Encamên lêgerînê
serde ... var di serê yekî de... heye
serdengeçti canbêzar, canfîda, fedayî nd/nt
canbêzar, canfîda, fedayî nd/nt
serdengeçtilik canfîdatî, fedayîtî m
canfîdatî, fedayîtî m
serdetme derpêşkirin m
derpêşkirin m
serdetmek derpêş kirin l/gh
derpêş kirin l/gh
serdeborî m macera, serüven
serdeborîn m macera
serdebuhirtî m macera
serdegir n baskıncı
serdegirî n baskıncılık
serdehatî m macera, serüven
serdelal n baş tellâl
serdem m 1. çağ (tarihin ayrıldığı bölümlerden her biri) * serdema pêşîn ilkçağ * dinya di serdema atomê de, em jî hîna di nav şerê ji bo şaristaniyê de ne dünya atom çağında, biz hâlâ medeniyet kavgası içindeyız * zanayên serdemê çağın bilginleri 2. dönem, devir * hunermend guvahê serdema xwe ye sanatçı döneminin tanığıdır
serdema antîk nd antik çağ
serdema atomê atom çağı
serdema berbesî dîr/nd maden devri
serdema berdîn nd taş devri
taş devri
serdema berdîn a sîqalkirî cilâlı taş devri
serdema berê dîr/nd Eski Çağ
serdema beriya olê nd din öncesi
serdema bestelekê jeo buzul dönemi (veya çağı)
serdema bestelekê (an jî pleîstosenê) jeo buzul dönemi (veya çağı)
serdema çaremîn dördüncü çağ
serdema daykaniyê dîr/nd anaerkil dönem
anaerkil dönem
serdema duyemîn jeo/nd ikini çağ, mezozoik
serdema kevirîn dîr taş devri
taş devri
serdema kevirîn a sêyekî dîr cilâlı taş devri
serdema kevnare nd 1. antik çağ 2. rd antik çağ (bu çağa özgü olan)
serdema madenî dîr/nd maden devri
serdema navîn dîr/nd Orta Çağ
serdema nêzik dîr/nd Yakın Çağ
serdema nû dîr/nd Yeni Çağ
serdema pêşîn dîr/nd İlk Çağ
jeo birinci çağ, paleozik serdem
serdema qeşahiyê jeo/nd buzul dönemi (veya çağı)
serdema qeşahiyê (an jî qeşayî) jeo buzul dönemi, pleistosen
serdema qeşayî jeo/nd buzul dönemi (veya çağı)
serdema sêyemîn nd üçücü çağ, senozoik
serdema sifirîn rd/nd kalkolitik
serdema zêrîn nd altın çağ
serdemên tarî karanlık çağlar
serdeq rd kalbur üstü, seçkin
serder m 1. atkı (üst eşik) * serdera derî kapı atkısı 2. lento, boyunduruk (kapı veya pencereler için) * serdera paceyê pencere lentosu 3. rüzgarlık
serder kirin l/gh kavratmak
serderî m 1. siperlik, siper, güneşlik (kapı, pencere, lâmba gibi şeylere yapılan koruyucu engel) 2. atkı, üst eşik
serderk bnr serder
serderkirin m kavratma
serdest etkin, egemen.
rd 1. egemen 2. egemen (sözünü geçiren, üstünlük kazanan) 3. üstün * jîrahiyeke serdest üstün zekâ, zehir gibi zekâ 4. baskın, üstün * kurik li gorî hevalên xwe serdest derket çocuk arkadaşlarına göre baskın geldi 5. başat, dominant 6. hâkim (herhangi bir konuya vakıf olan) * nivîskarekî ku ji ziman re serdest e dile hâkim bir yazar 8. hâkim (duygu, davranış vb.yi iradesiyle denetleyebilen kimse) * ji hêrsa xwe re serdest e sinirlerine hâkim birisi 9. kazak (karısına söz geçirebilen) 10. üst, yukarı (makam, sınıf, aşama olarak yukarıda olan) * ew polek ji me serdest bû o bizden yukarı sınftandı 11.nd/nt ezen
serdest bûn l/ngh 1. üstünleşmek, üstün duruma gelmek, yeğinleşmek 2. baskınlaşmak 3. hâkim olmak
1) üstün olmak 2) hâkim olmak 3) başat olmak
serdest hatin üstün gelmek * dilê jinikê bi ser xort de meyl dibû, lê di encamê de aliyê aqil û mantiq serdest hatin kadıncağızın gönlü gence kayıyordu, fakat neticede akıl ve mantık tarafı üstün geldi
serdestane h 1. üstünce 2. baskınca, başatça 3. hâkimane
serdestbûn m 1. üstünleşme, üstün duruma gelme, yeğinleşme 2. baskınlaşma 3. hâkim olma
serdestbûyîn m 1. üstünleşme, üstün duruma gelme, yeğinleşme 2. baskınlaşma 3. hâkim olma
serdeste onbaşı.
serdeste (i) rd 1. üstün 2. kalbur üstü, seçkin
serdeste (ii) lşk/n onbaşı
serdestetî m onbaşılık
serdestî m 1. egemenlik 2. üstünlük 3. başatlık 4. hâkimlik (duygu, davranış vb.yi iradesiyle denetleyebilme) 5. kazaklık (karısına söz geçirebilme)
serdestpêk m 1. başlangıç, iptida 2. rd ilk 3. wj/m giriş (edebî eserlerde önsözden sonra yer alan bölüm)
serdestpêkî rd ilkel, iptidaî (gelişmesinin başında bulunan)
serdevk m kapak (herhangi bir şeyin kapağı)
serdevka aşikê ant mide ağzı
serdevka aşikê (madeyê an jî madê) mide ağzı
serdevka madeyê ant mide ağzı
serdevkî h yüzükoyun * ez hez dikim ku li ser devkî xwe li ser çîmenê dirêj bikim çimene yüzükoyun uzanmayı seviyorum
serdew m yarma, kızartılmış yağ ve keşkten yapılan bir yemek
serdewlet nd/nt devlet başkanı
serdewletî m devlet başkanlığı
serdeyî wj/m edebiyatta başkalarının gazallerine eklemede bulunma
serde pêlekan
derince, nerdigan, silim, pêlekan, tirec.
ji: ser- +
serde çûn (lêker) serûbin kirin, herişandin, noqî kirin.
ji: serde + çûn
serdeçûn (navdêr, mê) hilçûn.
ji: ser- +de +çûn
serdegirtin (navdêr, mê) pêgirtin.
ji: ser- +de +girtin
serdehatî (rengdêr) (Binihêre:) serde
serdem heyam, çax
Nav.
Hevwate: çax, dem, heyam, wext, zeman.
Bikaranîn: li çi serdemê: kengî li wê serdemê: hingê ji çi serdemê ve: ji kengî ve (ta niha).
ji: ser + dem.
: hevçax, hevçaxî. Bi soranî: kat
serdema kevirîn di şaristaniyekê de heyamên ku alav û amanên kevirîn dihatin bikaranîn
serdema navîn (navdêr, mê) Qirna Navîn, Çerxa Navîn, Esra Navîn, (di dîroka Ewropayê de) n. salên 500 ta 1500 pz.
Bide ber: Serdema Kevnar, Serdema Nû.
ji: serdem + -a + navîn
serdema raperînê di şaristaniyekê de heyamên ku şoreşên dijî zordestiyê mohra xwe lê xistine
serdema ronahiyê di şaristaniyekê de heyamên destpêka rewşenbîriyê
serdemên zêrîn di şaristaniyekê de heyamên ku pêşketin tê de gihiştiye asta hera bilind
serdemî (navdêr, mê) evdemî, rojaneyî, aktûel.
ji: serdem +-î
serdengkî (navdêr, mê) bi serdengî.
ji: ser- +deng +-kî
serdengnasî (navdêr, mê) serdengzanî.
ji: ser- +deng +-nasî
serdengzanî (navdêr, mê) serdengnasî.
ji: ser- +deng +-zanî
serdeq giregir, serdeste, seroke, xuyanî, bijare.
ji: ser- +
serder (navdêr, mê) serderî, serdor, serê deriyê xaniyekî.
ji: ser + derî - î
serderî (navdêr, mê) serder, serdor, serê deriyê xaniyekî.
ji: ser + derî
serdeşt Serenav,mê, bajêrek li rojhilatê Kurdistanê
serdest 1. desthilat 2. bibandor *“bindest û serdest, nabin yek dest”
(rengdêr) (navdêr) serwer, serdar, emirdar, hakim, domînant, kesa/ê ku dikarin hikimî li kesên din bikin, kesa/ê ku kontrol di destî de ye, tişta/ê ku hemberî yên din zêdetir yan xurttir e, fermandar, zal, xweser, deshilatdar, hukimran, zoran, paşa, serok, pêşeng, pêşewa, lîder, rêber, pêşkêş, serbest, azad, rizgar.

Bide ber: serbest.
Dijwate: bindest.
ji: ser + dest.
Bikaranîn: Lêker: serdest bûn, serdest kirin. Navdêr: serdestbûn, serdestkirin Rengdêr: serdestbûyî, serdestkirî.
: serdestî
serdest bûn desthilat bûn
(lêker)(Binihêre:) serdest
serdest hatin (lêker)(Binihêre:) serdest
serdest kirin (lêker)(Binihêre:) serdest
serdestbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) serdest
serdestbûyî (rengdêr) (Binihêre:) serdest
serdeste di artêşê de fermandarê desteyeke ji 12 kesan pêkhatî
(navdêr) onbaşî, sercoxe, erîf, efserên bi nizmtirîn pileya eskerî.
ji wêjeyê: Duh di operasyonên ku li derdora Çiyayê Kupelî têne meşandin de pevçûn derket. Di pevçûnê de Çawişê Pispor ê Piyade Mustafa Çîgîloglu, Serdesteyê (Onbaşi) Piyade Muhammet Bînîcî, Serdesteyê Piyade Omer Yaman û Leşkerê Piyade Mustafa Coruk jiyana xwe ji dest da..
ji: ser- + deste anku serokê komeke eskeran.
: serdesteyane serdestetî serdesteyî
serdestetî (navdêr, mê) rewşa serdestebûnê.
ji: serdeste + -tî
serdesteyane (rengdêr) bi awayekî serdeste.
ji: serdeste + -ane
serdesthatî (rengdêr) (Binihêre:) serdest
serdesthatin (navdêr, mê) (Binihêre:) serdest
serdestî desthilatî
(navdêr, mê) serwerî, serdarî, deshilatdarî, hukimranî, zalî, zoranî, hakimî, hakimbûn, serbixweyî, zordestî, zordarî, pêşengî.
Herwiha: serdestîtî.
ji: serdest + -î
serdestî kirin (lêker)(Binihêre:) serdestî
serdestkî (navdêr, mê) bi giringî, bi serdestî.
ji: serdest +-kî
serdestkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye serdest kirin
serdestkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) serdest
serdev vezelandina ser navê.
serdewlet serekdewlet.
ji: ser- +
serdem age, era, epoch, period
serdema navîn the Middle Ages
serdest dominant
m. overlord.
serdest bûn to dominate
to dominate, to succeed
serdestî domination
(f.) domination, hegemony
f. mastery, rule.
serdestî kirin v.t. to rule: yên ku îro serdestiya kurdan dikin=those who rule over the Kurds today
v.t. to rule: yên ku îro serdestiya kurdan dikin=those who rule over the Kurds today
serdem Zeitraum
serdest Herrscher
siegreich
vorherrschend
serdestî Vorteil
serde m. pîr, sitûpîr, terbîye n.
serde bûn tng. perwerde bîyene, terbîye bîyene, perwerdeyîyene
serde kirin lg. perwerde kerdene, terbîye kerdene, perwerdenayene hatin serdekirin llb. perwerde kerîyene, ameyene perwerdekerdene
serdehatî m. serameyise, macera, serwane, yadaste, serdeameyise, seruwane m.
serdeker m/n. perwerdeker, pedagog, terbîyed, perwerdekar n.
serdekerkerî m. perwerdekerîye, perwerdekerênî m.
serdem m. sedsere, qurne, esr, sesere m.
serdema antîk n. demo antîk, çaxo antîk n.
serdema berê n. çaxo kan, tawo ka n.
serdema çaremîn n. çaxo çarin n., seredema çarine m.
serdema duyemîn n.jeo. çaxo diyin, mezozoîk, seredema diyine n.
serdema kevirîn n. çaxê kemeran, dewrê beran n.
serdema kevnare n. demo antîk, çaxo antîk n.
serdema navîn n. çaxo mîyanên, çaxo ortên n.
serdema nû n. çaxo newe, neweçax n.
serdema pêsîn n. tawo verên, çaxo verên n.
serdema sêyemîn n. çaxo hîrêyin n.
serder m. asmaqe (lojine de) m.
serderî m. serbere, berarî, serber m.
serderya n. serê deryayî n.
serdest rd. serçaq, sereta, sereke, serdest
n. serdeste, serê deste n.
rd. serdest, fermanrewa, hakim, hukumran
serdest bûn tng. serdest bîyene
serdestbûn m. serdestbîyayis n.
serdeste n. lsk. serdeste, onbasî n.
serdestetî m. serdesteyîye, serdesteyênî m.
serdestî m. serdestîye, fermanrewayîye, hakimîyet, serdestênî, hukumranîye, hegemonya, fermanrewayênî, hukumranênî m.
serdestpêkî rd. îptîdayî, hovêverî, prîmîtîf, seredeyî
serdevka asikê n. ana. fekê madeyî, fekê rencî n.
serdevka madeyê n. ana. fekê madeyî, fekê rencî n.
serdevkî rd. fekerî, nûr, virosî, fekvirosî, feknûr, fekrî, devrosî, fekru, fekrosî