Encamên lêgerînê
qer bnr ker (III)
nd/rd 1. parlak siyah 2. kara, esmer (kimse) 3. yağız * hespê qer kara yağız at
qer (ii) mat/fiz rd iç bükey, obruk
qer dan l/gh kovmak
qer û qirûdî kara kuru kimse
qerac kıraç.
bnr qeraç
qeraç rd kıraç (verimsiz toprak)
qeraca bir buğday türü * genimê qeraca karaca buğday
qeraçedar nd/rd konar göçer
qerafe m su değirmeni dolabı
qeram (i) bot/m hasırotu (Typha)
qeram (ii) n kapak
qeram (iii) rd enayî
qerame m kışlık ekin
qeramî m enayilik
qeramik m soğuktan dolayı yerin buzlanması
qerampûçk m tırmık, tırmalama
qerampûşk m tırmık, tırmalama
qeran n kral
qerandin (i) m yatıştırma, ıstırabını dindirme
l/gh yatıştırmak, ıstırabını dindirmek
qerandin (ii) vazgeçirme, caydırma
l/gh vazgeçirmek, caydırmak
qerar n 1. karar (bir iş veya sorun hakkında düşünülerek verilen kesin yargı) * ez ji vî qerarê xwe venagerim ben bu kararımdan dönmem 2. karar (herhangi bir durum için; tartışılarak verilen kesin yargı) * qerarê dadgehê mahkeme kararı 3. karar (bu yargıyı bildiren belge) * qerarê dadgehê wergirt mahkeme kararını aldı 4. karar (değişmeyen, düzenli durum) * makîne li ser qerarekê dişixule makine bir karar üzre çalışır 5. mzk karar 6. karar (hava için; değişmez olma)
qerar betal kirin kararı bozmak (feshetmek)
qerar dan l/gh karar vermek, kararlaştırmak
karar vermek
qerar derxistin l/gh karar çıkarmak
karar çıkarmak
qerar girtin l/gh karar almak
qerar girtin (an jî stendin) karar almak
qerar lê anîn karar vermek
qerar lê dan karar kılmak
qerar lê hatin dan kararlaşmak * ev kar êdî qerar lê hatiye dan bu iş artık kararlaştı
qerar li serê dan karar altına almak
qerar li serê hatin dan kararlaştırılmak * ji bo geştê qerar li ser seat pêncan hate dan gezinti saat beşe kararlaştırıldı
qerar stendin l/gh karar almak
qerardan m karar verme, kararlaştırma
qerardar rd 1. kararlı 2. kararlı (düzenli, dengeli, istikrarlı)
qerardarî m 1. kararlılık 2. kararlılık (istikrarlılık)
qerardayî rd karar vermiş olan, kararlaştırılmış
qerardayîn m karar veriş, kararlaştırma
qerarder nd/nt karar verici
qerarderxistin m karar çıkarma
qerarê xwedê li canê (yekî) şikestî be and olsun ki, şart olsun
qerargeh m karargâh
qerargeh lê danîn karargâh kurmak
qerargirtî rd karar alınmış olan
qerargirtin m karar alma
qerarname m kararname
qerarstendî rd karar alınmış olan
qerarstendin m karar alma
qeraş (i) n 1. kıraçlık 2. rd kıraç (verimsiz toprak)
qeraş (ii) n değirmenci
qerase 1.kaldıraç, manivela. 2.mec. azman, zebella.
qerase (i) n 1. kaldıraç, manivela 2. arkıt (kapıların arkasına konulan kalın kuşak)
qerase (ii) rd iri, iriyarı, cesametli, kocaman
qeraşî m değirmencilik
qeraşî bûn l/ngh kıraçlaşmak
qeraşîbûn m kıraçlaşma
qerastin l/ngh kasılmak
qerastin (i) m 1. kaldırmaya çalışma (bir şeyi yerden kaldırmaya çalışma) 2. kıstırma (kapatarak sıkışmasına neden olma) 3. mec zora koşma
l/gh 1. kaldırmaya çalışmak (bir şeyi yerden kaldırmaya çalışmak) 2. kıstırmak (kapatarak sıkışmasına neden olmak) 3. mec zora koşmak
qerastin (ii) m kasılma, dayılanma
l/gh kasılmak, dayılanmak
qerastin (iii) m oyalama, geciktirme
l/gh oyalamak, geciktirmek * çi qas bavê min lez dikir, apê min diqerast ne kadar babam acele ediyorduysa da amcam oyalıyordu
qeratî m şekil
qerawal bnr qerewêl
qerawêl bnr qerewêl
qerawêlî kirin l/gh 1. muhafızlık yapmak 2. gözlemlemek
qerawil bnr qerewêl
qerax n 1. kenar (bir şeyin, bir yerin bitiş kısmı veya yakını) * taxên li qeraxên bajêr şehrin kenar mahalleleri 2. kıyı (kara ile suyun birleştiği yer) 3. kıyı, sahil (karanın deniz boyunca uzanan bölümü) 4. boy (yol, ırmak, deniz kıyısı) * li qeraxê rê mirov bi rêz bûbûn yol boyu insanlar dizilmiş 5. yan, yan tarf
qeraze m gelekte güvence için ayrılan mal veya arazi
qerbaş bnr qerwaş
qerbelek rd alacalı
qerbend m yeraltı hapishanesi
qerbûs n eğerin ön ve arka taraflarından her biri
qerçî bnr qereçî
qerçimandî rd buruşuk (buruşturulmuş olan)
qerçimandî (i) rd katlanık, katlı
qerçimandin (i) m katlama
l/gh katlamak
qerçimandin (ii) m buruşturma
l/gh buruşturmak
qerçîmek bnr qermûçek
qerçimî (i) rd katlanık
qerçimî (ii) rd buruşuk
qerçimîn (i) m katlanma
m katlanma
qerçimîn (ii) m buruşma
l/ngh buruşmak
qerçimokî rd buruşukça
qerd borç, ödünç, istikraz.
qerd (i) ast/m kadir
qerd (ii) maymun
qerd (iii) n borç
qerdan (i) bnr kerdan
qerdan (ii) m kovma
qerddar rd borçlu
qerddarî m borçluluk
qere nd ‘qere êrî lê kirî’ deyiminden geçer
qere êrî lê kirî cehennemin dibine gitsin
qerebalix bnr qelebalix
qerebalix bûn l/ngh kalabalıklaşmak
qerebalixbûn m kalabalıklaşma
qerebalixbûyîn m kalabalıklaşma
qerebaş bnr qerwaş
qerebe bnr qerebû
qerebîn m karabina (kısa namlulu tüfek türü)
qerebû m telâfi
qerebû bûn telafi olmak
qerebû kirin l/gh telafi etmek
telâfi etmek
qerebûker rd telâfi edici
qerebûkirin m telafi etme
qerec bnr qereçî
qereçî nd/nt 1. çingene 2. zanaatkar çingene, elekçi 3. çalgı çalan çingene
qereçîtî m 1. çingenelik 2. elekçilik
qeredax nd Karadağ
qeredaxî rd/nd Karadağlı
qerefîl bnr qerenfîl (II)
qerefîsk bnr qulûsk
qeregûn rd zavallı
qereltûn bnr qeretûn
qerem ant/m diz (kaval, baldır ve uyluk kemiğinin birleştiği yer)
qeremaç nd iskambil oyunu
qereman bnr qehreman
qereme rd donan şey
qeremên (yekî) sist bûn 1) diz bağı çözülmek 2) cesareti kırılmak, gözü korkmak
qeremetî m iftira
qeremît m kiremit
qeremok m 1. donma 2. kırım (hayvanlarınsoğuktan dolayı ölmesi)
qeremokî rd hastalıklı (soğuklar sonucu hastalanmış olan)
qeremokî bûn l/ngh soğuktan dolayı hayvan kırıma uğramak
qeremokîbûn m soğuktan dolayı hayvan kırıma uğrama
qeremûşk (i) m 1. kabuk 2. yara kabuğu
qeremûşk (ii) m tırmık, tırmalama
qeremûşk dan l/gh tırmalamak
qeremûşkdan m tırmalama
qeremûx m kuşkonmaz
qerenfil (i) m hızma
qerenfîl (ii) bot/m 1. karanfil (Dianthus caryophylllus) 2. karanfil (bu bitkinin baharat olarak kullanılan boncuğu)
qerengoz bot/m kengergillerden bir bitki
qerepere m gürültü, fizan, şamata
qereperene m karartı * qereperene tên ber çavê min gözümün önünde karartılar oluşuyor
qerepîn bnr qerebîn
qereqas m bir tür ağaç
qereqol m karakol
qereqola nîzamiyeyê nizamiye karakolu
qereqola polîsan polis karakolu
qereqûçik m serçe parmağı
qereqûçk m serçe parmağı
qereqûşî rd karakuşi, keyfî (gerçeğe, akla, yol ve yöntemlere uymayan)
qereqûşîtî m karakuşilik, keyfilik
qererîşk m kıkırdak
qerese m karın buzlanması, sertleşmesi
qerese (ii) markıt (kapıların arkasına konulan kalın kuşak)
qerese girtin kar buz tutmak, sertleşmek
qeresî bot/m 1. kiraz (Cerasus avium) 2. kiraz (bu ağacın meyvesi)
qereşîn m hanzal
qerêsîn m kasalma, dayılanma
l/ngh kasalmak, dayılanmak * xwe li me diqerêsin bize dayılanıyorlar
qereşpere m sarap
qeretû m karartı
qeretûk m karartı
qeretûn m 1. kahvaltı 2. kahvaltılık türü yiyecek, hafif yemek
qerewal bnr qerewêl
qerewaşîn m hizmet
qerewat n kravat
qerewaz nd/nt casus
qerewazî m casusluk
qerewêl nd/nt1. koruma, kuruyucu, muhafız 2. bekçi, gözcü, nöbetçi 3. dir kavas
qerewêldar nd/nt muhafız
qerewêlê şevê gece bekçisi
qerewêlî m 1. korumalık, koruyuculuk, muhafızlık 2. bekçilik 3. kavaslık
qerewêlî kirin 1) korumalık yapmak 2) bekçilik etmek
qerewêlî sekinîn nöbete durmak
qerewêlxane m bekçi kulübesi
qerewil bnr qerewêl
qerewîl bnr qerewêl
qerewildar bnr qerewêldar
qerewîlk m gırgır, şamata
qerexanî nd Karahanlı
qerez m garaz
qerezan m tartışma, münakaşa
qerezî m garazlık
qerf espri, nükte, şaka.
m 1. alay (bir şeyle öğlenme, onu küçümseme) 2. nükte, espri 3. wj/m mizah, gülmece 4. sn/şn gülüt
qerf kirin espri yapmak
alay etmek
qerf pê kirin l/bw 1. (birini) alaya almak, (biriyle) alay etmek 2. (biriyle) eğlenmek * divê mirov qerfan bi kesî neke insan kimseyle eğlenmemeli
(biriyle) alay etmek, (birini) alaya almak
qerf û qotik nükte espri
qerf û qotikên (yekî) hebûn (biri) nüktedan olmak
qerf û qûçik nükte, espri
qerfên xwe pê kirin (biriyle) alay geçmek, dalga geçmek, (birini) alaya almak
qerfî rd mizahî
qerfkar nd/nt mizahçı
qerfkarî m mizahçılık
qerfnivîs nd/nt 1. mizah yazarı 2. gülütçü
qerfok (i) nd bir üzüm türü
qerfok (ii) nd/nt 1. güldürücü 2. alaycı, şakacı
qerfokî m 1. güldürücülük 2. alaycılık 3. rd gülmeceli
qerfokî kirin l/gh güldürecek şeyler yapmak, tuhaflık etmek
qerfokîkirin m güldürecek şeyler yapma, tuhaflık etme
qerfoyî rd gülmeceli
qerh rd bezgin
qerhe bj/m ülser
qerî m parlak siyahlık
qeridandin m 1. iştahlandırma 2. imrendirme
l/gh 1. iştahlandırmak 2. imrendirmek
qeridîn m 1. iştahlanma, iştahı çekme 2. imrenme
l/ngh 1. iştahlanmak, iştahı çekmek 2. imrenmek * gava min kebab dîtin wisa dilê min qeridî wan kebabları görünce öyle bir imrendim ki
qerih m bezme
qerihandî rd bezgin, bezdirilmiş olan
qerihandin m bezdirme
l/gh bezdirmek
qerihîn m bezme
l/ngh bezmek
qerijîn m kırılma
l/ngh kırılmak
qeriman m 1. donma 2. fiz katılaşma 3. yorulma
qerimandî rd 1. donuk, camit, dondurulmuş 2. fiz katılaştırılmış 3. tutuk, yorulmuş (işlevini göremez duruma gelmiş olan)
qerimandin m 1. dondurma 2. fiz katılaştırma 3. yorma 4. tutuk duruma getirme 5. kuluçkaya yatırma
l/gh 1. dondurmak 2. fiz katılaştırmak 3. yormak 4. tutuk duruma getirmek 5. kuluçkaya yatırmak
qerimanî m 1. donma 2. fiz katılık
qerimî rd 1. donuk, camit 2. fiz katılaştırılmış 3. tutuk, yorulmuş (işlevini göremez duruma gelmiş olan) 4. kuluçkaya oturmuş (veya yatmış olan)
qerimîn m 1. donma (soğuktan donma) 2. fiz katılaşma (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp) 3. kaskatı kesilme, tutulma (tutuk duruma gelme) 4. hamlama, hamlaşma 5. yorulma 6. kuluçkaya oturma (veya yatma), gurklama, gurka yatma
l/ngh 1. donmak (soğuktan donmak) * di berfê de qerimîne karda donmuşlar * rûn qerimîbû yağ donmuştu 2. fiz katılaşmak (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp etmek) 3. kaskatı kesilmek, tutulmak (tutuk duruma gelmek) * ez qerimîme her tarafım tutulmuş 4. hamlamak, hamlaşmak * hingî li dukanê rûniştiye qerimiye dükkanda otura otura hamlamış 5. yorulmak 6. kuluçkaya oturmak (veya yatmak), gurklamak, gurka yatmak * li ser hêkan qerimîn kuluçkaya yatmak
qerimîner rd dondurucu
qerimîtî m tutukluk
qerimok m dondurma * li pastexaneyê her yek ji me hebek qerîmok xwar pastanede birer dondurma yedik
qerimokî rd ahırlaşmış (hayvan)
qerimokî bûn l/ngh ahırlamak
qerimokîbûn m ahırlama
qerîn (i) m vazgeçme
l/ngh vazgeçmek
qerîn (ii) m yatışma, ıstırabı dinme
l/ngh yatışmak, ıstırabı dinmek
qerîne m 1. dokunaklı söz, iğneli söz, imalı söz, kinaye 2. wj kinaye
qerîne di ber re avêtin (birini) iğnelemek, (birine) lâf dokundurmak
qerîne kirin l/gh imalı konuşmak, lâf dokundurmak
qerîne li bin çengê (yekî) xistin (birini) iğnelemek, lâf dokundurmak
qerînedar rd imalı, kinayeli
qerînek ant/m kıkırdak
qerînekirin m imalı konuşma, lâf dokundurma
qerîngan bot/m korunga
qerînok ant/m kıkırdak
qeris m bulgur ve mercimek irmiğiyle yapılan ekmek
qerisan m donma
qerisandî rd 1. donuk, camit, dondurulmuş olan 2. fiz katılaştırılmış 3. soğutulmuş olan
qerisandin (i) m 1. sıkıştırma, sokuşturma (zorla koyma, zorlayarak yerleştirme) 2. argo koyma, sokma
l/gh 1. sıkıştırmak, sokuşturmak (zorla koymak, zorlayarak yerleştirmek) 2. argo koymak, sokmak * qerisandiye devê wî ağzına sokmuş
qerisandin (ii) m 1. dondurma 2. fiz katılaştırma 3. soğutma 4. üşütme 5. ayazlatma
l/gh 1. dondurmak 2. fiz katılaştırmak 3. soğutmak 4. üşütmek 5. ayazlatmak
qerisdank m buzluk
qerisî rd 1. donuk, , camit 2. fiz katılamış 3. soğumuş olan
qerisîn (i) m 1. sıkışma (zorla yerleşme) 2. argo sokulma
l/ngh 1. sıkışmak (zorla yerleşmek) 2. argo sokulmak
qerisîn (ii) m 1. donma 2. donma, üşüme (çok üşüme) 3. fiz katılaşma (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp etme) 4. kıkırdama (donarak ölme) 5. soğuma, soğuyuş, ayazlanma
l/ngh 1. donmak 2. donmak, üşümek (çok üşümek) * ez qerisîm ben dondum 3. fiz katılaşmak (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp etmek) 4. kıkırdamak (donarak ölmek) 5. soğumak, ayazlanmak * av qerisiye su ayazlanmış
qerisîn (iii) m böbürlenme, kasılma, şişinme
l/ngh böbürlenmek, kasılmak, şişinmek
qerisîner rd 1. dondurucu 2. soğutucu
qerisînk m soğutucu
qerisok rd 1. dondurucu 2. ayaz (hava ve gece için; soğuk)
qerîsok m mercimek unundan yapılan ekmek
qerisokî rd dondurucu, dondurucuca
qerîze ps/m iç güdü
qerîzedar rd iç güdülü
qerke m çadır ipi bağlama çivisi
qerkirin m kesme, ayırma
l/gh kesmek, ayırmak
qerme (i) m kırma, pli (kumaşı katlayarak yapılan giysi süsü)
qerme (ii) m dağ ve ya tepe eteklerine yakın taşlık arazi
qerme (iii) m kırılmış, dövülmüş sap
qermelax m sürü (kuş sürüsü)
qermiçandî rd 1. buruşuk, kırışık 2. büzüşük
qermiçandîbûn m 1. buruşukluk, kırışıklık 2. büzüşüklük
qermiçandin buruşturmak.
m 1. buruşturma, kırıştırma 2. büzüştürme
l/gh 1. buruşturmak, kırıştırmak 2. büzüştürmek
qermîçek m 1. kırışık, kırışıklık (deride esnekliğin kaybolmasıyla oluşan kıvrım) * qermîçekên rûyên wê yüzünün kırışıkları 2. büzgü * torbeyê devbiqermîçek ağzı büzgülü torba
qermîçekî rd kırışıkça, kırış kırış
qermîçekî bûn l/ngh kırışmak
qermîçekîbûn m kırışma
qermiçî rd 1. buruşuk, kırışıklık 2. muşmula gibi (veya muşmula suratlı)
qermiçîbûn m buruşukluk, kırışıklık
qermiçikandin bnr qermiçandin
qermiçîn buruşmak, büzüşmek.
m 1. buruşma, kırışma 2. büzüşme, büzülme, büzülüş
l/ngh 1. buruşmak, kırışmak 2. büzüşmek, büzülmek
qermiçîtî m 1. buruşukluk, kırışıklık 2. büzüşüklük
qermîçkî rd kırışıkça
qermiçkîn bnr qermiçîn
qermîçok m 1. kırışık, kırışıklık, buruşukluk (ciltte oluşmuş kırışık) 2. büzgü
qermîçokî rd kırışıkça, buruşukça, kırış kırış
qermîçokî bûn l/ngh kırışmak
qermîçokîbûn m kırışma
qermîçong m 1. kırışık, kırışıklık, buruşukluk 2. büzgü
qermîçongî rd 1. kırışıkça 2. büzüşük 3. büzgülü
qermîçonk bnr qermîçong
qermîçonkî bnr qermîçongî
qermik m buğdaya benzer içi kırmızı, dışı siyah bir meyve
qermiş m pişmiş kil
qermît kiremit.
qermît (i) m keremit
qermît (ii) n hayvan gübresi keseği
qermix bot/m karamuk
qermok m ahırlaşma, tutulma (tavuk gibi hayvanların ayaklarının tutuklaşması)
qermokî rd 1. tutuk 2. hamlanmış olmak (insan için)
qermox m diken üzümü
qermûç m kırışık, kırışıklık
qermûçandî rd 1. kırışık, buruşuk 2. büzük
qermûçandin m 1. kırıştırma, buruşturma 2. büzme
l/gh 1. kırıştırmak, buruşturmak 2. büzmek
qermûçek m 1. buruşukluk (ciltte oluşmuş kırışık) 2. büzgü 3. kırma, akordeon (makine ile yapılmış kırma), pli (dikim vb. kıvrım) 4. pot (kötü dikiş sebebiyle kumaşta oluşan büzülme veya kıvrım)
qermûçek lê ketin buruşuklar oluşmak, buruşmak
qermûçeka qûnê kıç kırışığı
qermûçekî rd 1. kırışıkça 2. büzgülü 3. potur 4. potuk (kırmalı ve geniş)
qermûçekî bûn l/ngh 1. kırışmak 2. potlanmak
qermûçekî kirin m 1. büzgüleme 2. pot yapma (dikiş dikerken kumaşta kıvrım oluşturma)
l/gh 1. büzgülemek 2. pot yapmak (dikiş dikerken kumaşta kıvrım oluşturmak)
qermûçekîbûn m 1. kırışma 2. potlanma
qermûçok bnr qermîçok
qermûçokî bnr qermîçokî
qern yüzyıl, dönem.
zo/m kene
qernebît m yeşil lahana
qernefîl bnr qerenfîl
qerneqûçik zo/m kırlangıç (Hirundo)
qernequşk zo/m kırlangıç (Hirundo)
qernew bnr qirnew
qernî bnr qirnî
qero nd gri renkte bir tür kuş
qerok bot/m bir tür sarmaşık olup yaprakları sarma olarak kullanılır
qerpal n 1. alık (eskimiş giyecek), pırpıt (eski püskü, işe yaramaz) 2. paçavra, çaput 3. mec paçavra (değersiz ve iğrenç şey veya kimse) * eynî qerpal e paçavra gibi 4.rd bitli (fakir ve üstü başı kirli olan kimse) 5. tembel, işe yaramaz kimse
qerpal merpal eski püskü
qerpalfiroş nd/nt paçavracı
qerpalfiroşî m paçavracılık
qerpeqerp h takır takır, takur tukur
qerpeşû m tırmalama
qerpeşû kirin l/gh tırmalamak
qerpeşûkirin m tırmalama
qerpîn m patırdama
qerpîn ketin (tiştekî) patırdamak
qerpînî m patırtı
qerpînî jê anîn patırdatmak
qerpînî jê çûn patırdamak
qerpişandî rd tırmalamış olan
qerpişandin m tırmalama
l/gh tırmalamak
qerpişîn m tırmalanma
l/ngh tırmalanmak
qerpîşk bot/m bir bitki
qerpor m kaş (eğerin ön ve arkasındaki çıkıntılı bölüm)
qerqas m parlaklık, parlak olma hali
qerqaş nd yüzü siyah çizgili olan beyaz koyun
qerqaş (i) nd bir tür ceviz
qerqaşe m kargaşa
qerqasî rd yatay durumda olan
qerqaşî nd bir keçi cinsi
qerqawon zo/m sülün (Phasianus colchicus)
qerqef sürahi.
m 1. sürahi 2. içki kadehi
qerqencik zo/m kurbağa
qerqer (i) m taşlık (yer)
qerqer (ii) bot/n keten (Linumusitatissimum)
qerqer (iii) n kefen
qerqer kirin l/gh kefenlemek
qerqerdirû nd/nt kefenci (kefen diken)
qerqerkirî rd kefenli
qerqerkirin m kefenleme
qerqerûşk m yanmış ekmek parçası
qerqeşe m kara kılçık
qerqeşûn m kargaşa, karışıklık
qerqeşûnî m kargaşalık
qerqeşûr kîm/m kurşun (kısaltması Pb)
qerqewil zo/m sülün (Phasianus colchicus)
qerqez m uçurum
qerqît m kavun (ve karpuz) kurutu
qerqitandin m 1. kemirme 2. çatra patra konuşma, çat pat bilme, çatapata konuşma, çakma *
l/gh 1. kemirmek 2. çatra patra konuşmak, çat pat bilmek, çatapata konuşmak, çakmak * ez hema hindik nivîsê diqerqitînim yazıyı çat pat biliyorum
qerqîtik m kavun (ve karpuz) kurutu
qerqîtk bnr qerqîtik
qerqode n 1. iskelet (insan ve hayvan bedeninin kemik çatısı) 2. iskelet (yumuşak bölümleri dökülmüş, ölü bir vücudun kemiklerinin bütünü) * bûye qerqode maye iskelet gibi olmuş
qerqot bnr qerqode
qerqûde bnr qerqode
qerqûş m 1. kabuk (ekmeğin pişme sırasında içinden daha çok sertleşen dış bölümü) 2. bj kabuk (deri üzerinde bir yaranın veya sivilcenin kurumasıyla oluşan sertçe bölüm)
qerqûş girtin l/gh kabuklanmak
kabuk bağlamak veya tutmak
qerqûşgirtî rd kabuklanmış, kabuk bağlanmış (veya tutmuş)
qerqûşgirtin m kabuklanma
qerqût nd Çingene
qers Kars.
m şiddetli soğuk
qersandî rd süslü, süslenmiş olan
qersandin m süsleme
l/gh süslemek
qersel m 1. sap 2. kalburunu üstünde biriken hububat çer çöpü
qersele m kırılmamış buğday, arba vb. sapı
qersîl m buz sarkıtı
qersûn m geniş ağızlı çömlek
qerşûn m kurşun
qerşûn kirin l/gh kurşunlamak (kurşun ile ateş etmek)
qerşûnkirî rd kurşunlanmış (kurşun ile ateş edilmiş)
qerşûnkirin m kurşunlama (kurşun ile ateş etme)
qert rd 1. kart (gençliği ve körpeliği kalmamış) * mêrê qert kart adam 2. anaç, kart * qîzên qert serî kutabûne hev dipeyîvîn iki anaç kız baş başa konuşuyordu
qert bûn kartlaşmak.
l/ngh 1. kartlaşmak, kartalmak 2. tohuma kaçmak (evlenme çağı geçip kartlaşmak)
qertaf m 1. ek, ilave, ulama (sonradan yapıştırılan, katılan ek) 2.rz ek (kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan şekil verici ses veya sesler)
qertaf (i) m kovandan bal almada kullanılan araç
qertaf kirin l/gh eklemek, ulamak
qertaf mertafkirî ekli püklü
qertaf pê dan kirin ekletmek
qertafa baneşanî rz seslenme eki
qertafa biçûkkirinê rz küçültme eki
qertafa bikêrhatî rz/nd işlek ek
qertafa çêkirinê rz/nd yapım eki
qertafa demê rz/nd zaman eki
qertafa erênî ya diyarkirinê rz olumlu bildirme eki
qertafa kêşanê rz çekim eki
qertafa kesîn rz/nd z şahıs eki
rz kişi eki
qertafa navê rz/nd iç ek
qertafa neyînî rz/nd olumsuzluk eki
rz/nd olumsuzluk eki
qertafa pêwendiyê rz/nd ilgi eki, nispet eki
rz ilgi eki
qertafa pirejmariyê çoğul eki
qertafa pirsê rz soru eki
qertafa wekheviyê (an jî yeksaniyê) rz eşitlik eki
qertafa xwedîbûnê rz/nd iyelik eki
qertafcînavk rz/nd ek zamir
rz/m ek zamir
qertafdar rz/rd ekli
qertafên kesîn rz kişi ekleri
qertafên pirejmariyê ç oğul ekleri
qertafî rd eklemeli
qertafî bûn rz l/ngh ekleşmek
qertafîbûn rzlm ekleşme
qertafîbûyîn rzlm ekleşme
qertafkirî rd ekli, ulama
qertafkirin m ekleme, ulama
qertaflêker rz/m ek fiil
qertal (i) m kuru kenger sapı
qertal (ii) m uzun, yassı, geniş, büyük sepet
qertbûn m 1. kartlaşma, kartalma 2. tohuma kaçma (evlenme çağı geçip kartlaşma)
qertbûyîn m 1. kartlaşma, kartalma 2. tohuma kaçma (evlenme çağı geçip kartlaşma)
qerteberan n kart koç
qertel zo/n kartal
qertelê marxwer nd yılan kartalı
qertelê spî zo/nd ak doğan
qertemêr rd kart adam
qertenêrî n kart teke
qertîbe m karasabanın çift boyunduruğunu bağlayan ağaç parça
qertifandin m ekleme, ulama
l/gh eklemek, ulamak
qertîj bnr qertîşk
qertilandin m saç veya tüyleri makasla gelişigüzel veya acemice kesme
l/gh saç veya tüyleri makasla gelişigüzel veya acemice kesmek * te serê lawik qertilandiye çocuğun saçını gelişigüzel kesmişsin
qertiş m balık kılçığı
qertîş m 1. kabuk 2. çatlak (deri çatlağı) 3. nasır
qertîşî rd 1. çatlak 2. nasırlı nasır * destê wî yê qertîşî nasırlı elleri
qertîşk bj/m 1. kabuk (deri üzerinde bir yaranın veya sivilcenin kurumasıyla oluşan sertçe bölüm) 2. döküntü, deri düküntüsü
qertîşk girtin l/gh kabuklanmak
kabuk bağlamak veya tutmak
qertîşkgirtî rd kabuklanmış, kabuk bağlanmış (veya tutmuş)
qertîşkgirtin m kabuklanma, kabuk bağlamak
qertîşok m deri döküntüsü, pul pul olarak dökülen deri
qertîşokî bûn l/ngh pul pul dökülmek
qertûş bnr qertîş
qerwane m derin ve genişçe bir yemek kabı
qerwaş cariye, kadın hizmetçi.
m 1. hizmetçi kadın, gündelikçi kadın 2. karavaş, cariye, halayık 3. besleme, beslek, beslengi (evlatlık olarak alınan ve ev işlerinde çalıştırılan kız)
qerwaşa navmalê besleme kız
qerwaşa we (an jî te) 1) cariyeniz (veya cariyeleri) (eskiden aşırı saygıdan dolayı kadınlar “ben” zamiri yerine kullanırlardı) * ez qerwaşa we kulfetê Ahmed im ben cariyeniz Ahmedin eşiyim 2) cariyeniz (veya cariyeleri) (aynı maksatla genç kadınlardan söz edilirken onları anlatan kelimelere bir unvan gibi getirilirdi) * qerwaşa we be keça min e kerimem cariyeniz
qerwaşî m 1. hizmetçilik 2. karavaşlık
qerz n 1. borç, verecek 2. mec borc (birine karşı bir şeyi yerine getirme gerekliliği, yükümlülük)
qerz girtin borç almak
qerz jê stendin (an jî girtin) (birinden) borç almak
qerz kirin l/gh borç etmek, borç yapmak
borç etmek (veya yapmak)
qerz stendin borç almak
qerzdar rd 1. borçlu 2. mec borçlu (bir yüküm altında bulunan) 3. borçu (bir şeyi bir başkasının yardımıyla yapmış olan)
qerzdar bûn l/ngh 1. borçlanmak 2. mec borçlanmak (manevî bir yükümlülük altına girmek)
borçlu olmak
qerzdar derketin l/ngh borçlu çıkmak
borçlu çıkmak
qerzdar kirin l/gh 1. borçlandırmak 2. mec borçlandırmak (manevî bir yükümlülük altına sokmak)
qerzdarbûn m 1. borçlanma 2. mec borçlanma (manevî bir yükümlülük altına girmek)
qerzdarbûyîn m 1. borçlanış 2. mec borçlanış (manevî bir yükümlülük altına girmek)
qerzdarderketî rd borçlu çıkmış olan
qerzdarderketin m borçlu çıkma
qerzdarî m borçluluk
qerzdarkirin m 1. borçlandırma 2. mec borçlandırma (manevî bir yükümlülük altına sokma)
qerzker nd/nt borç alıcı
qerzkirî rd borç edilmiş, borç yapılmış olan
qerzkirin m borç etme, borç yapma
qer rengê reş ê birqonek
(navdêr, nêr) deyn, tiştê kesekî daye kesek din lê divê kesê wergir dîsan wî tiştî li xwedanê tiştî vegerrîne (bi taybetî pare), qenciya gerek e kesek li kesekî din bike ji ber ku wî kesî qenciyek kiriye.
Herwiha: qerd, qerz, pevk.
Têkildar: faîz.
Bikaranîn: Lêker: bi qer dan, qer dan, qer kirin. Navdêr: biqerdan, qerdan, qerkirin Rengdêr: biqerdayî, qerkirî.
ji: Ji erebî.
: biqer, biqerî, biqerîtî, biqertî, qerdar, qerdarî, qerdarîtî, qerdartî, qerder, qerderî, qerderîtî, qerdertî, qerdêr, qerdêrî, qerdêrîtî, qerdêrtî, qergir, qergirî, qergirîtî, qergirtî, qerkar, qerkarî, qerkarîtî, qerkartî, qerker, qerkerî, qerkerîtî, qerkertî, qerstîn, qerstînî, qerstînîtî, qerstîntî, qerwergir, qerwergirî, qerwergirîtî, qerwergirtî
qer dan (lêker)(Binihêre:) qer
qer kirin (lêker)(Binihêre:) qer
qerac (navdêr) bejayî, hişkayî, erdê hişk û ziha.
Bide ber: qereç, qerax.
ji wêjeyê: Bilûra min, binêre û bibihîze!Roj çû ava,stêra êvarê bû geş,kolosên çiyan ên gewrû hewraniyên wan ên sor û zêrînbûne çûn;û pêlên ava şevê ên reşketine deşt û newalanheta rûyê gir û kepezan.Di qeraca dekevir piyê şevgera dixapîninû bêdengiya şevê depêjna lingên mêrxasan tê..(Celadet Bedirxan: Bilûra min).
Bikaranîn: Lêker: qerac bûn, qerac kirin. Navdêr: qeracbûn, qerackirin Rengdêr: qeracbûyî, qerackirî
qerac bûn (lêker)(Binihêre:) qerac
qerac kirin (lêker)(Binihêre:) qerac
qeracbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) qerac
qeracbûyî (rengdêr) (Binihêre:) qerac
qeracî (navdêr, mê) qeracbûn.
ji: qerac +-î
qerackirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerac kirin
qerackirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qerac
qeram [I] taqet, mecal [II] dervank
qeramûşk quncirok
qerandin/diqerîne/biqerîne 1. veterisandin 2. vepesirandin 3. jan jê birandin
qerantû (navdêr, mê) reşkê bûstanan, qeretî, nator, helamet, helamt, qeratû, elamet, mamik
qerar biryar *“dinya soz û qerar e, ne behs û bazar e”
(navdêr, mê) birryar, bijartin yan ferman yan lihevkirin li ser kirina tiştekê/î yan awayê kirina tiştekê/î, midet, muhlet. Mînak: qirarî nîv seetekê rûniştin, qehwe jî kesî neda wan http://www.avestakurd.net/arshiv/avesta33/dewrese 20evdi.htm.
Herwiha: qirar.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Lêker: qerar dan, qerar girtin. Navdêr: qerardan, qerargirtin Rengdêr: qerardayî.
: bêqerar, bêqerarî, biqerar, biqerarî, qerarder, qerarderî
qerar dan biryar dan
(lêker)(Binihêre:) qerar
qerar girtin (lêker)(Binihêre:) qerar
qerardan (navdêr, mê) (Binihêre:) qerar
qerardar (rengdêr) şaşnebar, bêşaşî.
ji: qerar +-dar
qerardarbûn (rengdêr) bi biryarî, qethiyet.
ji: qerar +-dar +bûn
qerardarî (navdêr, mê) biryardarî
qerardayî (rengdêr) (Binihêre:) qerar
qerargeh (navdêr, mê) birryargeh, baregeh, meqer, bingeh, navend, merkez, mekan, cih, binke (bi taybetî yên eskerî).
Herwiha: qerarga, qerargah, qerarge, qerargih, qirarga, qirargah, qirarge, qirargeh, qirargih.
ji: qerar + -geh
qerargirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) qerar
qerarname (navdêr, mê) biryamame.
ji: qerar +-name
qeraş (navdêr, nêr) aşvan, kesê ku li ber aş e, kesê ku li êş genimî dihêre.
Bide ber: qerwaş.
ji wêjeyê: Berê Reş, Serê xwe ji xew rake zû ey bira, Bikin em bi hev re şerê van gura, Bi zanîn û xwendin herin ber bi pêş, Tu arvan mehêle li benda qerêşGotinên pêşiyan, derdê qerêş av her ser êş, heta tu aş bî ez ê jî qeraş bim, derdê qeraşî,ew ku av here aşî. Biwêj: heta ew aş e, ew qeraş e, ku xwediyê aşî dev ji aşî berda, ma qeraş wê çi bikeDûrik, Çi darika devê êşo, Pel weşande li ser qerêşo, Navê bûkê Nergîz, Yê zavê Ehmedê DerwêşoTewang, qerêş, qeraşî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: قه‌راش.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: aşvan, qeraş Kurdî (Soranî): aşewan Zazakî: arêwan, asvançî, arwançî, qeraş
qerase 1. telhîn û dirêj, tot û dirêj 2. malêle qeraş aşvan *“derdê qerêş, av her ser êş”
(rengdêr) pir mezin,pir girs zilamekî qerase;avahiyek qerase
qeraşî (navdêr, mê) aşvanî.
ji: qeraş +-î
qeraşî bûn (lêker) bêweçî bûn, kıraçlaşmakxhtml.
ji: qeraşî + bûn
qeraşîbûn (navdêr, mê) bêweçîbûn, kıraçlaşmaxhtml.
ji: qeraşî +bûn
qeratî (navdêr, mê) lewn, şekil, şikl, eşkêl.
ji: qer +-atî
qeratû (navdêr, mê) nator, qeretî, nator, helamet, helamt, elamet, mamik, reşkê bûstanan
qerawil (navdêr, nêr) leşkerê pasvan ku li bircan pasivaniya bircê kelê dike û çarnikalê kelê dipê ji ber talûkeyan, kesê ku li cih, war, sînor an jî zomekî nobedariyê ango zêrevaniyê dike, ji bo hêzên pêşiya artêşekê re jî dibêjin Qerawil.
ji wêjeyê: Wekû şayed tirsa wan ji kenarekî da heye ji çar kenaran riya yek seetê çend siwaran qerawil datînin. Û bi xwe jî şev ranazin..
Herwiha: qirawil.
: qirawilî
qerax 1. kêlek 2. kêleka çem û zeryayê
qerd qerz
qerdan (navdêr, mê) (Binihêre:) qer
qerdar (navdêr, mê) deyndar
qerdeş (navdêr) bira (kurrên ji eynî dêbavan).
Herwiha: qardaş, qardeş.
ji wêjeyê: Yaw qerdeşim, bavê mino, Kasimpaşalî Reco dibêje: “Bi sê telaqên jinberdanê em Ocalan wek mixattab qebûl nakin û pêre çayê jî venaxwin, mixattabê me DTP ye” û tu radibî dîsa berê rebeno didî Îmralî qerdeşim, ma wilo bû law? Yaw carekê jî hûn xwe wek mixattab bibînin û sînorê tirsê biçirînin babam, ma dinya xira dibe Selo qardaş!(Lotikxane.com, 8/2009).
ji: Ji tirkî kardeş.
: qerdeşane, qerdeşî, qerdeşîtî, qerdeştî
qerdeşane (rengdêr) bi awayekî qerdeş.
ji: qerdeş + -ane
qerdeşî (navdêr, mê) rewşa qerdeşbûnê.
ji: qerdeş + -î
qere qere-
qere- pêşgir, pêşbendikek bi maneya reş e: Qeredax, Qeretepe, Qere Tajdîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: -قه‌ره.
ji: jitirki kara yan jiazeri qara, hevreha gara ya tirkmenî, qazaxî қара (qara), buryatî û xakasî хара (xara), mongolî хар (xar)... hemû ji maktirkî qara
qerebalix (navdêr, mê) zingivor, dengûdor, heytûhot, heysûbeys, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, qerepere, xepse, heleloş, gelek, pirr, zaf.
Bikaranîn: Lêker: qerebalix bûn, qerebalix kirin. Navdêr: qerebalixbûn, qerebalixkirin Rengdêr: qerebalixbûyî, qerebalixkirî.
Herwiha: qelebalik, qelebalix, qelebaliẍ.
: bêqerebalix, bêqerebalixî, biqerebalix, biqerebalixî, qerebalixdar, qerebalixdarî, qerebalixî
qerebalix bûn (lêker)(Binihêre:) qerebalix
qerebalix kirin (lêker)(Binihêre:) qerebalix
qerebalixbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) qerebalix
qerebalixbûyî (rengdêr) (Binihêre:) qerebalix
qerebalixdar (rengdêr) bizingivor, bidengûdor, biheytûhot, biheysûbeys, bihêwirze, bihelehela, bihelehel, bihêlemêl, bielalet, bigilûr, biboşayî, biajawe, bibitom, bizirpe, bigurimtî, bigerxêl, biirbet, bişîşiltax, bigeremol, biqerepere, bixepse, biheleloş.
ji: qerebalix + -dar.
: qerebalixdarî qerebalixdarîtî qerebalixdartî
qerebalixdarî (navdêr, mê) rewşa qerebalixdarbûnê.
ji: qerebalixdar + -î
qerebalixî (navdêr, mê) rewşa qerebalixbûnê.
ji: qerebalix + -î
qerebalixkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerebalix kirin
qerebalixkirin (navdêr) dengûdorkirin
qerebeşik (navdêr, mê) betûbeşik.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
qerebeşk (navdêr, mê) mirîşkek avînavê zanistî, Fulica atra.
ji: qere + beş + -ik
qerebû (navdêr, mê) tezmînat, cirm, pareyê ku ji kesa/ê ziyanlêbûyî re têt dan, cerîme.
Bikaranîn: Lêker: qerebû dan, qerebû kirin. Navdêr: qerebûdan, qerebûkirin Rengdêr: qerebûdayî, qerebûkirî.
ji wêjeyê: Ji bo qerebûkirina (tazmînatdayina) kesên ku di dema şerê navxweyî de zerar dîtine, bi serokatiya serokwezîrê Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî komîteyek pêk hat.(Netkurd.com, 11/2006).
: qerebûker, qerebûyî
qerebû dan (lêker)(Binihêre:) qerebû
qerebû kirin (lêker)(Binihêre:) qerebû
qerebûdan (navdêr, mê) (Binihêre:) qerebû
qerebûker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê qerebû dike.
ji: qerebû + -ker
qerebûkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerebû kirin
qerebûkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qerebû
qerebûyî (navdêr, mê) rewşa qerebûbûnê.
ji: qerebû + -yî
qereç (navdêr) mitirb, miletek gerrok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in), qereçî.
Herwiha: qaraç, qeraç.
ji: Ihtimal heye ku qereçî, jiurduyi کراچی (Keraçî, bajarrekî mezin e li başûrê Pakistanê) ji ber ku qereç ji wê derê ve ber bi Kurdistanê ve hatine. Herwiha navê eşîra sindî ya kurd jî ji devera Sind/Sindh ya Pakistanê ye. Eger ne wisa be, dikare ji qere- (reş) + çî be, bide ber fînî musta (reş) > mustalainen (qereç). Hevreha غجر (ẍecer: qereç) ya erebî. Herwiha ihtimal e qirêj û qirêjî yên kurdî jî ji qereç in..
: qereçî, qereçîtî
qereçî 1. cingene 2. qelaçêker *“keçika qereçî nabe xatûn”
(navdêr) qereç, mitirb, miletek gerrok e ji kok ve ji Hindistanê ye lê li pirraniya cîhanê belav bûye (bi taybetî wek muzîkvan û danser lê herwiha bi xwazokî û diziyan navdar in)(navdêr, mê) zimanê wî miletî ku zimanek hind-û-arî ye(rengdêr) jiyana wî miletî, wek wî miletî, parsek, xwazok.
ji: qereç + -î.
: qereçîtî
qereçûnik (navdêr), ?, navê çûkekî ye
qeredax Serenav,mê, deverek e li Başûrê Kurdistanê.
ji wêjeyê: Elî Qeredaxî: Berî 15 salan min ji Abdullah Gul û Necmettin Erbakan re behsa pirsa kurdan kir..
ji: Yan ji tirkî kara (reş) yan jî ji ermenî qere (mezin, gir, girs, gewre) + ji tirkî dağ (çiya).
: qeredaxî, qeredaxîtî
qerefîl (navdêr, mê) xizêm, pozmik, kasnî, talîşk, xişira ku bi taybetî jin dixin difina xwe.
ji wêjeyê: Werin, ha werin zembîlan, serkofiyêd poz qerefîlan, zembîlêd in ji çiqlêd biyê ne, qazanxêd wan ji selbiyê ne, werin ha werin zembîlan, Hevwate, qerenfil
qerem leven, qamîş
qeremet (navdêr, mê) iftira, newehî, buxtan, tawanbarkirina kesekî bi bihaneyên derew û bêbingeh: Ew qeremetanli min dike. (Ew derewan li ser min dike daku min tawanbar bike.).
Bikaranîn: Lêker: qeremet kirin. Navdêr: qeremetkirin Rengdêr: qeremetkirî.
Herwiha: qeramet qirêmet qerûmet.
: qeremetî qeremetker
qeremûçk (navdêr),mê qermûçk,goştê kesekî/ê di nav du tilîkan de eçiqandin.di hevokê de : li civatê dema qeremûçkek avêt min ez hil bûm.
qerenfîl (navdêr, mê) mêxik, mêxele, mêxek, hin cûn gulên rengîn in û rengê wan yê serekî pîvazî anku pembe ye.
Herwiha: qaranfîl, qarnafîl, qerinfîl, qernefîl, qirinfîl, qirnefîl, qurenfîl, qurnefîl, qurunfîl. Navê zanistî: Dianthus caryophylllus.
ji: hevreha farisî û erebî قرنفل (qerenful), tirkî karanfil, yûnanî καρυόφυλλον (karyofyllon), latînî caryophyllon, hemû jihindi..
: qerenfîl, qerenfîlî, qerenfîlnas, rûnê qerenfîlan
qerenfîlî (navdêr, mê) rewşa qerenfîlbûnê.
ji: qerenfîl + -î
qerepere (navdêr, mê) qerebalix, zingivor, dengûdor, heytûhot, heysûbeys, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, xepse, heleloş
qerepere dîtin (biwêj) ji ber tirsê yan jî nexweşiye xewn û xeyalên xerab dîtin. di wê nexwefiyê de, ji ber germaya laçê xwe. min qerepere didîtin.
qerepere kirin (biwêj) qelebalix û dengî kirin, teşqele derxistin. bûboyê mêrê wêpê re xeyîdîbû û gotibû ku dive hevaleke wê keçikê hebe, ka em wê bibin cem doxtor moxtorekî! tu çi dikîxerepere. enver karahan
qereqol (navdêr, mê) 1 polîsxane, nîgt, avahiyê polîsên gundekî yan bajarrekî, 2 (li gundên Bakurê Kurdistanê) baregehên jendermeyên ku çavdêriya gundekî dikin.
Herwiha: qerreqol.
ji wêjeyê: 1Li gorî agahiyên ku hatin bidestxistin, Qaymeqamê Hezexê û fermandarê qereqola cendirmeyan a gundê xeberliyê, 3 hefte berê hatine serdana gund û ji gundiyan xwestine ku gundê xwe bifiroşin dewletê. 1 “Qedexekirina derketina bi şev a ji malan, a bi hinceta qereqol tê avakirin bi teblîgatekê ji Keyayê Gund re hate şandin.”(Kurdishinfo.com, 8/2006).
ji: jitirki karakol jimongoli karagul (çavdêr) ji kara- (lê nêrîn).
Bide ber: kalekol..
: qereqolî
qereqolî (navdêr, mê) rewşa qereqolbûnê.
ji: qereqol + -î
qeresî gêlas
(navdêr, mê) fêkîyeke. Navê zanistî: Prunus avium
qeretî (navdêr, mê) nator, nator, helamet, helamt, qeratû, elamet, mamik, reşkê bûstanan
qeretûn (navdêr, mê) xwarina sivik ya di navbera du danan de , taşt, têşt, qehwaltî, cema spêdeyê, xwarina sibê
qerewal (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) sereguhî, venerîn, raçavî, ragirî, binçavîlênerîn û parastin,, nobedarî
qerewêl (navdêr, nêr) sîsem, bester, mobîlyaya textîn yan madenî yê ku doşek li ser tê bicihkirin û mirov li ser dinive.
Hevwate: lat , nivîn, text.
Herwiha: qerawêl bend
qerewêlî (navdêr, mê) parêzvanî, muhafizî, pasvanî, nigehdarî, segvanî, parêzkarî, pasavanî, mifirdîtî.
ji: qerewêl +-î
qerewêlî sekinîn (lêker)zêrevanî kirin.
ji: qerewêlî + sekinîn
qerewêltî (navdêr, mê) pasvanî, mifirdîtî, nîgehdarî, paragotî, natorî, notirvanî, pasbanî.
ji: qerewêl +-tî
qerewîl (navdêr) nobedar, pasevan, heres, çavdêr.
Bide ber: qerewêl, qerawil.
: qerewîlî, qerewîlîtî, qerewîltî
qerewîlî (navdêr, mê) rewşa qerewîlbûnê.
ji: qerewîl + -î
qerez (rengdêr) hesûdî, kîn, rik armanc, mexsed.
Herwiha: Alm.: Absicht, xerez.
ji: Ji erebî
qerezdar (rengdêr) kîndar, rikdar, bikîn, birik.
ji: qerez +-dar
qerezî (navdêr, mê) rikatî, kîn.
ji: qerez +-î
qerezkar (navdêr, mê) kîna, rika, kînokî, xel.
ji: qerez +-kar
qerezkarî (navdêr, mê) rikoyîtî, kînokîtî.
ji: qerez +-karî
qerf 1. henek 2. tinaze, tirane
(navdêr, mê) gotinên li ser yekê/î daku kesên din li civatê bi wê/wî yekî bikenin.
Bikaranîn: Lêker: qerf kirin. Navdêr: qerfkirin Rengdêr: qerfkirî.
Herwiha: qirf.
Bide ber: galte, henek, pêkenok, tinazî, tirrane, yarî, kênc.
: qerf pêkirin, qerfbêj, qerfbêjî, qerfî, qerfok, qerfokî
qerf kirin (lêker)(Binihêre:) qerf
qerfî mizahî
(rengdêr) henekî, qeşmerî, tirraneyî, tinazî, bi henek, ji yarî ve, wek henek, ne cidî, ne jidil, pêkenok.
ji: qerf + -î.
: qerfîtî
qerfîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê qerfî dike, henekker.
ji: qerfî + -ker
qerfîtî (navdêr, mê) rewşa qerfîbûnê.
ji: qerfî + -tî
qerfkar (navdêr, mê) peşqele, pêkenîker, çûle, mîzahkar.
ji: qerf +-kar
qerfkarî (navdêr, mê) peşqeletî, çûletî, pêkenîkerî, mîzahkarî.
ji: qerf +-karî
qerfkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerf kirin
qerfkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qerf
qerfnivîs (navdêr, mê) dinivîse.
ji: qerf +-nivîs
qerfok henekbaz
(navdêr, mê) şên, yarîker, henekvan, şeqlevan.
ji: qerf +-ok
qerfokî (navdêr, mê) tinazkerî, tiranekerî, galtekerî, şênbûn, yarikerî, henekvanî, şeqlevanî, henekbazî, yaranîkerî.
ji: qerfok + -î
qerfokî kirin (lêker)(Binihêre:) qerfokî
qerfvan (navdêr, mê) komedyen, henekvan, mîzahvan, humorîst
qergir (navdêr, mê) kesê/a qeran digire.
ji: qer + -gir
qergirî (navdêr, mê) karê qergiriyê.
ji: qergir + -î
qerîb (rengdêr) nêzîk,nêz.
ji wêjeyê: Insan bi xwe hem zelam e hem nûr Adem ji te hem qerîb e hem dûr w:Ehmedê Xanî têbîniyên helbestê 1-zelam peyveke erebî ye ku tê wateya tarîtî.Çi tekiliya wê bi zelama kurmancî nîne.Çavkanî:Arif Zêrevan(nefel.com).
Herwiha: eqreba
qerifîyayene (Zazaki) (lêker) qurifîn
qerifnayene (Zazaki) (lêker) qurifandin
qerifnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qurifandin
qerimandî (rengdêr) tiştê/a ku hatiye qerimandin
qerimandin/diqerimîne/biqerimîne 1. westandin û ji qudûm xistin 2. tevizandin
qerimîn/diqerime/biqerime 1. westîn û ji qudûm ketin 2. tevizîn
qerimîyayene (Zazaki) (lêker) qerimîn
qerimnayene (Zazaki) (lêker) qerimandin
qerimnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qerimandin
qerîn/diqere/biqere dev jê berdan
qerîngan korîgan
qerirandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerirandin
qerirandin (lêker)(navdêr, mê) birryar dan, qerar dan. Tewîn: Lêker: -qerirîn-.
ji: qerar + -andin.
: qerirandî, qerirîner
qerisandin/diqerisîne/biqerisîne 1. tepisandin 2. cemidandin
qerîse berifa req, cemed, qeşa
qerisîn/diqerise/biqerise 1. tepisîn 2. cemidîn
qerisîyayene (Zazaki) (lêker) qerisîn
qerisnayene (Zazaki) (lêker) qerisandin
qerisnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qerisandin
qerîsok (rengdêr) dema qerîse erdî digire, qerisok
qerkarî (navdêr, mê) rewşa qerkarbûnê.
ji: qerkar + -î
qerker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê qer dike.
ji: qer + -ker
qerkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qer kirin
qerkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qer
qermiçandîbûn (navdêr, mê) qermiçîbûn, qurmiçîbûn.
ji: qermiçandî +bûn
qermiçandin/diqermiçîne/biqermiçîne bi ser hev de quvaştin
qermiçîn/diqermiçe/biqermiçe 1. xaromaro bûn 2. xiltomilto bûn
qermîçok 1. xilimxaro 2. xiltomilto
(navdêr)(navdêr, mê) Navê tiştên ku qermiçî ye. Bi giştî ji bo qermiçîna cilan an jî xetên li ser rûyê mirovan tê gotinMînak; Qermîçonkê şalê te, gelekî xuya dikin.Rûyê wî tijî qermîçonk bûye..
Herwiha: qermîçonk, qermiçok.
Têkildar: qermîçonkî, qermîçokî, qermiçî.
: qermiçîn
qermiçokên (yekî) ne yê van salan bûn (biwêj) gelek bûyer û qewimîn di serî re derbas bûn. kone û bi tecrûbe bûn. tu wisa bi çavekî li wî mêze meke. ew qermîçokên wî ne yê van salcm in.
qermîçokî (navdêr, mê) avciqîtî.
ji: qermîçok + -î
qermît (navdêr, nêr) cûnek keviran
qernebît kelem
qerome darekî devçeqel î ku bi kêrî çemandina destikê gopalan tê
qeroş evîna hunerê
qerpal 1. pîne û potik 2. zîvalzîvalî 3. bi ser hev de rizîn
(navdêr, nêr) kincê qetiyayî û kevin; gincir.
Hevwate: • rîtal.
Herwiha: • qepal.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
qerpalfiroş (navdêr, mê) gincirfiroş.
ji: qerpal +-firoş
qerpalfiroşî (navdêr, mê) gincirfiroşî.
ji: qerpal +-firoşî
qerpeçe (rengdêr) zeft, şidandî, girtî, girêdayî, bestî, berbend.
ji wêjeyê: Rejîma Kemalîst a Îttîhad û Teraqiyê ya Menderes û Bayar, gencên Kurdan tenê nehiştibûn û ew raçav kiribûn. Tam jî di nîvê xirindoşa govendê de polîsên bi cilên resmî û sivîl çaqindor dor li wan girtin û nehiştin yek ji wan bilebite û ew qerpeçe kapistû kirin, bê ayde û bê fayde avêtin zindana leşkerî..
: qerpeçeyî
qerpeçeyî (navdêr, mê) rewşa qerpeçebûnê.
ji: qerpeçe + -î
qerqas (navdêr) spîyê brîqandî, rengê spî ku dibriqe.
Bide ber: spî
qerqaş çîlspî
(rengdêr) sîs, çûrr, spî, kever
qerqef avdank, badîn
qerqelîyayene (Zazaki) (lêker) qirqilîn
qerqelnayene (Zazaki) (lêker) qirqilandin
qerqelnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qirqilandin
qerqer kifin, cawpêç, zererek, zegerek, keten, bezerek, loke, kefen, kifn, perde, nixav, gerger, kere, gocar, zûr
qerqer kirin (lêker) kifin kirin, pêçîn, perde kirin.
ji: qerqer + kirin
qerqere qerqûde
qerqeşe (navdêr, mê) cedel, gengeşe, nîqaş, şerrenîx, minaqeşe, debat, suhbeta ku tê de du yan zêdetir kes li hev nakin û dijî hev dipeyivin, gotûbêj, suhbet, xir, xirûcirr.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: قه‌رقه‌شه.
Bikaranîn: Lêker: qerqeşe kirin. Navdêr: qerqeşekirin.
: qerqeşeî, qerqeşeker
qerqeşe kirin (lêker)(Binihêre:) qerqeşe
qerqeşeî (navdêr, mê) rewşa qerqeşebûnê.
ji: qerqeşe + -î
qerqeşeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê qerqeşe dike.
ji: qerqeşe + -ker
qerqeşekirin (navdêr)(Binihêre:) qerqeşe
qerqeşûn 1. pola 2. tiştê pir hişk
(navdêr, nêr) zirêç, sirb, risas, qurşin, madenek sengîn e û nîşana wî Pb ye.
Herwiha: xerxeeşûn.
: qerqeşûnî. Bi soranî: قورقوشم (qurquşm)
qerqeşûnî (navdêr, mê) rewşa qerqeşûnbûnê, geremolî, alozî, ajawe.
ji: qerqeşûn + -î
qerqewil (navdêr) semanek, çor, tîtav, qereqawil, firrindeyek ji binemala mirîşkan e û li nav zevî û bûstanan dijî bi taybetî nêrên wan bi kilika xwe ya dirêj û pûrtê xwe yê rengîn keşxe ne.
Herwiha: qereqawil, qerqewl.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: قه‌رقه‌ول.
: qerqewilgir, qerqewilgirî, qerqewilvan, qerqewilvanî, qerqewilvanîtî, qerqewilvantî
qerqewilgir (navdêr, mê) kesê/a qerqewilan digire.
ji: qerqewil + -gir
qerqewilgirî (navdêr, mê) karê qerqewilgiriyê.
ji: qerqewilgir + -î
qerqewilvanî (navdêr, mê) karê qerqewilvanan.
ji: qerqewilvan + -î
qerqîlk qaxê xerûzeyan
qerqod (navdêr, nêr) skelet, hemû hestiyên mirovekî yan ajelekê, hestiyên mirovek yan ajelek mirî, tiştên kevn (bi taybetî amanên kevn).
Herwiha: qerqode.
Bide ber: xespal.
ji wêjeyê: Armanca me ji wê lêkolînê ne dîtina hestî û qerqodê heywanan bû. Lê, mebesta me ew bû ko em şopên hêkên dînasoran li wê derê bibînin..
: qerqodî
qerqodî (navdêr, mê) rewşa qerqodbûnê.
ji: qerqod + -î
qerqûde 1. skêlet 2. kelax
qerram (navdêr, mê) berpirsyariya debarê, barê debarkirinê, debara xwe kirin, jiyar, bijewî, îdare, meîşet, risq, xwirak û vexwirak û tiştên din yên pêdivî bo jiyanê: qerramê wan zav giran e. debar.
Herwiha: qeram, qerem, qerrem.
: qerramgiran
qerramgiran (rengdêr) kesê berpirsyariya debara mala xwe giran, qesê ku qerrama mala xwe giran, meîşetgiran.
Herwiha: qeramgiran
qerraş (navdêr) aşvan, arvan.
Herwiha: qeraş.
: qerraşî, qerraşîtî, qerraştî
qerrase (navdêr, mê) zimanok.
Herwiha: zimanok, darik yan jî hesinê pişt derî ku pê ji alîyê hundir ve derî dihê radan/asêkirin/girtin.
Herwiha: zemanok.
ji: ji erebî قرس (qerese: req bûn), hevreha aramî ܩܘܪܫܐ (qurşa)
qerraşî (navdêr, mê) rewşa qerraşbûnê.
ji: qerraş + -î
qerrimandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerrimandin
qerrimandin (lêker)(navdêr, mê) westandin, betilandin, mandî kirin, reht kirin(bi taybetî li ser piyan yan li bendê): Em ji piyan ve qerrimandin. Ew zû nehat û çavên me bi rêya xwe ve qerrimandin. qerrisandin, qefilandin, cemidandin, tezandin, kirin qerrise, kirin qeşa, kirin cemed, kirin bûz: Were hindirr, dê dest û piyên xwe li ber sirr û seqemê biqerrimînî..
Herwiha: qerimandin, qerrmandin, qermandin. Tewîn: Lêker: -qerrimîn-.
Têkildar: qerrimîn.
ji: qerrim + -andin.
: qerrimandî, qerrimîner, qerrimînerî, qerrimîninde, qerrimînindehî, qerrimînindetî, qerrimînindeyî
qerrimî (rengdêr) westiyayî, betilî, mandî, tehibî, kerrixî, bêçare, bêhal: Ez seetekê ji piyan ve sekinîm loma lingên min qerrimî ne. Çavê min bi rêya te ve qerrimîn lê hê jî tu nehatî. qerrisî, tezî, cemidî: Firrinde dê vê zivistanê ji ber sarmayê qerrimî bibin..
Herwiha: qerimî, qerrimiyayî, qerimiyayî.
Têkildar: qerrimandî, qerrimokî.
ji: qerrimîn
qerrimîn (lêker)(navdêr, mê) westîn, betilîn, tehibîn (bi taybetî ji ber ku li ser piyan sekiniye), bêzever bûn, bêtaqet bûn (dest yan pî ji ber ku li ber sarmayê mane) qerrisîn, qefilîn, cemidîn, tezîn, bûn qerrise, bûn qeşa, bûn cemed, bûn bûz, wek berfê sar bûn, mîna befrê tezî bûn , ji bo demek derbasdar/katî xerabûna/têkçûna fonksîyênên damarên sînîra û wek encam hîs nekirina beşek ji laşê mirov. Bi taybetî piştî ku mirov li ser beşekî laşê xwe radizê ev rewş derdikeve holê.
Herwiha: qerram, qerimîn, qerriman, qerrimiyan, qeriman, qerimiyan.
Bide ber: tevizîn. Tewîn: Lêker: -qerrim-.
Têkildar: qerrimandin.
ji: qerrim + -în.
: qerrimî, qerrimok, qerrimokî
qerrîmok (navdêr, mê) mot, bestenî, dondirme, dodirme
qerrisandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qerrisandin
qerrisandin (lêker)(navdêr, mê) qefilandin, kirin qeşa, kirin cemed, kirin qerrise, wek qerriseyê sar kirin, pirr sar kirin.
Herwiha: qerisandin. Tewîn: -qerrisîn-Nêzîk, cemidandin, qerrimandin (w2).
Dijwate: helandin.
Têkildar: qerrisîn.
ji: qerrise + -andin.
: qerrisandin, qerrisandî
qerrise (navdêr, mê) berfa yan ava reqbûyî.
Herwiha: qerise.
Hevwate: qeşa, cemed, bûz.
ji: ji erebî قرس (qerese), hevreha aramî ܩܘܪܫܐ (qurşa). Ji eynî rehî: qerrase
qerrisî (rengdêr) qefilî, qeşayî, qerriseyî, seholî, tişta/ê bûye qerrise, tişta/ê qerrisiye, cemedî, cemidî, tezî, sar, bûzî, qefilandî.
Herwiha: qerisayî, qerisiyayî, qerisî, qerisyayî, qerrisayî, qerrisiyayî, qerrisyayî.
Bide ber: cemidî, tezî.
ji: qerrisîn
qerrisîn (lêker)(navdêr, mê) qefilîn, bûn qeşa, bûn cemed, bûn qerrise, qerriseyê girtin, wek qerriseyê sar bûn, pirr sar bûn.
Herwiha: qerisan, qerisiyan, qerisîn, qerisîyan, qerisyan, qerrisan, qerrisiyan, qerrisîyan, qerrisyan. Tewîn: -qerris-Nêzîk, cemidîn, qerrimîn (w2).
Dijwate: helîn.
Têkildar: qerrisandin.
ji: qerrise + -în.
: qerrisiyayî, qerrisî
qers Serenav,mê, bajarrek e li Bakurê Kurdistanê nêzî sinorê Rojhilata Kurdistanê û Ermenistanê.
Bide ber: qels.
: qersî, qersîtî
qersî (rengdêr) Kesê/-a ku xelkê bajarê Qersê ye..
ji: Qers
qersîl cehê ter
qersûn dîzika devfireh
qert 1. giyayê qamir 2. mirov û sewalê pîr
(rengdêr) ji ber pîrbûnê kevnbûyî yan xirabbûyî, gihiştî, kamil.
Bikaranîn: Lêker: qert bûn, qert kirin. Navdêr: qertbûn, qertkirin Rengdêr: qertbûyî, qertkirî
qert bûn 1. (giya) qamir bûn 2. (mirov û sewal) pîr bûn
(lêker)(Binihêre:) qert
qert kirin (lêker)(Binihêre:) qert
qertaf [I] (r) îlaweyên ku wateyeke nû didin peyvan [II] hingivê herî nû yê mêşa hingivî
(navdêr, mê) pêvek, veser, servehî, îlawe, paşko, îzafe, zot, zêdek, ataşman, tişta/ê bi tiştek din ve, tişta/ê ku li tiştek din hatiye zêdekirin.
Bikaranîn: Lêker: qertaf kirin. Navdêr: qertafkirin Rengdêr: qertafkirî.
Herwiha: qertab, qertav
qertaf kirin (lêker)(Binihêre:) qertaf
qertafdar (rengdêr) lêkdar, biqertaf, îlawedar.
ji: qertaf +-dar
qertafî bûn (navdêr, mê) lêkî bûn.
ji: qertaf +-î + bûn
qertafîbûn (navdêr, mê) parekîbûn, lêkîbûn.
ji: qertaf +-î +bûn
qertafkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qertaf kirin
qertafkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qertaf
qertan (navdêr, nêr) beranên şeş salî.
Herwiha: qertanqertan beranên heft salî.
ji: Dive ji qert bûne
qertbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) qert
qertbûyî (rengdêr) (Binihêre:) qert
qertejin (rengdêr) jina bi temen, pîr
qertel (navdêr) firrindeyek gir û dirrinde ye, eylo, elih, daraş, xerdel, hilo.
Herwiha: qartal, qerdal, qertal, xerdal, xerdel, xertal, xertel.
Bide ber: qartelNêzîk, baz.
: qertelane, qertelgir, qertelgirî, qertelî
qertelane (rengdêr) bi awayekî qertel.
ji: qertel + -ane
qertelgir (navdêr, mê) kesê/a qertelan digire.
ji: qertel + -gir
qertelgirî (navdêr, mê) karê qertelgiriyê.
ji: qertelgir + -î
qertelî (navdêr, mê) rewşa qertelbûnê.
ji: qertel + -î
qertemêr (rengdêr) zelamê navsalveçûyî, pîr
qertî (navdêr, mê) rewşa qertbûnê.
ji: qert + -î
qertilîyayene (Zazaki) (lêker) qertilîn
qertilnayene (Zazaki) (lêker) qertilandin
qertilnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qertilandin
qertîş (navdêr, mê) parçe, ker, kelpik.
ji: qert +-îş
qertiş (navdêr, mê) gumgumok, qimqimok, kelbizin, kiringir, kimkimok, bûkamar
qertîş girtin (navdêr, mê) qemûşk girtin, qaşik girtin, qeşqelîk girtin, qaçil girtin.
ji: qert +-îş + girtin
qertîşî (navdêr, mê) gêrî, zirêyî.
ji: qertîş +-î
qertîşk (navdêr, mê) qamûş, qemûşk, qeremûşk.
ji: qertîş +-k
qertîşkirî (navdêr, mê) têrqertîş.
ji: qert +-îş +kirî
qertkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qert kirin
qertkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qert
qerwaş berdestiya jin; cêrî
(navdêr) xidam yan xulam.
Herwiha: qewraş.
ji: Belkî hevreha piregaş (xidam, carî) ya sogdî. Berevajî ku Chyet dide diyarkirin, qerwaş ne ji karavaş ya tirkî ye yan û karavaş bi xwe jî ne ji kara (reş) e. (Binihêre:) Nişanyan..
: qerwaşane qerwaşdar qerwaşdarî qerwaşfiroş qerwaşfiroşî qerwaşgir qerwaşgirî qerwaşî qerwaşîtî qerwaştî qerwaşvan qerwaşvanî qerwaşxane
qerwaşane (rengdêr) bi awayekî qerwaş.
ji: qerwaş + -ane
qerwaşfiroş (navdêr, mê) kesê/a qerwaşan difroşe.
ji: qerwaş + -firoş
qerwaşfiroşî (navdêr, mê) karê qerwaşfiroşiyê.
ji: qerwaşfiroş + -î
qerwaşgir (navdêr, mê) kesê/a qerwaşan digire.
ji: qerwaş + -gir
qerwaşgirî (navdêr, mê) karê qerwaşgiriyê.
ji: qerwaşgir + -î
qerwaşî (navdêr, mê) rewşa qerwaşbûnê, navmalîtî.
ji: qerwaş + -î
qerwaşvanî (navdêr, mê) karê qerwaşvanan.
ji: qerwaşvan + -î
qerwaşxane (rengdêr) bi awayekî qerwaş.
ji: qerwaş + -ane
qerxeşe tevlihevî, şemate, teşqele, nîqaş, pevçûn, qeremole, geremol, lezûbez, qalmeqalm
qerz tiştên ku heta maweyeke diyarkirî hatiye hildan; deyn
qerzdar deyndar
(navdêr, mê) deyngir, deyndar, qergir, qerzgir, qerdar.
Bikaranîn: Lêker: qerzdar bûn. Navdêr: qerzdarkirin, qerzdarbûn
qerzdar bûn (lêker)(Binihêre:) qerzdar
qerzdar kirin (lêker) deyndar kirin, wamdar kirin.
ji: qerzdar + kirin
qerzdarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) qerzdar
qerzdarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qerzdar
qerzdayî deyndêr
qerzgir (navdêr, mê) deyngir, deyndar, qergir, qerzdar, qerdar
qeraç (m.) moor, stony ground
qerar Binêre: biryar
(f.) decision
decision
qerar dan to decide, to base
qerargeh (f.) encampment
qerax f. edge, shore
qerçimî wrinkled
wrinkled
qerebalix f. crowd, confusion.
qerebalix kirin v.t. to act up, to flail around
v.t. to act up, to flail around
qereqol police station
m. police station
qereqola navendî central police station
qerisîn (biqerise) to solidify
v.i. to freeze solid
qermiç wrinkle.
wrinkle.
qermiçî wrinkled
wrinkled
qerpeçe kirin v.t. to hold tightly in one’s embrace
v.t. to hold tightly in one’s embrace
qertaf affix
qertel (n.) eagle
qer schwarz
schwärzlich
qeraç Heide
Ödland
Steppe
qeram Deckel
qerase Hebel
qerax Kamm
Rand
Saum
qeraze Halfterkette
qereçî Zigeuner
qerêj dreckig
qereqol Polizeirevier
qerewil Posten
Wache
qerez Absicht
böswillige Gesinnung
Gehässigkeit
Ziel
qerezan schwarz
schwärzlich
qerf Gespött
Lästerei
Scherz
Spaß
Spötterei
Stänkerei
qerimîn betäuben
einfrieren
frieren
gefroren sein
müde werden
starr machen
qermiçî faltig
runzelig
qernebî Kohlkopf
qerqas hell
leuchtend weiß
qerqaş ganz hell
offen
strahlend
qertaf Affix
Nachsilbe
Vorsilbe
qertel Adler
qerwaş Magd
qerz Schuld
qerzdar verschuldet
qer n. qer, sîya n.
qerab m. qarang, peraw, sahîl, yal, perê awe n.
qerac rd. qerac, qeraj
qeraç rd. qerac, qeraj
qeraj m. garaj n.
qeral keyan, sah, xan, qiral, key, qeyser n.
qeram m. bot. gîl, rîl, qamîsê xesîlî n.
m. qudim, fir, teqete, zidî, qudum, teqate, taqet, wir n.
qeramûsk m. tip. selek, siley, seket, çekûle, qafik, tolif, qafil, patu n.
qerandin lg. hedurnayene, teskîn kerdene, ast kerdene, hedirnayene
qerar m. bire m., qerar m.
qerar dan lg. . bire dayene, qerar dayene
qerar girtin lg. . bire girewtene, qerar girewtene
qerar ti serê hatin dan ltb. bire serro gêrîyene, bire serro ameyene girewtene, qerar serro gêrîyene
qerardan m. biredayis, qerardayis n.
qerardar rd. biredar, birin, qerardar, qerarin
qerardarî m. biredarîye, qerardarîye, qerarinîye, biredarênî m.
qerargeh m. birgeh, qerargeh n.
qerargirtin m. biregirewtis, qerarguretis n.
qerarname m. birename. qerarname m.
qeras rd. qerac, qeraj
m/n. avranrî, arwançî, avsanrî, arbançî, arewançî, arwunçî n.
qerase m. qirase, qerase, qirnase, qerste n.
qerasî m. arwançîyîye, avranrîyênî, avsanrîyênî, arwançîyênî m.
qerastin lg. . xecelnayene, xejelnayene, xezelnayene
qerawat n. kravat, qirawet n.
qerax fl. kobe, per, kenare, urkin, qarang, qerax, kinar n.
m. qarang, peraw, sahîl, yal, perê awe n.
qeraxê behrê rd. kobeyê deryayî, qarangê deryayî, perê deryayî n.
qeraze n. rêzila bîjîyan, çorosbîjî m.
qerbela m. zoo. qela, qela lase m.
qerbûs m. qas, qasê zînî n.
qerçimîn lng. . qermiçîyene, qurmiçîyene, qirmiçîyene, çungirîyene, qirmoçîyene, çiqirîyene, calaziyene
m. qermiçîyayis, çungirîyayis, calaziyayis, qurmiçîyayis, çiqirîyayis, qirmiçîyayis, qirmoçîyayis n.
qerd rd. komîk
n. deyn, qard, dên n.
qerd dan lg. deyn dayene
qerd girtin lg. deyn girewtene
qerddar rd. deyndar
qerebalix m. hengame., haybro, herese, qerebelix, semate, hayle m., teqereq, gimîûnalî, zelemele, çîlvîlîye, gurintî, xirerîr, teqereqe, gimîûnalî, welwele, samate, somate, zimîûnalî n. q
qerebalix bûn lng. . haybro bîyene, qelebelix bîyene, herese bîyene, guranîye bîyene, gurintî bîyene, qerebelix bîyene
qerebalixa beredayî rd. gijgij, qerebelixo seredej n.
qerebalixbûn m. qelebelixbîyayis, guranîyebîyayis, gurintîbîyayis, n.
qerebîne n. qerebîn, tifangê qerebînî n.
qerebû m. telafi, degirewtis, ragirewtis n.
qereçî m/n. asiq, bêjingber, posa, rîngane, qereçî, mitrib, asik, xalbuçî? n.
qeremît m. kasik, kîremît, xilik, kîramîd n.
qeremûsk m. tip. selek, siley, seket, çekûle, qafik, tolif, qafil, patu n.
qerenfîl m. penezik, pozmik, pozmikê pirnike n.
m. bot. qerenfile, qernefile m.
qereqol m. qereqol, polîsxane n.
qeresî m. gilyaze, kîraze, geraze, gîraze, gêraze m.
m. bot. gilyazêre, kîrazêre, dara kîraze, gêrezêre, darkîraze m.
qeretûk m. helapuçik, sipêla, qiratî, xelapugk, qirawtî, qeremol n.
qeretûn m. bindxare n.
m. ara, sêpare, tastere, aradîne, arahîye, nonê sivay, arayî, testare, arî, tastî, tastare, tistare
qerewat n. kravat, qirawet n.
qerewel m/n. pawitox, qerewêl, muhafiz, seveknayox n.
qerewelî m. qerewêlîye, pawitoxîye, seveknayoxîye, muhafizîye, qerewêlênî m.
qerf m. tirane, tinazî n.
qerf kirin lg. tirane kerdene, tinazî kerdene
qerfî rd. pêhuyayisên, mîzahî, mîzahên, huyayisên, pêhuyayisî
qerfkar m/. pêhuyayisrî, mîzahrî, çul, pêhuyayiswan, mîzahkar n.
qerfnivîs m/. qulqulknûs, qulqulknivis n.
qerfo kîm. tiranekerîye, tinazkerîye, tinazkerênî, tiranerîyîye, tiranekerîye, tinazrîyênî m.
qerfok rd. pixtok
m/. tiraneker, tinazker, tinazrî, tiraneker,tiranecî n.
qerhe m. tip. kul, user n.
qeridandin lg. wereknayene
m. wereknayis n.
qeridîn lg. made cisîyene, îstah dsîyene
qerihandin lg. bêzar kerdene, adz kerdene, canbêzar kerdene, bêzarnayene, edznayene
m. bêzarnayis, bêzarkerdis, adzkerdis, adznayis n.
qerimandî rd. qeresnaye, cemednaye, qeremnaye, qesanaye
qerimandin m. qesanayis, cemednayis, qeresnayis, qeremnayis, qesanayis n.
qerimîn lng. . cemedîyene, qeresîyene, qeremîyene, qerisîyene
m. qeresîyayis, cemedîyayis, qeremîyayis n.
qerimîner rd. qeresnayox, cemednayox, qeremnayox, qesanayox
qerîmok m. qesa, qeresok, ays, qerese, dondirme m.
qerimokî bûn lng. . qeremokin bîyene (heywan)
qerîne m. î m., îhsas n.
qerisandî rd. qeresnaye, cemednaye, qeremnaye, qesanaye
qerisandin lg. qesanayene, cemednayene, qeresnayene, qeremnayene
m. qesanayis, cemednayis, qeresnayis, qeremnayis, qesanayis n.
qerisîn lng. . qeresîyene, cemedîyene, qeremîyene, qerisîyene
m. qeresîyayis, cemedîyayis, qeremîyayis n.
qerisîner rd. qeresnayox, cemednayox, qeremnayox, qesanayox
qerîsok rd. huskepaka, huskesayî, qija, serdo husk, huska
qermelax m. ref, zazur n.
qermiçandî rd. qermiçnaye, çiqirnaye, calaznaye, qurmiçnaye, çungirnaye, qirmoçnaye, qirmiçnaye
qermiçandin lg. qermiçnayene, çungirnayene, çiqirnayene, calaznayene, qurmiçnayene, qirmoçnayene, qirmiçnayene
m. qermiçnayis, çungirnayîs, çiqirnayis, calaznayis, qurmiçnayis, qirmiçnayis, qirmoçnayis, aliznayis n.
qermîçek m. qermiçîk, qurmiçîk, qirmiçîk, çungirîk, qirmoçîk n.
qermiçek rd. qermiçik, qurmiçik, qirmiçik, çiqir, qurmiç, çungir, calaz, qirmoçik, qirme
qermiçekî rd. qermiçokin, qirmoçikin, qirmeyin, qermiçkin, çiqirin, qurmiçikin, çungirikin, calazin, çungirin, qermiçin, qurmiçin, qirmoçikin
qermiçî rd. qermiçîyaye, çiqîrîyaye, qurmiçîyaye, çungirîyaye, calaziyaye, qirmogyaye, qirmigyaye
qermiçin lng. qermiçîyene, qurmiçîyene, qirmiçîyene, çungirîyene, qirmoçîyene, çiqirîyene, calaziyene
qermîçok m. qermiçîk, qurmiçîk, qirmiçîk, çungirîk, qirmoçîk n.
qermiçok rd. qermiçik, qurmiçik, qirmiçik, çiqir, qurmiç, çungir, calaz, qirmoçik, qirme
qermiçokî rd. qermiçokin, qirmoçikin, qirmeyin, qermiçkin, çiqirin, qurmiçikin, çungirikin, calazin, çungirin, qermiçin, qurmiçin, qirmoçikin
qermûçandin lg. . qermiçnayene, çungirnayene, çiqirnayene, calaznayene, qurmiçnayene, qirmoçnayene, qirmiçnayene
m. qermiçnayis, çungirnayîs, çiqirnayis, calaznayis, qurmiçnayis, qirmiçnayis, qirmoçnayis, aliznayis n.
qermûçek rd. qermiçik, qurmiçik, qirmiçik, çiqir, qurmiç, çungir, calaz, qirmoçik, qirme
qermûçekî rd. qermiçokin, qirmoçikin, qirmeyin, qermiçkin, pqirin, qurmiçikin, çungirikin, calazin, çungirin, qermiçin, qurmiçin, qirmoçikin
qermûçekî kirin lg. . qermiçokin kerdene, qurmiçkin kerdene, çiqirinnayene, qirme kerdene, qirmiçoknayene
qermûçekîkirin m. qermiçokinkerdis, qurmiçikinkerdis, çiqirinnayis, qirmekerdis, qirmiçoknayis n.
qermûçîn lng. qermiçîyene, qurmiçîyene, qirmiçîyene, çungirîyene, qirmoçîyene, çiqirîyene, calaziyene
m. qermiçîyayis, çungirîyayis, calaziyayis, qurmiçîyayis, çiqirîyayis, qirmiçîyayis, qirmoçîyayis n.
qernebît m. bot. kelem, kelemo kewe n.
qernefîl m. bot. qerenfîle, qernefîle m.
qerneqûçik m. zoo. hechecike, qenakuje, çikdelige, hejhejike m.
qerpal n. qerpik, gincir, paçik, resele, girês, kewcil, kortik, selte, çurtal, gincik, pincir, çaput n.
qerpalfiros m/n. qerpikrotox, gincirrotox, girêsrotox, kancilrotox, kortikrotox, çurtalrotox n.
qerpalfirosî m. qerpikrotoxîye, gincirrotoxîye, girêsrotoxîye, kancilrotoxîye, kortikrotoxênî, çurtalrotoxênî m.
qerpesû kirin lg. . penc kerdene, pencurî kerdene, penrik kerdene, pirunrik kerdene, pencnayene
qerpesûkirin m. penckerdis, pencurîkerdis, penrikkerdis, pirunrikkerdis, pencnayis n.
qerpîn lng. kirpayene, qirpayene
qerpisandin lg. . penc kerdene, pencurî kerdene, penrik kerdene, pirunrik kerdene, pencnayene
m. penckerdis, pencurîkerdis, penrikkerdis, pirunrikkerdis, pencnayis n.
qerqac rd. qerqas, sîs
qerqas rd. qerqas, sîs
qerqef m. surahî, awdang n.
qerqer m. cog. aldak, kere n.
n. kefen, kefun n.
qerqere n. qerqele, îskelet n.
qerqese m. sêlûpêl, anarsî, alozîye, têmîyanîye, qergundî, xilopilo, tesqele, babagundî, babagunîye n.
qerqesûr m. kîm. erzîz, zîriç, qerqesun, etjîj, zêrç, qersun n.
qerqewil m. zoo. dimrîstike, silune m.
qerqez m. cog. tir, torc, teras, kendal, ris, jîl n.
qerqîtik n. qaxê besîlaye, qaxê qawune m.
qerqole n. qerqele, îskelet n.
qerqot m. ana. tasa serî, tapika serî, qaqote, kakate, qoqe, qaf m.
qerqote n. qerqele, îskelet n.
qerqtîsk m. tip. selek, siley, seket, çekûle, qafik, tolif, qafil, patu n.
qerqûs m. qalik, qasil, çekûle, qafîk, çule, tofil, pûr, çek n.
m. tip. selek, siley, seket, çekûle, qafik, tolif, qafil, patu n.
qerqûs girtin lg. . seket giredayene, sileyîyene, qalik giredayene, kul giredayene, selek bestene, tolif giredayene, çekûle bestene, qebale bestene, tolik giredayene (birîne)
qerqûsgirtin m. seketgiredayis, sileyîyayis, qalikgiredayis, kulgiredayis, selekbestis, qebalebestis, tolifgiredayis, çekûlegiredayis, qebalegiredayis, tolikgiredayis (birîne) n.
qersandin lg. . tîtiknayene, nejirnayene, xemelnayene, niqirnayene, nijirnayene
m. tîtiknayis, nejirnayis, xemelnayis, niqirnayis n.
qert rd. qert, maz, degêraye
qert bûn lng. maz bîyene, qert bîyene, degêrayene
qertaf m. pufike, kulfike, kure, qufire, pufuke, pifike m.
m. zot, rest, îlawe, qertaf, ulamer?.
m. rz. qertafe, hurike, qetike m.
qertaf kirin lg. . zot kerdene, îlawe kerdene, qertaf kerdene, ser kerdene, ulame kerdene
qertafa dema niha /v. rz. qertafa demê nikayî m.
qertafa demê n. rz. qertafa de m., demqertafe m.
qertafa erênî ya diyarkirinê n. rz. qertafa yayî ya dîyarkerdisî m.
qertafa kêsanê n. rz. qertafa antisî m.
qertafa navê n. rz. qertafa mîyanî m.
qertafa neyînî m. rz. qertafa nêyîyîye m.
qertafa nêyîyîyea pêwendiyê m. rz. qertafa têkilîye, qertafa nîspetî m.
qertafa nêyîyîyea pirsê n. persqertafe, persqetike, qertafa perse, qetika perse m.
qertafa nêyîyîyea wekhevî m. qertafa juwaneyîye, qertafa têdustênî, qertafa yewsencîye, qertafa fêndayewbînîye, qertafa seyyewbînîye m.
qertafa nêyîyîyea xwedîbûnê n. rz. qertafa wayirîye, qertafa wayirbîyayisî m.
qertafa nêyîyîyeê demê n. rz. qertafa de m., demqertafe m.
qertafa nêyîyîyelêker n. rz. qertafkar, karo qertafr?.
qertafdar rd. qertafin, zotin, restin, îlaweyin
qertafkirî rd. zotkerde, qertafkerde, îlawekerde, ulamekerde, serkerde
qertafkirin m. zotkerdis, qertafkerdis, îlawekerdis, ulamekerdis, serkerdis n.
qertel n. zoo. helî, qertal, hêlî, hilî n.
qertîbel lg. m. qertî m., qefîle, qetîlpe, qartîme n.
qertîsk n. seket, qalik, qasil, patu, çekûle, selek, qafik, çule, tofil n.
qertîsk girtin lg. . seket giredayene, sileyîyene, qalik giredayene, kul giredayene, selek bestene, tolif giredayene, çekûle bestene, qebale bestene, tolik giredayene (birîne)
qertîskgirtin m. seketgiredayis, sileyîyayis, qalikgiredayis, kulgiredayis, selekbestis, qebalebestis, tolifgiredayis, çekûlegiredayis, qebalegiredayis, tolikgiredayis (birîne) n.
qerwas m. verdestîye, xizmetkare, suxrewane m.
qerz n. deyn, qard, dên n.
qerzdar rd. deyndar
qerzdar bûn lng. deyndar bîyene, deyndarîyene
qerzdar kirin lg. . deyndarkerdene, deyndarnayene
qerzdarî m. deyndarîye, deyndarênî, deyndarê m.
qerzdarkirin m. deyndarkerdis, deyndarnayis n.
qer kara
siyah
qerar karar
qerar dayene karar vermek
karara bağlamak
qerar girewtene karar almak
qerarê tewqîfê xiyabî gıyabi tutuklama kararı
qerarê tewqîfî tevkif kararı
tutuklama kararı
qerarê tewqîfî yo xiyabî gıyabi tutuklama kararı
qerargehe karargah
qerarname kararname
qereqol karakol
qerpelase karga
qertal kartal