Encamên lêgerînê
pereme qayikeke ku dişibe gondolê
qayikeke ku dişibe gondolê
perende 1. firende 2. qilozan, qulopanî, qulebanî, teqle, tilqe m
1. firende 2. qilozan, qulopanî, qulebanî, teqle, tilqem (birinin yanında)
perende atamamak 1) nekarîn pê re pence kutan (mec) 2) nekarîn pê re pence kutan, nekarîn dek anîn serê (yekî) (mec)
1) nekarîn pê re pence kutan (mec) 2) nekarîn pê re pence kutan, nekarîn dek anîn serê (yekî) (mec)
perende atmak teqle avêtin, xwe qulopanî kirin
teqle avêtin, xwe qulopanî kirin
perese 1. benê şaqûl 2. rewş, xan *iş bu pereseye gelmemeliydi gere nehata vê xanê m
1. benê şaqûl 2. rewş, xan * iş bu pereseye gelmemeliydi gere nehata vê xanêm ...
peresesine getirmek keys lê anîn
keys lê anîn
pereseye almak lê fikirîn
lê fikirîn
perestiş perestîş, ibadet m
perestîş, ibadetm
perestiş etmek 1) perestîş kirin 2) hez kirin, pê perisîn
1) perestîş kirin 2) hez kirin, pê perisîn
perestişkar perestîşkar rd
perestîşkar rd
pere n 1. para 2. para (eskiden; kuruşun kırkta biri) 3. paralık * tu çend pere mirovek î? kaç paralık adamsın?
pere anîn para getirmek (para kazanmak)
pere bêş kirin defter açmak
pere bûn xwelî para değer yetmek
pere çap kirin para basmak
pere çêkirin para kesmek (para basmak)
pere çirpandin para aşırmak
pere dan hev para yapmak, para biriktirmek
pere dan ser hev para tutmak para tutmak
pere danîn ser (...) para basmak (kumarda ortaya para sürmek)
pere derxistin para çıkarmak (para basmak)
pere di qûna dêlikê de ye argo on para on aslanın ağzında
pere di quzê dêlikê de ye argo ekmek aslanın ağzında
pere girtin defter tutmak
pere hûr kirin para bozmak
pere jê çirpandin (birinden) para sızdırmak (veya koparmak)
pere jê stendin an jî xwarin) para çekmek (birinden birtakım gerekçelerle para almak)
pere jimartin para kırmak (çok kazanmak)
pere jimartin destê (yekî) (parayı) avucuna saymak, (birinin) eline para saymak
pere kafir kirin kokozlanmak, parasını tüketmek
pere kerê nêr e li ber derî dizire paralı adamın hali başkadır, anlamında bir deyim
pere ketin destê (yekî) eline para geçmek
pere kirin 1) para etmek, değerli olmak, paha biçilmez olmak 2) para etmek * reca, minet pere nekir rica, minet para etmedi
pere kirin (tiştekî) para yatırmak (yatırım yapmak)
pere kirin berîka (yekî) 1) cebine para koymak 2) para yedirmek (rüşvet vermek)
pere kirin devê (yekî) (birine) para yedirmek (rüşvet vermek)
pere kişandin para çekmek * dixwaze ji bankayê pere bikişîne bankadan para çekmek istiyor
pere lê bûn (birisi) borçlu olmak, bara borcu olmak
pere lê bûn hesret (para) suyunu çekmek
pere lê hebûn para borcu olmak
pere nanê pehtî ye para dayanmaz
pere nekirin 1) para etmemek (değeri, pahasına satılmamak) 2) para etmemek (fayda etmemek)
pere pê dan para vererek almak
pere pê dan xwarin (birine) para yedirmek (gereksiz yere başkasına para harcamak)
pere pê de çûn (birine) parası geçmek
pere pê de hatin (birine) parası geçmek
pere pê de perdan parasının birine geçmesine göz yummak
pere pê re gotin (birine) para sözü vermek
pere pere tîne para parayı çeker
pere qiloçê mêran e altın anahtar her kapıyı açar
pere razandin para yatırmak * pere razande bankayê bankaya para yatırdı
pere razandin bankayê bankaya (para) yatırmak
pere rijandin para dökmek
pere şandin (verê kirin an jî hinartin) para çıkarmak (birine para yollamak)
pere şîrîn e paranın yüzü sıcaktır
pere tê dan para vererek almak, para saymak
pere tê de hebûn 1) para olmak * di masîvaniyê de pere heye balıkçılıkta para var 2) para dönmek * di vî karî de gelek pere heye bu işte çok para dönüyor
pere tê de nebûn (an jî tune bûn) para olmamak * di masîvaniyê de pere tune balıkçılıkta para yok
pere temam kirin çıkıştırmak
pere têr nekirin para çıkmamak
pere û xwelî li balê (an jî cem) yek bûn 1) paraya para dememek, paraya pul dememek (çok para kazanır olmak) 2) çok cömert olmak, paraya değer vermemek 3) paraya para dememek (bol para harcamak)
pere û xwelî li balê yek in denizde kum onda para
pere wekî avê çûn (para) su gibi gitmek
pere weşandin saçılıp dökülmek (gereğinden çok harcamak)
pere xerc kirin 1) para harcamak 2) masraf etmek
pere xwarin 1) para yemek (gereksiz olarak çok para harcamak) 2) para yemek (rüşvet almak)
pere zêha kirin 1) para harcamak 2) paradan çıkmak (para harcamak zorunda olmak) bi
pereandin paraya çevirmek.
pereçongî pençeleşme
pereçongî kirin pençeleşmek
peredan m ödeme
peredank m kumbara
peredar rd paralı (mangırlı)
peredar bûn l/ngh paralanmak (parasız iken para elde etmek)
peredarbûn m paralanma (paralı olma)
peredarbûyîn m paralanmak (paralı olma durumu)
peregende m 1. perakende, dağınık, perişan 2. perakende (malların teker teker veya bir kaç parça şeklinde azar azar satma biçimi, toptan karşıtı)
peregendefiroş nd/nt perakendeci
peregendefiroşî m perakendecilik
peregendetî m 1. perakendelik, dağınıklık, perişanlık 2. perakendelik (perakende olarak satma biçimi)
peregihor nd/nt dövizci
peregihorî m dövizcilik
perehebîn nd/ntpara göz, para canlısı, maddiyatçı
perehebîn bûn para canlısı olmak
perehebînî m para canlısı olma
perehesin nd metal para
perehez nd/nt parasever, para göz
perehezî m paraseverlik
perehûrker nd/nt dövizci
perehûrkerî m dövizcilik
perek n paracık
perekende bnr peregende
pereker nd/nt atımcı, hallaç
perekerî m atımcılık, hallaçlık
peren m sürü * perenek gur tên pêşiyê önüne bir kurt sürüsü çıkıyor
perenas nd/nt para bilimci
perend n pala (bir tür kılıç)
perend lê kişandin pala çekmek
perende m 1. kanatlı, kuş (uçan kanatlılar) 2. uçan uçucu 3. perende (havada dönerek atılan takla)
perende avêtin perende atmak.
perenek m sürü, yırtıcı hayvan sürüsü
pereng m 1. köz, kor, ateş közü 2. cemre
perengbûn m korlanma
perengê agir ketin cemre düşmek
perengî m korluk
perengîr rd ateşe düşen
perepaş bnr berepaş
pereperest rd para göz
pereperestî m para gözlülük
perepêş bnr berepêş
peresan m evrim, gelişim, tekamül
peresandin m 1. geliştirme, tekamül etme 2. yetkinleştirme (tekemmül etme, olgunlaşma) 3. yayma, yaygınlaştırma (bir düşünceyi, bir ürünü her tarafa dağıtma)
l/gh 1. geliştirmek, tekamül etmek 2. yetkinleştirme (tekemmül etmek, olgunlaşmak) 3. yaymak, yaygınlaştırmak (bir düşünceyi, bir ürünü her tarafa dağıtmak)
peresanparêz nd/rd evrimci
peresanparêzî m evrimcilik
peresdar rd tapınan
peresêlke kırlangıç.
zo/m kırlangıç (Hirundo)
peresend m evrim, tekamül
peresendî gelişim, evrim, tekamül.
peresî m ense gopalê xwe li peresiya wî xist
peresîn m 1. gelişme, evrim geçirme 2. yetkinleşme (olgunlaşma) 3. yayılma (genelleşme)
l/ngh 1. gelişmek, evrim geçirmek 2. yetkinleşmek (olgunlaşmak) 3. yayılmak (genelleşmek)
pereslêr zo/m kırlangıç (Hirundo)
perespan n 1. yama 2. yakı
perespandî rd yamalı, yamalanmış olan
perespandin m yamalama, yamama
l/gh yamalamak, yamamak
perestar nd 1. hizmetçi, besleme 2. hemşire
perestarî m 1. hizmetçilik 2. hemşirelik
pereste n 1. mabut 2. m mabude
perestek rd abid
perestgeh m ibadethane, tapınak, mabet
perestî m 1. tapınma 2. ibadet
perestin m 1. tapma, tapınma, tapış 2. ibadet, ibadet etme
l/gh tapmak, tapınmak 2. ibadet etmek
perestinî m ibadet
perestîş m perestiş, ibadet
perestîş kirin l/gh ibadet etmek
perestiş etmek, ibadet etmek
perestîşgeh m ibadethane
perestîşkar nd/nt perestişkâr, tapınan, ibadetkâr
perestîşkarane h perestişkârane, ibadetkârca
perestîşkirin m ibadet etme
perestîşxane m ibadethane, tapınak, mabet
peresto n 1. mabut 2. m mabude 3. nd/nt ilâh (çok beğenilen, çok tutulan)
perestobûn m ilâhlaşma
perestok rd mabut
perestxane m tapınak, mabet
perestyar rd abid
peresû bnr parsû
pereşût m paraşüt
pereşûtbaz nd/nt paraşüçü
pereşûtbazî m paraşüçülük
pereşûtvan nd/nt paraşütçü
peretas mzk/m vurmalı bir çalgı
perexwer nd/nt paracı (rüşvetçi)
pereyê (yekî) jê re bûn derd parasıyla rezil olmak
pereyê (yekî) pê de çûn (birinin ) parası (birine) geçmek
pereyê çayê (bexşîş) kahve parası
pereyê gir tüm para, büyük para (ufak para karşıtı)
pereyê hazir nakit para
pereyê heram haram para
pereyê hûr 1) bozuk para, bozukluk, ufak para 2) Çingene parası
pereyê kêmeyar çürük para
pereyê rê yol parası
pereyê reş nd kara para
pereyê serê baş serafiye (para değiştirilirken verilen veya alınan üstelik)
pereyê sifir fülüs
pereye tirxan kirî tahsisat, tahsis edilmiş para.
pereyê xwe avêtin avê parayı denize atmak
pereyê xwe avêtin kuçeyê parasını sokağa atmak
pereyê xwe beredayî meavêjin parayı araya değil, paraya vermeli
pereyê xwe çirtovirto nekin parayı araya değil, paraya vermeli
pereyê xwe derxistin parasını çıkarmak
pereyê xwe ji binî xelas kirin kokozlanmak, parasını tüketmek
pereyê xwe lê xistin parasını bir şeye yatırmak
pereyê zêde paranın üstü
pereyekî hindik leyîstin küçük oynamak (kumarda)
pereyekî pir büyük para
pereyî parasal.
rd 1. parasal, nakdî 2. paralık (herhangi bir para değerinde)
perez m bir süs
pere dirav *“ji pereyan şirîntir, dîsa pere ye”
1. kaxezên pê kirrînê. Binêre; pare 2. feyde sûde, feyde, kêr, mifa, kelk: Gotin pere nake, divê xebat bêt kirin. (Tenê gotin bêfeyde ye, divê kar û xebat bêt kirin.).
Bikaranîn: Lêker: pere kirin. Navdêr: perekirin Rengdêr: perekirî
pere anîn (lêker)(Binihêre:) pere
pere çêkirin (lêker)(Binihêre:) pere
pere dan (lêker)(Binihêre:) pere
pere derxistin (lêker)(Binihêre:) pere
pere di quzê dêlikê de bûn (biwêj) debara aborî zor bûn. qezenekirin wisa hêsan nîn e, pere di quzê dêlikê de ne. (argo)
pere dikute mere (biwêj) pare mirovan digê anku pare dikare her tiştê pîs jî bi mirovî bide kirin.
ji wêjeyê: Lawo, ev pere çi dike û çi nake. Belasebeb negotine pere dikute mere, ellahwekîl. Ma ku ne ji pareyên wî bûya, dê Crystal Harris a 24 salî bi Hugh Hefner ê 84 salî re bizewiciya? Dikeve serê we?.
ji: pere (pare) + kutan + mere (mirov)
pere dikutin mere (biwêj) Ji bo mirov bibêje pere bûye sedema rûdan yan bûyera ku hatiye holê, bi pera çêbûye yan ji bo pera çêbûye Gotin argo ye..
ji wêjeyê: Kuro dilê çi yabo qurban, pere ne pereeeeeeeee! De ka bila Ebdulwedûd efenî zilamekî feqîr û hejar bûye, bê birastî wê Kejal xanim biçûya ser hewîyê? Tobe! Ji ber vê ye ku dibêjin „Pere dikutin mere“ brakoooooo…!
pere hatin (lêker)(Binihêre:) pere
pere jimartin destê (yekî) (biwêj) pereyên pêşîn dayîn kesekî. ezbenî, min pereyên xwe jimartin destê wî.
pere ketin dêst (biwêj) xwedî pere bûn. kengê ku hinekpere têkevin dêst, ji xwe re navmalê distîne.
pere kirin (lêker) feyde kirin, tesîr kirin, bandor lê kirin, biqîmet bûn: Min got negot pere nekir û bi ya xwe kir.Me çiqas rê li ber girt jî, pere nekir mala xwe terk kir.. Navdêr: perekirin.
ji: pere.
: pereker, perekirî
pere kirin gewriya (yekî) (biwêj) ji ber sedemekê pereyên ku hatine dayîn di jê girtinê de astengî kişandin, ji bo dayînê jî tê gotin. lawê min ji safiya xwe pereyên ku kirine gewriya ferzende, nikare bistîne. heta ku me pere nexistine gewriya wî, karê me çênekir. bertîl îro jî
pere kirin terka şaşikê dirav di nav qatên şaşikê de veşartin
pere kişandin (lêker)(Binihêre:) pere
pere nedan (lêker) nesencandin, nedan.
ji: pere + nedan
pere nekirin (biwêj) bêfeyde bûn, pûç bûn
pere rijandin (Binihêre:) pere
pere standin (lêker) kirin qaseyê, pere wergirtin.
ji: pere + standin
pere wergirtin (Binihêre:) pere
pere xwarin (biwêj) bertil girtin, zêde pere xerc kirin. ew en çavbel, pereyen gel xwarin û revîn emerîkaye. bahadîne lawe min gelekîpereyim dixwe, rûzanim çawa bikim?
pere xwestin (lêker)(Binihêre:) pere
pereanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
peredan (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
peredank (navdêr, mê) kompere, qumbere.
ji: pere +-dank
peredayî (rengdêr) (Binihêre:) pere
peregende (rengdêr) hejar, belengaz, jar, feqîr, perîşan, reben, goyîn, nedar, belingaz, bêpergal, belawela, pelate, tevlihevî.
Herwiha: pergende, perkende.
ji wêjeyê: Ma qey li dinyayê kesî dîtî ku neteweyek 50 milyon bi dîroka xwe a hewqas kevnare, bi keda xwe a ji bo dergoşvaniya mirovahiyê a herî yekemîn... bi ev qas trajedî pergende û bindestê dinyayê bimîne?.
ji: jiari, hevreha farisî پراگنده (peragende), pehlewî peregendek, têkilî ber + îraniya kevn ken- (avêtin).
: peregendetî, peregendeyî
peregende bûn (lêker) perîşan bûn.
ji: peregende + bûn
peregendetî (navdêr, mê) rewşa peregendebûnê.
ji: peregende + -tî
perehatî (rengdêr) (Binihêre:) pere
perehatin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
perehez (navdêr, mê) perehebîn, pûlperest, pereperest.
ji: pere +-hez
perehiz keyso
pereker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pere dike, kevanjen, livajen.
ji: pere + -ker
perekerî (navdêr, mê) kevanjenî, kurincî, libûjenî, livajenî, libûdîlî, tavnejenî.
ji: pere +-kerî
perekêşan (navdêr, mê) kêşan yan wergirtina pereyî ji bankan
perekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pere kirin
perekirin (navdêr) vejandin, bi biha êxistin, bilindkirin, :piştî cadeya gundê me qêrkirî mitayê me hat pere kirin
perekişandin (navdêr, mê) perekê4an
perem perem kirin (biwêj) xistin rewşek xerab. parçe parçe kirin. xebûr çawa ku kete nav wan en qûnxwar, ew perem perem kirht.
pereng kuzotî û bizot
perengî (navdêr, mê) menqel, agirdank, ardank, mantêz, pizotdank, pizotî, sotikî
perepêdan (navdêr, mê) giringîpêdan
pereperest (rengdêr) kesê hinde hez ji pereyî di ke dinyadarî ji bîra wî di çe, pereyî di perestit, çirîk
pereperestin (navdêr, mê) dema mirov pereyî ji dîn û dinyayê giringtir bi bînit, mirovatîyê ji bîr dike
pererijandin (navdêr, mê) weke mirov pereyî glek li karên neba4bimezêxit
peresandin (lêker)(navdêr, mê) werar kirin, pêşve birin, pêş xistin, nûjen kirin.
Herwiha: perisandin. Tewîn: Lêker: -peresîn-.
ji: peres + -andin.
: peresandî, peresîner, peresînk
peresendin (navdêr, mê) pêşketin, werarkirin
pereseng (navdêr, mê) pîvanek dûrahiyê ye ku niha li Îranê wek dîrêjahiya 10 km tê hesibandin lê li serdemên cuda dirêjahiya wê jî cuda bûye (bi pirranî di navbera 3 - 7 km-yan de).
Herwiha: fereseng fersex
peresîn (lêker)(navdêr, mê) werar bûn, pêşketin, pêşveçûn, nûjen bûn, hatin peresandin, hatin pêşvebirin, hatin pêşxistin, hatin nûjenkirin.
Herwiha: peresan. Tewîn: Lêker: -peres- ku-conj-în.
ji wêjeyê: GOGA PÊ di sala 1583’ê Biritanya’yê de bi sazûmanê hatiye çêkirin. Lê dom bûn a wî di sala 1846’ê de Zanîngeh a Cambridge ê da GOGA PÊ nûbûnî çêbûye û ji pêşî wî de, di sala 1862’ê de GOGA PÊ li destê ev zanîngeh ê de gelek pêşketî û peresî bûye. Lê leyîstvan wek a wê demê yanzdeh kes bû û dest pêgirtîn û lêdan jî hate qedexekirin, ji pêşî wî de hatîna rêzî yekî jî ofsayt bû..
: peresbar, peresiyayî, peresî, peresok
perest paşgirek e û wateya jêhezkirin, îbadetkirin û parastinê dide peyvê
perestar (navdêr) hemşîre, sister, alîkara/ê doktorî, kesa/ê şarezaya/ê nesaxiyan û çarekirina wan e lê bi pileya xwe ji bijîşkan kêmtir e.
: perestarane perestarî perestarîtî perestartî
perestarane (rengdêr) bi awayekî perestar.
ji: perestar + -ane
perestarî (navdêr, mê) rewşa perestarbûnê, hemşîre.
ji: perestar + -î
perestgeh cihê îbadetê; mabed
perestin/diperêse/biperêse 1. îbadet kirin 2. jê hez kirin 3. nokerî kirin
perestîşt (navdêr, nêr) îbadet, peristin, taet, rêz
perestker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perest dike, diaker.
ji: perest + -ker
perestroyka (navdêr, mê) reformandina Yekîtiya Sovyetê li salên 1980yê, reform, nûkirin.
ji wêjeyê: Ji meha nîsana sala 1985an de Gorbaçov siyaseta perestroyka (nûavakirinê) li Yekîtiya Soviyetê bi pêş xist.(Wekîl Mustafayev: Kurdistana Sor, wergerrandin ji rusî: Dr Zorab Aloyan, Micatgitk.com, 4/2005).
ji: Ji rusî перестройка (jinûveavakirin).
: perestroykayî
perestroykayî (navdêr, mê) rewşa perestroykabûnê.
ji: perestroyka + -yî
perewergirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
perewkirin (navdêr) peketin, peyçûn, pêgirtin
perexwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
pereyen xwîna xwe xwestin (biwêj) pir biha gotin. hecî farûq ji bo we mala xwe ya xerabe pere xwîna xwe dixwaze.
pereyî (rengdêr) diravî, pareyî, darayî
perezervatîf (navdêr, mê) kapût.
ji: perezerva +-tîf
pere Binêre: pare
money
m. Money
m. money
(=dirav) money
peresan evolution
evolution
peresandin to breed, to cultivate, to graft, to improve
to breed, to refine, to ennoble
peresanî evolutional
peresîn to evolute
perestgeh temple, sacred, edifice, santuary, shrine
perestgehek neteweyî a national shrine
perestin to worship; (heyran bûn) to idolize, to adore
perestîş worship; (heyranî) adoration
perestvan worshipper; (heyran) idolizer, adorer
pere Geld
Vergrößerung
pere dan bezahlen
pere dan hev Geld sparen
peregende ausgeplündert
Vagabund
Vertriebener
peresgeh Tempel
pere n. pere, pul, pare n.
pere çap kirin lg. pere çapkerdene
pere hûr kirin lg. pere hurdîkerdene
pere kirin lg. . pere kerdene
pere kisandin lg. pere antene
pere xwarin lg. pere werdene
peredar rd. pereyin, zengîn, lort
perende m. perqiloçî, firende, perende n.
pereng m. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, piling n.
m. sajî m., koz n., cemre m., sajîya germine m.
peresan m. tekamul, ewrîm n.
peresanparêz N/rd. tekamulcî, tekamulparêz
peresanparêzî m. tekamulcîyîye, tekamulparêzîye, tekamulcîyênî, tekamulparêzênî m.
peresêlke m. zoo. hecherike, qenakuje, çikdelige, hejhejike m.
peresîn lng. . seder bîyene, tekamul bîyene, sederîyene
perespan n. pol. pîne, polik n.
perespandî rd. polkerde, pînekerde, polnaye
perespandin lg. pol kerdene, pîne kerdene, polnayene
m. polkerdis, pînekerdis, polnayis, pînenayis n.
perest paq. -perest
perestgeh m. îbadetxane, perestisxane, îbadetgeh, perestisgeh n.
perestî m. perestis, îbadet n.
perestin lg. perestis kerdene, îbadet kerdene
m. perestiskerdis, îbadetkerdis n.
perestîs m. perestis, îbadet n.
perestîs kirin lg. perestis kerdene, îbadet kerdene
perestîsgeh m. îbadetxane, perestisxane, îbadetgeh, perestisgeh n.
perestîskar m/n. perestiskar n.
perestîskirin m. perestiskerdis, îbadetkerdis n.
pereyê heram n. pereyo heram n.
pereyê hûr n. pereyo hurdî, perewo hurdî, pero hur dîn.
pereyê res n. pereyo sîya, pereyo tarî n.
pereyî rd. pereyên, nakdî
pere para
perey önceki gün
pereyên önceki günden kalma
önceki günkü
pereyin önceki günden kalma
önceki günkü