin, ronîdarkirin m
(piraniya tenvîr e) ronîkirin, ronîdarkirinm
tenvirat tanzifat vergisi baca ronîdarkirin û paqij kirinê tenya ziwîw, kurmikê pehn, tenya zo/m
baca ronîdarkirin û paqijkirinê
tenya ziwîw, kurmikê pehn, tenya zo/m
tenzih 1. tenzih, xwerûkirin (gotin neanîn serê) 2. tenzih (baweriya dûriya ji hemû qusurên Xwedê) m
1. tenzîh, xwerûkirin (gotin neanîn serê) 2. tenzîh (baweriya dûriya ji hemû qusûrên Xwedê) m
tenzil daxistan, daşikan, kêmkirin, daxistin jêr, jêderxistin m
daxistan, daşikan, kêmkirin, daxistin jêr, jêderxistinm
tenzil etmek daxistin, kêm kirin
daxistin, kêm kirin
tenzilat daxistin, daxin, tenzilat m
daxistin, daxîn, tenzîlat m
tenzilât (piraniya tenzil e) daxistan, fiyetkêmkirin, fiyetdaxistin, tenzîlat m
(piraniya tenzîl e) daxistan, fiyetkêmkirin, fiyetdaxistin, tenzîlatm
tenzilât yapmak (biha) daxistin, daşikandin, tenzîlat kirin
(biha) daxistin, daşikandin, tenzîlat kirin
tenzilâtlı daxistî, kêmkirî, bitenzîlat, biîskonto rd
daxistî, kêmkirî, bitenzîlat, biîskonto rd
tenzilâtsız bêdaxistin, bêtenzîlat, bêîskonto rd
bêdaxistin, bêtenzîlat, bêîskonto rd
ten ten.
n 1. ten (insan vücudunun dış yüzü) * tenê wî spî ye teni beyaz 2. vücut
rd 1. sadece, yalnız
ten ten b tay tay (küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir)
tena b tay (küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir)
tena bûn ıssızlaşmak.
tena derpê û kiras bir don bir gömlek 2. tek başına, kuru (yalnızlık) * ez bi tena serê xwe mam kuru başıma kaldım
tena serê xwetî tek başına olma durumu
tena tena b tay tay (küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir)
tay tay
tenab n 1. kınnap, sicim 2. çadır orta ipi
tenaf n 1. kınnap, sicim 2. halat
tenafbaz nd/nt ip cambazı
tenahî (i) m kına, yıkama ve elbise giydirme zamanında damat ve gelinin başında söylenen şarkı
tenahî (ii) m yanlızlık
tenahîparêz nd/nt yalnızcı, infiratçı
tenahîparêzî m yalnızcılık, infiratçılık
tenanet m yalnızlık
tenartin m 1. külleme (ateşin üzerini kül örtme) 2. söndürme
l/gh 1. küllemek (ateşin üzerini kül örtmek) 2. söndürmek
tenartî  rd 1. küllenmiş 2. sönük
tenaşo bnr teneşo
tenasuh m tenasüh, ruh göçü
tenasûl m tenasül, üreme
tenasûp m 1. tenasüp, orantı 2. wj tenasüp
tenav m şakül
tenawir rd canlı varlık
tenayî m yalnızlık
tenbel rd 1. tembel 2. bj tembel (görevini yerine getirmeyen, yavaşlık gösteren organ)
tenbel bûn l/ngh tembelleşmek
tenbel kirin l/gh tembelleştirmek
tenbel tenbel tembel tembel
tenbelane h tembelce
tenbelbûn m tembelleşme
tenbelbûyî rd tembelleşmiş olan
tenbelbûyîn m tembelleşiş
tenbelî m tembellik
tenbelî kirin tembellik
tenbelkirî rd tembelleştirilmiş olan
tenbelkirin m tembelleştirme
tenbeltî m tembellik
tenbelxane m tembelhane, tembeller yurdu
tenbî m 1. tembih, uyarma 2. sıkı emir verme
tenbî lê bûn tembihlemek
tenborî m 1. tepelik (saç için) 2. perçem, kakül
tenborîk bnr tenborî
tenbox m değirmen çarkı yatağının bulunduğu yer
tenbû zo/m kene
tenbûl bot/m tembul (Piper belte)
tenbûz zo/m ağustos böceği (Cicada plebeja)
tenbûzê gîj û gîj e yaz ortası olduğunu ifade etme
tencik m tencere
tendar rd tenli
tender m tender (lokomotifin yakıt gibi ihtiyaçlarınn bulunduğu arkadaki vagon)
tendiraz rd temiz, pak * lawikê min xwe şûşt, tendiraz bû oğlum temizlenip pırıl pırıl olddu
tendûr tandır.
m tandır
tendûrek m yanardağ, volkan
tendurist rd 1. sağlıklı, sıhhatlı 2. dinç, esen, sağlam, güçlü¸ zinde,
tendurist bûn l/ngh 1. sağlıklı olmak 2. dinçleşmek, dincelmek
tendurist kirin l/gh 1. sağlıklı kılmak, sağlıklı hale getirmek 2. dinçleştirmek
tenduristbûn m 1. sağlıklı olma 2. dinçleşme, dincelmek
tenduristgeh m hastahane
tenduristî m 1. sağlık, sıhhat 2. sağlık (vücudun iyi veya kötü olması durumu) 3. dinçlik, esenlik
tenduristiyî rd sağlıksal, sıhhî
tenduristkirin m 1. sağlıklı kılma, sağlıklı hale getirme 2. dinçleştirme
tenduristname m sağlık karnesi
tendurust sıhhatli.
tene hububat, tahıl, tane.
nd/rd 1. tane, adet (herhangi bir sayıda oyan şey) 2.n tane (bazı bitkilerin tohumu) * teneyê genim buğday tanesi 3. evin, habbe (tahıl tanesi, buğday tanesinin olgunlaşmiş içi) 4. mec buğday 5. diş (sarımsak dilimi gibi dişe benzetilen şeyler için)
tenê yalnız.
rd 1. yalnız, tek (yanında başkaları bulunmayan) * mala tenê ya li serê gir tepedeki yalnız ev * tenê kesek heye tek bir kişi var 2. yalnız, tek, salt * li ber me tenê riyek heye önümüzde tek yol var 3. tanecik (bir sayıyla kullanıldığı zaman) * sêveke wî ya bi tenê heye bir tanecik elması var 4. g/h sadece, yalnız, ancak * îstgehên televizyonan tenê bi destê dewletê dikare bê avakirin televizyon istasyonları ancak devlet eliyle kurulabilir * ez dê biçim, tenê ez hevalên xwe dixwazim giderim, yalnız arkadaşlarımı isterim 5. ancak (olsa olsa, en çok, daha çok, güçlükle) 6. yalnız, ayrı, tek başına 7. h yalnız (yanında başkaları olmayarak) * ez di heyata xwe de li bajêr bi tenê negeriyame ömrümde şehir içinde yanlız dolaşmamışım 8. h yalnızca 9. h yalnız, sadece, salt * bi tenê pereyê wê têrî dikir ku pê karibe here Stenbolê kendisini yalnız İstanbul’a kadar götürecek parası vardı 10. sadece, bir * her tişt xelas bû, ev tenê mabû... herşey bitti, bir bu kaldı... 11. ancak, yalnız, bir * tenê tu dikarî vî bikî bunu bir sen yapabilirsin 12. psî yalnız (toplumsal ilişkilerde yoksun veya yoksun bırakılan kişi)
tenê bûn l/ngh yalnızlaşmak
tenê carek bir defalık (bir kereye özgü olan, bir kereye özgü olarak) * ez tenê carek êzingan didime te bir defalık için sana odun veriyorum
tene kirin tahılı harmanlama işi.
tenê man l/ngh yalnız kalmak
yalnız kalmak
tenê qemçika (wî) tune ye (bir) yuları eksik
tene tene tane tane
tenê xwedê li kewnekê dimîne bir kararda bir Allah
tenêbûn m 1. yalnızlık 2. yalnızlaşma
tenef n 1. kınnap, sicim 2. çadır bağlama ipi
tenefûs m tenefüs, solunum
tenefûsxane m tenefüshane
tenek rd biraz
teneke teneke.
m 1. teneke 2. teneke (20 litre alabilen kap) 3. rd teneke (bir tenekenin aldığı miktar) 4. nd/rd teneke (tenekeden yapılmış şey)
tenekekirî rd tenekeli, teneke ile yapılmış olan
tenekesaz nd/nt tenekeci
tenekesazî m tenekecilik
tenekevan nd/nt tenekeci
tenekevanî m tenekecilik
tenêman m yalnız kalma
tenêmayîn m yalnız kalış
teneşe bnr teneşek
tenêşe m kangren
teneşek bj/m 1. kangren 2. yangılanma, iltihaplanma
tenêşek bj/m kangren
teneşekî rd 1. kangrenli 2. yangılı, iltihaplı
tenêşekî rd kangrenli
teneşekî bûn l/ngh 1. kangrenleşmek, kangren olmak 2. kardan dolayı el veya ayaklar yanmak 3. yangılanmak
tenêşekî bûn l/ngh kangrenleşmek, kangren olmak
teneşekîbûn m 1. kangrenleşme, kangren olma 2. kardan dolayı el veya ayaklar yanma 3. yangılanma
tenêşekîbûn m kangrenleşme, kangren olma
teneşeyî 1. kangrenli 2. yangılı, iltihaplı
teneşeyî bûn l/ngh 1. kangrenleşmek 2. kardan dolayı el veya ayaklar yanmak 3. yangılanmak
teneşeyîbûn m 1. kangrenleşme 2. kardan dolayı el veya ayaklar yanma 3. yangılanma
teneşîr m teneşir, salacak,ölü yıkanan kerevet
teneşo m teneşir
tenêtî yalnızlık.
m yalnızlık
tenexur zo/rd tanecil
teneyî rd taneli (herhangi bir biçimde tanesi olan)
tenêyî m yalnızlık
tenezûl m tenezzül, alçak gönüllülük
tenezûl kirin tenezzül etmek
tenezûlî (…) kirin (bir şeye) tenezzül etmek
tenezûlî xwe nekirin burnu yere düşse almaz (kendini beğenmiş, kibirli)
teng dar, sıkı.
rd 1. dar (geniş karşıtı) * cilê teng dar elbise 2. dar, daraç (genişliği az ve yetersiz olan) * kuça teng dar sokak * odeya teng, ziravik û dirêj dar ve uzun oda 3. dar, sıkı 4. mec dar (yaratıcı yetiler için; yetersiz) * ramana teng dar düşünce 5. dar (yeterli paranın olmamasından doğan sıkıntı) * di roja teng de min hinek pere jê stendiye, ew qas dar günde ondan biraz para almışım o kadar
m kolan (hayvan semerini veya eğerini bağlamak için göğsünde aşırılarak sıkılan yassı kemer)
m (t yumuşak okunur) 1. hiza 2. yan * were li tenga min rûne gel yanıma otur 3. semt 4. düzey, seviye 5. kesim (işaretlenmiş belli yer) * keştî li ber tenga avê derbe xwar gemi su kesiminin üstünde yaralandı
teng (iii) m enli yassı urgan
teng (iv) nd yaşıt * ez tenga te me seninle yaşıtım
teng bûn l/ngh 1. daralmak * cil teng bûye elbise daralmış 2. zaman daralmak, kısalmak * wextê me kin bûye zamanımız kısaldı
teng kirin l/gh 1. daraltmak, darlaştırmak 2. daraltmak, kısıtlamak
teng lê hatin l/bw dara düşmek
teng û asteng engel
teng û berteng gömüldürük
teng û berteng li kar şidandin işi sıkıya almak
teng û navteng kolan
tenga navê nd yarı bel
yarı bel
tenga newqê nd yarı bel
tengahî bnr tengayî
tengak m yan taraf
tengal kaburga altı her iki yan.
(IV) n dağ başı, duvar üstü
tengal (i) m böğür, yan, taraf * were li tengala min rûne gel yanıma otur
tengal (ii) m kolan (hayvan semerini veya eğerini bağlamak için göğsünde aşırılarak sıkılan yassı kemer)
tengal (iii) n 1. kol altı 2. kulp, kol * bi tengalê çaydankê bigire çaydanlığın kolunu tut
tengal (v) m müstava, düzey
tengalek rd daracık
tengalekî rd daracıkça
tengalekî bûn l/ngh daralmak
tengalekîbûn m daralma
tengalok rd daracık
tengalokî rd daracıkça, darca
tengalokî bûn l/ngh daralmak
tengalokîbûn m daralma
tengane rd 1. darca 2. m bunalım, buhran kriz * tenganeya aborî ekonomik kriz
tenganî karagün
m 1. darlık 2. darlık, sıkıntı, meşakkat 2. darlık, sıkıntı (geçim darlığı)
tenganî dîtin sıkıntı çekmek
tengasî m 1. darlık 2. sıkıntı, meşakkat, zorluk * me bi rê de gelek tengasî kişand yolda çok sıkıntı çektik 3. darlık, sıkıntı, geçim darlığı, geçim zorluğu
tengasî kişandin l/gh sıkıntı çekmek
tengasî kişandin (an jî dîtin) sıkıntı çekmek
tengasîya (yekî) hebûn sıkıntısı olmak
tengasiya darayî nd para sıkıntısı
tengasîya darayî malî sıkıntı
tengasiya nefesê nd nefes darlığı
tengasîya nefesê nefes darlığı
tengav rd 1. dar, sıkı * riya tengav dar (veya sıkı) yol 2. sıkışık 3. sıkkın, sıkıntılı, bungun, bunlu 4. buhranlı, bunalımlı, krizli 5. sıkıntı verici, bunaltıcı, kasvetli 5. ezgin (yek)
erd/m boğaz (iki kara arasındaki dar deniz) * Tengava Çeneqeleyê Çanakkale Boğazı
tengav bûn l/ngh 1. daralmak, darlaşmak (sıkışmak, bunalmak) 2. sıkışmak, sıkılmak (zor durumda kalmak, sıkıntıya düşmek) * eger ez tengav bibim ez dê vî diravî xerc bikim sıkılırsam bu parayı harcarım 3. daralmak, bunalmak, sıkışmak, fıtık olmak (büyük sıkıntı duymak)
tengav kirin l/gh 1. sıkıştırmak, zorlamak (köşeye sıkıştırmak) 2. bunaltmak, daraltmak
1) (birini) sıkmak, bunaltmak 2) çullanmak (sezdirecek kadar tedirgin etmek)
tengava keştiyan (an jî gemiyan) gemi yatağı
tengavbûn m 1. daralma, darlaşma (sıkışma, bunalma) 2. sıkışma, sıkılma (zor durumda kalma, sıkıntıya düşme) 3. daralma, bunalma, sıkışma, fıtık olma (büyük sıkıntı duyma)
tengavbûnî m 1. sıkkınlık 2. sıkkınlık, bungunluk
tengavbûyî rd 1. sıkışık 2. sıkkın, bungun
tengavbûyîn m 1. daralış, darlaşış (sıkışma, bunalma) 2. sıkışma, sıkılış (zor durumda kalma, sıkıntıya düşme) 3. daralış, bunalış, sıkışma, fıtık oluş (büyük sıkıntı duyma)
tengavî m 1. darlık 2. sıkıntı, meşakkat, zorluk, güçlük * me bi rê de gelek tengavî kişand yolda çok sıkıntı çektik 3. sıkıntı, sıkışıklık 4. sıkıntı, iç sıkıntısı, usanç, cansı sıkıntısı, kasvet 5. bunluk, bunaltı 6. bunalım, buhran, kriz * tengaviya aborî ekonomik kriz 7. ezginlik 8.rd acil, acil durum * dahata nengavî acil iniş 9. durumu acil olan * nexweşxaneya tengaviyan acil poliklinik
tengavî bûn l/ngh 1. sıkışmak (güç duruma düşmek) 2. bunalmak, daralmak
tengavî dan (...) kasvet vermek
tengavî kirin l/gh 1. sıkıştırmak (güç duruma düşürme) 2. bunaltmak, daraltmak 3. kasvet vermek
tengavî pê de hatin sıkıntıya düşmek, sıkıntıdan bunalmak
tengavîbûn m 1. sıkışma (güç duruma düşme) 2. bunalma, daralma
tengavîkirin m 1. sıkıştırma (güç duruma düşürme) 2. bunaltma, daraltma 3. kasvet verme
tengavîtî m 1. darlık 2. sıkışıklık 3. sıkıntılılık
tengavîya aborî ekonomik kriz
tengavîya ramyarî (an jî siyasî) siyasî kriz
tengavker rd 1. sıkıştırıcı 2. bunaltıcı, boğucu, sıkıntı veren * li der hewayeke tengavker heye dışarda bunaltıcı bir hava var * rewşeke pir tengavker heye boğucu bir durum var
tengavkirî rd 1. sıkıştırılmış (köşeye sıkıştırılmış olan) 2. bunaltılmış, daraltılmış olan
tengavkirin m 1. sıkıştırma, zorlama (köşeye sıkıştırma) 2. bunaltma, daraltma
tengayî darlık.
m 1. darlık 2. sıkıntı, meşakkat, zorluk, güçlük 3. darlık, sıkıntı, geçim darlığı, geçim zorluğu, kıtlık 4. açmazlık
tengayî dîtin sıkıntı çekmek
tengayî dîtiye acı görmüş * vê jinikê pir tengayî dîtiye bu kadın çok acı görmüş
tengayîya (yekî) hebûn zoru olmak
tengazer bnr tengezar
tengazer bûn bnr tengezar bûn
tengazer kirin bnr tengezar kirin
tengazerane bnr tengezarane
tengazerî bnr tengezarî
tengbawer rd dar görüşlü
tengbawerî m dar görüşlülük
tengber rd eni dar (eni dar olan şey)
tengbîn rd dar görüşlü
tengbînî m dar görüşlülük
tengbûn m 1. daralma 2. zaman daralma, kısalma 3. darlık
tengbûnî m 1. darlık 2. sıkıntı, sıkışıklık
tengbûyî sıkışık.
rd 1. daralmış 2. sıkışık 3. zamanı daralmış olan
tengbûyîn m 1. daralış 2. zaman daralış, kısalış
tengdar rd yaşık, akran
tengdest rd eli sıkışık, yoksul
tengdestî m eli sıkışık olma, yoksulluk
tengdil rd sıkkın
tengdilî m sıkkınlık
tenge m kolan (hayvan semerini veya eğerini bağlamak için göğsünde aşırılarak sıkılan yassı kemer)
tengeber rd eni dar (eni dar olan şey)
tengedest rd eli sıkışık, sıkışık
tengedestî m eli sıkışık olma, sıkışıklık
tengeje m sıkıntı
tengenefes rd nefes darlığı olan
tengenefesî m nefes darlığığ, soluk darlığı
tenger m sendeleme
tenger bûn l/ngh sendelemek
tengerbûn m sendeleme
tengerbûyî m sendeleyiş
tengerê m dar yol
tengezar rd 1. sıkkın 2. sıkışık, sıkıntılı 3. âciz (yek)
tengezar bûn bunalım geçirmek, sıkılmak.
l/ngh 1. sıkılmak 2. sıkışmak (zor durumda kalmak) 3. fıtık olmak (büyük sıkıntı duymak) 4. âciz kalmak
tengezar kirin l/gh 1. sıkmak 2. sıkıştırmak, sıkıntıya sokmak 3. sıkıştırmak, zorlamak (köşeye sıkıştırmak)4. âciz kılmak
1) (birinini) sıkmak, sıkboğaz etmek 2) çullanmak (sezdirecek kadar tedirgin etmek)
tengezarane h 1. sıkkınca 2. sıkışıkça, sıkıntılıca 3. âcizane
tengezarbûn m 1. sıkılma 2. sıkışma (zor durumda kalma) 3. fıtık olma (büyük sıkıntı duyma) 4. âciz kalma
tengezarî m 1. sıkkınlık 2. sıkışıklık, sıkıntı, sıkıntılılık 3. âcizlik
tengezarkirin m 1. sıkma 2. sıkıştırma, sıkıntıya sokma 3. sıkıştırma, zorlama (köşeye sıkıştırma) 4. âciz kılma
tengî m 1. darlık (dar olma durumu) 2. darlık, sıkıntı, geçim darlığı, geçim zorluğu, kıtlk 3. sıkıntı, meşakkat, zorluk, güçlük, zor * ji bo wê tu tengiya min nîn e onun için hiç bir zorum, sıkıntım yok 4. açmaz, azmazlık (içinden çıkılmaz zor durum)
tengî (i) m doğum yapma anı
tengî dîtin sıkıntı çekmek
tengî û firehî 1) dar ve geniş 2) mec acı tatlı
tengî û firehî dîtin acı tatlı günler görmek
tengijan m 1. daralma 2. sıkışma 3. gerilim, gerginlik, tansiyon
tengijandî rd 1. daraltılmış, bunaltılmış, bunalımlı 2. sıkıştırılmış, zorlanmış (köşeye sıkıştırılmış) 3. gergin, gerilimli, gerginleştirmiş 4. öfkeli
tengijandin m 1. daraltma, bunaltma 2. sıkıştırma, zorlama (köşeye sıkıştırma) 3. gerginleştirme 4. öfkelendirme
l/gh 1. daraltmak, bunaltmak 2. sıkıştırmak, zorlamak (köşeye sıkıştırmak) 3. gerginleştirmek 4. öfkelendirmek
tengijî rd 1. sıkkın 2. daralmış, bunalmış olan 3. sıkışık 4. sinirli, gergin
tengijîbûn m 1. sıkkınlık 2. sıkışıklık 3. sinirlilik, gerginlik
tengijîn l/ngh 1. sıkılmak (can sıkıntısı duyma) 2. sıkışmak 3. daralmak, bunalmak, sıkıntı basmak (çok sıkılmak) 4. daral gelmek, baygınlıklar gelmek, fenalaşmak 5. gerginleşmek 6. öfkelenmek
m 1. sıkılma, sıkılış (can sıkıntısı duyma) 2. sıkışma 3. daralma, bunalma, sıkıntı basma (çok sıkılma) 4. daral gelme, baygınlıklar gelme, fenalaşma 5. gerginleşme 6. öfkelenme 7. tansiyon
tengijîna derûnî can sıkıntısı, melâl
tengijîna dil yürek darlığı
tengijînî m 1. sıkkkınlık 2. gerginlik
tengijînpîv m gerilimölçer
tengijînpîvî m gerilim ölçümü, tansiyoketri
tengijokî rd gergince
tengijokî bûn l/ngh gerginleşmek
tengijokî kirin l/gh gerginleştirmek
tengijokîbûn m gerginleşme
tengijokîbûyîn m gerginleşiş
tengijokîkirin m gerginleştirme
tengik rd daracık
tengirtî rd koyu tenli
tengîtî m 1. darlık 2. darlık, sıkıntı
tengiz nd sebep
tengizandin bnr tengijandin
tengizîn bnr tengijîn
tengker rd/nd 1. daraltıcı 2. daraltıcı, kısıtlayıcı
tengkirî rd 1. daraltılmış, darlaştırılmış olan 2. kısıtlı, kısıtlanmış olan
tengkirîbûn m kısıtlılık
tengkirin m 1. daraltma, darlaştırma 2. daraltma, kısıtlama
tengnefes rd astımlı
tengnefesî bj/m astım, göğüs darlığı
tengok rd daracık
tengokî rd 1. daracıkça 2. düttürü (dar ve kısa giysi)
tengxuy rd asabî
tenha rd 1. yalnız 2. tenha, ıssız
tenha bûn l/ngh 1. yalnızlaşmak 2. tenhalaşmak, ıssızlaşmak
tenha man ıssız kalmak
tenhabûn m 1. yalnızlaşma 2. tenhalaşma, ıssızlaşma
tenhatî m 1. yalnızlık 2. tenhalık, kuytuluk, ıssızlık
tenhatîxwaz nd/nt yalnızcı, infiratçı
tenhatîxwazî m yalnızcılık, infiratçılık
tenhayî m yanlızlık
tenî is, kurum.
m is
tenî bûn islenmek.
l/ngh islenmek
tenî kirin l/gh islemek
tenî tê dan is sürmek
tenî tê gerîn islenmek, is sürülmek
tenîbûn m islenme
tenîdar rd isli
tenîgirtî rd isli
tenik ince, zarif.
rd 1. ince (kendi cinsinde olanlara göre kalınlığı az olan, kalın karşıtı; yassı şeyler için) * depê tenik ince tahta * kaxizê tenik ince kâğıd 2. ince (sıvılar için; akışkanlığı çok olan, yoğun ve koyu olmayan) * dewê tenik ince ayran 3. hafif (kalınlığı veya yoğunluğu az olan) * dûyê tenik hafif duman * li derve mijekî tenik heye dışarda hafif bir sis var 4. hafif (gücü az olan, belli belirsiz) * dengekî tenik hafif bir ses 5. sığ (göl, deniz, akarsu vb. için) * ava tenik sığ su 6. mec fakir, yoksul, güçsüz * ji malê dinê ve tenik bû dünya malı bakımından yoksuldu
tenik bûn l/ngh 1. incelmek 2. incelmek (sıvılar için) 3. özemek (yoğurt, pekmez gibi koyu şeyleri inceltmek) 4. sığlaşmak (göl, deniz, akarsu vb. için)
tenik kirin l/gh 1. inceltmek 2. inceltmek (sıvılar için)
tenikayî m 1. incelik 2. sığlık (göl, deniz, akarsu vb. için)
tenikbûn m 1. incelme 2. incelme (sıvılar için) 3. özeme (yoğurt, pekmez gibi koyu şeyleri inceltme) 4. sığlaşma (göl, deniz, akarsu vb. için)
tenikbûnî m inceliş
tenikbûyîn m 1. inceliş 2. inceliş (sıvılar için) 3. özeme (yoğurt, pekmez gibi koyu şeyleri inceltme) 4. sığlaşış
tenikî m 1. incelik 2. sığlık (göl, deniz, akarsu vb. için)
tenîkirin m isleme
tenikker rd/nd inceltici
tenikkirin m 1. inceltme, inceltiş 2. inceltme (sıvılar için)
tenikok rd incecik (yassı şeyler için)
tenikokî rd 1. incemsi 2. incecik 3. zar gibi ince
tenîper m karbon kâğıdı
tenîs sp/m tenis
tenîsa maseyê masa tenisi
tenîsbaz nd/nt tenisçi
tenîsbazî m tenisçilik
tenişt kenar, yan, bitişik, böğür, canip, cenah
m 1. böğür 2. seren (marangözlükte) 3. yan, taraf (bir şeyin ön, arka, alt ve üst dışında kalan bölümü) * were li tenişta min rûnê gel yanıma otur 4. kenar (bir şeyin, bir yerin bitiş kısmı veya yakını)
tenişt dan hev samimi olup sohbet etmek, fiskoz etmek
tenişt kutan hev samimi olup sohbet etmek, fiskoz etmek
tenişta xwe danê karınlamak (gemi yanını dayamak)
teniştder n kapı kasası, kapı sereni
teniştkî h yandan, yanlanmasına, yanlama
tenîya bidon 1) sırnaşık, çamur, püsküllü belâ, sıvışık, yapışkan kimse 2) balçık (güçlük çıkartan kimse)
tenîya bidon e sülük gibi
tenkîd m tenkit, eleştiri
tenkîd kirin l/gh tenkit etmek, eleştirmek
tenkîdkirin m tenkit etme, eleştirme
tenkîl m 1. tenkil, uzaklaştırma 2. tenkil (herkese örnek olacak bir ceza verme) 3. tenkil (düşman veya zararlı kimseleri topluca ortadan kaldırma)
tenkîl kirin l/gh tenkil etmek
tenkîlkirin m tenkil etme
tenkiye m tenkiye
tennaz rd nazik tenli
teno teno h tane tane
tenoke n sac (yassı demir)
tenor mzk/n 1. tenor (en ince erkek sesi) 2. rd tenor (tenor sesli kimse, sesi tenor olan)
tenperwer rd tenperver (kendine iyi bakan, gezip tozan)
tenperwerî m tenperverlik
tensist rz gevşek (ilgisiz, kayıtsız)
tensistî m 1. gevşeklik (kayıtsız davranış) 2. gevşek davranma * tensistî kirin gevşek davranmak
tensistî kirin gevşek davranmak
tensistokî rd gevşekçe
tenşo m teneşir, salacak
tenspî rd beyaz tenli
tente m tente
tentêl m durum, hâl
tentene (i) m tantana, şaşaa
tentene (ii) n tentene, dantel, dantelâ
tentenekirî rd dantelli, dantelâlı
tentûr kîm/m tentür
tenturdiyot m tentürdiyot
tenûke bnr teneke
tenûr m 1. tandır 2. tandır (bazı yerlerde kışın ayakları ısıtmak için evin içinde yerin altına kurulan düzen)
tenûr e hildibe cehennem gibi sıcak
tenûre m tennure
tenûrname m tandırname
tenûrvan m tandırcı
tenûrvanî m tandırcılık
tenvekirî rd açık tenli
tenwerze rd idmanlı
tenya rd 1. yalnız 2. tenha, ıssız, kuytu (sessiz) 2. kuytu (ıssız, sessiz ve göze çarpmayan) * li quncekî tenya yê qehwexaneyê mijûl dibin kahvehanenin kuytu bir köşesinde sohbet ediyorlar 4.m tenhalık * cihekî tenya tenhalık bir yer
tenya (i) zo/m tenya, aptesbozan, sığır tenyası
tenya bûn l/ngh 1. yalnızlaşmak 2. tenhalaşmak
tenya kirin l/gh 1. yalnızlaştırmak 2. tenhalaştırmak 3. bir kenara çekip konuşmak
yalnızlaştırmak, tenhalaştırmak
tenya man ıssız kalmak
tenyabûn m 1. yalnızlaşma 2. tenhalaşma
tenyabûyîn m 1. yalnızlaşış 2. tenhalaşış
tenyakirin m 1. yalnızlaştırma 2. tenhalaştırma 3. bir kenara çekip konuşma
tenyatî m 1. yalnızlık 2. tenhalık, tenha olma durumu, ıssızlık
tenzîh m tenzih, arılama
tenzîh kirin tenzih etmek
tenzîlat baz/m tenzilat, indirim
tenzîlat kirin l/gh indirim yapmak (veya etmek)
tenzîlatkirî rd tenzilâtlı, indirimli
tenzîlatkirin m indirim yapma (veya etme)
tenzîm m tanzim
tenzîm kirin l/gh tanzim etmek, düzenlemek
tenzîmat m 1. tanzimat (tanzimat fermanı; 1839) 2. tanzimat
tenzîmatparêz nd/nt tanzimatçı (tanzimattan yana)
tenzîmatvanî nd/nt tanzimatçı (tanzimat hareketinde görev almış kimse)
tenzîmkirin m tanzim etme, düzenleme
ten tiştê ku cihekî digire û giraniyeke wî heye; laş
1. laş, gewde, kelex, beden (navdêr, nêr) leş, gewde, kelex, beden.
ji: Ji Proto-hindûewropî tenuh₂- (leş), hevreha avestayî ???? (tenû), farisiya kevn ???? (tenûş), pehlewî ten, farisî تن (ten), sanskrîtî तनू (tenû)..
: tendirist, tendiristî 2. hezar. Binêre; ton
ten kirin (lêker)(Binihêre:) ten
tena 1. rehet û aram 2. hêmin 3. aşt û negiriyayî
(rengdêr) aram, rihet, hêmin, hêwir, bêdeng yan kêmdeng, bêpêjn yan kêmpêjn, bêqerebalix, bêşerr, aşt, nesil, nexeyidî, hiş, ya/yê nagirî, tenê, tek, bitenê.
Bikaranîn: Lêker: tena bûn, tena kirin. Navdêr: tenabûn, tenakirin Rengdêr: tenabûyî, tenakirî.
: tenahî, tenanet, tenatî, bertena
tena bûn (lêker)(Binihêre:) tena
tena kiras û derpê hîştin (biwêj) yek şêlandin. her tiştê yekî jê stendin. xinamiyê hesen qelenekî wisa jê stend ku ew tena kiras û derpê hîşt.
tena kirin (lêker)(Binihêre:) tena
tena yî (navdêr, mê) cudakirin, vederkirin, silikandin, tenekirin, raqetandin, veqetandin.
ji: tena +-yî
tenabûn (navdêr)(Binihêre:) tena
tenabûyî (rengdêr) (Binihêre:) tena
tenaf şirît, weris
kinif, werîs, kindir
tenafbaz kesê ku li ser şirît û werisan dilîze
pelewanê ser ristê
tenahî 1. aramî 2. hêminî 2. aştî
(navdêr, mê) aramî, rehetî, hêminî, hêwirî, hedan, sebirdarî, bênfirehî, asayî, hêsayî, rewşa aram, ne şerr yan qerebalix yan nerehetî, tenêtî, bitenêbûn, bêkesî.
Herwiha: tenatî, tenayî.
ji: rehet + -hî
tenahîparêz (navdêr, mê) tenêtiyê diparêze.
ji: tenahî +-parêz
tenahîxwaz (rengdêr) (navdêr, mê) aştîxwaz, aramîxwaz, hêwirîxwaz, hêminîxwaz
tenaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) arambexş, aramker, aştker, ya/ê tena dike.
ji: tena + -ker
tenakirî (rengdêr) (Binihêre:) tena
tenakirin (navdêr)(Binihêre:) tena
tenav (navdêr, mê) gêre, miştax, axle, xerman
tenayane (rengdêr) bi awayekî tena, aştane.
ji: tena + ane
tenbel teral
tenbel bûn teral bûn
tenbelî teralî
tenbî (navdêr) şîret, pend, nesîhet, şêwir, tewsiye.
Herwiha: tembih tembî tenbih.
Bikaranîn: Lêker: tenbî kirin Navdêr: tenbîkirin Rengdêr: tenbîkirî.
ji: Ji erebî.
: tenbîker
tenbî kirin (lêker)(Binihêre:) tenbî
tenbîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tenbî dike.
ji: tenbî + -ker
tenbîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenbî kirin
tenbîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenbî
tenbû cureyekî heşeratan e; gen
tencerî (navdêr)(navdêr, mê) Xwarineke ku ji bacanên sor û hêkan çêdibe, carine îsot û pîvazan jî dixin nav de.
ji wêjeyê: dê îşev tencerî tam kin hem digel nîska delal mêweyan qet nakin îhmal lê ewil çayek zelal Dilbikulê Cizîrî. Bikarhanîn: • Wisa diyar e ku li hin herêmên Cizîrê likar e..
Hevwate: menemen çizmiz hêkûbacan mikla.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
tendans (navdêr, mê) meyl, hewes, arezû, bij, dilbijî, mereq, balkêşî, baldarî, daxwaz, xwestek, xwezî, hêvî, hez, hezkirin, viyan, işteh, miciz, mijaj, mad, mehd, bijîn, dilçûnê, rexbet, temenî, iştiyak, iqbal, trend, awayê ku nîşan dide ka tiştek çawan di heyamek dirêj de guherriye.
Herwiha: tendens.
ji: ji frensî tendance yan inglîzî tendence
tendirist (rengdêr) sax, saxlem, ne nesax, ne nexweş, bê-êş.
Herwiha: tendirust, tendurist, tendurust.
ji: ten + dirist.
: tendiristî
tendiristî (navdêr, mê) saxlemî, silametî, saxî, sehet, tinebûna êşan, saxlembûn: saxiya leşî, wezareta saxiyê, pergala saxliyê, karûbarên saxiyê, rewşa nemiriyan.
Herwiha: tendirustî, tendristî, tendrustî, tenduristî, tendurustî.
Dijwate: êş, nesaxî, nexweşî.
ji: tendirist + -î
tendiristî bûn (lêker)(Binihêre:) tendiristî
tendiristîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) tendiristî
tendiristîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tendiristî
tendirust (rengdêr) (Binihêre:) tendiristî
tendûr 1. cihê ku tê de nan tê pehtin 2. sîtila ku di navgînên raguhastinê ên kevn de ardû diavêtinê *“zavayê li ser xezûran, seyê li ber tendûran“
tendurist kes an jî tiştê ku tu nexweşiyeke wî tune ye; bisihet, bijûn
(rengdêr) (Binihêre:) tendiristî
tenduristî temtêla bênexweşiyê û xurtiya bedenî; jûn, sihet
tenduristînasî zanistên ku pisporiya wan têkildarî jûnê ye
tendurust (rengdêr) (Binihêre:) tendiristî
tenê 1. bi serê xwe 2. livek/hebek
(rengdêr) tek, tena, tenya, bitenê, yek, bêkes, bêxwedî, ti kes yan tişt li gel ne, ti kes yan tişt pê re na: Ez tenê hatim. (Ti kes li gel min nehat.) Em ne bi tenê ne. (Hin kes dî jî hene.), sêwî, êtîm, hêmin.
Herwiha: tinê, tenê, bitinê.
: bi tenê, bitenê, bitenêtî, tenêtî, tenêyî.
ji: Bi pehlewî tenîhâ, bi soranî tenha, bi zazakî tenya.
Bikaranîn: Lêker: tenê bûn, tenê kirin. Navdêr: tenêbûn, tenêkirin Rengdêr: tenêbûyî, tenêkirîBi zaraveyên din, Kurdî (Soranî): tenha, Kurdiya başûr: Zazakî: tenya
tenê bûn (lêker)(Binihêre:) tenê
tenê kirin (lêker)(Binihêre:) tenê
tenê man (lêker) tenê mayîn.
ji: tenê + man
tenê yî (navdêr, mê) tenyayî, takî, teki- tî.
ji: tenê +-yî
tenê, xenê (biwêj) kesên ku tenê û bi serê xwe ne, zêdetir rehet û bextewar in. mirovên tenê, xenê. gelek wer dixwazin, lê jiyan zêde derfetê nade mirov.
tenêbûn (navdêr, mê) digel kesê nebûn, :duh ez li mal bi tinê bûm
tenêbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tenê
teneke 1. hesinê qelakirî 2. debe, kod 3. navê giştî yê hemû amanên ji tenekeyî
(navdêr, mê) madenê tenik yê ku qotîk jê tên çêkirin.
: tenekeyî
tenekevan (navdêr, mê) pîlewer.
ji: teneke +-van
tenekeyî (rengdêr) tişta/ê ku ji tenekeyê hatiye çêkirin yan mîna tenekeyê ye.
ji: teneke + -yî
tenêkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenê kirin
tenekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye te kirin
tenekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) te
tenêkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenê
tenêman (navdêr, mê) tenêmayîn, tenêbûn.
ji: tenê +man
teneşo (navdêr)(navdêr, nêr) texteyê bi ling e bilind ku li ser mirî tê şûştin.
ji: ten+ şo.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: teneşo Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
tenêtî (navdêr, mê) bêkesî, bêhevalî, tenyayî, tenêbûn, bitenêbûn, hestkirina bitenêbûnê.
Herwiha: tinêtî.
Bide ber: tenahî.
ji: tenê + -tî
tenex Serenav,mê, Peymana Kevn, Tewrat
tenezil (navdêr, mê) saziş, kompromîs, tawîz, lihevkirin, pêkkirin, pejirandina tiştek ji daxwazan kêmtir, daketin, nefsbiçûkî, bûn heval, dijminatî, nihan.
Herwiha: tenezul.
Bikaranîn: Lêker: tenezil kirin. Navdêr: tenezilkirin Rengdêr: tenezilkirî.
: tenezilî, tenezilker
tenezil kirin (lêker)(Binihêre:) tenezil
tenezilî (navdêr, mê) rewşa tenezilbûnê.
ji: tenezil + -î
tenezilker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tenezil dike.
ji: tenezil + -ker
tenezilkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenezil kirin
tenezilkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenezil
tenezilnekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenezil
teng [I] 1. nefireh 2. şidiyayî 3. kêmber *“mêrê çê di roja teng de tê fêmkirin” [II] 1. qûşa zînê hespan 2. werisê ku pê bar tên şidandin tengal parxan, newq
1. ne fire (rengdêr) ne fire, cihê yan tişta/ê pirr kes yan tişt nikarin biçin tê de yan tê de bimînin ji ber ku biçûk e: Em 10 kes di yek odeyê ve diman, pirr teng bû..
Bide ber: tenikBinere.
Herwiha: zirav.
ji: Proto-hindûewropî tenk- (teng) Proto-aryayî tenç- (teng) Middle Persian: teng (teng) Pûnjabî: tenîşin (teng) Farisî: teng (teng), tencîden (teng kirin) Belûçî: tenk (teng), tenčit (teng kerden) Kurmancî: teng (teng) Kurdî (Soranî): teng (teng) Hewramî: teng (teng) ... Zazakî: teng) (teng) Sanskrîtî: tenekti (teng), tenc- (teng kirin) Almanî: dicht (teng) Latînî: tight (teng) ... , Çavkanî: Horn p.89, Cheung p.378, Watkins p.90, MacKenzie P.138, Etymonline.
: berçavtesk, berçavtengane, berçavtengî, berçavtengîtî, berçavtengtî, bertengane, bertengî, bertengîtî, bertengtî, bertengtî, navteng, tengahî, tengayî, tengatî, tengasî, tengasî, tengav, tengavî, tengî
teng bûn 1. ji firehiyê çendek daketin 2. kêmber bûn 3. şidîn
(lêker)(Binihêre:) teng
teng î (navdêr, mê) berteng, kêmber, tesk.
ji: teng +-î
teng kirin 1. ji firehiyê çendek daxistin 2. şidandin 3. kêmber kirin
(lêker)(Binihêre:) teng
teng û qûşên xwe şidandin (biwêj) xwe amade kirin. wê jî teng û qûşen xwe şidandibûn lê ya ku wê hêvî dikir nebû.
tengandin (lêker)teng kirin.
ji: teng +-andin
tengane (rengdêr) tengalokî.
ji: teng +-ane
tenganî (navdêr, mê) tengîtî, zorayî, zor, tengasî, tengayî, tengî, tengavî, destengî, tunebûn, tunehî, tengahî.
ji: teng +-anî
tengasî 1. destengî 2. xizanî 3. sergêjî
(navdêr, mê) rewşa zehmet yan nexweş.
Herwiha: tengavî
tengasî dan (lêker) gebsoyî kirin, tengavî kirin.
ji: tengasî + dan
tengasî kirin (lêker)(Binihêre:) tengasî
tengasî kişandin (lêker)zorahî dîtin, tengayî dîtin.
ji: tengasî + kişandin
tengasîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tengasî kirin
tengasîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tengasî
tengasiya nefesê bêhntengî
tengav 1. bêzar 2. bêhnçikiyayî *zivistan, tengava mirinê ye”
1. cihê teng yê avê (navdêr, mê) cihê teng yê av tê re derbas dibe.
Bide ber: bendav, derbend, girav, kendav.
ji: teng + -av.
Bikaranîn: Lêker: tengav bûn, tengav kirin. Navdêr: tengavbûn, tengavkirin Rengdêr: tengavbûyî, tengavkirî.
: tengavî
tengav bûn 1. bêzar bûn 2. bizdîn 3. aciz bûn
(lêker)(Binihêre:) tengav
tengav kirin 1. bêzar kirin 2. bizdandin 3. aciz kirin
(lêker)(Binihêre:) tengav
tengavbûn (navdêr, mê) şepirzebûn
tengavbûnî (navdêr, mê) hêrsbûnî, acizbûnî, bêhntengî, bêzarî, kasûlîtî.
ji: tengav +-bûnî
tengavbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tengav
tengavîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tengavî dike, bêhntengker.
ji: tengavî + -ker
tengavîtî (navdêr, mê) tengavî, tengbûnî, tengizîbûn.
ji: tengav +-îtî
tengavker (navdêr, mê) şepirze.
ji: tengav +-ker
tengavkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tengav kirin
tengavkirin (navdêr)bêgavkirin, bela xwe lêdan, bela xwe jê ve ne kirin
tengayî 1. nefirehî 2. xizanî 3. xela 4. canbêzarî 5. tengasî *“piştî tengayiyê, firehî tê”
tengbîn kesê ku tiştan di qadeke kêmber de difikire û dinirxîne; bedbîn
(navdêr, mê) çavreşî, çavteng, paşverû.
ji: teng +-bîn
tengbînî (navdêr, mê) kurtbînî, bîrtengî, bertengî.
ji: teng +-bînî
tengbûn (navdêr, mê) têkçûna tiştê cilikên fireh, têkçûn.
Dijwate: firehbûn
tengbûnî (navdêr, mê) tengavî, tengavîtî, tengizîbûn.
ji: teng +-bûnî
tengbûyî (rengdêr) (Binihêre:) teng
tengdest (rengdêr) hejar, destkurt, kêmdirav, :mirovekê tengdeste
tengdestî (rengdêr) hejarî, kêmdiravî, :tengdestî li welatê kêm bûye
tengdil (rengdêr) dilteng, bêhinteng, tengav
tengdilî (rengdêr) tiltengî, bêhintengî
tengê (yekî) sist bûn (biwêj) timtêl û livbaziya xwe winda kirin, moral xera bûn. êdi tengê bender begê sist bûye. tu performansa berê jê hêvî meke. dema ku wî ew nûçe bihîst, tengê wî sist bû û milên wî di ber de hatin.
tengê (yekî) sist kirin (biwêj) rehet bûn. gihîştina serfiraziyê. gerekî dixebitî, lê hingî lawê wî xwe gihandê, tengê wî hinekî sist kir.
tengeje (navdêr, mê) kêşe, arîşe, girift, alozî, pirsgirêk, gelş, gelemşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî.
Herwiha: giriftarî
tengenefesî (rengdêr) hinavkutî
tengerê 1. şiverê 2. riya berteng
tengezar bêhal, bêmecal
(rengdêr) aciz, zivêr, tengijîn, nerehet, bêzar, şerpeze, perîşan, nexweş, nesax, nehêsa, nearam, kerrixî, westiyayî, betilî, bêhal, dilsar, sil, tûre, xeyidî.
ji: teng +e +zar.
Bikaranîn: Lêker: tengezar bûn, tengezar kirin. Navdêr: tengezarbûn, tengezarkirin Rengdêr: tengezarbûyî, tengezarkirî.
: tengezarî
tengezar bûn 1. betilîn 2. hetikîn
(lêker)(Binihêre:) tengezar
tengezar kirin 1. betilandin 2. hetikandin
(lêker)(Binihêre:) tengezar
tengezarbûn (navdêr, mê) tengavbûn, perî anbûn
tengezarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tengezar
tengezarî 1. bêhalî, bêmecalî 2. tengasî
(rengdêr) tengavî, perî anî, bêrêyî
tengezarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tengezar kirin
tengezarkirin (navdêr)perî ankirin, bê ser û rê kirin, rê li ber berze kirin
tengî (rengdêr) tiştê teng, :jiber tengîya pêlavê pêyên min birîndar bûn.
Dijwate: firehî
tengî dîtin (lêker) zorahî dîtin, tengasî kişandin.
ji: tengî + dîtin
tengijandî (rengdêr) tengijî, bênteng, bêhedan, bêsebr, bêtehemil, bêsebat, bêsemax, aciz, hêrs.
Bikaranîn: Lêker: tengijandî bûn. Navdêr: tengijandîbûn
tengijandî bûn (lêker)(Binihêre:) tengijandî
tengijandîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) tengijandî
tengijandin/ditengijîne/bitengijîne 1. dev lê tehl kirin 2. bihêrs kirin
tengijî (rengdêr) bênteng, bêhedan, bêsebr, bêtehemil, bêsebat, bêsemax, aciz, hêrs, ne bênfireh, tengijandî, nearam, nerehet, întolerant, bêsebax.
Herwiha: tengijiyayî.
ji: tengijîn.
Bikaranîn: Lêker: tengijî bûn, tengijî kirin. Navdêr: tengijîbûn, tengijîkirin Rengdêr: tengijîbûyî, tengijîkirî
tengijî bûn (lêker)(Binihêre:) tengijî
tengijî kirin (lêker)(Binihêre:) tengijî
tengijîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) tengijî
tengijîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tengijî
tengijîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tengijî kirin
tengijîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tengijî
tengijîn (lêker)(navdêr, mê) bênteng bûn, bêhedan bûn, bêsebr bûn, bêtehemil bûn, bêsebat bûn, bêsemax bûn, aciz bûn, hêrs bûn, tengijî bûn, tengijandî bûn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ته‌نگژین.
Herwiha: tengijiyan. Tewîn: Lêker: -tengij-.
ji: teng + -ijandin.
: tengijiyayî, tengijî, tengijok
tengijîn/ditengije/bitengije 1. di navê de man 2. rik hatin, bihêrs bûn
tengik (navdêr, mê) tengalek, tengok, tengalok.
ji: teng +-ik
tengîkî (navdêr, mê) bi tengî.
ji: tengî +-kî
tengîtî (navdêr, mê) tenganî.
ji: teng +-îtî
tengizîn tengezar bûn, bêhnteng bûn, dilteng bûn, zivir bûn, aciz bûn, bêhna, bihnteng bûn, azerdedilî bûn.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: tengizîn Zazakî: tengizîyayene
tengker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê teng dike, astengker, sînordarker, zêfîner, kêmker.
ji: teng + -ker
tengkerî (navdêr, mê) sînordarkirî (mec).
ji: teng +-kerî
tengkerîbûn (navdêr, mê) sînordarkirîbûn (mec).
ji: teng +-kerî +bûn
tengkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye teng kirin
tengkirin (navdêr)cilik kun der yê fireh, :bi hêt têkbirin biçûkirin , :min elwalê xwe da teng kirin ji ber ku yê fireh bû.
Dijwate: firehkirin
tengok (navdêr, mê) tengalek, tengik, tengalok.
ji: teng +-ok
tengokî (navdêr, mê) tengalokî.
ji: tengok + -î
tenha (rengdêr)Kurdî (Soranî) tek, tena, tenya, bitenha, yek, bêkes, bêxwedî, ti kes yan tişt li gel ne, ti kes yan tişt pê re na: Ez tenha hatim. (Ti kes li gel min nehat.) Em ne bi tenha ne. (Hin kes dî jî hene.).
Herwiha: tenê tinê bi tinê bitinê.
: bi tenha bitenha bitenhatî tenhatî tenhayî.
ji: Bi pehlewî tenîhâ, bi soranî tenha, bi zazakî tenya. Peyva tenhayî bi kurdî herî kevin e..
Bikaranîn: Lêker: tenha bûn. Navdêr: tenhabûn.
ji wêjeyê: GUH BIDÊR Sedê bîsta ye guh bidêr Bayê şiyarî guj-guj e, Dinya siyaset ronî ye Tenha li Kurdistan mij e.w:Cegerxwîn
tenha bûn (lêker)(Binihêre:) tenha
tenha kirin (lêker)(Binihêre:) tenha
tenha man (lêker)xali man.
ji: tenha + man
tenhabûn (navdêr, mê) (Binihêre:) tenha
tenhabûyî (rengdêr) (Binihêre:) tenha
tenhakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenha kirin
tenhakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenha
tenhatî (navdêr, mê) rewşa tenhabûnê, xalîbûnî, pesar, tenahî.
ji: tenha + -tî
tenî reşahiya ku ji ber dû û duxanê li binê feraqan ve çêdibe *“filan kes zaca Helebê ye, teniya bi don e”
(navdêr, mê). Gotin: ṭenî/طه‌نی, reşahîya dûmanê, şopa dûmanê: teniya kulekê, teniya beroşê Di zarokatiyê de dema em nexweş diketin, ji teniyê li eniya me xaç dihat çêkirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ته‌نی.
Bikaranîn: Lêker: tenî kirin. Navdêr: tenîkirin Rengdêr: tenîkirî, tenîgirtî.
ji: jiarami ܛܝܢܐ (ṭîna) yan ji erebî طين (ṭîn), hevreha îbrî טין (ṭîn), maneya peyvê di zimanên samî de herrî, ax, toz, qirêj e. Yan jî dîsa jiarami ܬܢܢܐ (tennana: dû, dûman), hevreha erebî عثن (eṯen), îbrî עשן (aşan), hemû ji proto-samî ṯn
tenî girtin (ji ber dû) hîsê pê ve girtin
tenî kirin riswa kirin
(lêker)(Binihêre:) tenî
tenîbûn (navdêr, mê) tenîgirtin
tenîdar (rengdêr) bitenî, tenîgirtî, dûgirtî.
ji: tenî +-dar
tenîgirtî (rengdêr) (Binihêre:) tenî
tenîgirtin (navdêr, mê) dema tiştek heyamekê li bin dûkêlê bi mîne tenî liser xirve dibe û re dibe
tenik zirav û nazik
(rengdêr) ne qalind, ne stûr.
Dijwate: qalind.
Têkildar: stûr zirav.
ji: Têkildarî teng Proto-hindûewropî: ténh₂us, Germanic: thunnuz, Old Norse þunnr, Danish tynd, Norwegian tunn, Old English: þynne, Inglîzî: thin, Old High German: dunni, Elmanî dünn, Old Dutch: Dutch: dun, Hellenic: Ancient Greek: scpolytonic (tanu), Indo-Iranian: Indo-Aryan: Sanskrit: scDeva (tanú), Iranian, Kurdî: tenik, teng, Ossetian тæнæг (tænæg), Italic: Latînî: tenuis, Spanish: tenue, Slavic: Bulgarian: тънък, Russian: тонкий (tonkij), Serbo-Croatian: танак, Slovenian: tanek.
Bikaranîn: Lêker: tenik bûn, tenik kirin. Navdêr: tenikbûn, tenikkirin Rengdêr: tenikbûyî, tenikkirî
tenik bûn zirav û nazik bûn
(lêker)(Binihêre:) tenik
tenik kirin zirav û nazik kirin
(lêker)(Binihêre:) tenik
tenikayî (navdêr, mê) tenikî.
ji: tenik +-ayî
tenikbûn (navdêr, mê) ti ttennik di bit
tenikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) tenik
tenikî ziravî û naziktî
(biwêj) bi xêra xwe, ji qenciya xwe, ji kerema xwe, bêzehmet, ji camêriya xwe Mînak: „Tenikî bisekine ku ez cixalekę bikşinim.“.
Herwiha: tenkî.
ji: tenik
tenîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenî kirin
tenîkirin (navdêr) êxistina go tûti tan li bin kadîyê tanî tenî digire, tenî tê dan
tenikîtî (navdêr, mê) qamîtî, lawazî, ziravî, barîkî, nazikî, qetlazî (ba, avekî), narînî.
ji: tenik +-îtî
tenikiya rêvebiriyê gerandina kar û barên îdarî bi awayekî dûrî nepenî û derzagoniyê
tenikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenik kirin
tenikkirin (navdêr)renîn û kolana tiştî yan erdî ta tenik di bit
tenikok (navdêr, mê) tenikokî.
ji: tenik +-ok
tenikokî (rengdêr) ziravokî, ziravok.
ji: tenik +-okî
tenîper rûpeleke rengîn a ku dikine nava du kaxezan da ku heman nivîsê derbasî ya li binî jî bike
tenîs (navdêr, mê) lîstikek bi gogên biçûk e ku du yan çar lîstikvan di ser torrekê re bi kaşokên pan diavêjin aliyê dijberên xwe, goga ku ew lîstik pê tê lîstin.
ji wêjeyê: Ana Ivanovic hem şampiyona dilan hem jî a tenîsê ye(Diyarname.com, 7/2008).
ji: Bi rêya inglîzî tennis ji frensiya kevn tenez (frensiya nû: tennis) ji tenir (girtin, zeft kirin).
: tenîsa ser maseyê, tenîsbaz, tenîsî, tenîsvan
tenişder çarçiveya dêrî; rûderî
tenîsî (navdêr, mê) rewşa tenîsbûnê.
ji: tenîs + -î
tenişt 1- al, alî, la, teref, hêl, kêlek, rex
2- kêlek, herdu beşên leşî yên dikevin navbera piştê û zikî û di bin destan ve ji binkefşê ta navtengê digirin
(navdêr, mê) al, alî, la, teref, hêl, kêlek, rex, kêlek, herdu beşên leşî yên dikevin navbera piştê û zikî û di bin destan ve ji binkefşê ta navtengê digirin.
Bide ber: goşe, kujî.
: teniştî, teniştkanî
kêlek, tehêl
teniştî (navdêr, mê) rewşa teniştbûnê, rexî, serlêv.
ji: tenişt + -î
teniştkî (navdêr, mê) (yanlanmasına) rexkî, rexrexkî, (yanlamasına) kêlekî, berwarkî, rexkî, rexrexkî, tatikî.
ji: tenişt +-kî
tenîtêdan (navdêr, mê) tenîkirin
tenkîd kirin (lêker) rexne kirin, pitandin, sinarin, tenkîdkirin, krîtîk kirin.
Herwiha: tenkîdkirin
tenkîdkirin (lêker) rexnekirin, pitandin, sinarin, tenkîdkirin, rexne kirin, tenkîd kirin, krîtîk kirin.
Herwiha: tenkîd kirin
tenor (navdêr, mê) dengê muzîkê yê ji bassoyê bilindtir lê ji altoyê nizmtir, kesa/ê bi wî dengî distire, stranbêj.
Bide ber: tenore, tenûr.
Têkildar: kontratenor.
ji wêjeyê: Stranbêja kolombî (bi eslê xwe ji Lubnanê ye) Shakira dê roja yekşemiyê li Berlînê beriya maça Fransa û Îtalyayê derkeve yarîgehê (saheyê) û stranan bêje. Li gor berpirsiyarên FIFAyê, piştî Shakirayê tenorê spanî Placido Domingo jî dê di navbira maçê de derkeve û bistre.(Netkurd.com, 7/2006).
ji: Ji latînî tenor (hilgir) ji tenere (hilgirtin).
: tenorî, tenorîtî, tenortî
tenore (navdêr, nêr) damen, dawên, dang, serkab, kirasê jinan yê ku ji navtengê berjêr digire.
Herwiha: tenûre.
Bide ber: tenor, tenûr .Binêre.
Herwiha: derpî, etek, fîstan, hevalkiras, kiras.
ji: ji erebî تنورة (tennûret), têkilî tenûr (ji ber şiklê wan herduyan yê pehn û devvekirî). Tennure (kirasê derwêşên mewlewî ya tirkî jî ji eynî rehî ye..
: kurtetenore
tenorî (navdêr, mê) rewşa tenorbûnê.
ji: tenor + -î
tenûr tendûr *“tenûr, nesincire, nên napêje”
(navdêr, mê) firrne, cihê nan tê de têt biraştin (bi taybetî firrneya ku ji axê hatiye avakirin): nanê tenûrê (nanê ku di tenûrê de hatiye patin).
Herwiha: tandîr, tandûr, tandwîr, tanîr, tanûr, tanwîr, tendîr, tendûr, tendwîr, tenîr, tenwîr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ته‌نوور/طه‌نوور.
Bide ber: sêl. Gotinên pêşiyan: Tendûr bi tir û fisan germ nabe!Binere.
Herwiha: tenor, tenore.
ji: jirojhilati Hevreha farisî تنور (tenûr)/تندور (tendûr), pehlewî tenûr, avestayî tenûre-, erebî تنور (tennûr), aramî תנורא (tenûra), îbrî תנור (tenûr), akadî tinûru, ermenî Թոնիր (tonir), tirkî tandır, azerî təndir, ozbekî tandir, gurcî თორნე (torne), hindî तन्दूर (tendûr)... Bi rêya hindî peyv ketiye zimanên ewropî jî: inglîzî, fransî, îtalî, spanî tandoor. тандыр (tandir) ya rûsî bi rêya zimanên tirkîkî ye. Bêguman e ku peyvên zimanên tirkîkî û herwiha hindî ji zimanên îranî hatine wergirtin. Lê ihtimalen zimanên îranî jî ew ji zimanên samî wergirtiye: kevntirîn bikaranîna qeydkirî di dastana Gilgamêş ya bi akadî de ye. Lê rehê wê yê taliyê yê samî jî nayê zanîn: wisa diyar e ku ev peyv berî ku axiverên zimanên samî û zimanên îranî bên Mezopotamyayê li kar bû..
: tenûrî
tenûrî (navdêr, mê) rewşa tenûrbûnê.
ji: tenûr + -î
tenwîn (navdêr, mê) (rêzimana erebî) nûnkirin, tîpa ن (N, n - dengê -en yan -un) li peyvekê zêde kirin, wek: tarîxî > tarîxiyen.
ji: Ji erebî te- + nûn.
ji wêjeyê: Lê kî dikare kurdekî ji me re peyda bike ko nûnkirina (tenwîna) Erebî jî bi evê peyvê re bi kar dihîne yan bi kar aniye?!(Nefel.com, 2/2007)
tenyayî (navdêr, mê) tenêtî, bêkesî, bêhevalî, tenêbûn, bitenêbûn
tenza kirin leva kirin, belav kirin
tenzere (navdêr) aqilsivik, kêmaqil, dînik, peledîn
tenzîl (navdêr, mê) nezlkirin, daxistina wehiyê, kêmkirin, anîn xwarê, dahênan.
ji wêjeyê: Xudanê wehî û tenzilê bi eqlam bi tebcîlê Qelem da nesxê Incîlê, nema Tewrat û xeclanî.
Herwiha: tenzîlat.
Hevwate: wehî.
ji: ji erebî, têkilî.
Bikaranîn: Lêker: tenzîl kirin. Navdêr: tenzîlkirin Rengdêr: tenzîlkirî
tenzîl kirin (lêker)(Binihêre:) tenzîl
tenzîlat (navdêr, mê) kêmkirina yan kêmbûna bihayê tiştan.
Bide ber: mezat.
ji: Ji erebî, têkildarî nezil û tenezil.
Bikaranîn: Lêker: tenzîlat kirin. Navdêr: tenzîlatkirin Rengdêr: tenzîlatkirî.
: tenzîlatî
tenzîlat kirin (lêker)(Binihêre:) tenzîlat
tenzîlatî (navdêr, mê) rewşa tenzîlatbûnê.
ji: tenzîlat + -î
tenzîlatkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenzîlat kirin
tenzîlatkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenzîlat
tenzîlatkkirî (navdêr, mê) bitenzîlatat, îskontokirî.
ji: tenzîlat +-k +kirî
tenzîlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tenzîl kirin
tenzîlkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tenzîl
tenzîm (navdêr, mê) sererastkirin, rêzkirin, bicihanîn, diristkirin, edilandin, pergal, sîstem, nîzam.
Herwiha: tanzîm.
Bikaranîn: Lêker: tenzîm kirin. Navdêr: tenzîmkirin Rengdêr: tenzîmkirî.
ji wêjeyê: Rêveberiya Herêma Kurdistanê jî got ko yasaya petrolê ya nû ko dê dabeşkirina dahata petrolê tenzîm bike bi vî şêweyî nayê qebûl kirin.(Nefel.com, 7/2007).
ji: Ji erebî, têkildarî nîzam, tenzîmat.
: tenzîmî, tenzîmker.
ji wêjeyê: Ji tenzîmê kurdî sual û cewab Me bînane nezmê hezaran kîtab w:Şêx Evdirehmanê Axtepî
tenzîm kirin (lêker)(Binihêre:) tenzîm
tenzîmî (navdêr, mê) rewşa tenzîmbûnê.
ji: tenzîm + -î
tenzîmker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tenzîm dike, rêkûpêkker.
ji: tenzîm + -ker
tenzîmkirî (rengdêr) (Binihêre:) tenzîm
tenzîmkirin (navdêr)(Binihêre:) tenzîm
tenacious yekûn, ne berdide 2. ne ji bîr dike 3. ne diqete 4. bihêz 5. kesên ku wekî qîra cûdî bi yekî din ve dizeliqe 6. ingirok, tirûşdar. tenaciously bi wire ve. tenaciousness neterikandin, li ber xwe dan.
tender zîz
tenebrous tarî
tenfold deh qatî, deh carî
tengallon hat (D.Y.A.) Şewqeyê Kovboyan
tenia kurmê şerîtî,zîwîw, malik, kurmê werîsî
tenth dehemîn
tenuous tenik
zirav
tena = tenha
= tenha
tendirist (adj.) healthy
tendiristî (j.) health
tendûr f. oven, pit. tendûra zik=the pit of the belly
tendûra zik the pit of the belly
tendurust (adj.) see: tendirist
tendurustî (j.) see: tendiristî
tenê only
alone. bi tena xwe=by him/her/itself, alone
alone, only, except for
alone, only
tenê alsobi tenê alone, only
tenêtî f. misery, loneliness
teng narrow, tight, close, crowded
(adj.) narrow, tight
narrow, tight.
narrow
teng kirin to contract to shrink
tengasî f. difficulty, straits
tengasî, tengavî plight, pressure
tengav (coxrafî) strait; (derûnî) anguished, distressed, oppressed
tengezarî annoyance, bother
tenha (adj.) lonely, sparse
see: tenê
alone; solitary place
tenik (adj.) thin, fine, light
tenik = zirav thin (zirav: slim)
tenişt (f.) flank, side
tenîşta ... next to ...
tenûr (f.) oven
tenne bêder
bêdêr
melaxme
tennisball qoqî
ten Körper
Leib
tenazwer ironisch
tenbe Empfehlung
Rat
Ratschlag
Vermächtnis
tenbûr Langhalslaute
tendurist Gesund
tenduristî Gesundheit
tene Korn
tenê allein
alleine
nur
tenêbûn Alleinsein
Einsamkeit
Isolation
teneke Blech
Blechdose
Blechkanister
tenêtî alleinheit
Alleinsein
Einsamkeit
Isolation
teng eng
schmal
teng kirin beschränken
einengen
einschränken
enger machen
tengasî Gefahr
Krise
Not
Rückgang
Schwierigkeit
Verzweiflung
tengavbûn sich langweilen
ungemütlich zu haben
tengavkirin belästigen
langweilen
tengayî Bedrängnis
Enge
Not
Schwierigkeit
tengezar bestrebt
düster
verzweifelt
tengezarkirin deprimieren
tengijîn sich ärgern
sich langweilen
tenî Ruß
tenik dünn
fein
schmal
zart
tenik/pehn dünn
tenîper Kohlepapier
tenişt Flanke
Körperseite
Seite
ten n. ten n.
ten ten b. çis çîs, dare dare, çis papî
tena rd. tenya, tek, teyna, tenê, têna
tena tena b. çis çis, dare dare, çis papî
tenaf n. bend, dang, bendik n.
tenafbaz m/n. canbaz, cambaz, cunbaz.
tenartin tg. debirejnayene, adir tênimitene, adir taparnayene, adir nimitene
tenayî m. tenyayîye, teynayîye m.
tenbel rd. tiral, tenbel, tembel
tenbel bûn tng. tiral bîyene, tenbel bîyene, tiralîyene, tembel bîyene
tenbel kirin tg. tiralnayene, tiral kerdene, tenbel kerdene, tembel kerdene
tenbelbûn m. tiralbîyayis, tenbelbîyayis, xîmbilbîyayis, tembelbîyayis n.
tenbelî m. tiralîye, tiralênî, tenbelîye, tembelîye, tenbelênî m.
tenbelî kirin tg. tiralîye kerdene, tenbelîye kerdene, tiralênî kerdene, tembelîye kerdene, tenbelênî kerdene
tenbelkirin m. tiralnayis, tiralkerdis, tenbelkerdis, tembelkerdis n.
tenbih m. te m., tembe, temye n.
tenbû n. zoo. pende, gene, qirnî, kene, ken n.
tenbûz m. zoo. temûz, çîrçîrk, qîjqijik, çirçele, çemûz, çîrçîrik n.
tencik m. qusxane, tenrîk, kisqone, qusxune, qisxone, kisxone n.
tendûr m. tendûre, tenûre m.
tendurist rd. wes, silamet, wesûwar, saxlem, weswahar
tenduristiyî m. wesîyîye, wesîyênî m.
tenduristname m. wesîyename. karna wesîye m.
tendurust rd. wes, silamet, wesûwar, saxlem, weswahar
tendurustî m. wesîye, sihat, wesênî, wêsî m.
m. wesîye, sixîye m.
tene m. dane, hebe, dende, libe, tane, aded n.
tenê g. mela, tenya, tenê, ancax
tenê bûn tng. tenya bîyene, tenê bîyene, teyna bîyene
tenê histin tg. tenya verdayene
tenê kirin tg. tenya kerdene
tenê man tg. tenya mendene, tenê mendene, teyna mendene
tenê mayîn tg. tenya mendene, tenê mendene, teyna mendene
tenêbûn m. tenyabîyayis, tenêbîyayis n.
tenefus m. raaras, bîhne, tenefus n.
tenefus kirin tg. bîhne dayene, tenefus kerdene, raaras dayene
teneke m. debo, teneke n.
tenekevan m/n. deborî, tenekerî, tenekewan n.
tenêman m. tenyamendis, tenêmendis, teynamendis n.
tenêmayîn m. tenyamendis, tenêmendis, teynamendis n.
tenêperist rd. merdimgirîz
tenesîr m. teneso, merdusu, mistaxe, tenesu n.
teneso m. teneso, merdusu, mîstaxe, tenesu n.
tenesûp m. juwane, tenasup, zuane n.
tenêtî m. tenyayîye, teneyênî, tenyayênî, tenyatîye m.
teneyê genim n. heba genimî m.
tenezul rd. tenezul, denistis, nizimîyayis
tenezul kirin tg. tenezul kerdene, denistene, xo ronayene
teng m. kasing, tenge, dang, navteng, binpîze n.
m. se m., taxe, teng, het n.
m. sewîye, duzeye, tenge m.
n. teng, het, hêm, per, kaleke, kîste
rd. teng
teng bûn lng. teng bîyene, tengîyene
teng kîrin lg. teng kerdene, tengnayene
tengal m. binçeng, binê engilî, binê çengî n.
n. teng, het, hêm, per, kaleke, kîste n.
tengalek rd. tengek, tenganek
tenganî m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê m.
tengasî m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê m.
tengav rd. buhranin, krîzin
m. cog. tengaw, boxaz n.
tengav kirin lg. bîhne re ciçiknayene, bîhnteng kerdene, bîhne re cigirewtene
tengava kestîyan n. sargehê gemîyan, sitargehê kestîyan, bareyê kestîyan m.
tengavî m. buhran, krîz n.
m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê n.
tengavker rd. fetesok, zahfgerm
tengayî m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê m.
tengazer rd. tengezar, nêçarîye
tengbîn rd. vîrîteng, tengevîr
tengbînî m. vîrîtengîye, tengevîrîye, vîrîtengênî m.
tengbûn m. tengbîyayis, tengîyayis n.
tenge m. kasing, tenge, dang, navteng, binpîze, pîzebend n.
tengenefes m. tip. tirnefes, asti m., çikebîhn, tiknefes, bîhntengîye, tengnefes, tengnefes, astma n.
tengenefesî m. bîhntengîye, çîftengîye, nefestengîye m.
tengezar rd. tengezar, nêçarîye
tengezarî m. tengezarîye, tengezarênî m.
tengî m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê m.
tengitî m. tengîye, tengasîye, tengênî, zor, tengayîyîye, tenguneyê m.
tengizî rd. tengezîye
tengizîn lng. tengezîyene, serlo bîyene, kîp bîyene, pir bîyene, çikgkîyene, fekra bîyene, qil bîyene
tengker rd. tengker, tengnayox
tengkirin m. tengkerdîs, tengnayis n.
tengnefesî m. tengnefesîye, tengesênîye, tengbîhnîye m.
m. tip. tirnefes, asti m., çikebîhn, tiknefes, bîhntengîye, tengnefes, tengnefes, astma n.
tengok rd. tengek, tenganek
tenh m. tan, niçike, ton, tane, niçe n.
tenha rd. sihêl, tenya, tenha, xalî
tenha bûn tng. sihêl bîyene, tenya bîyene, tenha bîyene, xalî bîyene
tenhabûn m. sihêlbîyayis, tenyabîyayis, tenhabîyayis, xalîbîyayis n.
tenî m. tenîye, duye, tênîye, duwe, tenê m.
tenî bûn tng. tenîye bîyene, duye bîyene
tenî kirin lg. tênin kerdene, rewayin kerdene, nemin kerdene, nedayin kerdene, hutin kerdene, nekmeyin kerdene, rutubetin kerdene, têninnayene
tenik rd. tenik
tenik bûn lng. tenik bîyene, tenikîyene
tenik kirin lg. tenik kerdene, teniknayene
tenikahî m. tenikîye, tenikênî m.
tenike m. debo, teneke n.
tenikî m. tenikîye, tenikênî m.
tenikker m/n. tenikker, teniknayox n.
tenikkirin m. tenikkerdis, teniknayis n.
tenikok rd. tenikek
rd. tenikek
tenîper n. karbonkaxite, tenîpele, kaxita karbonî m.
tenîs lîstin tg. tenîse kaykerdene
tenîsbaz m/n. tenîscî, tenîswan n.
tenîssp. tenîse m.
tenist m. kîste, kaleke, nekse, kiste m.
tenisthev rd. têhet, têkîste, têlêwe, pêhet, têkaleke, pîehet, tîehet
tenkîd m. rexne, krîtrîk, tenkît n.
tenkîd kirin tg. rexne kerdene, krîtîk kerdene, tenkît kerdene
tenkîdkirin m. rexnekerdis, krîtîkkerdis, tenkîtkerdis n.
tenoke n. sac, teneke, saj n.
tentene n. tentene, dantêl n.
tentenekirî rd. tentenekerde, dantêlkerde
tenturdîyot m. tenturdîyot, tenturot n.
tenûr m. tendûre, tenûre m.
tenûrvan m. tendûrcî, tendûrwan n.
tenûsik n. dejê kortike n.
tenya m. zoo. pepik, tenya, maliko pan, marê zereyî, sîtît n.
rd. tenya, tek, teyna, tenê, têna
rd. sihêl, tenya, tenha, xalî
tenya bûn tng. tenya bîyene, tenê bîyene, teyna bîyene
tng. sihêl bîyene, tenya bîyene, tenha bîyene, xalî bîyene
tenyabûn m. tenyabîyayis, tenêbîyayis n.
m. sihêlbîyayis, tenyabîyayis, tenhabîyayis, xalîbîyayis n.
tenyatî m. sihêlîye, tenyayîye, tenhayîye, xalîyîye, sihêlênî, tenyayênî, tenhayênî, xalîyênî m.
tenzîlat m. warodayis, tenzîl, kêmkerdis, tenzîlat, îskonto, warardis n.
tenzîlatkirî rd. warodaye, tenzîlkerde, tenzîlatkerde, tenzîlatin, kêmkerde, îskontokerde
tenzîmat m. tanzîmat, tenzîmet n.
tenzîv rd. tensêmên
tencere tencere (n)
teneffüs teneffus (n), mabên (n)
teneffüse çıkmak mabên dayene, vêjîyayene teneffus
teneke teneke (n)
teneke maşrapa dulik (n)
tenkit krîtîk (n), rexne (n)
tenkit etme krîtîkkerdiş (n), rexnekerdiş (n)
tenkit etmek krîtîk kerdene, rexne kerdene
tentene tentene (n)
tentürdiyot tenturdîyot (n)
tenya mele (n), pepik (n), marê zereyî (n)
teni girtin, hilgirtin.