Encamên lêgerînê
sin (I) gor, gorn, ırıezel m (II) jî, temen, emr n
sin (i) gor, gorn, mezel m
sin (ii) jî, temen, emr n
sinagog kenîşte, hewra, sînagog m
kenîşte, hewra, sînagog m
sinamaki 1. sînemakî (Cassia) bot/m 2. sînemakî (mêweya vê riwekê) m 3. mizmizok (mec) nd/nt
1. sînemakî (Cassia) bot/m 2. sînemakî (mêweya vê riwekê)m 3. mizmizok (mec) nd/nt
sinamaki gibi mizmizokî sincabî cûn, cûnek, cûnekî (rengê di navbera gewr û qehweyî de) rd
mizmizokî
sincabî cûn, cûnek, cûnekî (rengê di navbera gewr û qehweyî de) rd
sincap sihor, sihorî, simbolek, siwûrî, simolek, seforî, samorik, çekeloz, pilûr, sevor, sevorî, sîwor, sihorîk (Sciurus vulgaris) zo/m
sihor, sihorî, simbolek, siwûrî, simolek, seforî, samorik, çekeloz, pilûr, sevor, sevorî, sîwor, sihorîk (Sciurus vulgaris) zo/m
sincapgiller famîleya sihoran zo/nd
famîleya sihoran zo/nd
sindirilmek 1. hatin qelizandin, hatin melisandin, hatin qutifandin, hatin termisandin 2. hatin dehandin, hatin xunifandin, hatin ferikandin, hatin gewirandin, hatin hezmkirin l/tb
1. hatin qelizandin, hatin melisandin, hatin qutifandin, hatin termisandin 2. hatin dehandin, hatin xunifandin, hatin ferikandin, hatin gewirandin, hatin hezmkirin l/tb
sindirim dehan, hers, hezm m
dehan, hers, hezm m
sindirim bilimci dehannas, gastroenterolog nd/nt
dehannas, gastroenterolog nd/nt
sindirim bilimi dehannasî, gastroenteroloji bj/m
dehannasî, gastroenterolojî bj/m
sindiriş 1. qutifandin, melisandin, qelizandin 2. herîsandin, mehandin, dehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin (awa û kare van lêkeran) m
1. qutifandin, melisandin, qelizandin 2. herisandin, mehandin, dehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin (awa û karê van lêkeran) m
sindirme 1. qutifandin, melisandin, qelizandin, pirnisandin, qurifandin, termisandin 2. herîsandin, mehandin, dehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin m
1. qutifandin, melisandin, qelizandin, pirnisandin, qurifandin, termisandin 2. herisandin, mehandin, dehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin m
sindirmek 1. qutifandin, melisandin, qelizandin, pirnisandin, qurifandin, termisandin *halkımızı sindirmişler gelê me tev qutifandine 2. herîsandin, dehandin, mehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin *yediklerini zor sindiriyordu xwarina ku dixwarin bi zorê didehandin l/gh
1. qutifandin, melisandin, qelizandin, pirnisandin, qurifandin, termisandin * halkımızı sindirmişler gelê me tev qutifandine 2. herisandin, dehandin, mehandin, xunifandin, ferikandin, gewirandin, hezm kirin, hemilandin * yediklerini zor sindiriyordu xwarina ku dixwarin bi zorê didehandin l/gh
sine 1. sing 2. dil (mec) 3. depa sing, hinav (mec) n
1. sing 2. dil (mec) 3. depa sing, hinav (mec)n
sine ye çekmek kirin nav dilê xwe, di xwe de derbas kirin, di xwe de bihartin, daqurtandin, buhartin
sinek 1. mêş, hûrmêş, vizik, mêşik, hispatî, mêş û mor zo/m 2. sînek (kaxizê îskambîlê)
1. mêş, hûrmêş, vizik, mêşik, hispatî, mêş û mor zo/m 2. sînek (kaxizê îskambîlê)
sinek ağırlık sîkleta nîvsivik (di boksê de giraniya ji 48 kîloyan heta 5'ê) sp/nd
sîkleta nîvsivik (di boksê de giraniya ji 48 kîloyan heta 5’ê) sp/nd
sinek avlamak berî mêşan dan, spî kuştin, berî kêçan dan
berî mêşan dan, spî kuştin, berî kêçan dan
sinek siklet bnr sinek ağırlık
bnr sinek ağırlık
sinek ufak (veya küçük) ama mide bulandırır mêş ne tiştekî ye lê bîzê mirov jê diçe
sinek ufak ama mide bulandırır mêş ne tiştekî ye lê bîzê mirov jê diçe
sinekkaydı riyê kurkirî, dûz (riyê kurkirî yê dûz) nd
riyê kurkirî, dûz (riyê kurkirî yê dûz) nd
sineklenmek 1. bi mêş bûn, mêş lê danîn l/bw 2. mêş qewirandin l/gh, berî mêşan dan l/bw
1. bi mêş bûn, mêş lê danîn l/bw 2. mêş qewirandin l/gh, berî mêşan dan l/bw
sinekler famîleya mêşan
famîleya mêşan
sineklik 1. mêşkuj 2. devera bimêş (cihê ku mêşên wê pir in)m
1. mêşkuj 2. devera bimêş (cihê ku mêşên wê pir in)m
sinekten yağ çıkarmak mûyê xwe bi kesê de ber nedan, li baskê mêşê misikîn, çengê (yekî) tije garis be dendikek jê narije
mûyê xwe bi kesê de ber nedan, li baskê mêşê misikîn, çengê (yekî) tije garis be dendikek jê narije
sinema 1. sînema 2. niwêntgeh, sinema (cihê ku fîlm lê tê nişandan) m
1. sînema 2. niwêntgeh, sînema (cihê ku fîlm lê tê nîşandan)m
sinema endüstrisi (veya sinema sanayii) pîşesaziya sînemayê, endustriya sînemayê
sinema endüstrisi (veya sanayii) pîşesaziya sînemayê, endustriya sînemayê
sinema sanatı hunerê sînemayê
hunerê sînemayê
sinemacı 1. sînemavan (xebatkarê sînemayê ku di warekî wê de dixebite) 2. sînemager, sînemakar (derhênerê fîlman) 3. fîlmçêker (çêkerê fîlman) 4. sînemavan (kesê ku sînemayê dişixulîne) nd/nt
1. sînemavan (xebatkarê sînemayê ku di warekî wê de dixebite) 2. sînemager, sînemakar (derhênerê fîlman) 3. fîlmçêker (çêkerê fîlman) 4. sînemavan (kesê ku sînemayê dişixulîne) nd/nt
sinemacılık 1. sînemavanî 2. sînemagerî, sînemakarî 3. fîlmçêkerî m
1. sînemavanî 2. sînemagerî, sînemakarî 3. fîlmçêkerî m
sinemasever sînemahez, sînemaperwer nd/nt
sînemahez, sînemaperwer nd/nt
sinemaskop sinemaskop sn/m
sînemaskop sn/m
sinematek sinematek m
sînematek m
sinematik sinematik m
sînematik m
sinematograf sinematograf m
sinematograf m
sinerama sînerama sn/m
sînerama sn/m
sinerji hemerkî m
hemerkî m
sinestezi sînestezî psî/m
sînestezî psî/m
sineye çekmek kirin nav dilê xwe, di xwe de derbas kirin, di xwe de bihartin, daqurtandin, buhartin
sineye çekmek Di xwe de derbas kirin, kirin nav dilê xwe, di xwe de bihartin, daqurtandin, buhartin
singin şermok, fediyok rd
şermok, fediyok rd
sini sênî, lapir, sifrî, mesrefe, cifnî, macme, mersef, berkêş, mejmexe m
sênî, lapir, sifrî, mesrefe, cifnî, macme, mersef, berkêş, mejmexe m
sinik (I) melûsanî, qutifokî rd (II) kînîk fel/rd sinikçe melûsankî h
sinik (i) melûsanî, qutifokî rd
sinik (ii) kînîk fel/rd
sinikçe melûsankî h
sinir 1. rehik, rîşe, damar ant/m 2. betan m, kezî ant/n *etin sinirlerini çıkar betanê goşt jê bike 3. ture, hêrs, parç, rik, firş, behec (hişyarî û vebizava li dijî tiştekî) m 4. cirnexweş (mec) rd
1. rehik, rîşe, damar ant/m 2. betan m, kezî ant/n * etin sinirlerini çıkar betanê goşt jê bike 3. tûre, hêrs, parç, rik, firş, behec (hişyarî û vebizava li dijî tiştekî)m 4. cirnexweş (mec)rd
sinir argınlığı nevrestanî bj
nevrestanî bj
sinir bilimci tûrenas, norolog nd/nt
tûrenas, norolog nd/nt
sinir bilimi tûrenasî, norolojî bj/m
tûrenasî, norolojî bj/m
sinir harbi şerê tûreyî, şerê hevhêrskirinê, şerê hevqarandinê
şerê tûreyî, şerê hevhêrskirinê, şerê hevqarandinê
sinir hastalığı damargirî
damargirî
sinir hastası damargir, nexweşê tûreyî, nevropat
damargir, nexweşê tûreyî, nevropat
sinir ilacı îlaca damarên hêrsê
îlaca damarên hêrsê
sinir kesilmek hêrsa (yekî) bûn
hêrsa (yekî) bûn
sinir olmak hêrs bûn, behicîn
hêrs bûn, behicîn
sinir otu belghewêz, birîndarok, pelçimhewêz bot/m
belghewêz, birîndarok, pelçimhewêz bot/m
sinir sistemi sîstema tûreyan, sîstema rehikan
sîstema tûreyan, sîstema rehikan
sinir törpüsü emelê serî (tu emelê serê min î)
emelê serî (tu emelê serê min î)
sinirce nevroz psî/m
nevroz psî/m
siniri oynamak hêrsa (yekî) rabûn
hêrsa (yekî) rabûn
siniri tutmak hêrs pê girtin, hêrsa (yekî) pê girtin
hêrs pê girtin, hêrsa (yekî) pê girtin
sinirileri gergin olmak (yek) li hev ketin, kela (yekî) germ bûn, hêrsrabûyî bûn, lihevketî bûn, lihevqelibandî bûn
sinirinden patlamak kirin ziwa teqîn
kirin ziwa teqîn (bir durum birinin)
sinirine dokunmak hêrsa (yekî) rakirin
hêrsa (yekî) rakirin (birinin)
sinirlemek 1. ji nav goşt derxistina betan û keziyan 2. di şeran de bi şûr jêkirina piyên paş yên hespên neyaran 3. dehandin, hezm kirin l/gh
1. ji nav goşt derxistina betan û keziyan 2. di şeran de bi şûr jêkirina piyên paş yên hespên neyaran 3. dehandin, hezm kirin l/gh
sinirlendirme hêrskirin, tûrekirin, bêhntengkirin m
hêrskirin, tûrekirin, bêhntengkirin m
sinirlendirmek bêhnteng kirin l/gh, hêrs kirin l/gh, türe kirin l/gh, hêrsa (yekî) rakirin l/b w, parça (yekî) rakirin l/bw
bêhnteng kirin l/gh, hêrs kirin l/gh, tûre kirin l/gh, hêrsa (yekî) rakirin l/bw, parça (yekî) rakirin l/bw,
sinirlenme hêrsbûn, tûrebûn m
hêrsbûn, tûrebûn m
sinirlenmek 1. hêrs bûn l/ngh, türe bûn l/gh, hêrs ketin l/ngh, ketin hêrsê l/ngh, bêhnteng bûn l/ngh, hêrsa (yekî) hatin l/b w, hêrsa (yekî) rabûn l/bw, hêrs hatin (yekî), parça (yekî) rabûn l/bw, bêhna (yekî) çikîn l/bw, bêhna (...) teng bûn l/b w, parça (yekî) pê girtin l/bw 2. kiz bûn, hiltîzîn, hiltîzikîn l/ngh
1. hêrs bûn l/ngh, tûre bûn l/gh, hêrs ketin l/ngh, ketin hêrsê l/ngh, bêhnteng bûn l/ngh, hêrsa (yekî) hatin l/bw, hêrsa (yekî) rabûn l/bw, hêrs hatin (yekî), parça (yekî) rabûn l/bw, bêhna (yekî) çikîn l/bw, bêhna (...) teng bûn l/bw, parça (yekî) pê girtin l/bw 2. kiz bûn, hiltîzîn, hiltîzikîn l/ngh
sinirleri alt üst olmak hêrsa (yekî) li hev qelibîn, hêrsa (yekî) li nava hev ketin
hêrsa (yekî) li hev qelibîn, hêrsa (yekî) li nava hev ketin
sinirleri ayakta olmak (yek) tevî hev bûn, (yek) lihevketî bûn, (yek) li hev qelibî bûn
(yek) tevî hev bûn, (yek) lihevketî bûn, (yek) li hev qelibî bûn
sinirleri boşanmak ji hêrsan girî pê girtin
ji hêrsan girî pê girtin
sinirleri gergin olmak (yek) li hev ketin, kela (yekî) germ bûn, hêrsrabûyî bûn, lihevketî bûn, lihevqelibandî bûn (birinin)
sinirleri gerilmek kirin hêrsa (yekî) pê girtin
kirin hêrsa (yekî) pê girtin
sinirleri gevşemek (veya siniri yatışmak) parça (yekî) rûniştin, parça (yekî) danîn, hêrsa (yekî) danîn
sinirleri gevşemek (veya yatışmak) parça (yekî) rûniştin, parça (yekî) danîn, hêrsa (yekî) danîn
sinirleri kuvvetli bêhnfireh, (kesê ku zû bi zû hêrs nabe)
bêhnfireh, (kesê ku zû bi zû hêrs nabe)
sinirleri zayıf hêrsok, tîzek
sinirleri zayif hêrsok, tîzek (bir kimse)
sinirlerine hâkim olmak hêrsa xwe xwarin
hêrsa xwe xwarin (birinin)
sinirlerini bozmak hêrsa (yekî) rakirin, (yek) behicandin
hêrsa (yekî) rakirin, (yek) behicandin
sinirli hêrsok, hêrsokî, hêrsoyî, behicokî, rageş, parçokî, girikî, firşteng, bêhnteng, ture, qarok, esabî rd
hêrsok, hêrsokî, hêrsoyî, behicokî, rageş, parçokî, girikî, firşteng, bêhnteng, tûre, qarok, esabî rd
sinirlilik hêrsokî, hêrsoyîtî, rageşî, firştengî, bêhntengî, esabîtî m
hêrsokî, hêrsoyîtî, rageşî, firştengî, bêhntengî, esabîtî m
sinirsel tûreyî, esabî rd
tûreyî, esabî rd
sinirsiz 1. bêrîşe, bêrehik 2. bêbetan û kezî 3. nehêrsok (mec) rd
1. bêrîşe, bêrehik 2. bêbetan û kezî 3. nehêrsok (mec) rd
sinirsizlik bêrîşetî, bêrehikî 2. bêbatan û kezîbûn 3. nehêrsokbûn (mec) m
bêrîşetî, bêrehikî 2. bêbatan û kezîbûn 3. nehêrsokbûn (mec) m
siniş melisîn, qutifîn m
melisîn, qutifîn m
sinizm bnr kinizm
bnr kinizm
sinle goristan m
goristan m
sinlik goristan, qebristan m
goristan, qebristan m
sinme 1. melisîn, qelizîn, telîn, melistîn, qincilîn, milûsbûn, dawbûn, pirnisîn, qurifîn, termisîn 2. qutifîn 3. nifûzkirin 4. kurmgirtin m
1. melisîn, qelizîn, telîn, melistîn, qincilîn, milûsbûn, dawbûn, pirnisîn, qurifîn, termisîn 2. qutifîn 3. nifûzkirin 4. kurmgirtin m
sinmek 1. melisîn, telîn, melistîn, milûs bûn, qincilîn, daw bûn, pirnisîn, qurifîn, termisîn 2. qutifîn (ji ber tirsê) 3. bêhn ketin (tiştekî), nifûz kirin *koku içeriye sinecek wê bêhn bikeve hundir 4. kurm girtin *kötülük damarlarına sinmiş carek kurmekî pîs girtiye l/gh
1. melisîn, telîn, melistîn, milûs bûn, qincilîn, daw bûn, pirnisîn, qurifîn, termisîn 2. qutifîn (ji ber tirsê) 3. bêhn ketin (tiştekî), nifûz kirin * koku içeriye sinecek wê bêhn bikeve hundir 4. kurm girtin * kötülük damarlarına sinmiş carek kurmekî pîs girtiye l/gh
sinolog Çînnas, Çînzan, Sinolog nd/nt
Çînnas, Çînzan, Sînolog nd/nt
sinoloji Çînnasî, Çînzanî, Sînolojî (fîlolojiya li ser ziman, şaristanî û dîroka Çînê) m
Çînnasî, Çînzanî, Sînolojî (fîlolojiya li ser ziman, şaristanî û dîroka Çînê) m
sinonim hemwate, hevmane, sînonîm nd/rd
hemwate, hevmane, sînonîm nd/rd
sinsi 1. pinî, nermeting, zexel, bînefisk, binkol, xinîz, nermoving, mixenet, xel, bibini, pexîl, bendefiêl 2. xasûk, kone 3. ker (ji bo nexweşînan) *şeker hastalığı sinsi bir hastalıktır nexweşîna şekre nexweşîneke ker e rd
1. pinî, nermeting, zexel, bînefisk, binkol, xinîz, nermoving, mixenet, xel, bibinî, pexîl, bendefiêl 2. xasûk, kone 3. ker (ji bo nexweşînan) * şeker hastalığı sinsi bir hastalıktır nexweşîna şekre nexweşîneke ker erd
sinsi olmak pinî bûn, nermetingî bûn, pexîl bûn, xel bûn, bi binî bûn, di binî de bûn
pinî bûn, nermetingî bûn, pexîl bûn, xel bûn, bi binî bûn, di binî de bûn
sinsice nermetingî, bi pinîtî, bi nermetingî, nermovingî, di bin re, bi dizî, bi mixenetî h
nermetingî, bi pinîtî, bi nermetingî, nermovingî, di bin re, bi dizî, bi mixenetî h
sinsice yaklaşma teletel, xapexap
teletel, xapexap
sinsice yaklaşmak xwe lê telandin, bi xap çûn (...)
xwe lê telandin, bi xap çûn (...)
sinsileşme bînefiskîbûn, nermetingîbûn, pinîbûn m
bînefiskîbûn, nermetingîbûn, pinîbûn m
sinsileşmek bînefiskî bûn, pinî bûn, nermetingî bûn l/ngh
bînefiskî bûn, pinî bûn, nermetingî bûn l/ngh
sinsilik nermetingî, pinîtî, bînefiskîtî, zexelî, binkolî, pexîlî, nermovingî, xelî m
nermetingî, pinîtî, bînefiskîtî, zexelî, binkolî, pexîlî, nermovingî, xelî m
sinsin simsimê (govendeke e) m
simsimê (govendeke e) m
sintigrafi sîntîgrafî bj/m
sîntîgrafî bj/m
sintine sîntîne der/m
sîntîne der/m
sinüs 1. sinüs bj/m 2. sinüs maUm
1. sinûs bj/m 2. sinûs mat/m
sinüzidal sînuzîdal rd
sînuzîdal rd
sinüzit sinüzit bj/m
sinuzît bj/m
sinüzoit sînuzoît mat/m
sînuzoît mat/m
sinyal 1. sinyal, nîşana elametiyê 2. işaret m
1. sinyal, nîşana elametiyê 2. îşaretm
sinyal lambası lembeya îşaretê, lembaya sinyalê
lembeya îşaretê, lembaya sinyalê
sinyal vermek işaret dan, sinyal dan
îşaret dan, sinyal danê ku ji bo kirinê hatiye xwestin)m
sinyalizasyon sinyalizasyon, sîstema îşaretan m
sinyalîzasyon, sîstema îşaretan m
sinyor mîrza, sinyor n
mîrza, sînyor n
sin (i) irice kaya
sin (ii) zo/m süne (Eurigaster integriceps)
sinahî m loş ışık
sinaî rd sınaî
sinarîn 1.eleştiri, krîtik. 2.eleştirmek, kritik etmek.
m 1. eleştiri, tenkit 2. eleştirme
l/gh eleştirmek
sinarînî rd eleştirel, tenkidî
sinayî m loş ışık
sinbêl bnr simbêl
sinbêlok bot/m çan çiçeği (Campanella)
sinbil sümbül-bir çenekli- zambakgiller; hyacinthus orientalis
bnr simbil
sinc iğde; elaeagnus angustifolia
sinç bnr sênc
sinc (i) n ahlâk
sinc (ii) bot/m 1. iğde 2. çit, çeper
sinca genî bot/nd kokulu iğde
sincak broş.
m 1. broş 2. iğne (toplu iğnenin süs olarak kullanan türü)
sincaq m kalın bağırsaktan anüse kadar uzanan 1,5 m uzunluğunda bir bağırsak
sincar m ateş (hasta ateşi)
sincdar rd ahlâklı
sincdarî m ahlâklılık
sinceq m sancak
sincêr bot/m iğde
sincêrî nd Kürt üzümü
sincî (i) bot/m1. hünnap (Zizyphus sativa) 2. hünnap (bu bitkinin meyvesi)
sincî (ii) rd ahlâkî, etik
sincî kirin l/gh ahlâkîlaştırmak
sincik bot/m iğde
sincîkirî rd ahlâkîlaştırılmış
sincîkirin m ahlakîlaştırma
sinciran m ısınma
sincirandî rd 1. ısıtılmış, kızdırılmış, kızgın 2. pişkin (testi, çömlek, tuğla vb. için) 3. alev alev (vücut ısısı herhangi bir sebeple artmış) * rûyê wî sincirandî lê destên wî sipsar bûn yüzü alev alev yandığı halde elleri sop soğuktu
sincirandîbûn m kızgınlık (ısınmış olma durumu)
sincirandin ekmek pişirmek için tandırı ısıtmak.
m 1. ısıtma, kızdırma, kızgınlaştırma (katı şeyler için) 2. ısındırma, hararetlendirme, ısısını artırma 3. fırınlama, pişirme (ısı etkisiyle belli bir kullanıma elverişli duruma getirme; çömlek, testi, tuğla pişirmek gibi) 4. ateşlendirme (vücut ısısını artırma)
l/gh 1. ısıtmak, kızdırmak, kızgınlaştırmak (katı şeyler için) * tenûr sincirand tandırı ısıttı 2. ısındırmak, hararetlendirmek, ısısını artırmak 3. fırınlamak, pişirmek (ısı etkisiyle belli bir kullanıma elverişli duruma getirmek; çömlek, testi, tuğla pişirmek gibi) * cêran disincirîne testileri fırınlıyor 4. ateşlendirmek (vücut ısısını artırmak)
sincirî rd 1. kızmış, kızgın * erda sincirî kızgın toprak 2. pişkin (testi, çömlek, tuğla vb. için) 3. alev alev (vücut ısısı herhangi bir sebeple artmış)
sincirîbûn m kızgınlık (ısınmış olma durumu)
sincirîn m 1. kızma, kızış, kızgınlaşma (sıcaklığı çok artma) 2. ısınma, ısınış, hararetlenme, ısısı artma 3. pişme, fırınlanma 4. hamlama, hamlaşma (çini toprağında yapılmış nesnelerin ilk pişirilmesi) 5. yanma (vücut veya nesneler için ısısı artma) 6. ateşlenme (vücut ısısı artma)
l/ngh 1. kızmak, kızgınlaşmak (sıcaklığı çok artmak) 2. ısınmak, hararetlenmek, ısısı artmak 3. pişmek, fırınlanmak 4. hamlamak, hamlaşmak (çini toprağında yapılmış nesnelerin ilk pişirilmesi) 5. yanmak (vücut veya nesneler için ısısı artmak) * di nav şewatê de, bi rojan ricifî û disincirî ateşler içinde, günlerce titreyerek yandı 6. ateşlenmek (vücut ısısı artmak)
sincîtî fel/m ahlâkçılık, törelcilik, moralizm
sincnas nd/nt ahlâk bilimci, ahlâkçı
sincnasî sos/m ahlâk bilimi
sincoq m 1. sucuk, bumbar 2. bandırma
sincpak rd onat, iyi ahlâklı, temiz ahlâklı, nezih
sincparêz nd/nt ahlâkçı (herşeyi ahlâk açısından değerlendiren)
sincparêzî fel/m ahlâkçılık
sincperest nd/nt ahlâkçı (herşeyi ahlâk açısından değerlendiren)
sincperestî fel/m ahlâkçılık
sincûq (i) m kancalı iğne
sincûq (ii) m sucuk, bumbar
sincûr m kıvam * beriya sincûrê xwe diavêje tenûrê dereyi görmeden paçaları sıvamak
sincûr girtin l/ngh kıvamını bulmak, kıvamına gelmek
kıvamına gelmek
sincûrgirtî rd kıvamında
sincûrgirtin m kıvamını bulma, kıvamına gelme
sincûv m kireç
sincûv girtin l/gh 1. kireçlenmek 2. ant kireçlenmek (eklem yerleri kireç tutmak)
kireç tutmak
sincûv kirin l/gh kireçlemek
sincûv tê dan l/bw kireçlemek (kireç sürmek)
sincûv tê gerîn l/bw kireçlenmek, kireç bulaşmak
sincûvbûn m kireçleşme
sincûvbûyîn m kireçleşiş
sincûvgirtî rd kireçlenmiş, kireç tutmuş olan
sincûvgirtin m 1. kireçlenme 2. ant kireçlenme (eklem yerleri kireç tutma)
sincûvî rd kireçli
sincûvkirî rd kireçli (kireç sürülmüş olan)
sincûvkirin m kireçleme
sincxwaz nd/nt ahlâkçı
sincxwazî m ahlâkçılık
sinczan nd/nt ahlâkçı, töre bilimci
sinczanî sos/m ahlâk bilimi, töre bilimi
sindan örs.
sindan (i) m 1. fıçı 2. rd fıçı (bir fıçının alacağı miktar)
sindan (ii) n 1. örs (üzerinde maden dövülen, çelik yüzeyli demir araç) 2. örs (üzerine çivi çakılacak ayakkabı geçirilen kunduracı aracı)
sindî greyfurt.
bot/m 1. greypfrut (Citrus decumane) 2. greypfrut (bu bitkinin meyvesi)
sindif m pranga
sindik n simit, döğürcük, çiğköftelik
sindir n soku
sindirbotan rd 1. yaramaz, her şeye karışan ergin kız 2. arsız 3. güzel 4. etli butlu
sindirûk m 1. sandık, sanduka 2. dolap (genelikle tahtadan yapılmış, bölme ve çekmecelerine eşya konulan kapaklı mobilya) * sindirûka cilan çamaşır dolabı
sindirûkfiroş nd/nt dolapçı (satan kimse)
sindirûkvan nd/nt dolapçı (yapan kimse)
sindoq sandık.
m 1. sandık 2. sandık (bir kurumda para alınıp verilen yer) 3. çekmece, süslü sandık
sindoqa boyaxê boya sandığı
sindoqa dengan (an jî rayan) oy sandığı
sindoqa hilbijartinê seçim sandığı
sindoqfiroş nd/nt sandıkçı (satan kimse)
sindoqfiroşî m sandıkçılık
sindoqker nd/nt sandıkçı (imal eden kimse)
sindoqkerî m sandıkçılık
sindor bnr sînor
sindûf bnr sindif
sine İran’da bir Kürt kenti.
sinêde eğreti, sığ, kabataslak, üstünkörü.
sinêde (i) rd 1. eğreti 2. eften püften 3. h hafiften * kêrê sinêde biriye bıçak hafiften kesmiş
sinêde (ii) nd/rd hamî, kolayan, koruyucu kimse
sinêdetî m hamîlik
sinêdî m kaba taslak
sinêle rd yeni yetme (erkek çocuğu)
sinêletî m yeni yetmelik
sinem bot/m bir bitki
sinêr m 1. sinir (asabîlik) 2. sinir
sinêra (yekî) rakirin (birinin) afyonunu patlatmak, sinirlendirmek
sinêra (…) li serê (yekî) xistin afyonu başına vurmak
sinet n (sin’et) 1. sanat 2. sanat (bir meslekte uyulması gereken kuralların tümü) 3. zanaat
m 1. sünnet (Hz. Muhemed’in Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları ve herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz) 2. sünnet (erkek çocukların sünnet edilmesi) 3. sünnet (sünnet düğünü)
sinet bûn l/ngh sünnet olmak
sünnet olmak
sinet çek e di berîka xwe ke sanat altın bileziktir
sinet kirin l/gh sünnet etmek (veya yapmak)
sünnet etmek (veya yapmak)
sinetbûn m sünnet olma
sinetbûyî rd sünnetli
sinetbûyîn m sünnet oluş
sinetkar nd/nt sanatkâr, sanatçı
sinetkarane h sanatkârane
sinetkarî m sanatkârlık, sanatçılık
sinetker nd/nt sünnetçi
sinetkerî m sünnetçilik
sinetkirî rd sünnetli
sinetkirin m sünnet etme (veya yapma)
sinewber bnr sinober
sing kazık.
n 1. kazık * singê kon çadır kazığı 2. kazık (yapılarda kulanılan) 3. sikke (hayvanları bağlamak için yere çakılan ağaç kazık) 4. kızak tespit çubukları 5. örgü şişi (yek)
n 1. göğüs, sine (vücudun boyunla karın arasında bulunan ve yürek, ak ciger gibi organları içine alan bölümü) 2. göğüs, bağır, sine (bu vücut bölümün ön tarafı, sırt karşıtı) 3. göğüs (bu bölümün içindeki organlar)
sing dan l/gh göğüslemek
sing dikute ew cihar diavêjê yumurtaya kulp takmak
sing kêşandin iç geçirmek
sing kirin kazıklamak.
l/gh kazıklamak (kazık çakmak)
sing kutan kazık çakmak
sing kutan tûr pê vekirin işi pişirmek
sing lê xistin l/bw kazıklamak (kazık çakmak)
sing û ber m göğüs, meme
göğüs, meme
sing û ber av girtin ergenlik çağına girmek
sing û berê gerdenê göğüs, memeler (kadın için)
singar rd göğsünde hasta olan
singbend m göğüslük
singdan (i) m zindan
singdan (ii) m göğüsleme
singê du serî di erdê re naçe iki uçlu kazık yere çakılmaz
singê maran bot/nd at kuyruğu otu
singê sertopikî der deniz babası
singê xwe dan (tiştekî) göğüslemek, göğüsle zorlamak * singê xwe da derî kapıyı göğüsledi
singê xwe gumgumandin göğsünü kabartmak
singê xwe ji guleyan neguhastin (an jî nedan alî) gözü pek olmak
singê xwe kutan ber (...) göğüslemek, karşı durmak, engellemek
singebend m göğüslük
singesîr m lavaş ekmeği, sarmısaklı koyun yoğurdu, tereyağı ve tuz ile yapılan yemek
singfireh rd göğüslü, geniş göğüslü
singik n örgü şişi
singil bnr berdûv
singilk m 1. kısa kazık 2. askı (duvardakı kazık şeklinde çakılmış askı)
singir n bir vuruşta kesilen ağacın en keskin kesim yeri
n bet beniz
singir kirin l/gh 1. bir vuruşta ağacı kesmek 2. kelle uçurmak
1) bir vuruşta ağacı kesmek 2) kelle uçurmak
singir û pingur beti benzi
singirbotan rd 1. yaramaz, her şeye karışan ergin kız 2. arsız 3. güzel 4. etli butlu
singirkirin m 1. bir vuruşta ağacı kesme 2. kelle uçurma
singirostkî rd 1. tam pişmeden sertleşme 2. yüzü gerilme, yüzü kararıp gerilmesi
singirostkî bûn l/ngh 1. tam pişmeden sertleşmek 2. yüzü gerilmek, yüzü kararıp gerilmek * rûyê wî singirostkî bûye yüzü kararıp gerilmiş
singirostkîbûn m 1. tam pişmeden sertleşme 2. yüzü gerilme, yüzü kararıp gerilme
singjan m göğüs ağrısı
singkêşan m iç geçirme
singkirî rd kazıklı, kazıklanmış, kazık vurulmuş olan
singkirin m kazıklama, kazıklayış (kazık çakma)
singlêxistî rd kazıklanmış, kazık vurulmuş olan
singlêxistin m kazıklama, kazıklayış (kazık çakma)
singmele sp/m yüzüstü yüzme
singnekirî rd kazıksız (kazık çakılmamış olan)
singo süngü.
m 1. süngü 2. kazık
singpêşî m önlük
singşewat rd sineyi yakan
singû m süngü
singû kirin l/gh süngülemek
singûdar rd süngülü
singûkirî rd süngülenmiş olan
singûkirin m süngüleme
singzîvîn rd beyaz tenli, beyaz sineli
sinî rd bulûğ, ergin
sinî bûn l/ngh bulûğ olmak, erginleşmek
sinîbûn m bulûğ olma, erginleşme
sinîbûyîn m bulûğ olma, erginleşme
sinif m 1. sınıf * ew di sinifa pêncan de dixwîne beşinci sınıfta okuyor 2. sınıf, dershane 3. sos sınıf * sinifa karkeran işçi sınıfı 4. sınıf, kategori 5. man sınıf (di)
sinif andin sınıflandırmak.
sinif çêbûn sınıflaşmak
sinifa endezyarî lşk/m istihkâm sınıfı
sinifa ragihandinê lşk mubahere sınıfı
sinifdar rd sınıflı
sinifê de hiştin sınıfta bırakmak (veya çaktırmak) (di)
sinifê de man sınıfta kalmak (veya çakmak)
sinifî sos/rd sınıfsal
sinik (i) m manivela
sinik (ii) m süpürge
sinît m eğir, kirebolu
sink bnr sing
sinkolk n 1. çapa (toprağı eşelemek için kulanılan ağaç saplı deemir kazı aracı) 2. çapa (çapalama işi)
sinober bot/m çam ağacı
sinsil (i) m 1. omurga 2. tümsek 3. sıra dağ
sinsil (ii) nd cıngıl (balta girmemiş orman)
sinsilî rd cıngıl gibi (orman için) * daristaneke sinsilî cıngıl gibi orman
sinsiyarik zo/m akbaba
sintîrk m ağaçtan ok
sinûs bj/m 1. sinüs 2. mat/m sinüs
sinuzît bj/m sinüzit
sinyal m sinyal
sinyal dan l/gh sinyal vermek
sinyaldan m sinyal verme
sinyaldayîn m sinyal veriş
sinyalîzasyon m sinyalizasyon
sinaet pîşe *“sinaet çek e, di berîka xwe ke, te hewce dît dêrî veke”
sinarîn/disinêre/bisinêre rexne kirin
sinarînî (navdêr) rexneyî.
Têkildar: rexne kirin, pitandin, tenkîd kirin.
ji: sinartin
sinc [I] 1. exlaq, xislet 2. taybetmendî [II] 1. germahî, tîn 2. jana birînê 3. herareta bûyerê
1. exlaq (navdêr, nêr) rewişt, exlaq, moral, etîk, rêç û qeydên reftarê.
Herwiha: senc.
Bide ber: nirx reftar rûmet.
: bêsinc bêsincî bisinc bisincî sincdar sincdarî sincî sincnas sincnasî sincparêz sincparêzî sincperist sincperistî sinczan sinczanî
sincab (navdêr, mê) sivor, pilûr, çekeloz, sihor, simor
sincan xwedanrewişt
(rengdêr) xwedî rewişt, bi cinc navê mêrane
sincaq 1. derziyeke badayî ya ku pê devê berîkan û bestina du pîneyan tê bikaranîn; şewk 2. hilçoyê çeqelkî 3. şewka masîgiran
derzîkeka badaye jibo bestina cilikan bi kar dihêt, sincaq sincvan (hk hn çewa) xudan sincek ba-, xwedî rewi-tek çê, birûmet
sinceq (navdêr, mê) qirdêl, toqe, asinkê ku jin porrê xwe pê girê didin
sincêr (navdêr, mê) sine, darsinc, gûsinc, parz, hejesor, xibeyr.
ji: sinc +-êr
sincêrî (navdêr, mê) tiriyê sincêrî.
ji: sinc +-êrî
sincî (navdêr, mê) manewî, arişî, ruhî, canî, giyanî, exlaqî, moralî, psîkolojî, rewşa sincbûnê.
ji: sinc + -î
sincî kirin (lêker) rewiştî kirin.
ji: sincî + kirin
sincîd 1. cureyekî daran e 2. berên dara sincîdê
sincik (navdêr, mê) kirnî, noj, ziç, gene, temî, qijnik, kişnax, qişnax, qirad, qirnad
sincîkî (navdêr, mê) bi sincî, bi akarî.
ji: sincî +-kî
sincîkirin (navdêr, mê) rewiştkirin.
ji: sincî +kirin
sincirandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sincirandin.
Bikaranîn: Navdêr: sincirandîbûn
sincirandî bûn (lêker)(Binihêre:) sincirandî
sincirandî kirin (lêker)(Binihêre:) sincirandî
sincirandîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) sincirandî
sincirandîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) sincirandî
sincirandîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sincirandî kirin
sincirandîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) sincirandî
sincirandin (lêker)(navdêr, mê) şarandin, kel kirin, kelandin, pirr germ kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سنجراندن.
Herwiha: sencirandin. Tewîn: Lêker: -sincirîn-.
Têkildar: sincirîn.
: sincirandî, sincirîner, sincirînk
sincirandin/disincirîne/bisincirîne 1. agir geş kirin, sor kirin 2. coşî û peroşiya bûyerê zêde kirin
sincirî (navdêr, mê) hejesor, parz, tevzêne, sinc, parzî.
Bikaranîn: Navdêr: sincirîbûn
sincirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) sincirî
sincirîn (lêker)(navdêr, mê) şarîn, kel bûn, pirr germ bûn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سنجرین.
Herwiha: senciran, sencirihan, sencirhan, sencirhîn, sencirihîn, senciriyan, sencirîn, sencirîyan, senciryan, sinciran, sincirihan, sincirhan, sincirhîn, sincirihîn, sinciriyan, sincirîyan, sinciryan. Tewîn: Lêker: -sincir-.
Têkildar: sincirandin.
ji wêjeyê: Xuyaye wê şer û pevçûna di navbera Şukru Gulmuş û malbata Ocalan de bêhtir bisincire û wek şerê Amerîka û El-Qaîdeyê lê bê..
: sincirî, sincirok, sincirokî
sincirîn/disincire/bisincire 1. agir geş bûn, sor bûn 2. coşî û peroşiya bûyerê zêde bûn
sincitî (navdêr, mê) rêbazîtî.
ji: sinc +-itî
sincîtî (navdêr, mê) ehlaqîtî, moralizm/e//m.
ji: sinc +-îtî
sincîxwazî (navdêr, mê) rewiştxwazî.
ji: sincî +-xwazî
sincîzan (navdêr, mê) erkzan, akarzan.
ji: sincî +-zan
sincîzanî (navdêr, mê) erkzanî, akarzanî.
ji: sincî +-zanî
sinckirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sinc kirin
sincnas (navdêr, mê) sinczan, exlaqnas.
ji: sinc +-nas
sincnasî (navdêr, mê) sinczanî, exlaqnasî, exlaqzanî, etîk, sinenasî, rewiştî, exlaqî.
ji: sinc +-nasî
sincok (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) benî, meşlûr, sincûx, kome
sincparêz (navdêr, mê) exlaqparêz.
ji: sinc +-parêz
sincparêzî (navdêr, mê) sincperestî, toreparêzî, moralîzm.
ji: sinc +-parêzî
sincperestî (navdêr, mê) sincparêzî, toreparêzî, moralîzm.
ji: sinc +-perestî
sincpîs rewiştpîs, bêrewişt, bêsinc
sincûr (navdêr) dezî, hasil, siftî, tîrî (ji bo tışten avî) zirê, tewlîs (ji bo erdê)
sincûr girtin (lêker) girgiçîn, dezî dan.
ji: sincûr + girtin
sinczan (navdêr, mê) sincnas, exlaqnas.
ji: sinc +-zan
sinczanî (navdêr, mê) sincnasî, exlaqnasî, exlaqzanî, etîk, sinenasî, rewiştî, exlaqî.
ji: sinc +-zanî
sindan amûreke hesinî ya ku tiştên hesinî li serê tên kutan
(navdêr, nêr) amûrekî giran e ku asinger li ser karê qutanê dikin.
Herwiha: sendan.
Bide ber: zindan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سندان.
ji: hevreha farisî سندان (sendan), pehlewî sendan, jiari. Peyvên erebî سندان (sendan), aramî ܣܕܢܐ (seddana), îbrî סדן (seddan), ermenî զնդան (zndan) û սանդ (sand), sindî سَنداڻُ (sendan) ji zimanên îranî hatine wergirtin. Belkî ji kurtkirina asin + -dan be.
sindî cureyekî mêweyên ku dişibihine porteqalan û çêja wan tehlovanckî ye
(navdêr) greyfûrt, lîmona bihiştê, pistanbûk, hozek kurd e li devera Behdînan, bi taybetî li Zaxoyê, kesa/ê ji wê hozê, zimanek e ku bi taybetî li Hindistanê tê peyivîn, kesa/ê ku bi wî zimanî dipeyive.
Bide ber: cindî hindî.
: sindîtî
sindif pozmika devê heywanan
(navdêr, mê) pranga, (mecazî) bend, qeyd, zincîr, nîr,pêwend, peywend.
ji wêjeyê: Lê gunehkarên mezin berpirs û biryarderên mekanîzmaya hilbijartinê yên nav DTP-ê ne. Em li derveyî DTP-ê ne û dûrî wê ne, em nizanin mekanîzmaya nav DTP-ê bi taybetî jî ya biryarderiya hilbijartinan çawa kar dike, kê çi xwest û çi nexwest, çi kir û nekir. Lê encam li meydanê ne: Ji navên hilbijartî yên ji bo berendamên serbixwe û ji hevhimbêzkirina DTP-yî û xwedêgiravî hêzên çepikokên tirk diyar dibe ku yên biryara hilbijartinê di DTP-ê de dan û bi ser ketin, ew goşegîrên şerxwazên kurdewarî ne. Ew ne bi serê xwe ne, ew bestî ne bi navendên here dijwar ên dijminê gelê kurd. Ew ne ku mihawele dikin tevgera kurd bifirînin hildin kursiya parlamentoya tirk, dixwazin di riya parlamentoya Tirkiyeyê re jî zincîr û prangayên esaretê li têkoşînê xin, tevgera kurdî ya parlamenter bêber bikin.(Mûrad Ciwan: Diyarbekir xwîn digirî, Netkurd.com, 6/2007).
: prangayî
sindirîk sindoqeke taybet a ku miriyan dikinê
sindis (navdêr, nêr) armûş, hevrîşm, herîr, îpek, averês, hevrîşim.
Herwiha: sundus.
ji: Ji erebî.
: sindisane, sindisî
sindisane (rengdêr) bi awayekî sindis.
ji: sindis + -ane
sindisî (navdêr, mê) rewşa sindisbûnê.
ji: sindis + -î
sindîtî (navdêr, mê) rewşa sindîbûnê.
ji: sindî + -tî
sindoq qutiya ku kel û mel tê de tên parastin
(navdêr, mê) dolab, berkêşk, qutî, sabat, mîkab, amanek bi piranî darîn yan kartonî û çarçuh û biqepax e û bo parastina tiştan tê de tê bikaranîn, çekmeçe, qemsor.
Herwiha: sandoq, sendoq.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سندۆق.
ji: ji erebî صندوق (șundûq) jiarami צנדוקא (șindûqa) ji yunanî συνθήκη (sunthêkê: berhevok, komik) ji συντίθημι (suntîthêmi: kom kirin, danîn ser/rex hev) ji συν (sun: hev) + τίθημι (tîthêmi: danîn) ji Proto-hindûewropî dʰédʰeh₁- (dadine) ku rehê dema niha ji lêkera dʰeh₁- (danîn) e ku herwiha serekaniya pêşlêkera/preverba kurdî da- ye ku liva ber bi jêr ve diyar dike. Di yûnaniya niha de peyva συνθήκη (sunthîki) wateya peyman, eqdê dide anku berhevoka bendan/şertan..
: sindoqî
sindoqî (navdêr, mê) rewşa sindoqbûnê.
ji: sindoq + -î
sindoqker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê sindoq dike.
ji: sindoq + -ker
sine 1. bajarrek Kurdistanê (navdêr, mê) Sine: bajarrek e li Rojhilata Kurdistanê.
Herwiha: Sinne.
Hevwate: Senedec, Kursan (Kurdistan).
: sineyî, sineyîtî
Serenav,mê, bajarrek li Rojhilatê Kurdistanê ye û navenda parêzgeha Kurdistanê ye.
Herwiha: Senedec.
: sineyî
sinedar (rengdêr) bisinc, rewiştdar, exlaqdar, biexlaq.
ji: sine +-dar
sinedarî (navdêr, mê) rewiştdarî, biexlaqî.
ji: sine +-darî
sinêde 1. bi ser re 2. karê sixtopixto 3. tenîsk
sinêl (rengdêr) genc, ciwan, law, mirahiq.
ji wêjeyê: Niha rewş hatiye guhertin. Me zîndaneke modern heye li Zirka. Di wê zîndanê de, zindaniyên heta hetayê cihê xwe yê taybetî heye. Yên sinêl (murahiq) jî cihê xwe yên taybetî heye û herwesa jinan jî cihê xwe yê taybet heye. Li cem me bi xwe jî li rêveberiya polîsan tenê zîndaniyê desteserkirî hene ku li jêr lêkolînê ne û her grupekê jî cihê xwe yê taybetî heye.(Birêvebirê giştî yê polîsê Duhokê Wadullah Sêlkî di hevpeyivînekê de li gel Silêman Alîxan, Rizgari.org, 7/2007)
sinêle 1. temenê di navbera zaroktî û mezinbûnê de 2. nîvmêr, jinkok
(rengdêr) nîvmêr, pend
sinenasî (navdêr, mê) exlaqnasî, rewiştî, exlaqî, sincnasî, sinczanî, exlaqzanî, etîk.
ji: sine +-nasî
sinet 1. kirinên Cn. Pêxember ‘eleyhiselam 2. (li cem cihû û misilmanan) qutkirina çêrmikê li ser endamê zayendî yê mêran *“şêwr, sinet e”
(navdêr, mê) (li gorî îslamê) tiştên ku mirov ne mecbûr e bike lê baş e ku bên kirin: nivêjên sinet (nivêjên ji bilî her pênc nivêjên rojê), birrîna çermê ser kîrî (ku li gor îslamê û cihûtiyê mecbûriyek dînî ye), birrîna çermê ser quzî (ku li gor hin misilmanan mecbûriyek dînî ye).
Herwiha: sinnet, sunet, sunnet.
Bide ber: sanat, sanet, sanat, sanet, senet, senet, sinet, sînetBinere.
Herwiha: sened.
ji: Ji erebî, têkildarî sinî.
Bikaranîn: Lêker: sinet bûn, sinet kirin. Navdêr: sinetbûn, sinetkirin Rengdêr: sinetbûyî, sinetkirî
sinet bûn (lêker)(Binihêre:) sinet
sinet kirin (li cem cihû û misilmanan) çêrmikê li ser endamê zayendî yê mêran qut kirin *”gava dîn sinet bikin, ji binçirkê ve qut dikin”
(lêker)(Binihêre:) sinet
sinetbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) sinet
sinetbûyî (rengdêr) (Binihêre:) sinet
sinetkar (navdêr, mê) hunermend, hunerkar.
ji: sinet +-kar
sinetkarane (rengdêr) hunermendane, bi hunermendî.
ji: sinetkar +-ane
sinetkarî (navdêr, mê) hunermendî, hunermendîtî, hunerkarî.
ji: sinet +-karî
sinetker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê sinet dike, kil, mîzokbir.
ji: sinet + -ker
sinetkerî (navdêr, mê) kiltî, mîzokbirî.
ji: sinet +-kerî
sinetkirî (rengdêr) zarokê hatî sinet kirin
sinetkirin (navdêr)birîn jêvekirina çermkê zêde ji endamê mirovan yê nêrîne yê mîzî
sinetnekirî (rengdêr) bêsinet.
ji: sinet +nekirî
sineyî (navdêr, mê) rewşa sinebûnê.
ji: sine + -yî
sing 1. çoyê stûr û dirêj 2. endamê zayendî yê nêrzayan *“derziya di çavê xelqê de dibînê, lê singê di çavê xwe de nabîne”
(navdêr, nêr) darikê çikilandî darikê hatiye çikilandin daku tiştek pê ve bêt girêdan.
Bikaranîn: Lêker: sing kirin. Navdêr: singkirin Rengdêr: singkirî.
ji: hevreha belûçî sing, seng (kevir, kuç, ber), farisî seng, parsî eseng, hexamenişî esege, jiari. 2. bersîng, memik Binêre: sîng
sing di ber de kutan 1. zina kirin 2. tecawuz kirin 3. gayîn *“tar tara wê bû, heta ku bêbavekî singek di ber de kuta”
sing ji binî ve rakirin (biwêj) hemû têkilî bûîn. di têkiliyê de xala dawîn danîn. qet kesî ji wî tiştekî wisa hêvî nedikir, lê wî hema ji nişka ve sing ji binî ve rakir.
sing kirin (lêker)(Binihêre:) sing
singapur (Zazaki) (navdêr) Singapûr. Bi zaravayên din: Kurdî (Soranî): سینگاپور Zazakî: Singapur Kurmancî: Singapûr Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:Tirkî (navdêr) Singapûr
singapûr (navdêr) welatekê başûrê rojhilata Asyayê ye..
ji wêjeyê: Deryaya Çîna Başûr deryayeke qeraxî ye ku bi xwe parçeyek ji Okyanûsa Mezin e. Ev derya rûberek birîtî ji tengavên Singapûr û Malakayê heta Tengava Taywanê ji xwe digre ku nêzî 3,500,000 km² dibe. Girêdayî bi pîvanê ve, Deryaya Çîna Başûr piştî pênc okyanûsan mezintirîn yan dûyem mezintirîn tenê avî ye di cîhanê de.Navê Fermî, Komara SingapûrêEtîmolojî, Bi malezî singa ‎(“şêr”) û pura ‎(“bajar”), ji sanskrîtî सिंहपुर ‎(siṃhá-pura), hevbenda peyvên सिंह ‎(siṁhá, “şêr”) û पुर ‎(pura, “bajar”)ê ye..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سینگاپور (Singapûr) Kurdî-Erebî: کۆماری سینگاپور (Komara Singapûrê).
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): سینگاپور Zazakî: Singapur Kurmancî: Singapûr Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
singê (yekî) rakirin (biwêj) zêde bi ser yekî de çûn. bêhna yekî teng kirin. mêrik wisa zêde bi ser de çû ku singê riza rakir.
singfireh (rengdêr) bêhinfireh
singîr qamûş an jî darikekî zirav ê ku pê qirtik û pûrtên zêde ji rîsê nûristî tê veqetandin
singîr kirin rîsê nûristî ji qirtik û pûrtên zêde paqij kirin
singkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sing kirin
singkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) sing
singkutan (navdêr, mê) sing di cihekî ra kirin kutan, :singek di dîwarî kutapend , :her singê ez di kutim tu cantekî pêve di kîango tu çi bo min nahêlî
singo di cenga rû bi rû de kêra ku bi ser lûleya tifingê ve dikin
singvekirî (rengdêr) mirovê sinêwî jibo her pisyar rexne û gazinan ve kirî
singvekirin (navdêr)mirov yê bêhinfireh bit jibo her rexne gazinde û pisyaran
sinî (navdêr) mezheba serekî ya îslamê, peyrewê/a wê mezhebê.
Herwiha: sine , sinne, sune, sunî.
Bide ber: şîî.
ji: Ji erebî, têkildarî sinet, sunet.
: sinetî
sinif (navdêr, mê) sef, pol, klas, kom, koz, grûp, deste, ref, revde, çîn, tebeq, kategorî.
Herwiha: senif.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Navdêr: sinifkirin.
: sinifandin, sinifandî, sinifiyayî, sinifî, sinifîn, sinifîner
sinif kirin (lêker)(Binihêre:) sinif
sinifandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sinifandin
sinifandin (lêker)(navdêr, mê) sefandin, kirin sinif-sinif, li gor sefan rêz kirin, kategorîze kirin, cûrandin, polandin, cûnandin, kategorîze kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: سنفاندن.
Herwiha: senifandin.
Têkildar: sinifîn.
ji: sinif + -andin.
: sinifandî, sinifîner
sinifdar (rengdêr) çîndar.
ji: sinif +-dar
sinifî (rengdêr) komî, sefî, çînî, tîreyî, tebeq, polî, tebeqî, kozî, girseyî, refî, grûbî.
ji: sinif + -î.
: sinifîtî
sinifîn (lêker)(navdêr, mê) sefîn, li gor sefan rêz bûn, hatine sinifandin.
Herwiha: senifîn. Tewîn: Lêker: -sinif.
ji: sinif, -în.
: sinifiyayî, sinifî
sinifîtî (navdêr, mê) rewşa sinifîbûnê.
ji: sinifî + -tî
sinifkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sinif kirin
sinifkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) sinif
sinik cureyekî bihukên ku ziyanê dide zadî
sinîstan (navdêr, mê) Sinîstan herêma Iraqê ya ku misilmanên sinî yên ereb lê dijîn (ta niha ne navek fermî ye), sinîstan: her devera ku misilmanên sinî lê pirranî ne.
Herwiha: Sunîstan.
Bide ber: Kurdistan, Şîistan.
ji wêjeyê: Hillary Clintona senatora ji lîsteya Demokratan jî piştgiriya pêşniyara Joseph Bidenî dike û heger serokê Emerîkayê George Bush guhê xwe bide wê pêşniyarê divêt Iraq bibe sê herêmên konfederal ko ji Şîistan, Sinistan û Kurdistanê pêk têt.(Nefel.com, 9/2007).
ji: sinî + -stan.
: sinîstanî, sinîstanîtî
sinîtî (navdêr, mê) mezheba siniyan, terîqeta serekî ya îslamê.
Herwiha: sine , sinne, sinetî, sinnetî, sinnîtî, sune, sunetî, sunîtî, sunnîtî.
Bide ber: şîîtî.
Têkildar: henbelîtî, henefîtî, malikîtî, şafiîtî.
ji: sinî + -tî
sinix riswa
sinix bûn riswa bûn
sinor (navdêr, nêr) tixûb, hidûd, xeta ku du deran ji hev cuda dike (bi taybetî du dewletan yan du zeviyan): li ser sinorê Îranê û Iraqê. dûrtirîn cihê yan nuqteya destûr heye mirov biçiyê yan bike: Divê sinorek bo cengê bêt danîn. (Nabe hema ceng çawan be, bêt qebûlkirin.).
Herwiha: sînor.
Hevwate: tixûb, hidûd.
Bikaranîn: Lêker: sinor girtin, sinor vekirin, sinor kirin. Navdêr: sinordanîn, sinorkirin Rengdêr: sinorkirî.
ji: Ji yewnanî σύνορο (sinoro), sinor..
: bêsinor, bêsinorî, bisinor, bisinorî, sersinor, sersinorî, sinordar, sinordarî
sinor berdan (lêker)(Binihêre:) sinor
sinor bûn (lêker)(Binihêre:) sinor
sinor dan (lêker) sinur danîn, sinirlidor dan, jêveqetandin, dorsingandin.
ji: sinor + dan
sinor danîn (lêker)(Binihêre:) sinor
sinor girtin (lêker)(Binihêre:) sinor
sinor kirin (lêker)(Binihêre:) sinor
sinorandin (navdêr, mê) sinordarî, sinordarbûn, sinordanîn, sinordarkirin, bisinorkirin
sinorberdan (navdêr, mê) (Binihêre:) sinor
sinordanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) sinor
sinordar (rengdêr) bisinor, sinorkirî, mehdûd, sinornas, bihed, ne bêhed, tişta/ê ku hatiye sinorkirin, tiştê ku sinorek bo hatiye danîn, kêm, piçek; teng, ne fire.
Herwiha: sinûrdar, sînordar, sînûrdar.
Dijwate: bêsinor.
ji: sinor + -dar.
Bikaranîn: Lêker: sinordar bûn, sinordar kirin. Navdêr: sinordarbûn, sinordarkirin Rengdêr: sinordarbûyî, sinordarkirî.
: sinordarane, sinordarî, sinordarîtî, sinordartî
sinordar bûn (lêker)(Binihêre:) sinordar
sinordar kirin (lêker)(Binihêre:) sinordar
sinordarane (rengdêr) bi awayekî sinordar.
ji: sinordar + ane
sinordarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) sinordar
sinordarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) sinordar
sinordarî (navdêr, mê) sinordarbûn, sinordanîn, sinordarkirin, sinorandin, bisinorkirin, ne bêsinorî, ne bêhedî, ne bêhidûdî.
Herwiha: sinordarîtî, sinordartî.
ji: sinordar + -î
sinordarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye sinordar kirin
sinordarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) sinordar
sinorgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) sinor
sinorî (navdêr, mê) sersinor.
ji: sinor +-î
sinorkirî (rengdêr) bisinor, sinordar, mehdûd, sinornas, bihed, ne bêhed, tişta/ê ku hatiye sinorkirin, tiştê ku sinorek bo hatiye danîn, kêm, piçek; teng, ne fire.
Herwiha: sinûrkirî, sînorkirî, sînûrkirî.
Dijwate: bêsinor, sinornekirî.
ji: sinor kirin
sinorkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) sinor
sinornas (rengdêr) bisinor, sinorkirî, sinordar, mehdûd, bihed
sinornenas (rengdêr) transnasyonal, navdewletî, navneteweyî, pirrneteweyî
sin of omission sûcê xemsariyê.
since lewre
çimkî
şûnda
sing stranîn, stran gotim
single azeb
tek
yek
sinister bed
bêyom.
sinner gunehkâr
sinbêl (j.) moustache
sinc moral
sincirî flaming, burning
sindoq f. box, trunk
sing f. breast
f. breast
sinif class; category
f. class, grade
(=pol) f. classroom
sinifandî categorized, classified
sinifandin (v) to classify, to categorize; (n) classification; categorization
sinor limit; border, boundary
sinor kirin to limit, to restrict
sinorkirî limited, restricted
sinorkirin limitation, restriction
singen kilam gotin
lorandin
sitran
stiran
stirîn
strandin
strandin
strîn
sinken zewal
noq
sinken in schlamm teqinîn
sinn bîr
hiş
menî
seh
wate
sinnbild tîmsal
sinnlos bela sebeb
berhewa
bêhestî
sinnspruch metelok
methelok
sintflut lehî
lêy
tofan
sinc Charakter
dornige Pflanze
Moral
schmalblättrige Ölweide
Takt
Zeitmaß
sincî dornige Pflanze
Gewohnheit
schmalblättrige Ölweide
sinçî Charakteristik
Eigenart
Gewohnheit
sind Amboß
sindî Block
Klotz
sindif Block
Klotz
sindoq Kasten
sinet Handwerk
sinf Sorte
sing Pfahl
Pflock
spitzer Stock
Zeltpflock
singa gewr große, starke, mächtige Brust
sinhet Handwerk
sinî großes rundes Tablett
Pfanne, rund und flach
sinif Klasse
Schulklasse
sinc (=sincêr) sinc; elaeagnus angustifolia
sincêr (=sinc) sinc; elaeagnus angustifolia
sing (=kampîrek) kuvarik; amanita
sin m. zoo. golale, sine, aspija geni m., aspica xeleyî m.
sinarîn lg. rexne kerdene, krîtîk kerdene, tenkît kerdene
m. rexnekerdis, krîtîkkerdis, tenkîtkerdis n.
sinbêl n. zimêle, simêle, zimbêle, zibiyel m.
sinbêlok m. bot. gerdengaze m.
sinbêlres m. bot. bîjîsiya, qilçsîya, qereqilgx n.
sinbil simbil; hyacinthus orientalis
m. simbêl, sere n.
sinbil girtin lg. simbêl giredayene, sere girewtene
sinbul m. bot. sunbule, suraze m.
sinc sinc(sincêr); elaeagnus angustifolia
m. sinc, îstrî, qît, sincik n.
m. bot. xibêre, sincêre m.
m. zingil, zîl, zengil, zeng n.
n. exlaq, xuyset, etîk, xeslet, xuset n.
sincak m. sincaqe, brose m.
sincdar rd. exlaqin, xuysetin, etîkin, exlaqdar, biexlaq
sincdarî m. exlaqinîye, xuysetinîye, etîkinîye, exlaqdarênî, biexlaqîye m.
sincî m. bot. sincî m.
rd. exlaqî, xuysetî, etîkî, xesletî, xuysetên
sincik m. sinc, îstrî, qît, sincik n.
sincirandin lg. sincirnayene, germ kerdene, germnayene, sucirnayene, sincêrnayene
m. sincirnayis, germkerdis, germnayis, sucirnayis n.
sincirîn lng. sincirîyene, germ bîyene, sucirîyene, sur bîyene, germîyene
m. sincirîyayis, germbîyayis, surbîyayis, sucirîyayis, germîyayis n.
sinçîtî m. moralîz m., exlaqîye m.
sincnasî m. xuysetsinasîye, exlaqzanîye, exlaqnasîye, etîk m.
sincoq n. ana. roqila pîle, loqla pîle, roqila qalinde, loqla qalinde m.
sincû m. bot. axuyêre, dara axuye m.
sincûq m. sicûx, sicûq, sincoq n.
rd. pîj, tuj, tîj, xîst, nu, têj, pîjik, toj, pîc, tuz, tuc, tuic
sincûr m. hestîye, oyîye, hestênî, oyîyênî m.
sindan n. ana. sendan, asteyê sendanî, horsê gosî n.
m. dolçike, fiçîye m.
n. sendan, hors, sendun n.
sindî m. gandile, greyfurte, sînde m.
m. bot. greyfurtêre, gandilêre, sîndêre, dara greyfurte m.
m. birîcike, çukî, çuke m.
m. bot. çukêre, biriçikêre, dara çuke m.
sindif m. pixawe, qeyde, pranga m.
sindîk m. xuzik, binê bûlxûrî n.
sindirûk m. dolab, dolav, dilave, dulab, dulav n.
sindoq m. sandiqe, senduqe, sindoqe, sondiqe, sundixe m.
sindoqa dengan n. sandiqa rayan, raysandiqe m.
sindoqa hilbijartinê n. sandiqa weçînitisî, sandiqa vîjnayisî m.
sindoqa rayan n. sandiqa rayan, raysandiqe m.
sindoqfiros m/n. sandiqrotox n.
sindoqfirosî m. sandiqrotoxîye, sandiqrotoxênî m.
sindoqker m. sandiqvirastox n.
sindoqkerî m. sandiqvirastoxîye, sandiqvirastoxênî m.
sineat n. pêse n, zenate m., sinate m., sînate m., sanate m.
sinêdî m. qebeteslax, qebeeskîz, taslaxo qebe, eskîzo qebe n.
sinet n. pêse n, zenate m., sinate m., sînate m., sanate m.
m. sunet, sinet n.
sinet bûn lng. sunet bîyene
sinet kirin lg. sunetkerdene
sinetbûyî rd. sunetbîyaye
sinetkar /m/n pêsekar, senatkar, senatcî, artîst n.
sinetkarane n. pêsekarane, senatkarane, pêsekarkî, senatkarkî
sinetkarî m. pêsekarîye, senatkarîye, senatcîyênî, pêsekarênî m.
sinetker m/n. sunetker, sunetcî n.
sinetkerî m. sunetkerîye, sunetcîyîye, sunetkerênî, sunetcîyênî m.
sinetkirî rd. sunetkerde, mextûnen
sing n. cog. sêne n.
n. ana. sêne, sîne, sîene n.
n. mîn, kormêx, sing, qazux, mîyîn, mihîn, miyin n.
sing kirin lg. mîn kerdene, kormêx kerdene, sing kerdene, qazux kerdene
singal m. luwele, luele m.
singandin lg. çingnayene, ringnayene, singnayene, tingnayene, zingnayene, zingirnayene
m. çingnayis, ringnayis, singnayis, tingnayis, zingnayis n.
singê maran n. bot. gijolik n.
singê xwe dana... sêne cisanitene, sênenayene, sêne cisanayene kr.
singebend m. sênepûse m.
singesing h. çingeçing, singesing, ringering, zîngezing
singik m. pizrûge, pizrike, balîoke, peqike, buzrike, pizûge, pizike, pisuge, bezrike, pizrike, pirzike, sîngile, pizrige, pizige, pijik, puzruge m.
m. tîrîye, cag, sîsî m.
singilandin lg. roseqetnayene, sendelnayene, roverdayene, piro roverdayene, deverdayene, defîndene
singilîn lng. roseqetîyene, roverdîyene, sendelîyene, aleqîyene, daliqîyene, pede aleqîyene
m. roseqetîyayis, roverdîyayis, sendelîyayis, aleqîyayis, daliqîyayis n.
lng. zot bîyene, qertaf bîyene, îlawe bîyene, rest bîyene, ulame bîyene
m. zotbîyayis, qertafbîyayis, îlawebîyayis, restbîyayis, ulamebîyayis n.
singîn lng. çingayene, tingayene, ringayene, singayene, çiringayene, zingayene
m. çingayis, tingayis, ringayis, singayis, zingayis n.
singînî m. ringîye, çingîye, singîye, tingîye, zingîye, dîngîye m.
singo m. sungî n.
singû m. sungî n.
singû kirin lg. sungî kerdene
singûkirin m.
sinif m. sinife, dersxane, mûsxane, mûsgeh m.
m. sinife m.
m. sos. sinife, klase, tabaqa m.
sinif çêbûn lng. sinif bîyene, sinife virazîyene
sinifa ragihandinê n. sinifa muxabereyî, sinifa têwesîyayisî m.
sinifdar rd. sinifin
sinifî rd. sinifî, sinifên
sinik m. zoo. aspija geni m., aspica xeleyî m.
sinît m. sînit, sênît n.
sinkolk m. kulbe, esfe, yewfek, kalun, gelberî, kalon, kalum n.
sinsil m. rêzile, çorose, silsile m.
sintir rd. sey, sintir, seykur, êtim, sêkur, sêwî, sêy, sîkur, yêtim, sevî
sinûr n. sîndor, toxib, sînor, hidud, taxim, toxim, hudud, toxm n.
sinûs m. tip. sînûs n.
sinyal dan lg. îsaret dayene, sînyal dayene
sinyalîzasyon m. sinyalîzasyon, sîstemêsînyalan, pergalê îsaretan, sîstemê îsaretan n.
sinc (=sincêr) iğde; elaeagnus angustifolia
sincêr (=sinc) iğde; elaeagnus angustifolia
sing (=kampîrek) mantar; amanita
sinife sınıf
sincap simore (n)
sindirme hemilnayîş (n), hezmkerdiş (n)
sindirmek hemilnayene, hezm kerdene
sine sêne (n)
sinek mêse (m), vizike (m)
sinema sînema (m)
sini sênî (m), sênîye (m)
sinirlendirmek hêrs kerdene, hêrs ra ser fîştene, hêrsê ... ardene, qehirnayene, sûyê... ardene, celênayene Aşmîne yine Zerrîweş’i sinirlendiriyor. (Aşmîne reyna hêrsanê Zerrîweşî ana.) Menoşe Borane’yi sinirlendiriyor. (Menoşe sûyê Borane ana.) Roşna bugün Sinaya’yı çok sinirlendirmiş. (Roşna ewro Sînaya zaf celênaya.)
sinirlenmek hêrs bîyene, hêrs kewtene, hêrsê ... ameyene, qehirîyayene, sû bîyene, sûyê ... ameyene, sûyê xo ardene Vewrike sinirleniyor, (Sûyê Vewrike yeno./Vewrike sûyê xo ana.)
sinirli hêrsin, -e; hêrsok, -e; hêrsokin, -e; xulqteng, -e; xuyteng, -e; esebî, -ye; sûbîyaya (m), sûbîyayîye (m), sûbîyaye (n)
sinüzit sînuzît (n)
sinüzitli sînuzîtin, -e
sinjorino birêz (bo jin).
sinjoro birêz (bo mêr).