Encamên lêgerînê
tay (I) canî, cehnî, cehnîk, ciwanîk nd/nt (II) 1 tay, hinkûf 2. ferê bendekê (ji bo barê heywana bar) rd
tay (i) canî, cehnî, cehnîk, ciwanîk nd/nt
tay (ii) 1. tay, hinkûf 2. ferê bendekê (ji bo barê heywana bar)rd
tay durmak li tenan sekinin, li pepan sekinin, çiş bûn
li tenan sekinîn, li pepan sekinîn, çiş bûn
tay tay ten ten, tena tena, pep pep
ten ten, tena tena, pep pep
tay tay arabası girgirok (girgiroka zarokan ku ji bo pê bi ser piyan bikevin)
girgirok (girgiroka zarokan ku ji bo pê bi ser piyan bikevin)
taya dayîn, dadik m
dayîn, dadik m
taydaş hemta, hevta rd
hemta, hevta rd
tayf 1. spêle, giyan, xeyalet 2. baqa tirêjê, tayf, heftrengyî
1. spêle, giyan, xeyalet 2. baqa tirêjê, tayf, heftreng fîz/m
tayf ölçümü spektroskopî m
spektroskopî m
tayfa 1. teyfe, muretebat nd/nt 2. qewte, teyfe (koma ku eynî karî dike) m 3. koma melaqan nd/nt
1. teyfe, muretebat nd/nt 2. qewte, teyfe (koma ku eynî karî dike) m 3. koma melaqan nd/nt
tayfölçer spektroskop m
spektroskop m
tayfun bager, teyfiûn (bagereke mezin e ku di Deryaya Hindê de çêdibe) m
bager, teyfûn (bagereke mezin e ku di Deryaya Hindê de çêdibe) m
taygeldi zarok(ên) jinika ku cara duduyan dizewice û bi xwe re tîne
zarok(ên) jinika ku cara duduyan dizewice û bi xwe re tîne
tayin 1. diyarkirin, xuyakirin, daxuyandin, kifşkirin 2. tayîn *tayinim çıktı tayîna min derket m
1. diyarkirin, xuyakirin, daxuyandin, kifşkirin 2. tayîn * tayinim çıktı tayîna min derketm
tayın tayîn (kumanya leşkeran) m
tayîn (kumanya leşkeran) m
tayin edici diyarker rd
diyarker rd
tayin etmek 1) diyar kirin, vebuhandin, vebuhtin, kifş kirin *buluşabilmek için aramızda bir gün tayin ettik ji bo ku em hev bibinin me di nav xwe de rojek kifş kir 2) tayîn kirin, tayînî (...) kirin *beni Diyarbakır'a tayin ettiler ez tayînî Amedê (Diyarbekirê) kirim 3) diyar kirin, xuya kirin 4) eyar kirin *gemiciler pusula ile yollarını tayin ederler keştîvan riya xwe bi pisûleyê eyar dikin
1) diyar kirin, vebuhandin, vebuhtin, kifş kirin * buluşabilmek için aramızda bir gün tayin ettik ji bo ku em hev bibînin me di nav xwe de rojek kifş kir 2) tayîn kirin, tayînî (...) kirin * beni Diyarbakır’a tayin ettiler ez tayînî Amedê (Diyarbekirê) kirim 3) diyar kirin, xuya kirin 4) eyar kirin * gemiciler pusula ile yollarını tayin ederler keştîvan riya xwe bi pisûleyê eyar dikin
tayini çıkmak (veya tayin edilmek) tayîna (yekî) derketin (an jî (yek) hatin tayînkirin)
tayini çıkmak (veya edilmek) tayîna (yekî) derketin (an jî (yek) hatin tayînkirin)
tayip şermezarkirin, lomekirin m
şermezarkirin, lomekirin m
taylak çêjikê hêştir an jî hesp
çêjikê hêştir an jî hesp
taylorculuk Taylorîzm sos/m
Taylorîzm sos/m
tayyar firende rd
firende rd
tayyare balafir, teyare m
balafir, teyare m
tayyareci balafirvan, pîlot nd/nt
balafirvan, pîlot nd/nt
tayyarecilik balafirvanî, pîlotî m
balafirvanî, pîlotî m
tayyetmek 1. derxistin, deranîn l/gh 2. ji nave derxistin, ji navê hilanîn l/bw
1. derxistin, deranîn l/gh 2. ji navê derxistin, ji navê hilanîn l/bw
tayyör tayor m
tayor m
tay n 1. değirmen taşı 2. tekerlek
taya çilîtiyê nd albastı
taya giran nd kara humma, malarya
taya mirinê nd ölüm nöbeti
taya silisî bir yıl süren ve hergün nöbeti olan sıtma
taya veşarî gizli sıtma
taya xebîs nd gizli sıtma, öldürücü sıtma
taya zer bj/nd sarı humma
tayax m dayax, dayanma
taybet rd 1. özel, hususî (yanlız bir kişiye, bir şeye ait veya ilişkin) * bêhneke taybet a pitikê heye bebeğin özel bir kokusu var 2. özel (resmî karşıtı) 3. özel (dikkate değer, istisnaî) * rewşeke taybet heye özel bir durum var 4. özel (her zaman görülenden farklı olan)
taybetî m özellik, hususiyet
taybetîtî m spesiyalite
taybetmend rd 1. özgün, kendine özgü, orijinal 2. özel, hususî 3. uzman, mütehasis
taybetmendî m 1. özgünlük, özgülük, hassa, orjinalite 2. özellik, hususiyet, spesiyalite 3. rd mahsus, münhasır * bexçeyek taybetmendî zarokan çocuklara mahsus bir bahçe
taybetmendiyane h özgünce
tayê (wî) de lê vegerandin dengiyle karşılamak
tayê (yekî) hatin (birine) denk gelmek
tayê barê (yekî) rabûn (birine) eşdeğer olmak (di)
tayê deng nd ses teli
ses teli
tayê hev anîn denk getirmek
tayê hev bûn l/bw 1. denkleşmek 2. birbiriyle denk olmak
tayê hev derxistin denk getirmek
tayê hevrîşim iplik ipliği
tayê kêmba nd iyice eğrilmemiş iplik
iyice eğrilmemiş iplik
tayê meftûlkirî bir kaç kat olarak örülmüş inci boncuk ipliği
tayê rizî çürük çarık veya çarık çürük (sağlam olmayan, işe yaramaz) * ev xanî êdî tayê rizî ye, mirov nikare tê de bijî bu ev artık çürük çarık, yaşanılmaz
tayê tenê n dikme (bir evde aileyi sürdürecek tek çocuk)
tayê xav sağlam olmayan iplik, çürük iplik
tayê xav zû diqete eğreti kuyruk tez kopar
tayekî tenê nd dikme (çocuk) biricik
tayf (i) fîz/m tayf
tayf (ii) n siyah parmak üzümü
tayfa nd koşuntu, tayfa
tayfe 1. taife 2. kavim, kabile
tayfebaz nd/nt kabileci
tayfebazî m kabilecilik
tayfûn m tayfun, tufan
tayî rd katlı, tabakalı * xaniyê du tayî iki katlı ev * du tayî iki tabakalı
tayî (i) m yaygı
tayî hev kirin l/bw denklemek, denkleştirmek
tayîf nd tayfa, koşuntu
tayifî n siyah parmak üzümü
tayîfî bnr tayifî
tayîhevkirî rd denkleştirilmiş, deng haline getirilmiş
tayîhevkirin m denkleme, denkleştirme
tayij m yolluk (yere serilen ince uzun yaygı)
tayîk n iplik
tayik (i) m kaymak
tayik (ii) n iplik
tayîn 1.tayin. 2.tayın, öğün. 3.bir cins helva.
m 1. tayin, atama * tayîna min derket tayınım çıktı 2. tayın (asker vb. azığı) 3. medrese öğrencilerinin azığı
tayin bnr tayin
tayîn bûn l/ngh tayin olmak, atanmak
tayîn kirin tayin etmek.
tayin kirin l/gh tayin etmek, atamak * ez tayîn kirim Amedê beni Diyarbakır’a tayin ettiler
tayîna (yekî) derketin (an jî yek hatin tayînkirin) tayını çıkmak (veya edilmek)
tayîna esaletî hiq asaleten atama
tayînbûn m tayin olma, atanma
tayînbûyîn m tayin oluş, atanış
tayînî (cihekî) kirin (bir yere) tayin etmek, atamak * ez tayînî Amedê kirim beni Diyarbakır’a tayin ettiler
tayînker rd tayin edici
tayinkirî rd atanmış olan
tayinkirin m tayin etme, atama
tayisandin m ışıldatma
l/gh ışıldatmak
tayisîn m ışıldama
l/ngh ışıldamak
taylan dalyan (uzun boylu) * seyda yekî taylanî dirêj bû ustat uzun boylu dalyan gibiydi
tayland m Tayland
taylandî rd Taylandlı
taylorîzm sos/ Taylorizm, Taylorculuk
tayo tayo rd iplik iplik
tayor n tayyör
tayoyî rd sıtmalı
tayrî m dolu (iri taneli)
tay (Zazaki) (rengdêr) kêm, piçek, hindik
tayar (navdêr, mê) baw, arezo, niyaz.
ji: ta +-yar
tayarî (navdêr, mê) baw.
ji: ta +-yarî
tayarkî (navdêr, mê) bawekî.
ji: tayar +-kî
taybet wesfên ku aîdî yekî tenê ne
(rengdêr) xas, awarte, radî, xusûsî, arizî, cuda, ferq, ne mîna yên din, ne wek yên dî, tiştek wisan hebûn ku yên din nîne, tiştek wisan tinebûn ku yên din heye, cihê, têvel, şexsî, prîvat, întîm, taybetî, ferdî.
Herwiha: teybet.
Dijwate: adetî, gelemper, giştî, normal.
ji: ji erebî طيبة (ṭeybet: başî, qencî, hêjayî, jêhatîtî) yan jiarami ܛܝܒܘܬܐ (tˁajbuθɑ), îbrî טובה (tobe, tove: baş). Bo guherîna maneya bide ber xas ku di kurdiya başûrî de maneya baş wergirtiye yan zor ku di soranî de wateya gelek, pirr wergirtiye. Herwiha dikare ji طبيعة (ṭebîet: sirişt, xwerist, tebîet) ku herwiha serekaniya tebîet ya kurdî ye jî; ji طبع (ṭeb: muhr, teb, çap, dews, şûn, şop). Ji heman rehî: metbee, tabi. Bi metatezê tebîet > teîbet > taybet. Bo guherîna e+eyn bi a di kurdî de binere: aqil, alif, ala..
Bikaranîn: Lêker: taybet kirin. Navdêr: taybetkirin Rengdêr: taybetkirî.
: bi taybetî, taybetî, taybetmend, taybetmendî
taybet kirin (lêker)(Binihêre:) taybet
taybetbûn (navdêr, mê) pisporîtî, taybetîtî, karê taybet.
ji: taybet +bûn
taybetî 1. xusûsiyet 2. rewişt
(navdêr, mê) xasî, ferqî, cudahî, hebûna tiştek ji tiştên yên din cuda anku ferq, hebûna tiştek wisan ku yên din nîne: Taybetiya wê pirtûkê çi ye? (Ew pirtûk çawan ji pirtûkên din cuda ye?/Çi ferqiya wê pirtûkê li gel pirtûkên din heye.).
Herwiha: teybetî.
ji: taybet + -î.
: taybetmend, taybetmendî
taybetîtî (navdêr, mê) pisporîtî, karê taybet, taybetbûn.
ji: taybet +-îtî
taybetkî (navdêr, mê) bi taybetî.
ji: taybet +-kî
taybetkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye taybet kirin
taybetkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) taybet
taybetmend xwedanrewişt
taybetmendî rewşa kes an jî tiştê ku xwediyê hin wesf û rewiştan e
taybokser (navdêr) kesa/ê ku tayboksîngê dike.
ji: tayboks + -er.
: taybokserî, taybokserîtî, tayboksertî
taybokserî (navdêr, mê) rewşa taybokserbûnê.
ji: taybokser + -î
tayboksîng (navdêr, mê) sporek e mirov bi mistan û pênan û serî li dijberê xwe dide.
Herwiha: tayboks.
Têkildar: taybokser.
ji wêjeyê: Ismet Bozanê me, xortê êzîdî, kurdê pozberan di spora Thaî Boksa navneteweyî de cara duyemîn bû mîr û şampiyonê dinyayê. Ismet Bozan vê carê di bin ala Kurdistanê de beşdarî galaya Thaî Boksê bû û serê me kurdan li dinyayê bilind kir. Ismet Bozan û xortekî din ê Kurd xelatên herî mezin bi dest xistin û bi pêhn, lotik, cotik, serî û kulman zora dijberên xwe birin.(Lotikxane.com, 9/2006).
ji: tayî + boksîng
taye 1. toterîk 2. şeyt
tayê hev bûn (biwêj) di heman temenî de bûn, hempa û di denga hev de bûn. zelaı û celîl tayê hev in, di navbera wan de bi tenê roj hene. her du partî jî tayê hev in. lê zêdetir dengê partiy a liberal derdikeve.
tayê li dû şûjinê kesê ku hevsarê kar û barên wî di destê hinekan de ye
tayê tenê bûn (biwêj) bêpişt û bêkes bûn, yekane, bijarte û awarte bûn. lawê min tayê tenê ye, xwedê jê re alîkar be. wî bi çavên xwe didît, memê tayê tenê, ku dewsa warê bave xwe mabû, çawa roj bi roj ditemire. tosinê reşît
tayê terazûyê tasikeke terazûyê
tayekî helal tê de tune bûn (biwêj) tu hereket û karekî baş pêk neanîn. ka tu tayekî helal tê de tune ye ku dilê min jî hinekî li ser bişewite.
tayekî jê bikişînî wê sed pîne jê bikevin (biwêj) ji bo kesên feqîr tê gotin. xeyrî ketiye rewşeke wisa ku tu tayekî jê bikişînî, wê sed pîne jê bikevin.
tayekî jê bikşînî sed pîne dê jê bikevin 1. tu dibêjî qerpal êdî riziyane 2. pîneyên kincan bi tayekî bi hev ve sekinîne
tayêt 1. madeyê pêşûştinê (navdêr, mê) deterjan, pêşok, madeyê ku têkilî nav avê tê kirin û cil yan aman pê tên şûştin.
Herwiha: taêt
taygonot (navdêr, mê) astronot, kozmonot, esmangerr, stêrgerr
tayî (navdêr, mê) taylandî, zimanê(navdêr) welatiya/ê Taylendayê(rengdêr) her tişta/ê Taylendayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: taylandayî, taylandî, taylendayî, taylendî
tayî hev kirin 1. danîn ber hev 2. rû bi rûyî hev kirin 3. qiyas kirin 4. hevrû kirin *“jin dirêse, belê nizane tayî hev bike”
tayî wî kes tune dengî wî kes nîn e
tayîk (navdêr, mê) ta, kinf, hirî.
ji: tayî +-k
tayîn (navdêr, mê) diyarkirin, eşkerekirin, xwiyakirin, kifşkirin, pîşandin, erkedarkirin, wezîfedarkirin, karek dan kesekî, kesek xistin ser karekî, ji erkekî neqil kirin yek erkek din.
Herwiha: taîn, tayin.
Bikaranîn: Lêker: tayîn kirin, tayîn dan. Navdêr: tayînkirin, tayîndan Rengdêr: tayînkirî.
ji wêjeyê: Serokê Hak-Parê Sertac Bucakî li cihê kombûnê behsa zordariya tirkan ya li ser miletê kurd kir û got Tirkiye eve 83 sal e mafên kurdan nadetê û peymanên nêvneteweyî binpê dike. Sertac Bucakî got kurd dê siyaseteka aştîxwaz û demokratîk bimeşînin heta ko kurd bikarin bi destê xwe qedera xwe tayîn bikin.(Nefel.com, 3/2007).
ji: Ji erebî.
: tayînî, tayînker
tayîn dan (lêker)(Binihêre:) tayîn
tayîn kirin (lêker)(Binihêre:) tayîn
tayin kirin (lêker)pîşandin.
ji: tayin + kirin
tayîndan (navdêr, mê) (Binihêre:) tayîn
tayînî (navdêr, mê) rewşa tayînbûnê.
ji: tayîn + -î
tayînker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê tayîn dike.
ji: tayîn + -ker
tayînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye tayîn kirin
tayînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) tayîn
tayinkirin (navdêr, mê) pîşandin.
ji: tayin +kirin
taykonot (navdêr) astronotên çînî. Agadarî: Peyva astronot bi taybetî bo esmangerrên emerîkî û ewropî, kozmonot bo yên rusî û taykonot jî bo yên çînî tê bikaranîn..
ji: Ji çînî 太空 (tàikōng) anku valageh + yewnaniya kevn ναύτης (-not).
: taykonotî
taykonotî (navdêr, mê) rewşa taykonotbûnê.
ji: taykonot + -î
taylenda Serenav,mê, welatek e li başûr-rojhilata parzemîna Asyayê.
Herwiha: taylanda.
ji: tayî + -lenda.
: taylendayî, taylendî
tayre (navdêr, nêr) xirrxal, teker, çerx, xilxal, tekel, tole.
Herwiha: taêre taîre tayire tayîre.
ji: ji inglizî tyre yan tire. Li Başûrê Kurdistanê wek din jî piraniya peyvên têkilî otomobîlan ji inglîzî ne: gêr (gear), laêt (light), stêrin (steering), tayre (tyre)....
: bêtayre bêtayretî bêtayreyî bitayre bitayretî bitayreyî tayredar tayredarî
tayredar (rengdêr) bixirrxal, biteker, biçerx, bixilxal, bitekel.
ji: tayre + -dar.
: tayredarî tayredarîtî tayredartî
tayredarî (navdêr, mê) rewşa tayredarbûnê.
ji: tayredar + -î
taytore 1. sersar û bêkêr 2. olintî û yax
taywan (navdêr, mê) welatek giravî ye li rojhilata parzemîna Asyayê.
Têkildar: Taypey.
: taywanî, taywanîtî
taywanî (navdêr) welatiyê/a yan rûnişvanê/a Taywanê, kesa/ê ji Taywanê(rengdêr) her tişta/ê Taywanê yan gelê wê(navdêr, mê) minaniya Taywanê.
ji: Taywan + -î.
: taywanîtî
taywanîtî (navdêr, mê) rewşa taywanîbûnê.
ji: taywanî + -tî
taybet special
taybetî specialty
special
especially, specifically
taybetmaf privilege
taybetmend characteristic
taybetmendî trait, feature
tayek kişandin ji ... v.t. to shake
v.t. to shake
tayîn kirin v.t. to determine, assign, appoint
v.t. to determine, assign, appoint
taybet privat
taybetî besondere Vorkommnisse
Gruppierung
herausragend
privat
taybetmendî Persönlichkeit
tayê tenê der einzige Sohn
Einzelner
Einziger
tay n. deng, hunkuf, tay n.
taya veserî n. taya nimitîye, taya zexele m.
taybet rd. arzî, taybetî, xusisî, arizî
taybetî rd. arzî, taybetî, xusisî, arizî
m. xislet, xususîyet, taybetî n.
taybetmend rd. taybetmend, xoser
taybetmendî m. taybetîye, taybetênî m.
m. xislet, xususîyet, taybetî n.
m. mexsus, xoser, xasî n.
taye m. korme (simer) m.
tayê dû derzîyê n. vîya, taya layî, vîya layî n.
tayê ketin lg. lerze girewtene, tewe kewtene, tewe girewtene
tayê por n. têla porî, taya gijikî, taya porî m.
tayê sofika n. destetêle m.
tayê taxtika n. têla kojî m.
tayê xav n. têla xave m.
tayfe m. êle, teyfe, tayfa m.
tayfun m. tayfun n.
tayîk n. têle, ta m.
tayin m. tayin, werd n.
m. tayin n.
tayin kirin lg. tayin kerdene hatin tayinkirin llb. tayîn kerîyene, ameyene tayînkerdene
tayisîn lng. qemesîyene, qarix bîyene (çim)
m. qemesîyayis, qarixbîyayis (çim) n.
tayoyî rd. tayî, tewranîyên, tayên
tay az
taybetî hususi
taybetî, -ye özel
tayê bazı
tayland Tayland
taywan Formoza
Tayvan
tay cana (m), cane (n); kurrî, -ye
tayın tayîne (m)
tayyare b. uçak
tayyare meydanı b. havaalanı
tayyör tayyor (n)