Encamên lêgerînê
req 1.kalkık, ereksiyon. 2.su kaplumbağası.
zo/m su kaplumbağası
rd 1. katı, sert (yumuşak karşıtı) * nanê req sert ekmek 2. kuru, sert, katı * sabûna req sert sabun 3. takır takır * nanekî req û hişk takır takır bir ekmek 4. kaskatı 5. sert, sivri, keskin * zimanê wî req e dili sivri 6.takır takır (sert ve kuru biçimde)
m küt (bir nesneye vurulduğunda çıkan ses)
req (i) bnr teq û req
req (v) rd 1. seyrek (sık karşıtı) * teyrikê lê xistiye, pelê darê req bûne dolu vurumuş ağacın yaprakları seyrekleşmiş 2. sığ (göl, deniz, akarsu vb. için) * reqa avê suyun sığ yeri
req (vi) m taşlık arazi
req bûn katı olmak
req bûn (i) l/ngh 1. sertleşmek, katılaşmak 2. kurumak (nesneler için; yumuşaklığını yitirmek) 3. kaskatı kesilmek, kaskatı olmak 4. donmak (buz tutmak)
req bûn (ii) l/ngh sığlaşmak
req kirin l/gh 1. sertleştirmek, katılaştırmak, pekleştirmek 2. dondurmak
req req küt küt * got req req li derî da küt küt diye kapıyı vurdu
req û çûn anîden gitmek
reqabet m 1. rakabet 2. yarışma, rakabet
reqabet kirin rekabet yapmak
reqaço m 1. kramp 2. bir tür kasılma (bir tür kasılma sonucu oluşan hastalık)
reqakirî rd kolalı
reqalav m donanım (bilgisayar terimi olarak)
reqandî rd 1. sertleştirilmiş, katılaştırılmış 2. kolalı 3. sıkı dokunmuş olan
reqandin l/gh 1. takırdamak 2. tıklatmak * me reqande derî kapıyı tıklattık 3. şakırdamak 4. girişmek (yemeye başlamak) * bi kevçiyan reqande savar kaşıkla bulgura girişti 5. girişmek (dövmeye başlamak, vurmak, aşketmek) * wisa reqandiye nan ku... ekmeğe öyle girişmiş ki...
reqandin (i) m 1. sertleştirme, katılaştırma 2. kolalama, kolalayış 3. sık dokuma
l/gh 1. sertleştirmek, katılaştırmak 2. kolalamak 3. sık dokumak
reqandin (ii) m 1. takırdama 2. tıklatma 3. şakırdama 4. girişme (yemeye başlama) 5. girişme (dövmeye başlama, vurma, aşketme)
reqandin (tiştekî) yumulmak, girişmek, saldırmak * mîna gurê har reqandibûn xwarinê yemeğe aç kurtlar gibi yumulmuşlardı
reqandin hev 1) birbirine girişmek 2) atışmak
reqas (i) fîz/m pandül, sarkaç
reqas (ii) n rakkas (raksı meslek edinmiş erkek)
reqase m rakkase, dansöz
reqasetî m rakkaselik, dansözlük
reqasger m rekkase
reqasok n rekkas
reqatî m 1. sertlik, katılık 2. kuruluk
reqayî rd sertçe
reqbûn (i) m 1. sertleşme, katılaşma 2. kuruma (nesneler için; yumuşaklığını yitirme) 3. kaskatı kesilme, kaskatı olma 4. donma (buz tutma) * pileya reqbûnê donma derecesi
reqbûn (ii) m sığlaşma
reqbûyîn (i) m 1. sertleşiş, katılaşış 2. kuruyuş (nesneler için; yumuşaklığını yitirme) 3. kaskatı kesiliş, kaskatı oluş 4. donuş (buz tutma)
reqbûyîn (ii) m sığlaşış
reqço çelik çomak.
reqdîsk m harddisk (bilgisayar hardiski)
reqê beqê bû çawîşê erzeqê argo hakketmediği göreve gelmek
reqeçem m su kıyısındaki taşlık arazi
reqeço m çelik çomak
reqeçov m çelik çomak
reqedar rd kolalı
reqel bnr çeqel û reqel
reqele rd arık, sıska, cılız
reqele bûn l/ngh arıklamak, arıklaşmak
reqele kirin l/gh arıklatmak
reqelebûn m arıklama, arıklaşma
reqelekirin m arıklatma
reqeletî m arıklık
reqem m rakam
reqem (ii) n organ, uzuv
reqem lê danîn l/bw rakamlamak
rakamlamak
reqema pir mezin astronomik rakam
reqemên romen nd Romen rakamları
reqemeşk m kuru tulum
reqemî rd rakamlı * hejmareke sê reqemî üç rakamlı sayı
reqên bnr reqîn
reqên deryayê zo/nd deniz kamlumbağaları
reqereq h 1. takır takır 2. şakır şakır
reqesok m rakkase
reqezevî m sert kuru arazi, çorak
reqf m set
reqhêzan m tahtarevali
reqî (i) m rakı
reqî (ii) m sertlik, katılık
reqî (iii) m katı yeşil sabun
reqîb nd/nt 1. rakip 2. hasım, karşıt
reqîbî m rakiplik, rekabet
reqîbî kirin rekabet yapmak
reqif m set
reqifandin m set çekme
l/gh set çekmek
reqîn 1.şıkırtı tıkırtı. 2.şıkırdamak, tıkırdamak.
m 1. takırdama, tıkırdama 2. şakırtı * reqîna kevçiyan bû her tarafta kaşık şakırtıları 3. silâh sesi
reqîn jê anîn l/bw kütletmek
kütletmek
reqîn jê birin l/bw kütletmek
kütletmek
reqîn jê çûn l/bw kütlemek
kütlemek
reqîn ji serê (yekî) çûn kafasına dank etmek (veya demek)
reqînî m 1. takırtı 2. şakırtı
reqînî jê anîn l/bw 1. takırdatmak 2. şakırdatmak
takırdatmak
reqînî jê hatin takırdamak
reqîptî m 1. rakiplik 2. hasımlık, karşıtlık
reqisandin m 1. raksettirme 2. oynatma (herhangi bir canlıya istenilen hareketleri yaptırma)
l/gh 1. raksettirmek 2. oynatmak (herhangi bir canlıya istenilen hareketleri yaptırmak) * hirç reqisandin ayı oynatmak
reqişandin m su serpme
l/gh su serpmek
reqisîn m raksetme, kırınma
l/ngh raksetmek, kırınmak
reqisvan nd/nt rakseden
reqîtî (i) m 1. sertlik, katılık 2. kuruluk
reqîtî (ii) m sığlık
reqkirin m 1. sertleştirme, katılaştırma, pekleştirme 2. dondurma
reqoyî rd katıca, sertçe
reqreq bnr reqereq
reqs m rakıs
reqs kirin l/gh raksetmek
rakıs etmek, raksetmek
reqsandin bnr reqisandin
reqsgeh m dansing, disko
reqsker nd/nt rakkas, dansçı
reqskirin m raksetme
reqsok m 1. rakase 2. rd kıvrak
reqsvan nd/nt rakkase
reqsxane m disko
reqûn h dört nala
req [I] kûsiyê avê [II] sext, hiphişk
1. ne nerm kevirîn, qayim, şidiyayî, sift, silb, paydar, ne nerm, wek keviran, wek beran: Kevir req in lê doşek nerm in. Ev nan req bûye, nikarim bixwim..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌ق.
Dijwate: nerm.
Bikaranîn: Lêker: req bûn, req kirin. Navdêr: reqbûn, reqkirin Rengdêr: reqbûyî, reqkirî.
ji: ji erebî رقيع (reqî), hevreha aramî ܪܩܝܥܐ (reqia), îbrî רקוע (raqua).
: reqî reqîtî reqtî
req bûn hişk û rakişandî bûn
(lêker)(Binihêre:) req
req ketine avê, xwe dane ber tavê (biwêj) xwe ji tiştên xeter dûr girtin û li kêfa xwe nêrîn. ji wan re çi, bextewar li serê wan be, req ketine avê, xwe dane ber tavê.
req kirin hişk û rakişandî kirin
(lêker)(Binihêre:) req
req û rût bûn (biwêj) tu tiştek tune bûn, feqîr û xizan bûn. req û rût û birçî bûn/bêerd û bêxanî bûn. firat cewerî
reqabet (navdêr, mê) hevrikî, dijberî, hevberî, berberî, mixalefet, ixtilaf, misabiqe, riberizî, pêşbazî, pêşbirk, dijî hev bûn, dijî hev xebitîn, berêkane, tirat, berebazî, hawirkan, sîbaq, riberiz, tersî, zidî, kêbirk, milmilane, yarî, hevber bûn, lec, hawirkanî.
ji: Ji erebî, têkildarî reqîb.
Bikaranîn: Lêker: reqabet kirin. Navdêr: reqabetkirin Rengdêr: reqabetkirî
reqabet kirin (lêker)(Binihêre:) reqabet
reqabetkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye reqabet kirin
reqabetkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) reqabet
reqandin (lêker)(navdêr, mê) hişk kirin, req kirin , (mecazî) kirina tiştekî bi awayekî zêdeyî adetî û bi awayekî çêjdar, repandin, Min reqand qelemaçan. Min reqand Şorbeyê. li tiştekî sor bûn an jî germbûn, kela dilê xwe hênik kirin, bezandina sewalan û bi piranî ya hespan. Min hesp serebejêr kir û raqand..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌قاندن. Tewîn: Lêker: -reqîn-.
Têkildar: reqîn
reqas 1. semajen 2. lotikavêj *“kesê ku ne di govendê de be, fît reqas e”
(navdêr) kesa/ê reqisê dike, reqisker, danser, semaker, govendker, dîlanker, dawetker.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌قاس.
ji: ji erebî رقاص (ṛeqqaṣ: reqas, reqisker) ji رقص (ṛeqṣ: reqs) ji رقص (ṛeqeṣe: reqisîn).
: reqasî, reqasîtî, reqastî
reqasî (navdêr, mê) rewşa reqasbûnê.
ji: reqas + -î
reqbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) req
reqbûna rehçikan hişkbûn û rakişîna rehên xwînê
reqbûyî (rengdêr) (Binihêre:) req
reqê sêlane (navdêr, nêr) reqê firatê ku tenê di çemê Firatê û Dîcleyê de dihê dîtin. Navê zanistî: Rafetus euphraticus
reqele 1. hejar 2. yax
reqem jimare
(navdêr, mê) jimare, hejmar, hijmar, jimar, nimre, numare, jumar, jumare, (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 û hwd), micar.
ji: Ji erebî.
: bêreqem, bêreqemî, bireqem, reqemdar, reqemdarî, reqemnas, reqemnasî, reqemî
reqemdar (rengdêr) bijimare, bihejmar, bihijmar, bijimar, binimre, binumare, bijumar, bijumare.
ji: reqem + -dar.
: reqemdarî reqemdarîtî reqemdartî
reqemdarî (navdêr, mê) rewşa reqemdarbûnê.
ji: reqemdar + -î
reqemî (navdêr, mê) rewşa reqembûnê.
ji: reqem + -î
reqereq teqereq, şîqeşîq, şeqeşeq, şiqeşiq, xişexiş, xirexir, qirçeqirç, xirtexirt, reptep
reqereq kirin (biwêj) dengê reqîniyê jê derketin. heke wî wisa reqereq nekira, em şiyar nedibûn.
reqîb (navdêr, mê) hevrik, dijber, dijmin, mixalif, pêşbaz, pêşbirkvan, kesên yan tiştên dijî hev: Ey Reqîb (sernavê sirûda neteweyî ya kurdan), rikeber, oponent, pêşber.
Herwiha: raqîb.
ji: Ji erebî, têkildarî reqabet.
: reqîbî, reqîbîtî, reqîbtî
reqik (navdêr, mê) sune, qimil, kîsele, kêzek biçûk û zerardar ku dişibite reqê, li çandiyên weke genim û nîskan dixe û xesarek mezin dide wan. Navê zanistî: aelia rostrata
reqim (navdêr, mê) ew kevirê ku berî kaxez derkevin li ser wan resim dihatin çêdikirin û dihat nivîsandin.
ji wêjeyê: Ez şah im delala minXalîs bê qisûra minDunya ber destûra minCa were huzûra minŞênke kuşk û sera minWalgerîne textê minTu xwe bibe bextê minDayne meclîs suhbetêBi evîn û muhbetêEz ê nakim tu fermanXêncî hûba dû û dermanEz ê hildim tiliya teBigirim takî guliya teKuzkê dilê xwe dakimGazî şems û xweda kimSer reqimê binivîsimDewsa morê ramûsimÛ ji sahê muhbetêBişînim ser cimaetê.
ji: ji erebî, têkilî reqem.
reqînî jê anîn (biwêj) dengê reqînî jê derxistin. rêber bi destên xwe reqînî ji deriyê wî anî.
reqîq (rengdêr) dilovan, dilnerm, mihrevan, bexşende, birehm, piyar, rehman, muşfîq, rehîm, şefîq.
Herwiha: raqîq.
Bide ber: reqîb, refîq.
ji: Ji erebî.
: reqîqî, reqîqîtî, reqîqtî
reqîqî (navdêr, mê) rewşa reqîqbûnê.
ji: reqîq + -î
reqis (navdêr, mê) sema, dans, dîlan, govend, dawet, livîna bi ahengî li ber muzîkê.
Herwiha: reqs.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌قس.
Bikaranîn: Lêker: reqis gêrran, reqis girê dan, reqis kirin. Navdêr: reqisgêrran, reqisgirêdan, reqiskirin.
ji: ji erebî رقص (ṛeqṣ: reqs) ji رقص (ṛeqeṣe: reqisîn), hevreha aramî ܪܩܕܐ (reqda), îbrî ריקוד (riqqûḏ).
: reqas, reqasï, reqisandin, reqisandî, reqiser, reqiserî, reqisgeh, reqisgêrr, reqisgêrrî, reqisîn, reqisîner, reqisînerî, reqisok, reqiskar, reqiskarî, reqisker, reqiskerî, reqiskêş, reqiskêşî, reqisnas, reqisnasî, reqisvan, reqisvanî, reqiszan, reqiszanî
reqis kirin (lêker)(Binihêre:) reqis
reqisandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye reqisandin
reqisandin (lêker)(navdêr, mê) dansandin, dan reqisîn, reqs pê kirin, anîn govendê, înan dîlanê: Akrobat hirçan li sîrkan direqisînin..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌قساندن.
Herwiha: reqsandin. Tewîn: Lêker: -reqisîn-.
Bide ber: rexsandin.
Têkildar: reqas, reqisîn, reqs.
ji wêjeyê: Piştî kurtenalînekê, min destmal di nava tiliyên xwe de reqisand. Min ji “Zavayê Mirî” () re şabaş li ser şabaşê da, ji vê serê dikê heya wê serê dikê yê din govend bi sêgavî gerand. Di orta dikê de stûxwar sekinîm. Destmal ji destê min ket. Çîp û çok li min lerizîn. Bi îskeîsk giriyam. Bi dengekî bilind keniyam û dîsa giriyam..
: reqisandî, reqisîner
reqisandin/direqisîne/bireqisîne 1. rakirin cergebezê 2. lotik dan avêtin *“heke xwedanê malê li defê bide, dê biçûkan bireqisîne”
reqisîn (lêker)(navdêr, mê) sema kirin, dans kirin, govend kirin, dîlan kirin, dawet kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڕه‌قسین.
Herwiha: reqisiyan, reqisyan. Tewîn: Lêker: -reqis-.
Têkildar: reqisandin.
Bide ber: qerisîn.
ji: reqs + -în.
: reqisî, reqisok, reqisvan, reqisvanî
reqisîn/direqise/bireqise 1. lîstin 2. lotik avêtin *“ew ber defa bêdeng jî direqise”
reqisîyayene (Zazaki) (lêker) reqisîn
reqisker (navdêr) kesa/ê reqisê dike, danser, semaker, govendker, dîlanker, dawetker, reqas.
Herwiha: reqiskar, reqisvan.
Hevwate: reqas.
ji: reqis + -ker.
: reqiskerî
reqiskerî (navdêr, mê) rewşa reqiskerbûnê.
ji: reqisker + -î
reqiskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye reqis kirin
reqiskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) reqis
reqisnayene (Zazaki) (lêker) reqisandin
reqisnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin reqisandin
reqisvanî (navdêr, mê) karê reqisvanan.
ji: reqisvan + -î
reqîtî (navdêr, mê) hişkatî, hişkî, sirtî, tundî, sextî, zîwanî, zixî, tenikî, notî, tûjî, çorsî.
ji: req +-îtî
reqitîn/direqite/bireqite 1. (erd) av hilçinandin xwe 2. ziwa û hişk bûn
reqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye req kirin
reqkirin (navdêr)gihorîna made yan tiştên din ji gaz ile û nerim bo reqî
reqoyî (navdêr, mê) hişkoleki, rcqayî.
ji: req +-oyî
reqs 1. cergebez 2. lîstik û şahî 3. lotik
reqsker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê reqs dike, danser.
ji: reqs + -ker
requiem (navdêr, mê). Xwendin: rekîm, rêkîm, (wêjeyî) zêmar, şînî, reşgirêdan, mersiye, matemînî, lawika miriyan, stirana ku li ser kesek mirî tê gotin, nivîsa ku bo bibîranîna kesek mirî hatiye nivîsîn, zêmar.
ji wêjeyê: Requiemek Ji Bo Azad Ronakbar(sernavê nivîsarek Kawa Nemir, Diyarname.com, 12/2010).
ji: Ji latînî
request daxwaz
pirs
tika
rîca, tîka, pêşniyaz, daxwaz, îstîrham 2. rewac, meqbûl, teleb 3. tişta ku tê xwestin 4. xwestin, tîka kirin, li ber gerîn, lave kirin.
rica kirin, Daxwaz, daxwazî, rewac, xwestin
requiem li gorî Katolîkan ji bo giyanê miriyan dua, lave, li ber Xwudê gerîn 2. (mûz.) îlahîya ku ji bo vê duayê hatiye danîn 3. rêûrisma ku ji bo bîranîna miriyekî tê kirin.
requiescat in pace (Lat.) Rehma Xwudê lê be. Xwudê ef û mexfîret bike. Xwudê vê dinyayê neyîne bîra. Xwudê ruhê wê bi rehm û dilovaniya xwe şa bike. (kurt.) R.l.P.)
xwedê rehma xwe lê bike. (kurte) R.l.P.
require dilkirin
xwestin
hewce bûn, muhtac bûn, pêdivî pê dîtin, pêwistî pê çêbûn, lazim bûn 2. xwestin, daxwaz kirin.
required pêwist
requirement hewce, îcab, pêdivî.
requisite pêdivî
(tişta) lazim, hewce, pêdivî, pêwist.
requisition daxwaz, xwestek, teleb, fermana fermî 2. xwestin, daxwaz kirin, bi fermî xwestin 3. xistin di bin barekî de, kar û wezîfeyek li yekî kirin an kar û wezîfeyek dan ser milê yekî.
requital berdêlk, bergîdan, berdêla tiştekî dan, muqabele.
requite di berdêla tiştekî de tiştek dan an kirin 2. xelat an ceza dan yekî 3. telafî kirin, heyfa xwe jê hilanîn.
req 1. m. turtle 2. stiff. Also see: req û rût.
req û rût stiff as a board
reqabet Binêre: rikeberî
reqem f. number
reqisîn (bireqise) to dance
v.i. to dance
req hart
sehr solide
req û rût baumlos
ganz kahl
reqase Tänzerin
reqele dünn
reqele ketin abmagern
abnehmen
reqem Nummer
reqisandin zum Tanzen bringen
reqisîn tanzen
reqs Tanz
req rd. firk, sêrek, firq
m. kola, qola m.
n. zoo. kesa awe, awkesa, kesika awe m.
m. req, teq n.
rd. tenik, sax (awe de)
req bûn lng. . tenik bîyene, tenikîyene
req û rût rd. rutûsilt, zitbulit, siltûtazî, rutûtazî, rutûrepal, rip-rut, zulut, rut-silt, baneûbanqilîz, dîlhorî, req û rut, çîpçîplax, riprepal, rut û repal
reqabet m. reqabet n., têverestis /?., rikverîye m., têrikîye m.
reqabet kirin lg. . reqabet kerdene, rikverîye kerdene, hemberîye kerdene, têver estene, têy sere antene
reqan m. cog. aldak, kere n.
reqandî rd. kolleyin, qolleyin
reqandin lg. cinezelnayene, cirepnayene, ciqelebnayene, cinetelnayene, ciqeldayene, verkewtene
lg. reqnayene, seqnayene
m. reqnayis, seqnayis n.
lg. sert kerdene, tat kerdene, husk kerdene
reqas m. pandul, reqqas n.
m. reqes, reqs n.
reqase m. reqeseke,reqesoke m.
m. dansoze, reqase, reqeswane, reqesîyoxe m.
reqasetî m. dansozîye, reqeswanîye, reqesîyoxîye, dansozênî m.
reqeçov m. telûr, çunçuwa, qurz, çel, tule n.
reqele rd. jar, weza, ruç, zayif, kelax, req, zaîf
rd. qîq, req, çîq, qîqerut, zêlexte
reqem m. mat. hûmare, reqem n.
m. reqem, hûmare n.
reqem lêdanîn reqem piranayene, hûmare piranayene kr.
reqemî rd. reqe m., hûmareyî, reqemên, hûmareyên
reqên deryayê kesayên deryayî, kesikên deryayî
reqereq bûn lng. reqayene, reqereq bîyene
reqesok m. reqeseke, reqesoke m.
reqhêzan m. qirnaqoçike, qilonqiz, darxîçike, texterewane m.
reqî m. reqî, ereqî m.
reqîb n. êxim, reqîb, verever, gamver n.
reqîn lng. . reqîyene
reqinî m. reqîye m.
reqinî jê anîn tg. reqîye cira ardene, seqîye cira ardene
reqisandin lg. reqesnayene, reqisnayene
m. reqesnayis, reqisnayis n.
reqisîn lng. . reqesîyene, kay kerdene, dans kerdene, reqisîyene
m. reqesîyayis, kaykerdis, danskerdis n.
reqîte n. ana. mîyaneyo barî n.
reqîxur m/n. reqîsimitox n.
reqs rd. sert, husk, tat
m. reqs, dans, reqes n.
reqs bûn lng. . sert bîyene, husk bîyene, tat bîyene
reqs kirin lg. sert kerdene, tat kerdene, husk kerdene
reqsayî rd. sertkî, tatkî, sertane, tatane
reqsî m. sertîye, tatîye, sertênî, tatênî m.
reqsitî m. sertîye, tatîye, sertênî, tatênî m.
reqsoyî rd. sertkî, huskî, tatkî, sertane, tatane
reqsvan m/n. reqesd, dansd, reqeswan, dansor n.
reqe sukaplumbağası