Encamên lêgerînê
qed n boy
qed (i) m 1. taraf, yer 2. ağacın aşağı tarafı
qed û qamet boy pos
qed û qisawet tasalanma
qeda m kada (can veya mal kaybına sebep olan kötü olay, belâ) * ez qedaya te bigirim kadan alam
qeda bi dinyayê yıkılası dünya
qeda lê bikeve şerine lânet, Allah belasını versin, lânetler olsun
qeda li (we) bikeve yazıklar olsun
qeda li (yekî) bikeve yediği naneye bak
qeda li bextê dinyayê bikeve yıkılası dünya
qeda li piştê kirin derdini, sıkıntısını birnine yüklemek (aşağılayıcı lakırdı)
qeda li te be tuh sana
qeda li te bikeve tu sana, yazıklar olsun
qedam rd büyük
qedan bitmek, tükenmek.
m bitim (bitme işi)
qedandek rz/m belirten, tamlayan
qedandî (i) rz/m belirtilen, tamlanan
qedandî (ii) rd bitmiş, bitirilmiş olan
qedandin m1. bitirme (yetirme) 2. tüketme, yoğaltma 3. bitirme, tamamlama 4. doldurma (yaşını, yılını bitirme) 5. etme (olumsuz olarak; bir ihtiyacı karşılama) 6. atlatma (kötü bir durum veya bir işi geçiştirme) 7. dayanma, geçinme, idare etme 8. sıvıyı kıvamlı hale getirme
l/gh 1. bitirmek (yetirmek) * min karê xwe qedand işimi bitirdim 2. tüketmek, yoğaltmak 3. bitirmek, tamamlamak * neviyê min roja ku sala xwe qedand bi ser piyan ket torunum bir yaşını tamamladığı gün yürüdü 4. doldurmak (yaşını, yılını bitirmek) * bîst salên xwe qedand yirmi yaşını doldurdu 5. etmek (olumsuz olarak; bir ihtiyacı karşılamak) * mirov bêyî avê nikare biqedîne insan susuz edemez 6. atlatmak (kötü bir durum veya bir işi geçiştirmek) 7. dayanmak, geçinmek, idare etmek * te çawan pê re qedand? bununla nasıl geçindin? * ez êdi nikarim ji destê wî biqedînim artık ona dayanamıyorum 8. sıvıyı kıvamlı hale getirmek
qedar m ayak bastı parası
qedayif n kadayıf
qedayifê tawotawo nd tel kadayif
qedayifiroş nd/nt kadayıfçı (satan)
qedayifiroşî m kadayıfçılık
qedayifkar nd/nt kadayıfçı
qedayifkarî m kadayıfçılık
qedayifvan nd/nt kadayıfçı
qedayifvanî m kadayıfçılık
qedeh m 1. kadeh, bardak 2.rd kadeh (bir kadehin alacağı miktar)
qedeh bilind kirin kadeh kaldırmak
qedeh li hev xistin (an jî dan) kadeh tokuşturmak
qedeh rakirin kadeh kaldırmak
qedeha araqê rakı bardağı
qedeha banyoya çavan bj göz kadehi
qedeha çayê nd çay bardağı
qedehek tek (bir kadeh içki) * qedehek vexwaribû û hatibû malê bir tek atıp eve gelmişti
qedehnoş m kadeh tokuşturma
qedehok m kadehcik, küçük kadeh
qedele m büyük cilali küp
qedem m bir yürüyüş çeşidi
qedeme m kademe
qedeme bi qedeme kademe kademe
qedemgeh m kademgâh, tuvalet, abdesthane
qedemik bakınız: qedemgeh (tuvalet, abdesthane)
qedemsûk m kan tutma
qedemsûk girtin l/gh kan tutmak (adam öldürme veya kaza geçirme vb. için; kimse şok geçirmek)
qedemxane m kademgâh, tuvalet
qedene n 1. kadana (iri at) 2. argo iri yarı kadın
qedeng m tuvalet
qeder m kader, yazgı, alın yazısı * qederê ew neanîn nik hev kader onları bir araya getirmedi
m 1. an, lâhza 2. mühlet * qederekê raweste bir mühlet dur
1. kadar (ölçüsünde, derecesinde) 2 kadar (büyüklüğünde) 3. kadar, denli 4. kadar (süre belirtir) * qederê sê mehan, li wir mam üç ay kadar orada kaldım 5. kadar (miktar, derece) 6. kadar (sıfatlarla kullanıldığında kesinlikle belli olmayan bir niceliği gösterir) * li ber kaniyê qederê sed kesî li hev piçikîbûn çeşmenin önünde yüz kadar insan birikmişti
qeder (iv) bot/m 1. dört yapraklı yonca, sans getireceğine inanılır 2. talih, şans
qeder çibe ew e Allah dokuzda verdiğini sekizde almaz
qedera (...) bile, o da , hatta, üstelik * qedera ew jî hatibû hatta o da gelmişti
qedera (...) girê dan kısmetini bağlamak
qedera (yekê) li eniya lawê xelkê çêbûn kaderi el oğluna yazılmış olmak
qedera (yekî) bi reş bûn kaderi kötü olmak
qedera (yekî) bi reş gerîn şansı dönmek
qedera (yekî) bi reş hatin nivîsandin talihi kara yazılmak (di)
qedera (yekî) de nivîsandî bûn alnında yazılmış olmak
qedera (yekî) hatin girêdan kısmeti bağlanmak
qedera (yekî) ya reş alnının kara yazısı * qedera wê ya reş wisan e alnının kara yazısı böyle
qedera bireş kör talih, kötü kader, kör şeytan
qedera ku li jor xwedê kiribe li jêr betal nabe Allah dokuzda verdiğini sekizde almaz
qedera ku xwedê nivîsandiye bila betal bike Allah yazdı ise bozsun
qedera reş kara yazı
qedera xwedê Allahın emri
qederê tevna xwe dihonand kader ağını örüyordu
qederek biraz, azıcık (kısa bir süre için)
qederek berê biraz önce, yeni
qederek bi şûn de neden sonra * qederek bi şûn de serê xwe rakir li min fed kirî neden sonra başını kaldırdı bana baktı
birazdan, neden sonra * qederek bi şûn de serê xwe rakir li min fed kirî neden sonra başını kaldırdı bana baktı
qederekek berê biraz önce, yeni
qederguhêr rd kader dönüştürücü
qederiye m kaderiye (kader anlayışını red ederek insanların irade ve hareket özgürlüklerinin bulunduğunu ileri süren İslâm felsefesi)
qederparêz nd/rd kaderci, yazgıcı, fatalist
qederparêzî m kadercilik, yazgıcılık, fatalizm
qederperest nd/rd kaderci, yazgıcı, fatalist
qederperestî m kadercilik, yazgıcılık, fatalizm
qedexe m 1. yasak * qedexeya nêçîrkirinê av yasağı 2.rd yasak (yapılmaması istenilmiş olan)
qedexe bûn l/ngh yasaklanmak
yasak olmak
qedexe kirin l/gh yasaklamak
yasak etmek, yasaklamak
qedexebûn m yasaklanma
qedexebûyî rd yasaklı, yasaklanmış olan
qedexebûyîn m yasaklanış
qedexedar rd yasaklı
qedexeker nd/nt 1. yasakçı 2. rd yasaklayıcı
qedexekirî rd yasaklı, yasaklanmış olan
qedexekirin m yasaklama
qedexeşikên rd yasak delici, yasağı ihlâl eden
qedexetî m yasaklılık, yasak olma durumu
qedexexêz m yasak hat
qedexeya çavan tune göze yasak olmaz
qedexeyên olî nd din yasakları, menhiyat
qedîfe n 1. kadife 2. rd kadife (kadifeden yapılma şey)
qedîfeyî rd kadifeyle ilgili
qedîfokî rd kadifemsi
qedîm rd kadim, bayrı
qediman m sunma, takdim
qedimandî rd sunulmuş olan
qedimandin m sunma, takdim etme
l/gh sunmak, takdim etmek
qedimîn msunulma, takdim edilme
l/ngh sunulmak, takdim edilmek
qedîn m 1. bitme, bitiş 2. bitme, tamamlanma (sona erme) 3. dolma (süre, hesap tamamlanma) 4. bitme, kopma (bütün ilişkileri kesilip büsbütün ayrılma veya uzaklaşma) 6. tükenme 7. bitme (çok yorulma, güçsüz kalma, zayıflanma) 8. imkanları el verme, elinden gelme, gücü yetme 9. elinden gelme, gücü yetme
l/ngh 1. bitmek * do êvarê pereyê min qediyabû dün akşam param bitmişti 2. bitmek, tamamlanmak (sona ermek) * axaftin qediyabûn, dor hatibû ser hilbijartinê konuşmalar bitmiş, sıra seçime gelmişti 3. dolmak (süre, hesap tamamlanmak) * qewlê wî qediya malnişîn bû suresi doldu emekliye ayrıldı 4. bitmek, kopmak (bütün ilişkileri kesilip büsbütün ayrılmak veya uzaklaşmak) 6. tükenmek 7. bitmek (çok yorulmak, güçsüz kalmak, zayıflanmak) 8. imkanlar el vermek, elinden gelmek, gücü yetmek * hema bi min bideqe ez nana nakim imkanlarım el verirse yok demem 9. elinden gelmek, gücü yetmek * ku ew biqedîne heya ya nahêle ku kes li vir bimîne elinden gelse var ya kimsenin burda kalmasına izin vermez
qedînek m 1. son (bir şeyin en arkadan gelen bölümü, bitimi) 2.rz tamlama, terkip
qedîneka navdêran rz ad tamlaması, isim tamlaması
qedîneka rengdêrîn rz sıfat tamlaması
qedîner nd/nt 1. bitirici 2. tüketici
qedînerî m 1. bitiricilik 2. tüketicilik
qedir n kadir, değer, kiymet
qedir û qîmet kadir kiymet, sayma, hürmet gösterme
qedir û qîmet dan (yekî) (birine) değer vermek, (birine) saygı göstermek, hürmet etmek
qedir û qîmet nizanîn hatır gönül bilmemek, hatır saymamak veya tanımamak (kırıcı davranmak)
qedir û qîmet tê de bûn (biri) yol yordam bilmek
qedir û qîmetê (yekî) girtin kadrini bilmek, (birine) değer vermek, itibar etmek, paye vermek
qedir zanîn kadir bilmek, kadir kiymet bilmek, iyilik bilmek
qedirandin m tahmin etme
l/gh tahmin etmek
qedirbilind rd yüksek değerli
qedirbilindî m yüksek değerlilik
qedirê (yekî) girtin kadrini bilmek, değer vermek, (birinin) hatırını saymak, hürmet göstermek
qedirê (yekî) li balê (cem an jî nik) hebûn (birinin yanında veya nezdinde) değeri olmak
qedirê (yekî) şikandi n onurunu incitmek, onurunu kırmak (veya rencide etmek)
qedirê (yekî) zanîn kadrini bilmek, değerini bilmek
qedirê gulê çizane, kerbeş divê kerê reş eşek hoşaftan ne anlar (suyunu içer tanesini bırakır)
qedirê xwedê Allah aşkına
qedirgir rd kadirbilir, değerbilir, kadirbilen, hürmetkâr, hatırşinas
qedirgirî m kadirbilirlik, değerbilirlik, hürmetkârlik, hatırşinaslık
qedirgirtin m değer verme, saygı gösterme
l/gh değer vermek, saygı göstermek
qedirnegir rd kadirbilmez, değerbilmez
qedirnegirî m kadirbilmezlik, değerbilmezlik
qedirnezan rd kadirbilmez, değerbilmez
qedirnezanî m kadirbilmezlik, değerbilmezlik
qedirnizmî rd alçak, namert
m alçaklık, namertlik
qedirqûn rd değerbilmez, iyilikbilmez, nankör
qedirqûnî m değerbilmezlik, iyilikbilmezlik, nankörlük
qedirqûnî bûn l/ngh nankör olmak
qedirqûnîbûn m nankör olma
qedirqûnîkirin l/gh nankörlük yapmak
qedirşînas rd kadirşinas, kadirbilir, değerbilir, iyilikbilir
qedirşînasî m kadirşinaslık, kadirbilirlik, değerbilirlik, iyilikbilirlik
qedirzan rd kadirbilir, kadirbilen, değerbilir
qedirzanî m kadirbilirlik, değerbilirlik
qedixandin m savunma
l/gh savunmak
qedixîn m savunulma
l/ngh savunulmak
qediyayî rd 1. bitik, bitmiş 2. bitmiş olan, tamamlanmış olan 3. tükenik
qediye man/m önerme
qediyeya biçûk man/nd küçük önerme
qedr bnr qedir
qedûk m dar boğaz, darbend
qedûm m 1. çapa 2. keser
qedûm kirin l/gh çapalamak
qedûmkirin m çapalama
qedxen m savunma
qedxen kirin l/gh savunmak
qedxenker nd/nt savunucu
qedxenkerî m savunuculuk
qedxenkirin m savunma
qed bejn
(navdêr, nêr) parçe, ker, pirt, pişk, beş: qedek nanî û firrek avê.
Herwiha: qede.
Bide ber: qe, qeft, qer, qet, qey.
Bikaranîn: Lêker: qed bûn, qed kirin. Navdêr: qedbûn, qedkirin Rengdêr: qedbûyî, qedkirî.
ji: ji erebî قطع (qet), hevreha aramî ܩܛܥܐ (qeta), îbrî קטע (qeta). Ji eynî rehî: qedandin, qedîn, qet, qetandin, qeten, qetiyen, qetîn, qete, qite....
: qedî, qedîtî
qed bûn (lêker)(Binihêre:) qed
qed kirin (lêker)(Binihêre:) qed
qed û qamet bejn û bal
qeda bela, felaket, karesat
(navdêr, mê) bela, karesat, qeza, miqeder,lanet bûyera nebaş: Qeda lê bikeve! (nifrînek e) qeda(lanet) lê bîne, bobelat, asîw.
Herwiha: qede.
Bide ber: qed, qedeh
qeda bi destengiyê ketin (biwêj) xwezî xizanî tune bûya. ...çinkî wan bo hêviyeke mezintir a xwe kire qurban, jê qeda bi destengiyê bikevin. hesen ibrahim ebdulla
qeda xelkê ji serê çiyan tê, ya me ji ber lingên me tê (biwêj) ez mirovekî bêşans im. bela ji min dûr nakeve. qeda xelkê ji serê çiyan tê, ya min ji ber lingên nun tê.
qedakirin (navdêr, mê) temamkirin, tewawkirin, berdarkirin.
ji: qeda +kirin
qedan (navdêr, mê) (Binihêre:) qe
qedandî (navdêr, mê) mewsûf.
ji: qedand +-î
qedandin (lêker)(navdêr, mê) kutah kirin, kutihandin, xilas kirin, temam kirin, kuta kirin, nehêlan, bi dawî anîn, bes kirin, teva kirin.
Bide ber: qetandin. Tewîn: Lêker, -qedîn-.
Têkildar: qedîn.
ji: qed + -andin.
: qetandî, qetîner
qedandin/diqedîne/biqedîne kuta kirin
qedandina danişînê qedandina rûniştinê, belavbûn
qedandina rûniştinê qedandina danişînê, belavbûn
qedare (navdêr, mê) çendîya berhevkirî ko hindî pêdvî hindî amanî, :qedareyê birincê du pedaxên avê di gel du yên birincê
qedbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) qed
qedbûyî (rengdêr) (Binihêre:) qed
qede 1. bela, karesat. Binêre; qeda 2. parçe, ker. Binêre; qed 3. perdaq, piyale, glas, şûşe. Binêre; qedeh
qedeh 1. piyan 2. îskan *“qedeheke jehrê vexwe, lê qurteke qehrê vemexwe”
qedem (navdêr) pî, ling, nig, pêngav, gav, qonax, gihanek, merhele, pile, ast, derece, qat.
Herwiha: qadem, qademe, qedeme.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: قه‌ده‌م.
ji wêjeyê: Netewperestiya Kurdî, ku di sala 1806an de hîmê (temelê) wê hate avêtin di sê qedeman re derbas dibe, ku bibe dewlet. Di nav 90 hezar kesên mirî de tirk jî hebûn, belê tirk di qedema rêvebiriyê de bûn, ji 10ê yên telefbûyî jî pêk nedianîn. jêder.
ji: ji erebî قدم (pê; gav)
qedem kirin (lêker)(Binihêre:) qedem
qedemgeh destşok, daşir
(navdêr, mê) daşir, destavxane, pêgeh, avrêj, destavrêj.
ji: qedem +-geh
qedemik bnr: qedemgeh (daşîr, tuvalet, destavxane, avrêj)
qedemkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qedem kirin
qedemkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qedem
qedemxane (navdêr, mê) daşir, pêgeh, avdestxane.
ji: qedem +-xane
qedenayene (Zazaki) (lêker) qedandin
qedenîyayene (Zazaki) (lêker)hatin qedandin
qeder (navdêr, mê) felek, bext, nesîb, siûd, şens, tali, çarenivîs, rojgar, şans, qismet, talih, enînivîs.
Bide ber: qedir
qedera (yekî) reş hatin (biwêj) rewş xera bûn. carekê qedera wê reş batiye, çi bike kêr nake.
qederek (navdêr, mê) qasek, bîskek, kêliyek, xêlek.
ji: qeder +-ek
qederî (navdêr, mê) pêşbiryardanî.
ji: qe +-derî
qederparêz (navdêr, mê) qederperest, bextparêz, fatalîst.
ji: qeder +-parêz
qederparêzî (navdêr, mê) cebriye, fatalîzm, qederperestî, bextparêzî.
ji: qeder +-parêzî
qederperest (navdêr, mê) qederparêz, bextparêz, fatalîst.
ji: qeder +-perest
qederperestî (navdêr, mê) qederparêzî, bextparêzî, fatalîzm.
ji: qeder +-perestî
qederperist (navdêr, mê) determînîst, fatalîst, qismetperist
qedex 1. amanek. Binêre;, qedeh 2. nabe bêt kirin. Binêre;, qedexe
qedexandin (rengdêr) (navdêr, mê) yasaxkirin, memnûkirin, heram, neqanûnî, qaçax, îlegal, derqanûnî, dijî qanûnan, ne meşrû, tişta/ê ku nabe bêt kirin (bi taybetî li gor qanûnê): Derketin qedexe ye. (Nabe ti kes derkeve.) Divê qedexeya li ser zimanê kurdî bêt rakirin. (Divê zimanê kurdî serbest bibe.), memnûh, guneh, tawan, derqanûn.
Herwiha: qedeqe, xedeqe, qedeẍe, xedexe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: قه‌ده‌غه/قه‌ده‌خه.
Bikaranîn: Lêker: qedexe bûn, qedexe kirin. Navdêr: qedexebûn, qedexekirin Rengdêr: qedexebûyî, qedexekirî.
ji: hevreha soranî قه‌ده‌غه (qedeẍe), feylî qeyeqe, qeyexe, qeyeqey, ihtimalen hemû jiazeri qadağan/qadağa lê wêvetir rehên wê ne diyar in..
: qedexandin, qedexandî, qedexî, qedexîn, qedexînende, qedexînendehî, qedexînendetî, qedexînendeyî, qedexîner, qedexînerî, qedexeker, qedexekerî
qedexe 1. fermana nekirinê 2. heram
(rengdêr) (navdêr, mê) yasax, memnû, heram, neqanûnî, qaçax, îlegal, derqanûnî, dijî qanûnan, ne meşrû, tişta/ê ku nabe bêt kirin (bi taybetî li gor qanûnê): Derketin qedexe ye. (Nabe ti kes derkeve.) Divê qedexeya li ser zimanê kurdî bêt rakirin. (Divê zimanê kurdî serbest bibe.), memnûh, guneh, tawan, derqanûn.
Herwiha: qedeqe, xedeqe, qedeẍe, xedexe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: قه‌ده‌غه/قه‌ده‌خه.
Bikaranîn: Lêker: qedexe bûn, qedexe kirin. Navdêr: qedexebûn, qedexekirin Rengdêr: qedexebûyî, qedexekirî.
ji: hevreha soranî قه‌ده‌غه (qedeẍe), feylî qeyeqe, qeyexe, qeyeqey, ihtimalen hemû jiazeri qadağan/qadağa lê wêvetir rehên wê ne diyar in..
: qedexandin, qedexandî, qedexî, qedexîn, qedexînende, qedexînendehî, qedexînendetî, qedexînendeyî, qedexîner, qedexînerî, qedexeker, qedexekerî
qedexe bûn (lêker)(Binihêre:) qedexe
qedexe kirin 1. fermana nekirinê dan 2. herimandin 3. heram hesibandin
qedexe nekirî (navdêr, mê) rewa, tembî nekirî.
ji: qedexe nekir +-î
qedexebûn (navdêr)(Binihêre:) qedexe
qedexebûyî (rengdêr) (Binihêre:) qedexe
qedexedar (rengdêr) biqedexe.
ji: qedexe +-dar
qedexeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê qedexe dike, zorker.
ji: qedexe + -ker
qedexekerî (navdêr, mê) rewşa qedexekerbûnê.
ji: qedexeker + -î
qedexekirî (rengdêr) (Binihêre:) qedexe
qedexekirin (navdêr)(Binihêre:) qedexe
qedeyayene (Zazaki) (lêker) qedîn
qedî (navdêr, mê) rewşa qedbûnê.
ji: qed + -î
qedîfe corekê perokane
qedîfeyî (navdêr, mê) nermik, sût.
ji: qedîfe +-yî
qedîm tiştên berê û kevn
(rengdêr) kevnar, pirr kevn, gelek pîr, ya/yê zemanê berê, dêrîn.
Bide ber: qedem qelem qeyîm.
ji: Ji erebî.
: qedîmane qedîmî qedîmîtî qedîmtî
qedimandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qedimandin
qedimandin (lêker)(navdêr, mê) pêşkêş kirin, araste kirin, raber kirin, berçav kirin, diyar kirin, xuya kirin, eşkere kirin, zelal kirin, rapêş kirin, nîşan dan, teqdîm kirin, daberandin, berpêş kirin.
Herwiha: qedmandin. Tewîn: Lêker: -qedimîn-.
Têkildar: qedimîn.
ji wêjeyê: Ne bi tenê wêneyên Fewzî Bîlge’yî, wêneyên wênesazên din jî, wê weke civaka kurd em ber bi xwe de neqedimandina û nenihêrandina; yek, ji ber ku em ji koka civakake feodal û misilman dihatin di war û forma wêneyî de hayê me ji bayê felekê tune bû û em ji hunera wêneyî hatibûn xesandin; dudu, ji ber ku em civakeke bindest bûn û gava ku em çav li xwe, çav li wêneyên xwe diketin ziravê me ji me diqetiya û mahdê me ji me dixeliya..
ji: Têkildarî teqdîm.
: qedimandî, qedimîner
qedîmane (rengdêr) bi awayekî qedîm.
ji: qedîm + -ane
qedîmî (navdêr, mê) rewşa qedîmbûnê, kevn, kevnar, borî.
ji: qedîm + -î
qedîn (lêker)(navdêr, mê) piçîn, qed bûn, parçe bûn, ji hev qut bûn: Ev benê zirav dê zû biqede. bi dawî hatin, xilas bûn, neman, dawî lê hatin: Hê civîn neqediyayî ew derket. debirîn, debar bûn, borîn, derbas bûn, îdare bûn, meşîn, bi rê ve çûné, bûn: Jiyan bê xwarin û vexwarin naqede. (Jiyan bê wan nabe./Jiyan hewceyî wan e.).
Herwiha: qediyan, qedîyan, qedyan, qetîn, qetiyan, qetîyan, qetyan. Tewîn: Lêker: -qed-.
Têkildar: qedandin.
ji: qed + -în.
: qedî, qediyayî, qedok, qedokî
qedîn/diqede/biqede 1. xelas bûn, kuta bûn, red bûn 2. biriyan
qedînek (navdêr, mê) terkîb.
ji: qedîn +-ek
qedir (navdêr, nêr) nirx, qîmet, biha, rûmet, giranî, rêz, fiyet, heq, giramî, bihagiranî, namûs, şeref, giramet.
Herwiha: qedr.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Lêker: qedir girtin. Navdêr: qedirgirtin.
: bêqedir bêqedirî biqedir biqedirî kêmqedir kêmqedirî qedirgiran qedirgiran qedirî qedrî
qedir dan (lêker)(Binihêre:) qedir
qedir dîtin (lêker) pesn dîtin.
ji: qedir + dîtin
qedir girtin (lêker)(Binihêre:) qedir
qedir zanîn (lêker) qedir girtin, qencî zanîn.
ji: qedir zan +-în
qedirandin (lêker) qedir girtin, qedir zanîn, nirxandin. Tewîn: -qedirîn-
qedirbilind (rengdêr) bihagiran, hêja, biqedir, binirx, nirxgiran, nirxdar, giran.
ji: qedir + bilind.
: qedirbilindane, qedirbilindî, qedirbilindîtî, qedirbilindtî
qedirbilindane (rengdêr) bi awayekî qedirbilind.
ji: qedirbilind + -ane
qedirbilindî (navdêr, mê) rewşa qedirbilindbûnê, bal, daxuyanî, dîn, dîqet, hurmet, qedir, rêz, rêzdarî.
ji: qedirbilind + -î
qedirdan (navdêr, mê) (Binihêre:) qedir
qedirgir (rengdêr) rêzgir, qîmetgir, rûmetgir, biîhtiram
qedirgiran (rengdêr) birêz, rêzdar, xwedî qedir, bi rûmet, hêja, :mêvanên qedirgiran hûn gelek bi xêr hatin, bihagiran
qedirgirî (navdêr, mê) giramî, rêzgirî, ihtiram
qedirgirtî (rengdêr) rêzdar, birêz.
ji: qedir +girtî
qedirgirtin (navdêr, mê) rêzgirtin, rûmetgirtin, :camêrî gelek qedrê me girt dema em lê bûn mêvan
qedirî (navdêr, mê) rewşa qedirbûnê.
ji: qedir + -î
qedirnas (navdêr, mê) hurmetkar.
ji: qedir +-nas
qedirşînas rûmetgir, xatirzan, qedirgir, qedirzan, başokar, xweyqedr
qedirşînasî rûmetgirî, xatirzanî, qedirgirî, qedirzanî
qedirzan (navdêr, mê) rûmetgir, xatirzan, qedirgir, qedirşînas.
ji: qedir +-zan
qedirzanî (navdêr, mê) rûmetgirî, xatirzanî, qedirgirî, qedirşînasî.
ji: qedir +-zanî
qedirzanîn rêzgirtin, nirxandin, teqdîr, teqdîr kirin, ecibandin, hêja dîtin, pesnandin
qedixandin (lêker) berevanî kirin,parêzî + kirin.
: qedxen + kirin, xweqedxen
qedîyayene (Zazaki) qedîyan
qediyye mijar, doz(yan dadgehê bi taybetî), mesele.
ji wêjeyê: Hon bêjine min ku bû qediyye ? kengê li me xef dibit xebiyye w:Ehmedê Xanî têbîniyên helbestê 1-ku bi wateya çi hatiye bikaranîn.
qedkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye qed kirin
qedkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) qed
qedr 1. giramî, rêzdarî 2. nirx, biha *“qedrê mêvanan, qedrê Xwedê”
qedrê (yekî) girtin (biwêj) rumet dan. li wî welatî qedrê kekê hlin gelekî tê girtin
qedrî Serenav,mê, navek zelaman e.
Herwiha: Qedirî.
Bide ber: Qadir.
ji: Ji erebî, têkildarî qederê.
: Qedrîcan
qedrîcan serenav, nêr, navek zelaman e.
ji: Qedrî + can
qedûped (navdêr, mê) kurtêl, qerqod, bermayî, jêmayî, bîj, pirtik, pirt, firtik, hewrik, mîrat, mîras
qedxen (navdêr, mê) bergirî, berhingarî, parastin, dîfa, rênedan ku kesek yan tiştek ziyanê li kesekî yan tiştekî bike, parêzvanî, defans.
Herwiha: berevanî.
ji wêjeyê: Şorişa Îlonê tenê berevanî li heqê kurdan nekir , belkî berevanî li mafên hemû demokratxwaz û azadîxwazên Îraqê dikir..
ji: berrevan + -î.
Bikaranîn: Lêker: berrevanî kirin. Navdêr: berrevanîkirin Rengdêr: berrevanîkirî
qedxenker (navdêr, mê) parêzkar, bergir, parêzvan, berevan, berekar, berveder.
ji: qedxen +-ker
qedxenkerî (navdêr, mê) parêzkarî, bergirîtî, parêzvanî, berevantî, berekarî, bervedertî.
ji: qedxen +-kerî
qed (kurte) quod erat demonstrandum Tişta divê bê îspatkirin.
qedandin (v) to terminate; (n) termination
(biqedîne) to terminate, to finish (off), to end, to conclude
v.t. to finish, to complete
v.t. to finish, to complete
qedandina neqanûnî wrongful termination
qedeh f. cup, goblet
qedemik see: qedemgeh (Toilet, loo)
qeder (f.) destiny
1. m. amount. Also see: qederê ... 2. f. fate, destiny
qederê ... for the length of ...
qederek f. for a time
qederek bisekine wait a moment
qedexe (a) forbidden; prohibited; banned; (n) prohibition; ban
f. prohibition; (adj) prohibited.
qedexe kirin forbid; prohibit; ban
to prohibit, to ban
qedîfe velvet
qedir (m.) worth, dignity
m. worth. Also see: qedrê ... zanîn, qedirgir
qedir girtin to respeot, to appreciate, to venerate
qedirgir appreciative, estimable
qediyan (biqede) end, to come to an end, to become exhausted
v.i. to end, be finished
qedr (m.) worth, dignity
qedr girtin to respeot, to appreciate, to venerate
qedrê ... zanîn to appreciate; qedrê xwe girtin=to esteem oneself.
qedrê yeki şkênandin to dishonour someone, to insult
qed Gestalt
Höhe
Statur
qeda Katastrophe
Los
Nachholen eines versäumten Gebetes
Schicksal
Schwierigkeit
Unfall
Unglück
qedandin beenden
vollenden
qedandin ausführen
befolgen
erledigen
vollbringen
vollenden
qedeh Becher
ein Glas voll...
Glas
kleines Trinkglas
qedem Fuß
qedemgeh Toilette
qeder Geschick
Glück
göttliche Entscheidung
Schicksal
qedexe nicht gestattet
Verbot
verboten
qedexe kirin untersagen
verbieten
qedexekirin verbieten
qedîfe Samt
qedîm alt (Sachen)
antik
aus alter Zeit stammend
früher
urewig
qedimandin anbieten
qedimîn erwähnen
vorstellen
qedîn vertih sein
qedir Achtung
Bedeutung
Respekt
Wert
Würde
qedir girtin ehren
hochschätzen
Respekt erweisen
würdigen
qedirbilind geschätzt
würdig
qedirbilindî Achtung
qedirgiran geschätzt
würdig
qedirnas wertbewusst
qedîyan beendet werden
qedr Achtung
Bedeutung
Respekt
Wert
Würde
qedr zanîn achten
qedrûqîmet Achtung und Wert
Wertschätzung
qeda m. qeza, tifaq, nezih, qeda m.
n. qeda, qida n.
qeda gerîn lg. qeda gêrayene, qida cêrayene
qedan m. qedîyayis, qutbîyayis, fînis n.
qedandek m. rz. bellîker, kifsker n.
qedandî rd. rz. mewsuf, temambîyaye
qedandin lg. qedênayene, xeritnayene, xelesnayene, peynîye re ciardene, qut kerdene, qednayene
m. xeritnayis, qedênayis, xelesnayis, qutkerdis, peynîyereciardis n.
qedayif n. qedayif, qedeyîf n.
qedayif tawotawo n. têlqedayif n.
qedayiffiros m/n. qedayifrotox n.
qedayiffirosî m. qedayifrotoxîye, qedayifrotoxênî m.
qedayifvan m/n. qedayifcî, qedayifwan n.
qedayifvanî m. qedayifcîyîye, qedayifwanîye, qedayifcîyênî m.
qedeh m. pîyale, qedeh n.
qedeh bilind kirin lg. pîyale berzkerdene, qedeh berzkerdene
qedeh li hev xistin lg. pîyale pêverdayene, qedeh pêverdayene
qedeme m. qede m., paye, kert, niqir n.
qedemgeh m. awdestxane, dastawxane, kês m., abdestxane, hela, dasurxane, memîsxane, tuvalet, destnimajxane, das, payxane n.
qedemxane m. awdestxane, dastawxane, kês m., abdestxane, hela, dasurxane, memîsxane, tuvalet, destnimajxane, das, payxane n.
qedene n. zoo. kadane, qedene n.
qeder m. çarenûs, qeder, bext, semivis, tale, azlan n.
rd. qas, qand
qederek h. qasê, tayê, helmê., gamê., qederek, pîçek (dem)
qederparêz m/n. çarenûsperest, qedercî, çarenûscî, bextparêz, fatalîst n.
qederparêzî m. çarenûsperestîye, qedercîyênî, çarenûscîyîye, bextparêzîye, fatalîz m., çarenûsperestênî m.
qederpere$tî m. çarenûsperestîye, qedercîyênî, çarenûscîyîye, bextparêzîye, fatalîz m., çarenûsperestênî m.
qederperest m/n. çarenûsperest, qedercî, çarenûscî, bextparêz, fatalîst n.
qedestro m. kadastro n.
qedexe m. qedexe, yasaq, qorî, men, yasax n.
qedexe bûn lng. . qedexe bîyene, yasaq bîyene, men bîyene
qedexe kirin lg. qedexe kerdene, yasaq kerdene, men kerdene
qedexebûn m. qedexebîyayis, yasaqbîyayis, menbîyayis n.
qedexebûyî rd. qedexebîyaye, yasaqbîyaye, menbîyaye
qedexedar rd. qedexeyin, yasaqin, menin
qedexeker m/n. qedexeker, yasaqker, menker n.
qedexekin rd. qedexekerde, yasaqkerde, menkerde
qedexekirin m. qedexekerdis, yasaqkerdis, menkerdis n.
qedîfe n. qedîfe n.
qedîm rd. kan, qedîm, ezelî, verên
qedimandin lg. teqdîm kerdene, pêskes kerdene, arz kerdene, reverdayene, raver dayene
qedîn lng. . qedîyene, qut bîyene, xelesîyene, peynî re riameyene, peynîye piro ameyene
m. qedîyayis, qutbîyayis, xelesîyayis, peynîyereriameyis, peynîyepiroameyis n.
qedînek m. rz. îzafe, temamkere, terkîbe, ezafe m.
qedînek a nebinavkirî n. rz. temamkera nêdîyare, îzafeya nêdîyare, terkîba nêdîyare m.
qedîneka navdêrîn n. rz. temamkera nameyî, terkîba nameyî, îzafeya nameyî m.
qedîneka rengdêrîn n. rz. îzafeya xusetnameyî, temamkera xusetnameyî m. îzafeya sifatî, temamkera salixnameyî m.
qedir m. sedr, qîmet, hêcayîye, eij, basat, nirxe, erjîyayî, qedr, dilxatir, nerxe, erc n.
qedir girtin lg. rîmetdayene, sedr dayene
qedir zanîn lg. sedr zanayene, basat zanayene, qedr zanayene
qedirandin lg. rabajnayene, rataselnayene, ratereknayene,rabacnayene, bacnayene
m. rabajnayis, rataselnayis, ratereknayis n.
qedirbilind rd. rîmetberz, eijgiran, sedrgiran
qedirgir rd. xatirsinas, qedirzan, xatirzan, xatirnas, sedrzan, qedirsinas
qedirgirî m. qedirzanîye, xatirsinasîye, xatirzanîye, xatirnasîye, sedrzanîye, qedirsinasîye, xatirsinasênî, xatirzanênî, sedrzanênî m.
qedirnegir rd. xatirnêsinas, qedirnêzan, xatirnêzan, sedrnêzan, qedirnêsinas, xatirnênas
qedirnegirî m. xatirnêsinasîye, xatirnêzanîye, sedrnêzanîye, xatirnênasîye, qedirnêsinasîye, xatirnêsinasênî, xatirnêzanênî, qedirnênasîye, sedrnêzanênî m.
qedirnezan rd. xatirnêsinas, qedirnêzan, xatirnêzan, sedrnêzan, qedirnêsinas, xatirnênas
qedirnezanî m. xatirnêsinasîye, xatirnêzanîye, sedrnêzanîye, xatirnênasîye, qedirnêsinasîye, xatirnêsinasênî, xatirnêzanênî, qedirnênasîye, sedrnêzanênî m.
qedirqun rd. nankor
qedirsinas rd. xatirsinas, qedirzan, xatirzan, xatirnas, sedrzan, qedirsinas
qedirsinasî m. qedirzanîye, rîmetsinasîye, qedirsinasîye, sedrsinasîye, qedirzanênî m.
qedirzan rd. xatirsinas, qedirzan, xatirzan, xatirnas, sedrzan, qedirsinas
qedirzanî m. qedirzanîye, rîmetsinasîye, qedirsinasîye, sedrsinasîye, qedirzanênî m.
qedixandin lg. pawitene, mudefa kerdene
qediyan lng. . qedîyene, qut bîyene, xelesîyene, peynî re riameyene, peynîye niro ameyene
m. qedîyayis, qutbîyayis, xelesîyayis, peynîyereriameyis, peynîyepiroameyis n.
qedr m. sedr, qîmet, hêcayîye, basat, nirxe, eijîyayî, qedr, erj, dilxatir, nerxe, erc n.
qedro m. kadro n.
qedûm n. hurak, qedûm, qedûk, wirak, qedîm, qedim, niqar, vurag n.