Encamên lêgerînê
pe navê tîpa p'ye ye
navê tîpa pe’yê ye
peçe 1. xelî, poşî, pûşî, berûk, pêçe, eyaşî 2. xêlî (ji bo veşartina tiştekî) (mec) 3. peçe ast/m
1. xêlî, poşî, pûşî, berûk, pêçe, eyaşî 2. xêlî (ji bo veşartina tiştekî) (mec) 3. peçe ast/m
peçe takmak xwe pûşî kirin, pûşî bi xwe de kirin, xwe xêlî kirin
xwe pûşî kirin, pûşî bi xwe de kirin, xwe xêlî kirin
peçeci xêlîvan, pêçevan,
xêlîvan, pêçevan,
peçeleme 1. poşîkirin, xêlîdakirin 2. nixamtin, veşartin m
1. poşîkirin, xêlîdakirin 2. nixamtin, veşartin m
peçelemek 1. poşî kirin, xêlî dakirin 2. nixamtin, veşartin (bi çilo, hijikan û tiştên wisa tiştek nixamtin) l/gh
1. poşî kirin, xêlî dakirin 2. nixamtin, veşartin (bi çilo, hijikan û tiştên wisa tiştek nixamtin) l/gh
peçelenmek hatin xêlîkirin, hatin poşîkirin l/tb
hatin xêlîkirin, hatin poşîkirin l/tb
peçeli pûşîkirî, xêlîkirî, xavikkirî, rûbixêlî rd
pûşîkirî, xêlîkirî, xavikkirî, rûbixêlî rd
peçenek Peçenek nd
Peçenek nd
peçenekçe Peçenekî, zimanê Peçenekî m
Peçenekî, zimanê Peçenekî m
peçesiz bêxêlî, bêpûşî rd
bêxêlî, bêpûşî rd
peçete 1. kemn, paçik, potik (potikê ji bo paqijiyê) n 2. peçete, destmala kaxiz m
1. kemn, paçik, potik (potikê ji bo paqijiyê) n 2. peçete, destmala kaxiz m
peçiç cure leyîstikek e ku bi qalikê rawirê deryayê tê leyîstin
cure leyîstikek e ku bi qalikê rawirê deryayê tê leyîstin
pedagog perwerdekar, hêvojkar, pedegog nd/nt
perwerdekar, hêvojkar, pedegog nd/nt
pedagoji perwerdekarî, hêvojkarî, pedegojî m
perwerdekarî, hêvojkarî, pedegojî m
pedal pêlik, pêlgeh, pedal m
pêlik, pêlgeh, pedal m
pedavra textê tenik ê esrexê xanî
textê tenik ê esrexê xanî
pedavra gibi (veya pedavrası çıkmış) bûn texte man, (ji bo zeîfbûna pir a ku êdî parsû tên jimartin)
pedavra gibi (veya pedavrası çıkmış) bûn texte man, (ji bo zeîfbûna pir a ku êdî parsû tên jimartin)
pedegojik perwerdekariyî, pedegojîk rd
perwerdekariyî, pedegojîk rd
peder bav h
bav n
pederşahi bavkanî, pederşahî sos/m
pederşahî bavkanî, pederşahî sos/m
pederşahîlik bavkanîtî. pederşahîtî sos/m
bavkanîtî, pederşahîtî sos/m
pediatri pediatrî (liqa bijîşkiya ku li ser nexweşînên zarokan radiweste) m
pedîatrî (liqa bijîşkiya ku li ser nexweşînên zarokan radiweste) m
pedikür pedîkur m
pedîkur m
pedikürcü pedîkurvan nd/nt
pedîkurvan nd/nt
pedikürcülük pedîkurvan m
pedîkurvan m
pedofil hetîwbaz rd
hetîwbaz rd
pedolog xaknas, pedolog nd/nt
xaknas, pedolog nd/nt
pedoloji (I) xaknasî, pedoloji m (II) zaroknasî, pedolojî (zanîsta li ser zarokan) m
pedoloji (i) xaknasî, pedolojî m
pedoloji (ii) zaroknasî, pedolojî (zanîsta li ser zarokan) m
peganit peganît min/m
peganît mîn/m
pegmatit pegmatit m
pegmatît m
pehlivan 1. pêlewan, pehlewan, gulaşgir, koşegir 2. pêlewan (kesê telaşê dirêj û jêhatî) (mec) n
1. pêlewan, pehlewan, gulaşgir, koşegir 2. pêlewan (kesê telaşê dirêj û jêhatî) (mec) n
pehlivanlık 1. gulaşgirî, koşegirî, pêlewanî 2. pêlewanî m
1. gulaşgirî, koşegirî, pêlewanî 2. pêlewanî m
pehpeh pehe, erik b
pehe, erik b
pehpehleme (yek) mezinkirin, (yek) bilindkirin m
(yek) mezinkirin, (yek) bilindkirin m
pehpehlemek (yek) mezin kirin, bilind kirin l/gh
(yek) mezin kirin, bilind kirin l/gh
pejmürde 1. pertal, gincir, şelaxpelax, şaltûpalt, pejmürde (cil û bergên qetiyayî) 2. pergende, şeletan, perişan (kesê jihevdeketî) rd
1. pertal, gincir, şelaxpelax, şaltûpalt, pejmûrde (cil û bergên qetiyayî) 2. pergende, şeletan, perîşan (kesê jihevdeketî)rd
pejmürde olmak pejmürde bûn
pejmûrde bûn
pejmürdelik 1. pertalbûn, gincirî, pejmûrdetî 2. pergendetî, perişan m
1. pertalbûn, gincirî, pejmûrdetî 2. pergendetî, perîşanî m
pejoratif biçûkker, hîcîwker rd
biçûkker, hîcîwker rd
pek 1. sirt, req, hişk, sext, pihêt, tund rd 2. zexm, saxlem, tirûşdar rd 3. gelek, pir, zor *pek yoruldum ez gelek westiyam *bu kitapları pek okumam ez van pirtûkan pir naxwînim h 4. zû, bi lez û bez *pek gittiği için yoruldu ji bo ku zû çû loma reht bû h
1. sirt, req, hişk, sext, pihêt, tundrd 2. zexm, saxlem, tirûşdarrd 3. gelek, pir, zor * pek yoruldum ez gelek westiyam * bu kitapları pek okumam ez van pirtûkan pir naxwînim h 4. zû, bi lez û bez * pek gittiği için yoruldu ji bo ku zû çû loma reht bû h
pek ala 1. jê nekêrrî, jê nexerab, ne xerab *pek ala bir ev niçin beğenmediniz? xaniyekî nexerab e we çima neeciband? 2. başe, serçavan, bila be, temam (di vvateya 'bila weki te be' de) h 3. baş e, temam (di sere hevokên bi îtiraz de) h 4. pir baş, gelek baş *buraya geleceğimi pek ala biliyordun te pir baş dizanibû ku ez dê bême vira h
1. jê nekêm, jê nexerab, ne xerab * pek ala bir ev niçin beğenmediniz? xaniyekî nexerab e we çima neeciband? rd 2. baş e, serçavan, bila be, temam (di wateya Ôbila wekî te be’ de) h 3. baş e, temam (di serê hevokên bi îtiraz de) h 4. pir baş, gelek baş * buraya geleceğimi pek ala biliyordun te pir baş dizanibû ku ez dê bême vira h
pek başlı serhişk
serhişk
pek canlı canezab
canezab
pek gözlü bêtirs, çavnetirs
bêtirs, çavnetirs
pek iyi têrbaş (di xwendinê de nota tewrî baş e) rd
têrbaş (di xwendinê de nota tewrî baş e) rd
pek pek pir pir, bike bike *pek pek bir milyon eder bike bike milyonek dike
pir pir, bike bike * pek pek bir milyon eder bike bike milyonek dike
pek sayılmaz Ne gelek (fazla değil). Ne tam wisa ye (tam olarak öyle değil). Ne zêde (tam olarak öyle değil). Ne ewqas (o kadar değil)
pek söylemek sirt xeber dan, tûj axiftin
sirt xeber dan, tûj axiftin
pek yürekli dilhişk, dilqalind, dilkevir
dilhişk, dilqalind, dilkevir
pek yüzlü 1) rûqalind, gotinnexweş 2) rûşûştî
1) rûqalind, gotinnexweş 2) rûşûştî
pekçe bi dilxwazî, bi dilxwazî h
bi dilxwazî, bi dilxwazî h
pekent asteng, kendûkosp jeo/m
asteng, kendûkosp jeo/m
peki (ji 'pek iyi') 1. baş e, serçavan, temam 2. baş e, temam (ji bo îtirazê) *peki, dün nerede idin? baş e, tu do li ku bûyî? h
(ji pek iyi’)1. baş e, serçavan, temam 2. baş e, temam (ji bo îtirazê) * peki, dün nerede idin? baş e, tu do li ku bûyî? H
pekişme 1. hişkbûn, sirtbûn, reqbûn 2. asêbûn, xitimîn 3. pihêtbûn, zexmbûn, xurtbûn, zêdebûn (mec) m
1. hişkbûn, sirtbûn, reqbûn 2. asêbûn, xitimîn 3. pihêtbûn, zexmbûn, xurtbûn, zêdebûn (mec) m
pekişmek 1. hişk bûn, sirt bûn, req bûn 2. asê bûn, xitimîn 3. pihêt bûn, zexm bûn, xurt bûn, zêde bûn (mec) l/ngh
1. hişk bûn, sirt bûn, req bûn 2. asê bûn, xitimîn 3. pihêt bûn, zexm bûn, xurt bûn, zêde bûn (mec) l/ngh
pekiştirme 1. hişkkirin, reqkirin, sirtkirin 2. asêkirin, zexmkirin, pêdandin, pihêtkirin, zeximandin, zîwandin 3. xurtkirin, xurtandin, mukûnkirin (mec) m
1. hişkkirin, reqkirin, sirtkirin 2. asêkirin, zexmkirin, pêdandin, pihêtkirin, zeximandin, zîwandin 3. xurtkirin, xurtandin, mukûnkirin (mec) m
pekiştirmek 1. hişk kirin, req kirin, sirt kirin 2. asê kirin, zexm kirin, pê dandin, pihêtandin, pihêt kirin, zeximandin, zîwandin 3. xurt kirin, xurtandin, mukûn kirin (mec) l/gh
1. hişk kirin, req kirin, sirt kirin 2. asê kirin, zexm kirin, pê dandin, pihêtandin, pihêt kirin, zeximandin, zîwandin 3. xurt kirin, xurtandin, mukûn kirin (mec) l/gh
pekiştirmeli 1. hişkkirî, reqkirî 2. zexmkirî, asêkirî 3. xurtandî, xurtkirî rd
1. hişkkirî, reqkirî 2. zexmkirî, asêkirî 3. xurtandî, xurtkirîrd
pekiştirmeli isim navdêra xurtkirî (wekî hişk+e+hişk) rz
navdêra xurtkirî (wekî hişk+e+hişk) rz
pekiştirmeli kelime peyva xurtkirî (mîna s+ip+sor, k+ip+kesk) rz
peyva xurtkirî (mîna s+ip+sor, k+ip+kesk) rz
pekiştirmeli özne kirdeya xurtkirî *ben kendim geldim ez bi xwe hatim rz
kirdeya xurtkirî * ben kendim geldim ez bi xwe hatim rz
pekiştirmeli sıfat rengdêra xurtkirî *tertemiz elbiseler kincên têrpaqij rz
rengdêra xurtkirî * tertemiz elbiseler kincên têrpaqij rz
pekiştirmeli zarf hokera xurtkirî rz
hokera xurtkirî rz
pekitme hêzdan, hêzdarkirin m
hêzdan, hêzdarkirin m
pekitmek hêz dan, hêzdar kirin l/gh
hêz dan, hêzdar kirin l/gh
pekleşme 1. hişkbûn, reqbûn, sirtbûn 2. zexmbûn, xurtbûn (mec) m
1. hişkbûn, reqbûn, sirtbûn 2. zexmbûn, xurtbûn (mec) m
pekleşmek 1. hişk bûn, req bûn, sirt bûn 2. zexm bûn, xurt bûn (mec) l/ngh
1. hişk bûn, req bûn, sirt bûn 2. zexm bûn, xurt bûn (mec) l/ngh
pekleştirme 1. hişkkirin, reqkirin, sirtkirin 2. zexmkirin, xurtkirin (mec) m
1. hişkkirin, reqkirin, sirtkirin 2. zexmkirin, xurtkirin (mec) m
pekleştirmek hişk kirin, req kirin, sirt kirin 2. zexm kirin, xurt kirin (mec) l/gh
hişk kirin, req kirin, sirt kirin 2. zexm kirin, xurt kirin (mec) l/gh
peklik 1. hişki, reqî, sirtî 2. sabxor, asar, hefsî, qebz 3. zexmî, xurtayî, tirûş m
1. hişkî, reqî, sirtî 2. sabxor, asar, hefsî, qebz 3. zexmî, xurtayî, tirûşm
peklik çekmek sabxorî bûn, aşarî bûn, hefsî bûn
sabxorî bûn, asarî bûn, hefsî bûn
pekmez dims 1, mot n, difs n, doşav m, aqit n
dimsn , mot n, difs n, doşav m, aqitn
pekmez kaynatmak dims çêkirin
dims çêkirin
pekmez kefi (veya pekmez köpüğü) hespê bi sorê boze ve
pekmez kefi (veya küpüğü) hespê bi sorê boze ve
pekmez suyu doşav
doşav
pekmez toprağı qusek, marn m
bnr pekmez toprağı
qusek, marn m
bnr pekmez toprağı
pekmezci 1. dimsker, motker (ê ku dims çêdike) 2. dimsfiroş, motfiroş nd/nt
1. dimsker, motker (ê ku dims çêdike) 2. dimsfiroş, motfiroş nd/nt
pekmezcilik 1. dimskerî, motkerî 2. dimsfiroşî, motfiroşî m
1. dimskerî, motkerî 2. dimsfiroşî, motfiroşî m
pekmezli 1. bidims, bimot, dimsdar, dimsîn 2. tiriyê pir şîrîn, wekî dims rd
1. bidims, bimot, dimsdar, dimsîn 2. tiriyê pir şîrîn, wekî dims rd
pekmezlik 1. tiriyê ji bo mot 2. cihê çêkirina dims
1. tiriyê ji bo mot 2. cihê çêkirina dims
peksimet kuloç, kilîçe, riqoyî, peqsîmet, nanê hişk m
kuloç, kilîçe, riqoyî, peqsîmet, nanê hişk m
pektoral 1. xweserî sing 2. pektoral (tiştê xweserî nexweşînên sing) rd
1. xweserî sing 2. pektoral (tiştê xweserî nexweşînên sing) rd
peleme belem (qeyika li ser çeman a ku binî dûz e) m
belem (qeyika li ser çeman a ku binî dûz e) m
pelemir bnr belemir
bnr belemir
peleng piling zo/n
piling zo/n
pelerin hewran, sermil, pelerin n
hewran, sermil, pelerîn n
pelesenk 1. belesan (mestekiya cure daran) 2. belesan (keresteye dara belesanê) m
1. belesan (mestekiya cure daran) 2. belesan (keresteyê dara belesanê) m
pelesenk ağacı dara belesanê, enzelok (Commiphora opobalsamum) bot/m
dara belesanê, enzelok (Commiphora opobalsamum) bot/m
pelikan keravî, pelîkan (Pelecanus onocrotalus) zo/m
keravî, pelîkan (Pelecanus onocrotalus) zo/m
pelikangiller familyeya keraviyan zo/nd
familyeya keraviyan zo/nd
pelin pelîn (Artemisia absinthium) bot/m
pelîn (Artemisia absinthium) bot/m
pelit belot m
belot m
pelte 1. pilîte, pelte m 2. pelt, peltek, pilîte (madeya bi vî awayî) 3. piyîte, pelte kim/m
1. pilîte, peltem 2. pelt, peltek, pilîte (madeya bi vî awayî) 3. piyîte, pelte kîm/m
pelte gibi 1) sistokî, nermûsankî 2) pelt (kesê ku pir westiyaye)
1) sistokî, nermûsankî 2) pelt (kesê ku pir westiyaye)
peltek 1. tutik, peltek, devlalik, (kesê ku bi serê ziman xeberdide) rd 2. bi sere ziman h
1. tutik, peltek, devlalik, (kesê ku bi serê ziman xeberdide)rd 2. bi serê ziman h
peltek konuşmak til peyivîn, bi sere ziman xeberdan
til peyivîn, bi serê ziman xeberdan
peltekleşme peltekîbûn, tutikîbûn m
peltekîbûn, tutikîbûn m
peltekleşmek peltekî bûn, tutikî bûn l/ngh
peltekî bûn, tutikî bûn l/ngh
pelteklik peltekî m
peltekî m
pelteleşme pilîtebûn, peltebûn m
pilîtebûn, peltebûn m
pelteleşmek 1. pilîte bûn, pelte bûn l/ngh 2. ji hal de ketin (mec) l/bw
1. pilîte bûn, pelte bûn l/ngh 2. ji hal de ketin (mec) l/bw
pelür pelur m
pelur m
pelüş pelûş m
pelûş m
pembe 1. pembe, penbe, kinûşk, helesor, şîrik 2. pembe, penbe, kinûşk, helesor (ê ji vî rengî) rd
1. pembe, penbe, kinûşk, helesor, şîrikn 2. pembe, penbe, kinûşk, helesor (ê ji vî rengî)rd
pembe görmek çakbîn bûn
çakbîn bûn
pembeleşme pembebûn m
pembebûn m
pembeleşmek pembe bûn l/ngh
pembe bûn l/ngh
pembeleştirme pembekirin m
pembekirin m
pembeleştirmek pembe kirin l/gh
pembe kirin l/gh
pembelik pembetî m
pembetî m
pembemsi pembeyi, bi pembe ve rd
pembeyî, bi pembe ve rd
pembezar pembezar (qumaşê ku di çêkirina gomlekan de bi kar tînin) m
pembezar (qumaşê ku di çêkirina gomlekan de bi kar tînin) m
pena mizrab m
mizrab m
penaltı penaltî, duzbat sp/m
penaltî, duzbat sp/m
penaltıcı penaltîavêj, duzbatavêj n
penaltîavêj, duzbatavêj n
pençe 1. pence, pençe, pencik, lam, nahpelûşk, nehperoşk, nehpik, naperok (ji bo tebayên dirende) 2. tep, terpûsk, lep, lapûşk, lekm (ji bo lepê mirovan) 3. pence (ji bo yê binê solan) 4. pence (tiştê ku bandora wî pir e, mirov nikare jê bifilite) n
1. pence, pençe, pencik, lam, nahpelûşk, nehperoşk, nehpik, naperok (ji bo tebayên dirende) 2. tep, terpûsk, lep, lapûşk, lekm (ji bo lepê mirovan) 3. pence (ji bo yê binê solan) 4. pence (tiştê ku bandora wî pir e, mirov nikare jê bifilite)n
pençe atmak 1) pence avêtin (...), pencik lê xistin 2) penceyê xwe avêtin (...), pencikê xwe avêtin (tiştekî), tiştek bi dest xwe re anîn (mec)
1) pence avêtin (...), pencik lê xistin 2) penceyê xwe avêtin (...), pencikê xwe avêtin (tiştekî), tiştek bi dest xwe re anîn (mec)
pençe pençe gulê sor *yüzü pençe pençe kızarıvordu gulê sor diavêtin rûçikê wê
gulê sor * yüzü pençe pençe kızarıyordu gulê sor diavêtin rûçikê wê
pençe pençeye gelmek dest kirin qirika hev, dest kirin tînika hev
pençe vurmak 1) pence lê dan, pencik lê xistin 2) pence lê xistin, pence kirin (pêncekirina sole)
1) pence lê dan, pencik lê xistin 2) pence lê xistin, pence kirin (pencekirina solê)
pençeleme 1. pencekirin, napirandin, nehpkiı in 2. pencekirin, zicêfkirin (pencekirina bine pêlavc) m
1. pencekirin, napirandin, nehpkirin 2. pencekirin, zicêfkirin (pencekirina binê pêlavê) m
pençelemek 1. pence kirin, napirandin, nehp kirin 2. pence kirin, zicêf kirin (pençekirina bine pelavan) l/gh
1. pence kirin, napirandin, nehp kirin 2. pence kirin, zicêf kirin (pençekirina binê pêlavan) l/gh
pençelenmek hatin pencekirin
hatin pencekirin
pençeleşme pençebazî, pereçongî m
pençebazî, pereçongî m
pençeleşmek 1. pençebazî kirin l/gh, pereçongî kirin l/gh, bi lepan li hev xistin, bi destûlepkê çûn hev l/bw 2. kefteleft kirin (mec) l/gh
1. pençebazî kirin l/gh, pereçongî kirin l/gh, bi lepan li hev xistin, bi destûlepkê çûn hev l/bw 2. kefteleft kirin (mec) l/gh
pençeletmek dan pencekirin l/lb
dan pencekirin l/lb
pençeli 1. bipence, bipencik 2. pencekirî, bipence (ji bo sola pencekiri) 3. xurt, zor (mec) 4. belakir (mec) rd
1. bipence, bipencik 2. pencekirî, bipence (ji bo sola pencekirî) 3. xurt, zor (mec) 4. belakir (mec) rd
pencere pencere, pace, (şivak, şibak, şibake, taq, taqe, tax) m
pencere, pace, (şivak, şibak, şibake, taq, taqe, tax)m
pencere kanadı qanadê pencereye
qanadê pencereyê
pencereli bipencere, bipace rd
bipencere, bipace rd
pençesine düşmek ketin pencikê (yekî), ketin lepê (yekî), ketin nav penceyê (yekî), ketin nav lepê (yekî)
ketin pencikê (yekî), ketin lepê (yekî), ketin nav penceyê (yekî), ketin nav lepê (yekî)
pençesinin altına almak xistin nav lepên xwe, kirin nav pencikên xwe, binpençe kirin
pençesinın altına almak xistin nav lepên xwe, kirin nav pencikên xwe, binpençe kirin
pençesiz 1. bêpence, bêpencik 2. pencenekirî, bêpence (ji bo sola pencenekirî)
1. bêpence, bêpencik 2. pencenekirî, bêpence (ji bo sola pencenekirî)
pençeye gelmek dest kirin qirika hev, dest kirin tînika hev
pençgah pêncgah mzk/m
pêncgah mzk/m
pencik (ji pêncan yek) 1. leşkerê ku ji nav dilen şer ten hilbijartin 2. belgeya koletiyê
(ji pêncan yek)1. leşkerê ku ji nav dîlên şer tên hilbijartin 2. belgeya koletiyê
pencüdü pêncûdu (di leyîstika tewlayê de)
pêncûdu (di leyîstika tewlayê de) n
pencüse pêncûsê (di leyîstika tewlayê de) n
pêncûsê (di leyîstika tewlayê de) n
pencüyek pêncûyek (di leyîstika tewlayê de) n
pêncûyek (di leyîstika tewlayê de) n
peneplen peneplen erd/m
peneplen erd/m
penes pelik, penes m
pelik, penes m
pengö pengo (yekeya pereyê Macaran ku hetanî dawiya ?erê Duyemîn ê Cîhanê hatiye bikaranîn) m
pengo (yekeya pereyê Macaran ku hetanî dawiya Şerê Duyemîn ê Cîhanê hatiye bikaranîn) m
penguen penguen (Aptenodytes patagonica) zo/m
pengûen (Aptenodytes patagonica) zo/m
penguengiller familyeya pengûenan zo/nd
familyeya pengûenan zo/nd
peni penî (yekeya pere ya ku ji sedî yekê sterlînê ye) m
penî (yekeya pere ya ku ji sedî yekê sterlînê ye) m
penis penîs, batî, kîr, xir n
penîs, batî, kîr, xir n
penisilin penîsîlîn m
penîsîlîn m
pens (pense) pense, destdirêjk m
pens, pense pense, destdirêjk m
pentan pentan Idm/m
pentan kîm/m
pentatlon pentatlon sp/m
pentatlon sp/m
pentegram pentegram mzk/m
pentegram mzk/m
penye penye m
penye m
pepe lalik rd
lalik rd
pepeleme lalûteyî, axaftina lalikî m
lalûteyî, axaftina lalikî m
pepelemek lalikî kirin, lalûteyî axaftin l/gh
lalikî kirin, lalûteyî axaftin l/gh
pepelik lalûtetî, lalikî, taliktî m
lalûtetî, lalikî, laliktî m
pepeme lalûte, lalik rd
lalûte, lalik rd
pepemelik lalûtetî, lalikî, laliktî m
lalûtetî, lalikî, laliktî m
pepsin pepsin biy/m
pepsîn biy/m
pepton pepton m
pepton m
per perişan şerpeze, perişan rd
şerpeze, perîşanrd
per perişan olmak lepikîn, raşehitîn, perişan bûn
lepikîn, raşehitîn, perîşan bûn
perakende 1. pergende, perkende, perîşan, axme 2. perakende (malên ku teko teko an jî çend heb li ser hev tê firotin rd
1. pergende, perkende, perîşan, axme 2. perakende (malên ku teko teko an jî çend heb li ser hev tê firotinrd
perakende satış firotana perakende
firotana perakende
perakendeci perakendefiroş nd/nt
perakendefiroş nd/nt
perakendecilik perakendefiroşî m
perakendefiroşî m
perçem 1. tembûrik, poçax, pêşanîk, temberî, temorî, temorîk, temerî, tûncik, pûncik, tûmik. tûrçing, qoqol, perçem, xumbil m 2. bijî, bijiya hespê m 3. bisk, şêbisk, şê û bisk, porik n
1. tembûrik, poçax, pêşanîk, temberî, temorî, temorîk, temerî, tûncik, pûncik, tûmik, tûrçing, qoqol, perçem, xumbil m 2. bijî, bijiya hespê m 3. bisk, şêbisk, şê û bisk, porik n
perçemli 1. bitembûrik, bipoçax, bitûncik 2. bibijî 3. bibisk rd
1. bitembûrik, bipoçax, bitûncik 2. bibijî 3. bibisk rd
perçin perçin m
perçîn m
perçinleme 1. perçinandin, perçînkirin 2. zexmkirin (mec) m
1. perçinandin, perçînkirin 2. zexmkirin (mec) m
perçinlemek 1. perçinandin, perçin kirin, pit kirin 2. zexm kirin, mikun kirin (mec) l/gh
1. perçinandin, perçîn kirin, pît kirin 2. zexm kirin, mikun kirin (mec) l/gh
perçinlenme perçinin, perçînbûn m
perçînin, perçînbûn m
perçinlenmek 1. hatin perçînkirin, hatin perçinandin 2. hatin zexmkirin (mec) l/tb
1. hatin perçînkirin, hatin perçinandin 2. hatin zexmkirin (mec) l/tb
perçinli perçînkirî, perçinandî, biperçîn rd
perçînkirî, perçinandî, biperçîn rd
perçinsiz bêperçîn rd
bêperçîn rd
perdah 1. perdax, delk 2. ji aliyê ters ve traştina cara duduyan m
1. perdax, delk 2. ji aliyê ters ve traştina cara duduyanm
perdah vurmak (veya perdah etmek) perdax kirin, biriqandin
perdah vurmak (veya etmek) perdax kirin, biriqandin
perdahçı 1. perdaxker 2. xapînosk, zimanlihû (argo) nd/nt
1. perdaxker 2. xapînosk, zimanlihû (argo) nd/nt
perdahçılık 1. perdaxkerî 2. xapînoskî, zimanlihûtî (argo) m
1. perdaxkerî 2. xapînoskî, zimanlihûtî (argo) m
perdahlama delikandin, perdaxkirin m
delikandin, perdaxkirin m
perdahlamak 1. delikandin, perdax kirin, biriqandin 2. (bi gotinan) xapandin 3. çêr kirin, sixêf kirin (argo) l/gh
1. delikandin, perdax kirin, biriqandin 2. (bi gotinan) xapandin 3. çêr kirin, sixêf kirin (argo) l/gh
perdahlı delikandî, perdaxkirî rd
delikandî, perdaxkirî rd
perdahsız bêperdax rd
bêperdax rd
perde 1. perde, perî (xêliya ku pê tiştek tê veşartin an jî berbendkirin) *pencere perdesi perdeya pacê 2. perde (rûxara ku dîmena tiştekî eksî serê dikin) *sinema perdesi perdeya sînemayê 3. navbir, bexdadî, berçît (navbira ku du tiştan ji hev diqetîne) *tahta perde navbira textîn 4. perde (tiştê ku ji bo dîtina rastiyê asteng e) (mec) 5. perde, ewr, katarakt bj 6. perde, civanok şn 7. perde (pileya ziravî an jî stûriya dengên berhemeke muzîkê) 8. hawî, perde (perdeyên li ser amûrên muzîkê) mzk 9. perde (ji bo deng) *ince perdeden söyledi ji perdeya zirav strî 10. perde (perdeya nav pêçîkê ajelan) zo 11. perde (di şûna şerm û heyayêde) *utanma perdesini kaldırmış perdeya heyaya xwe hilaniye m
1. perde, perî (xêliya ku pê tiştek tê veşartin an jî berbendkirin) * pencere perdesi perdeya pacê 2. perde (rûxara ku dîmena tiştekî eksî serê dikin) * sinema perdesi perdeya sînemayê 3. navbir, bexdadî, berçît (navbira ku du tiştan ji hev diqetîne) * tahta perde navbira textîn 4. perde (tiştê ku ji bo dîtina rastiyê asteng e) (mec) 5. perde, ewr, katarakt bj 6. perde, civanok şn 7. perde (pileya ziravî an jî stûriya dengên berhemeke muzîkê) 8. hawî, perde (perdeyên li ser amûrên muzîkê) mzk 9. perde (ji bo deng) * ince perdeden söyledi ji perdeya zirav strî 10. perde (perdeya nav pêçîkê ajelan) zo 11. perde (di şûna şerm û heyayê de) * utanma perdesini kaldırmış perdeya heyaya xwe hilaniyem
perde arkası piştperde, paşperde, pişta perdeye
piştperde, paşperde, pişta perdeyê
perde arkasında (veya perde arkasından) di pişt perdeye de, di binî de
perde arkasında (veya arkasından) di pişt perdeyê de, di binî de
perde ayaklılar familyeya ajelên pêperde zo/nd
familyeya ajelên pêperde zo/nd
perde çekmek 1) perde kişandin, perdepoş kirin, perde avêtin (tiştekî) 2) perde kişandin ser (tiştekî), bincil kirin
1) perde kişandin, perdepoş kirin, perde avêtin (tiştekî) 2) perde kişandin ser (tiştekî), bincil kirin
perde inmek ewr girtin ser (çav), ewr avêtin ser (çav), perde girtin ser (çav)
ewr girtin ser (çav), ewr avêtin ser (çav), perde girtin ser (çav)
perde kurmak 1) perde pê de kirin 2) perde saz kirin (di lîstika Karagöz de)
1) perde pê de kirin 2) perde saz kirin (di lîstika Karagoz de)
perde perde hêdî hêdî, hino hino
hêdî hêdî, hino hino
perde pilavı perdepîlaw m
perdepîlaw m
perdeci 1. perdevan (kesê ku perdeyan didirû) 2. perdefiroş 3. perdevan (di şanoyan de kesê ku erkedarê girtin û hilanîna perdeyan e) 4. perdedar (di heyna Osmaniyan de erkedarê li ber deriyê kesê xwey meqamê bilind) dîr nd/nt
1. perdevan (kesê ku perdeyan didirû) 2. perdefiroş 3. perdevan (di şanoyan de kesê ku erkedarê girtin û hilanîna perdeyan e) 4. perdedar (di heyna Osmaniyan de erkedarê li ber deriyê kesê xwey meqamê bilind) dîr nd/nt
perdecilik 1. perdevanî 2. perdefiroşî 3. perdedarî dîr/m
1. perdevanî 2. perdefiroşî 3. perdedarî dîr/m
perdedar perdedar dîr/n
perdedar dîr/n
perdeleme 1. perdekirin, perdepoşkirin 2. bindoşekkirin, bincilkirin (mec) m
1. perdekirin, perdepoşkirin 2. bindoşekkirin, bincilkirin (mec) m
perdelemek 1. perde kirin, perdepoş kirin 2. bindoşek kirin, bincil kirin (mec) l/gh
1. perde kirin, perdepoş kirin 2. bindoşek kirin, bincil kirin (mec) l/gh
perdelenmek 1. hatin perdekirin, hatin perdepoşkirin 2. hatin bindoşekkirin, hatin bincilkirin (mec) l/tb
1. hatin perdekirin, hatin perdepoşkirin 2. hatin bindoşekkirin, hatin bincilkirin (mec) l/tb
perdelerini açmak dest bi temaşeyan kirin (ji bo şanoyan), perde vekirin
dest bi temaşeyan kirin (ji bo şanoyan), perde vekirin
perdeli 1. perdedar, biperde, perdekirî 2. biperde mzk 3. xêlîkirî, bixêlî rd
1. perdedar, biperde, perdekirî 2. biperde mzk 3. xêlîkirî, bixêlî rd
perdelik 1. malê perdeyan (qumaşê ji bo perdeyan) 2. perdeyî *iki perdelik oyun lîstika du perdeyî rd
1. malê perdeyan (qumaşê ji bo perdeyan) 2. perdeyî * iki perdelik oyun lîstika du perdeyî rd
perdesi yırtık (veya perde sıyrık) heyaavêtî, heya xwe avêtin
perdesi yırtık (veya sıyrık) heyaavêtî, heya xwe avêtin
perdesiz 1. bêperde 2. bêşerm, bêheya (mec) rd
1. bêperde 2. bêşerm, bêheya (mec) rd
perdesizlik 1. bêperdetî 2. bêşermî, bêheyatî (mec) m
1. bêperdetî 2. bêşermî, bêheyatî (mec) m
perdeyi kaldırmak 1) perde hilanîn 2) ji pişt perdeyê derxistin, perde ji serê rakirin
1) perde hilanîn 2) ji pişt perdeyê derxistin, perde ji serê rakirin
pereme qayikeke ku dişibe gondolê
qayikeke ku dişibe gondolê
perende 1. firende 2. qilozan, qulopanî, qulebanî, teqle, tilqe m
1. firende 2. qilozan, qulopanî, qulebanî, teqle, tilqem (birinin yanında)
perende atamamak 1) nekarîn pê re pence kutan (mec) 2) nekarîn pê re pence kutan, nekarîn dek anîn serê (yekî) (mec)
1) nekarîn pê re pence kutan (mec) 2) nekarîn pê re pence kutan, nekarîn dek anîn serê (yekî) (mec)
perende atmak teqle avêtin, xwe qulopanî kirin
teqle avêtin, xwe qulopanî kirin
perese 1. benê şaqûl 2. rewş, xan *iş bu pereseye gelmemeliydi gere nehata vê xanê m
1. benê şaqûl 2. rewş, xan * iş bu pereseye gelmemeliydi gere nehata vê xanêm ...
peresesine getirmek keys lê anîn
keys lê anîn
pereseye almak lê fikirîn
lê fikirîn
perestiş perestîş, ibadet m
perestîş, ibadetm
perestiş etmek 1) perestîş kirin 2) hez kirin, pê perisîn
1) perestîş kirin 2) hez kirin, pê perisîn
perestişkar perestîşkar rd
perestîşkar rd
perforaj simtin, qulkirin m
simtin, qulkirin m
performans wize, şiyan, performans m
wize, şiyan, performans m
pergel pergel, pergar mat/m
pergel, pergar mat/m
pergelleme pergarkirin m
pergarkirin m
pergellemek pergar kirin l/gh
pergar kirin l/gh
pergelleri açmak gav rahêlan
pergerlleri açmak gav rahêlan
perhiz 1. parez 2. parêz (rojiya Fileh û Cihûyan ku goşt û rûnî naxwin) m
1. parêz 2. parêz (rojiya Fileh û Cihûyan ku goşt û rûnî naxwin)m
perhiz yapmak parêz kirin, parêz girtin
parêz kirin, parêz girtin
perhizkar parêzgir rd
parêzgir rd
perhizli parêzgirtî rd
parêzgirtî rd
perhizsiz bêparêz, parêznegirtî rd
bêparêz, parêznegirtî rd
peri 1. perî 2. perî (jina pir bedew û xweşik) (mec) m
1. perî 2. perî (jina pir bedew û xweşik) (mec)m
peri gibi wekî periyan
wekî periyan
peri hastalığı fe, tep, atî, edr m
fê, tep, atî, edr m
peri kızı perîdot
perîdot
peri masası dikxatûn jeo/nd
dikxatûn jeo/nd
peri piramidi girê serbikevir
girê serbikevir
peri yüzlü rûperî
rûperî
pericik 1. zimanoka kilîtê 2. fê, tep, atî
1. zimanoka kilîtê 2. fê, tep, atî, edr m
peridot (perido) perîdot jeo/m
peridot, perido perîdot jeo/m
peridotit perîdotît jeo/m
perîdotît jeo/m
perikart perîkart ant/m
perîkart ant/m
perileri bağdaşmak kurmê (wan) çûn ser hev, milyaketên wanji hev re kenîn
kurmê (wan) çûn ser hev, milyaketên wan ji hev re kenîn
perili cihê bicin û perî rd
cihê bicin û perî rd
peripatetizm peripatetîzm fel/m
peripatetîzm fel/m
perişan 1. perişan, pergende 2. reben, belengaz, perişan rd
1. perîşan, pergende 2. reben, belengaz, perîşanrd
perişan etmek perişan kirin, pernisandin
perîşan kirin, pernisandin (birbirinI)
hev perîşan kirin, hev bêlezet kirin, malik li hev xera kirin
perişan halde olmak girin ji halê (yekî) çêtir bûn
girîn ji halê (yekî) çêtir bûn
perişan olmak perişan bûn, heşir bûn, malçirkî bûn
perîşan bûn, heşir bûn, malçirkî bûn
perişanlık perîşanî, pergendetî m
perîşanî, pergendetî m
perisi hoşlanmamak kêfa (wan) ji hev re nehatin, dilê (wan) ji hev re ronî nedan
kêfa (wan) ji hev re nehatin, dilê (wan) ji hev re ronî nedan
periskop neynika dîdevaniyê, periskop der/m
neynika dîdevaniyê, perîskop der/m
periton perîton ant/m
perîton ant/m
peritonit perîtonît bj/m
perîtonît bj/m
periyodik vedorî, periyodîk rd
vedorî, periyodîk rd
periyot vedor, periyot m
vedor, periyot m
perizade perîzade, perîzad m
perîzade, perîzad m
perlit kevirê dureyî nd
kevirê dureyî nd
perlon perlon m
perlon m
perma (permanant) perma m
perma, permanant perma m
permanganat permanganat kîm/m
permanganat kîm/m
permeçe qetê zirav ku wekî yêdek tê bikaranîn
qetê zirav ku wekî yêdek tê bikaranîn
permi 1. permî (belgeya destûrê ya nivîsandî) 2. permî, paso (di saziya rêhesin de) m
1. permî (belgeya destûrê ya nivîsandî) 2. permî, paso (di saziya rêhesin de) m
permiyen permiyen nd/rd
permiyen nd/rd
peroksit peroksît kîm/m
peroksît kîm/m
peron peron m
peron m
peronospora peronospora bj/m
peronospora bj/m
perşembe pêncşem, êvara înê m
pêncşem, êvara înêm
perşembenin gelişi çarşambadan bellidir şevareş ji êvarê diyar e, şeva tarî ji êvar de kifş e, xweşbûna rojê ji serê sibehê ve diyar e, roja xweş ji hingûra êvarê diyar e, elametê baranê ba ye ya mirinê ta ye
şeva reş ji êvarê diyar e, şeva tarî ji êvar de kifş e, xweşbûna rojê ji serê sibehê ve diyar e, roja xweş ji hingûra êvarê diyar e, elametê baranê ba ye ya mirinê ta ye
persenk persang m
persang m
personel muretebat, personel n
muretebat, personel n
perspektif 1. bergeh, perspektif 2. perspektif (xêzkirina tişteyan li ser rûxarekî) m
1. bergeh, perspektîf 2. perspektîf (xêzkirina tişteyan li ser rûxarekî) m
pertavsız pertewsoj, mercek m
pertewsoj, mercek m
pertek Pêrtag, Pêrtage (Navçeyeke girêdayî Dêrsimê)
peruk porçe, perûk n
porçe, perûk n
perukar berber n
berber n
perva perwa, fikare, tirs m
perwa, fikare, tirsm
pervane balığı bnr ay baliğı
1. mirmirk, pirpirk, fırfirok, pilpilîk (mînmînikên biçûk ku bi şev li dora agir diçin û tên) 2. perwane 3. perwane (fermana ku di heyna Selçûqiyan de ji xwediyê has, zeamet û tîmaran re dihate derxistin) dîr/m
1. mirmirk, pirpirk, firfirok, pilpilîk (mînmînikên biçûk ku bi şev li dora agir diçin û tên) 2. perwane 3. perwane (fermana ku di heyna Selçûqiyan de ji xwediyê has, zeamet û tîmaran re dihate derxistin) dîr/m
pervane balığı bnr ay balığ
pervane gibi weka mozeqirtikê, eynî mozeqirtik e
weka mozeqirtikê, eynî mozeqirtik e (birine)
pervane olmak weka mozeqirtikê li pey bûn, mîna mozeqirtikê jê neqetîn pê re bûn
weka mozeqirtikê li pey bûn, mîna mozeqirtikê jê neqetîn pê re bûn
pervaneci perwanedar (kesê ku di dîwana Selçûqiyan de ji deftera arazî berpirs bû) n
perwanedar (kesê ku di dîwana Selçûqiyan de ji deftera arazî berpirs bû) n
pervaneli perwanedar, biperwane rd
perwanedar, biperwane rd
pervanesiz bêperwane rd
bêperwane rd
pervari Berwarî, Zezxêr (Navçeyeke girêdayî sêrtê)
pervası olmamak fikareya (wî) tune bûn, jê fikare nekirin
fikareya (wî) tune bûn, jê fikare nekirin
pervasız bêperwa, bêfikare, bêtirs rd
bêperwa, bêfikare, bêtirs rd
pervasızca bêfikarane, bi bêperwa h
bêfikarane, bi bêperwa h
pervasızlık bêperwatî, bêperwayî, bêfikaretî, bêtirsî m
bêperwatî, bêperwayî, bêfikaretî, bêtirsî m
pervaz 1. perwaz, perpaz (perwazê derî û paceyan) 2. perwaz ji bo devzendik û devdeling û dawê kincan) 3. perwaz, perawêz (perwazê berg û celdan) m
1. perwaz, perpaz (perwazê derî û paceyan) 2. perwaz (ji bo devzendik, devdeling û dawê kincan) 3. perwaz, perawêz (perwazê berg û celdan) m
pervazlı 1. biperwaz, pervwazdar 2. perwazkirî rd
1. biperwaz, pervwazdar 2. perwazkirî rd
pervazsız 1. bêperwaz 2. bêperwaz, perwaznekirî rd
1. bêperwaz 2. bêperwaz, perwaznekirî rd
pes (I) 1. bes, çîz 2. hew, waxwax, ecêb (ji bo şaşwazbûnê) b (II) bemî, pist, nerm, pes (dengê nizm û nerm) rd
peş (I) paş, dû, pey nd e li dû hev, li pey hev, li pişt hev, li ser hev i sıra li pey, li dû (II) 1. pêş 2. pêş, daw m
peş (i) paş, dû, pey nd
pes (i) 1. bes, çîz 2. hew, waxwax, ecêb (ji bo şaşwazbûnê)b
peş (ii) 1. pêş 2. pêş, daw m
pes (ii) bemî, pist, nerm, pes (dengê nizm û nerm)rd
pes demek gotin bes, mil jê re danîn
gotin bes, mil jê re danîn
pes etmek 1) bes kirin, jê re danîn, jê re dest (an jî mil) danîn, çîz kirin, jê re bes kirin, dest li ber (yekî) danîn 2) hew kirin, waxwax kirin
1) bes kirin, jê re danîn, jê re dest (an jî mil) danîn, çîz kirin, jê re bes kirin, dest li ber (yekî) danîn 2) hew kirin, waxwax kirin
peş katmak ewş kirin
pes perdeden konuşmak bi dengê nizm peyîvîn, bi pistîn axaftin, bi dengekî nermenerm qise kirin
bi dengê nizm peyîvîn, bi pistîn axaftin, bi dengekî nermenerm qise kirin
peş peşe li dû hev, li pey hev, li pişt hev, li ser hev
pesek zenga diranan nd
zenga diranan nd
peseta peseta (yekeya pereyê îspanyol m
peseta (yekeya pereyê Îspanyol m
peşi sıra li pey, li dû (birinin veya bir şeyin)
pesimist bedbîn, reşbîn, pesîmîst rd
bedbîn, reşbîn, pesîmîst rd
pesimizm bedbînî, reşbînî, pesîmîzm m
bedbînî, reşbînî, pesîmîzm m
peşin pêşîn *parayı peşin ver pere pêşîn bide rd 2. pêşîne (ew pereyê ku wekî pêşîn beriya xebatê tê dayîn) rd 3. berê, pêşî, ewilî i*ben size peşin söyledim min berê ji we re got rd 4. pêşîn (şertê dayîna tiştekî, pereyekî) *kirayı peşin istiyor kire pêşîn dixwaze
1. pêşîn * parayı peşin ver pere pêşîn biderd 2. pêşîne (ew pereyê ku wekî pêşîn beriya xebatê tê dayîn)rd 3. berê, pêşî, ewilî * ben size peşin söyledim min berê ji we re gotrd 4. pêşîn (şertê dayîna tiştekî, pereyekî) * kirayı peşin istiyor kirê pêşîn dixwaze h
peşin hüküm pêşdarazî, berdarazî
pêşdarazî, berdarazî
peşin hükümlü pêşdaraz
pêşdaraz
peşin pazarlık bazariya pêşîn
bazariya pêşîn
peşin yargı pêşdarazî m
pêşdarazî m
peşinat pêşînde, pêşînat, destbehî m
pêşînde, pêşînat, destbehî m
peşinatsız bêpêşinde, bêpêşînat rd
bêpêşinde, bêpêşînat rd
peşinci kesê ku bi pêşîne mal dikire an jî difiroşe
kesê ku bi pêşîne mal dikire an jî difiroşe
peşinde li dû (yekî) bûn, li pey (tiştekî) bûn *o şimdi çıkar peşinde ew nika li dû berjewendiya xwe ye
li dû (yekî) bûn, li pey (tiştekî) bûn * o şimdi çıkar peşinde ew nika li dû berjewendiya xwe ye (birinin)
peşinde (veya peşinden) koşmak li dû bûn, li pey bûn * diploma peşinde koşuyor li dû dîplomayê ye (birinin)
peşinde dolaşmak (veya peş gezmek) li dorê çûn û hatin, ji pey neqetîn, ji dû neqetîn *tarlayı satın almak için peşinde dolaşıyor ji bo ku zeviyê jê bikire li dorê diçin û tên
peşinde dolaşmak (veya gezmek) li dorê çûn û hatin, ji pey neqetîn, ji dû neqetîn * tarlayı satın almak için peşinde dolaşıyor ji bo ku zeviyê jê bikire li dorê diçin û tên
peşinde gitmek li dû çûn, li pey çûn
li dû çûn, li pey çûn
peşinde koşmak li dû bûn, li pey bûn *diploma peşinde koşuyor li dû dîplomayê ye
peşinden gitmek 1) li dû çûn, li pey çûn 2) li pey çûn, li dû çûn, dan ser rêça (yekî), li dû rêça (yekî) çûn, li ser fikra (yekî) çûn (li gor fikr û nêrîna yekî tevgerîn)
1) li dû çûn, li pey çûn 2) li pey çûn, li dû çûn, dan ser rêça (yekî), li dû rêça (yekî) çûn, li ser fikra (yekî) çûn (li gor fikr hu nêrîna yekî tevgerîn)
peşinden sürüklemek li dû xwe genindin, li pey xwe gerandin, li dû xwe birin û anîn, ramalandin
li dû xwe gerandin, li pey xwe gerandin, li dû xwe birin û anîn, ramalandin
peşinden yürümek 1) li dû hatin, li pey meşîn 2) li pey çûn (bi her awayî li dû yekî bûn)
1) li dû hatin, li pey meşîn 2) li pey çûn (bi her awayî li dû yekî bûn)
peşinden) koşmak li dû bûn, li pey bûn *diploma peşinde koşuyor li dû dîplomayê ye
peşine düşmek 1) dan pey, dan ser (yekî), dan dû, bi dû ketin, ketin pey, bi pey ketin, dan ser piştê (ji bo taqîbkirinê) 2) dan pey (yekî), dan dû qûna (yekî), bi dû qûna (yekî) ketin *banka müdürünün peşine düşmüşler bi dû qûna mudirê bankayê ketine
1) dan pey, dan ser (yekî), dan dû, bi dû ketin, ketin pey, bi pey ketin, dan ser piştê (ji bo taqîbkirinê) 2) dan pey (yekî), dan dû qûna (yekî), bi dû qûna (yekî) ketin * banka müdürünün peşine düşmüşler bi dû qûna mudirê bankayê ketine
peşine katmak ewş kirin
peşine takılmak li dû gerin, li pey gerin, dan dû
li dû gerîn, li pey gerîn, dan dû
peşine takmak dan dû xwe, dan pey xwe, bi pey xwe xistin
dan dû xwe, dan pey xwe, bi pey xwe xistin
peşinen berê pêşîn, di serî de, serê pêşîn h
berê pêşîn, di serî de, serê pêşîn h
peşini bırakmak (veya peş bırakmamak) ji dû qetîn, ji pey qetîn (an jî, ji dû neqetîn, ji pey neqetîn, xwe ji dû nedan alî)
peşini bırakmak (veya bırakmamak) ji dû qetîn, ji pey qetîn (an jî, ji dû neqetîn, ji pey neqetîn, xwe ji dû nedan alî)
peşkeş pêşkêş, diyarî m
pêşkêş, diyarîm
peşkeş çekmek pêşkêş kirin
pêşkêş kirin
peşkir 1. pêşgîr, pêjgîr m 2. paçik, potik n
1. pêşgîr, pêjgîr m 2. paçik, potik n
peşkirci 1. pêjgîrfiroş 2. pêşgîrker (ê ku pêşgîran çêdike) nd/nt
1. pêjgîrfiroş 2. pêşgîrker (ê ku pêşgîran çêdike) nd/nt
peşkircilik 1. pêjgîrfiroşî 2. pêşgîrkerîm
1. pêjgîrfiroşî 2. pêşgîrkerî m
pesleşme nizmbûn, nermbûn m
nizmbûn, nermbûn m
pesleşmek nizim bûn, nerm bûn (ji bo deng) l/ngh
nizim bûn, nerm bûn (ji bo deng) l/ngh
peşli bidaw rd
bidaw rd
peşmelba cure bestaniya ku bi xox û krema ye
cure bestaniya ku bi xox û krema ye
peso peso (yekeye pere ku li gelek dewletên başûrê Amerikayê tê bikaranîn) m
peso (yekeyê pere ku li gelek dewletên başûrê Amerîkayê tê bikaranîn) m
pespaye pespaye, bêesl m
pespaye, bêesl m
pespaye yapmak pespayetî kirin
pespayelik pespayetî, bêeslî m
pespayetî, bêeslîm
pespayelik yapmak pespayetî kirin
pespembe pippembe h
pippembe h
peşrev 1. pêşrew mzk 2. pêşrew 3. pêşrew wj/m
1. pêşrew mzk 2. pêşrew sp 3. pêşrew wj/m
peşrevlemek pêşrew kirin l/gh
pêşrew kirin l/gh
pest pist, pes rd
pist, pes rd
peştahta pêştexte m
pêştexte m
peştemal 1. piştemal (piştemala hemamê) 2. pêşmal, pêşmalk, berkoş 3. şar (şara ku diavêjin ser serê xwe)
1. piştemal (piştemala hemamê) 2. pêşmal, pêşmalk, berkoş 3. şar (şara ku diavêjin ser serê xwe)m
peştemal kuşanmak pêşmalk girê dan, bûn hoşta
pêşmalk girê dan, bûn hosta
peştemalcı 1. pêşmalkfiroş, piştemalfıroş 2. pêşmalker (ê ku pêşmalan çêdike) nd/nt
1. pêşmalkfiroş, piştemalfiroş 2. pêşmalker (ê ku pêşmalan çêdike) nd/nt
peştemalcılık 1. pêşmalkfiroşî, piştemalfiroşî 2. pêşmalkerî m
1. pêşmalkfiroşî, piştemalfiroşî 2. pêşmalkerî m
peştemallı 1. bipiştemal 2. bipêşmalk 3. bişar rd
1. bipiştemal 2. bipêşmalk 3. bişar rd
peştemallik pereyê hawantayê ku didine xwediyê berê yê dukanê
peştemallık pereyê hawantayê ku didine xwediyê berê yê dukanê
peştemalsiz 1. bepiştemal 2. bêpêşmalk, bêpêşmal 3. bêşar rd
peştemalsız 1. bêpiştemal 2. bêpêşmalk, bêpêşmal 3. bêşar rd
pestil 1. bastêq, sewîk, bastiq n 2. mandî, westiyayî, reht rd 3. bêkeys, nexweş (argo) rd
1. bastêq, sewîk, bastiqn 2. mandî, westiyayî, rehtrd 3. bêkeys, nexweş (argo)rd
pestil çarşafı çarşeva bastêq
çarşeva bastêq
pestil gibi ji xwe de ketî ye, ji hev de filitî ye m (ji bo westan û bêhaliyê)
ji xwe de ketî ye, ji hev de filitî ye (ji bo westan û bêhaliyê)
pestil malası malikê pilorê
malikê pilorê
pestile çevirmek (yek) kirin texte
(yek) kirin texte
pestili çıkmak bûn texte, ji xwe de ketin, ji hev filitîn
bûn texte, ji xwe de ketin, ji hev filitîn (birinin)
pestilini çıkarmak 1) canê (yekî) derxistin, canê (yekî) jê kirin, (yek) kirin texte hiştin 2) (yek) ji hev de xistin, (yek) ji hev de hicinandin (ji ber lêdanê)
1) canê (yekî) derxistin, canê (yekî) jê kirin, (yek) kirin texte hiştin 2) (yek) ji hev de xistin, (yek) ji hev de hicinandin (ji ber lêdanê)
pestilleşmek bûn bastêq
peştuca Peştûyî (zimanê Peştûyî) m
Peştûyî (zimanê Peştûyî) m
pesüs pehsûz m
pehsûz m
petalsiz papatya gîyakê sêva; matricaria discoidea
petek 1. kewar, petag, pêtek, kiwar (kewara mêşan) 2. şan, şane, şanik, nanik, çîç (şanê hingiv) 3. kewar (kewara zad) 4. çîç, malik (her malika şanê hingiv) m
1. kewar, petag, pêtek, kiwar (kewara mêşan) 2. şan, şane, şanik, nanik, çîç (şanê hingiv) 3. kewar (kewara zad) 4. çîç, malik (her malika şanê hingiv) m
petek göz malik, şane, çavmalik, çavşanik m
malik, şane, çavmalik, çavşanik m
petrografi keviınasî, petrografi m
kevirnasî, petrografî m
petrol petrol, neft m
petrol, neftm
petrol alanı (veya petrol sahası) kêlg
petrol alanı (veya sahası) kêlg
petrol bölgesi herêma neftê
herêma neftê
petrol borusu lûla neftê, boriya petrolê
lûla neftê, boriya petrolê
petrol gemisi keştiya neftbir, keştiya petrolkêş
keştiya neftbir, keştiya petrolkêş
petrol katmanı qatê neftê
qatê neftê
petrol kaynağı kana neftê
kana neftê
petrol sanayisi pîşesaziya neftê
pîşesaziya neftê
petrol taşımacılığı petrolkêşî
petrolkêşî
petrol taşımacısı petrolkêş
petrolkêş
petrol ürünü berhema neftê
berhema neftê
petrolcü 1. neftger, petrolger (yê ku li petrole digere) 2. neftfiroş, petrolfiroş nd/nt
1. neftger, petrolger (yê ku li petrolê digere) 2. neftfiroş, petrolfiroş nd/nt
petunya petunya (Petunia) bot/m
petûnya (Petunia) bot/m
pevrev peyrew nd/nt
pey peşînek, beh, bey, beyh m
pêşînek, beh, bey, beyh m
peyda peyde, peyda rd
peyde, peydard
peyda etmek peyde kirin
peyde kirin
peyda olmak peyde bûn
peyde bûn
peydahlama 1. peyidandin, peydekirin 2. xuyabûn m
1. peyidandin, peydekirin 2. xuyabûn m
peydahlamak 1. peyidandin, peyde kirin l/gh 2. xuya bûn l/ngh
1. peyidandin, peyde kirin l/gh 2. xuya bûn l/ngh
peydahlanma peyidîn, peydebûn, xuyabûn m
peyidîn, peydebûn, xuyabûn m
peydahlanmak 1. peyidîn, peyde bûn, xuya bûn l/ngh 2. jê çêbûn l/ngh, jê peyde bûn l/bw, lê zêde bûn l/bw
1. peyidîn, peyde bûn, xuya bûn l/ngh 2. jê çêbûn l/ngh, jê peyde bûn l/bw, jê zêde bûn l/bw
peyderpey pey der pey, peyapey, hêdî hêdî, hindik hindik, hin hin, hino hino, guva guva, bere bere, geh geh, de de, pê de pê de h
pey der pey, peyapey, hêdî hêdî, hindik hindik, hin hin, hino hino, guva guva, bere bere, geh geh, de de , pê de pê de h
peygamber 1. pêxember, peyxamber 2. Pêxember (Hz. Muhemed) n
1. pêxember, peyxamber 2. Pêxember (Hz. Muhemed)n
peygamber çiçeği kanêje (Centaura cyanus) bot/m
kanêje (Centaura cyanus) bot/m
peygamber devesi balbalok (Mantis religiosa) zo/m
balbalok (Mantis religiosa) zo/m
peygamber öküzü gayê Xwedê, mêşina pêxember
gayê Xwedê, mêşina pêxember
peygamber pazarı erebî bazar
erebî bazar
peygamberlik pêxemberî, pêxembertî m
pêxemberî, pêxembertî m
peyk 1. peyk, peyirk, satalayt nd/nt 2. peyk, dûvelang (kesê ku bi yekî din ve ye, ne bi serê xwe ye) rd
1. peyk, peyirk, satalayt nd/nt 2. peyk, dûvelang (kesê ku bi yekî din ve ye, ne bi serê xwe ye) rd
peyke sedre, sedirûk, sekûk m
sedre, sedirûk, sekûk m
peyklik peykîtî, dûvelangî m
peykîtî, dûvelangî m
peyleme beyhdan m
beyhdan m
peylemek beyh dan l/gh
beyh dan l/gh
peylenmek beyh hatin dan l/tb
beyh hatin dan l/tb
peynir penêr, penîr n
penêr, penîr n
peynir dişi diranê sedsalî, diranê mirinê nd
diranê sedsalî, diranê mirinê nd
peynir şekeri cure şekirek e ku zû di devê mirov de dihele
cure şekirek e ku zû di devê mirov de dihele
peynir tatlısı şîraniya penêr nd
şîraniya penêr nd
peynirci 1. penêrker (ê ku penêr çêdike) 2. penêrfiroş nd/nt
1. penêrker (ê ku penêr çêdike) 2. penêrfiroş nd/nt
peynircilik 1. penêrkerî 2. penêrfiroşî m
1. penêrkerî 2. penêrfiroşî m
peynirhane penêrxane m
penêrxane m
peynirleşme qusîn m
qusîn m
peynirleşmek qusîn, bûn penêr, bûn torak, kezî dan (ji bo şîr) l/ngh
qusîn, bûn penêr, bûn torak, kezî dan (ji bo şîr) l/ngh
peynirli bipenêr rd
bipenêrrd
peynirli börek sembîska penêrî, borekên bipenêr
sembîska penêrî, borekên bipenêr
peynirsiz bêpenêr rd
bêpenêr rd
peyrev peyrew nd/nt
peysaj peysaj m
peysaj m
pezevenk pêzeweng, qebrax, qewad n
pêzeweng, qebrax, qewad n
pezevenklik pêzewengî, qebraxî, qewadî m
pêzewengî, qebraxî, qewadî m
pezo bnr peso
bnr peso
peçe ast/m peçe
peçedor m çevre, muhit
peçenek nd Peçenek
peçenekî m Peçenekçe
peçete m peçete
peçî ant/n bacak
peçinandin m saklama
l/gh saklamak (kaybolmaması için gizli bir yere koymak)
peçinîn m saklanma
l/ngh saklanmak
peçixandin bnr pelçixandin
peçve m 1. çeviri, tercüme (dilden dile aktarma) 2. çeviri (bir dilden başka bir dile çevrilmiş yazı veya kitap)
peçvevan nd/nt çevirici, çeviren, mütercim
peçvevanî m çeviricilik, mütercimlik
peçveyî hal m öz geçmiş
pedal m pedal, ayaklık
pedegog nd/nt pedagog, eğitimci
pedegogtî m eğitimcilik
pedegojî m pedagoji, eğitim bilimi
pedegojîk rd pedegojik
peder n 1. baba 2. peder (hristiyanlıkta)
pederşahî sos/m pederşahî, ata erkil, patriarkal
pederşahîtî sos/m pederşahîlik, ata erki
pedîatrî m pediatri (çocuk hastalıklarıyla ilgili hekimlik dalı)
pedîkur m pedikür (ayak bakımı)
pedîkurker nd/nt pedikürcü
pedîkurkerî m pedikürcülük
pedolog (i) nd/nt pedolog, toprak bilimci
pedolog (ii) nd/nt çocuk bilimci
pedolojî (i) m pedoloji, toprak bilim
pedolojî (ii) m pedoloji, çocuk bilimi
peg n kadem, fit
peganît mîn/m peganit
pegirandin m çökeltme
l/gh çökeltmek
pegirîn m 1. çökelme 2. tortulanma
l/ngh 1. çökelmek (bir sıvı içinde erimiş katı bir madde sıvının dibine çökmek) 2. tortulanmak
pegmatît m pegmatit (bir tür mamgma taşı)
pegr kîm/m 1. çökel, çökelti 2. tortu, telve
peh (i) b bitti, kalmadı (çocuk dilinde)
peh (ii) bnr pehe
pehe b 1. pehpeh 2. bre, vay be * pehe ev çi keştiyeke mezin e! bre bu ne büyük gemi! 3. ha (dikkat çekmek, uşarmak için kullanılır)
pehêt rd pek, berk
pehîn tekme.
pehînavêtin tekmelemek, tepmek.
pehlewan n 1. pehlivan, güreşçi 2. dövüşçü 3. kahraman, yiğit 4. mec pehlivan (boylu poslu ve güçlü kimse)
pehlewanî m 1. pehlivanlık, güreçilik 2. dövüşçülük 3. kahramanlık 4. (pehlivanlık (boylu poslu, güçlü olma)
pehn (i) rd düz (kısa ökçeli, ökçesiz ayakkabı)
pehn (ii) rd yassı
pehn bûn l/ngh 1. yassılanmak, yassılaşmak, yassılmak 2. düzlenmek 3. mec kurulmak, yayılmak * li ber xwarinê pehn bûye yemeğe kurulmuş
pehn kirin l/gh 1. yassılamak 2. düzlemek, düzletmek
pehnavk erd/m plâto, küçük plâto
pehnbûn m 1. yassılanma, yassılaşma, yassılma 2. düzlenme 3. mec kurulma, yayılma
pehnbûyîn m 1. yassılanış, yassılaşış, yassılma 2. düzleniş 3. mec kuruluş, yayılış
pehnî ant/m 1. topuk 2. ökçe * sola ku pehniya wê bilind e yüksek ökçeli ayakkabı 3. ökçe (topuğun arka bölümü)
pehnî (ii) m 1. yassılık 2. rd düzlemsel
pehnî dan l/gh mahmuzlamak, tepiklemek, üzengilemek (binek hayvanını yürütmek)
pehnî dan (…) tepiklemek (binek hayvanını yürütmek)
pehnî dan hesp mahmuzlamak, üzengilemek
pehnî kirin l/gh tepiklemek (binek hayvanını yürütmek)
pehnîdan m mahmuzlama, tepikleme, üzengileme (binek hayvanını yürütme)
pehnik rd yassı
pehnika bêrê kürek ayası
pehnikî rd yassıca
pehnikî bûn l/ngh yassılanmak, yassılaşmak
pehnikî kirin l/gh yassılamak
pehnikîbûn m yassılanma, yassılaşma
pehnikîkirin m yassılama
pehnîkirin m tepikleme (binek hayvanını yürütme)
pehnikîtî m yassılık
pehnîve rd saklı
pehnîya xwe li qûna xwe xistin argo yol tepmek
pehnkî h uzunlamasına
pehnkirin m 1. yassılama 2. düzleme, düzletme
pehnok (i) m Botan bölgesinde kız ve erkek karşılıklı, atışarak söyledikleri şarkı türü
pehnok (ii) rd yassı
pehnokî rd yassıca
pehsûz m pesüs (içinde yağ yakılan toprak kandil)
pehtî rd 1. pişkin (gereğince pişmiş) * nanê pehtî pişkin ekmek 2. pişkin (olgun, tecrübesi olan)
pehtîbûn m 1. pişkinlik 2. pişkinlik, olgunluk
pehtin m 1. pişirme, pişiriş 2. yoğurma (bir düşünceye belli bir biçim verme, nitelik kazandırma)
l/gh 1. pişirmek 2. yoğurmak (bir düşünceye belli bir biçim vermek, nitelik kazandırmak) * dipêje hê dirêje sözünü tartar ondan sonra söyler
pehtinî m pişirim, pişirimlik
pehtiyane rd/h pişkince, olgunca
pej n çalı, çırpı (çalı çırpı gibi bitkilerin uc kısımları)
pej (i) m kabile
pej dan l/gh dal budak salmak
pejan m 1. çit,, çeper, siper 2. rd savunucu, koruyucu
pejankirin m çitleme, çeperleme
l/gh çitlemek, çeperlemek
pejdan m dal budak salma
pejdayîn rd dal budak salış
pejeloq rd felçli
pejik n çırpı
pejikandin l/gh budamak
pejikandin (i) m budama
pejikandin (ii) m sıçratma
l/gh sıçratmak
pejikîn (i) m budanma
l/ngh budanmak
pejikîn (ii) m sıçrama
l/ngh sıçramak
pejilandin yıkmak.
m yorumlama
l/gh yorumlamak
pejilîn yıkılmak.
m yorumlanma
l/ngh yorumlanmak
pejin bnr pejn
pejinan m sezilme
pejinandî rd budanık, budanmış olan
pejinandin (i) m sezindirme
l/gh sezindirmek
pejinandin (ii) m budama
l/gh budamak
pejindar duyarlı.
pejîng n çırpı
pejinîn (i) m sezilme, hissetme
l/ngh sezilmek, hissetmek
pejinîn (ii) m budanma
l/ngh budanmak
pejink n çırpı
pejir m kabul
pejirandî rd kabul edilmiş olan
pejirandin 1.kabul. 2.kabul etmek, benimsemek, onay, tasdik etmek.
m 1. kabul etme, kabullenme, benimseme 2. hiq tanıma (hukukî yönden; varlığını tanıma) 3. tanıma (boyun eğme, yargısına uyma, sayma) 4. bilme (sayma)
l/gh 1. kabul etmek, kabullenmek, benimsemek 2. tanımak (hukukî yönden; varlığını tanımak) * ez mafên di we dipejirînim haklarınızı tanıyorum 3. tanımak (boyun eğmek, yargısına uymak, saymak) 4. bilmek (saymak) * ez vê malavahiyê ji xwe re deyn dipejirînim teşekkürü borç bilirim
pejirbar rd kabul edilir
pejirî rd kabul olmuş olan
pejirîn m kabul olma, kabul olunuş
l/ngh kabul olmak, kabul olunmak
pejirîner rd kabul edici, kabul eden, kabullenen
pejk sıçrayan sıvı, çamur damlaları.
pejle rd felç
pejle bûn l/ngh felç olmak
pejlebûn m felç olma
pejlebûyîn felç oluş
pejmûrde rd 1. pejmürde (eski püskü, yırtık elbise) 2. pejmürde (dağınık, perişan)
pejmûrde bûn l/ngh pejmürde olmak
pejmûrde kirin l/gh pejmürde etmek
pejmûrdebûn m pejmürde olma
pejmûrdekirin m pejmürde etme
pejmûrdetî m pejmürdelik
pejn m 1. sezi, seziş 2. his, duygu 3. ses, seda
pejn jê hatin ses sedası gelmek
pejna (yekî) hildan (birinin varlığını veya gelişini) sezinlemek
pejna (…) kirin sezinlemek, (birinin) gelişini sezmek
pejnandin m sezme, hissetme
l/gh sezdirmek, hissetmek
pejnayî nd hisiyat
pejnbar rd hassas
pejnbarî m hassasiyet
pejndar rd/nt duygulu
pejndarî m duygululuk
pejnî rd duygusal, hissî
pejnîtî m duygusallık, hissiyat
pejnkar rd hasas, duyarlı
pejnkarî m hasasiyet
pejnker rd duyarlı
pejnker kirin l/gh duyarlılaştırmak
pejnkerî m duyarlılık
pejnkerkirin m duyarlılaştırma
pejr m 1. kabul (bir şeye istiyerek veya istemeyerek razı olma) 2. kabul (sunulan bir şeyi, armağanı alma) 3. kabul (bir öneriyi uygun bulma, onaylama)
pejrbar rd kabul edilir
pek (i) bnr şek û pek
pek (ii) m (p kalın okunur) ayak izi
pek (iii) m gaybet
pek (iv) b hayret bildiren bir söz
m fırlayış
peka m gaybet
pekandin m 1. fırlatma, fırlatış (bulunduğu yerden dışarı atma) 2. sektirme 3. sıçratma 4. atıp tutma (abartılı konuşma) 5. atma, kıtır atma, yalan atma, desteksiz atma, yüksekten atma 6. yuvarlama, yumurtlama (inanılmayacak yalanlar söyleme)
l/gh 1. fırlatmak (bulunduğu yerden dışarı atmak) 2. sektirmek * li ser avê kevir dipekîne su üstünde taş sektiriyor 3. sıçratmak 4. atıp tutmak (abartılı konuşmak) 5. atmak, kıtır atmak, yalan atmak, desteksiz atmak, yüksekten atmak * dîsa dest pê kir dipekîne gene atmaya başladı * te xweş pekand güzel attın 6. yuvarlamak, yumurtlamak (inanılmayacak yalanlar söylemek) * nepekandin sektirmemek (büyük bir dikkat içinde bulunmak) ew bi qasî misqalekê jî napekîne o, bir santim sektirmıyor
pekîn 1.Pekin (Çin’in başkenti.) 2.fırlamak, sekmek.
m 1. fırlama, fırlayış (hızla, birdenbire bulunduğu yerden çıkma, ayrılma) 2. sekme, sekiş (atılan bir nesne bir yere dokunduktan sonra sıçrayarak gitme) 3. sekme, çıvma (bir yere veya cisme çarparak yön değiştirme) 4. sıçrama, sıçrayış
l/ngh 1. fırlamak (hızla, birdenbire bulunduğu yerden çıkmak, ayrılmak 2. sekmek (atılan bir nesne bir yere dokunduktan sonra sıçrayarak gitmek) * kevirê ku min avêt pekiya attığım taş sekti 3. sekmek, çıvmak (bir yere veya cisme çarparak yön değiştirmek) * gule pekiya kurşun sekti * gule pêşî li kevir ketiye, paşê ji kevir pekiyaye li çavê wî ketiye kurşun taşa değmiş, sonra taştan çıvmış gözüne değmiş 4. sıçramak * bila xwîna wî nepeke te kanı sana sıçramasın
pekînok rd fırlatıcı
pekok m kaygan yıldız
peksîmet m peksimet
pel rd (p kalın okunur) dik, dikine
n 1. öteberi 2. bez, çaput
bot/n 1. yaprak 2. yaprak (özelikle asma yaprağı) * pelê sûravkê yên mêwan asma yaprağı salamurası 3. yaprak (kitap, defter gibi şeylerde ön ve arka yüzü oluşturan kâğıtlardan her biri, varak) * pêlên vê defterê kêm in bu defterin yaprakları eksik 4. sarma, sarma yemeği
pel (i) m çomak
pel (iii) m 1. çapak (madenler dövülürken sıçrayan ince ufak parçalar) 2. talaş, kıymık
pel (iv) m (p kalın okunur) köz, tezek közü
pel (v) lşk/m 1. manga 2. tim 3. takım (bölüğü oluşturan birliklerden her biri)
pel bişkifîn l/ng yapraklanmak
pel çêkirin sarma yapmak
pel derketin l/gh yapraklanmak
pel girtin l/gh yapraklanmak
pel hatin l/ngh (bir şey) dik (veyadikine) gelmek
dik (veya dikine) gelmek * nan pel hat ekmek dikine geldi
pel kirandin l/gh ateş püskürmek * pelan dikirin ateş püskürtüyordu
pel kirin l/gh (p kalın okunur) dahra ile kesmek * lê xistin dar pel kirin ağacı dahrayla kesmişler
pel neleqîn yaprak oynamamak (veya kıpırdamamak)
pel pel yaprak yaprak
pel tije kirin l/gh sarma yapmak, sarma doldurmak (yemek)
sarma yapmak
pel û pot eski püskü elbise
pel weşandin l/gh yaprak dökmek
pel weşandin (an jî werihandin) yaprak dökmek
pelamar m saldırı, hücum
pelan m yoklama
pelandin 1.okşamak. 2.dokunmak.
m 1. yoklama (el ile dokunarak inceleme) 2. muayene etme 3. kontrol etme
l/gh 1. yoklamak (el ile dokunarak incelemek) * min têkbêrên ku li derdora xwe dîtin, bi destên xwe ew pelandin etrafımda gördüğüm eşyayı ellerimle yokladım 2. muayene etmek 3. kontrol etmek
pelang ant/m kulak tozu
pelanpoş rd dağınık
pelas rd 1. eski püskü giysi 2. bnr palas
pelaş (i) bnr pûş û pelaş
pelaş (ii) n çer çöp
pelasî rd pejmürde, pinti
pelasîpoş rd 1. çula börünmüş, fakir, zavallı
pelaştî rd yıkık
pelaştin m 1. yıkma, yıkış 2. dağıtma (güçlü bir vuruşla büyük bir zarara yol açma) 3. mec dağıtma, feshetme, lağvetme 4. dağıtma (kurulu bir düzeni bozma)
l/gh 1. yıkmak * pir bi dînamêtê pelaştin köprüyü dinamitle yıktılar 2. dağıtmak (güçlü bir vuruşla büyük bir zarara yol açmak) * bi kulmekê mêjiyê wî pelaşt bir yumrukla beynini dağıttı 3. mec dağıtmak, feshetmek, lağvetmek * kooperatîfa xwe pelaştin kooperatiflerini dağıttılar 4. dağıtmak (kurulu bir düzeni bozmak)
pelat bnr pût û pelat
pelate m aniden dağılma
pelate bûn l/ngh dağılmak * mêvan pelate bûn nav malan misafirler evlere dağıldılar
pelatebûn m dağılma
pelater rd iddiacı, iddia eden
pelatînk zo/m kelebek
pelaw m pilav
pelax (i) bnr şelax û pelax
pelax (ii) n kurumuş ot, üst üste kurumuş ot
pelax (iii) rd ezilme
pelax (iv) m yayılarak oturma
pelax (v) zo/m malak
pelax bûn l/ngh yayılmak, yayılıp kurulmak (sere serpe kurulmak)
pelaxbûn m yayılma, yayılıp kurulma (sere serpe kurulma)
pelaxî rd yayılmış (sere serpe oturmuş olan)
pelaxtî rd 1. ezik, ezgin (sebze ve meyveler için) 2. zedeli 3. bereli, çürük (berelenmiş, darb sonucu çürük olmuş olan)
pelaxtîbûn m çürüklük
pelaxtin hırpalamak.
m 1. ezme, eziş 2. ezme (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçme) 3. çiğneme (ayak veya tekerlek altına alarak ezme)
l/gh 1. ezmek * kundir pelaxt kabağı ezdi 2. ezmek (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçmek) * trenê çêlek pelaxt tren ineği ezdi 3. çiğnemek (ayak veya tekerlek altına alarak ezmek) * hema mabû ku erebe wê bipelêxe az kalsın araba onu çiğneyecekti
pelçemok zo/m yarasa
pelçim bot/n yaprak
pelçim neleqîn yaprak oynamamak (veya kıpırdamamak)
pelçimhewêz bot/m siğil otu
pelçimik n yapracık
pelçimokî rd yapraksı
pelçiqan m ezilme
pelçiqandî rd 1. ezik, ezgin 2. zedeli 3. çürük (sebze ve meyveler için) * firingiya pelçiqandî çürük domates
pelçiqandîbûn m 1. eziklik 2. çürüklük
pelçiqandin m 1. ezme 2. zedeleme 3. ezme, çiğneme (ayak veya tekerlek altına alarak ezme)
l/gh 1. ezmek 2. zedelemek 3. ezmek, çiğnemek (ayak veya tekerlek altına alarak ezmek) * hema mabû ku erebe wê bipelçiqîne az kalsın araba onu çiğneyecekti
pelçiqî rd 1. ezik, ezgin (meyveler için) 2. zedeli 3. çürük 4. bereli (berelenmiş, darb sonucu çürük olmuş olan)
pelçiqîbûn m 1. eziklik 2. çürüklük
pelçiqîn m 1. ezilme 2. zedelenme 3. ezilme, çiğnenme 4. turşusu çıkma (ezilme) 5. berelenmek
l/ngh 1. ezilmek 2. zedelenmek 3. ezilmek, çiğnenmek 4. turşusu çıkmak (ezilmek) 5. berelenmek
pelçiqok rd ezilgen
pelçiqokî rd ezikçe
pelçixandin bnr pelçiqandin
pelçixî bnr pelçiqî
pelçixîn bnr pelçiqîn
pelço rd ezik
pelço melçoyî ezik büzük
pelçoq m 1. ezik, ezgin 2. çepez (bozuk ipek kozası)
peldank n cüzdan (para cüzdanı)
peldar rd yapraklı
peldeng n müzikte bir ses türü
pelê m çelik çomak
pele (i) rd yaş, kuru olmayan
pele (ii) rd iyi sürülmemiş tarla durumu
pelê (yekî) ji darê ketin kandil yağı tükenmek, kavli tamam olmak (ölmek)
pelê cixareyê sigara kağıdı
pelê dêrek çizgili kâğıt
pelê dirdirkî nd oymalı yaprak
pelê mêwê nd asma yaprağı
asma yaprağı
pelê niqirkî nd oymalı yaprak
pelê niqirokî nd oymalı yaprak
pelê sade çizgisiz kâğıt
pelê sêncê nd diken
peleçemk zo/m martı (Larus)
peleçermk zo/m yarasa
peledîn rd alık, bön
peleewr n bulut kümesi
pelegoşk ant/m kulak tozu di
pelegoşk de lê xistin (an jî danîn yekî) kulak tozuna vurmak
peleguh ant/m kulak tozu
peleguşk bnr belegoşk
pelêjan m el yordamı
pelemaş nd bir yemek türü
pelên kulîlkê bot/nd çiçek yaprağı
pelên tancikê bot taç yaprağı
pelendar cop.
m 1. sopa, kalın kısa değnek 2. rastgele atılan sopa
peleng bnr piling
pelepel rd acele, acil
pelepîs zo/m ziraat haşeresi
pelepiskî m bir tür tavuk hastalığı
pelepistûk m vıcık vıcık yemek
pelepoşin rd sümsük, sünepe
pelepoşinî m sümsüklük, sünepelik
pelepûçik bj/n 1. uçuk, kabarcık 2. gece yanığı (uçuk gibi birden bire oluşan kabarcıklı deri döküntüsüne verilen ad)
pelepûçk dan l/gh uçuklamak * lêvên min pelepûçk dane dudaklarım uçuklamış
pelepûçkdan m uçuklama
pelepûçkî rd kabarcıklı
pelepûk m hafif kar yağışı
pelepûke m hafif kar yağışı
pelepûşk bnr pelegoşk
pelerîn n pelerin, harmani, harmaniye
pelese m çar çur etme
pelese kirin l/gh çar çur etmek, har vurup harman savurmak
pelesen kirin m çar çur etme, har vurup harman savurma
peleseng rd çok, sayısız
pelewêsk bnr pelçimhewêz
pelex bot/m bir çimenlik otu
b güm * got pelex di nav çav de lê xist güm diye gözünün ortasında vurdu
pelezê bot/m süsen (İris germanica)
pelezêsk bot/m süsen (İris germanica)
pelezîz m karnıyarık (aşı)
pelg bot/n 1. yaprak 2. yaprak (özelikle asma yaprağı) 3. yaprak (kitap, defter gibi şeylerde ön ve arka yüzü oluşturan kâğıtlardan her biri, varak) * pelgê cixareyê sigara yaprağı
pelg (ii) m titrek kavak
pelg neleqîn yaprak oynamamak (veya kıpırdamamak)
pelge m yaprak
pelges bnr pelgez
pelgez m 1. maşa 2. maşa (çok küçük şeyleri tutturmaya yarayan araç)
pelgezk m maşa, maşacık
pelgirtin m yapraklanma
pelgoşk m kulak memesi
pelhewês bnr pelçimhewêz
pelhûk bnr pelûr
pelhûrik zo/m tatlı ve kabukları kalın olan bir üzüm çeşidi
pelî (i) m püre * peliya kartolan patates püresi
pelî (ii) rd kötü, iyi olmayan
pelîd rd 1. kötü, pis 2. iblis, şeytan
pelîdî rd şeytanî
pelije kısmet.
pelijîn m heyecanla bir nesneye dokunma
l/ngh heyecanla bir nesneye dokunmak
pelik (i) m (p kalın okunur) 1. çapak (madenler dövülürken sıçrayan ince ufak parçalar) 2. kıymık
pelik (ii) n 1. yapracık, yaprakcık 2. penes
pelik (iii) n pul, sikke, antika para * pelikên zêr altın sikkeler
pelik (iv) zo/n pul (balıkların, sürüngenlerin ve bazı kuşlarla memelilerin vücudunu kaplayan boynuzsuz levhacık) * pelikê masî balık pulu
pelika guh ant/nd kulak memesi
pelikan m 1. mızırdanma 2. kıskanış 3. çekinme, korkma
pelîkan zo/m pelikan, kaşıkçı kuşu (Pelecanus onocrotalus)
pelikandin m 1. mızırdama 2. kıskandırma 3. çekindirme, ürkütme
l/gh 1. mızırdamak 2. kıskandırmak 3. çekindirmek, ürkütmek
pelikê kewan bot/nd bir bitki adı
pelikî rd yapraksı
pelikîn m 1. mızırdanma 2. kıskanma 3. çekinme, ürkme, korkma
l/gh 1. mızırdanmak 2. kıskanmak 3. çekinmek, ürkmek, korkmak * ji maran dipelikîne yılanlardan çekiniyor
pelikokî rd yapraksı
pelimandî rd soluk, solgun
pelimandin m soldurma
l/gh soldurmak
pelimî rd solgun
pelimî bûn l/ngh solgunlaşmak
pelimîbûn m solgunlaşma
pelimîn m solma (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirme)
l/ngh solmak (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirmek)
pelimok rd solgun
pelimokî rd solgunca
pelimokî bûn l/ngh solgunlaşmak
pelimokîbûn m solgunlaşma
pelimokîtî m solgunluk
pelîn l/ngh 1. dokunulmak 2. muayene edilmek
pelîn (i) bot/m pelin (Artemisia absinthium)
pelîn (ii) rd yapraksı
pelîn (iii) m 1. dokunulma 2. bj muayene 3. lemis
pelînî rd yaprağımsı
pelînxane m muayenehane
pelişan m 1. yıkım, yıkılış 2. dağılış, dağılma, çöküş
pelisandî rd soluk, solgun
pelişandî rd 1. yıkık 2. dağıtılmış, mefsuh
pelişandin m 1. yıkma, yıkış 2. dağıtma, çöktürme
l/gh 1. yıkmak 2. dağıtmak, çöktürmek
pelisandin (i) m soldurma
l/gh soldurmak
pelisandin (ii) m ovuşturma
l/gh ovuşturmak
pelîse (i) rd gırla (piyasada bir malın çokça bulunması durumu)
pelîse (ii) n 1. kısmet, nasip * li benda pelîseya (an jî nisîb û qismetê) xwe bûn kısmet beklemek 2. azık
pelîse bûn nasip olmak.
pelisî rd solgun
pelişî rd 1. yıkık 2. çökük, göçük 3. darmadağın, biçimsiz * pozekî mezin î pelişî lê bû iri biçimsiz bir buruna sahipti
pelisî bûn l/ngh solgunlaşmak
pelisîbûn m solgunlaşma
pelişîn m 1. yıkılma¸ yıkılış 2. yıkılma, çökme, göçme (üzerinde bulunduğu yere yıkılma) 3. dağılma (toplu durumda iken ayrılıp birbirinden uzaklaşma) 2. dağılma¸ dağılış (parçalanarak yayılma, ufalanma) 3. dağılma, fesholunma (lağvolma) 4. dağılış, dağılma, çökme, çöküş (son bulma) * pelişîna dewletan devletlerin dağılışı 5. çökme, yığılı verme (gelir gelmez oturma) 6. koçma (cinsel ilişkide bulunma)
l/ngh 1. yıkılmak * dîwar pelişî duvar yıkıldı 2. yıkılmak, çökmek, göçmek (üzerinde bulunduğu yere yıkılmak) 3. dağılmak (toplu durumda iken ayrılıp birbirinden uzaklaşmak) * dîlan pelişî düğün dağıldı 2. dağılmak (parçalanarak yayılmak, ufalanmak) * hingî ku kartol têr pijiya pelişî patates çok pişince dağıldı 3. dağılmak, fesholunmak (lağvolmak) * komeleya me pelişî derneğimiz dağıldı 4. dağılmak, çökmek (son bulmak) * Împeratoriya Bîzans di 1453’yan de pelişî Bizans İmparatorluğu 1453’te çöktü 5. çökmek, yığılı vermek (gelir gelmez oturmak) * ji der de hat nehat pelişî ser sedreyê dışardan gelir gelmez sedire çöktü 6. koçmak (cinsel ilişkide bulunmak)
pelisîn (i) m solma (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirme)
l/ngh solmak (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirmek)
pelisîn (ii) m ovulma
l/ngh ovulmak
pelişîn hev koçmak (birbiriyle cinsel ilişkide bulunmak)
pelîşk m çapak (göz çapağı)
pelîşk girtin l/gh çapaklanmak
pelîşkgirtin m çapaklanma
pelisok rd solgun
pelîşok m çabuk ezilen bir üzüm türü
pelisokî rd solgunca
pelisokî bûn l/ngh solgunlaşmak
pelisokîbûn m solgunlaşma
pelisokîtî m solgunluk
peliştin m 1. kurcalama, karıştırma 2. tahriş etme
l/gh 1. kurcalamak, karıştırmak 2. tahriş etmek
pelît alçak.
bnr belot
pelîtan m kelebek
pelixan m 1. ezilme 2. zedeleme 3. mec çiğneme (ezme)
pelixandî rd 1. ezik * seriyekî şikestî û pelixandî kırık ve ezik bir kafa 2. zedeli
pelixandin m 1. ezmek 2. zedeleme 3. ezme (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçme) * 4. mec çiğneme (ayak veya tekerlek altına alarak ezme)
l/gh 1. ezmek * zebeş pelixand karpuzu ezdi 2. zedelemek 3. ezmek (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçmek) * trenê çêlek pelixand tren ineği ezdi 4. mec çiğnemek (ayak veya tekerlek altına alarak ezmek) * hema mabû ku erebe wê bipelixîne az kalsın araba onu çiğneyecekti
pelixî rd 1. ezik, ezgin (meyveler için) 2. bereli, çörük
pelixî bûn l/ngh berelenmek
pelixîbûn m 1. eziklik 2. berelenme
pelixîn l/ngh 1. ezilmek 2. zedelenmek 3. turşusu çıkmak (çok ezilmek) 4. göynümek (sebze ve meyva çok olgunlaşmak) * petêx pelixiye kavun göynümüş 5. mec çökmek, yığılmak (gelir gelmez oturmak) * mêrik li vir pelixiye ranabe kadın burada yığılmış kalkmıyor * ji der de hat nehat pelixî ser sedreyê dışardan gelir gelmez sedire çöktü 6. mec kurulmak, yayılmak (sofraya rahatça oturmak)
pelixîner rd ezici
pelixok rd ezilgen
pelixokî rd ezilgence, ezikçe
peliya kartolan nd patates puresi
pelizandin m göynetme
l/gh göynetmek
pelizî rd göynük, cırtlak (olgunluktan ezilecek duruma gelmiş meyve ve sebze)
pelizîn m göynüme (sebze veya meyva çok olgunlaşma)
l/ngh göynümek (sebze veya meyva çok olgunlaşmak)
peljen hassas, titrek.
pelk (i) bot/m köknar (Abies)
pelk (ii) bot/n 1. yaprak 2. yaprak (özelikle asma yaprağı) 3. yaprak (kitap, defter gibi şeylerde ön ve arka yüzü oluşturan kâğıtlardan her biri, varak)
pelkî h 1. amudî 2. kılıcına, kılıçlama * divê mirov mertekan pelkî bi keys bike kirişleri kılıcına yerleştirmeli
pelkirin m göz kapağının iç kısmının pürüzlü hala gelip gözü rahatsız etmesi
pelkut m haşat
pelkut bûn l/ngh haşat olmak
pelkut kirin l/gh haşat etmek
pelkutbûn m haşat olma
pelkutkî h haþat edercesine
pelkutkî kirin l/gh haşat etmek
pelkutkîkirin m haşat etme
pelkutkirin m haşat etme
pelmêw m asma yaprağı
pelnexş bot/m bir tür bitki
pelok m bulamaç
pelopînco nd pürüzlü ve keskin taş
pelos (i) rd bezgin
pelos (ii) rd iğrenç, mekruh
pelosî (i) m bezginlik
pelosî (ii) m iğrençlik
pelot rd çürük
pelox m köz
pelp m 1. bahane 2. dayatma
pelp kirin l/gh 1. bahane etmek 2. dayatmak (kendi istediğini yaptırmakta diretmek)
pelpel h gizlice, çaktırmadan
pelpelîsk zo/m 1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
pelpelîtank bnr pelpelîtk
pelpelîtk zo/m1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
pelpîne bot/m semiz otu (Portulaca oleracea)
pelpitandin bnr perpitandin
pelpitîn bnr perpitîn
pelpizêk bnr pirpizêk
pelpkirin m 1. bahane etme 2. dayatma
pelq m 1. kabarcık, domur 2. bj kabarcık
pelq (i) m şırak
pelq dan l/gh kabarmak (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulmak)
pelq pelq domur domur, kabarık kabarık * ji ber nexweşînê çermê canê wê pelq pelq dabû hastalıktan derisi domur domur olmuştu
pelqaz m vucüttaki kabarcık
pelqdan m kabarma (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulma)
pelqeçîçk zo/m kursak
pelqewîz m arpadan yapılmış bir aş
pelqî rd kabarcıklı
pelqik m 1. kabarcık 2. su kabarcığı 3. pütür (küçük kabarcık)
pelqik dan l/gh 1. kabarmak (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulmak) 2. pütürlenmek 3. tarazlanmak, kabarmak
pelqikdan m 1. kabarma 2. pütürlenme 3. tarazlanma, kabarma
pelqikdayîn m 1. kabarış 2. pütürleniş 3. tarazlanış, kabarış
pelqikê avê su kabarcığı
pelqîn m şırak
pelqizandin m fışkırtma
l/gh fışkırtmak
pelqizîn m fışkırma
l/ngh fışkırmak
pelşayîk bot/m bir bitki adı
pelsot n ucu yanık odun sopa
pelstrî bot/m iğne yaprak
pelt (i) bot/m bir tür kara ağaç
pelt (ii) rd 1. pelte (bu kıvamda olan madde) 2. pelte (çok yorulmuş olan)
pelt (iii) rd 1. pısırık, uyuz, yüreksiz 2. psî edilgen, pasif (olayların gidişini etkilemek veya denetlmek için hiç çaba sarfetmeme durumu) 3. yordamsız (çevik, canlı olmayan)
pelt bûn l/ngh pısırıklaşmak, uyuzlaşmak
peltbûn m pısırıklaşma, uyuzlaşma
pelte (i) m küme
pelte (ii) sos/m imece
pelte (iii) rd peltek
pelte (iv) m 1. pelte 2. rd pelte (bu kıvamda olan madde) 3. kîm pelte
pelte bûn l/ngh pelteleşmek, peltelenmek
peltebûn m pelteleşme, peltelenme
peltebûyîn m pelteleşiş, pelteleniş
peltek (i) rd 1. pelte 2. peltek (dilini dişlerinin arasına alır gibi konuşan ve bu yüzden s, z gibi sesleri kusurlu söyleyen) 3. peltek (tutuk, titrek, kekeme)
peltek (ii) rd (p kalın okunur) 1. pısırık, yüreksiz 2. edilgen, pasif (bir şeye karşı tepki göstermeyen) 3. yordamsız (çevik, canlı olmayan)
peltek bûn l/ngh pısırıklaşmak, uyuzlaşmak
peltekbûn m pısırıklaşma, uyuzlaşma
peltekî (i) m pelteklik (kekemelik, tutukluk)
peltekî (ii) m 1. pısırıklık, yüreksizlik 2. edilgenlik, pasiflik 3. pısırıkça
peltekî bûn (i) l/ngh peltekleşmek
peltekî bûn (ii) l/ngh 1. pısırıklaşmak 2. pasifeşmek
peltekîbûn (i) m peltekleşme
peltekîbûn (ii) m 1. pısırıklaşma 2. pasifleşme
peltekîbûyîn (i) m peltekleşme
peltekîbûyîn (ii) m 1. pısırıklaşma 2. pasifeşme
peltektî m pısırıklık
peltektî (i) m pelteklik
peltî m 1. pısırıklık 2. edilginlik, pasiflik
pelû ant/m göz kapağı
pelûk m bir tür yemek
pelûl m palûze (bir tür pelte)
pelûle bnr pelûr
pelur m pelür
pelûr m bulamaç
pelûr bi ser de rijîn başına bir çok olay geçmiş olmak
pelûrik bot/m bir üzüm türü
pelûş m pelüş
pelûşek rd hamarat olmayan, üşengen kadın
pelûsk nd bir yemek adı
pelweşan m yaprak dökümü
pelweşandî rd dükük yapraklı, yaprakları dökük * dara pelweşandî yaprakları dökük ağaç
pelweşandin m yaprak dökümü, yaprak dökme
pelweşîn m 1. yaprak dükümü 2. rd yaprak döken 3. m yel ismi (ekim ayında eserek yaprakların dökülmesine neden olanr rüzgâr)
pelx m ezme, eziliş
pelxewes bnr pelçimhewêz
pembe n 1. pembe 2.rd pembe (bu renkten olan)
pembe bûn l/ngh pembeleşmek
pembe kirin l/gh pembeleştirmek
pembebûn m pembeleşme
pembebûyîn m pembeleşme
pembekirin m pembeleştirme
pembetî m pembelik
pembeyê girtî nd 1. koyu pembe 2. rd koyu pembe (bu renkten olan)
koyu pembe
pembeyê sar nd 1. çingene pembesi 2. çingene pembesi (bu renkten olan)
pembeyî rd pembemsi
pembezar m pembezar
pembo bnr pembû
pembû bot/n 1. pamuk (Gossypium) 2. pamuk (bu bitkinin tohumlarının çevresinde oluşmuş ince, yumuşak tellerin adı) 3. pamuk (işlenmiş pamuk) * pembû danî ser birînê yaraya pamuk bastı 4.rd pamuk (dokumacılıkta, işlenmiş pamuktan yapılmış şey) * tayê ji pembû pamuk ipliği
pembû (yek) şerjê kirin kadife eldivenle vurmak
pembû jendin pamuk atmak (bi)
pembûçin nd/nt pamuk toplayıcısı
pembûçinî m pamuk toplayıcılığı
pembûdane n pamuk çekirdeği
pembûdar rd pamuklu
pembûfiroş nd/nt 1. pamukçu (satan kimse) 2. pamukçu (pamuk satılan yer)
pembûfiroşî m pamukçuluk
pembûjen nd/nt atımcı, hallaç
pembûjenî m atımcı, hallaç
pembûk n pamukçuk
pembûlok bot/m bir tür bitki
pembûvan nd/nt pamukçu
pembûvanî m pamukçuluk
pembûwî rd pamuk gibi
pembûyê dermankirî (an jî eczakirî) eczalı pamuk
pembûyî rd pamuklu (pamuktan yapılma)
pembûyîn rd 1. pamuklu 2. pamuklu, pamuktan olan * qumaşê pembûyîn pamuklu kumaş
pembûyok nd ağızda oluşan bir tür mantar hastalığı
pemo bnr pembû
pempûsek nd bir tür ceviz
pemû bnr pembû
pemûk n pamukçuk
pena m 1. sığınma, iltica 2. koruma 3. nd sığınak (kötülüklerden koruyan, sığınılan kimse veya şey)
pena kirin l/gh korumak
penaber nd/nt 1. sığınmacı, ilticacı, mülteci 2. sığınık
penaberê siyasî (an jî polîtik) politik göçmen
penaberî m sığınmacılık, ilticacılık, mültecilik
penageh m 1. sığınak, sığınacak yer 2. korunak, barınak
penageha seyan (an jî kûçikan) köpek barınağı
penah iltica.
m 1. sığınma, iltica 2. koruma 3. nd sığınak (kötülüklerden koruyan, sığınılan kimse veya şey) * pişt û penahê wan bû onların hamisi ve sığınağıydı
penahdar nd/nt sığınmacıyı koruyan kimse
penahende nd/nt 1. sığınmacı, ilticacı, mülteci 2. sığınık, sığıntı
penahendetî m sığınmacılık, ilticacılık, mültecilik
penahgeh m 1. sığınak, sığınacak yer 2. korunak, barınak
penahvêj nd/nt sığınmacı
penaker nd/nt koruyucu, koruyan
penakirî rd korunaklı
penakirin m koruma
penaltî sp/m penaltı
penav erd/n 1. plato 2. düzlük (dağlık alanda)
penaxwaz nd/nt sığınmacı, ilticacı
penaxwazî m sığınmacılık, ilticacımlık
penbe bnr pembe
penbû bnr pembû
penç n 1. cırnak 2. zo kıskaç (böceklerde besin maddelerini parçalamaya ve kendilerini savunmaya yarayan organ)
penc n pençe
penc kirin l/gh tırmalamak
tırmalamak di
pence n 1. pençe (yırtıcı hayvanların ön ayaklarıyla tırnakları) 2. pençe (etkisi çok olan güç, etkisinden kurtulmak olanaksız) 3. pençe (ayakkabının tabanındaki kösele)
pençe 1. pençe (yırtıcı hayvanların ön ayaklarıyla tırnakları) 2. pençe (etkisi çok olan güç, etkisinden kurtulmak olanaksız) 3. pençe (ayakkabının tabanındaki kösele)
pence avêtin (tiştekî) pençe atmak
pençe avêtin (tiştekî) pençe atmak
pençe avêtin (yekî) sp el ense çekmek (veya etmek
pence kirin l/gh 1. pençelemek (pençe vurmak) 2. pençelemek (ayakkabıya pençe vurmak)
pençelemek (ayakkabıya pençe vurmak)
pençe kirin pençelemek (ayakkabıya pençe vurmak)
pence lê xistin (an jî dan) 1) pençe vurmak 2) pençe vurmak (ayakkabı altını pençelemek)
pençe lê xistin (an jî dan) 1) pençe vurmak 2) pençe vurmak (ayakkabı altını pençelemek)
pencê xwe de digire elinde tutmak
pençebazî m pençeleşme
pençebazî kirin pençeleşmek
penceker n pençeci (pençe yapan)
pencekerî m pençecilik
pencekirî rd pençeli (ayakkabı için)
pencekirin m 1. pençeleme (pençe vurma) 2. pençeleme (ayakkabıya pençe vurma)
pencenekirî rd pençesiz (ayakkabı için)
pençer rd patlak
pençer bûn l/ngh patlamak (özellikle araç tekerleklerinin infilâk etmesi)
pençerbûn m patlama (araba tekerleği için)
pençerbûyîn m patlayış (araba tekerleğinin patlaması gibi)
pencere m pencere
penceresor rd kırmızı pencereli
pencereya duqanatî nd çift pencere
pencerok m pencerecik, küçük pencere
pençeşêr bot/m 1. aslan pençesi (Alchemilla) 2. bj aslan pençesi, şirpençe, kızıl yara 3. kanser
pençeşêr girtin kansere yakalanmak
pençeşêrgirtî rd 1. şirpençeli 2. kanserli (kimse)
pençeşêrî rd 1. şirpençeli 2. kanserli (kimse)
pençeşêrî bûn l/ngh kanserleşmek
pençeşêrîbûn m kanserleşme
pençetûj rd keskin pençeli
penceyê xwe avêtin (tiştekî) pençe atmak (gücüne güvenerek bir şeyi elde etmeye çalışmak)
pencik pençe.
n 1. pençe (yırtıcı hayvanların ön ayaklarıyla tırnakları)
pençik n 1. cırnak, pençe 2. zo kıskaç (böceklerde besin maddelerini parçalamaya ve kendilerini savunmaya yarayan organ)
pencik alê xistin (an jî dan) pençe vurmak
pencik avêtin (tiştekî) pençe atmak
pencik kirin l/gh pençelemek (pençe vurmak)
pençikandin m cırnaklama
l/gh cırnaklamak
pencikkirin m pençelemek (pençe vurma)
pencikyê xwe avêtin tiştekî) pençe atmak (gücüne güvenerek bir şeyi elde etmeye çalışmak)
pencinandî rd budanık, budanmış olan
pencinandin m budama
l/gh budamak
pencinîn m budanma
l/ngh budanmak
penckirin m tırmalama
pend öğüt, nasihat, salık, tavsiye, vaaz.
m öğüt
pend dan l/gh öğüt vermek, nasihat vermek
öğüt vermek, nasihat vermek
pend kirin öğütlemek, nasihat etmek
pend lê dan nasihatte bulunmak
pend lê kirin l/bw öğütte bulunmak, öğüt vermek
öğüt vermek (veya öğütte bulunmak), nasihat vermek * car carinan pendan li min dike arasıra bana öğtte bulunuyor
penddan m öğüt verme, nasihat verme
pende bnr gewende
pendeke bnr bendeke
pendgo nd/nt öğüt verici, nasihat verici
pendgotî m öğüt vericilik, nasihat vericilik
pendî rd 1. belirli 2. açık, aşîkar, belli, alenî (gizli olmayan, ortada olan) 3. mec legal
pendî bûn l/ngh 1. aşîkarleşmek 2. legalleşmek
pendî kirin l/gh 1. aşîkarleştirmek 2. legalleştirmek
pendîbûn m 1. aşîkarleşme 2. mec legalleşme
pendîkirin m 1. aşîkarleştirme 2. legalleştirme
pendîtî m 1. belirlilik 2. aşîkarlık, alenîlik 3. legallık
pendiyar bnr pendyar
pendname m öğüt kitabı
pendyar nd/rd nasihatçı, öğütleyici
pendyarî m nasihatçılık, öğütleyicilik
pene m mızrap
peneplen erd/m peneplen, yontuk düz
penêr n peynir
penêrdar rd peynirli
penêrê babûrî küflü peynir
penêrê bisîrik yabani sarımsaklı peynir
penêrê derfa bir peynir çeşidi
penêrê eyar tulum peyniri
penêrê eyaran nd tulum peyniri
penêrê gvî pincar bir peynir çeşidi
penêrê helandî eritilmiş peynir
penêrê kezî nd örüklü peynir
örüklü peynir, örgülü peynir
penêrê meşkê nd tulum peyniri
tulum peyniri
penêrê pûngê nd yarpuzlu peynir
yarpuzlu peynir
penêrê reşreşkê nd çörek otlu peynir
çörek otlu peynir
penêrê rîçal nd örüklü peynir
penêrê rijî nd yağsız (imansız) peynir
yağsız peynir
penêrê sîrikê nd yabani sarımsaklı peynir
penêrê sîrikê (an jî sîrikkirî) yabani sarımsaklı peynir
penêrê siyaboyê nd çörek otlu peynir
çörek otlu peynir
penêrê spî nd beyaz peynir
penêrê sûravkê nd salamura peyniri
penêrê ter nd taze peynir (tuzsuz)
taze peynir (tuzsuz olan)
penêrfiroş nd/nt peynirci (satan kimse)
penêrfiroşî m peynircilik
penêrker nd/nt peynirci (imal eden)
penêrkerî m peynircilik
penêrok bot/m bir bitki adı
penêrxane m peynirhane
penes m penes, pul (bazı giysilerde süs olarak kullanılan parlak, incecik genellikle metal levhacık)
penes kirin pullamak
peng (i) n 1. ipek 2. rd ipek (ipekten yapılmış olan)
peng (ii) m durum, vaziyet
peng (iii) m 1. çile (iplik kangalı) * penga ta iplik çilesi 2. yumak yapılırken çaprazlamasına atılan bağlar
peng (iv) bot/m maydanoza benzer, kar altında yeşeren, kökü kırmızı, boyu iki karış olan ve pişirilerek yenilen bir bitki
peng (v) rd durgun (kımıldanış ve hareket göstermeyen) * av peng e su durgun
peng bûn l/ngh durgunlaşmak
peng kirin l/gh durgunlaştırmak
pengandin m biriktirme
l/gh biriktirmek
pengav m 1. irkinti (su için) 2. gölek, gölet 3. bataklık
pengav (i) m hamle, atak, savlet
pengavî rd bataklı
pengbûn m durgunlaşma
penge m çile (iplik kangalı)
pengir kor.
pengir (i) m irkinti (su için)
pengir (ii) n köz, kor (ateş durumuna gelmiş odun veya kömür parçası)
pengire bnr pengir (I)
pengîtî m durgunluk
pengivandin m dinlendirme, durulmaya bırakma
l/gh dinlendirmek, durulmaya bırakmak
pengivîn dinmek (su için).
m dinlenme, durulma
l/ngh dinlenmek, durulmak
pengizandin m 1. fırlatma, fırlatış (bulunduğu yerden dışarı atma) 2. seğirtme 3. sıçratma, zıplatma
l/gh 1. fırlatmak (bulunduğu yerden dışarı atmak) 2. seğirtmek 3. sıçratmak, zıplatmak
pengizîn m 1. fırlama, fırlayış (hızla, birdenbire bulunduğu yerden çıkma, ayrılma) 2. seğirtmek 3. sekme (atılan bir nesne bir yere dokunduktan sonra sıçrayarak gitme) 4. sekme (bir yere veya cisme çarparak yön değiştirme) 5. sıçrama (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulma) 6. zıplama
l/ngh 1. fırlamak (hızla, birdenbire bulunduğu yerden çıkmak, ayrılmak) 2. seğirtmek 3. sekmek (atılan bir nesne bir yere dokunduktan sonra sıçrayarak gitmek) 4. sekmek (bir yere veya cisme çarparak yön değiştirmek) 5. sıçramak (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulmak) 6. zıplamak
pengkirin m durgunlaştırma
pengo m pengö (İkinci Dünya Savaşı sonlarına kadar kullanılmış Macar para birimi)
pengûen zo/m penguen (Aptenodytes patagonica)
penha, penhan bnr penî
penî (i) rd 1. belirli 2. aşîkâr, açık, belli, alenî
penî (ii) m peni (Sterlinin yüzde biri değerindeki para birimi)
penihandin m barındırma
l/gh barındırmak
penihîn m 1. sığınma, sığınış, barınma 2. sığınma, iltica etme
l/gh 1. sığınmak, barınmak 2. sığınmak, iltica etmek
penîr bnr penêr
penîs n penis
penîsîlîn m penisilin
penje m skala
pense m pens, pense
pentan kîm/m pentan
pentatlon sp/m pentatlon
pentegram mzk/m porte
penûstraş m kalemtıraş
penye m penye
pep n pati (küçük çocuk ayağı) 2. tay küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir
pep pep b tay tay (küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir)
tay tay
pepa b tay (küçük çocukları ayakta durmalarını özendirmek için söylenir)
pepa pepa tay tay
pepe n pati (küçük çocuk ayağı)
pepê m mama (çocuk dilinde)
pepik (i) n 1. pati (küçük çocuk ayağı) 2. ayakçık 3. pabûç (çocuk dilinde) 4. pabuç (masa, sandalye gibi mobilyaların ayaklarına takılan metal veya plâstik eklenti)
pepik (ii) n 1. paça (kasaplık hayvanın kesilmiş ayakları) 2. paçe (kasaplık hayvanların kesilmiş ayaklarından yapılan yemek)
pepik (iii) zo/n kurtcuk (solucan)
pepik (iv) bot/n bir tür bitki
pepike n pabuç (çocuk dilinde)
pepikê kewê bot/nd bir tür bitki
pepikfiroş nd/nt 1. paçacı (satan kimse) 2. m paçacı (paça satılan dükkan)
pepikfiroşî m paçacılık
pepikpêj nd/nt paçacı (pişirip satan kimse)
pepo n pati, ayak (çocuk dilinde)
pepsîn biy/m pepsin
pepton m pepton
pepû b 1. guguk (biriyle eğlenmek veya kızdırmak amacıyla çıkarılan ses) 2. mec abu, abo
pepûk zo/m 1. guguk (Cuculus canorus) 2. mec halinden sürekli şikayet eden kimse 3. mec zavallı, sefil
pepûka silêman hüthüt kuşu
pepûkê evdalê zavallı (kadın için)
pepûkî mec/m zavallılık
pepûkî kişandin cefa çekmek
pepûko b be zavalı (adam)
pepûko evdalo zavallı (erkek için)
pepûle zo/m 1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
pepûlemele sp/m kelebek yüzme
peq m 1. kabarcık 2. baloncuk, kabarcık
peqan m patlama
peqandî rd 1. patlak 2. patlak (araba tekerleği için)
peqandin patlatmak.
m 1. patlatma (patlamak işine yol açma) 2. patlatma (bir silâhı veya bir patlayıcı maddeyi ateşleme) 3. patlatma (yarayı, çıbanı vb. içindeki iltıhabı dışarı çıkarma) 4. mec patlatma (bir insanın sabrını tüketme, bir kimseyi nispet vererek kızdırma)
l/gh 1. patlatmak (patlamak işine yol açmak) * min dengekî tûj ê ku guhê mirovan dipeqand, bihîst kulakları patlattan bir ses duydum 2. patlatmak (bir silâhı veya bir patlayıcı maddeyi ateşlemek) * demançe teqand tabancayı patlattı 3. patlatmak (yarayı, çıbanı vb. içindeki iltıhabı dışarı çıkarmak) * birîn peqand yarayı patlatmak 4. mec patlatmak (bir insanın sabrını tüketmek, bir kimseyi nispet vererek kızdırmak) * bes e, we camêr teqand yeter, adamı patlatınız
peqav m su kabsarcığı
peqijok n kabarcık
peqijokî rd kabarcıklı
peqik kabarcık.
m 1. kabarcık 2. baloncuk
peqik dan balon vermek
peqilk bj/m kabarcık
peqilk dan (yara) su toplamak
peqilkî rd kabarcıklı
peqîn l/ngh 1. patlamak, ateş almak etkisiyle ve çoğunlukla büyük ses çıkararak dağılmak, infilâk etmek) * nepoxa ku min jê re kirîbû peqiya ona satın aldığım balon patladı * dînamît peqiyaye dinamit patlamış 2. patlamak (genellikle iç basıncın artması yüzünden bir şey yarılmak) * hin çalên kanalîzasyonê cih bi cih peqiyabûn kanalizasyon çukurları yer yer patlamıştı 3. patlamak (yara, çıban vb. içindeki iltihabın dışarıya çıkması) * birîn peqiya yara patladı 4. patlamak (ansızın bir gürültü duyulmak) 5. mec patlamak (çok sıkılmak, sıkıntı ve sabırsızlığını belli etmek) * min xwe ranegirt, ez peqiyam dayanamadım patladım 6. mec patlamak (zorlu tepki göstermek)
m 1. patlama, ateş alma etkisiyle ve çoğunlukla büyük ses çıkararak dağılma, infilâk etme) 2. patlama (genellikle iç basıncın artması yüzünden bir şey yarılma) 3. patlama (yara, çıban vb. içindeki iltihabın dışarıya çıkması) 4. patlama (ansızın bir gürültü duyulma) 5. mec patlama (çok sıkılmak, sıkıntı ve sabırsızlığını belli etme 6. mec patlama (zorlu tepki gösterme)
peqîn pê ketin patlak vermek
peqînbar rd patlamalı * motora peqînbar patlamalı motor
peqîşk n kabarcık
peqiyayî rd 1. patlak 2. patlak (araba tekerleği için)
peqle (i) bot/n 1. bakla (Vicia faba) 2. bakla (bu bitkinin yeşil ürünü veya kuru tanesi)
peqle (ii) rd patlak * çavên wî yên peqle onun o patlak gözleri
peqlik m kabarcık
peqlikê sabûnê sabun kabarcığı
peqlok m kabarcık
peqok m 1. kabarcık 2. baloncuk
peqok dan balon vermek
peqoq m kabarcık
peqpeq m kabarcık
peqpeqok n kabarcık
peqpeqokî rd kabarcıklı
peqpeqonk m 1. kabarcık 2. balon, baloncuk * çav lê bûn peqpeqonk gözleri balon gibi oldu
peqpeqonkî rd 1. kabarcıklı 2. baloncuklu
peqpeqoq m kabarcık
peqsîmet m peksimit
peqûşk m 1. kabarcık 2. balon, baloncuk
peqyayî patlak.
per n 1. kenar * perê gund köy kenarı 2. ücra * ez li perekî Amedê bi cih bûm Diyarbakır’ın ücra bir yerine yerleştim
n 1. kanat (kuşlarda ve böceklerde uçmayı sağlayan organ) 2. yüzgeç, kanat (balıklarda) * perê masî balık yüzgeci 3. kanat yeleği 4. sorguç (serpuşların ön tarafına takılan tüy) 5. değirmen çark kanatı
per (ii) m yaprak
per (iii) bnr kel û per, ker û per
per (iv) m ense * pera stûyê wî stûr e ensesi kalın
per (vi) nd (r kalın okunur) sikke
per bi bin (yekî) xistin (birine) umut vermek, onun umuutlandırmak
per jê kêm bûn ku bifire nerdeyse uçacaktı
per kirin l/gh mahmuzlamak
per kutan kanat çırpmak
per li xwe xistin l/bw kanat çırpmak
kanat çırpmak
per perîşan h per perişan, sürüm sürüm
per perîşan bûn per perişan olmak, sürüm sürüm sürünmek
per perîşan kirin per perişan etmek, sürüm sürüm süründürmek
per û bask jê re çêbûn koltukları şişmek
per û baskên (yekî) şikîn (an jî şikestin) kolu kanadı kırılmak
perakende perakende.
m 1. perakende, dağınık, perişan 2. perakende (malların teker teker veya bir kaç parça şeklinde azar azar satma biçimi, toptan karşıtı)
perakendefiroş perakendeci.
nd/nt perakendeci
perakendefiroşî m perakendecilik
perakendetî m 1. perakendelik, dağınıklık, perişanlık 2. perakendelik (perakende olarak satma biçimi)
perakendeyî m perakendelik, dağınıklık, perişanlık
m perakendelik, dağınıklık, perişanlık
perandin (i) m geçirme
l/gh geçirmek
perandin (ii) m kazanma
l/gh kazanmak
perandin (iii) m orgazm etme
l/gh orgazm etmek
peranewa m münacat
peranî n 1. canavar (kurt gibi cana kıyan yabanî hayvan, yırntıcı hayvan) 2. kurt sürüsü 3. mec arsız, yaman kimse 4. rd canavar * eynî peranî ye canavar gibi, saldırgan (acımasız, zalim kimse)
peranîtî m canavarlık
peransû bnr parsû
perasî omurga.
perasû bnr parsû
perav kıyı, sahil.
n 1. kıyı (kara ile suyun birleştiği yer) * keştî li peravê sekiniye kıyıya gemi yanaşmış 2. kıyı, sahil (karanın deniz boyunca uzanan bölümü)
peravên avê kara suları
peravparêz nd/nt sahil mühafız, sahil güvenlikçi
peravparêzî m sahil mühafızlığı, sahil güvenliiği
perawêz m 1. kenar (bir şeyi çevreleyen çizgi) 2. çıkma, kenar yazısı 3. dipnot
perawêz kirin l/gh 1. çıkma yapmak, tahşiye etmek 2. dipnot etmek
perawêzkirin m 1. çıkma yapma, tahşiye 2. dipnot etmek
perawî m defter
perazing n kanat, pervaz
perazing li xwe xistin kanat çırpmak
perbelek rd alaca kanatlı
perbijan m göz kapağı
perç m 1. şiş, şişlik * perça min danîşt şişim indi 2. bj ödem
perçe parça.
perçe kirin parçalamak.
perçem n perçem, kakül
perçem û bisk kakül ve zülüf
perçemk zo/m yarasa (Vespertilio)
perçemok zo/m yarasa (Vespertilio)
perçemsor rd kızıl perçemli
perçîçeq zo/m 1. kursak 2. kursak (kuş kursağı şişirilip kurutularak yapılan veya ona benzetilen şişkin şey)
perçifîn m 1 şişme (bir şey emerek hacmi büyüme) 2. şişme (çok yemek yiyerek rahatsız olacak kadar doyma) 3. kabarmak (şişmek, genişlemek) 4. sp şişmek (yorularak koşuyu sürdürmez olma) 5. fiz genleşme
l/ngh 1 şişmek (bir şey emerek hacmi büyümek) * derî ji ber avê perçifiye kapı su dan dolayı şişmiş 2. şişmek (çok yemek yiyerek rahatsız olacak kadar doymak) 3. kabarmak (şişmek, genişlemek) 4. sp şişmek (yorularak koşuyu sürdürmez olmak) 5. fiz genleşmek
perçiftin m şişme
l/ngh şişmek
perçîmek zo/m yarasa (Vespertilio)
perçimok m yapışkan bir madde
perçîn perçin.
m perçin
perçîn bûn l/ngh perçinlenmek
perçîn kirin perçinlemek.
l/gh perçinlemek
perçinandî rd perçinli
perçinandin (i) m belirleme
l/gh belirlemek
perçinandin (ii) m perçinleme
l/gh perçinlemek
perçînbûn m perçinlenme
perçînbûyîn m perçinleniş
perçînin m perçinlenme
l/ngh perçinlenmek
perçînkirî rd perçinli
perçînkirin m perçinleme
perçiqandin ezmek.
m 1. ezme 2. ezme (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçme, çiğneme)
l/gh 1. ezmek * tirî pelçiqand üzümü ezdi 2. ezmek (ağır bir şey başka bir şeyin üzerinden geçmek, çiğnemek)
perçiqîner rd ezici
perçîs astr/m Jüpiter
perçiv m 1. şiş, şişkinlik, şişlik 2. sinir
perçiva (yekî) danîn sinirleri yatışmak
perçivandî rd 1. şiş, şişkin 2. kabarık
perçivandîbûn m 1. şişlik, şişkinlik 2. kabarık
perçivandin m 1. şişirme 2. kabartma 3. fiz genleştirme
l/gh 1. şişirmek 2. kabartmak 3. fiz genleştirmek
perçivî ödem yapmış.
rd 1. şiş, şişik, şişkin 2. kabarık (hamur vb. için, kabarmış olan) 3. kabartılı
perçivîbûn m 1. şişlik, şişkinlik 2. kabarıklık
perçivpîv m genleşmeölçer
perço m mucize
perçok rd tahripkâr
perçokandin m yıkma, kırıp dökme, tahrip etme
l/gh yıkmak, kırıp dökmek, tahrip etmek
perçokîn m yıkılma, tahrip olma
l/ngh yıkılmak, tahrip olmak
percû m mucize
perda çav katarakt.
perdan m 1. musiki aletinin tek olanı 2. ipekten giyinme
perdank m para cüzdanı
perdax 1.parlatma, parlaklık verme. 2.tıraştan sonra tersine yapılan ikinci tıraş.
m perdah, açkı
perdax kirin l/gh 1. perdahlamak, açkılamak 2. tamamlamak
1) tamamlamak 2) perdah vurmak (veya etmek), açkılamak
perdaxker nd/nt perdahçı
perdaxkerî m perdahçılık
perdaxkirî rd perdahlı, perdahlanmış
perdaxkirin m 1. perdahlama, açkılama . tamamlama
perde perde.
m 1. perde (görüşü, ışığı engellemek veya bir şeyi gizlemek için bir açıklığın önüne gerilen örtü) * perdeya pacê pencere perdesi 2. perde (üzerine bir cismin görüntüsü yansıtılan saydam olmayan yüzey) * perdeya sînemayê sinema perdesi 3. mec perde (doğruyu görmeye engel şey) 4. bj perde, katarakt, ak su, ak basma 5. şn perde (bir sahne eserinin büyük bölümlerinden her biri) 6. mzk perde (bir müzik parçasını oluşturan seslerden her birinin kalınlık veya incelik derecesi) 7. perde (bu ses derecelerini sağlamak için çalgılarda bulunup parmakla basılan yer) 8. perde (ses için, pes perde) * ji perdeya zirav strî ince perdeden söyledi 9. zo perde (parmakları birbirine bitiştiren zar) 10. ant zar * perdeya guh kulak zarı 11. mec perde (utanma duygusu) * perdeya heyaya xwe hilaniye utanma perdesini kaldırmış
perde avêtin (tiştekî) perde çekmek
perde girtin ser çav perde inmek, ak basmak (gözde katarakt olmak)
perde hilanîn perdeyi kaldırmak
perde ji serê rakirin perdesini çekip kaldırmak
perde kirin l/gh perdelemek
perde kişandin perde çekmek
perde kişandin ser (tiştekî) 1) üstüne perde çekmek, perdeyle örtmek 2) perde çekmek (gizlemek, örtmek)
perde pê de kirin perde kurmak
perde saz kirin perde kurmak (Karagöz oyununa başlamak)
perde vekirin perdelerini açmak (tiyatro yeni mevsimde temsillerine başlamak
perdedar dîr/n 1. perdedar, perdeci 2. rd perdeli 3. mzk perdeli * saz amûreke perdedar e saz perdeli bir çalgıdır 4. mec gizli
perdedarî dîr/m perdedarlık, perdecilik
perdefiroş nd/nt perdeci (satan kimse)
perdefiroşî m perdecilik
perdege rd 1. iyi örtünmüş, perdeli kız ya da kadın 2. namuslu
perdekeçî m kızlık zarı
perdekirî rd perdeli (perde çekilmiş, perdelenmiş olan)
perdekirin m perdeleme
perdekuşa m perde açma
perdemêz m masa örtüsü
perdenişîn rd 1. perdenin ardında oturan 2. namuslu
perdenuxêf rd örtünen, saklanan
perdepîlaw m perde pilavı
perdepoş rd 1. perdelenmiş olan 2. örtünen, perde arkası olan, gizlenen (özellikle örtünen ve erkeklere görünmek istenmeyen kadınlar için)
perdepoş kirin l/gh perdelemek (perdeyle örtmek)
perde çekmek
perdepoşkirin m perdeleme (perdeyle örtme)
perdepûş bnr perdepoş
perdevan nd/nt 1. perdeci (perde diken kimse) 2. perdeci (tiyatrolarda perde açıp kapamakla görevli kimse)
perdevanî m perdecilik
perdeya çav ant/nd göz perdesi, kornea
ant gözün saydam tabakası
perdeya deng ses perdesi
perdeya firnikê poz ant burun perdesi
perdeya guh ant/nd kulak zarı, kulak davulu
perdeya hesin şn/nd demir perde
perdeya mij sis perdesi (savaşlarda ordunun hareketlerini düşmandan saklamak için sisten oluşturan perde)
perdeya navbirê nd diyafram
perdeya qîzantiyê nd kızlık zarı, himen
perdeya rû çirandin ar damarı çatlatmak
perdeya rûçikê (yekî) qetîn ar damarı çatlamak
perdeya rûyê (yekî) qetîn ar damarı çatlamak
perdeya rûyê (yekî) qîş bûn ar damarı çatlamak
perdeya spî sn/nd beyaz perde (sinama oyununun gösterildiği yüzey)
perdeya zik ant/nd karın zarı
perdeyî rd perdelik * lîstika du perdeyî iki perdelik oyun
perdik m 1. perdecik, küçük perde 2. küçük sırık (dam kirişi örtüsü için)
perdoş m heyecan
pere n 1. para 2. para (eskiden; kuruşun kırkta biri) 3. paralık * tu çend pere mirovek î? kaç paralık adamsın?
pere anîn para getirmek (para kazanmak)
perê bajêr nd dolay, banliyö
pere bêş kirin defter açmak
pere bûn xwelî para değer yetmek
pere çap kirin para basmak
pere çêkirin para kesmek (para basmak)
pere çirpandin para aşırmak
pere dan hev para yapmak, para biriktirmek
pere dan ser hev para tutmak para tutmak
pere danîn ser (...) para basmak (kumarda ortaya para sürmek)
pere derxistin para çıkarmak (para basmak)
pere di qûna dêlikê de ye argo on para on aslanın ağzında
pere di quzê dêlikê de ye argo ekmek aslanın ağzında
perê dinyayê nd dünyanın öbür ucu (veya köşesi)
dünyanın öbür (veya bir) ucu
perê esmanan nd cehennemin bucağı (veya dibi) * li ber perê esmanan be jî ez dê herimê cehennemin bucağı da olsa giderim
cehennemin bucağı (veya dibi)
pere girtin defter tutmak
pere hûr kirin para bozmak
pere jê çirpandin (birinden) para sızdırmak (veya koparmak)
pere jê stendin an jî xwarin) para çekmek (birinden birtakım gerekçelerle para almak)
pere jimartin para kırmak (çok kazanmak)
pere jimartin destê (yekî) (parayı) avucuna saymak, (birinin) eline para saymak
pere kafir kirin kokozlanmak, parasını tüketmek
pere kerê nêr e li ber derî dizire paralı adamın hali başkadır, anlamında bir deyim
pere ketin destê (yekî) eline para geçmek
pere kirin 1) para etmek, değerli olmak, paha biçilmez olmak 2) para etmek * reca, minet pere nekir rica, minet para etmedi
pere kirin (tiştekî) para yatırmak (yatırım yapmak)
pere kirin berîka (yekî) 1) cebine para koymak 2) para yedirmek (rüşvet vermek)
pere kirin devê (yekî) (birine) para yedirmek (rüşvet vermek)
pere kişandin para çekmek * dixwaze ji bankayê pere bikişîne bankadan para çekmek istiyor
pere lê bûn (birisi) borçlu olmak, bara borcu olmak
pere lê bûn hesret (para) suyunu çekmek
pere lê hebûn para borcu olmak
pere nanê pehtî ye para dayanmaz
pere nekirin 1) para etmemek (değeri, pahasına satılmamak) 2) para etmemek (fayda etmemek)
pere pê dan para vererek almak
pere pê dan xwarin (birine) para yedirmek (gereksiz yere başkasına para harcamak)
pere pê de çûn (birine) parası geçmek
pere pê de hatin (birine) parası geçmek
pere pê de perdan parasının birine geçmesine göz yummak
pere pê re gotin (birine) para sözü vermek
pere pere tîne para parayı çeker
pere qiloçê mêran e altın anahtar her kapıyı açar
pere razandin para yatırmak * pere razande bankayê bankaya para yatırdı
pere razandin bankayê bankaya (para) yatırmak
pere rijandin para dökmek
pere şandin (verê kirin an jî hinartin) para çıkarmak (birine para yollamak)
pere şîrîn e paranın yüzü sıcaktır
pere tê dan para vererek almak, para saymak
pere tê de hebûn 1) para olmak * di masîvaniyê de pere heye balıkçılıkta para var 2) para dönmek * di vî karî de gelek pere heye bu işte çok para dönüyor
pere tê de nebûn (an jî tune bûn) para olmamak * di masîvaniyê de pere tune balıkçılıkta para yok
pere temam kirin çıkıştırmak
pere têr nekirin para çıkmamak
pere û xwelî li balê (an jî cem) yek bûn 1) paraya para dememek, paraya pul dememek (çok para kazanır olmak) 2) çok cömert olmak, paraya değer vermemek 3) paraya para dememek (bol para harcamak)
pere û xwelî li balê yek in denizde kum onda para
pere wekî avê çûn (para) su gibi gitmek
pere weşandin saçılıp dökülmek (gereğinden çok harcamak)
pere xerc kirin 1) para harcamak 2) masraf etmek
pere xwarin 1) para yemek (gereksiz olarak çok para harcamak) 2) para yemek (rüşvet almak)
pere zêha kirin 1) para harcamak 2) paradan çıkmak (para harcamak zorunda olmak) bi
pereandin paraya çevirmek.
pereçongî pençeleşme
pereçongî kirin pençeleşmek
peredan m ödeme
peredank m kumbara
peredar rd paralı (mangırlı)
peredar bûn l/ngh paralanmak (parasız iken para elde etmek)
peredarbûn m paralanma (paralı olma)
peredarbûyîn m paralanmak (paralı olma durumu)
peregende m 1. perakende, dağınık, perişan 2. perakende (malların teker teker veya bir kaç parça şeklinde azar azar satma biçimi, toptan karşıtı)
peregendefiroş nd/nt perakendeci
peregendefiroşî m perakendecilik
peregendetî m 1. perakendelik, dağınıklık, perişanlık 2. perakendelik (perakende olarak satma biçimi)
peregihor nd/nt dövizci
peregihorî m dövizcilik
perehebîn nd/ntpara göz, para canlısı, maddiyatçı
perehebîn bûn para canlısı olmak
perehebînî m para canlısı olma
perehesin nd metal para
perehez nd/nt parasever, para göz
perehezî m paraseverlik
perehûrker nd/nt dövizci
perehûrkerî m dövizcilik
perek n paracık
perekende bnr peregende
pereker nd/nt atımcı, hallaç
perekerî m atımcılık, hallaçlık
peren m sürü * perenek gur tên pêşiyê önüne bir kurt sürüsü çıkıyor
perên (yekî) bilind bûn koltukları kabarmak
perên (yekî) hebin wê bifirin ayakları yere değmemek
perenas nd/nt para bilimci
perend n pala (bir tür kılıç)
perend lê kişandin pala çekmek
perende m 1. kanatlı, kuş (uçan kanatlılar) 2. uçan uçucu 3. perende (havada dönerek atılan takla)
perende avêtin perende atmak.
perenek m sürü, yırtıcı hayvan sürüsü
pereng m 1. köz, kor, ateş közü 2. cemre
perengbûn m korlanma
perengê agir ketin cemre düşmek
perengî m korluk
perengîr rd ateşe düşen
perepaş bnr berepaş
pereperest rd para göz
pereperestî m para gözlülük
perepêş bnr berepêş
peresan m evrim, gelişim, tekamül
peresandin m 1. geliştirme, tekamül etme 2. yetkinleştirme (tekemmül etme, olgunlaşma) 3. yayma, yaygınlaştırma (bir düşünceyi, bir ürünü her tarafa dağıtma)
l/gh 1. geliştirmek, tekamül etmek 2. yetkinleştirme (tekemmül etmek, olgunlaşmak) 3. yaymak, yaygınlaştırmak (bir düşünceyi, bir ürünü her tarafa dağıtmak)
peresanparêz nd/rd evrimci
peresanparêzî m evrimcilik
peresdar rd tapınan
peresêlke kırlangıç.
zo/m kırlangıç (Hirundo)
peresend m evrim, tekamül
peresendî gelişim, evrim, tekamül.
peresî m ense gopalê xwe li peresiya wî xist
peresîn m 1. gelişme, evrim geçirme 2. yetkinleşme (olgunlaşma) 3. yayılma (genelleşme)
l/ngh 1. gelişmek, evrim geçirmek 2. yetkinleşmek (olgunlaşmak) 3. yayılmak (genelleşmek)
pereslêr zo/m kırlangıç (Hirundo)
perespan n 1. yama 2. yakı
perespandî rd yamalı, yamalanmış olan
perespandin m yamalama, yamama
l/gh yamalamak, yamamak
perestar nd 1. hizmetçi, besleme 2. hemşire
perestarî m 1. hizmetçilik 2. hemşirelik
pereste n 1. mabut 2. m mabude
perestek rd abid
perestgeh m ibadethane, tapınak, mabet
perestî m 1. tapınma 2. ibadet
perestin m 1. tapma, tapınma, tapış 2. ibadet, ibadet etme
l/gh tapmak, tapınmak 2. ibadet etmek
perestinî m ibadet
perestîş m perestiş, ibadet
perestîş kirin l/gh ibadet etmek
perestiş etmek, ibadet etmek
perestîşgeh m ibadethane
perestîşkar nd/nt perestişkâr, tapınan, ibadetkâr
perestîşkarane h perestişkârane, ibadetkârca
perestîşkirin m ibadet etme
perestîşxane m ibadethane, tapınak, mabet
peresto n 1. mabut 2. m mabude 3. nd/nt ilâh (çok beğenilen, çok tutulan)
perestobûn m ilâhlaşma
perestok rd mabut
perestxane m tapınak, mabet
perestyar rd abid
peresû bnr parsû
pereşût m paraşüt
pereşûtbaz nd/nt paraşüçü
pereşûtbazî m paraşüçülük
pereşûtvan nd/nt paraşütçü
peretas mzk/m vurmalı bir çalgı
perexwer nd/nt paracı (rüşvetçi)
pereyê (yekî) jê re bûn derd parasıyla rezil olmak
pereyê (yekî) pê de çûn (birinin ) parası (birine) geçmek
pereyê çayê (bexşîş) kahve parası
pereyê gir tüm para, büyük para (ufak para karşıtı)
pereyê hazir nakit para
pereyê heram haram para
pereyê hûr 1) bozuk para, bozukluk, ufak para 2) Çingene parası
pereyê kêmeyar çürük para
pereyê rê yol parası
pereyê reş nd kara para
pereyê serê baş serafiye (para değiştirilirken verilen veya alınan üstelik)
pereyê sifir fülüs
pereye tirxan kirî tahsisat, tahsis edilmiş para.
pereyê xwe avêtin avê parayı denize atmak
pereyê xwe avêtin kuçeyê parasını sokağa atmak
pereyê xwe beredayî meavêjin parayı araya değil, paraya vermeli
pereyê xwe çirtovirto nekin parayı araya değil, paraya vermeli
pereyê xwe derxistin parasını çıkarmak
pereyê xwe ji binî xelas kirin kokozlanmak, parasını tüketmek
pereyê xwe lê xistin parasını bir şeye yatırmak
pereyê zêde paranın üstü
pereyekî hindik leyîstin küçük oynamak (kumarda)
pereyekî pir büyük para
pereyî parasal.
rd 1. parasal, nakdî 2. paralık (herhangi bir para değerinde)
perez m bir süs
performans m performans, başarım
perg (i) n cürüf
perg (ii) n durum * hûn hal û pergê me nabînin? durumumuzu görmüyormusunuz?
perga zik bj/nd karın zarı
pergal m 1. düzen, nizam, sistem 2. düzen, sistem (soyut ve somut nesnelerin bir sıraya, bir hedefe, bir amaca göre sıralanması) 3. düzen, sistem (bir devletin belli başlı ilkeleri bakımında yönetimde tuttuğu yol, yönetim biçimi) 5. sos düzen (toplumsal bir yapı içinde öğelerin bütüne, bütünün öğelere ve öğelerin birbirine göre ilişkileri) 6. sistem (yöntemler düzeni) * sîstemên perwerdeyan eğitim sistemleri 7. sistem, cihaz 8. biy sistem, aygıt * pergala bêhnkêşanê solunum aygıtı 9. fiz/kîm sistem, aygıt 10. fel/wj sistem, dizge 11. mec kiyafet
pergala (yekî) pelişîn dirliği düzeni bozulmak
pergala (yekî) xera bûn dirliği düzeni bozulmak, ahengi bozulmak
pergala (yekî) xera kirin düzenini bozmak
pergala bendetiyê sos kölelik düzeni
pergala dehandinê sindirim sistemi
pergala givêrînê sindirim sistemi
pergala hewayî ya paraziyê hava savunma sistemi
hava savunma sistemi
pergala koletiyê sos kölelik düzeni
pergala metreyî metre sistemi, metrik sistem
pergala pişînî solunum sistemi
pergala rehikan sinir sistemi
pergala rêxistî kurulu düzen
pergala şiliyê erd yağış düzeni
pergala sinêrê ya parasempatîk ant parasempatik sinir sistemi
pergala tûreyan (an jî rehikan) sinir sistemi
pergala xwîngerînê kan dolaşım sistemi
pergaldar rd 1. düzenli 2. sistematik, dizgeli
pergalî rd 1. düzensel, nizamî 2. dizgesel
pergalparêz rd düzen savunucusu (veya yanlısı)
pergalparêzî m düzen savunuculuğu
pergandin m karşılama
l/gh karşılamak
pergar mat/m pergel, yayçizer
pergar kirin l/gh pergellemek
pergarkirin m pergelleme
pergel mat/m pergel, yayçizer
pergende m perakende, dağınık, perişan
pergende bûn perakende olmak, perişan olmak
pergende kirin perakende etmek, perişan etmek
pergendetî m perakendelik, dağınıklık, perişanlık
perger pergel.
bnr pergal
pergî zar.
m karşılama
pergî (i) ant/nd kulak davulu, zar
pergî (yekî) bûn (birine) rast gelmek, rastlamak, (biriyle) karşılaşmak
pergî (yekî) hatin (birine) rast gelmek, rastlamak (biriyle) karşılaşmak
pergî bûn l/ngh rastlaşmak, rastlamak
pergî hev bûn l/bw (birbiriyle) karşılaşmak
pergî hev hatin l/bw (birbiriyle) karşılaşmak
pergîbûn m rastlaşma, rastlama
pergîbûyîn m rastlama, rastlayış
pergihandî rd 1. biriktirilmiş olan 2. yığılı
pergihandin (i) m 1. biriktirme 2. yığma
l/gh 1. biriktirmek 2. yığmak
pergihandin (ii) m karşılaştırma
l/gh karşılaştırmak
pergihîn m karşılaşma
l/ngh karşılaşmak
pergîkar nd/nt karşılamacı
pergîkarî m karşılamacılık
pergîn m karşılama
perginandin m karşılama (yanına, katına alma)
l/gh karşılamak (yanına, katına almak)
pergîngeh m karşılama yeri
pergînî ant/rd zarsı
pergîvan nd/nt karşılamacı
perhêşîn rd mavı kanatlı
perhîz bnr parêz (III)
perhîzkar bnr parêzkar
perî peri, gözde.
m 1. peri 2. mec peri (çok güzel kadın) * wekî periyan peri gibi
perî (i) m perde * bûka ber periyê perdenin önündeki gelin
perî (ii) n 1. kanat (fırıldak biçimindeki şeylerde kol) 2. kanat, vantilatör gibi makinalarda dönen kanatlar
perî (iii) rd gözde * periya malê evin gözdesi
perî (iv) m ışık * periyê rojê güneş ışığı
perî (vi) m dağılma
perî dan l/gh dağılmak * pez perî daye davarlar dağılmış
perîdot (i) m peri kızı
perîdot (ii) jeo/m peridot, perido
perîdotît jeo/m peridotit
perijandî rd kamışmış olan (diş için)
perijandin m kamıştırma (diş için)
l/gh kamıştırmak (diş için)
perijîn m kamaşma (diş için)
l/ngh kamaşmak (diş için)
perîk m tüy (yazmak için)
perik n 1. kanat, kanatçık 2. telek (kuş kanadının büyük tüyü) 3. yelek (okun yay kirişine takılan tüylü kısmı) 4. kanat, yüzgeç (balıklarda) * perikê masî balık yüzgeçi 5. sorguç (serpuşların ön tarafına takılan tüy) 6. değirmen çark kanatı
m kabarma, pul pul dökülme (duvar için)
perik (i) bot/n 1. yapracık, yaprak 2. tütün yaprağı 3. pul (üzerinde bulunduğu organa yapışık, biçim ve yapıca çok basit yaprakların her biri)
perik (ii) zo/n kelebek
perik (iii) ant/m zar * perikê mozê arının zarı
perik (v) n pul, sikke
perik dan l/gh 1. pullanmak (pul pul olmak) 2. kabarmak (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulmak) * dîwarên odeyê saxek perik dabûn odanın duvarları hepten kabarmıştı
pul pul olmak, pullanmak
perik perik pul pul
perika serî nd çığa (horoz ve birtakım kuşların başlarında uzun tüyü)
perîkart ant/m perikart
perikdan m 1. pullanma (pul pul olma) 2. kabarma (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulma)
perikdayîn m 1. pullanış (pul pul olma) 2. kabarış (ıslanıp veya ısınıp yerinden kurtulma)
perikê (yekî) bi erdê re kişîn ufak tefek ve yere eğik olmak
perikên (yekî) gihîştin erdê kolu kanadı kırılmak
perîkoşk m yatak
perikperikî rd 1. pütür pütür 2. pullu (derinin pullanması için)
perikperikî bûn l/ngh 1. pütür pütür olmak 2. pullanmak
1) pütür pütür olmak 2) pullanmak * canê wê perikperikî bûye vücudu pullanmış
perikperikîbûn m 1. pütür pütür olma 2. pullanma
perikperikîbûyîn m 1. pütür pütür oluş 2. pullanış
perîn (i) m 1. orgazm, orgazm olma 2. çok cinsel ilişkiye girme
l/gh 1. orgazm olmak 2. çok cinsel ilişkiye girmek
perîn (ii) m kazanma, kazanış
l/ngh kazanmak (kazanç sağlamak)
perîn (iii) m geçirilme
l/ngh geçirilmek
perînî rd orgazmik
peripatetîzm fel/m peripatetizm, gezimcilik
perîrû rd peri yüzlü
perîşan perişan.
rd 1. perişan 2. zavallı, acınacak durumda olan * di rewşeke perîşan de ye acınacak durumda
m kadın hotozun etrafına bağlanan bir tür süs
perisan m evrilme
perîşan bûn l/ngh 1. perişan olmak, sürünme 2. perişan olmak, kavrulmak, mahvolmak
perişan olmak
perîşan ketin l/gh per perişan olmak
per perişan olmak
perîşan kirin perişan etmek.
l/gh 1. perişan etmek, süründürmek 2. kavurmak, mahvetmek 3. fena yapmak, canına okumak * zîpikê debr perîşan kir dolu, ekinlerin canına okudu
perişan etmek (yek)
(birini) fena etmek * vê bêhnê ez perîşan kirim bu koku beni fena etti
perîşana zêr bu süsün altından olanı
perîşanbûn m 1. perişan olma, sürünme 2. perişan olma, kavrulma, mahvolma
perîşanbûyîn m 1. perişan oluş, sürünüş 2. perişan olŞ, kavruluş, mahvoluş
perisandî rd gelişkin
perişandin m süründürme
l/gh süründürmek
perisandin (i) m geliştirme, çındırma
l/gh geliştirmek, açındırmak
perisandin (ii) m ufalama (un ufak etme)
l/gh ufalamak (un ufak etmek)
perîşanî perişanlık.
m perişanlık, sefalet, sefillik
perîşanî bûn l/ngh yerlerde sürünmek
perîşanker rd perişan edici, süründürücü
perîşanketî rd perişan olmuş olan
perîşanketin m per perişan olma
perisî jeo/rd yenik, aşınmış olan
perisîn (i) l/ngh gelişmek, açınmak, tekemmül etmek
m 1. gelişme, açınma, tekemmül etme 2. mat/biy açınım
perisîn (ii) l/ngh ufalanmak (un ufak olmak)
m ufalanma (un ufak olma)
perisîn (iii) m tapınma
l/ngh tapınmak
perisînparêz nd/nt evrimci
perisînparêzî m evrimcilik
perîskop der/m periskop
perîspan m yama
perîspan kirin yama yapmak, yamamak
perist m ibadet
perişt m denetleme, teftiş
peristar m hemşire
peristarî m hemşirelik
peristgeh m tapınak, mabed
peristin m tapma
l/gh tapmak
periştin m denetleme, teftiş etme
l/gh denetlemek, teftiş etmek
peristo nd ilah, idol
peritandî rd 1. yıprak, pareli (paralanmış olan 2. haşat etmiş olan 3. yoluk, yolmuş olan * mirîşka peritandî yoluk tavuk
peritandin m 1. paralama, pareleme, yıpratma 2. yakma (keskin, sert ve ısırıcı bir duyum verme) 3. yakma (yanıyormuş gibi bir etki yapma) 4. yakma (güçlü sevgi uyandırma) 5. kavurma, mahvetme 6. haşlama, haşat etme (kaynar sıvı için; yakma) 7. haşlama, dalama 8. haşlama, haşat etme, azarlama (sertçe paylama) 9. çok pişirmek 10. mec pişirme (bunaltacak kadar ısıtma) 11. yolma
l/gh 1. paralamak, parelemek, yıpratmak * sola xwe ya nipnû di mehekê de peritand yepyeni ayakkabılarını bir ayda paraladı 2. yakmak (keskin, sert ve ısırıcı bir duyum vermek) * îsotê devê min peritand biber ağzımı yaktı 3. yakmak (yanıyormuş gibi bir etki yapmak) * meyê nava min peritand şarab içimi yaktı 4. yakmak (güçlü sevgi uyandırmak) * evîna vê keçikê ez peritandim bu kızın sevdası beni yaktı 5. kavurmak, mahvetmek 6. haşlamak, haşat etmek (kaynar sıvı için; yakmak) * ava kelandî lingê min peritand kaynar su ayağımı haşladı 7. haşlamak, dalamak * kêzikê lingê kurikê peritandiye böcek çocuğun bacağını haşlamış 8. haşlamak, haşat etmek, azarlamak (sertçe paylamak) 9. çok pişirmek 10. mec pişirmek (bunaltacak kadar ısıtmak) * vî saqoyî ez peritandim bu ceket beni pişirdi 11. yolmak
peritî rd yıprak * ji berîka xwe diravekî kaxiz ê peritî derxist cebinden yıprak bir kâğıt para çıkardı
peritîn paralanmak.
m 1. yıprama, yıpranma, paralanma, farımak 2. yanma (keskin, sert ve ısırıcı bir duyum verm) 3. yanmak (yanık acısına benzer bir acı duyma) 4. göynüme (çok olgunlaşma) 5. haşlanma (kaynar sıvı için; yakma) 6. haşlanma, dalanma 7. mec haşlanma, azarlanma, paylanma 8. çok pişme 9. mec pişme kavrulma, mavolma (bunalacak kadar sıcaklık duyma)
l/ngh 1. yıpramak, yıpranmak, paralanmak, farımak * şalê wî paqij lê peritîbû pantolonu temiz ama yıpranmıştı 2. yanmak (keskin, sert ve ısırıcı bir duyum verme) 3. yanmak (yanık acısına benzer bir acı duymak) * ji ber îsotê devê min diperite biberden ağzım yanıyor 4. göynümek (çok olgunlaşmak) 5. haşlanmak (kaynar sıvı için; yakmak) 6. haşlanmak, dalanmak 7. mec haşlanmak, azarlanmak, paylanmak 8. çok pişmek 9. mec pişmek kavrulmak, mavolmak (bunalacak kadar sıcaklık duymak)
peritokî rd yıprak, yıprakça
perîton ant/m periton, karın zarı
perîtonît bj/m peritonit, karın zarı yangısı (iltihâbı)
perîxan m peri hükümdarı kadın
perixandin (i) bnr pelixandin
perixandin (ii) m ovalama, ovma
l/gh ovalamak, ovmak * çavên xwe perixandin gözlerini ovdu
perixîn m ovulma
l/ngh ovulmak
perîxûy rd peri huylu
perîya îlhamê ilham perisi
periyod m 1. periyod 2. devre
periyodîk rd periyodik¸ süreli
periyot fiz/m periyot, devir
perîzad nd 1. perizade, peri çocuğu 2. çok güzel
perîzade nd 1. perizade, peri çocuğu 2. bj/m guatr
perîzadeyî rd guatırlı
perizîn m 1. tapınma, tapımış 2. kült
l/ngh tapınmak
perjeng m felaket, afet
perjîn ağaçtan bölme duvar.
perk rd verimsiz (toprak)
perkal m ışık
perkar bnr pergel
perkende rd perakende, perişan
perkende bûn l/ngh perişan olmak, yerlerde sürünmek
perkirin m mahmuzlama
perlon m perlon
perma m perma, permanant
permalî kümes hayvanları.
nd kümes hayvanları
permanganat kîm/m permanganat
permî m 1. permi (yazılı izin belgesi) 2. permi, paso (demiryollarında)
permîl m fıçı
permilandin m soldurma
l/gh soldurmak
permilîn m solma
l/ngh solmak
permiyen nd/rd permiyen
pernisandin m 1. sindirme 2. perişan etme
l/ngh 1. sindirmek 2. perişan etmek
pernisîn m 1. sinme (korku, yılgınlık gibi sebeplerle konuşmamak, hareket etmemek veya tepki göstermeme) 2. perişan olma
l/ngh 1. sinmek (korku, yılgınlık gibi sebeplerle konuşmamak, hareket etmemek veya tepki göstermemek) 2. perişan olmak
perok (i) m kumaş, tekstil
perok (ii) bj/rd 1. salgın 2. bulaşıcı, geçici, bulaşıcı hastalık * nexweşîna perok bulaşıcı hastalık
perokfiroş nd/nt manifaturacı
perokfiroşî m manifaturacılık
peroki bulaşıcı bir hastalığa yakalanmak.
perokî m 1. bulaşıcılık, geçicilik 2. rd bulaşıcı özeliği olan
perokî bûn l/ngh bulaşmak, sirayet etmek
perokîbûn m bulaşma, sirayet etme
peroksît kîm/m peroksit
perol m gizlilik kelimesi
peron m peron
peronospora bj/m peronospora
peroş sanat aşkı, sanatta ilham, şevk.
m heyecan
peroşandin m heyecanlandırma
l/gh heyecanlandırmak
peroşdar rd heyecanlı
peroşdêr rd heyecan verici
peroşîn m heyecanlanma, heyecanlanış
l/ngh heyecanlanmak
peroşîner rd heyecanlandırıcı, heyecan verici
peroşmend rd heyecanlı, çoşkulu
perpaz bnr perwaz
perpereng zo/m 1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
perperik (i) zo/m 1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
perperik (ii) bot/m nilüfer gülü
perperkî rd pütür pütür
perperkî bûn l/ngh pütür pütür olmak
perperkîbûn m pütür pütür olma
perperok kelebek.
zo/m 1. kelebek 2. rd kelebek (kelebek biçiminde olan)
perperokî ant/rd zarsı
perpetok rd heyecanlı, telâşlı, çarpıntılı
perpetokî rd heyecanlıca, telâşlıca, çarpıntılıca
perpitan m çırpınma
perpitandin çırpındırmak, debelendirmek.
m 1. çırpındırma 2. debeletme
l/gh 1. çırpındırmak 2. debeletmek
perpitîn çırpınmak, debelenmek.
m 1. çırpınma, çırpınış (acı ile kımıldanma) 2. çırpınma (telaş gösterme) 3. debelenme, kıvranma (bir acının etkisiyle veya bir baskıdan kurtulmak için çırpınma) 4. mec gezeleme, debelenme (boşuna uğraşıp durmak)
l/ngh 1. çırpınmak (acı ile kımıldanmak) * masiyê ku di serê nîkê de diperpite oltanın ucunda çırpınan balık 2. çırpınmak (telaş göstermek) 3. debelenmek, kıvranmak (bir acının etkisiyle veya bir baskıdan kurtulmak için çırpınmak) 4. mec gezelemek, debelenmek (boşuna uğraşıp durmak)
perpitînî m çırpıntı
perpos m mantar (ağaçlarda oluşan mantar)
perposk m titreme (ışık için)
perposk dan l/gh titremek * mûmik perposk da mum ışığı titredi
perpotî rd yırtık pırtık
perpûn bj/m aşı
perpûn kirin l/gh aşılamak
perpûna xuriyan çiçek aşısı
perpûnker nd/nt aşıcı
perpûnkerî m aşıcılık
perpûnkirî bj/rd aşılı
perpûnkirin m aşılama
perpûr m ağ (örümcek gibi bir takım hayvanların salgılarıyla oluşturdukları örgü)
perpûra mirinê ölüm ağı
perş m yayılma
perş bûn l/ngh yayılmak
perş kirin l/gh yaymak
persang m persenk (gereksiz tekrarlanan söz)
perşbûn m yayılma
perseng m denge
perşikandî rd 1. kolu kanadı kırık, melul 2. mec güçsüz
perşikestî rd 1. rd kolu kanadı kırık, melul kanadıkırık 2. mec güçsüz
persîv m nezle
perşkirin m yayma
personel personel.
n personel
personelên gelemperî kamu personeli
persor rd kırmızı kanatlı
perspektîf m perspektif
perspî rd beyaz kanatlı
pert yaygın.
rd yaygın
pert (i) rd dalyan, iri yarı
pert bûn l/ngh yaygınlaşmak
pert kirin l/gh yaygınlaştırmak
yaygınlaştırmak
pertaf m irkilme, ürperme
pertaf kirin l/ngh irkilmek, ürpermek
pertafkirin m irkilme, ürperme
pertal döküntü eşya.
pertal (i) n büyük parça
pertal (ii) n 1. mensucat, manifatura 2. dokuma (minder örtüsü, yatak kılıfı vb. için kullanılan boyalı iplikten dokunmuş bez) 3. pejmürde (eski püskü, yırtık elbise)
pertalfiroş nd/nt manifaturacı
pertalfiroşî m manifaturacılık
pertav ışın, şua.
m ışık, parlaklık
m 1. takat, mecal, güç, kuvvet (fiziksel güç) * şiyan û pertava min têrî wê nake ona yetecek kuvvetim yok 2. çırpınma ji
pertav dan l/gh çırpınmak
pertav jê çûn ş avkımak
pertav ketin dermanı kesilmek (veya dermandan kesilmek) ji)
pertav neman takat kalmamak (veya kesilmek)
pertav tê de neman mecal kalmamak
pertavdan m çırpınma
pertavdar rd takatlı
pertavê xwedê de ketin dermanı kesilmek (veya dermandan kesilmek)
pertavên (yekî) şikestin takattan düşmek
pertavşikandî rd takatsız, güçten düşmüş kimse
pertavşikandî bûn takattan düşmek
pertavşikestî rd takatsız
pertavşikestî bûn takattan düşmek
pertaw m ışık
pertbûn m yaygınlaşma
pertel bnr pertal
pertew m ışık, nur, ışın
pertewasa rd ışık gibi
pertewdar rd ışıklı, nurlu
pertewfiraz rd şaşalı
pertewsoj m mercek, pertavsız
pertî m yaygınlık
pertkirin m yaygınlaştırma
pertok bnr pirtûk
pertol nd eski püskü giysi
pertûk bnr pirtûk
pertûka destan el kitabı.
pertûkok kitapçık, cep kitabı.
perû m 1. ödül, mükâfat 2. armağan, hediye 3. mec armağan (bağış, ihsan) 4. dürü (düğüne çağrılanlara düğün sahibince verilen armağan)
perû bi (yekî) ve danîn 1) takı takmak 2) mec birini ödüllendirmek
perû bûn l/ngh ödüllendirilmek
perû dan ödül vermek
perû dan (yekî) birine ödül vermek
perû girtin (an jî stendin) ödül almak
perû kirin mükafatlandırmak.
l/gh ödüllendirmek, mükâfatlandırmak
perûbûn m ödüllendirilme
perûdar rd ödüllü, mükâfatlı
perûdar kirin l/gh ödüllendirmek, mükafatlandırmak
perûdarkirin m ödüllendirmek, mükafatlandırmak
perûk n peruk
perûkirin m ödüllendirme, mükâfatlandırma
perûşî m heyecan
perûşk n cırnak (kedi gibi yırtıcı hayvan pençesi)
perûya (...) dîtin mükafâtını görmek
perûya bûkê görümlük
perûya kozê göçerlerden alınan vergi (ağa için)
perwa çekinme, duygusu.
m perva, korku
perwa kirin l/gh sakınmak, çekinmek, kaçınmak
perwakirin m sakınmak, çekinmek, kaçınmak
perwane pervane.
m 1. pervane (gece kelebeği) 2. pervane 3. fırıldak (havalandırmak amacıyla oda veya mutfak pencerelerine takılan araç) 4. dîr pervane (Selçuklularda ve İlhanlılarda has, zeamet ve timar sahiplerine gönderilen ferman)
perwanedar n 1. pervaneci (Selçuklu divanındabulunan, arazi defterlerine bakan görevli) 2. rd pervazlı
perwaneyên çerxê değirmen çark kanatı
perwar rd çekingen
perwarî m çekingenlik
perwaz m uçuş, çırpış (kanat çırpma)
perwaz (i) n 1. pervaz (kapı, pencere gibi yerlerin kenarlarına geçirilen ensiz parça) 2. pervaz (giysilerin kol, yaka, etek gibi yerlerine veya kumaştan yapılmış diğer eşyaların kenarlarına geçirilmiş dar, uzun parça) 3. pervaz (cilt kapağının iç tarafına konulan deri parça)
perwaz dan l/gh çırpışma, kanat çırpmak
perwaz dan xwe 1) çırpışmak 2) kalkmaya yeltenmek
perwaz kirin l/gh pervazlamak
perwaz li xwe dan 1) kanat çırpmak 2) yeltenmek
perwazdan m çırpışma, kanat çırpma
perwazdar rd pervazlı
perwazkirî rd pervazlı
perwazkirin m pervazlama
perwaznekirî rd pervazsız
perwend m izin, müsaade
perwende rd mezun
perwende bûn l/ngh mezun olmak
perwende kirin l/gh mezun etmek
perwendebûn m mezun olma
perwendekirin m mezun etme
perwendin m izin verme
l/gh izin vermek
perwendîş m mezuniyet
perwer seven, koruyan.
perwer (i) rd (r kalın okunur) kanatlı
perwer (ii) nd/nt 1. besleyen, besleyici 2. yetiştirici 3. eğitici, eğiten
perwerandin m 1. besleme 2. yetiştirme 3. eğitme
l/gh 1. beslemek 2. yetiştirmek 3. eğitmek
perwerde eğitilmiş, talim görmüş.
m 1. eğitim (belli bir konuda, bir bilgi ve bilim dalında yetiştirme ve geliştirme, eğitme işi) 2. eğitim (çocukların ve gençlerin toplum yaşayışında yerlerini almaları için gerekli bilgi, beceri ve anlayışları elde etmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine yardım etme, terbiye) 3.rd eğitilmiş, yetiştirilmiş olan
perwerde bûn l/gh eğitilmek, terbiye olmak
perwerde dîtin l/gh eğitim görmek
eğitim görmek
perwerde kirin l/gh 1. eğitmek 2. yetiştirmek
perwerdebûn m eğitilme, terbiye olma
perwerdebûnî m eğitim görme, formasyon
perwerdebûyî rd eğitimli
perwerdebûyîn m eğitiliş, terbiye oluş
perwerdedîtî rd eğitimli
perwerdedîtin m eğitim görme
perwerdegeh m okul, eğitim yeri
perwerdehî m eğitim
perwerdehîya arîşenî moral eğitimi
perwerdehîya besatiyê (an jî têrîkirinê) yeterlik eğitimi
perwerdehiya bilind nd yüksek öğrenim
perwerdehîya dîtinî-bihîstinî görsel-işitsel eğitim
perwerdehiya honakî nd örgün eğitim
perwerdehîya li ser kar iş başında eğitim
perwerdehîya navpîşeyî meslek içi eğitim
perwerdehîya pisporiyê dîtin ihtisas yapmak
perwerdehîya raserî lîsansê lisans üstü eğitim
perwerdehiya seretayî nd ilk eğitim
perwerdehîya têkel ped karma eğitim
perwerdekar nd/nt eğitimci, eğitmen, pedagog
perwerdekarî m eğitimcilik, eğitmenlik, pedagoji
perwerdekariyî rd pedagojik
perwerdeker nd/nt 1. eğitimci 2. eğitici, mürebbi
perwerdekerî m 1. eğitimcilik 2. eğiticilik
perwerdekirî rd eğitimli
perwerdekirîbûn m eğitimlilik
perwerdekirin m 1. eğitme 2. yetiştirme
perwerdenebûyî rd eğitimsiz
perwerdenebûyîtî m eğitimsizlik
perwerdeyar nd/nt eğitimci
perwerdeyarî m eğitimcilik
perwerdeyî eğitim, maarif, eğitim ve öğretim sistemi.
rd eğitimsel
perwerdeyîtî m eğitimsellik
perwerdîn nd mart ayı
perwereş m bakım
perwerger nd/nt eğitimci
perwergerî m eğitimcilik
perwerî m 1. besleme, besleyicilik 2. yetiştiricilik 3. eğiticilik 4. rd eğitimli
perwerîş m 1. eğitim, eğitme 2. besleme
perwerkar nd/nt 1. besleyen, besleyici 2. yetiştirici 3. eğitici, eğiten
perweş m tüylü ok
perweşîn rd tüy döken, tüy dökücü
perweste rd yetişkin
perwîn Ülker yıldızı.
ast/m Ülker, Süreya
perwirandin m eğitme
l/gh eğitmek
perxaç m pohaça
perxandî rd masajlı (mesaj yapılmış olan)
perxandin l/gh mesaj yapmak
m mesaj yapma
perzer rd sarı kanatlı
pes (i) nd pes, teslim
pes (ii) rd pes (hafif, yavaş sesle söylenen)
peş kavêtin (ii) l/gh kur’a çekmek (parçalara ayırılan bir şeyin kimin payına düşeceğini belirtmek için kur’a çekmek)
pes kirin l/gh pesetmek, teslim olmak
pes paye alçak, kişiliksiz.
pesader nd/nt sorgucu
pesaderî m sorguculuk
pesan n yama
peşar siyaset, politika.
pesar (i) erd/n 1. yamaç 2. meyilli yer, yamaç
pesar (ii) m payanda
pesar (iii) m 1. kır, kırlık (şehir ve kasabaların dışında kalan, çoğu geniş yer) 2. kır (orman, dağ vb. ye karşıt olan açıklık yer) 3. ısızlık, yaban (insan yaşamayan ıssız yer)
pesar (iv) bnr pesare
pesar kirin l/gh payandalamak
pesardin m payandalama
l/gh payandalamak
pesare m 1. iskele (gemi, vapurların demir attığı yer) 2. iskele (yapıların dışında keresteden kat kat kurulan, çalışmak için üstüne çıkılan çatı) * ji bo ku em avahiyê ji derve boyax bikin, pesare girê dabû binayı dıştan boyamak için çatı kurmuştuk
peşarî m politika
pesarî (i) m tezek, doğal tezek
pesarî (ii) rd 1. yabanıl, yabanî, yabansı (ilkel bir durumda yaşayan insan) 2. yabanıl, yabanî (görgüsü olmayan kaba ve hoyrat)
pesarî bûn l/ngh yabanıllaşmak, yabanîleşmek
pesarîbûn m yabanıllaşma, yabanîleşme
pesarîbûyîn m yabanıllaşma, yabanîleşme
pesarîtî m yabanıllık, yabanîlik
pesarkî rd/h yabanîce
pesarkirî rd payandalı
pesarkirin m payandalama
pesartî rd destekli, payandalı
pesartin dayamak.
m destekleme, payandalama (destek koyma)
l/gh desteklemek, payandalamak (destek koymak)
peşarvan politikacı.
pesdeng rd alçak sesli
pesdengî m 1. alçak seslilik 2. sessizlik
pese m pusat
peşehukm n önyargı
pesek m diş pası
pesend m 1. beğenme, seçme 2. onama, onay, tasdik
pesend bûn l/ngh onaylanmak
pesend kirin l/gh onamak, onaylamak, tasdik etmek
pesend nekirin l/gh onaylamamak
pesendane h 1. beğenerek 2. onaylayarak
pesendbûn m onaylanma
pesendbûyîn m onaylanış
pesende rd onaylı, tasdikli
pesendîde rd 1. beğenilmiş 2. onaylanmış
pesendker nd/nt onaylayıcı
pesendkirî rd onaylı, tasdikli (onaylanmış olan)
pesendkirin m onama, onaylama, tasdik etme
pesendname m takdirname
pesendnebûyî rd onaysız, onaylanmamış olan
peseta m peseta (İspanyol para birimi)
pesêv bnr talde
peşikandin m 1. sıçratma 2. saçma, saçış
l/gh 1. sıçratmak 2. saçmak
peşikîn m 1. sıçrama (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulma) 2. saçılma
l/ngh 1. sıçramak (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulmak) 2. saçılmak
peşîma bnr peşîman
peşîman rd pişman
peşîman bûn l/ngh pişman olmak
peşîman kirin l/gh pişman etmek
peşîmanbûn m pişman olma
peşîmanî m pişmanlık
peşîmankirin m pişman etme
pesîmîst rd pesimist, karamsar
pesîmîzm fel/m pesimizm, karamsarlık
pesinadin m övme, methetme
l/gh övmek, methetmek
pesindar rd övgücü
pesinde m 1. saygı, hürmet 2. rd saygın
pesindetî m saygınlık
peşîne (ii) m sunu
peşînek m kapora, pey
pesinîn m öğünme
l/ngh övünmek
peşk damla.
m uğursuzluk, musibet
m 1. pay, hise 2. kura (mal bölüşümü için çekilen kur’a) 3. çekiliş
m 1. damla 2. saçıntı 3. serpinti (dökülen veya akan bir şeyden sıçrayıp serpilen bölüm) * peşkên deryayê tên li rûyê min dikevin denizin serpintisi yüzüme vuruyor 4. serpinti (azar azar veya küçük tanecikler durumunda yağan yağmur) 5. damla (çok az) * du peşk baran jî nebariya iki damla yağmur bile yağmadı 6. damla, yudum * ca peşkek dew bidin min hele bir yudum ayran verin bana 7. zifos (yerden sıçrayan çamur)
peşk (ii) m kıvılcım
peşk avêtin serpelemek
kura çekmek
peşk avêtin (i) l/gh serpelemek, serpiştirmek
peşk jê re hatin (başına) musibet gelmek
peşk ketin nava (tiştekî) belâ gelmek
peşk kirin l/gh kur’a çekerek paylaştırmak
kura çekmek, kura çekip paylaşmak
peşk lê xistin l/gh baltalamak, darbelemek, sabote etmek (bir işi engelemek)
1) baltalamak, sabote etmek, engellemek, dinamitlemek 2) oyunbozanlık etmek
peşk weşandin l/gh serpelemek
peşka (yekî) bi reş û heş be hayrını görmeyesin
peşka (yekî) di (yekî) gerîn (birinin) yüzünde başı belâya girmek
peşka (yekî) lê ketin (birinden) dolayı işi ters gitmek
peşka xwe li (yekî) xistin (birinin) başını nâra yakmak
peşka xwe tê gerandin (birinin) başını nâra yakmak
peşkandî rd budanık
peşkandin (i) m 1. sıçratma 2. püskürme (ağzında bulunan bir sıvı veya toz durumundaki bir şeyi hızla savurtarak dışarıya atma) 3. çileme
l/gh 1. sıçratmak 2. püskürmek (ağzında bulunan bir sıvı veya toz durumundaki bir şeyi hızla savurtarak dışarıya atmak) 3. çilemek * baranê peşkand yağmur çiledi
peşkandin (ii) m budama, dallama
l/gh budamak, dallamak
peşkavêtin (i) m serpeleme, serpiştirme
peşkavêtin (ii) m kur’a çekme (parçalara ayırılan bir şeyin kimin payına düşeceğini belirtmek için kur’a çekme)
peşkbireş rd uğursuz
peşkbireşî m uğursuzluk
peşke m sabote
peşkê baranê hatin yağmur serpelemek
peşke lê dan sabote etmek
peşkek av li xwe kirin su dökünmek
peşkek av rêtin ufak su dökmek
peşkenar n ırmak kıyısı
peşkfeleqî m uğursuzluk
peşkî rd kısmî
peşkilandin m 1. dağıtma 2. darma dağın etme 3. sıçratma
l/gh 1. dağıtmak 2. darma dağın etmek 3. sıçratma
peşkilîn toplantı, düğün vs. nin dağılması.
m 1. dağılma 2. darmadağın olma 3. sıçrama
l/ngh 1. dağılmak 2. darmadağın olmak 3. sıçramak * peşkek heri peşkilî min bana zifos sıçradı
peşkinandin (i) m dağıtma, tarumar etme
l/gh dağıtmak, tarumar etmek
peşkinandin (ii) m 1. sıçratma 2. saçma, serpme 3. püskürme (yanardağ ve benzeri şeyler için)
l/gh 1. sıçratmak 2. saçmak, serpmek 3. püskürmek (yanardağ ve benzeri şeyler için)
peşkinîn (i) m dağılma, tarumar olma
l/ngh dağılmak, tarumar olmak
peşkinîn (ii) m 1. sıçrama (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulma) 2. sıçrama, yayılma (bir yerden başka bir yere geçme) 3. saçılma 4. püskürülmek 5. çiseleme, serpeleme
l/ngh 1. sıçramak (yerinde koparak hızla, parçalar durumunda savrulmak) * herî peşikinî min çamur bana sıçradı 2. sıçramak, yayılmak (bir yerden başka bir yere geçmek) * pizrik peşkinîne çena wê jî sivilceler çenesine de sıçramış 3. saçılmak 4. püskürülmek 5. çiselemek, serpelemek * baran dipeşke yağmur serpeliyor
peskirin m pesetme, teslim olma
peşkkirin m kur’a çekerek paylaştırma
peşklêxer nd/nt baltalayıcı
peşklêxistin m baltalama, darbelemek, sabote etme
peşko peşko h damla damla, azar azar
peşkopeşko hatin l/ngh serpelemek
peşkreş rd 1. ağzı kara, şom ağızlı 2. ağzı kara (bir yerde konuşulanı veya yapılanı duyup görmesi istenilmeyen kimse)
peşkweşandin m serpeleme
peslûng m küllük
peşm m yapağı, yapak, yün yapağı
peşmal m peştemal
peşmî, peşmîn rd yapağıdan yapılma
pesn n övgü, övme
pesn (i) m sayıklama * ji pesnan axaftin (peyîvîn, xeberdan an jî qise kirin) gaibten konuşuyor)
pesn dan övmek, takdir etmek.
l/gh 1. övmek, methetmek 2. pohpohlamak
övmek
pesn û pis övgü
pesn û wesn övgüler
pesnane h övgüce
pesnayî m övünme
pesnbêj nd/nt methiyeci
pesnbêjî m methiyecilik
pesndan m 1. övme, methetme 2. pohpohlama
pesndar nd/nt övücü, övüngen, methiyeci
pesndarî m övücülük, övüngenlik
pesndarî kirin l/gh tezgahtarlık yapmak, methetmek (bir malı satmak için fazlacak konuşmak)
pesndayî rd 1. övülmüş 2. övgücü
pesndayîli erdê mayî övüngenler sevilmez
pesndayîn m 1. övüş, methediş 2. pohpohlayış
pesndayîtî m övgücülük
pesnê (yekî) dan 1) (birini) övmek 2) (birini) pohpohlamak
pesnê ji bû menfeatê söz rüşveti
pesnê xwe dan l/bw övünmek * pir pesnê xwe dide çok övünüyor
kendini övmek, övünmek
peşniyar teklif, öneri, önerge.
peşniyariya zagonê yasa önerisi.
peşniyazî kirin önermek.
pesnkar nd/nt övgücü
pesnkarî nt övgücülük
pesnker nd/nt övgücü
pesnkerî m övgücülük
pesnname m 1. beğence, takriz 2. wj/m methiye
pesnok nd/nt 1. övücü, övüngen 2. methiyeci, pohpohçu, koltukçu (yüze karşı övmeyi huy edinmiş kimse)
pesnokatî m 1. övücülük, övüngenlik 2. methiyecilik, pohpohçuluk, koltukçuluk
pesnokî m 1. övücülük, övüngenlik 2. methiyecilik, pohpohçuluk, koltukçuluk 3. rd övüngence
pesnoyî kendini öven, övgücü.
rd övgücü, övüngen
pesnoyîtî m övgücülük, övüngenlik
pesnwer rd övgüye değer
pesnwerî m övgüye değer olma
peso m peso (bir çok güney Amerika devletlerinde kullanılan para birimi)
pespaye rd pespaye, soysuz, aşağılık, alçak
pespaye bûn l/ngh pespayeleşmek, adîleşmek, soysuzlaşmak
pespaye kirin l/gh pespayeleştirmek, adîleştirmek, soysuzlaştırmak
pespayebûn m pespayeleşme, adîleşme, soysuzlaşma
pespayekirin m pespayeleştirme, adîleştirme, soysuzlaştırma
pespayetî m pespayelik, alçaklık, soysuzluk
pespayetî kirin pespayelik etmek (veya yapmak)
peşqek m alev, yalaz, alaz
pesqel m 1. nükte, mizah 2. rd komik
pesqele nd/nt mizahçı
peşqele m kıvılcım
pesqeletî m mizahçılık
pesqelyar nd/nt nüktedan
peşqinandin m 1. fışkırtma 2. püskürtme
l/gh 1. fışkırtmak 2. püskürtmek
peşqinîn m 1. fışkırma 2. püskürülmek
l/ngh 1. fışkırmak 2. püskürülmek
peşt m ad çekme, kur’a
pest m 1. pes, alçak ses 2. sayıklama
m 1. baskı (hak ve özgürlüklerini kısıtlayarak zor altında bulundurma durumu, zorbalık) 2. baskı, sıkıştırma 3. psî baskı zorlama, manevi baskı 4. basınç, tazyik
pest (ii) n deri, ten
peşt avêtin l/gh ad çekmek, kur’a çekmek
ad çekmek, kur’a çekmek
peşt dan avêtin ad çektirmek
pest gotin l/gh sayıklamak
sayıklamak
peşt kirin ad çekmek
pest lê kirin l/bw baskı yapmak, baskı uygulamak
baskı yapmak, baskı uygulamak
pesta zêde yüksek basınç
pestan m 1. baskı 2. stres 3. rz vurgu
pestanbîn m baroskop
pestandî rd 1. baskı yapılmış, baskı uygulanmış olan 2. sıkıştırılmış
pestandin basınç yapmak.
m 1. basma, baskı yapma 2. sıkıştırma (bir şeyi dar bir yere zorla sığdırma, tıkma)
l/gh 1. basmak, baskı yapmak 2. sıkıştırmak (bir şeyi dar bir yere zorla sığdırmak, tıkmak)
pestanî rz/rd vurgulu
pestaniya bayî fiz/nd hava basıncı
pestanpîv fiz/m 1. basıölçer, manometre 2. fiz basınçölçer, barometre
pestanpîva bayî nd aneroit
peştavêtin sp/m ad çekme, kur’a
peste m basınç
peste (ii) bnr beste
pestên m 1. basınç, tazyik 2. baskı
pestên kirin l/gh baskı yapmak, baskı uygulamak
1) basınç yapmak 2) baskı yapmak
pestêner m sıkmaç, kompresör
pestênkirî rd baskı yapılmış, baskı uygulanmış
pestênkirin m baskı yapma, baskı uygulama
pesteya hewayê fiz hava basıncı
pestgotin m sayıklama
peştik n 1. çırpı 2. asma sürgünü
peştikandî rd budanık, budanmışolan
peştikandin m 1. budama 2. aralama (bitkilerin fazla dal ve çubuklarını seyrekleştirme)
l/gh 1. budamak 2. aralamak (bitkilerin fazla dal ve çubuklarını seyrekleştirmek)
peştikîn m budanma
l/ngh budanmak
pestin m sıkma
l/gh sıkmak
pestindar rd sıkmalı
pestîner rd bastırıcı
pestinkî h sıkmaca
pestix bnr bastêq
peştkirin m 1. ad çekme, kur’a çekme 2. ok atma (miras kalan malları pay etme)
l/gh 1. ad çekmek, kur’a çekmek 2. ok atmak (miras kalan malları pay etmek)
pestlêkirin m baskı yapma, baskı uygulama
pesto m 1. basınç, tazyik 2. baskı
pestok m sıkmaç, kompresör
pestopîv m basınçölçer, barometre
pestoya hewayê fiz/nd hava basıncı
pestoya nizm meteor alçak basınç
pestoya xwînê kan basıncı
peştû nd Peştu
peştûkî m Peştuca
peştûyî m Peştuca
pesûr m koruk
peşûş rd kof
peşûş bûn l/ngh koflaşmak
peşûş kirin l/gh koflaştırmak
peşûşbûn m koflaşma
peşûşî m kofluk
peşûşkirin m koflaştırma
peşve m çeviri
peşve birin ilerletmek.
peşvevan nd/nt çevirmen
peşvevanî m çevirmenlik
pesxel bnr pesqel
peta bj/rd 1. bulaşıcı 2. bj grip 3. m salgın (bir hastalığın veya başka bir durumun birçok kimselere bulaşması)
petag m petek, arı kovanı
petandin m çürütme, çürütüş
l/ngh çürütmek
petat bot/m patetes
petatî şîrîn bot/nd Hint yer elması
petax (i) rd kokuşuk
petax (ii) rd viran
petayî rd salgınsal
petê rd 1. kadınsı 2. kılıbık
petêtî m 1. kadınsılık 2. kılıbıklık
petêtî kirin kılıbıklık etmek
petêx kavun.
kavun; cucumis melo
bot/m 1. kavun (Cucumis melo) 2. kavun (bu bitkinin meyvesi)
petêx (i) rd kokuşuk
petêxa salewext bot/nd altın baş
petêxa zer para kûsiyan e armutun iyisini (dağda) ayılar yer, ahlatın iyisini (dağda) ayılar yer
petêxên hacî heso bo/nd topatan (kavun türü)
petêxfiroş nd/nt kavuncu (satan kimse)
petêxfiroşî m kavunculuk
petêyî rd kılıbıkça
petêyî bûn l/ngh kılıbıklaşmak
petêyîbûn m kılıbıklaşma
petî (i) rd çürük
petî (ii) rd 1. arı, saf, sade (katıksız) 2. duru (dil) 3. wj/rd akıcı (kolayca söylenebilen, okunabilen, anlamca açık) * zimanekî petî akıcı bir dil
petî kirin l/gh 1. arılaştırmak, sadeleştirmek 2. durulaştırmak 3. akıcılaştırmak * zimanê xwe petî kiriye dilini akıcılaştırmış
petîbar rd çürüyebilen
petîbûn wj/m akıcılık
petîgerî m sadecilik
petîkirin m 1. arılaştırma, sadeleştirme 2. durulaştırma 3. akıcılaştırma
petîn m 1. çürüme, çürüyüş (türlü etkilerle kimyasal değişikliğe uğrayarak bozulup dağılma) 2. çürüme (sağlamlığını, dayanıklılığını yitirme)
l/ngh 1. çürümek (türlü etkilerle kimyasal değişikliğe uğrayarak bozulup dağılmak) * laşên ku di erdê de petîne toprakta çürümüş bedenler 2. çürümek (sağlamlığını, dayanıklılığını yitirmek)
petîşok bot/m ebucehil karpuzu, acı elma, acı hıyar (Citrullus colocynthis)
petitandin m 1. kokuşturma 2. çürütme 3. batırma (kirletme) 4. berbat etme, berbat eyleme (kötü duruma getirme)
petîtî m çürüklük
petixandî rd 1. kokuşuk 2. çürük 3. berbat, batmış
petixandin l/gh 1. kokuşturmak 2. çürütmek 3. batırmak (kirletmek) 4. berbat etmek, berbat eylemek (kötü duruma getirmek)
petixî rd 1. kokuşuk 2. çürük 3. berbat, batmış
petixîn batmak, iflas etmek.
m 1. kokuşma 2. çürüme 3. batma, batırılma (kirlenme) 4. berbat olma
l/ngh 1. kokuşmak 2. çürümek 3. batmak, batırılmak (kirlenmek) 4. berbat olmak
petiyayî rd çürük
petot rd çürük
petot bûn l/ngh 1. çürümek (türlü etkilerle kimyasal değişikliğe uğrayarak bozulup dağılmak) 2. çürümek (sağlamlığını, dayanıklılığını yitirmek)
petotbûn m 1. çürüme (türlü etkilerle kimyasal değişikliğe uğrayarak bozulup dağılma) 2. çürüme (sağlamlığını, dayanıklılığını yitirme)
petotbûyîn m 1. çürüyüş (türlü etkilerle kimyasal değişikliğe uğrayarak bozulup dağılma) 2. çürüyüş (sağlamlığını, dayanıklılığını yitirme)
petotî m çürüklük
petraf bnr petrav
petrav m atlama, sıçrama, atlayış (sıçrayıp atlama)
petrav avêtin l/gh atlamak
atlamak, sıçramak, sıçrayıp atlamak
petrav dan l/gh atlamak, sıçramak (ayaklarla, birdenbire ve kuvvetle yeri teperek hızla yukarıya veya ileriye atılmak)
atlamak
petrav dan xwe sıçramak
petrav pê dan avêtin atlatmak
petravavêtin m atlama
petravdan m atlama, sıçrama
petravdayîn m atlayış, sıçrayış
petrewa nd 1. saçma, abes 2. saçma söz
petrime bnr patrome
petrîşok bnr petîşok
petrograf m petrografi
petrografî m petrografi, taş bilimi
petrol m petrol
petrolfiroş nd/nt petrolcü (satan kimse)
petrolfiroşî m petrolcülük
petrolger nd/nt petrolcü (petrol çıkarmak için arayan)
petrolkêş nd/nt 1. petrol taşımacı 2. m petrol gemisi
petrolkêşî m petrol taşıma, petrol taşımacılığı
petrolojî m petroloji, taş bilim
petrûme bnr patrome
petûnya bot/m petunya (Petunia)
petût bnr petot
pev nd yek diğeri
pev anîn l/gh anlaştırmak, barıştırmak, uyumlaştırmak, bağdaştırmak
pev axaftin l/gh karşılıklı konuşmak
pev bestandin l/gh 1. birbirine bağlamak 2.montaj yapmak
pev bestin l/gh kurgulamak (filmcilikte)
pev cebirandin l/gh kaynaştırmak (kemik vb. için)
pev cebirîn l/ngh kaynaşmak
pev civandin l/gh bir araya getirmek, toplamak
pev civîn l/ngh birikmek
pev çûn l/gh 1. kavga etmek, dövüşmek, kavgalaşmak 2. kızmak 3. vuruşmak
pev de bûn l/bw birbirine takılmak
pev de girîn l/bw ağlaşmak
pev de ketin l/bw birbirine düşmek
pev de kirin l/bw birbirine iliştirmek
pev de xistin l/bw 1. birbirine düşmek 2. iliklemek
pev dîtin l/gh görüşmek
pev fed kirîn l/bw bakışmak
pev firîn l/ngh uçuşmak
pev gal tekirin l/bw şakalaşmak
pev gerîn l/ngh kaynaşmak (kalabalığın çok olduğu yerde hareketlilik olmak)
pev gihandin l/bw 1. birleştirmek 2. kavuşturmak
pev gihîn l/ngh 1. birleşmek 2. kavuşmak
pev girê dan l/bw birbirine bağlamak
pev girtin l/gh 1. dalaşmak, kapışmak, sürtüşmek 2. tutuşma (birbirine ilinip dokunmak) 3. kaynaşmak
pev guhartin l/gh değiştirmek, takas etmek
pev guherandin l/gh 1. değiştirmek 2. mübadele etmek
pev hatin l/ngh bağdaşmak, uzlaşmak
pev henek kirin l/bw şakalaşmak
pev kêf kirin l/bw sevişmek
pev kelandin l/gh kaynaştırmak
pev kelijandin l/gh 1. kaynaştırmak 2. kaynaştırmak (metal şeyler için)
pev kelijîn l/ngh 1. kaynaşmak 2. rz kaynaşmak
pev kelîn l/ngh kaynaşmak
pev kenîn l/ngh gülüşmek
pev ketin l/ngh 1. (birbirine) düşmek, kapışmak (kavgaya tutuşmak), sürtüşmek 2. bir araya gelmek 3. kaynaşmak (birbirine iyice uyuşmak)
pev kirin l/ngh 1. anlaşmak, bağdaşmak, uzlaşmak 2. kaynaşmak (birbirine iyice uyuşmak)
pev leq kirin l/bw şakalaşmak
pev leyîstin l/gh oynaşmak
pev mêze kirin l/bw bakışmak
pev nasîn l/ngh tanışmak
pev nihêrtin l/gh bakışmak
pev ragihandin l/gh bildirişmek
pev rast hatin l/bw karşılaşmak
pev re h 1. beraber, birlikte, bir arada 2. birden * tev pevre keniyan hepsi birden güldüler 3. el birliği * em pevre deynê wî bidin el birliğiyle onun borcunu ödeyelim 4. h başbaşa * cihekî bibîne ku em pevre rûnin bir yer bul da başbaşa oturalım 5. hep birlikte, koşa
pev re ajûtin l/bw çığrışmak
pev re alîkarî kirin l/bw yardımlaşmak
pev re axivîn l/bw söyleşmek
pev re borîn l/bw geçinmek (anlaşmak, uyuşmak)
pev re bûn l/bw birlikte olmak
pev re çene kirin l/bw çeneleşmek
pev re fisefis kirin l/bw fısıldaşmak
pev re fisfisîn l/bw fısıldaşmak
pev re girîn l/bw ağlaşmak
pev re hewtîn l/bw ürüşmek
pev re jiyîn l/bw birlikte yaşamak
pev re kenîn l/bw gülüşmek (birlikte gülmek)
pev re neborîn l/ngh geçinmemek, bağdaşmamak
pev re peyîvîn l/bw dilleşmek, söyleşmek
pev re peyman bestandin l/bw bağıtlaşmak
pev re peyman danîn l/bw antlaşmak, ahitleşmek, bağıtlaşmak
pev re peyman girê dan l/bw bağıtlaşmak
pev re pîr û kal bûn koşa karımak
pev re pispisîn l/bw fısıldaşmak
pev re qajîn l/bw bağrışmak, çığrışmak
pev re qîjîn l/bw bağrışmak, çığrışmak
pev re qîrîn l/bw bağrışmak, çığrışmak
pev re qise kirin l/bw söyleşmek
pev re raketin l/bw (birbiriyle) yatmak, aşk yapmak, cinsel ilişkide bulunmak
pev re razan l/bw (birbiriyle) yatmak, aşk yapmak, cinsel ilişkide bulunmak
pev re reyîn l/bw ürüşmek, havlaşmak
pev re têr bûn l/bw doyuşmak
pev re xeber dan l/bw söyleşmek
pev rûniştin l/ngh birlikte oturmak
pev şad bûn l/bw 1. sevişmek 2. sevişmek (aşk yapmak, cinsel ilişkide bulunmak)
pev şêwrîn l/ngh danışmak
pev temizandin l/gh kaynaştırmak
pev ve bûn l/bw birbirine yapışmak, takılmak
pev ve danîn l/bw çatmak, monte etmek
pev ve kirin l/bw birbirine yapıştırmak, takmak
pev xistin l/gh 1. çatmak (bir şeyi yapmak için gerekli parçaları bir araya getirmek) 2. kurmak, monte etmek, montaj yapmak * pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir fabrikanın kurgusu bitti, işletmeye açıldı 3. müteşekil olmak, bileştirmek 4. iliklemek
pev yarî kirin l/bw şakalaşmak
pev zeliqandin l/gh kaynaştırmak
pev zeliqîn l/ngh kaynaşmak
pevanîn m anlaştırma, barıştırma, uyumlaştırma, bağdaştırma
pevaxaftin m mükâleme, karşılıklı konuşma
pevbend rd müretteb
pevbestandin m 1. birbirine bağlama 2. montaj yapma
pevbestî m sn/rd kurgulu, kurgulanmış
pevbestin sn/m kurgulama (filmcilikte)
pevbestîn sn/m kurgu, montaj * pevbestîna fîlm filmin kurgusu
pevbestîner nd/nt kurgucu¸ montajcı
pevbestînerî m kurguculuk, montajcılık
pevborîn m geçişim
pevcebirandî rd kaynaştırılmış
pevcebirandin m kaynaştırma
pevcebirî rd kaynaşık
pevcebirîn m kaynaşma
pevcivan m birleşim
pevcivandî rd mecmu, bir araya getirilmiş
pevcivandin m bir araya getirme, toplama
pevcivîn m birikme
pevçok rd vuruşkan
pevçokî m vuruşkanlık
pevçûn m 1. kavga, dövüş, dövüşme 2. kızma 3. vuruşma
pevçûn çêkirin kavga çıkarmak
pevçûn qewimîn, çıngar kopmak
pevdegirîn m ağlaşma
pevdeng rz/m ikili ünlü, diftong
pevdengî bûn l/ngh diftonglaşmak
pevdengîbûn m diftonglaşma
pevdîtin m görüşme
peve rd 1. bütün (ufaklık olmayan) 2. yapışık * cêwiyê peve yapışık ikizler 3. bitişik
pevedanîn m çatma, monte (kereste ve benzeri gereci birbirine tutturma)
pevek rz/m cümle
peveşidandî rd kenetli
pevfedkirîn m bakışma
pevfirîn m uçuşma
pevgaltekirin m şakalaşma
pevgerîn m kaynaşma (kalabalığın çok olduğu yerde hareketlilik, kıpırdama)
pevgihan m 1. birleşim, birleşme 2. kavuşma, vuslat
pevgihandin m 1. birleştirme 2. kavuşturma
pevgihanek rz/m bağlayıcı
pevgihanî m koalisyon
pevgihîn m 1. birleşme 2. kavuşma, visal 3. ast kavuşum 4. rz kaynaşma
pevgihîştandin m 1. birleştirme 2. kavuşturma
m 1. birleştirmek 2. kavuşturmak
pevgihîştin m 1. birleşme 2. kavuşma, vuslat
l/ngh 1. birleşmek 2. kavuşmak
pevgirêdan m 1. bağlantı, ilişki kurma 2. antlaşma
pevgirêdanî m 1. bağlantı, irtibat 2. bağlaşıklık
pevgirêdayî nd/rd 1. bağlantılı 2. bağlaşık (karşılıklı bağımlı olan)
pevgirtin m 1. dalaşma, dalaş, kapışma, kapış, sürtüşme 2. tutuşma (birbirine ilinip dokunma) 3. kaynaşma
pevguhartin m değiş, değiştirme, takas
pevguhazî tek/m iletişim, bildirişim, haberleşme (telefon, telgraf, televizyon, radyo gibi araçlardan yararlanarak yürütülen bilgi alış verişi)
pevguhazî kirin l/gh iletişmek
pevguhazîkirin m iletişme
pevguhêran m 1. değişim 2. ab değişim 3. değişme, mubadele
pevguherandin m 1. değiştirme 2. mübadele etme
pevguherîn m 1. değiş, değişme 2. değiş tokuş, mübadele 3. sayışma, takas 4. değişim * pevguherîna dengan ses değişimleri
pevhatin m bağdaşma, uzlaşma
pevhenekkirin m şakalaşma
pevhînî m öğürlük, istinas
pevjelî rd çatallı (çatal durumunda olan)
pevjik zo/n 1. duyarga, anten 2. biy duyarga
pevjilandin m 1. silkeleme, silkindirme 2. didikleme 3. kımıldatma
l/gh 1. silkelemek, silkindirmek (hayvanlar için) 2. didiklemek 3. kımıldatmak
pevjilîn m 1. silkelenme, silkinme, silkeleniş 2. didiklenme 3. kımıldama, kımıldanma, kımıldayış
l/ngh 1. silkelenmek, silkinmek 2. didiklenmek 3. kımıldamak, kımıldanmak
pevk n 1. borç 2. kredi (ödünç alınan para veya mal)
pevkêfkirin m sevişme
pevkelandî rd kaynaşık, kaynaştırılmış
pevkelandin m kaynaştırma
pevkelijandî rd kaynaşık, kaynaştırılmış
pevkelijandin m 1. kaynaştırma 2. kaynaştırma (metal şeyler için)
pevkelijî rd kaynaşık
pevkelijîn m 1. kaynaşma 2. rz kaynaşma
pevkelîn m kaynaşma
pevkeliyayî rd kaynaşık
pevkenîn m gülüşme
pevketî rd çatışık¸ kavgalı
pevketin m 1. (birbirine) düşme, kapışma (kavgaya tutuşma), sürtüşme 2. bir araya gelme 3. kaynaşma (birbirine iyice uyuşma)
pevkirin m 1. anlaşma, bağdaşma, uzlaşma 2. kaynaşma (birbirine iyice uyuşma)
pevleqkirin m şakalaşma
pevleyîstin m oynaşma
pevmêzekirin m bakışma
pevmêzî rd bakışan
pevmêzîn m bakışma
pevnasîn m tanışma, tanışış
pevnehatî m uyuşmaz, bağdaşmaz
pevnehatinî m uyuşmazlık, bağdaşmazlık
pevnekirî m uzlaşmaz, bağdaşmaz
pevnekirin m anlaşmazlık, bağdaşmazlık
pevnêrî rd bakışan
pevnêrîn m bakışma
pevnihêrtî rd bakışan
pevnihêrtin m bakışma
pevnivisî m yazışma
pevnûsikandî rd yapışık
pevnûsikandîbûn m yapışıklık
pevragihan tek/m iletişim, bildirişim, haberleşme (telefon, telgraf, televizyon, radyo gibi araçlardan yararlanarak yürütülen bilgi alış verişi)
pevragihandin m bildirişme
pevragihanî m iletiş
pevragihanî kirin l/gh iletişmek
pevrasthatin m karşılaşma
pevratî m birliktelik
pevrayî m 1. birliktelik, ortaklık 2. rd kolektif
pevrayî kirin l/gh kolektifleştirmek
pevrayîkirin m kolektifleştirme
pevre kirin berînî l/bw meleşmek
pevreajûtin m çığrışma
pevrealîkarîkirin m yardımlaşmak
pevreaxivîn m söyleşme
pevreborîn m geçim (anlaşma, uyuşma)
pevrebûn m birliktelik, birlikte olma
pevregirîn m ağlaşma
pevrehewtîn m ürüşme
pevrejiyan m birlikte yaşam
pevrejiyîn m birlikte yaşama
pevrekenîn m gülüşme (birlikte gülme)
pevrenebor rd geçimsiz, bağdaşmaz
pevreneborî m geçimsizlik, bağdaşmazlık
pevrenivîsî m haberleşme, yazışma
pevrepeyîvîn m dilleşme, söyleşme
pevrepispisîn m fısıldaşma
pevreqajîn m bağrışma, çığrışma
pevreqîjîn m bağrışma, çığrışma
pevreqîrîn m bağrışma, çığrışma
pevrereyîn m ürüşme, havlaşma
pevretî m birliktelik, beraberlik (birlikte olma durumu)
pevrûniştin m 1. birlikte oturma 2. birleşim
pevşabûn bnr pevşadbûn
pevşadbûn m 1. sevişme 2. sevişme (aşk yapma, cinsel ilişkide bulunma)
pevşêwr rd danışık
pevşêwrî rd/nd danışık, danışıklı
pevşêwrîn m danışma
pevşêwrîtî m danışıklık
pevtemizandin m kaynaştırma
pevve rd 1. bütün (ufaklık olmayan) 2. yapışık * cêwiyê peve yapışık ikizler 3. bitişik
pevvebûn m yapışıklık
pevxistî ilikli, kurgulanmış, monte edilmiş.
rd 1. çatılı (birbirine çatılmış, çakılmış şeylerin bütünü) 2. montajlı, monte edilmiş olan 3. bileşik * hêzên pevxistî bileşik güçler
pevxistin m 1. çatma (bir şeyi yapmak için gerekli parçaları bir araya getirme) 2. kurma, kurgu, monte, montaj * pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir fabrikanın kurgusu bitti, işletmeye açıldı 3. müteşekil, bileştirme 4. ilikleme
pevyarîkirin m şakalaşma
pevzeliqandî rd yapışık
pevzeliqandîbûn m yapışıklık
pevzeliqandin m kaynaştırma
pevzeliqîn m kaynaşma
pewere m değirmen çark kanatı
pexîl rd/nt kıskanç¸ günücü, hasetçi 2. sinsi
pexîl bûn 1) kıskanç olmak 2) sinsi olmak
pexîlane h 1. kıskançça 2. sinsice
pexîlî m 1. kıkançlık, çekememezlik, haset 2. sinsilik
pexîlî kirin l/gh kıskanmak
kıskanmak, çekememek, haset etmek, kıskançlık yapmak
pexîlîkirin m kıskanma
pexş m yayım, yayın
pexş bûn l/ngh yayımlanmak, yayınlanmak
pexş kirin l/gh yayımlamak, yayınlamak
yayım yapmak, yayın yapmak
pexş pê kirin bir şeyle yayım yapmak
pexşan m pexşan wj/m nesir, düz yazı
pexşana helbestane şiirsel nesir
pexşaneyî rd nesirsel, düz yazı ile ilgili
pexşanhelbest nd nesir şeklinde yazılmış şiir
pexşanî rd düz yazısal
pexşannivîs nd/nt nasir, nesirci, düzyazıcı
pexşannivîsî m nesircilik, düzyazıcılık
pexşanşiîr nd nesir şeklinde yazılmış şiir
pexşbûn m yayımlanma, yayınlanma
pexşer nd/nt yayımcı
pexşerî m yayımcılık
pexşker nd/nt yayımcı (herhangi bir eseri radyo ve televizyon aracılığıyla dinleyiciye, seyirciye ulaştırılmasını sağlayan kimse)
pexşkerî m yayımcılık
pexşkirî rd yayımlanmış
pexşkirin m yayımlama, yayınlama (televizyon, radyo aracılığıyla)
pexwîl nd/nt kıskanç, hasetçi
pexwilî m kıskançlık, haset
pey (2 şîrove)1.peş, arka 2.kaparo, depozito.
nd/rd 1. art, peş, arka 2. erte * di pey şer de savaş ertesi bi
m övgü
pey (i) bnr pihîn
pey (ii) m alehte konuşma
pey dan kaparo vermek.
xwe övünmek
pey der pey h peyderpey
h peyderpey
pey hatin m ardından gelmek
pey re rast bûn l/bw uğurlamak
pey xelkê ketin kocaya kaçmak
peya rd 1. yaya, yayan 2. inik
n 1. adam, er (erkek kişi) * ev peyayê bişewqe kî ye? bu şapkalı adam kim 2. yiğit * peyayê mala bavê min babagillin yiğidi 3. adam, uşak (birinin kullandığı, yararlandığı kimse) * peyayên aliyê din pir in karşı tarafın adamları çoktur 4. adam (birinin sözünü dinleyen, nazını çeken kimse, kayırıcı) * ev peyayê min e, li gotina min guhdarî dike o benim adamımdır benim sözümü dinler 5. adam, bey (eş, koca anlamında) * peyayê wê li bendê ye, divê ku here beyi onu beni bekliyor, gitmesi lazım 6. mec piyon (bir çıkar sağlamak için kullanılan kimse) 7. piyon (satrançta)
peya bûn l/ngh inmek (araç, yük hayvanı veya yüksek bir yerden yere basmak)
peya çûn l/ngh yaya gitmek
peya kirin l/gh indirmek (bir taşıt veya binek hayvanından aşağıya almak) * ew bi zorekê ji erebeyê peya kir onu zorlukla arabadan indirdiler
peya û pêxas yayan yapıldak
peyabûn m inme, iniş (araç, yük hayvanı veya yüksek bir yerden inme)
peyabûyî rd inik, inmiş olan
peyabûyîn m iniş, inme
peyadar rd piyade
peyade rd yaya
peyaê (karekî) bir işin) adamı * tu tam peyayê vî karî yî sen tam da bi işin adamısın
peyak 1.piyade. 2.satrançta piyon.
n piyade, piyon, paytak (satranç oyununda)
peyakirin m indirme, indiriş (taşıttan, binek hayvanında indirme)
peyakuj nd/nt katil
peyakujî m katillik
peyal m 1. içki kadehi 2. tas
peyam m 1. haber, sava, mesaj 2. haber (iletişim veya yayın organlarıyla verilen bilgi) * ji televizyonê guhdarî li peyamên cîhanê kirin televizyondan dünya haberlerini izledi 3. vahiy
peyam (i) m badem
peyam şandin (an jî hinartin) 1) haber geçmek (teleks, telefon vb. ile yazışma iletimi yapmak) 2) haber göndermek
peyamber nd/nt1. haberci, ulak 2. kurye (görevli kimse) 3. öncü, müjdeci (edebiyat ve sanat alanında)
peyamber şandin ulak çıkarmak
peyamberî m 1. habercilik, ulaklık 2. kuryelik
peyamdar nd/nt haberci, haber veren
peyamdarî m habercilik haber verme
peyamhinêr nd/nt haberci, muhabir
peyamhinêrî m habercilik, muhabirlik
peyamname m haber metni
peyamnêr nd/nthaberci, muhabir
peyamnêrê şer savaş muhabiri
peyamnêrî m habercilik, muhabirlik
peyan m 1. kalkışma 2. yeltenme 3. girişim, teşebbüs
peyandin 1.girişim, teşebbüs. 2.girişimde bulunmak, teşebbüste bulunmak.
m 1. kalkışma (yetenek, imkân ve gücünü aşan bir işe girişme) 2. yeltenme 3. girişme, girişim yapma, teşebbüs etme
l/gh 1. kalkışmak (yetenek, imkân ve gücünü aşan bir işe girişmek) 2. yeltenmek 3. girişmek, girişim yapmak, teşebbüs etmek
peyaner nd/nt girişimci
peyanerî m girişimcilik
peyanî bnr yabanî
peyapey h peyderpey, ardarda
peyar rd 1. yaya, yayan 2. piyade, piyon (santraçta)
peyarê yaya yolu, kaldırım.
m 1. kaldırım, yaya kaldırımı 2. patika
peyarêk m 1. kaldırım, yaya kaldırımı, yaya yolu 2. patika
peyarêya navrê orta kaldırım, refüj
peyarî h yayan, yaya
peyariya berberkirî nd Arnavut kaldırımı
peyase m 1. piyasa, pazar 2. piyasa (bir yol üzerinde gidip gelerek gezinme)
peyase kirin l/gh adımlamak, tur atmak, dolaşmak (bir yerde ileriye geriye doğru giderek dolaşmak) * gava me ew dît li odeyê peyase dikir onu odayı adımlarken bulduk
piyasa etmek
peyasekirin m adımlama, tur atma, dolaşma (bir yerde ileriye geriye doğru giderek dolaşma)
peyaseya êvarê akşam piyasası * me ji xwe re peyaseya êvarê kir akşam piyasasına çıktık
peyatî yayan.
m adamlık
h yayan, yaya olarak
peyatî çûn yaya gitmek.
yayan gitmek
peyatî hatin yayan gelmek
peyatîyê netebitî yaramaz (kimse)
peyatîyê sivik mec tavşan
peyayê me nd bizimki (alay yoluyla yakın olan bir kimseden söz ederken kullanılır)
peyayî h yaya, yaya olarak
peyayî ser rûyê erdê bûn karaya ayak basmak (deniz taşıtından karaya çıkmak)
peyben m hayvanları bağlamada kullanılan halat
peyda bnr peyde
peyda bûn bulunmak, temin olmak.
peyda kirin bulmak, sağlamak, temin etmek.
peydandî rd temin edilmiş, sağlanmış olan
peydandin m temin etme, sağlama
l/gh temin etmek, sağlamak
peydax m bayrak
peyde m 1. peyda olma 2. sağlanma, temin etme
peyde bûn l/ngh 1. peydahlanmak, bitmek * ha min dît ku va ye li pêşberî min peyde bûye bir de baktım ki karşımda bitivermiş 2. ortaya çıkmak, oluşmak * qeyrana siyasî peyde bû siyası kriz ortaya çıktı 3. görünmek, belirmek, zuhur etmek 4. türemek, peydahlanmak 5. hâsıl olmak 6. bulunmak, sağlanmak, temin edilmek
peyda olmak
peyde kirin l/gh 1. peydahlamak 2. bulmak (arayarak veya aramadan bir şey ile, bir kimseyle karşılaşmak, bir şeyi elde etmek) 3. bulmak, sağlamak, temin etmek 4. tedarik etmek, tedariklemek 5. mec yaratmak
peyda etmek
peydebûn m 1. peydahlanma, bitme 2. ortaya çıkma, oluşma 3. görünme, belirme, zuhur etme 4. türeme, peydahlanma 5. hâsıl olma 6. bulunma, sağlanma, temin edilme
peydebûna gerdûnê evren doğumu, kozmogoni
peydebûna hebûnan türüm
peydebûna peyhatî biy/nd sıralı oluş
peydebûyîn m 1. peydahlanış, bitiş 2. ortaya çıkış, oluşma 3. görünüş, beliriş, zuhur ediş 4. türeyiş, peydahlanış 5. hâsıl oluş 6. bulunuş, sağlanış, temin ediliş
peydekar bnr peydeker
peydeker rd 1. bulucu, sağlayıcı, temin edici 2. rz türetici 3. m araştırma motur (bilgisayar için)
peydekerî m buluculuk, sağlayıcılık, temin edicilik
peydekirî rd 1. bulunmuş olan 2. sağlanmış, temin edilmiş olan 3. tedarik edilmiş olan
peydekirin m 1. peydahlama 2. bulma (arayarak veya aramadan bir şey ile, bir kimseyle karşılaşma, bir şeyi elde etme) 3. bulma, sağlama, temin, temin etme 4. tedarik etme, tedarikleme 5. mec yaratma
peydok m römork
peygan m temren
peyger nd/nt kovuşturmacı
peygerî m kovuşturmacılık
peygerîn m 1. bir şeyin ardına düşme 2. kovuşturma
peyhate m artçıl * hejeka peyhate artçıl deprem
peyhatî nd/nt 1. ardıl, halef 2. rd ardışık 3. -den sonra doğan
peyhatîbûn m ardıllık, haleflik
peyhatîk m dizi, ardçıl
peyhatin m ardından gelme
peyhatîtî m 1. ardıllık, haleflik 2. ardışıklık
peyidandin m 1. peydahlama 2. bulma, sağlama, temin etme
l/gh 1. peydahlamak 2. bulmak, sağlamak, temin etmek
peyidîn m 1. peydahlanma 2. sağlanma, temin edilme
l/ngh 1. peydahlanmak 2. sağlanmak, temin edilmek
peyiftî rd konuşmuş olan
peyiftin l/ngh konuşmak
m konuşma
peyîftin m ölçme
l/gh ölçmek
peyiftin kirin konuşma yapmak
peyîk bnr peyk
peyik (i) n ayı pençesi
peyik (ii) nd/nt 1. ulak, tatar, posta 2. rd çevik
peyik (iii) m uygulama, tatbik
peyikan m uygulama, tatbuk
peyikandî rd tatbik edilmiş olan
peyikandin m uygulama, tatbik etme
l/gh uygulamak, tatbik etmek
peyikdar bûn l/ngh çevikleşmek
peyikdarane rd/h çevikçe
peyikdarbûn m çevikleşme
peyikdarbûyîn m çevikleşme
peyikdarî m çeviklik
peyîn m toz haline gelmiş hayvan gübresi, hayvan pisliği
peyîn belav kirin mec halt etmek
peyirk kütük, sicil.
m 1. defter 2. sicil * derbasî peyirkê kirin sicile geçirmek
peyirk (i) bnr peyk
peyîsk m basamak, merdiven
peyîskan m kar ayakkabısı
peyitandî (i) rd katılaştırılmış
peyitandî (ii) rd tanıtlı, ispatlı, ispat edilmiş olan
peyîtandin bnr peyitandin
peyitandin (i) m 1. katılaştırma 3. fiz katılaştırma
l/gh 1. katılaştırmak 3. fiz katılaştırmak
peyitandin (ii) m 1. tanıtlama, tanıtlayış, ispatlama, kanıtlama 2. saptama, saptayış
l/gh 1. tanıtlamak, ispatlamak, kanıtlamak 2. saptamak
peyitîn (i) m 1. katılaşma 2. fiz katılaşma (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp etme)
l/ngh 1. katılaşmak 2. fiz katılaşmak (bir maddenin sıvı durumdan katı duruma geçmesi, tesallüp etmek)
peyitîn (ii) m 1. tanıtlanma, ispatlanma 2. saptanma, saptanış
l/ngh 1. tanıtlanmak, ispatlanmak 2. saptanmak
peyîtîner rd 1. tanıtlayıcı, ispatlayıcı 2. saptayıcı
peyiv m 1. konuşma 2. söz, lâf
peyivandin m 1. konuşturma 2. wj dillendirme, intak
l/gh 1. konuşturmak 2. wj dillendirmek
peyivîn m 1. konuşma 2. konuşmak (söylev verme, konuşma yapma) 3. konuşma (konuşma dili olarak kullanma) 4. konuşma (düşüncelerini herhangi bir araç kullanarak anlatma) 5. konuşma (ilişki kurma veya ilişkiyi sürdürme) 6. konuşma (belli bir biçimde söyleme) 7. mec konuşma (şık ve zarif görünmek)
l/ngh 1. konuşmak * zarok hîna napeyive çocuk daha konuşamıyor 2. konuşmak (söylev vermek, konuşma yapmak) * ez dê vê heftiyê di civînê de bipeyivim bu hafta toplantıda konuşacağım 3. konuşmak (konuşma dili olarak kullanmak) * zimanê Kurdî baş dipeyive Kürtçeyi iyi konuşuyor 4. konuşmak (düşüncelerini herhangi bir araç kullanarak anlatmak) * mirovên lal bi îşaretan bi hev re dipeyivin dilsizler işaretlerle birbirleriyle konuşuyorlar 5. konuşmak (ilişki kurmak veya ilişkiyi sürdürmek) * em bi kesên li qata jêrê re dipeyîvin alt kattakilerle konuşuyoruz 6. konuşmak (belli bir biçimde söylemek) * di qirika xwe de dipeyive genizden konuşuyor 7. mec konuşmak (şık ve zarif görünmek)
peyivok rd konuşkan
peyivokî m konuşkanlık
peyje m küçük merdiven
peyk nd/nt1. peyk, ulak 2. peyk (bir başkasına bağlı olan) 3. kurye (görevli kimse) 4. ast/m uydu 5. uydu, stalayt, satelit
peyk (i) bot/m dere kenarlarında yeşerip çiçek açan bir bitki
peyka çêkirî yapma uydu
peykar m izafe
peykbûn m uydulaşma
peykdar rd çevik
peyker heykel.
nd/nt 1. sürat, yüz 2. heykel 3.cismanî
peykerçêker nd/nt heykeltıraş
peykerçêkerî m heykeltıraşlık
peykerok m heykelcik
peykersaz nd/nt heykeltıraş
peykersazî m heykeltıraşlık
peykertraş heykeltıraş.
nd/nt heykeltıraş, heykelci
peykertraşî m heykeltıraşlık, heykelcilik
peyketin m kovuşturma, takibat
peykî (i) m 1. peyklik, uyduluk (bağımlılık) 2. kuryelik
peykî (ii) rd tatbikî
peyman antlaşma, kontrat, mukavele, pakt, sözleşme, akit, mutabakat.
m 1. anlaşma, pakt 2. anlaşma 3. söz, vaat (bir işi yapacağını kesin olarak vaat etme) 4. sözleşme, bağıt, mukavele
peyman bestandin m 1. antlaşma 2. bağlaşma, ittifak etme
l/gh 1. antlaşmak 2. bağlaşmak, ittifak etmek
peyman bestin (an jî bestandin) 1) antlaşma (veya anlaşma) yapmak 2) sözleşmek
peyman bi hev re bestin antlaşmak, ahitleşmek
peyman çêkirin l/gh 1. antlaşma (veya anlaşma) yapmak 2. sözleşme yapmak
1) antlaşma (veya anlaşma) yapmak 2) sözleşme yapmak, mukavele yapmak
peyman danîn l/gh 1. antlaşmak 2. bağlaşmak, ittifak etmek
1) anlaşma yapmak 2) sözleşmek
peyman girê dan l/bw 1. antlaşmak 2. akdetmek, bağlaşmak 3. antlaşma sağlamak 4. sözleşme yapmak
1) antlaşma (veya anlaşma) yapmak, anlaşma sağlamak 2) sözleşmek 3) bağlamak (bir iş için anlaşma yapmak) * min ji bo vî karî peyman girê da bu işi anlaşmaya bağladım
peyman şikandin l/gh 1. antlaşmayı (veya anlaşmayı) bozmak 2. sözleşmeyi bozmak
antlaşmayı (veya anlaşmayı) bozmak
peymana berê nd Ahdiatik
ahdi atik
peymana êrîşnekirinê saldırmazlık paktı
peymana giştî toplu sözleşme.
peymana hemûkî nd toplu sözleşme
peymana kar iş sözleşmesi, hizmet akdi
peymana nû nd Ahdıcedid
Ahdicedit
peymana pêşîn nd Ahdikadim
peymanbest nd/nt bağıtçı, âkit
peymanbestî rd 1. anlaşmalı 2. bağlaşık (aralarında anlaşma veya sözleşme sağlanmış olan kimse veya topluluk) 3. sözleşmeli
peymanbestîbûn m bağlaşıklık
peymanbestin m 1. antlaşma 2. bağlaşma, ittifak etme
peymandanêr nd/nt bağıtçı, âkit (sözleşme yapan, mukavele yapan)
peymandanêrî m bağıtçılık, âkitlik
peymandanî rd 1. bağıtlı 2. sözleşmeli
peymandanîn anlaşmak.
m 1. antlaşma 2. bağlaşma, ittifak etme
peymandanîna komelî nd toplu sözleşme
peymandar mutabık.
rd 1. anlaşmalı, antlaşmalı 2. sözleşmeli, mukaveleli
peymander nd/nt yüklenici, üstlenici
peymanderî m yüklenicilik, üstlenicilik
peymane bnr peyman
peymangeh m 1. akademi (yüksek okul) * peymangeha hunerên ciwan güzel sanatlar akademisi 2. fakülte
peymangirêdan m 1. antlaşma 2. akdetme, bağlaşma 3. antlaşma sağlama 4. sözleşme yapma
peymangirêdayî rd 1. anlaşmalı 2. bağlaşık (aralarında anlaşma veya sözleşme sağlanmış olan kimse veya topluluk) 3. sözleşmeli
peymangirêdayîbûn m bağlaşıklık
peymanî rd ahdî, antlaşma gereği olan, anlaşma ile ilgili
peymanker rd bağlaşık
peymanname m 1. antlaşma belgesi, ahitname 2. mukavelename, sözleşme metni
peymanşikên rd 1. antlaşmayı (veya anlaşmayı) bozan, ihlal eden 2. sözleşmeyi bozan, ihlal eden
peymanşikênî m 1. antlaşmayı (veya anlaşmayı) ihlal etme 2. sözleşmeyi ihlal etme
peymanşikênî kirin l/gh 1. antlaşmayı (veya anlaşmayı) ihlal etmek 2. sözleşmeyi ihlal etmek
peyn m tozlaşmış hayvan gübresi
peynêr bnr penêr
peypûsk rd 1. acayip, tuhaf, garip 2. anlamsız ve isabetsiz konuşma
peyraçûng m 1. rekabet 2. güreş
peyrew nd/nt 1. ardıl, halef 2. bağlı, tabi
peyrewî m 1. ardıllık, haleflik 2. bağlılık, tabilik
peyrûze bnr pîroze
peysaj m peysaj
peyşîv m akşam yemeğinden sonra yenilen
peyt ispat.
peyt (i) rd 1. katı (yumuşak karşıtı) * hevir peyt e, ron bike hamur katı biraz seyrelt 2. sert, berk, sağlam
peyt (ii) m 1. tanıt, ispat 2. saptanım
peyt bûn l/ngh tanıtlanmak
peyt kirin l/gh 1. katılaştırmak 2. sağlamlamak, sağlamlaştırmak
peytandî rd 1. tanıtlı, ispatlı, tespitli 2. sabit (gerçekliği tespit edilmiş, kanıtlanmış olan)
peytandin m tanıtlama, ispat etme, tespit etme
l/gh tanıtlamak, ispat etmek, tespit etmek
peytbûn m tanıtlanma
peytbûyî rd ispatlı, tanıtlı
peytbûyîn m tanıtlanış
peytî m 1. katılık 2. berklik, sertlik, sağlamlık
peytker rd saptayıcı
peytkirî rd ispatlı
peytkirin (i) m 1. katılaştırma 2. sağlamlama, sağlamlaştırma
peytkirin (ii) m tanıtlama, ispatlama
l/gh tanıtlamak, ispatlamak
peyv söz, kelime.
m 1. sözcük, kelime, söz * peyv heye ku kar diqedîne söz var iş bitirir 2. konuşma 3. söz (kavil, lâkırdı) 4. söz (bir konuyu yazılı olarak açıklamaya yarayan kelime dizisi) * peyv û tîpên romanê yên di wê ne romanın sözleri, tipleri onun
peyv bi peyv 1) kelime kelime 2) kelimesi kelimesine * gotinên kekê xwe peyv bi peyv ji me re gotin Ağabeyinin sözlerini kelimesi kelimesine bize söyledi
peyv li peyvê sekinîn söz sözle durdurulmak
peyva (yekî) tê de derbas bûn (birine) nazı geçmek
peyva çûbûyî (an jî çêkirî) rz türemiş kelime
peyva guherbar rz/nd değişken sözcük
peyva guhêrbar rz değişken sözcük
peyva guhêzbar rz/nd değişken kelime
peyva hevedudanî rz/nd bileşik sözcük
bileşik sözcük
peyva kurtebêj kısaltmalı kelime
peyva kurtkirî kısaltmalı kelime
peyva neguherbar rz/nd değişmez sözcük
peyva neguhêrbar rz değişmez sözcük
peyva neguhêzbar rz/nd değişmez sözcük
peyva neyînî rz/nd olumsuz sözcük
peyva pêkhatî rz/nd türetilmiş sözcük
peyva pir ji mirovê ehmeq re ye çok söz ahmaklar için sarfedilir
peyva sade rz/nd yalın sözcük, basit kelime
peyva sade (an jî saltgir) rz basit kelime
peyva tehl acı söz
peyva xurtkirî rz pekiştirmeli kelime * s+ip+sor kıpkırmızı * k+ip+kesk yemyeşil
peyva xwe dipêje hê dirêje kelimeleri tartarak konuşmak
peyva xwerû rz/nd basit kelime sade sözcük
peyva xwerû (sade an jî saltgir) rz basit kelime
peyva xweş mar ji qulê dertîne tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır
peyvan m konuşma
peyvavêtin söz atmak.
peyvbaz nd/nt kelime oyuncusu (yazılarında kelimelerle oynayan)
peyvbazî m kelime oyunu
peyvbêj nd/nt konuşmacı
peyvbêjî m konuşmacılık
peyvdar konuşmacı.
nd/nt 1. sözcü 2. sözcü, röportör 3. konuşmacı
peyvdarî m 1. sözcülük 2. raportörlük 3. konuşmacılık
peyvên nemayê olmadık lâflar
peyvên nêzewate yakın anlamlı (kelimeler)
peyver nd/nt konuşmacı
peyverî m konuşmacılık
peyvgeh m 1. konuşma yeri 2. mihrap
peyvger nd/nt lâf taşıyıcı
peyvgerî m lâf taşıyıcılığı
peyvgerîn nd/nt lâf taşıyıcı
peyvgerînî m lâf taşıyıcılığı
peyvgiran rd büyük lâflar eden * nivîskarên peyvgiran büyük lâflar eden yazarlar
peyvguhêz nd/nt lâf taşıyıcı
peyvik m sözcük, kelime
peyvkar nd/nt konuşmacı
peyvkarî m konuşmacılık
peyvker nd/nt konuşmacı
peyvkirox nd/nt natık, söyleyen
peyvkiroxî m natıklık
peyvlirû rd açık sözlü
peyvnas nd/nt köken bilimci, etimolog
peyvnasî terminoloji.
m köken bilimi, etimoloji
peyvnasiyî rd köken bilimsel
peyvniwazî m 1. kompliman (gönül okşayıcı söz) 2. wj methiye
peyvniwazî kirin l/gh kompliman yapmak
peyvniwazîkirin m kompliman yapma
peyvok m 1. sözcük, kelime 2. rd konuşkan
peyvrêzî rz/m söz dizimi, sentaks
peyvrêziyî rz/rd söz dizimsel
peyvsazî rz/m morfoloji
peyvşîrîn rd hoş sohbet
peyvyar nd/nt konuşmacı
peyvyarî m konuşmacılık
peyvzan nd/nt etimolog, köken bilimci
peyvzanî m etimoloji, köken bilim
peywan (i) nd/nt nöbetçi
peywan (ii) ast/m Zühre yıldızı, Çoban yıldızı
peywend m 1. ilişki 2. bağıntı
peywendar rd 1. ilişkili, ilgili 2. bağıntılı
peywendî m 1. ilgi, alâka 2. ilişki
peywendîdar rd ilgili, alâkalı, alâkadar
peywendîgeh m irtibat bürosu
peywendîk m 1. ilgi, alâka 2. ilişki
peyweste rd sürekli, daima
peywestî bnr pêwîstî
peywir 1. görev, vazife 2. fizy görev (bir organ veya gözenin yaptığı iş) 3. rz görev (bir cümlede bir dil birimin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla getirdiği iş) 4. mat görev (bir değerin başka değerlerle olan ilişkisi)
peywir girtin (an jî stendin) görev almak
peywir girtin ser xwe görev almak
peywira xwe kirin (anîn cih an jî pêk anîn) görevini layikiyle yerine getirmek, ifa etmek bi
peywira xwe rabûn görevini ifa etmek
peywirdar rd görevli, vazifeli
peywirdar bûn l/gh görevlenmek
peywirdar kirin l/gh görevlendirmek, vazifelendirmek
peywirdarbûn m görevlenme
peywirdarî m görevlilik
peywirdarkirin m görevlendirme, vazifelendirme
peywirhez rd görevsever
peywirhezî m görevseverlik
peywirî rd görevsel
peywîst bnr pêwîst
peyxam mesaj, vahiy.
m 1. haber 2. mesaj 3. ilham, esin
peyxam girtin mesaj almak.
peyxamber bnr pêxember
peyzaj peyzaj.
pez nd davar, küçük baş hayvan, mal 2. zo keçiler
pez hatin nêrî davar çiftleşme zamanı gelmek
pez û dan tan vakti
pez û gur çocuk oyunu (10-15 kişi arasında oynanır)
peza bêşivan be wê gur bixwe köpeksiz köye (veya sürüye) kurt iner (veya girer)
peza bêşivan gur dixwe köpeksiz köye (veya sürüye) kurt iner (veya girer)
peza bigoşt malê kêrê ye tavlı davar kesimlik olur
peza ezeban (an jî aziban) boyunduruk parası
peza li paş mayî an gur dixwe an jî diz dibe sürüden kopanı kurt kapar
peza tenê kefa ber devê gur e sürüden ayrılan koyunu (veya kuzuyu) kurt kapar
peza tenê xura guran e sürüden ayrılan koyunu (veya kuzuyu) kurt kapar
pezav m gerinme
pezav dan xwe l/bw gerinmek, (yemekten sonra) gerilmek
pezbend n geceleyin çobanı uyandırması için keçi veya koyunun ayağına bağlanan ip
pezber nd/nt kırkıcı
pezberî m kırkıcılık
pezbir nd/nt 1. kırkıcı 2. m mayis ve haziran aylarında küçükbaş hayvanları kırpma
pezbirî m kırkıcılık
pezbirik nd/nt kırkıcı
pezdar nd/nt küçükbaş hayvan sahibi
pezdarî m küçükbaş hayvancılık
pezdoş nd/nt mal, davar sağan
pezdoşî m mal, davar sağma
pezê beş nd kafası alacalı (kırmızı veya kara ile ak) koyun türü
pezê ezeban nd boyunduruk parası
pezê qer nd kara koyun
pezê qerqaş nd ak koyun
pezê reş nd keçi ve teke
pezê riser nd koyu kırmızı, kahvemsi, uzun kulaklı, uzun yapağlı, iri yapılı koyun türü
pezê sereş nd kara başlı bir koyun türü
pezê sîs nd yüzü, kafası ve kirpikleri tümden beyaz olan koyun türü
pezê sor nd kırmızı, kahvemsi renkte olan, iri yapılı koyun türü
pezê spî nd koyun ve koç familyası
pezê tebeş nd kafası alacalı (kırmızı veya kara ile ak) koyun türü
pezên hemdanî uzun ve yassı kulaklı koyun türü
pezên hûrik kulakları küçük, ufak yapılı bir koyun türü
pezên kel damızlık davar
pezên nêr her ji bo kêr yiğitler dar gün içindir, anlamında bir deyim
pezfiroş nd davar satıcısı
pezîzank zo/m kursak
pezkir nd/nt davar alıcısı
pezkovî zo/m dağ keçisi, elik, yağmurca, yaban keçisi (Rupicapra tragus)
pezkoviya gewr zo/nd ala geyik, sığın (Dama dama)
pezkuj  nd tepeli toygar
pezkulek nd topal küçük baş hayvan
pezkûvî bnr pezkovî
pezmêjek zo/m koyun kenesi
pezmijk zo/m koyun kenesi
pezox n zayıf et
pezpezûk zo/m bir tür böcek
pezvan nd/nt davarcı * rezvan rez nas dike, pezvan pez nas dike bağcı bağı, davarcı davarı tanır
pezvanî m davarcılık
pezvîng n davarı bağlama ipi
peace be upon him Biwêj, Silav li ser bin!, Silav lê bin!: Muhemmed Silav lê bin! pêxemberê dawîn e!
peçenekî (navdêr, mê) zimanê Peçenekî.
ji: peçenek + -î
pedagog (navdêr) pisporê/a fêrkirinê, mamoste, fêrker, hînker, perwerdeker, lala, dersder, waneder, ilimder, mielim.
ji wêjeyê: Nivîskar û pedagogên kurd di malpera Diyarnameyê de mijara duzimanî, astengî û rola wê di nava civaka kurd de minaqeşe dikin.(Netkurd.com, 9/2007).
ji: Bi rêya frensî pédagogue yan inglîzî pedagogue ji yewnanî.
: pedagogî
pedagogî (navdêr, mê) rewşa pedagogbûnê.
ji: pedagog + -î
pedal (navdêr, nêr) payder, cihê ku mirov pê xwe datîne ser û badide daku duçerxe anku bisiklet bimeşe.
ji wêjeyê: Gelo di vê zivistana reş de van ji me biaqiltiran çawa ji Dîlokê heta Batman û Heskîfê pedal zîvirandine?.
ji: Bi rêya frensî pédale ji latînî pedalis, têkildarî pî/pê yên kurdî.
: bêpedal, bêpedalî, bipedal, pedaldar, pedalgêrr, pedalgêrrî, pedalî, pedalvan, pedalvanî
pedaldar (rengdêr) bipayder.
ji: pedal + -dar.
: pedaldarî pedaldarîtî pedaldartî
pedaldarî (navdêr, mê) rewşa pedaldarbûnê.
ji: pedaldar + -î
pedalî (navdêr, mê) rewşa pedalbûnê.
ji: pedal + -î
pedalvanî (navdêr, mê) karê pedalvanan.
ji: pedalvan + -î
pede dayene (Zazaki) pêve dan
peder bav
pederşahî baviksalarî
bavkanî, patriarkal, baviksalarî
pedofîl (navdêr) kesên mezin yên ku dixwazin têkiliyên zayendî li gel zarrokên biçûk hebin (ku wek tawanekê tê hesibandin).
ji wêjeyê: Serdozgerê alman Peter Vogt radigihîne ku tenê li Almanyayê 12.000 pedofîlên bi rêya internetê re xwe dighînin wêne û vîdeoyên zarokan yên pornografîk û di derbarê 1700 kesî doz hatiye vekirin û 92 ji wan hatine girtin.(Netkurd.com, 12/2007).
ji: Ji yewnaniya kevn παιδοφιλια ji παις (zarrok) + φιλια (-fîlî).
: pedofîlî, pedofîlîtî, pedofîltî
pedofîlî (navdêr, mê) rewşa pedofîlbûnê.
ji: pedofîl + -î
pedolojî zaroknasî, xaknasî
pegir (navdêr, mê) durd, gerode, tilp, xilte, tort, qirşikên dimînin di binê amanek şileyê de: Çay û gerodeya wê jî ji binê perdaqê nîç kir. ava ji ber tiştekê/î maye (bi taybetî ya pîs).
Herwiha: pegr.
Bide ber: pejir.
: pegirandin, pegirandî, pegirik, pegiriyayî, pegirî, pegirîn, pegirk, pegirkî
pegirandin (navdêr, mê) bijînkirin, jaravkirin, şûştin, bdn, :ez di pegirînim em dipegirînîn tu di pegirînî hûn di pegirînin ew di pegirîne, it ewan di pegirînin, pr, :dêbi+bdn bdb, :di pegirand di pegirandin db dûr, :pegirandibû pegirandibûn(f), :bi pegirîne bi pegirînin
pegirî (navdêr, mê) rewşa pegirbûnê, gerodeyî, durdî, tilpî, xilteyî, torîtî.
ji: pegir + -î
pegirîn (lêker)zelîn, darivîn, dapisîn, xwerûbûn, safbûn, xwerû bûn, cincilîn. Tewîn: -pegir-.
ji: pegir +-în
pegr dûrd
pegrandin / dipegrîne / bipegrîne di tiştên avî de unsurên giran daxistin jêrê
pehîn lêdana bi piyan
pehîn avêtin bi piyan lê xistin
pehlewî (navdêr, mê) zimanek arî anku îranî yê serdema navîn bû û wek maka farisiya niha tê pejirandin, alfabeya ku ew ziman pê dihat nivîsîn.
Herwiha: pehlevî.
ji: jiari, hevreha palewan.
pehn 1. rast 2. meht 3. tehtevêlkî
pehn bûn 1. meht bûn 2. pelçiqîn
pehn kirin 1. meht kirin 2. pelçiqandin
pehnî / pehnayî 1. rastayî 2. mehtî
pehnikî (navdêr, mê) panikî, panoşkî.
ji: pehnik + -î
pehnikî bûn (lêker)(Binihêre:) pehnikî
pehnikî kirin (lêker)(Binihêre:) pehnikî
pehnikîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pehnikî
pehnikîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pehnikî
pehtin (lêker)(navdêr, mê) hevîr kirin nan, nan çêkirin, nan biraştin.
Herwiha: patin, pahtin, paĥtin, peĥtin, petin, pêjan, pêjandin, pêjîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌حتن.
Bide ber: pêjin. Tewîn: Lêker: -pêj-. Mînak: Dibêje lê napêje. (Soza xwe bi cih naîne./Wek ku dibêje nake).
ji: rehê dema niha -pêj-, hevreha soranî پژان (pijan), zazakî pewten/poten (rehê dema niha -poc-), farisî پختن (poxten, rehê dema niha -pez-), parsî pic-, pehlewî pux-, avestayî pêç-, sanskrîtî पचति (paçeti-), rûsî печь (pêçi), yûnaniya kevn πέσσω (pêsso), albanî pjek, tokarî B päk-, latînî coquō (> inglîzî cook), inglîzî bake, almanî backen, holendî baken, bakken, swêdî baka, norwecî bake, danmarkî bage... hemû ji Proto-hindûewropî pekʷ- (kelîn, birijîn) Çavkanî: Cheung p.286, Watkins p.63, Etymonline.
: -pêj, -pêjî, pêjayî
pehtin / dipêje / bipêje 1. ji xwarinê re amade kirin 2. pijandin 3. stewandin *“temûz dipêje, tebax dirêje”
pej (navdêr, mê) sî, sîber, talde, pejan, hejik, tirrik, êzing, qirşik, şivist, kelem, darik, hûrik.
Herwiha: pejik pejk pêj pêjik pêjk pîj pîjik pîjk.
ji wêjeyê: Şeva reş pej vedane, hate ser min Li der dora Bedlîs û Wan û Mûşê ji Hejik an ra dibêjin pej. jêder
pejan (navdêr, mê) sîber, pej, talde, sî, sih, bersih, dera ku tav lê nade.
Bide ber: pêjan.
: pejanî
pejanî (navdêr, mê) rewşa pejanbûnê.
ji: pejan + -î
pejarî (navdêr, mê) derd, xem, kul, keser, keder, elem.
Herwiha: pejarîtî, pejartî.
ji wêjeyê: Li ba min derketin û derneketina vê qanûnê weke hev e, ne fêda wê heye û ne jî xisar, tenê dibe ko ji bo wan kesên ko dixwazin vê heyvê bi qerebalixî bibin ser û xem û pejariya Kerkûkê ji bîra xelkê bibin baş be.(Bedran Ehmed: Qanûna rojnamevaniyê derkeve çi ye û dernekeve çi ye!, Nefel.com, 12/2007).
ji: pejar + -î
pejbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pej
pejbûnîtî (navdêr, mê) pufbûn, pejbûn, awsanî, perçiftinîtî, pejkirinîtî, perçiftinîtî.
ji: pejbûn +-îtî
pejbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pej
pejikî (navdêr, mê) bijiqî, belavkirî, belav, çirv, çirvandî, peşilî.
ji: pejik + -î
pejilandin (navdêr, mê) perçiqandin, ji nav birin, herişandin, bdn, :ez di pejlînim em di pejilînîn tu di pejilînî hûn di pejilînin ew pejilîne, it ewan di pejilînin, pr, :dêbi +bdn bdb, :di pejiland di pejilandin db dûr, :pejilandibû pejilandibûb (f), :bi pejilîne bi pejilînin
pejilandin / dipejilîne / bipejilîne 1. hilweşandin 2. wêran kirin
pejilandinîtî (navdêr, mê) opkirinîtî.
ji: pejilandin +-îtî
pejilîn / dipejile / bipejile 1. hilweşîn 2. wêran bûn
pejin saloxdan, nirxandina mirov kar û tiştî, çewanîya tişt mirov û htd
pejinandin (navdêr, mê) nav lê dan, nav li xwe dan, bilindkirin, serêxistin, :bdn; ez di pejinînim em di pejinînîn tu di pejinînî hûn di pejinînin ew di pejinîne, it ewan di pejinînin, pr, :dê bi+bdn bdb, :di pejinand di pejinandin db dûr, :pejinandibû pejinandibûn (f), :bi pejinîne bi pejinînin, :;ta û çeqên daran jêkirin da jibo barî û sotinê hilû û dest xwe2bin kejaxtin, perjinandin, veperjandin
pejinandin / dipejinîne / bipejinîne kesaxtin
pejinîn (lêker) hishisîn, pêhisîn, h hishisîn, pê hisîn. Tewîn: -pejin-.
ji: pejin +-în
pejiqîyayene (Zazaki) (lêker) pijiqîn
pejiqnayene (Zazaki) (lêker) pijiqandin
pejiqnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pijiqandin
pejir (navdêr, mê) qebûl, pejirandin yan pejirîn.
Herwiha: pejr
pejirandî (rengdêr) ya/yê hatiye pejirandin anku qebûlkirin anku qebilandin.
Herwiha: pejrandî.
Hevwate: qebilandî, qebûl, qebûlkirî.
ji: pejirand + -î
pejirandin (lêker)(navdêr, mê) qebûl kirin, razî bûn, qaîl bûn, qanih bûn, bi tiştekê/î razî bûn: Divê em bipejirînin ku zimanê kurdî giringtirîn nîşana kurdbûnê ye. tişta/ê tê pêşkêşkirin wergirtin: Wî diyariya min nepejirand. (Nexwest wergire yan pê razî nebû.), bersiva erênî anku pozîtîv dan vexwendinekê anku dawetekê yan sparîşekê anku teklîfekê, destûr dan anku rê dan tiştekê/î bêyî ku dijî wê/wî derkeve: Wan nepejirand ku ez biçim. bawer kirin: Ew hebûna Xwedê dipejirîne. (Ew bawer dike ku Xwedê heye.), bi gotin yan bi dengdanê yan bi îmzayê gotin baş e: Perlemanê qanûnek nû pejirand. berpirsiyarî girtin ser milên xwe, xebitandin: Makîneya nû karteyên kevn napejirîne. destûr dan anku rê dan ku kesek beşdar bibe: Gelo ewropî dê bipejirînin ku Tirkiye bibe endamek Yeketiya Ewropayê?.
Herwiha: pejrandin.
Hevwate: qebilandin, qebûl kirinNêzîk, pesind kirin.
Têkildar: pejirîn.
ji: pejir + -andin, têkildarî پذیرفتن (pezîriften) ya farisî (rehê dema niha -pezîr-), pedîriften ya pehlewî, ji Proto-aryayî petî- + greb- (girtin) ji Proto-hindûewropî ghrebh-/gherebh-. Bo zêdetir agahiyan, binere girtin..
: pejirandî, pejirîner, pejirînerî
pejirandin / dibejirîne / bipejirîne 1. qebûl kirin 2. çespandin
pejirbar (rengdêr) qebûlbar, meqbûl, qebûlkirî, pejirandî, tişta/ê ku têt yan dikare bêt pejirandin.
ji: pejirîn - -în + bar.
: pejirbarî, pejirbarîtî, pejirbartî
pejirbarî (navdêr, mê) rewşa pejirbarbûnê, qebûlbarî.
ji: pejirbar + -î
pejirî (rengdêr) pejirandî, qebûlbûyî, qebilî, qebilandî, kesa/ê yan tişta/ê ku hatiye pejirandin anku qebûlkirin anku qebilandin.
ji: pejirîn
pejirîn (lêker) qebûl bûn, hatin pejirandin, hatin qebûlkirin, qebûlbûn, hatinpejirandin, hatinqebûlkirin.
Herwiha: pejrîn. Tewîn: Lêker: -pejir-.
Têkildar: pejirandin.
ji: pejir- + -în
: pejirbar pejirbarî pejirî
pejirîn / dipejire / bipejire 1. qebûl bûn 2. çespîn
pejirîner (navdêr) qebûlker, ya/yê ku tiştekî dipejirîne anku qebûl dike.
Herwiha: pejirêner.
ji: pejirandin
pejk çilka bijiyayî
1. (navdêr) Ew av yan jî tiştên wekî avê ku pijiqîne ser tiştekî yan belav bûne ser tiştekî.
Têkildar: pijiqîn
pejkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pej kirin
pejkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pej
pejkirinîtî (navdêr, mê) pejbûnîtî.
ji: pejkirin +-îtî
pejle (navdêr, mê) felc, şelal, felc, seqetî, kûd, şel, şil, şeple, şehitî, şal, felec, şat, qorimî, şeht.
Bikaranîn: Rengdêr: pejlebûyî
pejle bûn (lêker)felç bûn, şehitî bûn, şeht bûn, şehitîn, kûd bûn, şeple bûn, şel bûn, qorimî bûn, fecr bûn.
ji: pejle + bûn
pejlebûyî (rengdêr) (Binihêre:) pejle
pejmûrde 1. jihevdeketî 2. perîşan, şerpeze
(rengdêr) kincirr, perritî, pirtikî, rîçal, şaltûpalt, şeletan, şelax-pelax, pergende, cil û cawên kevn û dirriyayî, perîşan, şerpeze, kepaze, rezîl, riswa, belingaz, reben.
Herwiha: pejmurde, peşmurde, peşmûrde.
ji wêjeyê: Dev ji wan teoriyên peşmûrde berde Evdile Beg!(Netkurd.com, 4/2007).
Bikaranîn: Lêker: pejmûrde bûn, pejmûrde kirin. Navdêr: pejmûrdebûn, pejmûrdekirin. Navdêr: pejmûrdebûyî, pejmûrdekirî.
ji: ji farisî پژمرده (pejmordê: çilmisî) ji پژمردن (pejmorden: çilmisîn) belkî ji پژمردن (pej: qurmiçî) + مردن (morden: mirin).
: pejmûrdeker, pejmûrdeyî
pejmûrde bûn (lêker)(Binihêre:) pejmûrde
pejmûrde kirin (lêker)(Binihêre:) pejmûrde
pejmûrdebûn (navdêr)(Binihêre:) pejmûrde
pejmûrdebûyî (rengdêr) (Binihêre:) pejmûrde
pejmûrdeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pejmûrde dike.
ji: pejmûrde + -ker
pejmûrdekirî (rengdêr) (Binihêre:) pejmûrde
pejmûrdekirin (navdêr)(Binihêre:) pejmûrde
pejmûrdetî (navdêr, mê) derbederî, pertalbûn, gincirî, kuncîn.
ji: pejmûrde +-tî
pejmûrdeyî (navdêr, mê) rewşa pejmûrdebûnê.
ji: pejmûrde + -î
pejn pêjn
nêrîn, dûrendîşî, feraset, hest, hîs, pêjn, dilîn, bang, deng, qalme-qalm, xirecir, awaz, sewt, tîrêjên rojê
pejnayî (navdêr, mê) hisiyat.
ji: pejn +-ayî
pejnbar (rengdêr) hestyar, pejnker, hesas.
ji: pejn +-bar
pejndar (rengdêr) hesas, hestdar, bihest, bipejn, zîz, xeyidok
pejndarî (navdêr, mê) hestdarî, dilzîzî, hestgermî, diltenikî, dilşoşî, hestgerî, hestyarî.
ji: pejndar + -î
pejnî (navdêr, mê) hestî, hîsî, dilînî.
ji: pejn +-î
pejnker hestyar, bihîzyar, hisgir, hesas, pejnbar
pejnkerî hestyarî, bihîzyarî, hesasî, hisgirî, hesasiyet, pejnbarî
pek (navdêr, mê) pizika mezin û bi nêm: pekek di lêva min de şên hatiye..
Bikaranîn: Lêker: pek anîn. Navdêr: pekanîn Tirkî: (rengdêr) sirt , req , hişk , sext , pihêt , tund zexm , saxlem , tirûşdar gelek , pir , zor : pek yoruldum ez gelek westiyam : bu kitapları pek okumam ez van pirtûkan pir naxwînim zû , bi lez û bez : pek gittiği için yoruldu ji bo ku zû çû loma reht bû
pek anîn (lêker)(Binihêre:) pek
pekandî (rengdêr) hilbirrandî, raqetandî, birrî, torkirî.
ji: pekand + -î
pekandin (lêker)pengizandin, hilpekan­din, hilperikandin, hilpe­kandin, ferqizandin, lotikandin, pijikandin.
ji: pek +-andin
pekandin / dipekîne / bipekîne 1. pengizandin 2. firandin 3. derew kirin
pekhatî (rengdêr) (Binihêre:) pek
pekîn / dipeke / bipeke 1. pengizîn 2. baz dan 3. firîn
pekîner 1. zirzop 2. jiberavêj
pekînok (navdêr, mê) pekîner, pengijok.
ji: pekîn +-ok
pel [I] 1. per 2. rûpel 3. belçik *“pelên darê, darê dixemilînin” [II] car, teql, qol
1. pelên daran (navdêr, nêr) belg, pelg, belçim, belçîm, bilçik, belçûm, pelçim, pelçîm, pelçûm, parçeyên çeqên daran ve şên dibin (pêşî ji bişkojan dipişkivin, paşî kesk dibin û taliyê dibeyin anku zer dibin û diwerin anku diweşin), perr, kaxez, weraqe, belgename.
Herwiha: bel , belg, pelg, pelç.
Bide ber: pell pal pêl pil pîl pol pul pûl bel.
ji: Proto-hindûewropî: welə- (hirî, pûrt) > wolko- (mû, hirî, pûrt; giya; daristan) , Proto-aryayî: warka- (belg, pel) Avestayî: verke- (belg, pel) Pûnjabî: wrgr (belg, pel) Middle Persian: werg (belg, pel) Sogdî: wrkr (belg, pel) Farisî: berg (belg, pel) Mazanderani: verek (belg, pel) Kurdî: belg > pelg > pel Zazakî: velg (belg, pel) Sanskrîtî: velke- (perr, bask) ...Latînî: vellus- (hirî, pûrt) Almanî: Wolle- (hirî, pûrt) Înglîzî: wool- (hirî, pûrt) Çavkanî: Horn p.47, Lubotsky, Watkins p.98 Pokorny: 1139.
Bikaranîn: Lêker: pel girtin. Navdêr: pelgirtin, pelçûn.
: Elbanî: fletë, Alm.: Blatt, Îng.: leaf, leaves p, İnglîziya kevn: blæd, leaf, Katalanî: full, fulla, Danîmarkî: blad, Îsp.: hoja, folio, Esperanto: folio, Faroeî: blað, Fînlandî: lehti, Fr.: feuille, Frîzyanî ya Roava: bled, Galiya Skotî: duilleag, Îbriya kevn: עלה nêr, Hûngarî: levél, Îdoyî: folio, Îndonezî: daun, Îzlandî: lauf, Ît.: foglia, foglio, Mayayî: le’, Holendî: blad, vel, Norwecî: blad, Papyamentoyî: blachi, Polonyayî: arkusz, kartka, liść, Por.: folha, Romanî: frunză, Rûsî: лист (list), Sirananî: wiwiri, Swêdî: blad, Swahîlî: jani, Tagalog: dáhon, Çekî: list, Tr.: yaprak, Çolyanî: patúkh (p patúyal)
pel anîn bîra dizan (biwêj) çareseriya ku ye li hember nafikire, bi bîra wî xistin. kuro tu tenagihîjî ku tu bi wan gotinen xwe pelan tînî bîra dizan ? pel: kevirên ne zêde mezin. lê ne jî zêde piçûk ku mirov dikare bi destan biaveje.
pel avêtin (yekî) (biwêj) paşgotiniya yekî kirin. di wê civînê de jî, tahar hema pel diavêtin reso, lê kesî guh nedidayê.
pel çêkirin (lêker)(Binihêre:) pel
pel dan (lêker)(Binihêre:) pel
pel derketin (lêker)(Binihêre:) pel
pel girtin (lêker)(Binihêre:) pel
pel ji darê ketin (biwêj) mirin, têkçûn. pel ku ji darê ketin bi şûn de, tu çi bibêjî, kêr nake.
pel lê weşîn (biwêj) rewş xera bûn. ji hêz ketin, pir bûn. berê çi hunermendeke spehî bû, lê îropel li wê weşîne.
pel lê xistin, gilî jê derxistin (biwêj) bi zorê yan jî bi konevanî armanc û raza kesekî hîn bûn. armanca wê tiştekî din e. ew bi zanahî pelan li henîfeyê dixe, giliya jê derdixe.
pel vedan (lêker)(Binihêre:) pel
pel weşandin (lêker) pelç weşandin, pel daweşandin, pel werihandin.
ji: pel weş +-andin
pel xwarin gon xwarin
pelamar (navdêr, mê) êriş, hicûm, suîqest,bikaranîna hêzê bo ziyandanê, çûn derekê yan nêzî kesekê/î daku ziyanê bigihîniyê (bi taybetî di cengê de).
Bikaranîn: Lêker: pelamar birin (ser), pelamar kirin (ser), pelamar sekinandin ketin ber pelamarê/pelamaran rê li pelamarê/pelamaran girtin.
ji wêjeyê: Pirsa êzidiya, hizir û serinca dîrokzanan ne rakêşaye û gelek bi kêmî û kurtî basî wan hatiye kirin. Basî wan( belku ji bo cara yekê) di pirtûka Şaristanî de, yê ku di sala 1153 Z de, koç kirî, hatiye kirin û careka din jî, di pirtûka Siyahetnama Olya Çelebî de, ku ew jî, di sala 1680 Z de, miriye, hatiye kirin. Jiber hindê jî, dema şêx Adî dest daye ser ola Êzidiya, êdî wan nekarî roleka giring bilîzin û cihên tiliyên xwe di dîrokê de çêkin. Lê ew li Kurdistanê jiyan û xwe ji hêriş û pelamarên musilmanan parastin. Çinku bi hizra musilmanan, ew kafir û gawir bûn û Şeytan diperistin. Bo cara dawiyê jî, di destpêka çerxê 19 ê Z de, ew ketine ber hêrişa Mehemed Paşayê Rewandizî, ku bi Mîrê Kore nav dikirin. Jiber hindê jî, roj li pey rojê, ew kêm dibûn û her hind mabû bêne qirrkirin.(Pîr Memo Osman: Felsefa ola êzidiyan û koka wî, wergerrandin: Xelîl Duhokî, Newroz.com, jêwergirtin: 1/2006).
: pelamarber, pelamarberî, pelamarbir, pelamargir, pelamargirî, pelamarkar, pelamarkarî, pelamarker, pelamarkerî, pelamarkir, pelamarvan, pelamarvanî
pelamar kirin (lêker)(Binihêre:) pelamar
pelamardan (navdêr, mê) êrîşkirin.
ji: pelamar +dan
pelamargir (navdêr, mê) kesê/a pelamaran digire.
ji: pelamar + -gir
pelamargirî (navdêr, mê) karê pelamargiriyê.
ji: pelamargir + -î
pelamarkarî (navdêr, mê) rewşa pelamarkarbûnê.
ji: pelamarkar + -î
pelamarker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) êrişker, hicûmker, ya/ê pelamar dike.
ji: pelamar + -ker
pelamarkirî (rengdêr) talankirî.
ji: pelamar +kirî
pelamarvanî (navdêr, mê) karê pelamarvanan.
ji: pelamarvan + -î
pelandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pelandin
pelandin (lêker)(navdêr, mê) vekolîn, venêrîn, lê gerrîn, lêkolîn li ser tiştekî kirin, gemirandin, perixandin, rapelandin, firkandin, mist dan. Tewîn: Lêker: -pelîn-.
ji wêjeyê: Usûlên zanistî wiha dibînin, ku gava mirov bixwaze bersiva helwestekê, nerînekê, boçûnekê bide, divê berî pêşî hemî derorên mijara xwe bipelîne, û di pey re rahêje pênûsê, lê mixabin diyarkirina kêmasiyekê hersa hevpîşeyê me Siyamend hilda jor, keland, û ew dûrî rêbazên zanistî xist.(Heyder Omer: Çima li ba xelkê rûmet e û li ba me robet e?!, Diyarname.com, 7/2009).
: pelandî, pelîner
pelandin / dipelîne / bipelîne 1. teselî kirin 2. temasî lê kirin 3. miz dan
pelaş 1. giyayê bêkêr; pûş 2. kewaşe
(navdêr, nêr) pûş, pelax, giyayê hişkbûyî, gîhayê hişk: pûş û pelaş.
Herwiha: pelax.
Bide ber: belaş.
: pelaşî
pelaş bûn (lêker)(Binihêre:) pelaş
pelaş kirin kewaşe kirin
(lêker)(Binihêre:) pelaş
pelaşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pelaş
pelaşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pelaş
pelaşî (navdêr, mê) rewşa pelaşbûnê.
ji: pelaş + -î
pelaşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pelaş kirin
pelaşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pelaş
pelaştî (navdêr, mê) quî, qulçik, qulêr, qewar, qawêr, ka rik, baxor.
ji: pelaş +-tî
pelaştin (lêker)rakirin, hilweşandin, hilşandin, rûxandin, herîfandin, pelişandin, remandin, hedimandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin, herîftin, felişandin, herîşandin, fersandin, hurçandin. Tewîn: -pelêş-.
ji: pelaş +-tin
pelate 1. belav 2. belawela
(rengdêr) berbelav, belawela, pijale, ji hev dûr, her yek yan her hinek li derekê.
Herwiha: pilate.
Bikaranîn: Lêker: pelate bûn, pelate kirin. Navdêr: pelatebûn, pelatekirin Rengdêr: pelatebûyî, pelatekirî.
ji: belkî Proto-hindûewropî pleth₂os (pan, berfireh), hevreha fire ya kurdî, firewan ya soranî, pehn ya farisî, ?????? (freʮeh-) ya avestayî, प्रथस् (práthas), լայն (leyn) ya ermeniya kevn, plain ya inglîzî, lled ya weylsî, πλάτος (platos, fireh) ya yûnaniya kevn, platus ya planus. Yan jî ji zimanekî samî, bo nimûne jiarami ܦܪܕ (p-r-d-: belav bûn/kirin) yan bi rêya zimanekî din bi metatezê jiakadi paṭāru DUḪ: belav bûn/kirin).
: pelatehî, pelatetî, pelateyî
pelate bûn (lêker)(Binihêre:) pelate
pelate kirin (lêker)(Binihêre:) pelate
pelatebûyî (rengdêr) (Binihêre:) pelate
pelatekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pelate kirin
pelatekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pelate
pelatetî (navdêr, mê) rewşa pelatebûnê.
ji: pelate + -î
pelatînk (navdêr, mê) perperik, pelîtank, pinpinîk, perwane, minminîk, baperrik, îdîdok, belîtang, bilbilîtank, belatînk, perperok, firfirok, pepûle, mînmînik, pînpînik, papîk, pelpelîsk, pilpilîng, pinpinî, sîperik, belbelîtanik, pirpirînk, pîtanok, mînik, pirik, perpereng, tîftolok, melmelok, têr, nîfrok, teyrikê cinetê,têr, hin ajelên firrok yên hûrik û çarbaskî ne.
Bide ber: mêş, vizik, pîşo, wêz, moz, kulî, kalik, pîrik, kêzikLi gor deveran, Pinpinîk(wêranşar-riha), Pirpirok(sêrt), Perperok(mûş-kop)(wan-west​an)(heqarî-gever), Perperînek(mêrdîn), Sîsirk(heqarî-merkez), Minminîk(îdir)(agirî)(wan-​ozalp), Papîk (Bismil-Xanoser) (ji hevalên xwendekar hate pirsîn û evan bersîvan hate dayîn).
: pelatînkîHerweha, perîdank, perperik.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: pelatînk soranî: pepûle kelhûrî: hewramî: lekî: zazakî: perperik, cincinike, çînçinike, minminike, pelpelike, perperike, pinpinîke, pisperike, sîsperike.
ji: Ji pel, pirraniya navên din yên devokî onomatopoetîkî ne.
pelatînkî (navdêr, mê) rewşa pelatînkbûnê.
ji: pelatînk + -î
pelax çêreya hişkbûyî
pelaxtin / dipelixîne / bipelixîne 1. bi ser hev de tewandin û pelçiqandin 2. dewixandin û hûrî ser hev kirin
pelçim belçik
pelçimok (navdêr) ajaleke bi memik û dikare bifire, bi taybeti bi şev derdikevin nêçîrê
pelçîmok beralîkirin peleçemk
pelçiqîyayene (Zazaki) (lêker) pelçiqîn
pelçiqnayene (Zazaki) (lêker) pelçiqandin
pelçiqnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pelçiqandin
pelçixî (rengdêr)
pelçixî bûn (lêker) pelixî bûn, kelepotkî bûn, qusîn, pixunîn, kelpitîn, dewixîn, qusqusîn, kurkusîn.
ji: pelçixî + bûn
pelçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pel
peldan (navdêr, mê) (Binihêre:) pel
peldank 1. rûpeldank 2. diravdank
(navdêr) Klasor: Amûra ku çend pelge tê de tê parastin. Peldank hem wekî amûreke arşîvê di jiyanê de, hem jî di komputerê de tê bikaranîn
peldar (rengdêr) (navdêr) bipel, riwekên ku pel anku belg hene yan dibin.
Herwiha: belgdar, pelgdar.
Têkildar: pelwer, pelwerîn.
ji: pel + -dar.
: peldarî, peldarîtî, peldartî
peldarî (navdêr, mê) rewşa peldarbûnê.
ji: peldar + -î
pele lez
(Soranî) (navdêr, mê). Bi kurmancî: lez, ecele, bizavKurdî (Zazaki) (navdêr, mê) pel, perr
pele kirin lez kirin
(lêker)(Binihêre:) pele
peleçemk (navdêr)(navdêr, mê) çekçekûle, şevşevok.
ji: Pel an per +çem an çerm + k
peleçeng peleçemk.
ji: pel an per + çeng
peledîn (rengdêr) aqilsivik, tirredîn, delodîn, hol, cahil, nezan, nefam, bêhiş, bêaqil, heşsivik, xişîm, naşî, şêt.
Herwiha: beledîn, behledîn, pehledîn.
ji: behle + dîn.
: peledînî, peledînîtî, peledîntî
peledînî (navdêr, mê) rewşa peledînbûnê, aqilsivikî, tirredîn, delodînî, bêteşetî, pêkenokî, qerfokî.
ji: peledîn + -î
pelekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pele kirin
pelekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pele
pelemar 1. firsenda demdemî ya ku her carê bi dest nakeve 2. êrîş
pelemar dan êriş kirin
pelên kulîlkê pelên çîçekê, çiçek yapraği
pelendar 1. çoyê darînî an jî ji lekê yê ku hêzên ewlehiyê bi kar tînin û bi kêrî lêdanê tê 2. fîşenga ronîker a ku ji bo kifşkirina hedefê tê teqandin
(navdêr, mê) ingûz, doqik, doqişk, ço, çov
pelepel (hoker) bilez, zû, lezgîn, acîl.
ji: pele
pelerîn (navdêr, nêr) cibe, eba, hewran, palerîn, perdele
peleseng (navdêr, mê) belesan, balsam
pelesengkî (navdêr, mê) bi pelesengî.
ji: peleseng +-kî
pelewanî (navdêr, mê) fêrisî, çelengî, çalakî, qehremanî, şampiyonî, zîrekî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî, cesaret, netirsî, bêtirsî, cesûrî.
Herwiha: pahlewanî, pahlewanîtî, pahlewantî, palewanîtî, palewantî, pehlewanî, pehlewanîtî, pehlewantî, pelewanîtî, pelewantî.
Bide ber: melevanî.
ji: pelewan + -î
pelexîyayene (Zazaki) pelixîn
pelezê (navdêr, mê) bilbiz, pelezêsk, menewîş
pelezêsk (navdêr, mê) sosin: zembeq, berfîn, leylank, hin cûnên gulên kulîlkdar in ku hem beyar şên dibin û hem jî tên çandin (kulîlkên wan bi taybetî spî ne), Sosin: navek keçan e.
Herwiha: sosenBi alfabeyên Kurdî-Erebî: سۆسنBinere.
Herwiha: beybûn, çatir, firîz, heliz, hermel, hêro, nefel, nêrgiz, rihan, sorgul.
ji: hevreha farisî سوسن (sûsen), pehlewî ????? (sosen), erebî سوسن (sewsen), îbrî שושן (şoşan), aramî שושנא/ܫܘܫܢܬܐ (şûşena), ermenî շուշան (şuşan), yûnanî σοῦσον (souson), gurcî შროშანი (şroşani), akadî şêşanu, hemû jimisri ş-ş-n. Navê jinan yê ewropî Susan ji navê vê gulê ye. Navê kurdî Zozan li ber wî navî hatiye çêkirin lê di pratîkê de wek ku ji peyva zozan hatibe çêkirin tê fehmkirin..
: sosinî. Navê zanistî: Lilium
pelg cureyekî daran e *”sîbera pelgê, ne ji bo xwe ne ji bo xelqê”
pelgez (navdêr, mê) Amrazên ku ji du mil yan du pêyên bi hev ve girêdayî yan menteşe kirî ve pêk hatiye û ji bo girtin, hilkirin, hilgirtin yan jî tevdana tiştekî tê bikaranîn. Bi taybetî ji bo hilgirtin û tevdana bizotên di menqelan de tê bikaranîn.
Hevwate: arkolk gasik kerexne maşik
pelgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) pel
pelhewes (navdêr, mê) belghevês, belgşordeq, şordeq, belhewîs, tirşing, pelhewêz. Navê zanistî: Plantago major.
ji: pel (belg, pelg) + hewes
pelhewêz (navdêr, mê) pelhewes, belghevês, belgşordeq, şordeq, belhewîs, tirşing
pelî 1. xwarinek ji arî, rûnî û xwê (navdêr, mê) arxafk, xwarinek e ku ji arî, rûnî, avê û xwê tê amadekirin.
Herwiha: pelû, pelûk pelûl pelûr.
ji wêjeyê: Dibêjin Serokwezîrê Filistînê Ismaîl Haniyeyê ku berî demekê zimandirêjîya pêşmergeyên Kurd kiribû, poşman bûye û bi nameyekê tifa xwe alastiye. Yanî, Hanîye bi zimanan ket ser binê beroşa pelûlê, alast û her alast.(Lotikxane.com, 12/2006) 2. xirab, bed (rengdêr) xirab, bed, nebaş, şeytan.
Herwiha: pelîd.
ji wêjeyê: Di nav êla Berazan de gava bavekî baş, zarokekî wî ne baş be, û gava bavekî pîs zarokekî wî baş derikeve dibêjin: Ji weliyan pelî û ji peliyan welî..
: peliyane pelîtî 2. ji pel. Binêre;, pel
pelîd 1. nebaş 2. îblîs, şeytan
(rengdêr) pîs, gemarî, alûde, qirêj, heram.
Herwiha: pelît.
Bide ber: felîte.
ji: pelîdane, pelîdî, pelîdîtî, pelîdtî
pelîdî şeytanî
(navdêr, mê) aşûyî, pîsatî, gemar, alûdeyî
pelije qismet, nesîb
pelijîn (navdêr, mê) bizivîn, xebitîn, bdn, :ez di pelijim em di pelijîn tu di pelijî hûn di pelijin ew di pelije, it ewan di pelijin, pr, :dêbi +bdn bdb, :ez di pelijîm em di pelijîn tu di pelijî hûn di pelijîn ew di pelijî ewan di pelijîndb dûr, :ez peljîbûm em pelijîbûyn tu pelijîbûy hûn pelijîbûn ew pelijîbû ewan pelijîbûn (f), :bi pelije bi pelijin, kar kirin
pelijîn / dipelije / bipelije 1. bizivîn 2. xebitîn
pelik (navdêr, nêr) pelê madenî,axilbe yên ji zêr yan jî zîv, me di dawetê de pelikek avêt
pelîka behane, hincet
pelîkan (navdêr) keravî, firrindeyek koçer yê gir û avî ye, nikilê wî dirêj e, bi xwarina masiyan dijî, hêlîna xwe li ber golan yan jî li ser daran ava dike û 2 - 3 hêkan dike.
Herwiha: pêlîkan. Bi soranî: kelkespî, seqaqoş.
ji: ji frensî pélican yan ji inglizî pelican ji latinî pelicanus ji yunanî πελεκάν (pelekan) ji πέλεκυς (pêlekus) jiakadi pilaqqu jisumeri belek.. Navê zanistî: Pelecanus
pelikandin (lêker)dexisandin, behecandin, pûkandin, pûkepûk kirin, jêgazinkirin, jêgilîkirin, jêgazinîn.
ji: pelik +-andin
pelikî (navdêr, mê) pelîn, belgin.
ji: pelik + -î
pelikîn (lêker)dexisîn, dexs, hesidîn, çavnebarîkirin, kimreşîkirin, zikreşîkirin, hesûdîkirin. Tewîn: -pelik-.
ji: pelik +-în
pelikîyayene (Zazaki) (lêker) pelikîn
peliknayene (Zazaki) (lêker) pelikandin
peliknîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pelikandin
pelîn tiştê ji pelan çêbûye
(navdêr, mê) giyayê ku vexwiraka absîntê jê tê çêkirin. Navê zanistî: Artemisia absinthium.
ji: Bi rêya tirkî pelin jibulgari пелин (pêlîn), hevreha rûsî полынь (polýn), çekî pelyněk, polonî piołun.
: Pelîn
pelînxane (navdêr, mê) muayenexane.
ji: pelîn +-xane
pelişandî (rengdêr) fesxkirî, feşilandî, herîfandî, hilweşiyayî, rûxiyayî, herîfî, herîftî, hilşandî, hirşiyayî, hilweşandî, hedimandî, redimandî, rûxandî, felişandî, pelişî, wêran, kambax, kavil, dêris.
ji: pelişand + -î +
pelişandin hilweşandin, rûxandin, pelaştin, herîvandin, herîftin, hedimandin, herîfandin, xirab kirin, hilşandin, remandin, roxandin, xirandin, xarkirin, xerimandin, zerzilandin, felişandin, herîşandin, fersandin, hurçandin
pelisandin firikandin, pişirendin, çilmisandin, çermisandin, tewifandin, pelimandin, miçiqandin, zerhimandin, zuhumandin, çinîn, rûçikandin, rûqiçandin
pelişandin / dipelişîne / bipelişîne hilweşandin, rûxandin
pelisandin / dipelisîne / bipelisîne 1. hûr kirin 2. çînîn
pelîse pelije, qismet
pelisî (navdêr, mê) çilmisî, tewifi, tewifok, çermisî, pelimî, zerhimî, çilmisok, zirhimok, rengavêtî, rengqelibî.
ji: pel +-isî
pelisî bûn (lêker) çilmisî bûn, çilmisokî bûn, çermisî bûn, pelimî bûn, tewifokî bûn, rengavêtî bûn, rengqelibî bûn.
ji: pelisî + bûn
pelisîbûn (navdêr, mê) çilmisîbûn, çilmisokîbûn, çermisîbûn, pelimîbûn, tewifokîbûn, rengavêtîbûn, rengqelibîbûn.
ji: pelisî +bûn
pelişîn (navdêr, mê) têkçûna şêweyê teyan bi givaştinê, herişîn, :xirxalên tirombêlê pelişîn, :selik di bin barî ve pelişî
pelişîn / dipelişe / bipelişe 1. tev dan, tev li hev kirin 2. hilweşîn, rûxîn
pelişîn hev hilperikîn hev û li hev xistin
pelişîyayene (Zazaki) (lêker) pelişîn
pelişnayene (Zazaki) (lêker) pelişandin
pelişnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pelişandin
pelişqe 1. pûç 2. kevin û peritî
pelişqe bûn 1. pûç bûn 2. kevin bûn û peritîn
pelişxe (rengdêr) xirabe, şkestî, bêserûber, tarûmar.
: pelişxetî, pelişxeyî
pelişxetî (navdêr, mê) rewşa pelişxebûnê.
ji: pelişxe + -tî
pelîtî (navdêr, mê) rewşa pelîbûnê.
ji: pelî + -tî
pelixandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pelixandin
pelixandin (lêker)(navdêr, mê) perçiqandin, herrişandin, merriçandin, zirviçandin, hilweşandin, têk birin, ruxandin, şkandin, eciqandin, esirandin, merçiqandin, çewisandin. Tewîn: Lêker: -pelixîn-.
Herwiha: pelaxtin /-pelêx-/.
Têkildar: pelixîn.
ji wêjeyê: Gelê Kurd ji bo azadiya xwe ya netewî, gellek ji zû ve, têkoşîna xwe dike, di golên xwînê de tê gevizandin û qirkirin, Bajar û gundên Kurdan tên wêrankirin, cî û warên wan tên sotandin û xêr û bêrên Kurdistanê tên talankirin. Ji serdema Ebbasiyan ve ta roja îro, serwer û rêberên Kurdan seriyên xwe li hember zordariyê, nemirovatiyê û bêdadiyê rakirine û bi darê zorê hatine pelixandin. Hinek hatin girtin û seriyên wan jêkirin, hinek hatin sotandin an jî piştî leşwêraniyeke nemirovî jîna xwe ji dest dan û hinek jî hatin mişextkirin, birçî û hejar mirin, an jî jîna xwe di bendexane û zîndanên hov de borandin. Lê kesekî ji wan seriyê xwe li ber neyaran neçemand û bo rizgarkirina kesaniya xwe ji dardakirin û kuştinê li ber neyaran negeriya û lava nekir.(Cankurd: Destpêk, Mnyekta.com, 7/2007).
: pelixandî, pelixîner
pelixandin / dipelixîne / bipelixîne pelaxtin
pelixî (rengdêr) tişt yan jî kesê/a ku di bin tiştekî gran de pahn bû ye.Solên pelixî;petêxên pelixî.
Bikaranîn: Lêker: pelixî bûn, pelixî kirin. Navdêr: pelixîbûn, pelixîkirin Rengdêr: pelixîbûyî, pelixîkirî
pelixî bûn (lêker)(Binihêre:) pelixî
pelixî kirin (lêker)(Binihêre:) pelixî
pelixîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pelixî
pelixîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pelixî
pelixîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pelixî kirin
pelixîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pelixî
pelixîn (lêker),mê, li bin tiştekî gran pahnbûn,eciqîn serê kûçikê reben di bin tekeran de pelixî. Tewîn: -pelix-
pelixîn / dipelixe / bipelixe 1. bi ser hev de tewîn û pelçiqîn 2. dewixîn û hûrî ser hev bûn
pelixîyayene (Zazaki) (lêker) pelixîn
pelixnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pelixandin
peliyane (rengdêr) bi awayekî pelî.
ji: pelî + -ane
pelizîyayene (Zazaki) (lêker) pelizîn
peliznayene (Zazaki) (lêker) pelizandin
peliznîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pelizandin,
pelkî (navdêr, mê) tik, çik, qinc.
ji: pel +-kî
pelosî (navdêr, mê) bêzarî, dilsarî, zivêrî, kerihîtî, keraxî.
ji: pel +-osî
pelp pelîka
pelpelîk (navdêr, mê) kewî, xapenk, xapeng, pêpelûk, pêpelan, pêpik, pêpask
pelpelîsank (navdêr, mê) pelatînk
pelpelok (navdêr, mê) pelatînk.
Bikaranîn: Devoka Licê
pelpût kirin 1. eyb bi derewan veşartin 2. derew pîne kirin
pelq pelqik, bilqik, bilqitk, peqik, peqpeqonk, peqilk, bilqiq, peq, peqok, peqpeqok, peqijok, biloq, bil, şîreq, şîrq, werm, werimîn
pelqî (navdêr, mê) deqdeqî, pelepûçkî, porgî.
ji: pelq +-î
pelqik (navdêr, mê) pelq, bilqik, bilqitk, peqik, peqpeqonk, pilqik, batîvk, biqbiqok.
ji: pelq +-ik
pelqik dan (navdêr, mê) bijû dan, gircomî bûn, kelepotkî bûn, girûzekî bûn.
ji: pelq +-ik + dan
pelqikdan (navdêr, mê) balondan, perik, perikdan, bijûdan, gircomîbûn, kelepotkîbûn, girûzekîbûn.
ji: pelq +-ik +dan
pelteyek goşt bûn (biwêj) piçûk, lawaz û jar bûn. ew hê pelteyek goşt e, ma mirov qet ji wê dixeyîde, porkurê?
peltî (navdêr, mê) tebatî, bêlebatî, bêbizavî, bêçalakîtî, bêlivî, bêtevgerî, bêhereketî.
ji: pel +-tî
pelû kanikên çavan
pelûl pelûrê ku bi doşavê hatiye çêkirin
(navdêr, mê) xwelî, arxavk, pelî, gabol, şîre û arvanê di nava hev de kelandî.Bastêq ji pelûlê çêdibe.. helaw.
Herwiha: pelîl, pelîr, pelûr, pewûl
pelûr xwarinên ku zêde pijiyane û êdî şibihîne hêvîr
pelwer (navdêr, mê) dar û terraşên ku pelên anku belgên wan diwerin (bi taybetî payizan), darên ku pelên xwe anku belgên xwe diwerînin:Çinar darek pelwer e..
Herwiha: belgwer, belgwerîn, pelgwer, pelgwerîn, pelwerîn.
Dijwate: herşênNêzîk, darpel, peldar.
ji: pel + werîn - -în.
: pelwerî, pelwerîtî
pelwerî (navdêr, mê) rewşa pelwerbûnê.
ji: pelwer + -î
pembe (navdêr, nêr) kinûşk, helesor, şîrik, pîvazî, sûf, rengê sorî vebûyî: Yek ji van rengan: Reng,FEC3AC,FEBFD2,FF7FCF,FD3F92, pembû.
Herwiha: penbe.
ji wêjeyê: Xanima ku li alê rastê ê bernamekar rûniştibû lingê xwe yê rastê avêtibû ser lingê çepê , pêlavek qahveyî û poztûj li lingê wê û qazaxekî rengesor û pembe ku gazî hevdu dikirin li xwe kiribû. Berçavkên çargoşe û modern li ber çavên wê bûn. Bixwebibawer û piştrast bi giranî rûniştîbû. Xanima ku li himber bernamekar rûniştibû, te digo qey porê wê ji qîrê derxistine û di peyda jî di rûnê zeytê da gerandine, weha reş û dibiriqî. Lê ew bi xwe hinek şermok bû û bi çavên huznî li dora xwe mêze dikir..
ji: jiari, hevreha kurmancî pembû, farisî پنبه (penbe: pembû). Maneya eslî pembû ye lê paşî wateya rengekî girtiye..
Bikaranîn: Lêker: pembe bûn, pembe kirin. Navdêr: pembebûn, pembekirin Rengdêr: pembebûyî, pembekirî.
: pembeyî, pembeyîtî
pembe bûn (lêker)(Binihêre:) pembe
pembe kirin (lêker)(Binihêre:) pembe
pembebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pembe
pembebûyî (rengdêr) (Binihêre:) pembe
pembekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pembe kirin
pembekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pembe
pembeyî (navdêr, mê) rewşa pembebûnê, pîvazî, mêxik.
ji: pembe + -yî
pembo çêreyeke cihên avî ye û jê qumaş û pîne tên bidestxistin
binerin: pembû
pemboyîn pînê û pirtiyê ku ji pemboyî çebûye
pembû (navdêr, nêr) riwekek e ku guliyên wê spî û nerm in mîna hiriyê û cil jê tên çêkirin, berhemê wan riwekan.
Herwiha: pambî, pambû, pambwî, pembî, pembo, pembwî, pemi, pemû.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌مبوو.
ji: jiari, hevreha din ya kurmancî pembe, feylî pemig, pehlewî pembuk, pembek, farisî پنبه (penbe). Di yûnaniya kevn de wek βομβύξ (bombûks) berî zimanên îranî hatiye qeydkirin. Lê tê zanîn ku çandina pembû ji rojhilatê ve ber bi rojavayê ve çûye loma peyva yûnanî divê ji zimanên îranî be, ne berevajî. pambıq ya azerî, pamuk ya tirkî, памук (pamuk) ya bulgarî/bosnî/makedonî/sirbî/xirwatî, բամբակենի (bambakênî) ya ermenî, ბამბა (bamba) ya gurcî... ji zimanên îranî ne. Peyva inglîzî cotton, fransî coton, spanî algodón, portugalî algodão... jî ji rojhilatê ne, ji erebî قطن (quṭin/quṭun) yan القطن (el-quṭin, el-quṭun). Lê peyvên cermenî - wek almanî Baumwolle, swêdî û norwecî bomull, danmarkî bomuld - tevî nêzîkî dirûvê xwe jî - ne ji îranî yan yûnanî ne, lê ew maneya hiriya daran didin, bi almanî Baum (dar) + Wolle (hirî)..
: pembûçin, pembûçinî, pembûçin, pembûçînî, pembûstan, pembûyî. Navê zanistî: Gossypium.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: pembû, pembo soranî: loke zazakî:
pembû çandin (lêker)(Binihêre:) pembû
pembûdar (rengdêr) bipembû.
ji: pembû +-dar
pembûjen (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê pembû vediçirîne
pembûk (navdêr, mê) pemûk.
ji: pembû +-k
pembûyî (navdêr, mê) rewşa pembûbûnê.
ji: pembû + -yî
pena 1. hawar 2. daxwaz 3. hêvî
(navdêr, mê) sitare, sitargeh, cihê ewle, dera temîn, cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite, pişgirî, piştevanî, destek, alîkarî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌نا.
ji: jisorani په‌نا (pena) yan bi rêya soranî ji farisî پناه (penah), hevreha pehlewî ???? (penah). Peyva pena vê dawiyê bi rêya zimanê nivîskî ketiye nav gel, di devokên kurmancî bi xwe de nîne. Penah ya tirkî, پناه (penah) ya urdûyî û पनाह (penah) ya hindî ji îranî - bi taybetî ji farisî - hatine wergirtin..
: penaber, penaberî, penageh, penahind, penahindî, penaxwaz, penaxwazî
pena geh (navdêr, mê) hevari, pîtak, harîkarî, hawar, yarmetî.
ji: pena +-geh
pena kirin (lêker) embar kirin, hewandin, dagirtin, rêz kirin.
ji: pena + kirin
penabat (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) navê diravê kurdan yê kevin e...
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
penaber kesê ku hawara xwe digihîne welat, alî an jî kesekî da ku jiyana wî ji belayê bê parastin; koçberê bêwar, multecî
(navdêr) mihacir, aware, miltecî, kesa/ê ji warê xwe yan welatê xwe reviye û li derek din bi cih bûye.
Herwiha: penahend penahende penahind penahinde. Nêzîk: penaxwaz.
Têkildar: akincî koçber koçer.
ji: pena + -ber.
Bikaranîn: Lêker: penaber bûn, penaber kirin. Navdêr: penaberbûn, penaberkirin Rengdêr: penaberbûyî, penaberkirî.
: penaberî penaberîtî penabertî
penaber bûn (lêker)(Binihêre:) penaber
penaber kirin (lêker)(Binihêre:) penaber
penaberbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) penaber
penaberbûyî (rengdêr) (Binihêre:) penaber
penaberî îltica, koçberî
(navdêr, mê) bûn penaber, jiyana penaberan.
Herwiha: penaberîtî, penabertî, penahendehî, penahendetî, penahendeyî, penahendî, penahendîtî, penahendtî, penahindehî, penahindetî, penahindeyî, penahindî, penahindîtî, penahindtîNêzîk, koçerî.
ji: penaber + -î
penaberkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye penaber kirin
penaberkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) penaber
penageh (navdêr, mê) sitare, sitargeh, pena, cihê ewle, dera temîn, cihê ku mirov diçiyê daku ji bela û talûkeyan bireve û bifilite.
Herwiha: penaga, penagah, penage, penagih.
Têkildar: penaber, penahind.
ji: pena + -geh.
: penagehî
penagehî (navdêr, mê) rewşa penagehbûnê.
ji: penageh + -î
penager (navdêr, mê) koçber, goçer, rewend, koçger.
ji: pena +-ger
penah îltica, koçberî
penahgeh 1. cih an jî welatê ku penaberan dihewînin 2. wargeha penaberan
penakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pena kirin
penakirin (navdêr, mê) hewandin, vehewandin, qefandin.
ji: pena +kirin
penaltî (navdêr, mê) taw, ceza, siza (bi taybetî di werzişê de).
ji: Bi rêya inglîzî penalty (ceza) ji frensiya kevn penalite ji latînî poenalitas ji poena (ceza)
penaltîavêj (navdêr, mê) duzbatavêj.
ji: penaltî +-avêj
penawar (navdêr, mê) kampa penaberan.
ji: pena +-war
penaxwaz kesê ku hewandinê ji aliyekî dixwaze
(navdêr) starexwaz, ilticaker, kesa/ê ku penayê ji derekê yan kesekî dixwaze, kesa/ê ku dixwaze wek penaber bêt pejirandin.
Herwiha: penaxaz, penaxwez.
ji: pena + -xwaz.
ji wêjeyê: Xortekî kurd ji başûrê Kurdistanê di 24 hezîranê de li kampeke penaberan li bajarê Göteborgê xwe kuşt. Hevalbendên vî xortê yên li kampê dibêjin sedemê vê yekê ew e ku penaber gelek sal û mehan bê bersiv û bêyî ku zanibin di pêşerojê de dê aqubeta wan çi be li kampan dimînin û di hêla ruhî de diêşin. Ji bo protestokirina berpirsiyarên siyaseta koçberiyê penaxwazên kurd îro li bajarê Göteborgê xwepêşandanek li darxist in.(Sr.se, jêwergirtin: 7/2007)
penaxwazî (navdêr, mê) asil, penaberî, iltica, licû
penaxwestin (navdêr, mê) daxazkirina hewandinê ji alîyekî
penc lepê dirindeyan
(navdêr, mê) pencirrk, neperûşk, nînokên tûj û dirêj.
Herwiha: pence.
Bide ber: pênc
penc kirin bi pencikan lê xistin
penca (Soranî) (hejmar) pêncî, jimare 50, L
pencbaz (rengdêr) mirovê hez ji arêşe û cireyan dike, çeqeloz, mûçirk, şûm
pencdanan (navdêr, mê) mirov yan candar bi pencan li yekî bi xin, penc lê dan, :kitikê pencek li destê zarokî da, :hi2yar be ew pi2îk pencan di dane
pence (navdêr, mê) nînok, pencik, pencirk (bi taybetî yên tûj û dirrinde), til, tilî, tipl, pêçî.
Herwiha: penc.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌نجه.
ji: hevreha soranî په‌نجه (pence: til, tilî, tipl), farisî پنجه (pencê: dest, her pênc til), jiari, têkilî peyva pênc, bi farisî پنج (penc) + -e, bide ber inglîzî finger (til) ku têkilî peyva five (pênc) e. Bi heman awayî heft > hefte/heftî..
Bikaranîn: Lêker: pence kirin. Navdêr: pencekirin Rengdêr: pencekirî
pence kirin (lêker)(Binihêre:) pence
pencekî kirin (navdêr, mê) tilkî kirin.
ji: pence +-kî + kirin
pencekîkirî (navdêr, mê) tilkîkirî.
ji: pence +-kî +kirî
pencekîkirin (navdêr, mê) tilkîkirin.
ji: pence +-kî +kirin
pencekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pence kirin
pencekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pence
pencemor (navdêr, mê) şûntil, mora tilan, besmat.
Herwiha: pencemohir, pencemohr, pencemuhir, pencemuhr.
ji: pence + mor
pencenekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pence kirin
pencer 1. peqiyayî (rengdêr) peqiyayî, peqandî, tişta/ê hewa tê nemaye (wek tekel anku tayre): Tekerên tirimpêla wî pencer bûn loma nikarî biçe..
Bikaranîn: Lêker: pencer bûn pencer kirin Navdêr: pencerbûn pencerkirin Rengdêr: pencerbûyî pencerkirî.
: pencerçî pencerçîtî pencerî pencervan pencervanî pencerçê 2. kuna li dîwarî (navdêr, mê) (Binihêre:) pencere
pencere (navdêr, mê) pace, pac, şibak, kunên li dîwaran daku ronahî tê re bêt hindirr.
Herwiha: pencer.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌نجه‌ره.
Têkildar: cam şûşe.
Bide ber: ban derî dîwar erd.
ji: hevreha soranî په‌نجه‌ره (pencere), farisî پنجره (pencerê), tacikî панҷара (pancara), ihtimalen ji yunanî φαν- (phan-: ron kirin, ronahî dan) ku herwiha serekaniya fanos û fenerê ye jî lê beşa -cere bêşirove dimîne. Ji eynî rehê yûnanî herwiha peyva pencere bi piraniya zimanên ewropî: latînî fenestra, spanî fenestra, frensî fenêtre, îtalî finestra, almanî Fenster, holendî venster, swêdî fönster... lê ne inglîzî window. Peyva îranî ketiye piraniya zimanên Rojhilata Navîn û rojhilata Ewropayê: tirkî pencere, azerî pəncərə, ermenî փանջարա (pancara), gurcî ფანჯარა (pancara), tirkmenistanî penjire, makedonî пенџере (pencere), sirbî пенџер (pencer), xirwatî pendžer, albanî penxhere... Li hin deverên kurmancî şibak ya ji erebî serdest e. Peyva pace ne kurtkirina pencereyê ye..
: bêpencere bêpenceretî bêpencereyî bipencere bipenceretî bipencereyî penceredar penceredarî
penceredar (rengdêr) bipace, bipac, bişibak.
ji: pencere + -dar.
: penceredarî penceredarîtî penceredartî
penceredarî (navdêr, mê) rewşa penceredarbûnê.
ji: penceredar + -î
pencerekirî (rengdêr) kunkirî.
ji: pencere +kirî
pencerekirin (navdêr, mê) kunkirin.
ji: pencere +kirin
pencerî (navdêr, mê) rewşa pencerbûnê.
ji: pencer + -î
pencerk (navdêr, mê) pencerka derî, perwaz.
ji: pencer +-k
pencerkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pencer kirin
pencervanî (navdêr, mê) karê pencervanan.
ji: pencervan + -î
pençeşêr şêrpençe, şêrpênce, seretan, kansêr, kula heftpençe
penceşêr şêrpence
pençeşêrî (navdêr, mê) şêrpençeyî, girêbayî, kanserî.
ji: pençeşêr + -î
pencî (navdêr, mê) çingalî.
ji: penc +-î
pencik neynûkên ajalên wekî se, gur, pisîk û hwd
pencikkirin (navdêr) pencdanan
pencirîk (navdêr, mê) lêdana pencan, cihê bi pencan verû andî, quncirîk
pencirk (navdêr, mê) pence, nînokên dirrindeyan.
Herwiha: pencirrk.
ji: jiari, hevreha pence, têkilî pênc (pênc til)
pencirrk (navdêr, mê) penc, neperûşk
pencirûk erîşa bi neynûkan
pencker (navdêr, mê) bêhiş ker.
ji: penc +-ker
penckirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye penc kirin
penckirin (navdêr, mê) (Binihêre:) penc
pencûr (navdêr, mê) kuna biçûk ya li dergehan bo avêtina name û posteyên din , pace û pencereyên biçûk (bi taybetî yên ku tê re xizmeta mişteriyan tê kirin)
pend 1. nesîhet, şîret 2. gilok *“pend pendên cenabê Mûsa ne, fêl fêlên gorgorê firewin in”
(navdêr, mê) şîret, nesîhet, tewsiye, gotinên baş yên ku kesek ji kesek din re dibêje daku kesa/ê guhdar karên xwe baş bike, aforîzma, gotinên mezinan, gotinên pêşiyan.
Bikaranîn: Lêker: pend kirin, pend dan. Navdêr: pendkirin, penddan Rengdêr: pendkirî.
Bide ber: bend.
: pendên pêşiyan, pendên pîran, pendî, pendnivîs, pendnivîsî
pend dan şîret kirin
(lêker)(Binihêre:) pend
pend kirin (lêker)(Binihêre:) pend
pendav (navdêr, mê) bêrim, bîr, gerrik, birk, ava kûr.
Bide ber: bendav pengav.
ji: pend + av
penddan (navdêr, mê) şîretkirin
pendî xuya, diyar
1. berçav, diyar, xwiya (rengdêr) berçav, diyar, xwiya, eşkere, ron, zelal, ne nependî, ne nepenî, aşkira, aşkera.
Bikaranîn: Lêker: pendî bûn, pendî kirin. Navdêr: pendîbûn, pendîkirin Rengdêr: pendîbûyî, pendîkirî.
Herwiha: penî.
Dijwate: nependî, nepenî.
: nependîtî 2. li gor pendan. Binêre;, pend
pendî bûn (lêker)(Binihêre:) pendî
pendî kirin (lêker)(Binihêre:) pendî
pendîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pendî
pendîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pendî
pendîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pendî kirin
pendîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pendî
pendkar (navdêr, mê) wêjeyî, risteyî, hevokî, kurtkirmancî, mirûs, pendî.
ji: pend +-kar
pendkî (navdêr, mê) bi pendî, bi pendiyarî.
ji: pend +-kî
pendkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pend kirin
pendkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pend
pendvan şîretvan
pendyar (navdêr, mê) amojgar, şîretkar, şîretmend, şîretker, şîretgêr.
ji: pend +-yar
pendyarî (navdêr, mê) amojgarî, şîretkarî, şîretmendî, şêwirmendî, şêwirdarî, şîretkerî, şîretgêrî.
ji: pend +-yarî
pendyarî kirin (lêker) amojgari kirin, şîretkarî kirin, şîretmendî kirin.
ji: pendyarî + kirin
penêr (Soranî) (navdêr, mê). Bi kurmancî: penîr
penêrê bê îman 1. penêrê bê run, 2. penêré bê don. 3. penêrê rijî
peng sekinî û neherikbar
(rengdêr) sekinî, rawestî, neliv, sekinandî, rawestandî, sekiniyayî: Ava cokê li vê çalê peng dibe. giloka ta, an rîs.
Bikaranîn: Lêker: peng bûn, peng kirin. Navdêr: pengbûn, pengkirin, pengbûyî, pengkirî.
: pengandin, pengandî, pengav, pengiyayî, pengî, pengîn
peng bûn (lêker)(Binihêre:) peng
peng kirin (lêker)(Binihêre:) peng
pengandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pengandin
pengandin (lêker)(navdêr, mê) peng kirin, sekinandin, rawestandin (bi taybetî ava çem û robar û coyan). Tewîn: Lêker: -pengîn-.
Têkildar: pengîn.
ji wêjeyê: Niha jî ji ber peqandina qumberan zinar ketina nava çem, çem pengandine û wek bendavek xweristî li wê derê peyda bûye. Tesîsek bêhnvedanê û yeke asvaltdarêtinê di bin de mane. Heke ew biteqe, dê hem rêya navçeya Çelê, Bêşebab, Goyan û Şirnexê bê girtin û hem jî gundên wek Dizê ku piraniya zerzewat û fêkiyên xwecihî jê tên, bikevin ber avê û pûç bibin. Xelkên wan gundan dê xusarek madî ya mezin bibînin..
ji: peng + -andin.
: pengandî, pengîner
pengav 1. lîtav, avherî, herîrêtik 2. cihê ku av lê hildipengire
(navdêr, mê) ava pengkirî, ava berbendkirî, ava sekinî yan sekinandî, ava ku naherrike.
Herwiha: pingav. Têkilî: bendav, pendav.
Bide ber: pêngav.
ji: peng + av.
: pengavgeh pengavistan pengavî
pengavî (navdêr, mê) rewşa pengavbûnê, bilîtav, biteqn, bihezek, biavzêm.
ji: pengav + -î
pengavker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pengav dike, raperîner, hemleker.
ji: pengav + -ker
pengbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peng
pengbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peng
pengî (navdêr, mê) rewşa pengbûnê.
ji: peng + -î
pengîn (navdêr, mê) dema av yan her şileyek ji egera rê lê girtinê li ser hev xirve kom dibe, av di pengit, xwîn di pengit
pengîn / dipenge / bipenge (tiştê avî) kom bûn
pengir (navdêr, nêr) askil, pel, bizot
pengirîn / dipengire / bipengire 1. (av) gol bûn û fûrîn 2. (endamê êşiyayî, şkiyayî û hwd) xwîn tê de reş bûn û werimîn
pengîtî (navdêr, mê) sekanî, sekantî, meyîbûnî.
ji: peng +-îtî
pengivandin / dipengivîne / bipengivîne (av) dan sekinandin û kişana wê dan astengkirin
pengivî ava sekinî û nekişiyayî
pengivîn / dipengive / bipengive (av) sekinîn û nekişîn
pengizandî tiştê/a ku li ciyekî ketiye û ber guherandiye Zarok bi guleya pengizandî brîndar bû.
Herwiha: pengizandin pengizîn
pengizandin (lêker)(navdêr, mê) pijikandin, pelate kirin, belav kirin, werkirin, berdan, avêtin, li cîyekî xistin û ber guherandin. Tewîn: Lêker: -pengizîn-.
Têkildar: pengizîn.
ji wêjeyê: Wezîra Karûbarên Derve a Emerîkayê xaltîka me Condoleezza Rice, di serdana xwe ya Moskowayê de kela dilê xwe li Tirkan rehet kir û rastî ji devê xwe pengizand..
ji: pengiz + -andin.
: pengizandî, pengizîner, pengizînk
pengizandin / dipengizîne / bipengizîne 1. hilfirandin 2. hilpekandin
pengizîn (lêker)(navdêr, mê) pijikîn, pelate bûn, belav bûn, hatin berdan, werbûn, hatin avêtin, bi lez rabûn. Tewîn: Lêker: -pengiz-.
Têkildar: pengizandin.
ji wêjeyê: Mêrxasê ki dengê dergîstîya xwe bihîst gûh neda lavakirinê wê. Pahnîyek din jî li mehîna xwe xist. Hespa xwe hîn bi xişmek din berbi Sîyabend ve ajot. Nêzîkwî bu û hespa xwe li paş Sîyabend ve da sekinandin. Serê rima xweyî çil kertik sparte pişta Sîyabend. Sîyabend bi rakirina serê xwe û bi zîvirandina paş, çi bibîne! Sûwarekî mêrxas ku hatîye xezebê li paş wî sekinîye. Sîyabend ji cîhê xwe pengizî, bi destekî xwe dada simê hêştirê, bi destê dinê ve jî bi rima di destê siwarîde zeliqî û siwarî ber bi xwe ve kişand. Penahî xwedê bu û çikas hêza ji erd û ezmana stendibu hebu bi wê hêzê simê hêştirê bi tenîşta mêrxas ve danî. Bi wê derba ku li mêrxas ket, te digot qey zinar helîya û dar hişk bû.(Asurxan Özçelik: Siyabend û Xecê, Xelkedondurma.com 4/2001).
ji: pengiz + -în.
: pengiziyayî, pengizî, pengizok
pengizîn / dipengize / bipengize 1. hilfirîn 2. hilpekîn
pengkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peng kirin
pengkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peng
penî 1. pişt 2. xuya 3. bêdeng
penihandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye penihandin
penihandin (lêker)(navdêr, mê) hewandin, vehewandin, sitirandin, hêwirandin, hemilandin, xwedî kirin, xwedan kirin, li mala xwe wek mêvan qebûl kirin, penah pê dan.
Herwiha: penandin.
Têkildar: penihîn.
ji: pena + -h- + -andin.
: penihandî, penihîner
penihîn hewîn, vehewin, hêwirin, êwirîn, êwirbûn, sitirîn, starbûn, hewirîn, ewirin, êwir bûn, stirîn, star bûn, dexalet, îltîca kirin, laceyîbûn, stirîn laceyîbûn, stirandin, stinnl/ngh, laceyî bûn, pê stirîn
penîr adaneke şîrê nekelandî yê havênkirî ye
(navdêr, mê) berhemek ji şîrî ye.
Herwiha: pandir pandîr panîr pendir (Elbistan), penêr perîn, pênîr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌نیر.
Bide ber: dew, firû, jajî, mast.
ji: hevreha په‌نێر/penêr ya soranî, penêr ya kelhurî, پنیر (penîr) ya farisî, penîr ya pehlewî, peyeh- (şîr) ya avestayî, पयस् (peyes-: şîr) ya sanskrîtî, ji Proto-aryayî, belkî ji Proto-hindûewropî, bide ber forma (form) ya latînî ku herwiha serekaniya peyva fromage (penîr) ya fransî ye. Peynir ya tirkî, pendir ya azerî, պանիր (penîr) ya ermenî, пейнир (peynîr) ya tirkmenî, पनीर (penîr) ya hindî... ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: penîrî
penîrî (navdêr, mê) rewşa penîrbûnê.
ji: penîr + -î
penîrok (navdêr, nêr) riwekek e.
Herwiha: penêrok.
ji: penîr + -ok. Navê zanistî: Anthriscus sylvestris
penîselîn (navdêr, mê) thumbPenîselîn di ezmûngehê de, zindijiyek e yan komek ji zindijiyan bi xweristî tê cêkirin ji corek taybet ji kifşikên sîn, û aniha pirê caran bi awayekî destkirî tê çêkirin.Penîselîn di sala 1928 hate vedîtin, û di Şerê Cîhanê yê Duyem https://ku.wikipedia.org/wiki/ C5 9Eer C3 AA_c C3 AEhan C3 AE_y C3 AA_duyem de bû zindijiyê yekem ku bikar tê bi destê bizîşkan..
ji: ji gotina: penicillin ya Înglîzî.
penpenîk (navdêr) pelatînk.
Bikaranîn: Devera Qosera Mêrdînê
penqer (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) pût, peyker.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
pense (navdêr, nêr) kêlbetan, pencik, pens
pensîlvanya Serenav,mê, wîlayetek ji yên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê.
Herwiha: Pênsilvanya.
ji: Ji William Penn + sylvania (latînî: daristan).
: pensîlvanî, pensîlvanyayî
pentane (rengdêr) bi awayekî pent-.
ji: pent- + -aneÎnglîzî (navdêr) hîdrokarbona parefîniya pênc gerdîle di nav gerdê de (ave�kiyek bê reng e di nav neftê de)
pep zz dest (navdêr, nêr) ling, pî.
Bide ber: çeç.
Bide ber: pêpik.
ji: Têkildarî pî, pê.
: pepik, pepk, pepo
pep/pepik 1. (di zimanê zarokan de) pê 2. (di zimanê zarokan de) sol an jî gore
pepez (navdêr) qeşe, keşîş, kartên îskambîlê, lîstika îskambîlê, lîstika bi kartan.
Herwiha: papaz
pepezanê (navdêr, mê) kumkanê, îskambîl, qumara bi karteyan.
Herwiha: papazanê.
ji: pepez + -anê
pepik (navdêr) kund, pepûk, sava, pitik, zarrokê/a biçûk.
Bide ber: pêpik
pepikfiroş (navdêr, mê) çaqotfiroş.
ji: pepik +-firoş
pepikfiroşî (navdêr, mê) çaqotfiroşî.
ji: pepik +-firoşî
pepûk 1. cureyekî çivîkan e û dike qebeqeb 2. bêkes û belengaz
thumb200pxPepûk(navdêr, mê) firrindeyek goştxwer e, di dema koçê de dihê dîtin.Bi çîroka xwe navdar e, rezîl, riswa, bêçare, jar, hejar, feqîr.
Herwiha: pepîk, pepwîk.
Bide ber: pepik, pêpik.
: pepûkane, pepûkgir, pepûkgirî, pepûkî, pepûkîtî, pepûktî. Navê zanistî: Cuculus canorus
pepûk li ber deriyê (yekî) xwendin (biwêj) ji bo nîşana bûyerên ne bi xêr û malkanbaxî tê gotin. pepûk û ber deriyê wê de dixwîne, xwedê axiriyê xêr bike.
pepûkane (rengdêr) bi awayekî pepûk.
ji: pepûk + -ane
pepûkê! belengazê, bêkesê!
pepûkgir (navdêr, mê) kesê/a pepûkan digire.
ji: pepûk + -gir
pepûkgirî (navdêr, mê) karê pepûkgiriyê.
ji: pepûkgir + -î
pepûkî (navdêr, mê) rewşa pepûkbûnê.
ji: pepûk + -î
pepûko! belengazo, bêkeso!
pepûle (Soranî) (navdêr). Bi kurmancî: pelatînk
peq pizika bi elemê nepixandî û werimandî.
peqandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peqandin.
Têkildar: peqî, peqiyayî.
Bide ber: teqandî.
ji: peqand + -î
peqandin (lêker)(navdêr, mê) kun kirin û hewa ji ber birin: Xirrxalek tirimpêla min hatibû peqandin. teqandin, kirin agir. Tewîn: Lêker: -peqîn-.
Têkildar: peqîn.
Bide ber: teqandin.
ji: peq + -andin, ihtimalen onom lê belkî jiarami ܦܩܥܐ (peqa), hevreha îbrî פקע (pêqa) + kurdî -în.
: peqandî, peqîner, peqînerî, peqîninde, peqînindetî, peqînindeyî
peqandin / dipeqîne / bipeqîne tiştên nepixî teqandin
peqbûn (navdêr, mê) peqîn, :erdê bûye peq , :lêvêd wî yê bûyne peq
peqijîn / dipeqije / bipeqije xwe bi xwe peqîn
peqîjok (navdêr, mê) peqilk, peqik
peqijok peqpeqokên sirûştî
peqik (navdêr, mê) kulik, vilik, bilqik.
Bikaranîn: Lêker: peqik dan. Navdêr: peqikdan
peqik dan (lêker)(Binihêre:) peqik
peqikdan (navdêr, mê) (Binihêre:) peqik
peqilk (lêker)(navdêr, mê) peqlîşk, gogên xulole yên ji avê, ava xulole, Hemû gogên xulole yên ku ji tiştên nerm wek av, herî, benîşt û hwd çêdibin.
ji wêjeyê: Ji bo ku baweriyeke xurt bide dadmend, wê dengê xwe qalintir bikira û wê awirên xwe weke tîrêjên rojê bidaya ser çavên wî. Bi wê kelecanê di hundirê menzelê de hey diçû û dihat. Weke ava kelî bi peqilk, ricifandinek di bedena wî de saz bûbû. (wateya yekemîn) Yekê benîştê xwe kir peqilk û bi tiliyên xwe yên mîna mirdiyaqan îşaret kir. Ji dengê muzîkê dengê wê neçûyê, lê wî ji îşaretkirina wê fahm kir ku bang li wî dike. (wateya duwemîn) jêder.
Hevwate: bilq.
ji: Ji peq.
: peqilk dan, peqilkî, peqilk pê ketin
peqilkî (navdêr, mê) rewşa peqilkbûnê, peqpeqokî, bilqokî, biloqî.
ji: peqilk + -î
peqîn (lêker)(navdêr, mê) kun bûn û hewa ji ber çûn: Xirrxalek bisiklêta min peqiye. teqîn, ji ber hêza xwe ya hindirrîn parçe-parçe bûn û ziyan gihandin derdorên xwe: Bombe peqî û du kes birîndar kirin..
Herwiha: peqiyan. Tewîn: Lêker: -peq-. Têkilî: peqandin.
Bide ber: teqîn.
ji: peq + -în, ihtimalen onom lê belkî jiarami ܦܩܥܐ (peqa), hevreha îbrî פקע (pêqa) + kurdî -în.
: peqiyayî, peqî, peqok
peqîn / dipeqe / bipeqe 1. bişkuvîn 2. bişku vebûn *“gul li gulê dinêre û dipeqe”
peqînbar (rengdêr) rabûnbar.
ji: peqîn +-bar
peqînbarîtî (navdêr, mê) teqinbarîtî.
ji: peqînbar +-îtî
peqîndar (rengdêr) peqînî.
ji: peqîn +-dar
peqîndarîtî (navdêr, mê) teqîndarîtî.
ji: peqîndar +-îtî
peqînî (navdêr, mê) peqîndar.
ji: peqîn +-î
peqîşk pivdankên biçûk yên ba têde wek bilqkên avê sabûnê û htd cihek vala yan xulole, :peqî kakezwanê , :destên min peqî kên lê hatîn jiber bivrî
peqîşkî (navdêr, mê) fîrhayî.
ji: peqîşk + -î
peqiyayî (rengdêr) teqiyayî, tekerê peqiyayî
peqlîşk (navdêr, mê) bilq
peqloşk (navdêr, mê) avle, pirzik, girmişk, xurîk
peqnayene (Zazaki) peqandin
peqok (navdêr, mê) nepixokên avê yan jî yên sabûnê
peqpeq cihê werimî yê bi kêm û amas
peqpeqok 1. gogikên ku bi ser ava pir kelyayî û kefa sabûnê dikevin 2. peqpeq
(navdêr, mê) Riwekeke ku tê fêkîyên wê tineye. Li nav erda wek zexel çê dibe. Ji ber ku tovê vê riwekê li hendir tiştên wek torbeya/nepoxa çêdibe û mirov dikare wana biteqîne an bi peqîne li Qoserê ji vê riwekê re tê gotin peqpeqok
peqpeqokî (navdêr, mê) peqilkî, bilqikî, peqijokî, biloqî, bilqokî, peqpeqonkî.
ji: peqpeqok + -î
per 1. rûpel 2. bask 3. pel û pot 4. belg *“ecelê gêrikê tê, per û baskên wê hêşîn dibin”
per tune ku pê bifîre (biwêj) pir kêfxweş bûn. şad bûn. ji ber ku lawê wê bûye doxtor, per tune ku meta hacêpê bifire.
per û bask pê ve hatin pir şa û kêfxweş bûn
(biwêj) zingirî bûn, ji nû ve hêz û quwet girtin. 2. moral xweş bûn. 3. dewlemend bûn. pişti dermanên wî bijişki per û bask bi osê ve hatin. tu per û bask bi min ve nehatin. sedat yurtaş van salên dawîn per û bask bi cindî ve hatin, êdî tu çi bibêjî, li ser sifra wî heye.
per û bask şikestin (biwêj) sênc şikestin. moral xerab bûn. bûyerên neyînî û ne li n per û baskên me z.û diskinin.
perandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perandin
perandin (lêker)(navdêr, mê) du mirov yan ajel gihandin hev daku bi hev re biperin anku hev bigên, jinek bo kesekî peyda kirin (ne bo zewicînê lê bo têkiliyên zayendî), gewadî kirin, pezewengî kirin, qebraxî kirin.
Herwiha: perrandin. Tewîn: -perîn-.
Têkildar: perîn.
: perandî, perîner
perandin / diperîne / biperîne 1. derbas kirin 2. bi dest xistin
perandin/diperîne/biperîne 1. (mirov) sewalê nêr berdan ser sewala mê 2. (qebrax) mêr berdan ser qûnekan
peraş 1. giya û dara ku şax û belçikên wan pir in 2. elokê ku xwe digijgijîne *“dara peraş, siya wê jî fireh e”
peraş dan 1. şax û guçil dan 2. gijgijandin
peraş kirin 1. şax vedan 2. gijgijandin 3. veperimandin
perasî parsî
perat sermaya hişk; hişkî
perav 1. bejahiya li kêleka aviyekê 2. pêlên avê
perawêz (navdêr, mê) marjînal, kinar, qerax, kevî, rex, perîferî.
Bikaranîn: Lêker: perawêz bûn, perawêz kirin. Navdêr: perawêzbûn, perawêzkirin Rengdêr: perawêzbûyî, perawêzkirî.
ji wêjeyê: Bi baweriya endamê polîtburoya Yekgirtûya Îslamî ya Kurdistanê Hîwa Mîrza Sabîr, heta niha jî herdu hizb bi pêvejoya perawêzxistin û çêkirina aloziyan digel Goranê tevdigerin û ev jî xizmeta dozê nake.(Nefel.com, 12/2009).
: bêperawêz, perawêzbar, perawêzbarî, bêperawêzî, perawêzî
perawêz bûn (lêker)(Binihêre:) perawêz
perawêz kirin (lêker)(Binihêre:) perawêz
perawêzbûn (navdêr)(Binihêre:) perawêz
perawêzbûyî (rengdêr) (Binihêre:) perawêz
perawêzî (navdêr, mê) rewşa perawêzbûnê.
ji: perawêz + -î
perawêzîkî (navdêr, mê) bi perawêzî.
ji: perawêzî +-kî
perawêzkirî (rengdêr) (Binihêre:) perawêz
perawêzkirin (navdêr)(Binihêre:) perawêz
perç/perçaf werm
perça dilê (yekî) danîn (biwêj) hêrs derbas bûn. kes nêzîkî rihanê nebû, heta ku perça dilê wê darû.
perçekîyayene (Zazaki) (lêker) perçikîn
perçeknayene (Zazaki) (lêker) perçikandin
perçeknîyayene (Zazaki) (lêker)hatin perçikandin
perçem 1. nîşaneye serxwebûna gelekî; ala 2. navçavik 3. tûncik
(navdêr, mê) pirç, bisk, temerî, bijî, temorî, porr, şê, xumbil, qoqol: perçema hespî, ala, bayrax, rengên welatekî yan herêmekê yan partiyekê: Perçema Kurdistanê kesk û sor û zer e. Ji hemû welatên dinyayê tenê perçema Lîbyayê yekrengî ye..
Bide ber: pêrçêm, perçe.
ji: jiari, hevreha soranî په‌رچه‌م (perçem: ala), پرچم (perçem: pirç), têkilî perr û çemîn).
: perçemî
perçemî (navdêr, mê) rewşa perçembûnê.
ji: perçem + -î
perçîçeq (navdêr, mê) pifdank, nepox, pifok, pimpimok, pitpitok, balon
perçifandin/diperçifîne /biperçifîne 1. werimandin 2. xwe qure kirin û rikê xwe anîn
perçifîn bnr:(Binihêre:) perçivîn
perçifîn/diperçife/biperçife 1. werimîn 2. qure û hêrshatî bûn
perçîn 1. alava ku kaxezan bi derziyên xwe yên taybet ve hev ve dike 2. parçeyê xurtkirina tiştê lawaz
(navdêr, nêr) tan, çeper.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌رچین.
ji: jiari, hevreha soranî په‌رچین (perçîn), farisî پرچين (perçîn), avestayî peyri-çeyêyti- (li dor çikilandin), binere ber (wek li ber li dor) + çinîn..
Bikaranîn: Lêker: perçîn bûn, perçîn kirin. Navdêr: perçînbûn, perçînkirin Rengdêr: perçînbûyî, perçînkirî.
ji wêjeyê: Di destpêka vekirina kursê de, Abdulezîz Teyb peyvek pêşkeşî beşdaran kir û têde giringiya berhemê darzeytonan behis kir, û ev projeye bi projeyek stratejêk nav kir û got: ji bo vê armancê wezareta zîraetê ya hikûmeta herêma Kurdistanê dê 400 zevî, her zeviyek 5 donem erde, li gel pêwîstiyên av û avrêjan û çêkirina perçînan û şitlên seytonan ji bo cotkaran berhev bike.
perçîn bûn (lêker)(Binihêre:) perçîn
perçin kirin (lêker)perçinandin, pit kirin, perçînkirin.
ji: perçin + kirin
perçîn kirin 1. bi derziyên perçînê kaxez û hwd bi hev ve kirin 2. bi parçeyekî tiştek xurt û qayîm kirin
(lêker)(Binihêre:) perçîn
perçinandî (rengdêr) perçînkirî, biperçîn.
ji: perçinand + -î
perçinandin (lêker)perçînkirin, perçin kirin, pit kirin.
ji: perçin +-andin
perçînbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) perçîn
perçînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) perçîn
perçînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perçîn kirin
perçînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perçîn
perçiqandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perçiqandin
perçiqandin (lêker)(navdêr, mê) merçiqandin, merriçandin, zirviçandin, eciqandin, esirandin, çewisandin, dewisandin, herrişandin, givaştin, di nav yan di bin tiştek giran yan şidayî ve pûç kirin, têk birin, (hêzek) şikandin, zora hêzekê birin.
Herwiha: pelçiqandin, pilçiqandin, pirçiqandin.
Bide ber: perçivandin, perritandin, çirrandin, dirrandin. Tewîn: Lêker: -perçiqîn-.
Têkildar: perçiqîn.
: perçiqandî, perçiqîner, perçiqînerî, perçiqîninde, perçiqînindehî, perçiqînindetî, perçiqînindeyî
perçiqandin/diperçiqîne/ biperçiqîne pelixandin û vîrçoqî kirin
perçiqî (rengdêr) herişî, hatî perçiqandin, :bacanêd perçiqî , :tirîyê perçiqî
perçiqîn (lêker)(navdêr, mê) merriçîn, herrişîn, pelçiqîn, eciqîn, dewisîn, pirr êşîn, têk çûn, dorrîn, xusirînAlfabeyên din kurdî-erebî: په‌رچقین.
Herwiha: pelçiqan, pelçiqîn, pelçiqiyan, pelçiqîyan, pelçiqyan, perçiqan, perçiqiyan, perçiqîyan, perçiqyan, pirçiqan, pirçiqîn, pirçiqiyan, pirçiqîyan, pirçiqyan. Tewîn: Lêker: -perçiq-.
Têkildar: perçiqandin.
Bide ber: pelixîn, perritîn.
: perçiqî, perçiqiyayî
perçiqîn/diperçiqe/biperçiqe pelixîn û vîrçoqî bûn
perçivandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perçivandin.
Bikaranîn: Navdêr: perçivandîbûn
perçivandî bûn (lêker)(Binihêre:) perçivandî
perçivandî kirin (lêker)(Binihêre:) perçivandî
perçivandîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) perçivandî
perçivandîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) perçivandî
perçivandîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perçivandî kirin
perçivandîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perçivandî
perçivandin (lêker)(navdêr, mê) bi êşekê mezin kirin werimandin, êvitandin, pif kirin, mezin kirin (parçeyek leşî bi êşekê mezin kirin). Tewîn: -perçivîn-.
Têkildar: perçivîn.
Herwiha: perçifandin.
ji: perçiv + -andin.
: perçivandî, perçivîner, perçivînk
perçivî (rengdêr) nepixî, werimî, pifbûyî, ya/yê ku perçiviye.
Herwiha: perçivayî, perçiviyayîNêzîk, perçivandî.
ji: perçivîn.
Bikaranîn: Lêker: perçivî bûn, perçivî kirin. Navdêr: perçivîbûn, perçivîkirin Rengdêr: perçivîbûyî, perçivîkirî
perçivî bûn (lêker)(Binihêre:) perçivî
perçivî kirin (lêker)(Binihêre:) perçivî
perçivîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) perçivî
perçivîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) perçivî
perçivîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perçivî kirin
perçivîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perçivî
perçivîn (lêker)(navdêr, mê) ji ber êşekê mezin bûn werimîn, pif bûn, mezin bûn (parçeyek leşî ji ber êşekê mezin bûn).
Herwiha: perç, perçiftin, perçivan, perçiviyan, perçivîyan, perçivyan. Tewîn: -perçiv-.
Têkildar: perçivandin.
ji: perçiv + -în.
: perçivî, perçiviyayî 2. xew kirin (lêker)(navdêr, mê) peyvek tal e li şûna: nivistin, razan, raketin, xewtin, xew kirin: De herre zû nav nivînên xwe re û biperçive!.
Herwiha: perçivan, perçiviyan, perçivîyan, perçivyan. Tewîn: -perçiv-.
Têkildar: perçivandin.
ji: perçiv + -în.
: perçivî, perçiviyayî
perdaq (navdêr, mê) piyale, glas, şûşe, amana şûşeyî ya bi gelemperî zirav û dirêj ya mirov pê avê û şileyên din vedixwe, cam, belûr, abagne, krîstal, qedeh.
Herwiha: bardaq, bardax, berdaq, berdax, pardaq, pardax, perdax.
: perdaqik, perdaqî, perdaqk
perdaq kirin (lêker)(Binihêre:) perdaq
perdaqî (navdêr, mê) rewşa perdaqbûnê.
ji: perdaq + -î
perdaqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perdaq kirin
perdaqkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perdaq
perdax [I] îskana avê û çayê [II] çirûsandin
perdax kirin çirûsandin
perdaxker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perdax dike.
ji: perdax + -ker
perde 1. pîneyê tenik ê ku di malan de li ber paceyan ve dadiliqînin 2. di şanoyê de birên lîstikê
(navdêr, mê) pateyê li ber pencereyê daku nehêle ronahî bêt hindirr, pateyê li pêş tiştekê/î yan di navbera du tiştan de, çerm yan goştê tenik: perdeya guhan, perdeya keçaniyê, perdeya çavan, beşek ji şanoyekê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌رده.
ji: jiari, hevreha soranî په‌رده (perde), farisî پرده (perdê), pehlewî perdek, têkilî ber (wek li ber), bide ber almanî Vorhang perde (ji vor- ber, pêş) yan swêdî förhänge perde (ji för- ber, pêş). Perde ya tirkî û albanî, پردہ (perde) ya urdûyî, परदा (perde) ya hindî, perda ya bosnî û xirwatî, перда (perda) ya sirbî, перде (pêrdê) ya bulgarî û makedonî, perdea ya romanî... ji zimanên îranî ne..
Bikaranîn: Lêker: perde kirin. Navdêr: perdekirin Rengdêr: perdekirî.
: bêperde, bêperdeyî, bêperdetî, biperde, perdedar, perdedirû, perdedirûtî, perdedirûxane, perdefiroş, perdefiroşgeh, perdefiroşî, perdeker, perde kirin, perdekirin, perdekirî, perdesaz, perdesazgeh, perdesazî, perdevan, perdevanî, perdevanîtî, perdevantî, perdexane
perde avêtin (lêker) perde kişandin, perdepoş kirin.
ji: perde + avêtin
perde hilanîn (Binihêre:) perde
perde ji ser ... hildan (biwêj) ya rastî derxistin holê. he ya serokê wan penle ji ser rewşa welat hilneda, haya wan ji tiştekî tune bû.
perde kirin (lêker)(Binihêre:) perde
perde kişandin (lêker)perdepoş kirin.
ji: perde + kişandin
perde li ber çavên (yekî) tune bûn (biwêj) merd û destvekirî bûn. di hêla malê dinê de perde li ber çavê wî tune ye.
perde vekirin (Binihêre:) perde
perdedar (rengdêr) çavgirtî, perdekirî, veşartî.
ji wêjeyê: Mutleq tu mufîd û mustefad î Bêşubhe murîd û hem muradî! Nûr î tu di husnê rûyê dildar Nar î tu di qelbê aşiqê zar! Şem î, ne ji qismê nûr û nar î Şems î, ji eyan tu perdedar î! Genc î tu di nêv tilsimê alem Kenz î tu eyan ji îsmê adem Ev alem û ademî û meşhûd Ev mumkin û masîwayê mewcûd Hemiyan bi te ye mudare û debr Feyyadê rîyadê xelqê wel-emr! Emrê te bi lefzê «Kun» du alem Mewcûd kirin û xered çi adem Adem bi xwe yek ji herdiwan e Yek herf e ji emrê «Kun», fekane Ew herf e heqîqeta muheqqeq Hem emr e bi qudreta te hem xelq Eşbah muressemm ji nasût Erwah muwessemm bi lahût Ev rûh û cesed bi cebr û îkrah Tezwîc bûyîn bi emrê Ellah Nasûtî egerçi rengsefal e Lahûtî ji pertewa cemal e Herfa ku me gotî, neqş-i hûr e Lê meqsed û maneya wê kûr e Zahir te eger numaye suxra Batin ew e neqşê xame kubra Mewcûd e di wê, şehadet û xeyb Meşhûde di wê, sîyadet û eyb.
Bi alfabeyên din: Erebî-kurdî: په‌رده‌دار.
Dijwate: .
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
perdedirûxane (rengdêr) bi awayekî perde.
ji: perde + -ane
perdefiroş (navdêr, mê) kesê/a perdeyan difroşe.
ji: perde + -firoş
perdefiroşî (navdêr, mê) karê perdefiroşiyê.
ji: perdefiroş + -î
perdeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perde dike.
ji: perde + -ker
perdekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perde kirin
perdekirin (navdêr)perde êxistin pencer navmalek yan her cihek din, :em rojê hemîyê mijûlî perdekirina penceran bûyn
perdele (navdêr, nêr) cibe, eba, hewran, palerîn, pelerîn
perdepoş (rengdêr) bi perdeyan hatî girtin, perdekirî.
Bikaranîn: Lêker: perdepoş kirin. Navdêr: perdepoşkirin Rengdêr: perdepoşkirî
perdepoş kirin (lêker)(Binihêre:) perdepoş
perdepoşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perdepoş kirin
perdepoşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perdepoş
perderakirin (navdêr, mê) servekirin, serkolkirin.
ji: perde +rakirin
perdevanî (navdêr, mê) karê perdevanan.
ji: perdevan + -î
perdexane (rengdêr) bi awayekî perde.
ji: perde + -ane
perdeya ber devê (yekî) rabûn (biwêj) çi bê ber dêv gotin. ji wê radeyê bi şûn de perdeya ber devê rifat rabû.
perdeya li ber çavên (yekî) reş bûn (biwêj) pir hêrs bûn, di hêla tenduristiyê de ji nişka ve ketin rewşeke xerab. perdeya li ber çavên bavê min ku reş dibe, tu kesî li ber xwe nabîne. ji niçkê ve, perdeya li ber çavên min reş bû û ji wê şmi de çi bû, ez nizanim.
perdeya parastinê di alavên dîtbarî de pergala berevaniyê
perdeya reş hatin ser çavên (yekî) (biwêj) ya rastî nedîtin, kor bûn. perdeya reş hatiye ser çavên seydo, ew halê me feqîran nabîne. di şist salî de perdeya reş hate ser çavên diya min ê rastê.
perdeya rûyê (yekî) rabûn (biwêj) fedî nekirin, bêar bûn. na loi perdeya rûyê wê rabûye, qet talaşa wê nîn e.
perdeya spî (navdêr, mê) ekrana anku şaşê sînemayan yê ku film li ser tên dîtin û temaşekirin, (mecazî) sînema, filmDevkî, perda spîYekjimara nediyar, perdeyek spîPirrjimar, perdeyên spî.
ji wêjeyê: Tu di hêla sîyasî û hunerî de herî zêde kîja jin a Kurd temaşe dikî? Kîja pir zêde nas dikî û eger rojekê derfet hebin tu dixwazî jiyana kê karaketerîze bikî? - Bersiva min pir zelal e: Jiyana Leyla Zanayê pir di zehmetiyan de derbas bûye. Ew di çavên min de bi cesareta xwe, bi serbilindiya xwe, jineke mînak e. Eger rojekê kesek bixwaze jiyana wê bîne ser perdeya spî, ez bi kêfxweşî dixwazim wê rolê bileyîzim. Herwiha ji ber ku ew jî wek min ji Amedê ye, di dilê min de xwediyê cihekî bi taybet e. Ji bilî Leyla Zanayê gelek jinên Kurd ên xwedî ked û tekoşînê hene, gelek ji wan di herêmeke wek Rojhilata navîn de bûne wek sembolên dîrokî. Ez bi hebûna wan şanaz im. Ev jî karê me sînemavanan e ku em serpêhatiyên wan ji nifşên dahatû re vebêjin, wan di dîrokê de bikin kesayetên nejibîrkirî..
ji: perde + -ya + spî
perdeyî (rengdêr) rohn, tenik, tûkî.
ji: perde +-yî
perê 1. jinên spehî yên çîrrokan. Binêre; perî 2. ji per. Binêre; perrî
pere dirav *“ji pereyan şirîntir, dîsa pere ye”
1. kaxezên pê kirrînê. Binêre; pare 2. feyde sûde, feyde, kêr, mifa, kelk: Gotin pere nake, divê xebat bêt kirin. (Tenê gotin bêfeyde ye, divê kar û xebat bêt kirin.).
Bikaranîn: Lêker: pere kirin. Navdêr: perekirin Rengdêr: perekirî
pere anîn (lêker)(Binihêre:) pere
pere çêkirin (lêker)(Binihêre:) pere
pere dan (lêker)(Binihêre:) pere
pere derxistin (lêker)(Binihêre:) pere
pere di quzê dêlikê de bûn (biwêj) debara aborî zor bûn. qezenekirin wisa hêsan nîn e, pere di quzê dêlikê de ne. (argo)
pere dikute mere (biwêj) pare mirovan digê anku pare dikare her tiştê pîs jî bi mirovî bide kirin.
ji wêjeyê: Lawo, ev pere çi dike û çi nake. Belasebeb negotine pere dikute mere, ellahwekîl. Ma ku ne ji pareyên wî bûya, dê Crystal Harris a 24 salî bi Hugh Hefner ê 84 salî re bizewiciya? Dikeve serê we?.
ji: pere (pare) + kutan + mere (mirov)
pere dikutin mere (biwêj) Ji bo mirov bibêje pere bûye sedema rûdan yan bûyera ku hatiye holê, bi pera çêbûye yan ji bo pera çêbûye Gotin argo ye..
ji wêjeyê: Kuro dilê çi yabo qurban, pere ne pereeeeeeeee! De ka bila Ebdulwedûd efenî zilamekî feqîr û hejar bûye, bê birastî wê Kejal xanim biçûya ser hewîyê? Tobe! Ji ber vê ye ku dibêjin „Pere dikutin mere“ brakoooooo…!
perê ezmên Biwêj, pirr bilind, cîhê bilind ên ku meriv nikare bigihîje.
Herwiha: perrê ezmên, perê ezmanê, perrê ezmanê, perrê esmanê, perê esmanê, perê esmên.
ji wêjeyê: Di wê gavê de hûn ê bibînin ku teyareya we gihaye ber perê ezmên û hostesên karxezalî bi lotik dibezin vî serî û wî serî.(Enwer Karahan: Rêwîtiyeke kin, Netkurd.com, 9/2005)
pere hatin (lêker)(Binihêre:) pere
pere jimartin destê (yekî) (biwêj) pereyên pêşîn dayîn kesekî. ezbenî, min pereyên xwe jimartin destê wî.
pere ketin dêst (biwêj) xwedî pere bûn. kengê ku hinekpere têkevin dêst, ji xwe re navmalê distîne.
pere kirin (lêker) feyde kirin, tesîr kirin, bandor lê kirin, biqîmet bûn: Min got negot pere nekir û bi ya xwe kir.Me çiqas rê li ber girt jî, pere nekir mala xwe terk kir.. Navdêr: perekirin.
ji: pere.
: pereker, perekirî
pere kirin gewriya (yekî) (biwêj) ji ber sedemekê pereyên ku hatine dayîn di jê girtinê de astengî kişandin, ji bo dayînê jî tê gotin. lawê min ji safiya xwe pereyên ku kirine gewriya ferzende, nikare bistîne. heta ku me pere nexistine gewriya wî, karê me çênekir. bertîl îro jî
pere kirin terka şaşikê dirav di nav qatên şaşikê de veşartin
pere kişandin (lêker)(Binihêre:) pere
pere nedan (lêker) nesencandin, nedan.
ji: pere + nedan
pere nekirin (biwêj) bêfeyde bûn, pûç bûn
pere rijandin (Binihêre:) pere
pere standin (lêker) kirin qaseyê, pere wergirtin.
ji: pere + standin
pere wergirtin (Binihêre:) pere
pere xwarin (biwêj) bertil girtin, zêde pere xerc kirin. ew en çavbel, pereyen gel xwarin û revîn emerîkaye. bahadîne lawe min gelekîpereyim dixwe, rûzanim çawa bikim?
pere xwestin (lêker)(Binihêre:) pere
pereanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
peredan (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
peredank (navdêr, mê) kompere, qumbere.
ji: pere +-dank
peredayî (rengdêr) (Binihêre:) pere
peregende (rengdêr) hejar, belengaz, jar, feqîr, perîşan, reben, goyîn, nedar, belingaz, bêpergal, belawela, pelate, tevlihevî.
Herwiha: pergende, perkende.
ji wêjeyê: Ma qey li dinyayê kesî dîtî ku neteweyek 50 milyon bi dîroka xwe a hewqas kevnare, bi keda xwe a ji bo dergoşvaniya mirovahiyê a herî yekemîn... bi ev qas trajedî pergende û bindestê dinyayê bimîne?.
ji: jiari, hevreha farisî پراگنده (peragende), pehlewî peregendek, têkilî ber + îraniya kevn ken- (avêtin).
: peregendetî, peregendeyî
peregende bûn (lêker) perîşan bûn.
ji: peregende + bûn
peregendetî (navdêr, mê) rewşa peregendebûnê.
ji: peregende + -tî
perehatî (rengdêr) (Binihêre:) pere
perehatin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
perehez (navdêr, mê) perehebîn, pûlperest, pereperest.
ji: pere +-hez
perehiz keyso
pereker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pere dike, kevanjen, livajen.
ji: pere + -ker
perekerî (navdêr, mê) kevanjenî, kurincî, libûjenî, livajenî, libûdîlî, tavnejenî.
ji: pere +-kerî
perekêşan (navdêr, mê) kêşan yan wergirtina pereyî ji bankan
perekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pere kirin
perekirin (navdêr) vejandin, bi biha êxistin, bilindkirin, :piştî cadeya gundê me qêrkirî mitayê me hat pere kirin
perekişandin (navdêr, mê) perekê4an
perem perem kirin (biwêj) xistin rewşek xerab. parçe parçe kirin. xebûr çawa ku kete nav wan en qûnxwar, ew perem perem kirht.
perên xwedê li ser (yekî) bûn (biwêj) xwede parastin. berke perre xwedê li ser we be, ew nebûya halê me perişan bûbû.
pereng kuzotî û bizot
perengî (navdêr, mê) menqel, agirdank, ardank, mantêz, pizotdank, pizotî, sotikî
perepêdan (navdêr, mê) giringîpêdan
pereperest (rengdêr) kesê hinde hez ji pereyî di ke dinyadarî ji bîra wî di çe, pereyî di perestit, çirîk
pereperestin (navdêr, mê) dema mirov pereyî ji dîn û dinyayê giringtir bi bînit, mirovatîyê ji bîr dike
pererijandin (navdêr, mê) weke mirov pereyî glek li karên neba4bimezêxit
peresandin (lêker)(navdêr, mê) werar kirin, pêşve birin, pêş xistin, nûjen kirin.
Herwiha: perisandin. Tewîn: Lêker: -peresîn-.
ji: peres + -andin.
: peresandî, peresîner, peresînk
peresendin (navdêr, mê) pêşketin, werarkirin
pereseng (navdêr, mê) pîvanek dûrahiyê ye ku niha li Îranê wek dîrêjahiya 10 km tê hesibandin lê li serdemên cuda dirêjahiya wê jî cuda bûye (bi pirranî di navbera 3 - 7 km-yan de).
Herwiha: fereseng fersex
peresîn (lêker)(navdêr, mê) werar bûn, pêşketin, pêşveçûn, nûjen bûn, hatin peresandin, hatin pêşvebirin, hatin pêşxistin, hatin nûjenkirin.
Herwiha: peresan. Tewîn: Lêker: -peres- ku-conj-în.
ji wêjeyê: GOGA PÊ di sala 1583’ê Biritanya’yê de bi sazûmanê hatiye çêkirin. Lê dom bûn a wî di sala 1846’ê de Zanîngeh a Cambridge ê da GOGA PÊ nûbûnî çêbûye û ji pêşî wî de, di sala 1862’ê de GOGA PÊ li destê ev zanîngeh ê de gelek pêşketî û peresî bûye. Lê leyîstvan wek a wê demê yanzdeh kes bû û dest pêgirtîn û lêdan jî hate qedexekirin, ji pêşî wî de hatîna rêzî yekî jî ofsayt bû..
: peresbar, peresiyayî, peresî, peresok
perest paşgirek e û wateya jêhezkirin, îbadetkirin û parastinê dide peyvê
perestar (navdêr) hemşîre, sister, alîkara/ê doktorî, kesa/ê şarezaya/ê nesaxiyan û çarekirina wan e lê bi pileya xwe ji bijîşkan kêmtir e.
: perestarane perestarî perestarîtî perestartî
perestarane (rengdêr) bi awayekî perestar.
ji: perestar + -ane
perestarî (navdêr, mê) rewşa perestarbûnê, hemşîre.
ji: perestar + -î
perestgeh cihê îbadetê; mabed
perestin/diperêse/biperêse 1. îbadet kirin 2. jê hez kirin 3. nokerî kirin
perestîşt (navdêr, nêr) îbadet, peristin, taet, rêz
perestker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perest dike, diaker.
ji: perest + -ker
perestroyka (navdêr, mê) reformandina Yekîtiya Sovyetê li salên 1980yê, reform, nûkirin.
ji wêjeyê: Ji meha nîsana sala 1985an de Gorbaçov siyaseta perestroyka (nûavakirinê) li Yekîtiya Soviyetê bi pêş xist.(Wekîl Mustafayev: Kurdistana Sor, wergerrandin ji rusî: Dr Zorab Aloyan, Micatgitk.com, 4/2005).
ji: Ji rusî перестройка (jinûveavakirin).
: perestroykayî
perestroykayî (navdêr, mê) rewşa perestroykabûnê.
ji: perestroyka + -yî
perewergirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
perewkirin (navdêr) peketin, peyçûn, pêgirtin
perexwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) pere
pereyen xwîna xwe xwestin (biwêj) pir biha gotin. hecî farûq ji bo we mala xwe ya xerabe pere xwîna xwe dixwaze.
pereyî (rengdêr) diravî, pareyî, darayî
perêzerî (rengdêr) karê parêzeran, :; pismamê min li zanîgehê jibo parêzerîyê di xwînit
perezervatîf (navdêr, mê) kapût.
ji: perezerva +-tîf
perfeksiyonîst (rengdêr) mikemeliyetperist, kamilîperist, bêkêmasîtîperist, kesa/ê ku tehemila kêmasiyan nake, kesa/ê ku herdem ji encama karên xwe nerazî ye.
Têkildar: perfeksiyonîzm.
ji: ji frensî perfectionniste ji perfection (bêkêmasîtî, kamilî) + -iste (-îst).
ji wêjeyê: Welleh ez ji vê perfeksiyonîzm te hez nakim, Dilyar :-).
: perfeksiyonîstane perfeksiyonîstî
perfeksiyonîstane (rengdêr) bi awayekî perfeksiyonîst.
ji: perfeksiyonîst + -ane
perfeksiyonîstî (navdêr, mê) rewşa perfeksiyonîstbûnê.
ji: perfeksiyonîst + -î
performans (navdêr, mê) pêşkêşkirina berhemek hunerî wek şow yan şanoyê, bicihanîna karekî, kirina karekî.
ji wêjeyê: Xwedêgiravî Sîbelê di filmê Vegera Malê de performansek baş nîşan daye û rola xwe baş lîstiye.(Lotikxane.com, 9/2006)
perg 1. dûrd 2. bendesol
pergal 1. nîzam 2. alav, amûr
(navdêr, mê) sîstem, nîzam, awa û şêweyê kirina tiştekî, alav, alet, hacet, navgîn, tişta/ê tiştek pê têt kirin, statû, rewş, hal.
Herwiha: pirgal, bêpergal.
Bide ber: pertal.
ji: Ihtimalen jiarami פרקןא (purqena: çareserî, serbestî, azadî, silametî), belkî bi rêya ermenî փրկիլ (pirgil), ji rehê פרק (p-r-q-: cuda kirin, ji hev kirin, ferq kirin) ku hevreha ferq ya ji erebî ye. Bo guherîna n > l bide ber nimêj > limêj, nivîn > livîn. Heman peyva purqena ya aramî serekaniya peyva Furqan (bernavekî Quranê ye) yê bi rêya erebî ye jî..
: pergalî, pergalparêz, pergalparêzî
pergal rakirin mal talan kirin û şop li dewsa xwe nehiştin
pergala (yekî) xera bûn (biwêj) sazûmanî tevlihev bûn. edî pergala wan xera bttye, ew kar û bar û ew qezenca bere nemaye.
pergala (yekî) xera kirin (biwêj) sazumaniya yekî xera kirin. ez baş dizanim ku we jinike ji bin ve pergala wî xera kir.
pergala cîhanê ya nû nîzama teze a dinyayê
pergala navneteweyî ya pîvanê (navdêr) peymanek navneteweyî bo pîvan û kêşan dirêjî, giranî û hwd ya tiştan (metre û gram hin pîvanên vê pergalê ne)
pergala rojê (navdêr, mê) roj û exterên anku planetên li dor wê digerrin û hemû devera di navbera wan de, stêrek û exterên wê.
Hevwate: sîstema rojê.
Bide ber: pergala stêranBinere.
Herwiha: rojbend
pergala rûpelan di malperê de awayê ku berg hatine amadekirin
pergala xebatê (navdêr) Ji sîstemên wekî Windows, Ubuntuyê re tê gotin (komputerzanî).
ji wêjeyê: Her kes li benda Windows 9’ê bû, lêbelê Microsoftê bi surprîzekê danasîna Windows 10’ê kir. Bi vê gava nû Microsoft him xwestiye bêhtir balê bikişîne ser xwe him jî xwestiye cudahiyên di navbera pergala xebatê ya nû û Windows 8’ê derxîne holê. Şîrketê bi Windows 8’ê guhertinên radîkal pêk aniye û bi Windows 10’ê jî him gavekê paş de diavêje him jî ji nû ve guhertinên nû pêk tîne..
Herwiha: pergala xebitandinê
pergala xebitandinê (navdêr, nêr) Ji sîstemên wekî Windows, Unix, DOS, Ubuntuyê re tê gotin (komputerzanî).
ji wêjeyê: Di komputerê de pergala xebitandinê sererast ji kontrola û birêveberiya hardwarê berpirsiyar e. Her wiha ji pêkhatinên bingehîn ên pergalî û xebitandina bernameyên pêkanînan berpirsiyar e. Gelemperiya vê berpirsiyariyê wekî pergala xebitandinê tê binavkirin..
Hevwate: pergala xebatê, sîstema şixulandinê, sîstema xebatê, sîstema xebitandinê
pergaldar (rengdêr) sîstematîk, biserûber, birêkûpêk.
ji: pergal +-dar
pergalî (navdêr, mê) rewşa pergalbûnê, menzûmeyî.
ji: pergal + -î
pergar 1. nexşeya avakirinê 2. alavên pêwist ên çêkirin, tûjkirin, girêdan û hwd
(navdêr, mê) pilan, nexşe.
Bikaranîn: Lêker: pergar kirin. Navdêr: pergarkirin Rengdêr: pergarkirî Di dîwana Ehmedê Xanî de bi maneya pergel tê bi karanîn.
pergar kirin (lêker)(Binihêre:) pergar
pergarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pergar kirin
pergarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pergar
pergeh firoşgeha pergalên nivîsînê wek kaxez, pênûs, lênûsk, jêbir û hwd
(navdêr, mê) cihê firotina pergalên nivêsînê wek kaxez qelem defter jêber qelemtira ûhtd
perger alaveke pîvandina nîvçemberê ye
pergî xavik û postikekê şefaf ê ku li ser nebat û endamên hesas û tenik tê dîtin
(rengdêr) kelpik, tîvkil, :pergîyê keskanê pergîyê berîyê
pergihandin (navdêr, mê) pêçan, destik kirin, liser hev rêzkirin, :hemû kitêb û badek ên xo di refikan da pergihandin bdn, :ez di pergihînim em di pergihînîn tu di pergihînî hûn di pergihînin ew di pergihîne, it ewan di pergihînin, pr, :dêbi +bdn bdb, :di pergihand di pergihandin db dûr, :pergihandibû pergihandibûn bi pergihîne bi pergihînim
pergihandin/dipergihîne/ bipergihîne 1. pêçan 2. destedesteyî dan ser hev 3. bi keys kirin
pergîn 1. rasthatin 2. pêşeroj
perginde 1. belavbûyî 2. peritî 3. derbider
(rengdêr) peritî, belavbûyî, bijale
perginde bûn 1. belav bûn 2. peritîn 3. derbider bûn
perginde kirin 1. belav kirin 2. peritandin 3. derbider kirin
pergindebûn (navdêr, mê) belavbûn, perçebûn
pergindekirin (navdêr) belavkirin, perçekirin
pergîvan (navdêr, mê) pêşwaz.
ji: pergî +-van
perî [I] cihê taybet ê ku ji bo bûka teze hatiye perdekirin û xemilandin [II] perwane [III] tîroj [IV] jina şox û ciwan; zerî *“ji weliyan perî, ji periyan xwelî” [V] cina hera bedew [VI] belavbûn
1. nijadeke çîrrokî (navdêr, mê) perî: nijadek keç û jinên spehî yên çîrrokî ne, Perî: navek jinan e.
Herwiha: perê, perrî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌ریNêzîk, zerî.
ji: jiari, hevreha soranî په‌ری (perî), farisî پری (perî), pehlewî perîk, avestayî perîka-, ji per- (ber, wek li ber), bi avestayî peyri-, ji Proto-hindûewropî per- (ber, pêş). Anku perî: ya li ber, ya parêzvan. Herwiha bide ber inglîzî fairy. Peri ya tirkî û indonezî, փերի (p’êrî) ya ermenî, ფერია (p’êrya) ya gurcî, пери (ferî) ya kirgîzî... ji zimanên îranî ne..
: perînaz, perîtî, perîxan, perîza, perîzad, perîzade
perî dan silikîn
perîav (navdêr, mê) avîvan, zerîav, horîav
perîdank (navdêr, mê) ajalek biçûk û difre ku çar bazikên wan he ne, minminîk, pelatînk, perperok, pinpinîk, pepûle, pirpirîk, pirrpirrok.
Bide ber: perî+tenik
perîferî (navdêr, mê) veder, varê, avarê, dûr, dûrdest, marjînal, îzole, ne navendî, ne li navendê, ne giring, ne serekî.
ji wêjeyê: Ev “zihniyet”, ev “mekanîzma”, ev “model” yek tenê jî ne ji bo dabînkirina mafê kurdan û bexteweriya miletê kurd e. Tam bi berevajiyê vê, ji bo berhewakirina daxwaz û doza miletê kurd ya rewa ye û ji bo perîferîkirina Kurdistanê û miletê kurd e. Bo nimûne, di cihek wekî Qoserê/Kiziltepeya Mêrdînê de, salê bi bihayê milyarek dolar, genim û pembû tê îxraç kirin, lê bankeyek nikare ofîsa xwe li wir veke, ji ber ko an dê bê sotin an jî camên wê dê bên şkandin. Yanî wêrankirina Kurdistanê çawa bi salan, bi program û bi plan bi destê dewletê hate bi rê ve birin, niha jî heman plan bi destên xwedanên projeya “xweseriya demokratîk” tê bi rê ve birin..
ji: ji frensî périphérie ji latinî peripheria ji yunanî περιφέρεια ji περί (perî- + φέρω.
: perîferîker perîferî kirin perîferîkirin perîferîkirî
perîferîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perîferî dike.
ji: perîferî + -ker
perîferîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perîferî kirin
perîk (navdêr, nêr) pirta çûkan ya qalind ku bi granî di bazikan de ne: çermsor perîkan dixin serê xwe
perik 1. rûpelên biçûk 2. baskên firindeyên biçûk 3. kaxezên pêçana baçikan
perîn/dipere/bipere 1. (sewalê nêr) baz dan ser (sewala mê) 2. wekî sewalan tûşî jinan bûn
perînewe (Soranî) (navdêr)wate, derbasbûn
perîşan 1. kesê ku di halekî ne tu hal de ye; pejmûrde 2. belengaz 3. kepaze
(rengdêr) belengaz, hejar, feqîr, jar, reben, goyîn, nedar, belingaz, şerpeze, bêhal, rezîl, riswa, bêzar, tengezar, nexweş, nesax, bêserûber, kepaze, aşifte, xizan, muhtac, hewcedar, destkurt, peregende, miskîn, aciz, xax, bêçare.
Bide ber: perîxan.
Bikaranîn: Lêker: perîşan bûn, perîşan kirin. Navdêr: perîşanbûn, perîşankirin Rengdêr: perîşanbûyî, perîşankirî.
ji: hevreha soranî په‌ریشان (perîşan), hevreha yan ji farisî پريشان (perîşan) jiari, ji per (rex, alî) + ?.
: perîşanî, perîşanîtî, perîşantî
perîşan bûn 1. pejmûrde bûn 2. belengaz bûn 3. kepaze bûn
(lêker)(Binihêre:) perîşan
perîşan kirin 1. pejmûrde kirin 2. belengaz kirin 3. kepaze kirin
(lêker)(Binihêre:) perîşan
perîşanbûn (navdêr)(Binihêre:) perîşan
perîşanbûyî (rengdêr) (Binihêre:) perîşan
perisandî (rengdêr) pêşxistî, pêşvebirî, kemilandî, gihandî, baştirkirî, perisî, pêşketî, pêşveçûyî, gihiştî, kemilî, baştirbûyî.
Herwiha: peresandî.
ji: perisandin - -in + -î
perisandin (lêker)(navdêr, mê) pêş xistin, pêşve birin, kemilandin, baştir kirin, gihandin, afirandin, xuliqandin, çêkirin, peyda kirin, îcad kirin.
Herwiha: peresandin. Tewîn: Lêker: -perisîn-.
Têkildar: perisîn.
ji: peresan - -an + -andin.
: perisandî, perisîner
perisandin/diperisîne/ biperisîne 1. pêş ve birin 2. kemilandin
perişanî (navdêr, mê) xizanî, hêjarî, şerpezeyî, sefalet, kesîbî, sefili, têr xizan, pir şerpezc.
ji: perişan + -î
perîşanî 1. pejmûrdetî 2. belengazî 3. kepazetî
(navdêr, mê) hejarî, belingazî, feqîrî, rebenî, xizanî, xizanî, jarî, nedarî, ne zengînî, ne dewlemendî, rewşa perîşanan, şerpezetî, miskînî, milahimî, goyînî.
Herwiha: perîşanîtî, perîşantî.
ji: perîşan + -î
perîşanker (navdêr, mê) caris.
ji: perîşan +-ker
perîşankî (navdêr, mê) bi bizdihandinî, bi tirsandinî.
ji: perîşan +-kî
perîşankirî (rengdêr) (Binihêre:) perîşan
perîşankirin (navdêr)(Binihêre:) perîşan
perisî (lêker)(rengdêr) pêşketî, pêşveçûyî, gihiştî, kemilî, baştirbûyî, perisandî, pêşxistî, pêşvebirî, kemilandî, gihandî, baştirkirî, xemilî.
Herwiha: peresiyayî, peresî, perisiyayî.
ji: perisîn - -n
perisîn (lêker)(navdêr, mê) pêşve çûn, pêş ketin, kemilîn, gihan, baştir bûn. Tewîn: -peris-.
Herwiha: perisiyan.
Têkildar: perisandin.
ji: perisan - -an + çûn.
: perisiyayî perisî
perisîn/diperise/biperise 1. pêş ve çûn 2. kemilîn
perîşk petîlkên berfê, kulîlkên befirê
perist (rengdêr) pîroz, peristî, tişta/ê ku tê peristin yan hejî peristinê ye.
Herwiha: perest.
Têkildar: -perist.
ji wêjeyê: Em dibînin çawa rewşenbîrên Kurd di vê movika hestiyar de hewl didin ku civaka xwe piştî şerê cîhanê yê yekemîn li ser bingeheke netewî û serdem ava bikin. Di van hewl û bizavan de rewşenbîrên Kurd barê herî giran davêjin ser milên xwe, û peywira vejînkirina neteweya xwe û hêmanên wê wek erkekî pîroz û perest dibînin, rewşenbîr di vê qonaxê de divyabû hem siyasetmevan û hem jî folklornas bûna, karê wan wek siyasetmevan ew bû ku doza gelê xwe derxînin rojev û gorepanên biryargirtinê ên navnetewî, wek foklornas jî wan divyabû hem ji gelê xwe yê nehişyar û hem jî ji cîhanê re xuya bikira ku Kurd miletekî kone, puxte û xwedî dîrok û kevneşopiyeke xweser û dewlemend in, ku ji mafê wan jî mîna hemû gelên azad li ser xaka xwe û bi vîna xwe bijîn... Di vê têkoşîna zor û zehmet de çekên, rewşenbîrên Kurd ziman bû, zimanê mirovên asan, mirovên dê bibûna stûnên welatê daxwaz. Ziman hem alav û regezê kesayetiya netewî li hember cîhanê bû û hem lî palpiştê sereke yê dewleta serbixwe bû...(Mihemed Elî: Belgeyek dîrokî, Geocities.com/kurdistanclub, jêwergirtin: 7/2009).
ji: peristin - -in.
: peristane, peristî, peristwer, peristwerî
perişt ezperest
peristane (rengdêr) bi awayekî perist.
ji: perist + -ane
periste (navdêr) mabûd, îkon, xweda, îlah, îdol, pût, senem, mabûde, îlahe, kesa/ê yan tişta/ê ku tê peristin yan pirr jê tê hezkirin.
Herwiha: pereste, peresto, peristo.
Têkildar: peristî.
ji wêjeyê: Şivan Perwer, îro di nav kurdan de, di warê muzîkê de bûye perestoyek. Asta ku ew gihîştiyê xeyala gelek kesan e. Nav û dengê wî, ji nav sînor û tixûbên kurdan derketiye û ew hunermendekî cîhanî ye.(Zana Farqînî: Ew dengbêjê min ê nûjen e, Amidakurd.com, 7/2007).
ji: peristin - -in + -e.
: peristetî, peristeyî
periste bûn (lêker)(Binihêre:) periste
periste kirin (lêker)(Binihêre:) periste
peristebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) periste
peristebûyî (rengdêr) (Binihêre:) periste
peristekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye periste kirin
peristekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) periste
peristetî (navdêr, mê) rewşa peristebûnê.
ji: periste + -tî
peristgar (navdêr) hemşîre, sister, alîkara/ê doktorî, kesa/ê şarezaya/ê nesaxiyan û çarekirina wan e lê bi pileya xwe ji bijîşkan kêmtir e, perestar.
: peristgarî, peristgarîtî, peristgartî
peristgarî (navdêr, mê) ayînî, dînî, olî, mezhebî, diyanetî, rewşa peristgarbûnê.
ji: peristgar + -î
peristgeh (lêker)(navdêr, mê) cihê peristinê anku îbadetkirinê(wek: mizgeft, dêr, kinîşte).
Herwiha: perestga, perestge, perestgeh, perestgih, peristga, peristge, peristgih, perestinga, perestinge, perestingeh, perestingih, peristinga, peristinge, peristingeh, peristingih.
Bide ber: pîrozgeh.
ji wêjeyê: Çûm peristgeha pûtan, pîrozgehek dêrîn; ti nîşan ji Wî nebû..
ji: perist + -geh.
: peristgehî
peristgehî (navdêr, mê) rewşa peristgehbûnê.
ji: peristgeh + -î
peristî (navdêr, mê) perist, pîroz, rewşa peristbûnê.
ji: perist + -î
peristîn (lêker) xwedakirin, kirin xwedavend, perestîş kirin.
ji: perist +-în
peristin (lêker) îbadet kirin, îbadet bo kesekê/î yan tiştekê/î kirin (bi taybetî bo xwedayekî), rojî û nivêj kirin: Hin kes Xwedê diperêsin, hin jî Şeytanî. bi temamî li gor kesekê/î yan rêbazekê meşîn: Ew Apoyî diperêse. (Bi her awayî bi gotinên Abdullah Öcalanî dike.) (navdêr, mê) îbadetkirin, meşîna li dû rêbazekê yan kesekê/î bêyî ku bi ti awayî wan rexne bike yan hin ji kiryar yan birryarên wan nepejirîne.
Herwiha: perestin. Tewîn: Lêker: -perês-.
Bide ber: parastin.
ji: Têkildarî پرستيدن (perestîden) ya farisî, peristaten ya pehlewî, peyri-sta (li pêş rawestîn) ya avestayî ji ji Proto-aryayî peri- (ber, pêş) + sta- (rawestîn) ji Proto-hindûewropî per- (ber, pêş) + stā- (rawestan, rawestîn, sekinîn). Peyva ermeniya kevn պաշտեմ (peştim: xizmet kirin) ji zimanek îranî hatiye deynkirin..
: peristîş, peristîşî, peristkar, peristkarî, peristmend, peristmendî, peristyar, peristyarî, -perês, -perêsî, -perist, -peristî
periştin/diperişîne/biperişîne teselî kirin û temtêl dahûrandin
periştîş (navdêr, mê) peristin, îbadet, diyanet, ewqaf, ayîn, ewqaf, ol, dîn, dua û nivêj û rojî û hwd.
Herwiha: pereştîş.
ji: perestin - -in + -îş.
: periştîşî, periştîşgar, periştîşgarî
peristiş -îş, werziş
peristîş (navdêr, mê) peristin, îbadet, taet, dua û rojî û nivêj û karên wek wan.
Herwiha: perestîş.
ji: peristin - -in + -îş jiari, hevreha farisî پرستش (perestiş), pehlewî perestişn..
: peristîşî
peristîş kirin (lêker)(Binihêre:) peristîş
peristîşgeh (navdêr, mê) perestîşxane, îbadetxane, îbadetgeh.
ji: peristîş +-geh
periştîşî (navdêr, mê) rewşa periştîşbûnê.
ji: periştîş + -î
peristîşî (navdêr, mê) rewşa peristîşbûnê.
ji: peristîş + -î
peristîşkar (rengdêr) teqwa, dîndar, oldar, ayîndar, îbadetker, mûmin, xwedanas
peristîşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peristîş kirin
peristîşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peristîş
peristîşxane (navdêr, mê) perestîşgeh, îbadetxane, îbadetgeh, perestgeh, mabet, mabed.
ji: peristîş +-xane
peristkarî nav-nku, dîn, ayîn, bawerî, diyanet, ol
peristyar (navdêr, mê) perest.
ji: perist +-yar
peritandin/diperitîne/ biperitîne 1. kevn kirin 2. rûçikandin 3. kelekût kirin, pir lê dan
perîtî (navdêr, mê) rewşa perîbûnê.
ji: perî + -tî
peritîn/diperite/biperite 1. kevn bûn 2. ji ber kevniyê qetîn 3. qefilîn 4. rûçikîn
peritîyayene (Zazaki) (lêker) peritîn
peritnayene (Zazaki) (lêker) peritandin
peritnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin peritandin
perîxan (navdêr, mê) navê jinane
perixandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perixandin
perixandin (lêker)(navdêr, mê) gemirandin, hewirandin, firikandin, merisandin, mist dan, masaj kirin, firidandin, surandin, livandina kefên destan li ser leşî (bi taybetî li ser piştê) bi armanca nerm- û rehetkirinê, mistdan, rapelandin, masaj kirin.
Herwiha: perxandin. Tewîn: Lêker: -perixîn-.
Têkildar: perixîn.
: perixandî, perixîner
perixandin/diperixîne/ biperixîne miz dan
perixîn 1. xerabûn (lêker) Ji bo fêkiyan bi şiklekî wisa xerabûn ku êdî nema bê xwarin.Wek Cebeş û petêx (kawûn) êdî bêhnek pîs têkevê û hendirên wan bibe ava sade, Mirovên ku ji sedema gelekî kal bûnê yan gelekî temen mezin bûnê mesixîne, pelixîne, jar û çermê wan qermiçokî bûne.
ji wêjeyê: Dibêjin li gora lêkolîna Rêxistina Endazyara Aştî, eşkere bûye ku ji 68ên keçên herêma Kurdistanekanî başûrekan, ji projeyên zewacê bi mehrûm mane. Ji ber xortên ku wan dixwazin bê kar, betal, tiral û zugurd in, keç naxwazin bi wan re bizewicin û hêdî hêdî ew keç di mala bavê xwe de wek sêvên xerabe diperixin û kurmî dibin.zeriyên ereboşkan bi harbûn û germbûna xwe navdarin ,zilamekî kalî perixî jibo wan bikêr nayên ,û şewata nav dilê wan hênik nakin,kalo bi zorê her êvar carekê tenê wê tîskek pîsik sistik li qîzikê xista , û puxkira xewê jêder.
Têkildar: perixandin pelixandin pelixîn.
Bide ber: bihirîn dewibîn pelixandin pelixîn xerabûn. Peyvnasî: Dibe ku wateya yekemîn têkildarî peyva pelixîn /pelixandin be. Li vir bi tenê dengên L û R bi hev re guherîne. Bi guherîna deng wate guherîye lê hîna jî bêhna peyva pelixîn jê tê. Ji ber ku fêkîyên xera dibin di heman demî de jî dipelixin û xaromaro dibin.Em bên ser wateya duyemîn ku ew jî balkêşe. Wateya duyemîn wateyek nêzîk heye li gel peyva pelandin. Carek din dengê L û R bi hev re guherîne û wateyek nuh lê hîna jî rengekî pelandinê li ser heye çêbûye.
perixîner (navdêr) telak, masor, masajvan, gemirîner, firkîner, kesa/ê ku karê wê/wî perixandina anku gemirandina leşê mirovan e, kesa/ê ku xelkê masaj dike.
Herwiha: perixêner.
Bide ber: pelixîner.
ji: perixandin - -andin + -în + -er.
: perixînerî, perixînerîtî, perixînertî
perixînerî (navdêr, mê) rewşa perixînerbûnê.
ji: perixîner + -î
periyodîk (rengdêr) vedorî, mûtat
perîzade 1.jina nazdar a ji nifşê periyan 2. cureyekî nexweşiya ku gerdenê diwerimîne
(navdêr, mê) jina nazdar ya ji niv êperîyan nexwe îyeke ji egera têkçûna karê derdanan gerdena mirovî di êvitewerimit
perjan perjîn
(navdêr, nêr) tan, kotan, pîjan
perjankirî (rengdêr) tankirî, :tu kes ni kare biçe nav gorisatana gundê me çunkî ya perjankirî ye
perjankirin (navdêr)tankirin, :em dê rexûçanên baxê xwe perjan kin dako ji ziyanan bi hêt paraztin
perjîn dîwarê darînî yê ku didine nava avahiyekî
(navdêr, nêr) perjan, tan
perjîn kirin (ji bo parastina ji ziyanan) li dora bîstan, bax û hwd sûr jenîn
perjinîn (navdêr, mê) hildan û aderkirina darana ji çeq û tayên zêde jibo bi qelew û xemildar bi de, veperjinîn
perkal (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) aram.
Herwiha: Aram hedan.
ji: Kurdî.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
perlemanter (navdêr, mê) mebûs, nûner, newenger
permalî sewalên bibask ên malê
permêw belgê dara mêweyê
(navdêr, mê) belgê darmêwan, belgên mêwan
pero 1. pîne 2. pirtî
pateyê ji pembû kitan melez hirî û htd dihêt çêkirin mirov cilik perde kule çarçef û htd jê çê dikin
peroh (Zazaki) (navdêr) nîvro
perok 1. pero 2. nexweşiya dirmdar
perokî kes, tiştê an jî cihê ku nexweşiya dirmdar bijiniyê
(navdêr, mê) şobayî.
ji: pero +-kî
perokî bûn tûşî nexweşiyeke dirmdar hatin
(lêker) tê geriyan.
ji: perokî + bûn
perokî kirin nexweşiyeke dirmdar bijinandin
peroş (navdêr, mê) heyecan, kelecan, coş, heyranî, xiroş.
ji wêjeyê: Diyarbekir bibû stûdyoya Radyoya Dengê Êrîvanê û beşdar jî wekî ku li gundên xwe, li ber roniya çirayê Radyoya Êrîvanê guhdarî bikin dixuyan. Hest û raman, coş û peroş rih û giyaneke kurdewar di konserê de afirand..
ji: Belkî jiarami ܦܘܪܫܐ (purraşa), hevreha îbrî פירוש (pêrûş).
: bêperoş, bêperoşî, biperoş, peroşandin, peroşdar, peroşder, peroşî, peroşîn, peroşîner
peroş kirin (lêker) kehreb(e) kirin.
ji: peroş + kirin
peroşdar (rengdêr) biheyecan, bikelecan, bicoş, biheyranî.
ji: peroş + -dar.
: peroşdarî peroşdarîtî peroşdartî
peroşdarî (navdêr, mê) rewşa peroşdarbûnê.
ji: peroşdar + -î
peroşî heyecan, coşî
(navdêr, mê) rewşa peroşbûnê, hesret, kovan, kul, coşî.
ji: peroş + -î
peroşîn (lêker)ketin heyecanê. Tewîn: -peroş-.
ji: peroş +-în
peroşîner (navdêr, mê) dilhejok.
ji: peroş +-îner
peroşmend kesê bi heyecan û kelegerm
perozînk (navdêr, mê) teşqele, xapandin, binîkolan, tepik
perperok cureyekî bihukên firinde ye; kerkene, belbelîtank
perpişîyayene (Zazaki) (lêker) perpişîn
perpişnayene (Zazaki) (lêker) perpişandin
perpişnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin perpişandin
perpitandin (lêker)(navdêr, mê)wate, ji bo frînê bazik bi hev xistin çûk bazikên xwe perpitand û firiya, Tr.: ??çırpındırma, ??çırpındırmak, ??debelendirmek
perpitîn/diperpite/biperpite 1. qirqilîn 2. vegevizîn
perpitîyayene (Zazaki) (lêker) perpitîn
perpitnayene (Zazaki) (lêker) perpitandin
perpitnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin perpitandin
perpûn (navdêr, mê) berfa libên wê gir, barîna berfê bi patoveyên anku berfokên mezin.
Bikaranîn: Lêker: perpûn kirin. Navdêr: perpûnkirin Rengdêr: perpûnkirî.
Herwiha: perpîn, perpwîn.
Bide ber: gijlok, po, terg, savarok, zîpik.
: perpûnî
perpûn kirin (lêker)(Binihêre:) perpûn
perpûnî (navdêr, mê) rewşa perpûnbûnê.
ji: perpûn + -î
perpûnker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perpûn dike, derzîker.
ji: perpûn + -ker
perpûnkerî (navdêr, mê) derzîkerî, parzakerî.
ji: perpûn +-kerî
perpûnkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perpûn kirin
perpûnkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perpûn
perpût 1. bizdiyayî 2. peritî
perpût kirin 1. bizdandin û aciz kirin 2. lê dan û peritandin
perqijandin (navdêr, mê) pirtikandin, hincinandin, bdn, :ez di perqijînim em di perqijînîn tu di perqijînî hûn di perqijînin ew di perqijîne, it ewan di perqijînin, pr, :dê bi+bdn bdb, :di perqijand di perqijandin db dûr, :perqijandibû perqijandibûn (f), :bi perqijîne bi perqijînin
perqijîn (navdêr, mê) pirtikîn, bizdiyan, heri în, bdn, :ez di perqijim em di perqijîn tu di perqijî hûn di perqijin ew di perqije, it ewan di perqijin, pr, :dê bi+bdn bdb, :ez di perqijîm em hûn ewan di perqijîn tu ew di perqijî db dûr, :ez perqijîbûm em perqijîbûyn tu perqijîbûy hûn ewan perqijîbûn ew perqijîbû
perr (navdêr, nêr)Hevwate, kaxez, pel, wereqe, pûrtê leşê firrindeyan.
Herwiha: per.
ji: Têkildarî pel anku pelg ango belg (yên daran), Proto-hindûewropî: per2- (borîn) > por-no- (perr), Proto-aryayî: parn- (firrîn) Avestayî: parena- (perr) Middle Persian: parr (perr) Hotenî: pārra (perr) Farisî: parr (perr) Belûçî: pāna (perr) … ir Kurdî: perr, pel (perr) Kurdî (Soranî): perr (perr) Zazakî: perr, pel (perr) Hewramî: pal (perr) ... Sanskrîtî: parnā- (perr) Almanî: Farn (perr) Înglîzî: fern (perr) ... , Çavkanî: Horn p.65, MacKenzie P.123 Pokorny: 816 - 817, Hevreh: firrîn, pir , par, pel.
: berperr, laperr, pertûk, rûpel, rûperr
perrayene (Zazaki) pekin
perrdan (navdêr, mê) (Binihêre:) perr
perresêlke (navdêr, mê) hacîreşk, dûmeqesk, hechecik
perrgir (navdêr, mê) serçil.
ji: perr +-gir
perrik (navdêr, nêr) kaxezk, perrên biçûk yan tenik (bi taybetî yên ku li dor tûtinê tên pêçan daku cigare jê bên çêkirin), perikên masiyan.
Herwiha: perik, perrk, perk.
Bide ber: perrok.
ji: perr + -ik
perrik dan (lêker)(Binihêre:) perrik
perrik kirin (lêker)(Binihêre:) perrik
perrikdan (navdêr, mê) (Binihêre:) perrik
perrikîn (lêker) siwarbûn, hilkişîn.
ji: perrik +-în
perrikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perrik kirin
perrikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perrik
perritandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perritandin
perritandin (lêker)(navdêr, mê) pijikandin, dirrandin, çirrandin, pirt-pirt kirin, parçe-parçe kirin, rîçal-rîçal kirin, qed-qed kirin.
Herwiha: peritandin.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: په‌رتاندن.
Têkildar: perritîn.
: perritandî, perritîner, perritîninde
perritî (rengdêr) dirriyayî, çirriyayî, perritandî, dirrandî, kincirr, pirtikî, pirt-pirt, rîçal, şaltûpalt, şeletan, şelax-pelax, pergende, pejmûrde.
Herwiha: peritî.
ji: perritîn
perritîn (lêker)(navdêr, mê) pijikîn, pirtikîn, perpitîn, çirrîn, dirrîn, parçe-parçe bûn, pirt-pirt bûn, ji hev qetîn, bûn rîçal-rîçal, qed-qed kirin, çirr, dirr, pirt, parçe, rîçal, qed Ji Wêje, Ez şevekî Te bivînim di xewnê şevan, Ku bikaribim bidim pesn û medhan, Hewara me Tu ye Roniya hemî çavan, Dil û hinav hemû ji derdê te peritîn.
Herwiha: peritan, peritiyan, peritîn, peritîyan, perityan, perritan, perritiyan, perritîyan, perrityan. Tewîn: Lêker: -perrit-.
Têkildar: perritandin.
ji: Têkildarî pirt
perrnayene (Zazaki) (lêker) firrandin
perrnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin firandln
perrok (navdêr, mê) caw, çît, qumaş, pertal, cang, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe.
Herwiha: perok, perrûk, perûk.
: perrokî
perrokî (navdêr, mê) rewşa perrokbûnê.
ji: perrok + -î
perrû (navdêr, nêr) xelat, şabaş, padaş, tişta/ê ku kesek werdigire ji ber ku karek yan xizmetek baş kiriye yan di pêşbaziyekê de bi ser ketiye.
Herwiha: perû.
Bide ber: perî.
ji wêjeyê: Perrû ew tişt e ko li hember kar, kirin, xizmet an serketinekê, ji bo kesekî wek bedel û bergîdan tê dayin.(Felat Dilgeş, Nefel.com, 6/2006).
Bikaranîn: Lêker: perrû dan, perrû kirin, perrû wergirtin yan perrû girtin. Navdêr: perrûdan, perrûkirin, perrûwergirtin yan perrûgirtin Rengdêr: perrûkirî, perrûwergirtî yan perrûgirtî.
: bêperrû, bêperrûhî, bêperrûtî, bêperrûyî, biperrû, biperrûhî, biperrûtî, biperrûyî, perrûdar, perrûdarî, perrûdarîtî, perrûdartî, perrûder, perrûderî, perrûderîtî, perrûdertî, perrûdêr, perrûdêrî, perrûdêrîtî, perrûdêrtî, perrûgir, perrûgirî, perrûgirîtî, perrûgirtî, perrûker, perrûkerî, perrûkerîtî, perrûkertî, perrûwergir, perrûwergirî, perrûwergirîtî, perrûwergirtî, perrûyî
perrû dan (lêker)(Binihêre:) perrû
perrû kirin (lêker)(Binihêre:) perrû
perrûdan (navdêr)(Binihêre:) perrû
perrûdar (rengdêr) bixelat, bişabaş, bipadaş.
ji: perrû + -dar.
: perrûdarî perrûdarîtî perrûdartî
perrûdarî (navdêr, mê) rewşa perrûdarbûnê.
ji: perrûdar + -î
perrûgir (navdêr, mê) kesê/a perrûyan digire.
ji: perrû + -gir
perrûgirî (navdêr, mê) karê perrûgiriyê.
ji: perrûgir + -î
perrûker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê perrû dike.
ji: perrû + -ker
perrûkerî (navdêr, mê) rewşa perrûkerbûnê.
ji: perrûker + -î
perrûkirî (rengdêr) (Binihêre:) perrû
perrûkirin (navdêr)(Binihêre:) perrû
perrûyî (navdêr, mê) rewşa perrûbûnê.
ji: perrû + -yî
pers (Zazaki) (navdêr) pirs, pirsiyar
pers kerdene (Zazaki) pirs kirin
persayene (Zazaki) (lêker) pirsîn
perseng 1. pîvan 2. pîvana bi qasî 15 kîlometroyî
(navdêr, mê) perde, berbend, girê
persenga devê xwe zanîn endazeya tixûbê xwe zanîn û li gorî wê tev gerîn
persepolîs (navdêr) bajêrek li Îranê
persîv nezle, çilmas
(navdêr, mê) arsim, zekem, sitam, nezle, bapêş, înfluenza, grîp, sarma, nesaxiya ji sarmayê.
: bipersîv, bipersîvî, persîvî
persîvî (navdêr, mê) rewşa persîvbûnê, helametî, arsimî.
ji: persîv + -î
persîyayene (Zazaki) (lêker)hatin pirsln
personal 1. karkerên dezgehekê yan şirketekê. Binêre;, personel 2. ya/yê kesekî yan hin kesan (rengdêr) şexsî, ferdî, arizî, arizî, prîvat, întîm, ne gelemperî, ne giştî, ne amî, tişta/ê kesekî yan çend kesan lê ne ya hemû xelkê, kesîn.
ji: person + -al.
: personalî, personalîte, personalîteyî, personalîtî
personalî (navdêr, mê) rewşa personalbûnê.
ji: personal + -î
personel (navdêr) karmend, staf, çavkaniyên mirovî, hemû karkerên dezgehekê yan şirketekê.
Herwiha: personal.
Bide ber: personal.
ji wêjeyê: Gundê Hewrê ku girêdayî navçeya Karaza Amedê ye, ji ber ku deriyê Binkeya Tenduristiyê ya gund ev nêzî 10 sal in bi sedema tunebûna personelên tenduristiyê hatiye girtin, ji xizmeta tenduristiyê bêpar e..
ji: person + -el.
: personelî
personelî (navdêr, mê) rewşa personelbûnê.
ji: personel + -î
perspektîv (navdêr, mê) bergeh, dîmen, dîdar, helwest, nerîn, dîtin, boçûn.
Herwiha: perspektîf.
ji wêjeyê: Ew kesên ko di siyasetê de xwedî îdea bin, divê bi tesbît û perspektîfên xwe re, li derûdora xwe jî guhdarî bikin; di nav şêwir û mişêwirekê de bin; yanî li xelkê jî guhdarî bikin.(Enwer Karahan: Di siyasetê de xelitînekirin quretî ye û qebûlnekirina xelitiyan jî serkorî û minafiqî ye, Nefel.com, 7/2007)
pert 1. tiştê nas û li pir deran heyî; bêserûber 2. tewş
(rengdêr) belav, pirt, bêserûber, parçe.
Bikaranîn: Lêker: pert bûn, pert kirin. Navdêr: pertbûn, pertkirin Rengdêr: pertbûyî, pertkirî
pert bûn (lêker)(Binihêre:) pert
pert kirin (lêker)(Binihêre:) pert
pertaf salixên bifort û nepixandî
fişarde.
Bikaranîn: Lêker: pertaf kirin. Navdêr: pertafkirin
pertaf kirin salixên bi fort û nepixandî vegotin
(lêker)(Binihêre:) pertaf
pertafkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pertaf
pertal têkberên kevnekotik
(navdêr, mê) caw, çît, qumaş, perrok, cang, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe.
Bide ber: pergal.
ji: hevreha farisî پرتل (pertel) jiari.
Bikaranîn: Lêker: pertal bûn, pertal kirin. Navdêr: pertalbûn, pertalkirin Rengdêr: pertalbûyî, pertalkirî.
: pertalfiroş, pertalfiroşî, pertalî
pertal bûn (lêker)(Binihêre:) pertal
pertal kirin (lêker)(Binihêre:) pertal
pertalbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pertal
pertalbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pertal
pertalfiroş (navdêr, mê) kesê/a pertalan difroşe.
ji: pertal + -firoş
pertalfiroşî (navdêr, mê) karê pertalfiroşiyê.
ji: pertalfiroş + -î
pertalî (navdêr, mê) rewşa pertalbûnê.
ji: pertal + -î
pertalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pertal kirin
pertalkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pertal
pertane (rengdêr) bi awayekî pert.
ji: pert + ane
pertav [I] tîj, tîroj [II] taqet, qeram [III] pa û pesn, fort
(navdêr, mê) şabîta rojê ronahîyê layêtê û htd
pertav danîn (biwêj) teslim bûn, rewş xera bûn. ew qas sal revî, lê di dawiye de hat pertav da. bere halê wan baş bû, lê ev çendek e ku pertav danîne.
pertav neman (lêker) taqet neman.
ji: pertav + neman
pertav tê de neman qudûm tê de neman
pertavek dan xwe fortê xwe kirin
pertbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pert
pertbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pert
pertew (navdêr, mê) ronahî, rewnaq, şewq, rewşen, geşî, ronî.
ji: hevreha yan ji farisî پرتو (pertev) jiari per- (ber, li ber) + tav.
: pertewdar, pertewî.
ji wêjeyê: Ger ji dêmên sorgulî Pertew nedî nêv can û dilNakevî nêv bend û dava Zulfê mest û fulfil e. (Cigerxwîn: Bilbil û Gul)
pertewdar (rengdêr) bironahî, birewnaq, bişewq, birewşen, bigeşî.
ji: pertew + -dar.
: pertewdarî pertewdarîtî pertewdartî
pertewdarî (navdêr, mê) rewşa pertewdarbûnê.
ji: pertewdar + -î
pertewî (navdêr, mê) rewşa pertewbûnê.
ji: pertew + -î
pertkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pert kirin
pertkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pert
perû 1. xelat 2. xişir û rêşiyên şûşeyî yên ku di dora çirayê de dadiliqînin
Serenav,mê, welatekî Amerîkaya Başûr e.
Herwiha: Pêrû.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: په‌روو.
ji wêjeyê: Di çarçoveya yariyên Copa America’yê (Şampiyonaya Fûtbolê ya Amerîkaya Başûr) de, tîma Ûrûguayê bi encama 2-0 tîma Perûyê têk bir û derbasî qonaxa fînalê bû..
ji: Ji spanî Perú ji navê serokekî hindiyaniyan yê destpêka sedsala 16em, Birú..
: perûyî perûyîtî
perû kirin xelat kirin
perûk 1. kevnare 2. rûpûş 3. pîne, pero
perûkxane 1. saziya ku alavên dîrokî di pêşangeha xwe de radixe 2. karistana rûpûşan, firoşgeha rûpûşan
perwa tirs û sehm
(navdêr, mê) tirs, nîgeranî, dilgiranî, xem.
ji wêjeyê: Dikare ji rûpelên wê têkoşîna kevin ji xwe re roniyekê çar bike û pê ji rêya xwe nemîne. Ma gelo! di dinê de biqasî rik û hezkirinê tiştin hene ku mirov bê perwa bi xurtî ber ve armanca wî dehf bidin? Heyîna her yekê ji van di çi dozê de, wek betariya ku bi qiweta xebata xwe tête dagirtin, dikare li ser dirêjiya emir dilê mirov xurt bike û nehêle ku agirê di dil de vemire..
Bikaranîn: Lêker: perwa kirin. Navdêr: perwakirin Rengdêr: perwakirî.
ji: hevreha soranî په‌روا (perwa), herdu ji farisî پروا jiari per- (ber, li ber) + ?
perwa kirin (lêker)(Binihêre:) perwa
perwakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perwa kirin
perwakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perwa
perwane 1. perikên ku bi hêza ba, agir û gêrebayê dizivirin û hewayeke sar didine hundir an jî hewaya hundir a germ davêjin derve; bajen, baweşînk 2. perperok
(navdêr, mê) pank, pelatînk, çengên zivirrok yên helîkopteran
perwanedar (rengdêr) biperwane.
ji: perwane +-dar
perwaz 1. firîn 2. çarçive
(navdêr) perr û baskên vekirî, çengên li firrê.
Bide ber: perawêz.
ji wêjeyê: Ronahiya wijdanê zanyariya dîn e. Ronahiya aqlî zanyariya şaristaniyê ye. Be tevlîhevbûna herdukan rastî dixuye. Bi herdu baskan himeta xwendekar pervaz dike (vedibe/fir dide) Dema ko ji hev veqetiyan, ji wa ewil hişkebawerî (teesub), ji ya duyemîn jî hîle û guman dizê.(Bedîûzzeman Mele Seîdê Kurdî, wergerandin: Abdulkadir Bîngol, Nefel.com, 7/2009).
ji: perr + waz.
Bikaranîn: Lêker: perwaz dan. Navdêr: perwazdan Rengdêr: perwazkirî
perwaz dan (lêker)(Binihêre:) perwaz
perwaz kirin (lêker) çarçove kirin.
ji: perwaz + kirin
perwazdan (navdêr, mê) (Binihêre:) perwaz
perwazkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perwaz kirin
perwazname 1. destûrname 2. destûra firînê ya balafirekê 3. di malperê de rêbaza bikaranînê
perwaznekirî (rengdêr) bêperwaz.
ji: perwaz +nekirî
perwende (navdêr, mê) dosye, tomar, fayl, sicil, doz, babet, mijar, dosya.
ji wêjeyê: Rewşa wê baş e lê di girtîgehê de ye. Hukmê salekê ji bo derbazkirina sînor danê, ku ew hukim derbaz kiriye, piştre perwendeya wê dane dadgeha şoreşê. Dadgeha şoreşê jî hukmê dardekirinê daye wê. Perwendeya wê şandina dîwana alî, me ji bo wê parêzer girtiye. Parêzer gotiye ezê hewil bidim, êdî nizanim çawa dibe..
Bikaranîn: Lêker: perwende bûn, perwende kirin. Navdêr: perwendebûn, perwendekirin Rengdêr: perwendebûyî, perwendekirî
perwende bûn (lêker)(Binihêre:) perwende
perwende kirin (lêker)(Binihêre:) perwende
perwendebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) perwende
perwendebûyî (rengdêr) (Binihêre:) perwende
perwendekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perwende kirin
perwendekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) perwende
perwer hezkirî û parastî
(rengdêr) dilsoz, evîndar.
ji: jiari, binêre -perwer
perwerde 1. fêr 2. hînbûn
(navdêr, mê) karê fêrkirina kesekî ya ajelekî zîrekîyek taybet ya cûnek ji reftaran: Perwerdeya Xwe-Parastinê ji bo karmendan..
Hevwate: hînkirin, fêrkirin, hêvotin, hewisandin , hînbûn, fêrbûn, hewisîn.
Bikaranîn: Lêker: perwerde bûn, perwerde kirin. Navdêr: perwerdebûn, perwerdekirin Rengdêr: perwerdebûyî, perwerdekirî, perwerdegirtî.
Têkildar: mamoste, şagird.
: perwerdedar, perwerdedarî, perwerdegeh, perwerdeker, perwerdekerî, perwerdeyî, perwerdezan, perwedezanî
perwerde bûn (lêker)(Binihêre:) perwerde
perwerde dîtin (lêker) hatin fêrkirin, hatin hînkirin, ders xwendin. Navdêr: perwerdedîtin.
: perwerdebîn, perwerdedîtî
perwerde kirin 1. amojandin 2. hîn kirin
(lêker)(Binihêre:) perwerde
perwerdebûn (navdêr)(Binihêre:) perwerde
perwerdebûnî (navdêr, mê) formasyon.
ji: perwerde +-bûnî
perwerdebûyî (rengdêr) (Binihêre:) perwerde
perwerdedar (navdêr) kesê tê perwerdekirin ji bo karekî ya pîşeyek taybet.Bide Ber, perwerdeker.
Têkildar: perwerde..
ji: perwerde + -dar..
: perwerdedarî.
perwerdedarî (navdêr) rewşa kesê tê perwerdekirin ji bo karekî ya pîşeyek taybet.Bide Ber, perwerdedar.
Têkildar: perwerde..
ji: perwerde + -dar + î..
: perwerdedar.
perwerdedîtî (Binihêre:) perwerde
perwerdegeh (navdêr, mê) fêrgeh, hîndegeh, hîngeh, dibistan, cihê perwerdebûn û perwerdekirinê, xwendingeh, qutabxane, medrese, mekteb.
Herwiha: perwerdega, perwerdegah, perwerdege, perwerdegih.
ji: perwerde + -geh.
: perwerdehî
perwerdegirtî (rengdêr) (Binihêre:) perwerde
perwerdehî 1. amojkarî 2. fêrkarî
perwerdekar 1. amojkar 2. fêrkar
(navdêr) fêrker, hînker, mamoste, elimîner, taşîner, kesa/ê ku kesekî yan hin kesan perwerde dike, terbiyeker.
Herwiha: perwedeker.
ji: perwerde + -kar Almanî Erzieher, Erzieherin, Înglîzî educator, governess, teacher, Tirkî mürebbi, mürebbiye, terbiyeci, Almanî Erzieher, Erzieherin, Înglîzî educator, governess, teacher, Tirkî mürebbi, mürebbiye, terbiyeci, Tr.: pedagog, Farisî: آموزگار, ياد دهنده, Tr.: eğitimci, mürebbiye, terbiyeci, Tr.: eğitmen, Alm.: ??Instruktor, Alm.: ??Instruktor
perwerdekarî (navdêr, mê) mamostetî, fêrkarî, hînkarî, lalatî, dersderî, wanederî, ilimderî, mielimî
perwerdekariyî (navdêr, mê) pedegojîk.
ji: perwerdekar +-iyî
perwerdeker (navdêr) fêrker, elimîner, hînker, taşîner, mamoste, dersder, terbiyetder, waneder, wanebêj, lektor, mideris, dersbêj, terbiyeker, mielim, lala, ilimder.
Herwiha: pewerdekar.
Bide ber: perwerdegar.
ji: perwerde + -ker.
: perwerdekerî
perwerdekerî (navdêr, mê) rewşa perwerdekerbûnê.
ji: perwerdeker + -î
perwerdekirî (rengdêr) (Binihêre:) perwerde
perwerdekirin (navdêr)(Binihêre:) perwerde
perwerdenas fêrnas
perwerdenebûyî (rengdêr) bêperwerde, nehêvotî, beşerde, nehêvijî, pîtnenas.
ji: perwerde +nebûyî
perwerdenekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye perwerde kirin
perwerdetî (navdêr, mê) helwest, perwerî.
ji: perwerde +-tî
perwerdexane (rengdêr) bi awayekî perwerde, tîmarxane, islahxane.
ji: perwerde + -ane
perwerdeyî (navdêr, mê) rewşa perwerdebûnê, fêrî, hûbûnî, hînbûnî, elimandinî.
ji: perwerde + -yî
perwerdezan (navdêr, mê) hînkar.
ji: perwerde +-zan
perwerdigar (navdêr) xweda, yezdan, îlah, reb, afirmend, Ellah.
Herwiha: perwerdegar, perwerdîgar.
ji: perwerdigarî, perwerdigarîtî, perwerdigartî
perwergeh (navdêr, mê) kreş.
ji: perwer +-geh
perwerî dilsojî
perwîn Serenav,mê, Sureya, komeke heft stêran e di komstêra Ga de, navekî jinan e.
Herwiha: Pêrû.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: په‌روین/په‌ڕوین.
ji: hevreha soranî په‌ڕوین (Peřwîn), farisî پروین (Pervîn) jiari.
: perwînî
perxaç (navdêr, mê) kêk, kulîçe, kulêre, paste, kulîparçe, poxaça
perxaş (navdêr, mê) şerr, ceng, pevçûn.
ji wêjeyê: Mîr go: Qe didim eya bed exter Tacdîn û Memê bi textê Qeyser?Roja we ku bûye ceng û perxaşTacdîn û Memê du sed QizilbaşBilcumle bi zirh û zend û binberÎnan ji me ra bi şîr û şeşper.(Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, 1695)
peryod (navdêr, mê) heyam, dem, çax, wext, zeman, kat, mawe, dewr, çerx, esr, serdem.
Herwiha: periyod.
ji wêjeyê: Yekem kovara pirçandî ya li Tirkiyeyê Multîkultî derket. Hejmara “Rêbendan 2008”-an a kovarê di bin banê “Multîkultî Yayincilik” de dê bi periyodên mehane derkeve.(Netkurd.com, 12/2007).
ji: Elbanî: afat, Alm.: Periode, Fînlandî: ajanjakso, aikakausi, Fr.: période, Îng.: period, İnglîziya kevn: fierst, Katalanî: període, Danîmarkî: periode, Îsp.: periodo, Esperanto: periodo, Îbriya kevn: קץ nêr, Holendî: periode, tijdvak, Papyamentoyî: periodo, Por.: período, Swêdî: period
peryodik (navdêr, mê) vedor, mewkut.
ji: peryod +-ik
perzîn 1. çemedankê kaxez û nameyan 2. poste 3. name
cantikê name û kaxezan, poste, name
perzole (navdêr, mê) xwarin goştê birajtî yê perasîyan
pes pez
(rengdêr) bas, dengê nizm û nerm.
Dijwate: tîz.
ji wêjeyê: Ji ber ku dengbêj ji dengê serî distrên, bêyî ku dengê wan bikeve, dikarin bi rojan hunerên xwe pêşkêş bikin. Gava destanên kurdî dibêjin, ku ew hem bi gotinkî tên gotin hem jî bi newa (melodî) tên strandin, pir bi hostayî û bi zanebûn dengên xwe bi kar tînin. Loma ew şareza û hunermendên deng in û dengekî wan ê zîz, qube û zengilî heye. Qirika wan xurt e, paqij distrên û dengê wan jî rewan e. Bi gotina kin î kurt ku em ji vê rewşa wan behs bikin û bibêjin; ji ber ku giraniya karê wan li ser deng e, ew pispor û hostayê bikaranîna deng in, bi deng dileyîzin, dengên xwe bilind dikin, dadixin, belav dikin, kêm û zêde dikin. Li gorî naveroka berhema xwe reng didin dengê xwe. Wekî pêlên avê dengê xwe dimilmilînin û û d qirika xwe de dixulxulînin. Di heman kilamê de, bi dengê pes û tîz jî distrin.(Zana Farqînî: Dengbêjî: Xweseriyeke muzîka kurdî, Amidakurd.com, 6/2007).
Bikaranîn: Lêker: pes kirin. Navdêr: peskirin Rengdêr: peskirî.
: pesî, pesîtî, pestî
pes kirin (lêker)(Binihêre:) pes
peşa (yekî) bernedan (biwêj) ji pey yekî neqetîn. kuro lawo ev çi bela ye? dikim û nakim pêca min bernade heyran! pêşa (yekî) hejandin ji kesekî tiştek daxwaz kirin. diya ciwanmerdji bo zewaca wî, tim pêca lawêxwe dihe-jîne.
peşar ramyarî, siyaset
(navdêr, mê) ramyarî, konevanî, polîtîka, birêvebirina dewletê û dezgehên wê, bîrûrayên li ser çawan birêvebirina dewletê û dezgehên yan yekîneyên wê, siyasetnasî, zanista lêkolînan li ser birêvebirina dewletê dike.
Hevwate: polîtîka, ramyarî, rênasî, rêzanî.
ji: Ji erebî سياسة.
: peşarkar, peşarkarane, peşarkarî, peşarker, peşarkerane, peşarkerî, peşarmedar, peşarmedarane, peşarmedarî, peşarnas, peşarnasane, peşarnasî, peşarvan, peşarvanane, peşarvanî, peşarzan, peşarzanî, peşarî
pesar 1. dibûr, beroj 2. kaş û kerîş
(navdêr, mê) şiryar, çolter, ladê, çol, çolistan, çolwar, qir, gund û deverên din yên li derveyî bajarran, gundewar.
Bikaranîn: Rengdêr: pesarkirî.
Herwiha: pisar.
Bide ber: pesarî.
: pesarî, pesarîtî
pesarek (navdêr, mê) pesar.
ji: pesar +-ek
pesarî (navdêr, mê) rîx(rengdêr) çolî, deverên derveyî gund û bajarran.
Bikaranîn: Lêker: pesarî bûn, pesarî kirin. Navdêr: pesarîbûn, pesarîkirin Rengdêr: pesarîbûyî, pesarîkirî.
Herwiha: pisarî.
Bide ber: pesar
peşarî ramyar, siyasî
(rengdêr) ramyarî, rêzanî, rênasî, polîtîkî, tişta/ê têkildarî siyasetê: Partiyên siyasîDoza me dozek siyasî ye, ne aborî ye.(navdêr) siyasetvan, polîtîkvan, siyasetmedar, kesa/ê karê wê/wî siyaset, kesa/ê mijûlî siyasetê.
Herwiha: siyasetî, sîyasetî, sîyasî.
ji: Ji erebî, têkildarî siyaset
pesarî bûn (lêker)(Binihêre:) pesarî
pesarî kirin (lêker)(Binihêre:) pesarî
pesarîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pesarî
pesarîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pesarî
pesarîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pesarî kirin
pesarîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pesarî
peşarkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peşar dike.
ji: peşar + -kar
peşarkarî (navdêr, mê) rewşa peşarkarbûnê.
ji: peşarkar + -î
pesarkî (navdêr, mê) hovkî, bi hovkî, hovane, wehşîkî.
ji: pesar +-kî
pesarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pesar kirin
peşarmend (navdêr) konevan, ramyar, rêzan, rênas, polîtîsyen, polîtîkavan, kesa/ê siyasî, kesa/ê karê wê/wî siyaset, her kesa/ê mijûlî siyasetê, polîtîker, siyasetvan.
Herwiha: siyasetger, siyasetgêrr, siyasetkar, siyasetker, siyasetmedar.
Têkildar: siyasetnas, siyasetzan.
ji: siyaset + -van.
: siyasetvanane, siyasetvanî, siyasetvanîtî, siyasetvantî
pesartin (lêker)danber, kutekkirin, destekliberxistin. Tewîn: -pesêr-.
ji: pesar +-tin, hilpesartin, dapesartin, hinpesartin
pesartin/dipesêre/bipesêre 1. spartin 2. bi tiştekî xurt tiştekî lawaz destek kirin
peşarvan siyasetmedar, ramyar
pesdeng dengê nizm
pesdengî rewşa nizmiya dêng
pesênayene (Zazaki) pesinandin
pesend 1. çesp 2. pejr
pesend kirin 1. çespandin 2. dan qebûlkirin
pesende (navdêr, mê) pesendkirî, xetmekirî, tesdîqkiri, tesdîqkirî.
ji: pes +-ende
pesendker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pesend dike, tesdîqker.
ji: pesend + -ker
pesepûsê (yekî) di ser de avetin (biwêj) tiştên kesekî bi paş de dan. me pesepûsên wan di ser de avet û keçika xwe ji belayeke mezin rizgar kir.
pesepûsê xwe top kirin (biwêj) li dereke bi awayekî ne asahî derketin. le meze kir ku, tu berjewendiyeke wî nîn e, pesepûse xwe top kir û ji wir teyisî çû.
pesî (navdêr, mê) rewşa pesbûnê.
ji: pes + -î
peşî û paşiya xwe nas nekirin (biwêj) hesabê xwe nezanîn. hay ji xwe û rewşê nebûn. tu çiji wî dixeyidî? ew hêpeşî û paşiya xwe nas nake.
pesibîn/dipesibe/bipesibe 1. ber bi rûxîne ve çûn 2. li ser henceyekê bûn
peşik pirtên tenên peqî, seçme, çipik, dilop, :top peqî pe ikêt wê di ser serê me ra derbaz bûn
peşikandin (lêker)pijilandin, reşandin, peşkinandin, feşandin, virvirandin, werandin.
ji: peşik +-andin
peşikîn (lêker)pijilîn, peşkinîn, feşîn. Tewîn: -peşik-.
ji: peşik +-în
peşîman (rengdêr) kesa/ê tiştek kiriye yan gotiye lê paşî bawer dike ku xwezî wa nekiriba û ji ber hindê xemgîn e.
Herwiha: peşêman, poşman, pîşman, heşêman, heşîman, piheşêman, piheşîman, biheşêman, biheşîman.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌شیمان.
Bide ber: bênteng, xemgîn, zivêr.
Bikaranîn: Lêker: peşîman bûn, peşîman kirin Navdêr, mê: peşîmanbûn, peşîmankirin Rengdêr: peşîmanbûyî, peşîmankirî.
ji: jiari, hevreha soranî په‌شیمان (peşîman), farisî پشیمان (peşîman), pehlewî peşêman, têkilî paşî/paşê + (ra)man (anku fikirîn) ku herwiha serekaniya peyva (dij)min e jî..
: peşîmanber, peşîmanberî, peşîmanî, peşîmanker, peşîmankerî
peşîman bûn (lêker)(Binihêre:) peşîman
peşîman kirin (lêker)(Binihêre:) peşîman
peşîmanbûn (navdêr)(Binihêre:) peşîman
peşîmanbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peşîman
peşîmanî (rengdêr) xwezî nekirina karê mirovî kirî, pê êmanbûn
peşîmanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peşîman dike.
ji: peşîman + -ker
peşîmankerî (navdêr, mê) rewşa peşîmankerbûnê.
ji: peşîmanker + -î
peşîmankirî (rengdêr) (Binihêre:) peşîman
peşîmankirin (navdêr)(Binihêre:) peşîman
pesîmîst (rengdêr) reşbîn, bêhêvî, ne hêvîdar, kesa/ê ku bawerî bi biserketinê nîne, bedbîn.
Herwiha: pessîmîst, pêsîmîst, pêssîmîst.
Dijwate: geşbîn, optîmîst, xweşbîn.
Têkildar: pesîmîzm.
: pesîmîstî
pesîmîstî (navdêr, mê) rewşa pesîmîstbûnê.
ji: pesîmîst + -î
pesîmîzm (navdêr, mê) bedbînî, reşbînî.
ji: pesîm +-îzm
peşîn (navdêr, mê) pirtek ji tiştekî ve bit û bi firit, firîn, vedan, vepe în
pesinandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pesinandin
pesinandin (lêker)(navdêr, mê) pesnê kesekî yan tiştekî dan, methên kesekî yan tiştekî kirin, gotin ku filan kes yan tişt jêhatî ye, pesind kirin, ratîfiye kirin.
Herwiha: pesnandin, pesandin. Tewîn: -pesinîn-.
Têkildar: pesinîn.
ji: pesin + -andin.
: pesinandî, pesinîner
pesinandin/dipesinîne/ bipesinîne xwe qure kirin *“aş digere, qeraş xwe dipesinîne”
pesind (navdêr) qebûl, pejir, Perlemanê qanûn pesind kir..
Herwiha: pesend.
Bide ber: pesin.
Bikaranîn: Lêker: pesind kirin. Navdêr: pesindkirin Rengdêr: pesindkirî.
ji: Bi rêya soranî ji farisî پسند (pesend: qebûl, qebûlkirî, meqbûl) ji پسنديدن (pesendîden: qebûl kirin).
: pesindker
pesind bûn (lêker)(Binihêre:) pesind
pesind kirin (lêker)(Binihêre:) pesind
pesind nekirin (lêker) nepejirandin, rûyê, wêrekî şikandin, red kirin, nas nekirin, red, qebûl nekirin.
ji: pesind + nekirin
pesindan (navdêr, mê) bilindkirin, nirxandin, pesinandin, :ervo mamostayî gelek pesina qutabîyên xwe di da
pesindar kesê/a ku pesnê xwe dide
pesindarkî (navdêr, mê) bi pesindarî.
ji: pesindar +-kî
pesindayî (rengdêr) pesindar pesindayî li erdê mayî
pesindbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pesind
pesindbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pesind
pesinder (rengdêr) medah, medheker, senaker, çalûs, pesnok
pesindker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pesind dike.
ji: pesind + -ker
pesindkirî (rengdêr) (Binihêre:) pesind
pesindkirin (navdêr)(Binihêre:) pesind
pesindnekirin (navdêr, mê) veto, redkirin, nepejirandin, qebûlnekirin
peşînek (navdêr, mê) beh, bey, beyh.
ji: peşîn +-ek
pesinkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê xebara mirovan di nirxîne
pesinkirin (navdêr) pesinandin
peşîyayene (Zazaki) (lêker) pêçîn
peşiyê diçim gezok e, paşiyê diçim tîzok e (biwêj) çawa dikim, helwesteke erênî nîşan nade. tu rêyeke çareseriyê tune ye. ez çawa bikim nizanim. pêsiyê diçim gezok e, paşiye diçim tîzok e.
peşk [I] par, beş [II] çirûsk, holepît [III] eynî, pişk
(navdêr, mê)Wate1.gulî, gulî, patov, pirtên berfê dema ku dibare,pejq,parçeyek ji tiştên avî ku pejiqî ne ser tiştekîpeşkên heriyê,peşkên baranê,peşkên berfê,peşkên şîr,peşkên dimsê.
Herwiha: pişk, pejiqîn, pejiqandin.
ji: pejq.
Bikaranîn: Lêker: peşk kirin. Navdêr: peşkkirin
peşk avêtin dabeş kirin, qurhe kişandin
(lêker) vijag kişandin, lûlik kişandin, vijag kişandin, peşt avêtin, çîtik kişandin, pişk avêtin, peşk kirin, qure danîn, qure kişandin, pişk kişandin, nav kişandin.
ji: peşk + avêtin
peşk kirin (lêker)(Binihêre:) peşk
peşk lê ketin (biwêj) çavînokî bûn. xwede dizane, peşk li xwarziye min kefiye, serê wî ji qeza û belayan xelas nabe.
peşk li gû ketin siûda bêxêr parê ketin
peşka tarîzalimekî, belav bû welatekî (biwêj) qencî û xirabî jî wekî gelek tiştan kelîje dide ser hawirdora xwe. helbet me hemûyan tekildar dike. çi gotine: peşka tarîzalimekî, belav bû welatek1.
peşkandin (lêker)kesax, kesixandin, dapeşkandin, peştikandin, dapêştin, gezirandin, ade, qiçûl, çipilandin, terişandin, pejinandin, dapitîn, kesaxtin, kezaxtin, pejikandin, ade kirin, pixkirin, pişqinandin, pix kirin. Tewîn: -peşkîn-.
ji: peşk +-andin
peşkavêtin (navdêr, mê) rareşandin, pişkweşandin.
ji: peşk +avêtin
peşkek 1. hinek 2. piçek
(navdêr, mê) hinek, kêmî.
ji: peşk +-ek
peşkilîn/dipeşkile/bipeşkile (civîn, şahî û hwd) belav bûn
peşkîn (navdêr, mê) bêgavbûn, neçarbûn
peşkinandin pelqiqdan, pijiqandin, pelqiq dan, peşikandin, pijilandin, feşandin, reşandin, virvirandin, werandin, lêbelavkirin, pekandin, pengizandin
peşkinîn peşikîn, pijilîn, feşîn, pekîn, pengizîn, pijiqîn, avêtin, lêbelavbûn, dapekîn
peskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pes kirin
peskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pes
peşkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peşk kirin
peşkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peşk
peşkok (navdêr, mê) peşk.
ji: peşk +-ok
peşm hirî
hirî, rîs
peşmergîz şelû epik
peşmerîyene (Zazaki) bişirîn
peşmîn her tiştê ku ji hiriyê çêbûye
peşm, hirî
peşmirîyayene (Zazaki) (lêker) bişirîn
peşmirnayene (Zazaki) (lêker) bişîrandin
peşmirnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin bişîrandin
pesn 1. nîşandana kar, xebat û kesayetiya mirovî; pa 2. fort, fors *“derew li biyaniyê, pesn li pîriyê”
(navdêr) gotinên xweş û şirîn ku kesek yan tiştek pê têt bihagirankirin anku mezinkirin, pesandin, pesinîn.
Herwiha: pesin.
Hevwate: meth.
Bide ber: pesind.
Bikaranîn: Lêker: pesn dan, pesn kirin. Navdêr: pesndan, pesnkirin.
: pesnder, pesnderî, pesnik, pesnkar, pesnkarî, pesnker, pesnkerî, pesnkirî, pesno, pesnok, pesnokî
pesn dan 1. pa dan, medh kirin 2. fors kirin *“mala bavê min dûr bûya, min dê têr pesna wan bida”
(lêker)(Binihêre:) pesn
pesn dîtin (lêker) qedr dîtin.
ji: pesn + dîtin
pesn kirin (lêker)(Binihêre:) pesn
pesna xwe dan fortê xwe avêtin
pesnayî (navdêr, mê) pesinîn.
ji: pesn +-ayî
pesnbar (rengdêr) pesindkirî, pesindar.
ji: pesn +-bar
pesndan (navdêr, mê) (Binihêre:) pesn
pesndar (rengdêr) pesnoyî, pesnker, senakar, methker, fortek, pesnok, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesnwer, zirtole, zirtonek.
ji: pesn +-dar
pesndarî (navdêr, mê) pesnoyîtî, pesnkerî, fortekî, pesnokî, zirtoyîtî, zirtokî, pesnwerî, zirtekî, zirtonekî.
ji: pesn +-darî
pesndarî kirin (lêker) dezgehdarî kirin.
ji: pesndarî + kirin
pesnê ci dayene (Zazaki) pesn dan
pesnî (navdêr, mê) pesinkarî, pesindar, firave, fişar, jiberaxiftin, şeydabûn, pesn.
ji: pesn +-î
pesnîn (lêker) kêfxweş bûn, pesnayî.
ji: pesn +-în
pesnker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pesn dike, fortek, pesnok, pesnoyî, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesndar, pesnwer, zirtole, zirtonek, senakar, methker.
ji: pesn + -ker
pesnkerî (navdêr, mê) pesnoyîtî, pesndarî, fortekî, pesnokî, zirtoyîtî, zirtokî, pesnwerî, zirtekî, zirtonekî.
ji: pesn +-kerî
pesnkî (navdêr, mê) bi pesnî.
ji: pesn +-kî
pesnkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pesn kirin
pesnkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pesn
pesnname (navdêr, mê) teqrîz.
ji: pesn +-name
pesnok (rengdêr) medah, medheker, senaker, çalûs, pesinder
pesnokî (navdêr, mê) fortekî, pesnoyîtî, zirtoyîtî, zirtokî, pesndarî, pesnkerî, pesnwerî, zirtekî, zirtonekî.
ji: pesnok + -î
pesnoyî (navdêr, mê) xwe pesend, pesnker, pesndar, senakar, methker, fortek, pesnok, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesnwer, zirtole, zirtonek.
ji: pesn +-oyî
pesnwer (navdêr, mê) fortek, pesnok, pesnoyî, zirtoyî, zirtek, zirtok, pesndar, pesnker, zirtole, zirtonek, senakar, methker.
ji: pesn +-wer
pesnwerî (navdêr, mê) fortekî, pesnokî, pesnoyîtî, zirtoyîtî, zirtokî, pesndarî, pesnkerî, zirtekî, zirtonekî.
ji: pesn +-werî
pespaye (rengdêr) kone, gelac, şatir, hîlebaz, cambaz, lêbker.
Bikaranîn: Lêker: pespaye bûn, pespaye kirin. Navdêr: pespayebûn, pespayekirin Rengdêr: pespayebûyî, pespayekirî.
Herwiha: pispaye.
: pespayehî, pespayetî, pespayeyî
pespaye bûn (lêker)(Binihêre:) pespaye
pespaye kirin (lêker)(Binihêre:) pespaye
pespayebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pespaye
pespayebûyî (rengdêr) (Binihêre:) pespaye
pespayekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pespaye kirin
pespayekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pespaye
pespayetî (navdêr, mê) rewşa pespayebûnê, rezîlî, adîtî, bêbavî, bêbinyatî, çilvirîşî, dejeneretî, fêlbazî, cambazî, konetî, rûvîtî, gelacî, bêeslî, çeqelî, jêrîn.
ji: pespaye + -î.
Bikaranîn: Lêker: pespayetî kirin. Navdêr: pespayetîkirin
pespayetî kirin (lêker)(Binihêre:) pespayetî
pespayetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pespayetî
pespende (rengdêr) bêdeshelat, lewaz, kêrnehatî, bêbiha
pesqel (navdêr, mê) henek, qerf, esprî, yarî, nukte, gotinên ku mirov pê dikene.
: pesqelbêj, pesqelbêjî, pesqelî
peşqel alava agirî ku bi geşbûna agirî bilind dibe û agir gurtir dibe
pesqelî (navdêr, mê) rewşa pesqelbûnê.
ji: pesqel + -î
pesqelyar (navdêr, mê) nuktebaz, nuktedan, nuktebêj.
ji: pesqel +-yar
pesqelyarî (navdêr, mê) nuktebazî, nuktedanî, nuktebêjî.
ji: pesqel +-yarî
pest 1. pêkutî, zextî 2. tundî 2. giranî 3. givaştin
(navdêr, mê) tade, pêkutî, pêstûrî, çewsandin, binpêkirin, zilm, zordarî, stem, kotek, neheqî, destdirêjî, xedre.
Bide ber: pes, pist.
: pestî, pestker
pest gotin (lêker)(Binihêre:) pest
pest kirin giranî dan ser
(lêker)(Binihêre:) pest
pestan pest, givaştin
pestan kirin (lêker) hemet kirin.
ji: pestan + kirin
pestandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pestandin
pestandin (lêker)(navdêr, mê) dewisandin, tepisandin, pê lê kirin, pêpes kirin, qeyiqandin, pêlî kirin, hêzek giran danîn ser, piyê xwe yan tiştek din danîn ser tiştekî û ew tişt bi zorê birin xwarê: ax di bin piyên xwe ve pestandin, Min bi tila şehdeyê bişkojka Enter pestand. Mirov tirî bi piyan dipestîne daku ava wî bike mey û tiriyê ziha jî bike mewîj. çewisandin.
Herwiha: pesitandin. Tewîn: Lêker: -pestîn-.
Têkildar: pestîn.
ji: dews + -andin.
: pestandî, pestîner, pestînk
pestandin/dipestîne/bipestîne giraniyek danîn ser û pê givaştin
pestane (rengdêr) givaştin, tepandin, pestan, pestên, lezdar, dakirin, vegivaştin, puwîn, ûtî, perûş.
ji: pest +-ane
pestbûn (navdêr, mê) zikêş.
ji: pest +bûn
peşte (navdêr, mê) weba, êşa leşhelînê, mirina reş, êşek dijwar e ku ji bakteriya Yersinia pestis çêdibe
peste stranên sivik û bilez
(navdêr) cûnek stiranan e. Binêre;, beste 2. riwekek û kakilên wê. Binêre;, piste
pestegotin (navdêr, mê) gotina stiranêd peste, :pestegotina wî ne wek yan devera meye
pestek qutik, kiras
êlek, çoxik, :pestekê xwe li ber xwe kir çû govendê
pestgotin (navdêr, mê) pest.
ji: pest +gotin
peştî kerdene (Zazaki) piştî kirin
peştikandin dapeştikandin, kesax, kesixandin, peşkandin, dapeşkandin, dapêştin, gezirandin, ade, qiçûl, çipilandin, terişandin, pejinandin, dapitîn, kesaxtin, kezaxtin, pejikandin, ade/ada kirin, qiçûl kirin, mêwan
pestîl 1. bastêq 2. her tiştê ku wekî hêvîr hatiye strandin; helîse
pestker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pest dike.
ji: pest + -ker
pestkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pest kirin
pestkirin (navdêr)giranî êxistine ser
pesto (navdêr, mê) zext, sengî, fişar, zor, tade, kotek, zilm, stem, zordarî, darê zorê, zompe.
: bêpesto, bêpestoyî, bipesto, bipestoyî, pestoder, pestoderî, pestoyî
pestopîv (navdêr) amûra ku pestoya hewayê dipîve.
Dijwate: bapîv, baranpîv, berfpîv, rewapîv
pestoyî (navdêr, mê) rewşa pestobûnê.
ji: pesto + -yî
peştûnistan serenav, welatê Peştûniyan dikeve navbera tixûbên Efxanistan û Pakistan
peştûyî (navdêr, mê) yek ji zimanên fermî yên Efxanistanê ye.
Hevwate: paşto, peşto, peştû.
Herwiha: peştûnî, paştûyî.
ji: peştû + -yî
peşûş 1. xilûxe 2. genijî û kirêt
peşyan (navdêr, mê) peşîn, vepeşyan
petat (navdêr, mê) kartol, qompîr, riwekek e, di xwarinên cûr bi cûr de tê kelandin û xwarin, sêva bin erdBi goranî sêvzemînî: sêv + zemîn.
Herwiha: patat, patate, petate, pitat, pitate.
ji: jispani patata ji zimanekî hindiyanî yê bi navê taynoyî ku niha miriye. Peyva inglîzî potato, ya tirkî patates, ya erebî بطاطا û yên gelek zimanên din jî ji eynî rehî ne..
: petatik, petatî, petatk. Navê zanistî: Solanum tuberosum.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: petat, kartol, kirtop soranî: kirtope, petate, sêvok zazakî:
petatan (navdêr, mê) nîşaste, genimî
petate (navdêr)petat, kartol
petatî (navdêr, mê) rewşa petatbûnê.
ji: petat + -î
pete (navdêr, mê) bela, bobelat, apore, karesat, katastrof, heşîmet, heşir.
Herwiha: petet
petêx (navdêr, nêr) gundor, xerûze, qomî, qire, qawin,tahlik, kelek, fêkiyek zer û girrovirr û şirîn e û nêzî zebeşan e.
Herwiha: petîx.
ji: ji erebî بطيخ (beṭîx), hevreha aramî ܦܛܝܚܐ (peṭṭîxa) û îbrî אבטיח (ebeṭṭîex). Peyva erebî herwiha ketiye hin zimanên ewropî jî: portugalî pateca û fransî pastèque. Hevwateyên wî qawin ji tirkî û xerûze ji farisî ye lê gundor ji kurdî ye, têkilî gund, gindirrîn, gilovirr û gog e..
: petêxik, petêxî, petêxk. Navê zanistî: Cucumis melo
petêxfiroş (navdêr, mê) gundorfiroş.
ji: petêx +-firoş
petêxî (navdêr, mê) rewşa petêxbûnê.
ji: petêx + -î
petî zelal û vawêrtî
(rengdêr) xwerû, saf, sade, pak, paqij, resen, ne melezî, ne tevlihev, ne têkil: kurdiya petî (kurdiya ku gotinên biyanî di nav de nînin), tursî, xwarina ku ti pêxwarin li gel nîne: Me nanê petî xwar. (Me nan bi tenê xwar - ti tiştek din li gel nexwar.).
Bikaranîn: Lêker: petî bûn, petî kirin. Navdêr: petîbûn, petîkirin Rengdêr: petîbûyî, petîkirî.
: petîtî
petî bûn (lêker)(Binihêre:) petî
petî kirin 1. zelal kirin û vawêrtin 2. (ziman) peyvên biyanî jê avêtin
(lêker)(Binihêre:) petî
petîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) petî
petîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) petî
petîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye petî kirin
petîkirin (navdêr) zelalkirin, vavartin
petîn rizîn, rizîbûn, petotbûn, hizhizîn, rizî bûn, petot bûn, pûçbûyîn
petirmekirin (navdêr, mê) tamandin, petromekirin, pîkkirin
petîşok (navdêr, nêr) feltîşok, şimtîtalik, hin cûn zebeşên hûrik in.
Herwiha: petrîşok. Navê zanistî: Citrullus colocynthis
petîtî (navdêr, mê) rewşa petîbûnê, pûçîtî, alozî.
ji: petî + -î
petîx cureyekî berên bîstanan e, havînan dertê û nepijî tê xwarin
petixîn lewitîn, hetikîn, herimîn, hesikîn, iewitîn, weritîn, gelîn, edimîn, berbat bûn, îflas, îflaskirin, rût bûn
petixîn/dipetixe/bipetixe îflas kirin, malwêran bûn
petiyayî (rengdêr) rizî, petî, petot, pûç, aloz.
ji: petiyay + -î +
petrokîmya (navdêr, mê) pişka kîmyayê ya ku bi petrolê, gazê û berhemên wan ve mijûl dibe.
ji wêjeyê: Lê di beşa parzûnkirin û derxistina petrolê û beşa petrokîmyayê de derfeta kar zêde çêdibe ji ber wê jî niha 7 hezar kes di vî beşî de kar dikin ko 5 hezar jê navxwe û 2 hezar jî biyanî ne..
ji: petro- (petrol) + kîmya, li ber pétrochemie ya fransî yan petrochemistry ya inglîzî.
ji: petrokîmyanas petrokîmyayî
petrol (navdêr, mê) neft, şileyek agirgir e ji bin erdê têt derxistin û paqijkirî wek benzînê jî têt
Bikaranîn: nefta xav, nefta palaftî, Kerkûk bi neftê navdar e. petrol, kêlga neftê, lûla neftê, boriya neftê, keştiya neftbir, keştiya petrolkêş, qatê neftê, kana neftê, pîşesaziya neftê, petrolkêşî, petrolkêş.
ji: Ji yewnanî.
: petroldar, petroldarî, petrolkar, petrolkarî, petrolkêş, petrolkêşî
petroldar (rengdêr) bineft, bipetrolkêşî, bipetrolkêş.
ji: petrol + -dar.
: petroldarî petroldarîtî petroldartî
petroldarî (navdêr, mê) rewşa petroldarbûnê.
ji: petroldar + -î
petrolfiroş (navdêr, mê) neftfiroş.
ji: petrol +-firoş
petrolger (navdêr, mê) neftger.
ji: petrol +-ger
petrolkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê petrol dike.
ji: petrol + -kar
petrolkarî (navdêr, mê) rewşa petrolkarbûnê.
ji: petrolkar + -î
petrolkêş (navdêr, mê) petrol, nefta palaftin, lûla neftê, borî, keştiya neftbir, keştiya petrolkêş, qatê neftê, kana neftê, pîşesazî, petrolkêşî, neft, kêlga neftê.
ji: petrol +-kêş
petrolkêşî (navdêr, mê) petrol, nefta palaftin, lûla neftê, borî, keştiya neftbir, keştiya petrolkêş, qatê neftê, kana neftê, pîşesazî, petrolkêş, neft, kêlga neftê.
ji: petrol +-kêşî
petrolkî (navdêr, mê) bi petrolî.
ji: petrol +-kî
petrolojî (navdêr, mê) kevirnasî, berdnasî, lîtîlojî, petrografi, lîtolojî.
ji: petroloj +-î
petrolzan (navdêr, mê) neftzan.
ji: petrol +-zan
petrolzanî (navdêr, mê) kevrzanî.
ji: petrol +-zanî
petrome çikandina çiqilekî ter di dareke din a qelaştî an jî cerx kirî de
pişkadarek hişîn û ter di cihê bi mişarî yan kêrê kelaştî da çandî.
Bikaranîn: Lêker: petrome kirin. Navdêr: petromekirin Rengdêr: petromekirî
petrome kirin çiqilê dareka ter di dareka din de bi cih kirin
(lêker)(Binihêre:) petrome
petromekirî (rengdêr) hatî petromekirin, :hirmîka petromekirî pev (pêrb) rêzman alavê girêdanê, bi hev, bi hev ra, pêkve
petromekirin (navdêr)pişkçandin di nav kelişteya darê da ya hatî çêkirin bi rêya petomeyan bi naylonî di pêçin ta çend rojan hişîn dibe
pev bi hev
(hoker) bi hev, pêk.
Bikaranîn: Lêker: pev çûn, pev xistin, pev ketin, pev girtin. Navdêr: pevçûn, pevketin, pevkirin, pevanîn, pevxistin, pevgirtin Rengdêr: pevketî, pevxistî.
Bide ber: jev, tev.
: pevbirin, pevçûn, pev de, pevhatin, pevkirin, pev re, pev ve
pev bestandin (lêker) montaj kirin.
ji: pev- +best +-andin
pev bestin (lêker) bi hev ve girê dané, pêkve asê kirin.
Herwiha: pev bestîn. Navdêr: pevbestin, pevbestîn.
ji: pev + bestin.
: pevbestî
pev çûn (lêker)(Binihêre:) pev
pev gihandin (lêker) terkîb kirin.
ji: pev- +gihandin +
pev girtin (lêker)(Binihêre:) pev
pev guherandin (lêker) alegor kirin.
ji: pev- +guher +-andin
pev ketin (lêker)(Binihêre:) pev
pev xistin (lêker)(Binihêre:) pev
pevanîn (navdêr, mê) lêkanîn, lihevanîn, lihevaşkirin, selihandin.
ji: pev +kirin
pevaxaftin (navdêr, mê) suhbet
pevbestî (navdêr, mê) montaj.
ji: pev- +bes +-tî
pevbestîner (navdêr, mê) montajker.
ji: pev- +best +-îner
pevbestînerî (navdêr, mê) montajken.
ji: pev- +best +-înerî
pevcebirandin (navdêr, mê) pevkelijandin, pevkelandin, pevzeliqandin.
ji: pev- +cebir +-andin
pevcebirîn (navdêr, mê) pevgirtin, pevzeliqîn.
ji: pev- +cebir +-în
pevcivan (navdêr, mê) lihevcivan, lihevrûniştin, pevrûniştin.
ji: pev- +ci +-van
pevcivandî (navdêr, mê) pêkve.
ji: pev- +civand +-î
pevcivîn (navdêr, mê) hewm, kom, komasî.
ji: pev- +civ +-în
pevçok (navdêr, mê) şerûd, şerok.
ji: pev- +ç +-ok
pevçokî (navdêr, mê) şerûdî, şerokî.
ji: pev- +ço +-kî
pevçûn şer û lihevxistin
(navdêr, mê) lihevdan, lihevxistin, lêkdan, şerr, lihevketin, ceng.
Herwiha: bihevçûn. Lêker: pev çûn.
ji: pev + çûn.
: pevçûyî
pevçûn çêkirin (lêker)şer derxistin, qirên derxistin.
ji: pevçûn + çêkirin
pevçûn kirin (lêker)(Binihêre:) pevçûn
pevdeng (rengdêr) hevdeng, hevbîr
pevdengî (navdêr, mê) tifaq, yekdengî.
ji: pevdeng +-î
pevdengî bûn (lêker)(Binihêre:) pevdengî
pevdengîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pevdengî
peve biheve.
ji: pev- +
peve kirin (lêker) hişk girêdan.
ji: pev- +e + kirin
peve man (lêker) bpeve zeliqîn.
ji: pev- +e + man
pevedanîn (navdêr, mê) pevxistin, monte.
ji: pev- +e +danîn
pevemayî (Binihêre:) peve
pevgaltekirin (navdêr, mê) bihevhenekkirin, pevyarikirin, bihevgaltekirin, pevhenekkirin, pevleqkirin.
ji: pev- +galte +kirin
pevgihandin (lêker)tevîhevkirin, pevgihîştandin, anînbahev.
ji: pev- +gihandin +
pevgihanî (navdêr, mê) koalisyon.
ji: pev- +gih +-anî
pevgihîştandin (navdêr, mê) tevîhevkirin, pevgihandin, anînbahev.
ji: pev- +gihîşt +-andin
pevgirê dan (lêker) be standin, sefte kirin.
ji: pev- +girê + dan
pevgirêdan (navdêr, mê) peyman.
ji: pev- +girê +dan
pevgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) pev
pevguherîn (lêker)alegor, mübadele, berdêl, serbiser, mubadele, deyndabirkirin, serbiserkirin, teqaskirin.
ji: pev- +guher +-în
pevguherrandin (navdêr, mê) bedil, veguhastin
pevhatin lihevhatin, aştî
(navdêr, mê) li hev hatin, pêkhatin.
Dijwate: pevçûn bn; hatin
pevhenekkirin (navdêr, mê) bihevhenekkirin, pevyarikirin, bihevgaltekirin, pevleqkirin, pevgaltekirin.
ji: pev- +henek +kirin
pevhînî (navdêr, mê) hînîhevbûnî.
ji: pev- +hîn +-î
pevjik (navdêr, mê) qiloç.
ji: pev- +j +-ik
pevjilandin nikulkirin, nikul kirin, kut kirin, tevgerandin, tevdan, vepejikandin
pevjilîn xwetevdan, tevgerin, tevgerandin, tevdan, vepejikîn
pevk (navdêr, nêr) qerz, tiştê kesekî daye kesek din lê divê kesê wergir dîsan wî tiştî li xwedanê tiştî vegerrîne (bi taybetî pare), qenciya gerek e kesek li kesekî din bike ji ber ku wî kesî qenciyek kiriye.
Herwiha: qerd, qerz, pevk.
Têkildar: faîz.
Bikaranîn: Lêker: bi qer dan, qer dan, qer kirin. Navdêr: biqerdan, qerdan, qerkirin Rengdêr: biqerdayî, qerkirî.
ji: Ji erebî.
: biqer, biqerî, biqerîtî, biqertî, qerdar, qerdarî, qerdarîtî, qerdartî, qerder, qerderî, qerderîtî, qerdertî, qerdêr, qerdêrî, qerdêrîtî, qerdêrtî, qergir, qergirî, qergirîtî, qergirtî, qerkar, qerkarî, qerkarîtî, qerkartî, qerker, qerkerî, qerkerîtî, qerkertî, qerstîn, qerstînî, qerstînîtî, qerstîntî, qerwergir, qerwergirî, qerwergirîtî, qerwergirtî
pevkêfkirin (navdêr, mê) hevhebandin, pevşadbûn, jihevhezkirin.
ji: pev- +kêf +kirin
pevkelandin (lêker)pevkelijandin, pevcebirandin, pevzeliqandin.
ji: pev- +kel +-andin
pevkelijandin (navdêr, mê) pevkelandin, pevcebirandin, pevzeliqandin, pevtemizandin.
ji: pev- +kelij +-andin
pevkelijî (navdêr, mê) pevkeliyayî.
ji: pev- +kelij +-î
pevkelijîn (navdêr, mê) pevgihîn.
ji: pev- +kelij +-în
pevkeliyayî (navdêr, mê) pevkelijî.
ji: pev- +keliy +-ayî
pevkenîn (lêker)pevrekenîn.
ji: pev- +ken +-în
pevketî (rengdêr) (Binihêre:) pev
pevketin belapêşkarî
(navdêr, mê) misademe, lihevdan, lêkdan, pêkketin, lihevxistin, lihevketin
pevkirin (navdêr, mê) lêhatin, pevhatin, lêkkirin.
ji: pev +kirin
pevleqkirin (navdêr, mê) bihevhenekkirin, pevyarikirin, bihevgaltekirin, pevhenekkirin, pevgaltekirin.
ji: pev- +leq +kirin
pevlîstinî (navdêr, mê) 1, pevşabûn, geletekkirin, pevşabûn.
ji: pevlîstin +-î
pevmêzekirin (navdêr, mê) pevmêzîn, pevnêrîn, pevnihêrtin, pevfedkirin.
ji: pev- +mêze +kirin
pevnatî (navdêr, mê) lihevnatî, pevnekirî, pevreneborî.
ji: pev- +n +-atî
pevnekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pev kirin
pevnekirin (navdêr, mê) lihevnehatinî, pevnehatinî, pevreneborîn.
ji: pev +nekirin
pevnêrîn (lêker)pevmêzîn, pevnihêrtin, pevfedkirin, pevmêzekirin.
ji: pev- +nêr +-în
pevra (hoker) di heman demê de: Em herdu pêkve mezin bûn. li deman cihî: Em herdu pêkve di apartmanek bilind ve dijîn..
Herwiha: bi hev ra.
Hevwate: bi hev re digel ligelêk ligel hev digelêk pevre pêkve vêkra vêkre.
Bikaranîn: bi hev ra bûn: Herdu pêkve ne, jêk venabin.bi hev ra man yan man bi hev ra: bi hev ra kirin:.
ji: pev + ra.
: bihevregirêdayî bihevrejiyan
pevratî (navdêr, mê) pevrayî, hevrayî, hevratî, pevretî, pevrebûn, pêkvehî, ligelhevbûn.
ji: pev- +r +-atî
pevrayî (navdêr, mê) hevrayî, pevratî, hevratî, pevretî, pevratî, pevrebûn, pêkvehî, ligelhevbûn.
ji: pev- +r +-ayî
pevrayî kirin (lêker) kolektîfîze kirin.
ji: pevrayî + kirin
pevre (hoker) di heman demê de: Em herdu pêkve mezin bûn. li deman cihî: Em herdu pêkve di apartmanek bilind ve dijîn..
Herwiha: bi hev ra.
Hevwate: bi hev re digel ligelêk ligel hev pevra digelêk pêkve vêkra vêkre.
Bikaranîn: Navdêr: pevrebûn.
ji: digel + êk.
: pevregirêdayî pevrejiyan
pevrebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pevre
pevretî (navdêr, mê) pevrayî, hevrayî, pevratî, hevratî, pevratî, pevrebûn, pêkvehî, ligelhevbûn.
ji: pevre +-tî
pevrûniştin (navdêr, mê) pevcivan, lihevcivan, lihevrûniştin.
ji: pev- +rûniş +-tin
pevşabûn (navdêr, mê) pevleyîstin.
ji: pev- +şa +bûn
pevşadbûn (navdêr, mê) hevhebandin, pevkêfkirin, jihevhezkirin.
ji: pev- +şad +bûn
pevşêwrî (navdêr, mê) dabêş, şêwrdanî, yekdevî.
ji: pev- +şêwr +-î
pevşêwrîtî (navdêr, mê) dabêşî, yekdevî.
ji: pev- +şêwr +-îtî
pevtemizandin (navdêr, mê) pevkelijandin.
ji: pev- +temiz +-andin
pevve pêve, rexhev.
ji: pev- +
pevvebûn (navdêr, mê) bihevebûn, pevzeliqandîbûn.
ji: pev- +ve +bûn
pevxistî (rengdêr) (Binihêre:) pev
pevxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) pev
pevyarîkirin (navdêr, mê) bihevhenekkirin, bihevgaltekirin, pevhenekkirin, pevleqkirin, pevgaltekirin.
ji: pev- +yarî +kirin
pevyek (navdêr, mê) bihevre, pevre, yekhev, yekgir.
ji: pev- +y +-ek
pevzeliqandî (rengdêr) biheve, peve.
ji: pevzeliqand +-î
pevzeliqandîbûn (navdêr, mê) pevvebûn, bihevebûn.
ji: pevzeliqandî +bûn
pevzeliqandin zeliqandina bi hev ve
(navdêr, mê) pevkelijandin, pevkelandin, pevcebirandin.
ji: pev- +zeliq +-andin
pevzeliqîn (navdêr, mê) pevcebirîn, pevgirtin.
ji: pev- +zeliq +-în
pewjîyene (Zazaki) (lêker) pijîn
pewjnayiş (Zazaki) pijandin
pewjniyayiş (Zazaki) hatin pijîn
pewtene (Zazaki) (navdêr) patin, pehtin, pêjan. Navdêr: pewtîş
pexox (rengdêr) pilox, nerm, ne çirr yan req, tişta/ê bi asanî ji hev pirt-pirt dibe, tişta/ê ku bi hêsanî dikare bê cûtin.
Herwiha: pixox.
Bikaranîn: Lêker: pexox bûn, pexox kirin. Navdêr: pexoxbûn, pexoxkirin Rengdêr: pexoxbûyî, pexoxkirî.
: pexoxî, pexoxîtî, pexoxtî
pexox bûn (lêker)(Binihêre:) pexox
pexox kirin (lêker)(Binihêre:) pexox
pexoxbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pexox
pexoxbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pexox
pexoxî (navdêr, mê) rewşa pexoxbûnê.
ji: pexox + -î
pexoxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye pexox kirin
pexoxkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pexox
pexş weşan
(navdêr, mê) belavkirin, weşan, neşir, ekran, şaş.
Herwiha: pexiş.
Têkildar: bexş.
Bikaranîn: Lêker: pexş kirin, pexş bûn. Navdêr: pexşkirin, pexşbûn Rengdêr: pexşkirî.
: pexşan, pexşandin, pexşandî, pexşende, pexşîn, pexşîner, pexşî, pexşker
pexş bûn (lêker)(Binihêre:) pexş
pexş kirin weşandin
(lêker)(Binihêre:) pexş
pexşan nivîsa asayî ya bi awayekî lihevhatî hatiye nivîsandin
(navdêr, mê) çîrrok û roman û serpêhatî û nivîsên din yên hunerî lê ne helbest.
Hevwate: nesir prosa.
Bide ber: weşan.
: pexşanî peşxannivîs pexşannivîsî
pexşanî (navdêr, mê) nivîsa wekpexşan, çîrrokî.
ji: pexşan + -î
pexşankar (navdêr, mê) pêşekar.
ji: pexşan +-kar
pexşankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) pexşan
pexşannivîs (navdêr, mê) pêşenivîs.
ji: pexşan +-nivîs
pexşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pexş
pexşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) pexş
pexşî (navdêr, mê) rewşa pexşbûnê.
ji: pexş + -î
pexşîn (lêker) lêborîn.
ji: pexş +-în
pexşker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê pexş dike.
ji: pexş + -ker
pexşkirî (rengdêr) (Binihêre:) pexş
pexşkirin (navdêr)(Binihêre:) pexş
pey pişt
(hoker) dû, dûv: Ez rê dizanim, li pey min werin. piştî: Li pey biharê, havîn tê. gor: Ew li pey qanûna kevn hat sizadan..
Herwiha: pê.
ji: hevreha farisî pey, belûçî ped, avestayî pedhe-, sanskrîtî pede- ji Proto-aryayî..
Bikaranîn: Navdêr: peyketin, peyçûn Rengdêr: peyçûyî
pey çûn (lêker)(Binihêre:) pey
pey hatin (lêker)(Binihêre:) pey
pey re 1. pişt re 2. paşê
paşê, dû re, pişt re, li pey, pey
peya [I] mêr, zilam [II] peyar
1. ne siwar (rengdêr) (navdêr) Xwendin: ṗeya, bi piyan/ling (meşîn; ne bi siwarî).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌یا.
Dijwate: siwar.
Bide ber: peyda.
Bikaranîn: Lêker: peya bûn, peya kirin, peya çûn. Navdêr: peyabûn, peyakirin, peyaçûn Rengdêr: peyabûyî, peyakirî.
ji: jiari, hevreha farisî پياده (piyade), pehlewî peyadek/pedatek, têkilî pê. بايدق (baydeq) ya erebî û piyade ya tirkî ji zimanên îranî ne..
ji wêjeyê: Li navenda bajêr otobûsa ji paytextê dewletê dihatî rawestiya, bîst û yek kes, ku ji wan çar jin û sê zarok bûn, jê peya bûn..
ji: têkildarî peyva pî û pê.
: peyakî, peyatî, peyayî 2. mêr, zelam, kabra (navdêr, nêr) zelam, mêr, kabra, mirovên nêr,jêhatî,wêrek.
ji wêjeyê: Kêmbûna keç û jinan li ser taxê baş diyar dikir ku civata bajêr yeke wisa bû ku şûna jinan tê de li paş deriyan bû. Tenê tek û tûk jin û keç, pirraniya wan bi sê-çar gavan li paş peyan, di taxa navenda bajêr de dimeşiyan. Heta carine mirov jineke berbexte li dû lawekî deh-duanzdeh salîn di rê de didît.(Şahînê Bekirê Soreklî: Veger, roman, Kovara Mehname, hj. 79, 9/2006) Tu nizanî çi peya ye ew!....
: peyatî, peyayî
peya bûn 1. daketin jêrê 2. nîştin
peya çûn (lêker)(Binihêre:) peya
peya kirin 1. daxistin jêrê 2. anîn xwarê
(lêker)(Binihêre:) peya
peyabûyî (rengdêr) (Binihêre:) peya
peyaçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peya
peyadar (rengdêr) piyade.
ji: peya +-dar
peyager (navdêr, mê) peyarê.
ji: peya +-ger
peyak 1. peyar 2. di kişikê de leşkerên pêşmerge
(navdêr, mê) peya, piyon.
ji: peya +-k
peyakî (navdêr, mê) mêranî, piyawetî, zelamî, mirovatî, zelamîtî, peyatî, merdî.
ji: peya +-kî
peyakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peya kirin
peyakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peya
peyam 1. agehî, xeber, salix 2. pêxem
(navdêr, mê) mesaj, xîtab, hinare, gotina yan nivîsa bo kesekê/î tê şandin anku hinartin: Vê peyamê bigihîne birayê min. nûçe, dengûbas, bûyerên nû, daxuyanî, belavok, namilke, agadarî, haydarî, ragihandin.
Herwiha: parvam, parvem, parvim, peyxam, peyxem, pêxam, pêxem, pêxim, pêyam, pêyxam, pêyxem, pêyxim.
ji: ji farisî پیام (peyam), hevreha pehlewî petgam-, hexamenişî peti-game-, avestayî peyti-game- ji îraniya kevn peti-game (ber-gav) ji peti- (ber, ber bi ... ve) + game- (gav; farisî û zazakî gam). Hevreha lê ne hevwateya wê ya kurdî peyv e; di kurdî de li hevberî m ya farisî bi pirranî v heye: kurdî nav, gav, farisî nam, gam. Herwiha hevreha peyv, peyivîn, peyivandin, pêxember, gav, hatin, hevpeyivîn....
Bikaranîn: Lêker: peyam anîn, peyam birin, peyam dan. Navdêr: peyamanîn, peyambirin, peyamdan.
: peyamber, peyamberî, peyamder, peyamderî, peyamgêrr, peyamgêrrî, peyamgihîn, peyamgihînî, peyamgir, peyamgirî, peyamhinêr, peyamhinêrî, peyamîner, peyamînerî, peyamnêr, peyamnêrî, peyamxwîn, peyamxwînî, peyamwergir, peyamwergirî
peyam anîn (lêker)(Binihêre:) peyam
peyam birin (lêker)(Binihêre:) peyam
peyam dan (lêker)(Binihêre:) peyam
peyam danîn (lêker)(Binihêre:) peyam
peyam lêdan (lêker) pêxem lêxistin.
ji: peyam + lêdan
peyam lêxistin (lêker) pêxem lêdan.
ji: peyam + lêxistin
peyamanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyam
peyamber 1. pêxember 2. qasid, sefîr
(navdêr) qasid, kesa/ê peyamekê yan peyaman digihîne kesekî yan derekê , pêxember.
Herwiha: peyambir.
Hevwate: Li gel wate 2: pêxember.
Bide ber: peyamhinêr, nûçegihîn, qasid.
ji: peyam + -ber.
: peyamberatî, peyamberî, peyamberîtî, peyambertî
peyamberî (navdêr, mê) pêxemberî, qasidî, karê peyamberan, jiyana peyamberan, peyamhinêrî.
Herwiha: peyamberîtî, peyambertî.
ji: peyamber + -î
peyambirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyam
peyamdan (navdêr, mê) (Binihêre:) peyam
peyamdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyam
peyamgir (navdêr, mê) kesê/a peyaman digire.
ji: peyam + -gir
peyamgirî (navdêr, mê) karê peyamgiriyê.
ji: peyamgir + -î
peyamhinêr (navdêr) kesa/ê peyaman dihinêre anku dişîne, rojnamevana/ê ji welatek yan bajarek din peyaman digihîne rojnameyekê yan radyoyekê yan televizyonekê yan ajansekê, peyamhinêrk, alava peyam pê tên hinartin anku şandin.
Herwiha: peyamnêr, peyamşîn.
Hevwate: nûçegihîn.
ji: peyam + hinêr.
: peyamhinêrî, peyamhinêrîtî, peyamhinêrtî
peyamhinêrî (navdêr, mê) qasidî, peyamberî, pêxemberî, rewşa peyamhinêrbûnê.
ji: peyamhinêr + -î
peyamnêr kesê ku peyamên buyerekê ji navendeke çapemeniyê re dişîne; nûçegihan
peyamnêrî nûçegihanî
(rengdêr) karê nûçevanan, nûçegihanî, nûçevanî, hewalnêrî, peyamhinêrî
peyan (navdêr, mê) teşebis, têkoşîn, hewl, mihawele, cerribandin, destavêtin (tiştekî), destkirina bi tiştekî.
Bide ber: beyan.
ji wêjeyê: Wek hikûmeta herêma Kurdistanê siyaseta me aşkere ye ku arîşeya PKK ne li aliyê me me dest pê kiriye û çêbûye, ne jî destê me tê de ye, em ne teref in di vê arîşeyê de û çendîn car me dûpat kiriye ku em ne beşek in ji arîşeyê û ne amade ne bibin beşek ji vê arîşeyê ji ber ku me li ser peyana(teşebus) serokê hikûmeta herêmê daxwaz kiriye ku aramiya ku niha di hole daye ji bo rûniştina çarqolî ya navbera hikûmeta herêm, Iraq,Tirkiye û Amerîkayê wek derfetek bê bikaranîn û arîşeya PKK bi awayekî siyasî bê çareserkirin.(berdevkê Hikûmeta Herêma Kurdistanê Cemal Ebdulah li gor Pukmedia.com, 12/2007).
: peyanker
peyandin (lêker)teşebuskirin, teşebus kirin, rabûn, teşebûs kirin, hemikîn, xwetêdan, heweskirin, hewes kirin. Tewîn: -peyîn-.
ji: pey +-andin
peyandin/dipeyîne/bipeyîne 1. yek bi yekî/ dîmenguhêzekî dan payîn; lê telandin 2. ji bo karekî hewl dan
peyaner (navdêr, mê) rahijmend, muteşebîs.
ji: peyan +-er
peyanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peyan dike.
ji: peyan + -ker
peyar 1. peya 2. bê hesp *“her kî li hespê hevalan siwar e, herî peyar e”
peyarê 1. riya taybet a peyaran 2. di kêlekên kolanan de riya ku tenê peyar tê re diçin û tên
(navdêr, mê) rêya peyayan, trotuar, rêya bo meşîna bi lingan anku bo birêveçûna bi piyan (ku bo ajotina tirimpêlan qedexehyvä.
ji wêjeyê: Şaredarê Bajarê Mezin ê Amedê Osman Baydemir çû kontrola çêkirina peyarêyan û got: Emê 100 hezar metrekare peyarêyan saz bikin..
ji: peya + rê.
: peyarêk
peyarêk (navdêr, mê) peyarê.
ji: peyarê +-k
peyatî meşa bi piyan
(navdêr, mê) rewşa peyabûnê, mirovatî, mêranî, zelamî, merdî, xurtî, nêrtî, çalakî, pêger.
ji: peya + -tî.
Bikaranîn: Lêker: peyatî kirin, peyatî çûn. Navdêr: peyatîkirin, peyatîçûn
peyatî çûn (lêker)(Binihêre:) peyatî
peyatî hatin (lêker)(Binihêre:) peyatî
peyatî kirin (lêker)(Binihêre:) peyatî
peyatîçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyatî
peyatîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyatî
peyayê çargurçik mêrê mêrxas
peyayê sivik bûn (biwêj) ji kesên çapik û çeleng re tê gotin. maşelah yezdan peyayê sivik e, jixwe hema gumana fatimê ji tenê ew e.
peyazî (rengdêr) pembe
peyçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) pey
peyçûnbar (rengdêr) şeqînbar.
ji: peyçûn +-bar
peyçûyî (rengdêr) (Binihêre:) pey
peyda 1. heyî; berçav (rengdêr) peyda bûn/peyda kirin: hebûn, hatin dîtin:Mirovên qenc vî zemanî peyda nabin. ji tiştê/î afirîn ango çêbûn: erdhej çawan peyda dibin?.
Herwiha: peyde , pêda , pêde.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌یدا.
Bikaranîn: Lêker, peyda bûn, peyda kirin Navdêr, mê: peydabûn, peydakirin Rengdêr: peydabûyî, peydakirî.
ji: jiari, hevreha soranî په‌یدا (peyda), farisî پيدا (peyda), پيداد (peydad), pehlewî peytak, têkilî avestayî peyti- (pêş, ber), binere: pêş û pey..
: kêmpeyda, kêmpeydayî, peydaber, peydaberî, peydaker, peydakerî, pirrpeyda, pirrpeydayî
peyda bûn (lêker)(Binihêre:) peyda
peyda kirin (lêker)(Binihêre:) peyda
peyda kirinbar (rengdêr) dest ketinbar.
ji: peyda kirin +-bar
peydabar (rengdêr) berpeasan, berpebar.
ji: peyda +-bar
peydabûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyda
peydabûnî (navdêr, mê) guhorînî.
ji: peyda +-bûnî
peydabûyî (rengdêr) (Binihêre:) peyda
peydaker (navdêr) kesa/ê ku tiştek peyda kiriye yan dikare peyda bike.
ji: peyda + -ker
peydakerî (navdêr, mê) rewşa peydakerbûnê.
ji: peydaker + -î
peydakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyda kirin
peydakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyda
peydandin 1. heyî; berçav (rengdêr) peyda bûn/peyda kirin: hebûn, hatin dîtin:Mirovên qenc vî zemanî peyda nabin. ji tiştê/î afirîn ango çêbûn: erdhej çawan peyda dibin?.
Herwiha: peyde , pêda , pêde.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌یدا.
Bikaranîn: Lêker, peyda bûn, peyda kirin Navdêr, mê: peydabûn, peydakirin Rengdêr: peydabûyî, peydakirî.
ji: jiari, hevreha soranî په‌یدا (peyda), farisî پيدا (peyda), پيداد (peydad), pehlewî peytak, têkilî avestayî peyti- (pêş, ber), binere: pêş û pey..
: kêmpeyda, kêmpeydayî, peydaber, peydaberî, peydaker, peydakerî, pirrpeyda, pirrpeydayî
peyde li ber çavan, xuya
peyde bûn 1. çar bûn, pêk hatin, çêbûn 2. berdest bûn
peyde kirin 1. çar kirin, pêk anîn, çêkirin 2. bi dest xistin
peydeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peyde dike, dabînker, temînker, çêker.
ji: peyde + -ker
peyderpey li dû hev
(hoker) hêdî-hêdî, gav bi gav, pêve-pêve, berre-berre.
Herwiha: pey der pey.
ji wêjeyê: Lê hin melekeyên min hene ku dibêjin, tişt nabe, di vê qonaxa nuh a piştî hilbijartinan de ku karê herî giring û herî pêşîn ê vê TBMM-yê ê derxistina destûreka nuh be, baştir e MHP ne li parlamentoyê be, nikaribe bi nasyonalîzm û regezperestiyê serê parlamentoyê zêde biêşîne. Ev meleke dibêjin di demên berê de yên ku gurên boz berdidan kolanan, qetlîam û suîqasd bi wan didan kirin dewleta kûr, heta dewleta tirk û mitefikên wê bi xwe bûn. Îro gava wan dev jê berdabe, dezgehên ewleyî yên dewletê hişk bi paçika hustuyê wan ve bin, ew nikarin tu tiştî bikin ê dûva xwe berdin nav şeqên xwe, venişin, peyderpey hûr bibin, marjînalîze bibin..
ji: Ji farisî
peydok (navdêr, mê) sêdare, darikê hilawîtina cilan
peyên (Zazaki) (rengdêr) paşîn, paşî, dawîn, dawî.
Dijwate: verên
peygerîn (navdêr, mê) (Binihêre:) pey
peygirî (navdêr, mê) şûngirî, cîgirî
peyhatî (navdêr) kesa/ê yan tişta/ê ku li pey kesek yan tiştek din hatiye yan tê, peyrew, peyçûyî, mirîd, mirûd,kesên ku li pey rêberekî li ser rêbaza wî xebata xwe dikin.
Bide ber: pêhatî.
ji wêjeyê: Nazî Şîraya artîsta sîrka Moskvayê li vir ji diya xwe bûye. Dema sîrka Moskvayê diçû welatan, ser afîşa sîrkê her tenê wêneyê wê artîsta kurd ya bi nav û deng bû, ko herdem bi cilên kurdî derdikete ber temaşevanan. Dû ra peyhatîyên wê peyda bûn, ko bûn artîstên bi nav û deng – Sertîv Mûradov (Mînêralov), Ezîzê Bişar Eskeryan, ko îro artîstê Rûsîyayê yê Gelêrî ye..
ji: li + pey + hatin.
Bikaranîn: Lêker: peyhatî bûn, peyhatî kirin. Navdêr: peyhatîbûn, peyhatîkirin Rengdêr: peyhatîbûyî, peyhatîkirî
peyhatî bûn (lêker)(Binihêre:) peyhatî
peyhatî kirin (lêker)(Binihêre:) peyhatî
peyhatîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyhatî
peyhatîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peyhatî
peyhatîkî (navdêr, mê) bi peyhatî.
ji: peyhatî +-kî
peyhatîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyhatî kirin
peyhatîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyhatî
peyitandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyitandin
peyitandin (lêker) selmandin, îzbat kirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn: Dîrokê peyitandiye ku ger kurd bo mafên xwe nexebitin, ti kes nayê û mafên wan nadiyê.(navdêr, mê) selmandin, îzbatkirin: Biserketina me peyitandina hêza me ya xurt e..
Herwiha: peytandin.
Hevwate: selmandin, îzbat kirin.
Têkildar: peyitîn. Tewîn: Lêker: -peyitîn-.
ji: peyt + -andin.
: peyitandî, peyitîner, peyitînerî
peyitandin/dipeyitîne/ bipeyitîne 1. îsbat kirin 2. pesend kirin
peyitî (rengdêr) îzbat, berçav, eşkere, xuya, diyar, ron, zelal
peyitîn (lêker)û(navdêr, mê) selmîn, îzbat bûn, berçav bûn, eşkere bûn, xuya bûn, diyarbûn, hatin dîtin, diyar bûn. Tewîn: -peyit-.
Herwiha: peytîn.
Têkildar: peyitandin.
ji: peyt + -în.
: peyitî petiyayî
peyivandin (lêker) axaftin, axivandin, pê dan gotin, pê re peyivîn û wisan kirin ku ew jî bi peyivive, bi alîkariya pirsan tiştek bi kesekî dan gotin. Tewîn: -peyivîn-.
ji: peyv
peyivdar 1. gotarbêj 2. berdevk
peyiver (navdêr) axiver, bêjer, peyivdar, xatib, kesa/ê ku dipeyive anku diaxive.
Herwiha: peyver, peyivdar, peyvdar.
ji: peyivîn - -în + -er.
: peyiverî
peyiverî (navdêr, mê) rewşa peyiverbûnê.
ji: peyiver + -î
peyivîn (1 şîrove)(lêker)(navdêr, mê) axivîn, axaftin, xeber dan, qese kirin, qise kirin, suhbet kirin, çêrr kirin, şor kirin, peyvîn peyam bi alîkariya zimanî ragihandin, axiftin.


Hevwate: dehn kirin, den kirin.

Herwiha: peyvîn.

Bi alfabeyên din: erebî-kurdî: په‌يڤین.
Tewîn: Lêker: -peyiv- ku-conj-în.
Têkildar: peyivandin.

ji: peyv + -în
Peyvên têkildar, hevpeyivîn, peyivandin, peyvkar, peyvkarî, peyvşirîn
peyivîn/dipeyive/bipeyive 1. xeber dan 2. axaftin 3. qise kirin *“bi qasî bejna xwe bipeyive”
peyk 1. qasid 2. alava ku ji heyvê weşanê dike
(navdêr, mê) satelît, keştîkên fezayê yên ku bêmirov digerrin, peyamber, muxbîr, ajan, xizmetkar, xulam.
Herwiha: peyik, peyk.
ji: jiari, hevreha farisî پیک (peyk), pehlewî peyk, pedik, têkilî pê (ling) anku maneya bingehîn xizmetkarê pê û pêlavan bû..
Bikaranîn: Lêker: peyk bûn, peyk kirin. Navdêr: peykbûn, peykkirin Rengdêr: peykbûyî, peykkirî.
ji wêjeyê: Ev wêneyê rojê ku lotikan davêje, cara ewil e hatiye weşandin û ji aliyê peyîka bi navê HINODEyê ve hatiye kişandin. Îcar meriv nizane, gelo ev lotik yên xêrê ne yan yên reşiyê ne! De ka em ê jî li benda demê rawestin û encamê bibînin...
peyk bûn (lêker)(Binihêre:) peyk
peyk kirin (lêker)(Binihêre:) peyk
peykbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyk
peykbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peyk
peyker mînakê mirov, ajal û hwd ên ji kevir, gêç, hesin, dar û hwd hatiye çêkirin; heykel
(navdêr, nêr) heykel, pût, senem, wêneyê ku ji kevirî hatiye çêkirin, kelwaş.
Herwiha: peykel, pêkel, pêker.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌یکه‌ر.
ji: jiari, hevreha soranî په‌یکه‌ر (peyker), farisî پیکر (peyker), pehlewî pedker, petker, hexamenîşî petîkere-, têkilî avestayî peyti- (pêş, ber, pey) + ker- (kirin, çêkirin). Peyker ya tirkî û պատկեր (petkêr) ya ermenî ji zimanên îranî hatine deynkirin. Peyva heykel ne ji eynî rehî ye, li wê binere: heykel..
: peykerçêker, peykerçêkerî, peykerçî, peykerçîtî, peykerî, peykerperês, peykerperêsî, peykersaz, peykersazî, peykertiraş, peykertiraşî, peykervan, peykervanî
peyker çêkirin (lêker)(Binihêre:) peyker
peykerdar (rengdêr) peykertaşîn, peyker, peykertiraş.
ji: peyker +-dar
peykerî (navdêr, mê) rewşa peykerbûnê.
ji: peyker + -î
peykerkî (navdêr, mê) bi peykerî.
ji: peyker +-kî
peykersaz kesê ku ji bûjenan heykelan dadiroje; heykeltiraş
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê pispor di warê çêkirina peykeran da, peykervan
peykersazî (rengdêr) karê peykersazan, :karê birayê min peykersazîye
peykertiraş peykervan
peykertiraşî (rengdêr) peykervanî.
Bikaranîn: Lêker: peykertiraşî kirin. Navdêr: peykertiraşîkirin Rengdêr: peykertiraşîkirî
peykertiraşî kirin (lêker)(Binihêre:) peykertiraşî
peykertiraşîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peykertiraşî kirin
peykertiraşîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peykertiraşî
peykertraşî heykeltraşî, peykersazî
peykervan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê peykeran çê dike
peykervanî (rengdêr) karê peykervanan
peyketin (navdêr, mê) (Binihêre:) pey
peykî (navdêr, mê) dûvelangî, dûvikî, peykîtî.
ji: pey +-kî
peykîtî (navdêr, mê) dûvelangî, peykî, dûvikî.
ji: peyk +-îtî
peykkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyk kirin
peykkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyk
peyma (navdêr, mê) weraset, mîras, mîrat, jêma, berma, pêma
peyman îtifaq, muahede
(navdêr, mê) lihevkirin, rêkeftin, pêkhatin, eqd, pakt, mitabeqet, miwafeqet, kontrat, tifaq, itifaq, miwahede, qewl razîbûn bi kirina hevkariyê, qewl, hevbendî, miqawele.
Herwiha: pêman.
Bikaranîn: Lêker: peyman çêkirin, peyman girê dan, peyman îmze kirin, peyman pesind kirin, peyman danîn, peyman dan, peyman kirin. Navdêr: peymandanîn, peymandan, peymankirin.
ji: Hevreha kurmancî pîvan, hevrehên soranî پێوان/pêwan û پیوان, zazakî peymene, hewramî pîmay, farisî پیمودن, pehlewî peymûden, avestayî peytima- û vî-med (bijîşk), hemû ji îraniya kevn peti- + ma- Ji Proto-aryayî peti- + ma-, ji Proto-hindûewropî med-, jê herwiha yûnaniya kevn μέδω (mêtho: parastin), latînî meditor (ramîn, fikirîn), ermeniya kevn միտ (hiş, aqil), gotî ????? (mitan: pîvan), almanî messen (pîvan), inglîzî mete (pîvan).
: bêpeyman, bêpeymanî, bêpeymanîtî, bêpeymantî, bipeyman, bipeymanî, bipeymanîtî, bipeymantî, hevpeyman, hevpeymanî, hevpeymanîtî, hevpeymantî, peymandar, peymandarî, peymandarîtî, peymandartî, peymandaner, peymandanerî, peymandanerîtî, peymandanertî, peymangeh, peymangir, peymangirî, peymangirîtî, peymanname
girêdan îtifaq kirin, li hev kirin
peyman bestin (Binihêre:) peyman
peyman çêkirin (lêker)peyman beştin, qubale danîn.
ji: peyman + çêkirin
peyman dan (lêker)(Binihêre:) peyman
peyman danîn (lêker)(Binihêre:) peyman
peyman kirin (lêker)(Binihêre:) peyman
peymana civakî makezagon
peymana kevn Serenav,mê, Tewrat, Tenex, Eqda Kevn, pîroznameya cihû û fileyan ya berî hatina Hz. Îsa.
Herwiha: Peymana Kevin.
Bide ber: Peymana Nû.
ji: peyman + -a + kevn
peymana nû serenav, Mizgîn, Incîl, Eqda Nû.
Bide ber: Peymana Kevn.
ji: peyman + -a + nû
peymana tomerî îtifaqa bikomasî
peymana xwe danîn (biwêj) ji hev du re soz dan, tiştek plan kirin. wan peymana xwe ji z.û de danîne, him dereng man. peyn belav kirin ji bo kesên ku tiştek ji dest nayê tê gotin. wî peyn belav kiriye, ma ew dikare li hem-berî te derkeve û tiştekî bibêje? (qerf)
peymanbestî (rengdêr) peymangirêdayî, li hevkirî.
ji: peymanbest + -î
peymanbestin (navdêr, mê) peymangirêdan
peymandan (navdêr, mê) sozdan, :em peymanê didin ko liser xebata xwe jibo azadîya kurdistanê berdewam bin , :peymandana me ji dile
peymandanî (navdêr, mê) qebalegirêdayî, sozdanî, bimuqawele, bikontrat.
ji: peymandan +-î
peymandanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyman
peymandar (rengdêr) bilihevkirin, birêkeftin, bipêkhatin, bieqd, bipakt, bimitabeqet, bimiwafeqet, bikontrat, bitifaq, biitifaq, bimiwahede.
ji: peyman + -dar.
: peymandarî peymandarîtî peymandartî
peymandarî (navdêr, mê) rewşa peymandarbûnê.
ji: peymandar + -î
peymangeh (navdêr) fêrgeh, xwendegeh, hîndegeh, perwerdegeh, dibistan, enstîtû, dezgeh.
Herwiha: peymanga, peymange, peymangih, pêmangeh, pêmanga, pêmange, pêmangih.
ji: peyman + -geh.
: peymangehî
peymangehî (navdêr, mê) rewşa peymangehbûnê.
ji: peymangeh + -î
peymangir (navdêr, mê) kesê/a peymanan digire.
ji: peyman + -gir
peymangirêdan (navdêr, mê) sozdan, rêkkeftin, mûrkirina peymanekê
peymangirî (navdêr, mê) karê peymangiriyê.
ji: peymangir + -î
peymangirtin (navdêr, mê) peymangirêdan
peymanî (navdêr, mê) lihevkirinî, konvansiyonel.
ji: peyman +-î
peymanker (navdêr, mê) hevkar, yekgirtî.
ji: peyman +-ker
peymankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyman kirin
peymankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyman
peymanname (navdêr, mê) rêketinname, peyman, rêkeftin, lihevkirin, eqd
peymayî (Binihêre:) pey
peymitene (Zazaki) (lêker) pîvan, pîvandin. Navdêr: peymitiş
peyn 1. talaza gemara ajalan 2. (da ku berên wan baştir bin) gemara ajalan an jî bûjena kîmyayî ya ku li zeviyan direşînin *“heçî deyn e, ew peyn e”
(navdêr, nêr) zibil, kuşpil, rîx, pîsatiya sewalan ya ku li zeviyan tê werkirin daku berhemên çandinê bibertir bibin.
Herwiha: peyn, pên.
Bide ber: payîn.
: peyngeh, peynî
peyname (navdêr, mê) belben, xelendor, dûndelî, wenigî, pîrame, so, kaşme, benîfisk, belbenî
peynî (Zazaki) (navdêr) dawî, talî, dûmahî, xilasî
peyrew 1. xelef, paşwer 2. murîd
(navdêr) mirûd, kesa/ê li dû anku li pey kesekê/î yan tiştekê/î diçin: Apocî peyrewên Abdullah Öcalanî ne. rêzikname, rêçikname, bernameya rêkxistinekê yan dezgehekê ku divê li dû wê bimeşe.
Herwiha: peyrrew, pêrew, pêrrew.
ji: pey + -rew.
Bikaranîn: Lêker: peyrew bûn, peyrew kirin. Navdêr: peyrewbûn, peyrewkirin Rengdêr: peyrewbûyî, peyrewkirî.
: peyrewî.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: peyrew, şopîner, mirîd soranî: peyrew,lasaker, paşrro zazakî:
peyrew bûn (lêker)(Binihêre:) peyrew
peyrew kirin (lêker)(Binihêre:) peyrew
peyrewbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peyrew
peyrewbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peyrew
peyrewî 1. xeleftî, paşwerî 2. murîdî
(navdêr, mê) rewşa peyrewbûnê, paşhatîbûn, peyhatîbûn, derebegtî, derebegî, bendî, tepeserî, peyrew.
ji: peyrew + -î.
Bikaranîn: Lêker: peyrewî kirin. Navdêr: peyrewîkirin
peyrewî kirin (lêker)(Binihêre:) peyrewî
peyrewîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyrewî
peyrewkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peyrew kirin
peyrewkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peyrew
peysayene (Zazaki) (lêker) çikîn
peysnayene (Zazaki) (lêker) çikandin
peysnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin çikandin
peyt îsbat û delîl
peytbûn (navdêr, mê) qayîmbûn
peytî (rengdêr) zîrekî, ziftî
peytker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peyt dike.
ji: peyt + -ker
peytkirî (rengdêr) binecihkirî
peytkirin (navdêr) serûberkirin, rêkûpêkkirin, qayîmkirin, berhevkirin
peyv hemû gotinên watedar ên zimanekî; bêje, kelîme *“peyva xweş, bihara dilan e”
(navdêr, mê) bêje, kelîme, gotin, çekû, çend tîpên anku herfên ku bi hev re tên nivîsîn û wateyekê didin: Armanca me ew e ku hemû peyvên kurdî di vê ferhengê de bên amadekirin. gotar, axiftina kesek dike yan dixwîne (bi taybetî yeke amadekirî): Peyva wî li ser giringiya ziman bû..
Herwiha: peyiv, peyîv.
ji: hevreha peyam ya, jiari, ji îraniya kevn peti-game (ber-gav) ji peti- (ber, ber bi ... ve) + game (gav; farisî û zazakî gam).
: hevpeyivîn, peyivandin, peyivîn, peyvik, peyvdar.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: peyv soranî: wişe zazakî: çeku (makî),
peyv darêjtin bêje saz kirin
peyv li peyvê sekinîn gotin hatin ser gotinê
peyva li rû, guneh efû (biwêj) yên ku eşkere û rû bi rû bibêjin zêde nayên tawanbar kirin. ma min tu derew kirine, çi hebe min li rûyê wê got. peyva li rû, guneh efû.
peyvdar berdevkê fermî yê dexgeheke mîrî an jî saziyekê
(navdêr) berdevk, nûner, kesa/ê ku li ser navê dezgehekê yan rêkxistinekê dipeyive û helwesta wê diyar dike.
Herwiha: peyivdar.
ji: peyv + -dar.
: peyvdarî, peyvdarîtî, peyvdartî
peyvdarî (navdêr, mê) rewşa peyvdarbûnê, xîtabet, berdevkî, xeberdoxî, gotinbêjî.
ji: peyvdar + -î
peyvî (navdêr, mê) ferhengî, qamûsî, belênî, sozî.
ji: peyv +-î
peyvik (navdêr, mê) peyvên kurt yan biçûk.
ji: peyv + ik
peyvkar (navdêr, mê) sazkar.
ji: peyv +-kar
peyvker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê peyv dike, gotardêr, qiseker, şorker, gotinbêj, axêver, bêjekar.
ji: peyv + -ker
peyvkî (rengdêr) bi peyvan, bi gotinan, devkî, bi peyivînê, bi axivînê, ne nivîskî.
Herwiha: peyivkî.
ji wêjeyê: Zimanê Peyvkî ji devê mirov di nava lêvan re bi guherandina hilma ji kezebê tê, derdikeve. Ji nava heyîneyan tenê mirov dikarin zimanê peyvkî bi kar bînin. Mirov ji bo hest, raman, daxwaz û armancên xwe bikaribin ji yekî/ê din re bînin ser ziman, zimanê peyvkî bi kar tînin.(H. Huseyîn Denîz: Em taybetmendiyên zimanê xwe binasin daku lê xwedî derkevin -II-, Amidakurd.com, 10/2007).
ji: peyv + -kî
peyvname (navdêr, mê) weşanek e ku tê de bêje û/yan biwêj li gor alfabeyê yan mijaran hatine rêzkirin û bi peyvine heman zimanî yan zimanek din hatine şirove- û ravekirin.
Hevwate: peyvheng, bêjename, ferheng, qamûs, biwêjname
peyvnamedaner (navdêr) danera/ê peyvnameyan yan peyvnameyekê, nivîsera/ê ferhengan yan ferhengekê, kesa/ê ferhengan dinivîse yan amade dike.
Herwiha: peyvnameçêker peyvnamekar peyvnamenivîs peyvnamevan.
Hevwate: bêjenameçêker bêjenamedaner bêjenamekar bêjenamenivîs bêjenamevan ferhengçêker ferhengdaner ferhengkar ferhengnivîs ferhengvan leksîkograf leksîkografer qamûsçêker qamûsdaner qamûskar qamûsnivîs qamûsvan.
ji: bêjename + daner.
: bêjenamedanerî
peyvnameyî (navdêr, mê) ferhengî, qamûsî, leksîkal.
ji: peyvname +-yî
peyvnas (navdêr, mê) bêjenas, etimolog, etîmolog.
ji: peyv +-nas
peyvnasî (r) zanista ku cureyên bêjeyan diferisîne û jê re rêbazan datîne
(navdêr, mê) etîmolojî, koknasî, rehnasî
peyvnasiyî (navdêr, mê) etîmolojîk.
ji: peyvnas +-iyî
peyvok (navdêr, mê) axivok, bixeberdan, xeberdanhez.
ji: peyv +-ok
peyvokî (rengdêr) axivokî, bixeberdanî, xeberdanhezî.
ji: peyv +-okî
peyvrêzî (navdêr, mê) sentaks, hevoksazî, hevoknasî.
: peyvrêzîyî
peyvsazî (navdêr, mê) hevoksazî, wîşesazî, sentaks.
ji: peyv +-sazî
peyvzan (navdêr, mê) dariştinzan.
ji: peyv +-zan
peywendî têkilî peyxam îlham
têkilî, eleqe
peywendîkirin (navdêr) tekelîkirin, pêra axivtin, danûsitandin
peywenîkirin (navdêr, mê) têkelîkirin, hevbendîkirin, pend
peywir vatinî, wezîfe
(navdêr, mê) erk, vatinî, delamet, wezîfe, berpirsiyarî, wacib, mîsyon, karê ku divê kesek bike, karê ku kesek bo hatine destnîşankirin: Wan peywira xwe bi cih neanî. (Tiştê ku diviyabû wan bikira wan nekir.), rola anku dewra tiştekî: Peywira vê peyvê di hevokê de çi ye? (Ev peyv di hevokê de çi rolê dilîze?).
Herwiha: pêwir.
ji wêjeyê: Mele Mistefa û sê hezar çekdarên xwe digel pazdeh hezar layendarên xwe derbasê nav sînorên Îranê dibin. Wê demê li Kurdistana Îranê Komara Mehabadê tê damezrandin. Mela di Komarê de peywir û berpirsiyariya serokgiştî ya leşkerî (General) hildigire..
: bêpeywir, bêpeywirî, bipeywir, bipeywirî, peywirdar, peywirdarî, peywirder, peywirderî, peywirdêr, peywirdêrî, peywirî
peywirdar 1. wezîfedar 2. karmend
(navdêr) erkedar, wezîfedar, vatinîdar, kesa/ê ku erkek heye, fermanber, karmend, memûr.
ji: peywir + -dar.
Bikaranîn: Lêker: peywirdar bûn, peywirdar kirin. Navdêr: peywirdarbûn, peywirdarkirin Rengdêr: peywirdarbûyî, peywirdarkirî.
: peywirdarî, peywirdarîtî, peywirdartî
peywirdar bûn (lêker)(Binihêre:) peywirdar
peywirdar kirin wezîfedar kirin
(lêker)(Binihêre:) peywirdar
peywirdarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) peywirdar
peywirdarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) peywirdar
peywirdarî (navdêr, mê) rewşa peywirdarbûnê, erkedarî, wezîfedarî.
ji: peywirdar + -î
peywirdarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye peywirdar kirin
peywirdarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) peywirdar
peywirî (navdêr, mê) rewşa peywirbûnê, wezîfeyî, fonksiyonî.
ji: peywir + -î
peywîst (navdêr, mê) pêwîst, hewce.
ji: peyw +-îst
peywîst bûn (lêker) hewce bûn.
ji: peywîst + bûn
peyzaj (navdêr, mê) dîmen, menzere, bergeh.
ji wêjeyê: Divê li taxa Şehitlikê û Benusenê 1160 şevnişîn bi alîkariya TOKÎ ji nûve peyzaja wan bê çêkirin û rastkirin..
ji: ji frensî paysage (dîmen, menzere, bergeh) ji pays (war, welat) + -age
pez mih û beran *“pezê nêr, ji kêrê re ye”
(navdêr, nêr) mih û berx û beran, (mecazî, heqaret) sernerm, newêrek.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: په‌ز/په‌ظ.
Bide ber: beran, berindir, beyindir, celeb, kerî, mexel, mih, mî, sewal, tewal .Binêre.
Herwiha: bizin, seyîs, gîsk, karik, kavirr, nêrî, terş.
ji: hevreha soranî په‌ز (pez), kurdiya başûrî pes yan pez, şahzênî/şêxbizinî pes, lekî pes, zazakî pes, avestayî pesu-, fşu-, osetî фыс (fis), sanskrîtî पशु (paśu), lîtwanî pēkus (pez û dewar), latînî pecūs (pez) û pecunia (maliyet), proto-germenî fehu (pez û dewar, maliyet), inglîziya kevn feoh (pez û dewar, maliyet, pare), almanî Vieh (pez û dewar), swêdî fä (dewar, heywan), danmarkî fæ (pez û dewar, maliyet), inglîzî fee (biha, nirx)... hemû ji Proto-hindûewropî peḱu- (pez û dewar). Çavkanî: Watkins p.63, Etymonline, Ji eynî rehî: şivan.
Bikaranîn: Rengdêr: pezbirî.
: pezdar, pezdarî, pezkûvî, pezvan, pezvanî, xudanpez, xwedanpez, xwedîpez, pizbend
pez hate baniyan û xwir kete kebaniyan kar nêzîk bû û karker liviyan
pez tune, rûn difroşe (biwêj) ji bo hewldana berevajî tê gotin. min tiştek ji vî dewrê, şê çetoyê sîdo fêm nekir. pez tune, rûn difroşe.
pezare derd, jan
derd, jan, pejare, kovan
pezbir (navdêr, mê) qusêk, cewêz, cewbez, quses, cewîn, qilixvan, pezber, hevringvan.
ji: pez +-bir
pezbirî (rengdêr) qusêkî, cewêzî, cewbezî, qusesî, cewînî, qilixvanî, pezberî, hevringvanî.
ji: pez +birî
pezdar (rengdêr) bi(mecazî, binewêrek.
ji: pez + -dar.
: pezdarî pezdarîtî pezdartî
pezdarî (navdêr, mê) rewşa pezdarbûnê.
ji: pezdar + -î
pezî (navdêr, nêr) pêz
pezîzank qurtik
(navdêr, mê) tira pezpezok
pezkeguro lîstin (biwêj) li serê kesekî fend û fûnd çêkirin. serwêr li dor wî pezkoguro dilîze, ka dawî çawa dibe.
pezkkuj (navdêr, mê) tîtîk
pezkovî bizina kovî
(rengdêr) pezê kûvî
pezpezok (navdêr, mê) tov yan baqilên kêratan
pezûdan spêdeya zû, elind, berbang
(rengdêr) spêde zû, berbang, elind, :di gel pezûdanê em ji xwe rabûn
pezvan kesê ku pêz xwedî dike
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) xwedîyê pez, aivanê pezî
pezvanî karê sexbêrkirina pêz
(rengdêr) karê xwedî yan sexbêrkirina pezî
pea Şoqil, Lopik,
peace aramî
aştî
aştî
peace seeker aştixwaz
peaceful asûde, rihet, tenha, bêdeng 2. guncan.
peak kimt
kumbet
lûtke
peaked bêhal, teibî. peakedness bêhalî.
pear alîsor
hirmî
peasant gundî
1. gundî, karker 2. bûdela. peasantry: gundî(pirjehmar)
pease (pirhejmar) polik. peasecod qalika polikê.
peccable gunehbar
peced Meşa hêdî. Bi gavan pîvandî. Gav. Dûrahiya ku bi gavekê tê çûyîn. Çûyîn, meşîn. Leza meşînê.
pechemelba peşmelba, qeşîr an jî besteniya ji şirûb û xoxê çêdibe.
peculiar beloq
beloq.
peddler ing pedlar guhêzbar, seyar 2. xizmeta ku dibin ber piyê gel
pedestrian peya
piya, kesê/a piya dimeşe 2. derbarê meşê, piyade 3. giran, acizker pedestrianism: usluba nivîsê ya giran û jirêzê
peya.
pediatrician bijîşkê zarokan.
pedicle 1.Laskê kûlîlk 2. Saziyek biyolojîk mîna laskek li organên laşê meriv girêdayî ye 3. Tevîneka bi pençeşêr dişibe laskê kûlîlk
peel tivil
peignoir Kincê sibehê ya pîreka.
pelage çermê bipirç ya heywanên memikdar.
pelerine hewran.
pellagra (tıb.) nexweşiya ku ji ber bê vîtamînbûnê bûye, pelagra. pellagrous: kesê/a ku bi nexweşiya pelagrayê ketiye.
pellmell pelimell serobinoyî, tevlihev, kafir keratî.
pelt eyar
peltry Post û eyarên ajalan
penalty seza
siza 2. sizayê diravî 3. (werzîş) penaltî.
penetrating lê bandor 2. simtek, kunker 3. jîr, jîrek 4. bibandor 5. tûj.
penis kîr
penitent bujma, tobedar.
penpal hevaltiya nameyan. 2.kesên ku bi nameya xeber didin.
pentathlon (werzîş) pentatlon.
people gel
people of quality (kevn) xelkê ji çîneke bilind.
pepper bîber
îsot
peppermint pûjan
peppy Zindî
enerjîk, bi coş, dilxwaz
perceive sehkirin
percent "rêjeya ji sedê" 50 percent = ji sedê 50
percolate Palandin , darivandin
peregrine biyanî, ecnebî.
peremptory teqez
perfect newaze, berzîş, derberz, tekûz.
perforate qulkirin
perform duristkirin
encamdan
kirin
çêkirin
performance berhem
xebat
şixul
perhaps dibe ku
dibe ku.
belkî, îhtîmal heye
perichondrium perika kirkirikê.
perilous xeternak
period heyam
çerx
çerx, heyn, eyam.
periodical kovar
permanent domdar
permeable bihurbar.
permission betlane
destûr
destur, rêdan, pişû, îzin.
destûr
destûr
perpendicular rep
zîq
perpetual bêdawî
nemir
sermed
1. mayînde 2. ebedî 3. muebbet
persecute îşkence kirin, dilê yekî êşandin, zilm kirin.
perseverance semax, sebat, pîkolîkirin, liberxwedan.
persevere tirûş kirin.
persian rug mehfûra Ecem.
persimmon (bot.) Diospyros. qesp, qesp a Trabzon e, hêjir a Japon a
person ferd
kes
kes
kes
personal şexsî
şexsî
personality kesayet
personally şexsî, takekesî
perspective perspektîf
perspicacity hiştîjî, têgihîn.
perspicuous aşikar, aşkartî, diyar.
perspiration xwêdan
perspire xwêdan
pertinacity Rik (-e)
perversion gumrahî, aporetî, gelaçî, rêşaşî.
perverted apore, gumrah 2. averêbûyî, ji rê derketî.
peseta yekeya pere yên wekî îspanyolê.
pesky Acizker, cirnexweş.
pessimistic bedbîn
pesthole cihê pîs û nexweşî jê belav dibin.
pestilent xeternak
petit 1. biçuk 2. sivik , tiştên ne giring taybet di mafnasî ser sucên sivik tê bikaranîn
petite fîskanî
hûr
petition tika
petroleum jelly vazelîn.
petrous wekî kevir.
petticoat jupon, binkirask. binkiraskê ku di binê dêrê û kiras de tê wergirtin.
petty officier berbaz,
pehîn (j.) buck, kick (of horse)
pehn (adj.) wide
pehn kirin to flatten, to widden, to enlarge, to extend
pehnî (f.) width
pehniya solê (f.) heel
pehtin (bipêje) to cook
to cook
pejir (qebûlkirin, razîbûn, pesend) acceptance
pejirandin accept, approve
(bipejirîne) to accept, to agree
v.t. to accept
v.t. to accept
pejn sense
(f.) voice, sound, echo
pejnkar sensitive
pekîn pekv.i. to splash, splatter, rise up suddenly
pekiyan = pekîn
= pekîn
pel (m.) leaf
m. leaf, page
pelandin (bipelîne) to rub, to feel, to caress
pelaxtin (bipelêxe)to crush
pelçiqandin Binêre: perçiqandin
pelikan stairs, stairway
pelixandin to crush
pelixîn (bipelixe) to be crushed
pelk leaf
pembo m. cotton
pembû (m.) cotton
pena refuge, asylum, shelter
f. refuge, asylum. Also see: penaber, penaberî
penaber m/f refugee;
penaber, penahende refugee
penaberî f. refugee status
penageh Binêre: pena
penaxwaz asylum seeker
penaxwazî asylum seeker
pencere (f.) window
window
f. window
window
pend (f.) advice
penêr m. cheese
pengizandin pengizînv.t. to make jump, spurt
pengizîn v.i. to spray, spurt
v.i. to spray, spurt
penîr (m.) cheese
m. (obl. penêr) cheese
cheese
pepik (m.) mutton leg, goat leg
pepûk (f.) cuckoo
pepûle (f.) butterfly
per 1. m. side 2. m. feather 3. f. piece
peran heavy: cezayê peran=heavy penalty
perçe = parçe
see: parçe
= parçe
perçîn rivet. bi hev perçîn kirin=to rivet together, to patch together
perçiqandin to crush, to smash, to suppress, to put down, to break down, to dishearten, to dampen
perde f. (const. perda) curtain
perdî f. ceiling beam
pere Binêre: pare
money
m. Money
m. money
(=dirav) money
peresan evolution
evolution
peresandin to breed, to cultivate, to graft, to improve
to breed, to refine, to ennoble
peresanî evolutional
peresîn to evolute
perestgeh temple, sacred, edifice, santuary, shrine
perestgehek neteweyî a national shrine
perestin to worship; (heyran bûn) to idolize, to adore
perestîş worship; (heyranî) adoration
perestvan worshipper; (heyran) idolizer, adorer
perêz abstinence, diet
pergal system
pergala derebegî feudal system
pergî (+ construct) hatin v.i. to come across, find. çûn pêrgî=to go to find
pergihandin to hoard, to store, to collect
perî (f.) fairy
perîşan (adj.) poor wretch
perişanî (f.) misery, destitution, distress
peritandin (biperitîne) to split ; ., to tear, to pluck
peroş excitement; enthusiasm
peroşmend excited; enthusiast
peroşmendane enthusiastic
perpitîn v.i. to flutter: dilê min diperpite=I get sick at my stomach
perwa reck, care
perwaz f. flight
perwerde education
perwerde dîtin to be educated
perwerde kirin to educate
perwerdekar educator
perwerdeyî educational
perwerdî f. education
peşarî (f.) politics, policy
pesend permission, approval, sanction, authorization, support
pesend kirin to approve, to authorize, to permit, to support
pesendker authorizer, sanctioner
pesin m. praise.
pesinandin v.t. to praise, to approve of. Also see: wesf û pesnê ... dan
v.t. to praise, to approve of. Also see: wesf û pesnê ... dan
pesn praise
(m.) praise
pesn dan to praise
to praise
pesn û sena glory
pesnê m. trace
pesnê xwe dan to boast, to brag
pesno vaunting
pesnokî vaunt
petî genuine
petrol f. petrolium
pev (= bi hev) together
pev gihandin to connect
pev girêdan to tie up
pev re together
pevaxaftin (f.) interview, reportage
pevçûn quarrel, conflict, squabble, fight
pevçûn çêkirin to quarrel, to wrangle, to argue, to fight
pevçûn kirin see: pevçûn çêkirin
pevgirêdan f. connection
pevxebitîn (f.) collaboration
pexşan f. prose.
pexşannivîskar m. prosewriter
pey (li pey) (prep.) behind, after. Also see: di pey ... de.
peya pedestrian
m. man. Also see: peya bûn.
peya bûn (jê peya bûn) to descend, get out (the car),
v.i. to get out, off, down (from vehicle)
peya kirin (jê peya kirin) to down, to send down (stairs)
peyam message
(f.) message
peyam şandin to send a message
peyamber messenger, prophet
peyandin (bipeyîne) to attempt
peyar pedestrian
peyarê sidewalk, footwalk, pavement
peyda bûn v.i. to be found: min zanîbû wê saetê ava germ peyda nabe=I knew there was no warm water to be found at that time.
peyda kir ‘…found it’ Zelalê duhî kêrek peyda kir ‘Zalal found a knife yesterday’ (3rd prs. sngl. form of the simple past tense of the verbpeyda kirin ‘to find’)
peyda kirin to provide, to find, to supply
v.t. to find
v.t. to find
peyhatî successor
peyhev (adv.) successively, continuously
peyî hev (=li pey hev, li dû hev) one after the other
peyitandin to confirm, to prove, to demonstrate
v.t. to prove
v.t. to prove
peyivîn to speak; to give a speech
(bipeyive) to talk
v.i. to talk, speak: ez zêde pê re nepeyivîm=I didn’t speak to him long
v.i. to talk, speak: ez zêde pê re nepeyivîm=I didn’t speak to him long
peyker sculpt; statue
peykertiraş sculptor
peyman agreement; contract; covenant; pact; treaty
f. pact, agreement.
peyman girêdan / peyman bestin to conclude an agreement
peymana dualî bilateral agreement
peymana ewropî ya mafên mirovan European Convention on Human Rights
peymana pirralî multilateral agreement
peymana pişkdaran shareholder's agreement
peymana yekalî unilateral contract
peymanê girêdan ligel ... to conclude a pact with
peyrew successor
peyt confirmation, proof, evidence, demonstration
peyv word
f. word, conversation, talk: me peyv dagerand ser huner û edebiyatê=we turned the conversation to art and literature.
peyvik f. expression
peywendî f. relation: peywendiyên navneteweyî=international relations
peywir duty, mission, job, service, assignment, charge, obligation, function, reason
peywirdar official, officeholder, office­bearer
pez f. sheep
pezkûvî mountain sheep
(dial. var.) = pezkûvî
pedale pedal
pein cefa
ta'de
ezab
peinigen melûl kirin
qehirandin
xulemîş kirin
peitsche qamcî
qamçî
penis bilik
kîr
xir
penis (kindersprache) bilik
pensioniert malnişîn
peperoni îzot
per bi
perfekt kok
lihevhatî
qok
perfektion kemal
perforieren qulkirin
periode heyam
perle dur
dur
lulu
lûl
lûle
mircan
morî
morî
perlmutt lulu
lûl
lûle
perlmutter lîlok
lulu
lûl
lûle
lûlû
persisch farisî
persische wasserpfeife şivqelin
person kes
kes
merî
nefer
nefer
takekes
personal peywirdar
personalausweis nifûs
personen ehl
personen der theorie ehlê nezer
persönlich şexsî
persönlichkeit gewşîn
kesayetî
taybetmendî
perückenmachergeschäft delakxane
delekxane
pessimist reşbîn
pessimistisch bedbîn
dilreş
petersilie bextenîz
petroleum donê lampe
neft
peçikîn bespritzen
spritzen
pedal Pedale
pehin breit
flach
pehîn Tritt
pehlevan Held
Kraftmensch
pehlewan Champion
Held
Kraftmensch
Sieger
pehlîwan Athlet
Ringkämpfer
pehtin backen
pejirandin annehmen
genehmigen
pejirandin akzeptieren
einwilligen
zustimmen
pejirîn akzeptiert werden
pejn Echo
Geräusch
Klang
Laut
Schall
Stimme
Widerhall
pekîn hüpfen
pekîn explodieren
sprühen
pel Arm
Blatt
Gruppe
Schar
Zweig
pelandin berühren
pelas härene dünne Decke
härener dünner Teppich
härenes dünnes Gewandt
pelemarî Anfall
pelemîsk kirin einen Strahl machen
herausspritzen
hervorsprudeln
pelengîn wie ein Panther
pelenguşka wie ein Panther
peleseng Befriedigung
im Überfluss
Überfluss
überreichlich
Zufriedenheit
pelevan Held
Kraftmensch
pelik Zettel
pelisandin büsten
pelişandin ruinieren
pelixandin zertrümmern
pelixandin zerdrücken
zermalmen
zerquetschen
pelixîn zerquetscht werden
pelos abscheulich
pembe rosa
pembû Baumwolle
Watte
pen breit
flach
penaber [nêr/mê] Asylant/in
penaberî [mê] Asyl
penç kirin kratzen
pencê roj Sonnenlicht
pencê tava Sonnenlicht
pencê tavê Sonnenstrahlen
pencê wext fünf Gebetszeiten
fünf Uhr
Sonnenuntergang
pend Rat
penêr Käse
pengizandin schleudern
werfen
pengizîn sich werfen
penîr Käse
pense Finger
pepûk bedauernswert
beklagenswert
elend
hilflos
Kuckuck
mutterseelenallein
peqîn platzen
per Feder
Flügel
Seite (Buch)
Teil
perasû Rippe
perav Strand
peraw Heft
perçe kirin zerbrechen
zerstückeln
zerteilen
perde Gardine
Schleier
Vorgang
Vorhang
perdeya guh Trommelfell
pere Geld
Vergrößerung
pere dan bezahlen
pere dan hev Geld sparen
perê hur Kleingeld
peregende ausgeplündert
Vagabund
Vertriebener
perên polekî Münzgeld
peresgeh Tempel
pergal Anordnung
Aufstellung
Befehl
Kreis
Mittel
ordentlich
Ordnung
Organ
Ring
Status
Werkzeug
Zirkel
Zustand
pergel instrument
Regelung
System
pergende ausgeplündert
ausgeraubt
Ausgesiedelter
Beute
ein Raub der Leute
heimgesucht
Raub
ruiniert
Vagabund
Vertriebener
verwüstet
zerstört
perhêşîn flügellahm
nicht flügge
perî Fee
Paradiesjungfrau
perîşan verwirrt
verzweifelt
perisandin entwickeln
perişîn sich entwickeln
perjewendî Interesse
peroş Lebhaftigkeit
Rührung
perwaz Arm
Fliegen
Flug
Flügel
perwerdehî Erziehung
perwerdekar Erzieher
Erzieherin
perwerdekirin erziehen
unterrichten
perwerdenas Erziehungswissenschaftler
perwerdetî Anstand
Benehmen
perwerî Anstand
Benehmen
pesendkirin genehmigen
pesindan loben
pesinê ... dan loben
pesn Belobigung
Bewunderung
Lob
pesna xwe dan prahlen
sich loben
pesnê xwe dan angeben
brüsten, sich ~
freuen, sich ~
loben, sich ~
prahlen
peşnihat kirin anbieten
petete Kartoffel
petîx Melone
pevçun Streit
pevçûn kämpfen
schimpfen
pevçûn [mê] Auseinandersetzung
pexil Egoist
egoistisch
pexîl Egoist
egoistisch
pey nach
Rücken
pey ku nachdem
peya Einzelperson
Einzelwesen
Fußgänger
Individuum
Mann
zu Fuß
peyabûn absteigen
aussteigen
herabsteigen
Landung
peyadayîn loben
peyam Bescheid
Mandel
peyarê Gehweg
peyatî kirin angeben
peyda bûn erscheinen
sichtbar sein
sichtbar werden
peyda kirin anschaffen
auffinden
auftreiben
besorgen
entdecken
erlangen
erschaffen
finden
herstellen
schaffen
wieder finden
peydabûn geschehen
peydakirin aufdecken
ausfindig machen
entdecken
finden
erlangen
peyîvandin unterhalten, sich ~
peyîvîn sprechen
peyker Skulptur
Standbild
peykersaz Bildhauer
peyman Pakt
Übereinkunft
Versprechen
Vertrag
peyman [mê] Abkommen
Abmachung
peymangirêdan Abkommen festsetzen
peyra nachher
peyre dann
nachher
peyv Wort
peyvin reden
peywend abhängen
peywendî Beziehung
Interesse
Verbindung
Verbundenheit
Verpflichtung
peywir Aufgabe
Mission
peywirdar Offizier
Personal
peywirdarkirin Aufgabe geben
peywîst nötig
notwendig
peywîstbûn bedürfen
pez Kleinvieh
Schafherde
pezkûvî Antilope
Gämse
Wildschaf
Wildziege
peçe m. peçe, nîqap n.
peçete m. peçete, destmaleke, destmalke m.
peçvan m/n. çarnayox, tercuman, berfek, tadayox, dêlmastker n.
peçve m. çarnayis, tercu m., tadayis, dêlmastkerdis n.
peçve kirin lg. çarnayene, tercume kerdene, tadayene, dêlmast kerdene, dêmdayene, çerexnayene, qelibnayene
peçvebûn lng. . çerexîyene, tercume bîyene, ta dîyene, çarnîyene
peçvevan m/n. çarnayox, tercuman, berfek, tadayox, dêlmastke m.
peçvevanî m. çarnayoxîye, tercumanîye, berfekîye, dêlmastkerîye, tadayoxîye, çarnayoxênî, tercumanênî m.
peçvevanî kirin lg. çarnayoxîye kerdene, tercumanîye kerdene, berfekîye kerdene, dêlmastkerîye kerdene, tadayoxîye kerdene, çarnayoxênî kerdene, tercumanênî kerdene
peçvevanîkirin m. çarnayoxîyekerdis, tercumanîyekerdis, berfekîyekerdis, dêlmastkerîyekerdis, tadayoxîyekerdis, çarnayoxênîkerdis, tercumanênîkerdis n.
pedal m. pedal n.
pedegog m/n. perwerdeker, pedagog, terbîyecî, perwerdekar n.
pedegojî m. perwerdekerîye, pedagogî, perwerdekarîye, pedagojî m.
pedegojîk rd. perwerdekarên, pedagojîk
pedolog m/n. pedolog, heresinas, welesinas, herenas, welezan, herezan n.
pedolojî m. pedologî, heresinasîye, welesinasîye, herenasîye, welezanîye, herezanênî n.
m. pedologî n., domansinasî m., pedolojî n., domannasî m., zanistîya ser domanan m.
pegirandin lg. rotepesnayene, rodewesnayene, tortnayene
m. rotepesnayis, rodewesnayis, tortnayis m.
pegirîn lng. . durd bîyene, binnistene, tort bîyene, durdîyene, tortîyene
pegr m. tort, durd, qirf, pexax, ley, xirêf n.
peh b. peh
pehîn m. pîne, payne (merdim) m.
pehlewan n. palewan, gulascî, gulasgirewtox, pelewan, pehlîwun n.
pehn m. pîne, payne (merdîm) m.
rd. pan, pat, pon, ban, pahn, pehn, pihun, pehan
pehn kirin lg. pan kerdene, pat kerdene
pehnbûn lng. . pan bîyene, pat bîyene, pon bîyene
m. panbîyayis, patbîyayis, ponbîyayis n.
pehnî m. ana. payna, pasna, basneke, paynek, pasnike, palsna, payeke m.
m. panîye, patîye, panênî m.
pehnikî rd. pankî, patkî, panane, patane
pehnkirin m. pankerdis, patkerdis n.
pehsûz m. pêsuse m.
pehtî rd. pote, pewte, pêsaye, pate
pehtin lg. potene, pewtene, pêsnayene, patene, peysnayene, powtene, pocayene, putene
m. potis, pewtis, pêsnayis, patis, peysnayis, powtis n.
pejan m. lsk. dorik, sîper, kozik, çeper, meteris n.
pejare n. jan n., axîne m.f dej n.f kul n., hês n.f derd n.f ezab n., azar n.
pejik m. heje, çare, sile, gîje, qirsûqal, qiliçike, heze, hejike, pejike, hezike, hêze, qiligkî, hêjî, hejikî m.
pejikandin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
lg. pijiknayene, fîziknayene, pisknayene, pijiqnayene
pejin m. pejn n.
pejinandin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
lg. pêhesnayene, pejn cidayene
m. pêhesnayis, pejnridayis n.
pejinîn lng. . pêhesîyene, pejn devetene
m. pêhesîyayis, pejndevetis, ferqkerdis n.
pejiqandin lg. ropiloznayene, ropijiqnayene, fijêjnayene, piloznayene
pejirandin lg. pezirnayene, pê qayilbîyene, muvafakat vînitene
lg. pezirnayene, qebûl kerdene, wayir vejîyene, qebûlnayene
m. pezirnayis, qebûlkerdis, qebûlnayis n.
pejirîn lng. . pezirîyene, qebûlbîyene, petir bîyene, qebûlîyene
m. pezirîyayis, qebûlbîyayis, pezirbîyayis, qebûlîyayis n.
pejk n. piske, pijke (awe) m.
pejkuj n. zoo. kulikgewr n.
pejle m. felc, fers, ferc, fecir n.
pejle bûn lng. felc bîyene, cêrîyene, fercî oirodayene, hewa pakotene, gêrîyene
pejlok rd. kud, felrîn, kung
pejmûrde rd. perîsan, serpeze, pejmûrde, pergende, serpize, pesmurde, perperîsan, selpaze, elbeter
pejmûrde bûn lng. perîsan bîyene, pejmûrde bîyene, serpeze bîyene, pergende bîyene hesir bîyene, perperîsan bîyene, elbeter bîyene
pejn m. pejn n.
pejn kirin lg. pejn kerdene, pêhesîyene
pejnandin lg. desinayene, fiskayene, piskayene, desinayene
pejnbar rd. gosqulac, pejngîr, hesas, pejnkar, hesgîr
pejnbarî m. gosqulacîye, pejngîrîye, hesasîyet, pejnkarîye, hesgîrîye, pejnkarênî m.
pejndar rd. zeretenik, zerezîz, hîsgerm, zerevêsaye, hesger m. pejndar
pejndarî m. zeretenikîye, zerezîzîye, pejndarîye, hîsgermîye, zerevêsayîye, zeretenikênî, zerezîzênî m.
pejnker rd. gosqulac, pejngîr, hesas, pejnkar, hesgîr
pejnkerî m. gosqulacîye, pejngîrîye, hesasîyet, pejnkarîye, hesgîrîye, pejnkarênî m.
pejr m. pezir, qebûl, hewên, qewûl, qowil, qewil n.
pek b. yawo, yahu
pekandin lg. wepeknayene, çengeznayene, wepernayene, wepekitene, pekitene
m. wepeknayis, çengeznayis, wepernayis, wepekitis, pekitis n.
pekîn lng. . wepekîyene, çengezîyene, weperîyene, wepekîyene, pekîyene
lng. . pekîyene, pîskîyene, pijîkîyene, pizqîyene, pekayene
pekîner m/n. peknayox, pijiknayox n.
peksîmet m. kakij, peksîmet, kijnan, nano kakij, nano husk n.
pel m. pel, kosp n.
m. lsk. tîme m.
m. bot. pele m.f pere m.f pûse m., pelge m.f velg n.f
pel, kosp
lsk. tîme
bot. pele, pere, pûse, pelge, velg, pert
pel derketin lng. . pelî rakerdene, robiskivîyene, pelin bîyene, pelî vejîyene, pelîyene, pelî girewtene (darî...)
pel girtin lng. . pelî rakerdene, robiskivîyene, pelin bîyene, pelî vejîyene, pelîyene, pelî girewtene (darî...)
pel pel h. pel-pel, pelg-pelg
pel wesan n. velgris, pelris, pelwes n. *rûyê pelê n. rîyê pele, mîsta pele n.
pela cixareyê n. pela cigareyî, kaxita cigareyî, pela tutunî m.
pelandin lg. bidest sayekerdene
lg. muayene kerdene, nêwesîye sayekerdene
pelastin lg. betal kerdene, ravaznayene, berz kerdene
pelax m/n. zoo. gedeg, koj, sak, koc n.
m. bot. pelaxe, pelpûs m.
pelaxtin lg. pelexnayene, pelçiqnayene, piloznayene, hendtene, xindtene, paçolnayene, palaznayene, pincirnayene, hencnayene,encenayene
pelçimhewêz m. bot. pelhewes n.
pelçiqandî rd. pelexîyaye, pelgqîyaye
pelçiqandin lg. hendqnayene, xinciqnayene, encesnayene, hencirnayene
pelçiqî rd. pelexîyaye, pelçiqîyaye
pelçiqîn lng. . pelexîyene, pelgqîyene
pelê dara n. pela dare, pera dare m.
pelê kelema n. pela kelemî m.
pelê mêwan n. pela rezî, pela mêwî m.
pelê reza n. pela rezî m.
peleçemk m. zoo. qaqlîbaze, martî m.
pelegosk m. tip. algose, belegos, xîyarek, gosdeginayis, gosrep, yarek, belengus, qenaqutik, qebaxqulax, alguse n.
m. ana. belengos, belengus, asteyê peyê gosî
pelêjan rd. destmarkî
pelemar m. galim, êris, hucum, gal, hêris, gale, gal m., hicum n.
pelên rîbêsê n. bot. kapribês, kap n.
pelên tancikê n. pela tackine, tackine m.
pelendar n. cop, çu, gop, gopik n.
pelepel m. lezik, adl, lerzik n.
peleposin rd. xilês, serdl, miskîn, xav
peleposinî m. xilêsîye, serdlîye, miskînîye, xilêsênî, serdlênî, miskînênî m.
pelepûçik m. tip. tulpizike, pilike, pilqike, pelqike m.
pelepûçikî rd. tulpizikên, pilikên, pilqikên, tulpizikî
pelepûçk m. kulê sewe n.
pelerîn n. xarmanî, serdose m.
pelespî m. zoo. pelaspije, aspija pele m.
pelespîxor m/n. pelaspijwer n.
pelestî rd. beredayî, serserî, dengeser, terkeser, beredaye
pelezêsk m. bot. galire, sosine, zembaqe, zanbaqe m.
pelghewêz m. bot. pelhewes n.
pelgîn rd. pelên, velgên, fênda pele
pelgirtin m. robiskivîyayis, pelinbîyayis, pelîvejîyayis, pelîyayis, pelîgirewtis (darî...) n.
pelî m. pelite, pelita sitine m.
pelîd rd. bed, xirab, fena, berbat, nêbas, kotî, nêpak
pelîk m. pelike, perike m.
pelîkan m. zoo. pelîkane m.
pelîkî rd. pelkî, pelgas, velgkî, pelgkî
pelimandin lg. ropermelnayene, pelisnayene, dlisnayene, pulisnayene, pilisnayene
m. ropermelnayis, pelisnayis, dlisnayis, pulisnayis, pilisnayis n.
pelimî rd. ropermelîyaye, pelisîyaye, dlisîyaye
pelimîn lng. . ropermelîyene, pelisîyene, dlisîyene, ropermelayene, pilisîyene, pulisîyene
m. ropermelîyayis, pelisîyayis, dlisîyayis, pulisîyayis n.
pelîn m. bot. pelîne, pelînose m.
rd. pelên, velgên, fênda pele
m. tip. mûayene, miyane, meyane n.
peling m. pêlik, sulu m., palundik, papêlk, paling, papelûk, dike, dikeke, pay n.
pelînxane m. mûayenexane n.
pelisandî rd. kambax, xopan, wêran, wesanite, rijîyaye, xirabe, xirbe, wêrun, xapan, xapun
pelisandin lg. ropermelnayene, pelisnayene, dlisnayene, pulisnayene, pilisnayene
m. ropermelnayis, pelisnayis, dlisnayis, pulisnayis, pilisnayis n.
lg. rijnayene, wesanitene, wesanayene, rasunayene, wesonayene
m. rijnayis, wesanitis, wesanayis, wesonayis n.
pelîse n. barxane, zewade, wer, newale, kumanya n.
m. nesîb, pare n.
pelisî rd. kambax, xopan, wêran, wesanite, rijîyaye, xirabe, xirbe, wêrun, xapan, xapun
pelisîn lng. . ropermelîyene, pelisîyene, dlisîyene, ropermelayene, pilisîyene, pulisîyene
m. ropermelîyayis, pelisîyayis, dlisîyayis, pulisîyayis n.
m. vilabîyayis, axmebîyayis, çarçbîyayis n.
lng. war ameyene, rijîyene, wesanîyene, xerxelîyene (dês)
m. warameyis, rijîyayis, wesanîyayis, xerxelîyayis (dês) n.
pelîsk m. silor, lîç, seleq, zîrç, pilisk, sortik, zîç, silor, lîs n. ...
pelixandî rd. pelexnaye, pelçiqnaye, palaznaye
pelixandin lg. . pelexnayene, pelçiqnayene, piloznayene, hencitene, xincitene, paçolnayene, palaznayene, pincirnayene, hencnayene, encenayene
pelixî rd. pelexîyaye, pelçiqîyaye
pelixîn lng. pelexîyene, pelçiqîyene
pelk m. ona. banê çi m., çermeyê çi m., qapaxê çimî n.
m. pele m., pere m., pûse m., pelge m., velg n., pert n..
m. bot. qewaxa firatî m.
pelkî rd. tîk, çut, çik, hulên, amûdên, sakulên
pelok m. kome., lepik n.
pelos rd. çîrkîn, pîs, kespar, kerx, pêlos
pelp m. bahane, mane, mene, baxane n.
pelpelîsk m. zoo. perperike, çînçînike, pelpelike, sisperike, minminike, pisperike, pinpinike, cincinike, pilpilî, filfilike m.
pelpîne m. bot. pimpar, parpar, pirpar n.
pelpist m. belge, wesîqe, dokumente, pelge, wesîqa m.
pelpitîn lng. . perpetîyene, perpitîyene
pelq m. tip. tulpizike, pilike, pilqike, pelqike m.
pelqeçiçik m. zoo. baqurik, çilqone, areye, cîqune, ayrek n.
pelqî rd. tulpizikên, pilikên, pilqikên, tulpizikî
pelqik m. tip. tulpizike, pilike, pilqike, pelqike m.
pelqm m. bot. pele m.f pere m.f pûse m.f pelge m.f velg n., pert n.
pelstrî m. pelderzîn, pelîstrî n.
pelt rd. pilt, ximbil
pelte m. pelte/?. peltek rd. pilt,ximbil
pelteî m. piltîye, pasifîye, piltênî m.
pelteî bûn lng. . pilt bîyene, pasîf bîyene, ximbil bîyene
peltek rd. zonsikite, deng, peltek, ziwankuk
peltekî m.zonsikiteyîye, peltekîye, ziwankukîye, peltekênî m.
peltekî bûn lng. . zonsikite bîyene, deng bîyene, peltek bîyene, ziwankuk bîyene
pelûl m. pilol, pilor n.
pembe rd. pembe, pempe, penbe
pembe bûn lng. . pembe bîyene, pembeyîyene
pembe kirin tg. pembe kerdene, pembenayene
pembebûn m. pembebîyayis n.
pembekirin m. pembekerdis, pembenayis n.
pembetî m. pembeyîye, pempeyîye, pembeyênî m.
pembû n. bot. pe m., penbu, pemux, pe m., pemi n.
pembûdar rd. pemeyin, pemuxin, penbuyin
pembûfiros m/n. pemerotox, pemuxrotox, penburotox n.
pembûfirosî m. pemerotoxîye, pemuxrotoxîye, penburotoxîye, pemerotoxênî, penburotoxênî m.
pembujen m/n. xeletçî n.
pembûvan m/n. pemewan, pemuxwan, penbuwan, pemecî n.
pembûvanî m. pemewanîye, pemuxwanîye, penbuwanîye, pemecîyênî, pemewanênî, pemuxwanênî m.
pemû n. bot. pe m., penbu, pemux, pe m., pemi n.
pena m. sargeh, hewingeh, setergeh, sitargeh n.
penaber m/n. multecî, bextwastox, xosîyeestox, îltîcacî, seterîyayox n.
penaberê siyasî n. multedyo polîtîk, bextwastoxo siyasî, seterîyayoxo sîyasî n.
penaberî m. bextwastoxîye, multecîyîye, multecîyênî m.
penah m. sargeh, hewingeh, setergeh, sitargeh n.
m. îltica m., bextwastis n. *mafê penahê n. heqê îlticaye, heqê bextwastisî n. _ penahende m/n. multed, bextwastox, xosîyeestox, îltîcad, seterîyayox n.
penahinde m/n. multed, bextwastox, xosîyeestox, îltîcad, seterîyayox n.
penahtî m. bextwastoxîye, multecîyîye, multecîyênî m. ...
penaltî m. sp. penaltî, yewendesmetre n.
penbe rd. pembe, pempe, penbe
penbu n. bot. pe m., penbu, pemux, pe m., pemi n.
penc n. ana. penc, pencur, pencik, pence, pençe, pencurî, piruncik n.
pencbaz m/n. pencbaz, pençbaz n.
pençe n. ana. penc, pencur, pencik, pence, pençe, pencurî, piruncik n.
pence n. ano. penc, pencur, pencik, pence, pençe, pencurî, piruncik n.
pence kirin lg. penc kerdene, pencurî kerdene, pencik kerdene, piruncik kerdene, pencnayene
pence lê xistin penc pirodayene, pencur pirodayene kr. *dan pencekirin llb. dayene penckerdene, dayene pencurîkerdene *hatin pencekirin llb. penc kerîyene, pencurî kerîyene, pencik kerîyene, piruncik kerîyene, ameyene penckerdene, ameyene pencurîkerdene
pence lêdan penc pirodayene, pencur pirodayene kr.
pencekirin m. penckerdis, pencurîkerdis, pencikkerdis, piruncikkerdis, pencnayis n.
pençer rd. pincir
pençer bûn lng. . pincir bîyene, teqayene, peqayene
pencere m. pencere, bace, çarçîba, paca, pencira n.
pençesêr m. tip. sêrpence, sîrpenceo.
m. bot. gçega hêgayî m.
pencesîr m. tip. sêrpence, sîrpence n.
pencik n. ana. penc, pencur, pencik, pence, pençe, pencurî, piruncik n.
pencikandin lg. penc kerdene, pencurî kerdene, pencik kerdene, piruncik kerdene, pencnayene
pencikkirin lg. penc kerdene, pencurî kerden pencik kerdene, piruncik kerdene, pencnayene
m. penckerdis, pencurîkerdîs, pencikkerdis, piruncikkerdis, pencnayis n.
pend m. sîrete, pend, nesête, enderez, ogit, nesîhete m.
pend dan lg. . sîret kerdene, pend kerdene, nesêt kerdene, enderez kerdene, dwendene, ogit kerdene, nesête cidayene
pend kirin lg. sîret kerdene, pend kerdene, nesêt kerdene, enderez kerdene, dwendene, ogit kerdene, nesête cidayene
pend lê kirin lg. sîrete cidayene, pend cidayene, nesête cidayene, nesêt kerdene, pend kerdene, enderez kerdene
pendî rd. areste, negar, kifs, areze, eskere, bellî, belû, eyan, bewlî
pendî bûn lng. . qanûnî bîyene, zagonî bîyene, legal bîyene, qanûnên bîyene
pendî kirin lg. qanûnî kerdene, zagonî kerdene, legal kerdene, qanûnên kerdene
pendiyar m/n. sîretkar, nesêtkar, penddayox, enderezd, sîretd, sîretdayox, ogitdayox n.
pendyar m/n. sîretkar, nesêtkar, penddayox, enderezd, sîretd, sîretdayox, ogitdayox n.
pene m. mizrap, tezene, pene, mizrab n.
penêr n. pendîr, peynir n.
penêr ê rijî n. pendîro bêron, pendîro bêîman n.
penêrê teze n. pendîro teze, pendîro newe n.
penêrêeyeran n. pendîrê munayî, pendîrê eyarî n.
penêrespî n. pendîro sipî n.
penêrfiros m/n. pendîrrotox n.
penêrfirosî m. pendîrrotoxîye, pendîrrotoxênî m.
penêrker m/n. pendîrcî, pendîrvirastox n.
penêrxane m. pendîrxane n.
penes m. penas, cempule, perik n.
peng m. masla, gaje, fitîle, gac, gaj m.
m. sul, çêl n.
rd. gi m., peng
peng bûn lng. . gims bîyene, peng bîyene, gimsîyene
pengav m. rapekayis, hemle, partawe, gali m., hamle n.
pengbûn m. gimsbîyayis, pengbîyayis n.
pengihandin lg. pengnayene
pengir m. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, piling n.
pengîtî m. gimsîye, pengîye, gimsênî m.
pengivandin lg. zelal kerdene, zelalnayene
pengivîn lng. . zelal bîyene, zelalîyene
pengizandin lg. wepeknayene, çengeznayene, wepernayene, wepekitene, pekitene
m. wepeknayis, çengeznayis, wepernayis, wepekitis, pekitis n.
pengizîn lng. . wepekîyene, çengezîyene, weperîyene, wepekîyene, pekîyene
penguen m. zoo. penguene m.
penhan rd. nimite, pînite, dizdî, miyun
penhan girtin lg. nimite girewtene
penî rd. areste, negar, kifs, areze, eskere, bellî, belû, eyan, bewlî
penihandin lg. hewênayene, sitarnayene, seternayene, setirnayene
m. hewênayis, sitarnayis, seternayis, seveknayis, sitarnayis n.
penihîn lng. . hewîyene, seterîyene, sitar bîyene, sitarîyene
m. hewîyayis, seterîyayis, sitarbîyayis n.
lg. îltîca kerdene, bext wastene, sîye wastene
penîr n. pendîr, peynir n.
penîr bûn lng. . pendîr bîyene, pendirîyene
penîrê kelan dîn. pendîro qeser n.
penîrê kesidan dîn. pendîrê paravî n.
penîrê meskê n. pendîrê postî, pendîrê postikî n.
penîrê post n. pendîrê postî, pendîrê postikî n.
penîrê sîrik n. pendîrê tarî n.
penîrê spî n. pendîro sipê n.
penîs n. ana. mîzî, kir, xir n.
penîsîlîn m. penîsîlîne m.
pense m. gaze, pense m.
pep n. pap, pep (ziwanê domanan de postal) n.
pep pep çis-çis, dare-dare, çis-papî
pepelpûçk dan lg. wefîstene, wedayene, teber dayene
pepelpûçkdan m. wefîstis, wedayis, teberdayis n.
pepik n. pape, papike, lingeke m.
m. paçe n., xase m., pape m.
pepikfiros m/n. paçerotox, xasrotox n.
pepikfirosî m. paçerotoxîye, xasrotoxîye, paçerotoxênî, xasrotoxênî m.
pepsîn m. bîyo. pepsîn n.
pepton m. bfyo. pepton n.
pepûk m. zoo. pepûk, goyîn, kekû, pepûg, keko, pep, kekûw, keko pepo n.
pepûle m. zoo. cinrînik, jinjinik n.
m. zoo. perperike, çînçînike, pelpelike, sîsperike, minminike, pisperike, pinpinike, rînrînike, pilpilî, filfilike m.
peq m. bilqe, pilike, pilqik, bilqoke m.
peqandin lg. teqnayene, peqnayene, feteqnayene, patnayene
m. teqnayis, peqnayis, feteqnayis, patnayis n.
peqandina çîyayê agirîn n. teqayisê volkanî, teqayisê koyê adirinî n.
peqijok m. balone, balore m.
peqilk m. bilqe, pilike, pilqik, bilqoke m.
peqîn lng. . teqayene, peqayene, feteqîyene, tapayene
m. teqayis, peqayis n.
peqiq m. bilqe, pilike, pilqik, bilqoke m.
peqle n. bot. beqla, bacîce, baqla, bankila, baklê, palqawike, bonkila m.
peqlewe m. peqlewa, beqlewa, baklawa m.
peqpeqok m. bilqe, pilike, pilqik, bilqoke m.
peqsîmet m. kakij, peksîmet, kijnan, nano kakij, nano husk n.
per m. pele m., pere m., pûse m., pelge m., velg n., pert n.
n. bask, per, pol, çeple, qanat, peraze, parzonî, pel n.
n. per, het, hêm, lêwe n.
per lêdan lg. per pirodayene, bask pirodayene
per perîsan bûn lng. . per-perîsan bîyene, serpeze bîyene
per vedan tg. per rakerdene, bask rakerdene
per-pot n. per-put, ginc-mînc n.
perakende rd. perekende
perakendefiros m/n. perekenderotox, perekendecî n.
perakendefirosî m. perekenderotoxîye, perekendecîyênî, perekenderotoxênî m.
perandin lg. qezenc kerdene, kare kerdene
peranî rd. mec. canewer, ganawir
perav m. qarang, peraw, sahîl, yal, perê awe n.
perawêz m. cêrenot, notê binî, notê cêrî n.
m. perwaz, çiqir, pewraz n.
perawî m. deftere m., defter n.
perç m. tip. pindof, odem, perç, odêm n.
rd. mas, qîlik, pindof, teptepik, nepix, pîpik, doq, perç, pif, pepik, pîp, mos
percan m. çeper, somîn (bonan de) n.
perçem m. tunrik, pulik, sabik, tulik, xendêlik n.
perçemek m. zoo. sewsewoke, perçemoke, baçirmoke, firfirîke, sewsevike m.
perçifandî rd. masaye, perçefîyaye, pindofin, pîpikin, teptepikin, doqin, qîl, perçin
perçifandin lg. masnayene, nepixnayene, nexefnayene, va kerdene, weperçefnayene, pif kerdene, wepindofnayene, pendusnayene, wefirnayene, zepîknayene, zep kerdene, wefernayene, nepexnayene, pindusnayene
perçifîn lng. . masayene, wepindofîyene, pîp bîyene, wefirîyene, pifîyene, nepexîyene, weqofîyene, va bîyene, weperçefîyene, pendusîyene, zepikîyene, pindusîyene, pif bîyene, nepixiyene, nexefîyene, mosayene, zep bîyene
m. masayis, wepindofîyayis, wefirîyayis, nepexîyayis, weqofîyayis, vabîyayis, weperçefîyayis, pendusîyayis, zepikîyayis, pindusîyayis, pifbîyayis, nepixiyayis, nexefîyayis, mosayis, zepbîyayis n.
perçîn m. perçîn n.
perçîn kirin lg. perçîn kerdene, pergnnayene
perçînandî rd. perçînkerde, pergnnaye
perçînandin lg. perçîn kerdene, perçînnayene
m. perçînkerdis, pergnnayis n.
perçînkirin m. perçînkerdis, perçînnayis n. *hatin perçînkirin ltb. perçîn kerîyene, ameyene perçînkerdene
perçiqandin lg. . pelexnayene, pelçiqnayene, piloznayene, henritene, xinritene, paçolnayene, palaznayene, pinrirnayene, hencnayene, encenayene
perçiqîn lng. . perçiqîyene, pelçiqîyene
percîs m. ast. hurmiz, jupîter, xurmiz n.
perçivandî rd. masaye, nepixîyaye, weperçefîyaye, pendusaye, wepindofîyaye, wefirîyaye, zepikîyaye, vakerde
perçivandi bûn m. masayebîyayis, nepixîyayebîyayis, weperçefîyayebîyayis, pendusayebîyayis, wepindofîyayebîyayis, wefirîyayebîyayis, zepikîyayebîyayis, vakerdebîyayis n.
perçivandin m. fiz. nepixnayis, weperçefnayis, wepindofnayis n.
tg. masnayene, nepixnayene, nexefnayene, va kerdene, weperçefnayene, pif kerdene, wepindofnayene, pendusnayene, wefirnayene, zepiknayene, zep kerdene, wefernayene, nepexnayene, pindusnayene
m. masnayis, nepixnayis, nexefnayis, vakerdis, weperçefnayis, pifkerdis, wepindofnayis, pendusnayis, wefirnayis, zepiknayis, zepkerdis, wefernayis, nepexnayis n.
perçivîn m. fiz. nepixîyayis, weperçefîyayis, wepindofîyayis n.
lng. masayene, wepindofîyene, pîp bîyene, wefirîyene, pifîyene, nepexîyene, weqofîyene, va bîyene, weperçefîyene, pendusîyene, zepikîyene, pindusîyene, pif bîyene, nepixiyene, nexefîyene, mosayene, zep bîyene
m. masayis, wepindofîyayis, wefirîyayis, nepexîyayis, weqofîyayis, vabîyayis, weperçefîyayis, pendusîyayis, zepikîyayis, pindusîyayis, pifbîyayis, nepixiyayis, nexefîyayis, mosayis, zepbîyayis n.
perçpîv m. weperçpê m., perçpê m., nepixpê m., dîlatometre, wepindofpême m.
perdan n. rizdanê pereyan n.
perdax rd. halu, halêl, halê, saye, balî, helu (didanî)
perdax kirin lg. . çirûsknayene, bereqnayene, çirisknayeneqrisnayene, zereqnayene
perdaxker rd. çirûsknayox, bereqnayox
perde m. tip. awa sipîye, perda, katarakt, perda sipîye m.
m. perde, perda m.
perde dirin tg. perda dirnayene
perde kirin lg. perde kerdene, perdenayene
perde kisandin lg. perda antene
perdedar rd. perdeyin
perdefiros m/n. perderotox n.
perdefirosî m. perderotoxîye, perderotoxênî m.
perdekês m/n. perdeantox n.
perdekirî rd. perdekerde, perdenaye
perdekirin m. perdekerdis, perdenayis n.
perdepos rd. pûsin
perdevan m/n. perdecî, perdewan n.
perdevanî m. perdecîyênî, perdewanîye, perdewanênî, perdecîyîye m.
perdeya çav m. ono. perdika çi m., perda çi m., kornea m.
perdeya deng n. perda vengî, perdeya vengî m.
perdeya guh n. ona. perda gosî, zarê gosî m.
perdeya mij n. perda mijî m.
perdeyî çav m. ono. banê çi m., çermeyê çi m., qapaxê çimî n. *hatin perdekirin llb. perde kerîyene, ameyene perdekerdene
pere n. pere, pul, pare n.
perê bajêr n. perê saristanî, pêsê seherî, banlîyo, dorberê seherî n.
pere çap kirin lg. pere çapkerdene
pere hûr kirin lg. pere hurdîkerdene
pere kirin lg. . pere kerdene
pere kisandin lg. pere antene
pere xwarin lg. pere werdene
peredar rd. pereyin, zengîn, lort
perende m. perqiloçî, firende, perende n.
pereng m. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, piling n.
m. sajî m., koz n., cemre m., sajîya germine m.
peresan m. tekamul, ewrîm n.
peresanparêz N/rd. tekamulcî, tekamulparêz
peresanparêzî m. tekamulcîyîye, tekamulparêzîye, tekamulcîyênî, tekamulparêzênî m.
peresêlke m. zoo. hecherike, qenakuje, çikdelige, hejhejike m.
peresîn lng. . seder bîyene, tekamul bîyene, sederîyene
perespan n. pol. pîne, polik n.
perespandî rd. polkerde, pînekerde, polnaye
perespandin lg. pol kerdene, pîne kerdene, polnayene
m. polkerdis, pînekerdis, polnayis, pînenayis n.
perest paq. -perest
perestgeh m. îbadetxane, perestisxane, îbadetgeh, perestisgeh n.
perestî m. perestis, îbadet n.
perestin lg. perestis kerdene, îbadet kerdene
m. perestiskerdis, îbadetkerdis n.
perestîs m. perestis, îbadet n.
perestîs kirin lg. perestis kerdene, îbadet kerdene
perestîsgeh m. îbadetxane, perestisxane, îbadetgeh, perestisgeh n.
perestîskar m/n. perestiskar n.
perestîskirin m. perestiskerdis, îbadetkerdis n.
pereyê heram n. pereyo heram n.
pereyê hûr n. pereyo hurdî, perewo hurdî, pero hur dîn.
pereyê res n. pereyo sîya, pereyo tarî n.
pereyî rd. pereyên, nakdî
performans m. performans, sîndorê pêsîkîyayisî, sîndorê firî n.
perg m. pabend, bendê solî, solbend, postalbend n.
n. pexaxî m., gîasin n., xirêf n.
perga zik n. bataneyê vêreyî, bataneyê pîzeyî, perîton n.
pergal n. alet, hacet, pergal, halet n.
m. tîrhengazî, mosla, tîre, gomosî, tîra rite, misla m.
m. sunîke m., serûber n., nîzam n., perga n., duzene m., rejîm n.
pergala barînê n. sunika vartisî m.
pergala koletîyê n. sunika koleyîye, sazîya koleyîye, pergalê koleyênî m.
pergaldar rd. serûberin, sunikin, nîzamin, pergalin, sîstematîk
pergalê metreyê n. metrîksîstem, pergalê metreyî, sîstemo metrîk, sîstemê metreyî n.
pergandin lg. vera risîyene, vera riameyene
m. verarisîyayis, verariameyis n.
pergar m. mot. pergel, pergal n.
pergar kirin lg. pergel kerdene, pergamnayene
pergarkirin m. pergelkerdis, pergamnayis n.
pergedan m. provîzyon n.
pergel m. mot. pergel, pergal n.
pergende rd. perîsan, serpeze, pejmûrde, pergende, serpize, pesmurde, perperîsan, selpaze, elbeter
pergendetî m. perîsanîye, serpezeyîye, pejmûrdeyîye, pergendeyênî, perîsanênî, pejmûrdeyênî m.
pergî m. ana. zar, zarik, tofilk n.
pergî hev bûn lng. . rastêyewbînî ameyene, rastêyewbînî bîyene
pergihandin lg. nîjnayene, lod kerdene, pêser qeldayene, îstif kerdene, pêsernayene, stok kerdene
pergîhevbûn m. rastêyewbînîbîyayis, rastêyewbînîameyis/?.
pergîn m. pezir, qebûl, hewên, qewûl, qowil, qewil n.
perî m. pêrîye, perîye m.
perîbir n. sunetnebî n.
perîdot m. pêrîkêna, çêna pêrîye m.
perik m. pele m., pere m., pûse m., pelge m., velg n., pert n.
m. penas, cempule, perik n.
m. perik (maseyan de) n.
m. perik, per, perikê baskî n.
perîn lg. qezenc kerdene, kare kerdene
m. qezenckerdis, karekerdis n.
perinde rd. perin, baskin, qanatin
perîsan rd. perîsan, serpeze, pejmûrde, pergende, serpize, pesmurde, perperîsan, setpaze, etbeter
perîsan bûn lng. . perîsan bîyene, pejmûrde bîyene, serpeze bîyene, pergende bîyene hesir bîyene, perperîsan bîyene, etbeter bîyene
perîsan kirin tg. perîsan kerdene, serpeze kerdene, perperîsan kerdene
perisandin lg. ravê berdene
perîsanî m. perîsanîye, serpezeyîye, pejmûrdeyîye, pergendeyênî, perîsanênî, pejmûrdeyênî m.
perisîn m. înkîsaf n.
lng. . înkîsaf bîyene
lng. . pisrugîyene, hurdî bîyene, ropîrosîyene, pede bîyene, deferekîyene, pirosîyene
m. pisrugîyayis, hurdîbîyayis, ropirosîyayis, pedebîyayis, deferekîyayis, pirosîyayis n.
perîskop m. perîskop n.
perist m. perestis, îbadet n.
peristî m. teftîs, denetis n.
peristin lg. perestis kerdene, îbadet kerdene
peritandin lg. . rohelesnayene, roperitnayene, henrirnayene, pinrirnayene, kan kerdene, rohenritene, roperetnayene (kince...)
m. rohelesnayis, ropêritnayis, henrirnayis, pinrirnayis, kankerdis (kince...) n.
lg. rugknayene, pûrtkerdene, pirgknayene, pûrçiknayene, quriçnayene, pûrtnayene
lg. raperetnayene, rapizirnayene, wepizirnayene,vêsnayene
peritîn lng. rohetesîyene, ropêritîyene, henririyene, pinrirîyene, kan bîyene (kince...)
m. rohetesîyayis, ropêritîyayis, henririyayis, pinrirîyayis, kanbîyayis (kince...) n.
perîton m. ono. bataneyê vêreyî, bataneyê pîzeyî, perîton n.
perîtonît m. perîtonît, îttihabê bataneyî n.
perîxan m. pêrîxane, xanê pêrîye n.
perixandin lg. mîst dayene, vitênayene, mîst dayene
perîyot m. heng, dewr, perîyot, redor n.
perîzade m. tip. guse, guatr, cedre n.
perjîn m. çeper, perçîn, çît n.
perk m. zure, koroze, dara bêbere m.
permalî n. heywanê koxikî, heywanê tarî n.
permî m. permîse m.
perok rd. jan, çor, kut n. *nexwesîna perokî n. nêwesîya janine, nêwesîya peroke, nêwesîya pêskare m.
peron m. peron n.
peros m. nega m., arzû n., wastis n., waz n., niyaz n., dîlege m., rexbe n., merem n.
m. xuros, heyecan, hêycan, heyecun n.
perosandin tg. xurosnayene, heyecan ridayene, tetasnayene, heyecannayene
perosdar rd. xurosin, xurosdar, heyecanin, heyecandar
perosîn lng. . xurosîyene, heyecan girewtene
m. xurosîyayis, heyecangirewtis n.
perpaz m. perwaz, çiqir, pewraz n.
perperik m. zoo. perperike, çînçînike, petpetike, sîsperike, minminike, pisperike, pinpinike, cincinike, pilpilî, fitfitike m.
perperok m. zoo. perperike, çînçînike, petpetike, sîsperike, minminike, pisperike, pinpinike, cincinike, pilpilî, fitfilike m.
perpitandin lg. pirtnayene, rosanayene, pirpirtnayene
perpitîn lng. . perpetîyene, perpitîyene
perpûn m. tip. terpîn, perpun, derzîne, asî n.
perpûn bûn lng. . terpîn bîyene
perpûn kirin lg. terpîn kerdene, terpînnayene
perpûnbûn m. terpînbîyayis n.
perpûnker m/n. terpînker, terpîncî n.
perpûnkerî m. terpînkerîye, terpîncîyênî, terpînkerênî m.
perpûnkirî rd. terpînkerde, terpînnaye, asîkerde *dan perpûnkirin llb. dayeneterpînkerdene, dayeneterpînnayene *hatin
perpûnkirin llb. terpîn kerîyene, ameyene terpînkerdene
perpûnkîrin m. terpînkerdis, terpînnayis n.
perpût n. perpot, petpot n.
perqijandin lg. perçiqnayene
perqijîn lng. . perçiqîyene
persang m. parsenc, denge n.
personel n. personet n.
perspektîf m. perspektîf n.
pert rd. vita, çarç
pert bûn lng. . vita bîyene, çarç bîyene, axme bîyene
pertal m. pûrtî, gtate, manîfatûra, pûrtpertal n.
rd. qerpik, ginrir, paçik, resete, girês, kewril, kortik, sette, çurtat, ginrik, pinrir, çaput
pertav m. rosna, rostî, rosn, nûr, sewte, rost, ruesna, rostî, ruest, rost m.
m. qudim, fir, teqete, zidî, qudum, teqate, taqet, wir n. *ji pertav ketin lng. . qudim ra kewtene, fir ra kewtene, zidî ra kewtene, wir ra kewtene, teqete ra qewtene, partav ra kewtene *jipertavketin m. qudimrakewtis, firrakewtis, zidîrakewtis, wirrakewtis, teqeterakewtis, partavrakewtis n.
pertew m. rosna, rostî, rosn, nûr, sewte, rost, ruesna, rostî, ruest, rost m.
pertewsoj m. merceke, pertewsuze, girdeke m.
perû m. zoo. cincinik, jinjinik n.
m. çiraxe, mukafat, xelate m.
perû kirin lg. çirax kerdene, xetat kerdene, çiraxnayene
perûk n. porçe, peruk, porçik n.
perûkirin m. çiraxkerdis, xetatkerdis, çiraxnayis n.
perwa m. ters, perwa, senc, qetef, xof, xewf, tars, xowf n.
perwane m. perwane n.
perwanevan m/n. perwanecî, perwanewan n.
perwar m. weyî, bêsî, weye, wiye n.
perwar kirin lg. qetew kerdene, xurt kerdene, sîsman kerdene, qetewnayene
perwaz m. perwaz, çiqir, pewraz n.
perwaz dan lg. perî kuyene, perpazîyene, baskî kuyene, perpazyene
perwaz kirin lg. perwaz kerdene, çiqir kerdene
perwazdar rd. perwazin, çiqirin
perwazkirî rd. perwazkerde, çiqirkerde
perwende rd. mezûn
perwende bûn lng. . mezûn bîyene
perwende kirin tg. mezûn kerdene
perwer poq. -perwer
perwerde m. perwerde, terbîye n.
perwerde bûn lng. . perwerde bîyene, terbîye bîyene, perwerdeyîyene
perwerde kirin lg. perwerde kerdene, terbîye kerdene, perwerdenayene
perwerdehiya arisenî n. perwerdeyîya madeyî, perwerdeyîya moralî m.
perwerdehiya dîtinî-bihîstinî n. perwerdeyo vînitî-hesnayî, perwerdeyo vînitên-hesnayên n.
perwerdehîya seretayî n. perwerdeyo sereke, perwerdeyo verên n.
perwerdekar m/n. perwerdeker, pedagog, terbîyecî, perwerdekar n.
perwerdekarî m. perwerdekerîye, pedagojî, perwerdekarîye, pedagogî m.
perwerdekariyî rd. perwerdekarên, pedagojîk
perwerdeker m/n. perwerdeker, pedagog, terbîyecî, perwerdekar n.
perwerdekerî m. perwerdekerîye, pedagojî, perwerdekarîye, pedagogî m.
perwerdekin rd. perwerdekerde, terbîyekerde, perwerdenaye
perwerdekirin m. perwerdekerdis, terbîyekerdis, perwerdenayis n.
perwerdekirîtî m. perwerdekerdeyîye, terbîyekerdeyîye m.
perwerdeyî rd. perwerdeyî, terbîyewî
perwerdeyîya bilind n. perwerdeyo berz, perwerdewo berz n.
perwerdeyîya honakî n. perwerdeyo mûnaye n. *hatin perwerdekirin ltb. perwerde kerîyene, ameyene perwerdekerdene
perwîn m. ast. perwîn, pewr, sureya n.
perwirandin lg. perwerde kerdene, terbîye kerdene, perwerdenayene
m. perwerdekerdis, terbîyekerdis, perwerdenayis n.
perxaç m. zingile, poxaça, bisîye m.
peryodîk rd. hengdar, perîyodîk, mewkut, demdar
pes rd. pes, hewnaye
pesan m. tetbîq, karardis n.
pesandin lg. . tetbîq kerdene, karardene, tetbîqnayene
pesar n. cog. virade, cerde, veroj, verad, verard n.
m. yaban, çol, yavan, yabune n.
m. siyaset, polîtika, sayset n.
m. payende, destik, palike n.
pesardin lg. . payende kerdene, destiknayene, palike versanitene, payendenayene
pesare m. îskele, darbend, tarbend n.
pesarî rd. ecêb, temase, tuhaf, pese
m. siyaset, polîtika, sayset n.
pesend m. tesdîq, yanayis, belêkerdis n.
pesend bûn lng. . tesdîq bîyene, yayîyene, belê bîyene, tesdîqîyene
pesend kirin lg. yanayene, teswîp kerdene, belê kerdene
lg. pezirnayene, pê qayilbîyene, muvafakat vînitene
tg. tesdîq kerdene, yanayene, belê kerdene, tesdîqnayene
pesende rd. tesdîqkerde, yanaye, belêkerde, tesdîqin
pesendker m/n. tesdîqker, yanayox, belêker n.
pesendkirî rd. tesdîqkerde,yanaye, belêkerde, tesdîqin *dan
pesendkirin tlb. dayene tesdîqkerdene, dayene yanayene, dayene belêkerdene *hatin pesendkirin llb. teswîp kerîyene, ya kerîyene, ameyene yanayene, ameyene teswîpkerdene, ameyene belêkerdene
pesibîn lng. . xirxonik bîyene
pesilandin lg. rijnayene, wesanitene, wesanayene, rasunayene, wesonayene
pesîman rd. posman, pêsman, posiman, poseman, pêsmon, posmun, puesmun
pesîman bûn lng. . posman bîyene, pêsman bîyene
pesîman kirin lg. posman kerdene, pêsman kerdene, posimannayene
pesîmîst rd. bedbîn, pesîmîst, sîyabîn
pesin n. pesne m., beredî m., beradî m., meth n., goynayis n.
pesinandin lg. pesênayene, goynayene, berednayene, meth kerdene, pesne dayene
pesinde rd. rêzdar, rîmetdar, muteber, îtibarin, wayirxatir, xatirin
pesinîn lng. . xo goynayene, xo pesênayene, xo berednayene, pesna xo dayene, bereda xo dayene, pesîyene, goyîyene
pesk m. çîk, çeq, çîkele, piskele, gizgalik, pesk, çêle, gizgarik, piskene, piskone, çeley, çiqlik, koz n.
h. pisk, zir, kîpekîp, he m., eynî, tipqî, tipetip, qiteqit, zêpê
m. pare, paye, piske, hêsa, bare m.
n. çilke, dilape, piske, niqite, dilope, dalpa, niqute, dalpe m.
m. piske (silîye) m.
m. piske m.r vicak n., çetene m.r qura m.
pesk avetin m. piskîestis, piskîrisnayis, hurdîvarayis, pisknayis n.
pesk avêtin lg. piske antene, piske estene, vicak estene, çetene estene, qura antene, name antene
pesk lê xistin peng pirodayene, piske pirodayene, sabotaj kerdene kr.
peskandin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
m. ropejiknayis, teresnayis, gilkerdis, pejiknayis n.
lg. pisknayene, pisiknayene
lg. pisknayene (silîye)
peskavetin lg. hurdî varayene, pesknayene, risês estene, piskî estene, piskî risnayene, reya panayene, pisknayene
peskenar m. pêskenar n.
peskilandin lg. vila kerdene, çarç kerdene, axme kerdene
m. vilakerdis, çarçkerdis, axmekerdis n.
peskilîn lng. vila bîyene, çarç bîyene, axme bîyene
peskinandin lg. vila kerdene, çarç kerdene, axme kerdene
pesko pesko h. çilk çilk, dilap dilap, pis pisk, niqut niqut, dilop dilop
pesktêxistin m. peng, sabotaj, piskepirodayis n.
pesm m. pirç n.r pesme m.r kilk n.r pûrt n.r pesm n.r pesmî m.
pesn n. pesne m., beredî m., beradî m., meth m., goynayis n.
pesn dan lg. pesênayene, goynayene, berednayene, meth kerdene, pesne dayene
pesna xwe dan tz. xo pesênayene, xo goynayene, xo beradnayene, pesna xo dayene
pesna yekî dan lg. yew pesênayene, yew goynayene, yew berednayene, pesna yewî dayene
pesndan m. pesênayis, goynayis, berednayis, methkerdis, pesnedayis n.
pesndar rd. pesênayox, goynayox, beradnayox, methker, pesndar, pesndayox
pesndarî m. fortoxîye, firfireyîye, zirtoxîye, fortoxênî m.
m. pesênayoxîye, goynayoxîye, berednayoxîye, pesndarîye, methkerîye, pesndayoxîye, pesênayoxênî, goynayoxênî, berednayoxênî, pesndayoxîye m.
pesndayîn m. pesênayis, goynayis, berednayis, methkerdis, pesnedayis n.
pesnê xwe dan tz. xo goynayene, xo pesênayene, xo berednayene, pesna xo dayene, bereda xo dayene, pesîyene, goyîyene
pesnken m. pesênayoxîye, goynayoxîye, berednayoxîye, pesndarîye, methkerîye, pesndayoxîye, pesênayoxênî, goynayoxênî, berednayoxênî, pesndayoxîye m.
pesnker m/n. pesênayox, goynayox, berednayox, pesndar, methker, pesndayox n.
pesnname m. pesnname. goynayisname. beredname. methîye m.
pesnoyî m. pesênayoxîye, goynayoxîye, berednayoxîye, pesndarîye, methkerîye, pesndayoxîye, pesênayoxênî, goynayoxênî, berednayoxênî, pesndayoxîye, methkerîye m.
pesnoyîtî m. pesênayoxîye, goynayoxîye, berednayoxîye, pesndarîye, methkerîye, pesndayoxîye, pesênayoxênî, goynayoxênî, berednayoxênî, pesndayoxîye, methkerîye m.
pespaye rd. bêpîr, pespaye, sitheram, bêsit, amênbozix, bêesl
pespaye bûn lng. . pespaye bîyene, bêpîr bîyene, bêesl bîyene
pespaye kirin lg. pespaye kerdene, bêpîr kerdene, bêesl kerdene, pespayenayene, bêsit kerdene
pespayebûn m. pespayebîyayis, bêpîrbîyayis, bêsitbîyayis, adîbîyayis n.
pespayetî m. bêpîrîye, pespayeyîye, sitheramîye, bêsitîye, bêeslîye, bêpîrênî, paspayeyênî, bêsitênî, bêeslênî m.
pespayetî kirin lg. bêpîrîye kerdene, pespayeyîye kerdene, bêsitîye kerdene, bêeslîye kerdene, bêpîrênî kerdene, paspayeyênî kerdene
pespende rd. bêrîmet, bêsedr, bêqedr, bêsedrûrîmet, bêîtibar, bêqîmet, bêxatir
pesqel m. nukte, esprî n.
pesqele m/n. nuktea, esprîcî, nuktebaz, nuktedayox n.
m/n. pêhuyayiscî, mîzahcî, çul, pêhuyayiswan, mîzahkar n.
pesqeletî m. çulîye, mîzahcîyîye, mîzahkarîye, pêhuyayiscîyîye, çulenî, pêhuyayiswanîye, mîzahcîyênî, pêhuyayiswanênî m.
pesqelyar m/n. nuktecî, esprîcî, nuktebaz, nuktedayox n.
pesqelyarî m. nuktecîyîye, nuktebazîye, esprîcîyîye, nuktecîyênî, esprîrîyênî, nuktedayoxîye m.
pest m. tepes, dewes, repes, tazyîk, dawas n.
pest gotin lg. xo vero qesekerdene *ji pestan xeberdan xo vero qesekerdene
pesta bibandor n. deweso bandûrin, tepeso bandûrin, repeso bandûrin n.
pesta zêde n. deweso berz, tepeso berz, repeso berz, dawaso zêde n.
pestandin m. dewesnayis, pêpesnayis, kepesnayis, tepesnayis, kurisnayis, pestnayis, repesnayis, pêpeskerdis n.
lg. dewesnayene, pêpesnayene, kepesnayene, tepesnayene, kurisnayene, pestnayene, repesnayene, pêpes kerdene, dawasnayene, dowsnayene
pestemal m. berbanik, pêsmate n.
pesteya hewayê n. dewesê hewayî, tepesê hewayî, repesê hewayî n.
pesteyî xwîn n. dewesê gonî. tepesê gonî, repesê gonî n.
pesto m. tepes, dewes, repes, tazyîk, dawas n.
pestopîv m. barometre, tepespê m., dewespê m., repespême m.
pestoya bilind n. deweso berz, tepeso berz, repeso berz, dawaso zêde n.
pestoya nizm n. deweso nizm, tepeso nizm, repeso nizm, dewaso nizm n.
pestoya xwînê m. tansîyon, gonîdewes, tepesê gonî, repesê gonî, dewesê gonî n.
pestuyî m. pastukî n.
pesûs rd. pûç, fis, pis, pûs, caz, fis, qaf
pesûs bûn lng. pûç bîyene, poyîyene, rizîyene, fis bîyene
pesûsbûn m. pûçbîyayis, poyîyayis, fisbîyayis n.
pesûsî m. pûçîye, pûçênî m.
pesûskirin lg. pûç kerdene, poynayene, fis kerdene, puçnayene
m. pûçkerdis, poynayis, fiskerdis, puçnayis n.
peta m. tip. disterî n.r sub /?., grîpe m.r distere n.r grîbe m., distare n.
petate m. bot. kartole, qumpîre, patatîze, kartuele, patatêse, kertol, katuele m.
petatî sîrîn m. bot. qencenîske m.
petax rd. kambax, xopan, wêran, wesanite, rijîyaye, xirabe, xirbe, wêrun, xapan, xapun
petê rd. qilibix, pestecinî
petêtî m. qilibixîye, pestecinîyîye, qilibixênî, pestecinîyênî m.
petêtî kirin lg. qilibixîye kerdene, pestecinîyîye kerdene, qilibixênî kerdene
petêx beşîla; cucumis melo
m. besîla, qawine, pêtexe, qawune, beysla, pityex m.
petêxî rd. pûç, çurig, rizaye, poyaye
petî rd. pûç, çurig, rizaye, poyaye
petîsok m. bot. xîyarê luye n.
petixîn lng. lawetîyene, hetikîyene, mederîyene, berbat bîyene, hetekîyene
petixokî rd. pelexîyaye, pelçiqîyaye
peto m. sajike, xafe, çîte, çîtike, egale, kefîye, sasike, sase, pêçe m.
petot rd. pûç, çurig, rizaye, poyaye
petot bûn lng. pûç bîyene, poyîyene, rizîyene, fis bîyene
petot kirin lg. pûç kerdene, poynayene, fis kerdene, puçnayene
petox m. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, pilîng n.
petrografî m. bersinasîye, lîtolijî, kemersinasîye, petrografi m.
petrol m. neft, petrol n.
petrolger m/n. neftd, petrold, neftgirewtox n.
petrolkêsî m. neftantîye, petrolantîye, neftantênî m.
petyayî rd. sipsidaye, kîpkîpaye, sidîyaye, pêtyaye
pev rd. pîya, tê, pê
pev gîhandin lg. têresnayene, pêresnayene
pev giredan lg. têbestnayene, têgiredayene, pêbestnayene
pev henekkirin yewbînî de yaranîye kerdene, yewbînî de kurate kerdene, yewbînî de leqî kerdene, yewbînî de kusate kerdene, yewbînî de heneke kerdene, pîya leqî kerdene, pîya yaranîye kerdene, pîya kurate kerdene, pîya kusate kerdene kr.
pev ketin lng. yewbînî kewtene, pê kewstene
pev leqkirin yewbînî deyaranîye kerdene,yewbînî de kurate kerdene, yewbînî de leqî kerdene, yewbînî de kusate kerdene, yewbînî de heneke kerdene, pîya leqî kerdene, pîya yaranîye kerdene, pîya kurate kerdene, pîya kusate kerdene kr.
pev re h. pîya, beraber, têy, yewbînî de, reya, rede
pev reaxaftin m. dîyalog, pîyaqesekerdis n.
pev reqîjîn m. pîyaqîrayis, pîyaqîjayis n.
pev retî m. pîyayîye, beranberîye, pîyayênî m.
pev ve rd. têkîste, têlêwe, têver, têkaleke
pev xistin lg. pêfîstene, têfîstene, monte kerdene
pevanîn lg. werê ardene, pêardene, ast kerdene, hurê ardene, hast kerdene
m. werêardis, astkerdis, telîf, hurêardis, pêardis, hastkerdis n.
pevaxaftin lg. pîya qesekerdene
pevbestî m. montaj, pêfistis, têfîstis n.
pevbestîner m/n. montajd, têfîstox, montajwan, pêfîstox n.
pevbestînerî m. montajdyîyre, têfîstoxîye, montajwanîye, pêfîstoxîye, montajwanênî, montajcîyênî m.
pevborîn m. têmîyanbîyayis, tedahul n.
pevçûn lng. yewbînî mendene, yewbînî sîyene, reyewbînî mendene
lg. pêrodayene, qewxa kerdene, lej kerdene, ser kerdene, pîyordayene
m. pêrodayis, qewxakerdis, lejkerdis, serkerdis n.
pevdeng m. rz. divengine, dîftonge m.
pevek m. rz. alince, cumle, riste m.
pevev m. yekun, têvter n.
pevgîhanek m/n. pêresnayox, yewbînîresnayox n.
pevgîhanî m. koalîsyon, rayeraberdiso sîrig, rayeraberdiso hempar n.
pevgirêdan m. pêkewtise, peymane, werêameyise, qewlname. pakte, pêbeste m.
pevgiredayî rd. pêgiredayî, têbestên, têgiredayên
pevgirêk m. pêkewtise, peymane, werêameyise, qewlname. pakte, pêbeste m.
pevguherîn m. serbiser, trampe, teqez, têyvurnayis n.
pevhatin lng. werê ameyene, hurê ameyene, ast bîyene, hast bîyene, verê omeyene
pevhenekkirin m. pîyayaranîyekerdis, yewbînîdeyaranîyekerdis, yewbînîdekuratekerdis, yewbînîdeleqîkerdis yewbînîdekusatekerdis, yewbînîdehenekekerdis, pîyaleqîkerdis, pîyakuratekerdis, pîyakusatekerdis n.
pevhînî m. îstinas, cimûsayis, ribanderîyayis, yewbînîmûsayis n.
pevkelîn m. pêkewîyayis, fuzyon, têkewîyayis n.
pevleqkirin m. pîyayaranîyekerdis, yewbînîdeyaranîyekerdis, yewbînîdekuratekerdis, yewbînîdeleqîkerdisyewbînîdekusatekerdis, yewbînîdehenekekerdis, pîyaleqîkerdis, pîyakuratekerdis, pîyakusatekerdis
pevsewrî m. têqese, muvaza, têdanis, têsewr n.
pevsewrîtî m. têqeseyîye, têsewrîye, muvazayîye, têdanisîye, têsewrênî m.
pevxebitîn lg. pîya gurîyene, pîya xebetîyene, pîya karkerdene
pexîl rd. dexes, çimnêbar, çimteng, mûr, hesud, çimsîya, mudî, hasud, hasid
pexîlî kirin lg. dexesîye kerdene, hesudîye kerdene, murîye kerdene
pexm m. pexm, peng, kosp, asteng, manî, engel, qosp n.
pexs m. wesan, nesr, ax m., vilakerdis, wesanayis n.
pexs kirin lg. . wesanayene, nesr kerdene, axme kerdene, vila kerdene, nesrnayene, çarç kerdene *hatin pexskirin llb. wesanîyene, nesr kerîyene, ameyene wesenayene, axme kerîyene, vila kerîyene, ameyene nesrkerdene, ameyene axmekerdene, ameyene vilakerdene
pexsan m. ede. nesîr, nesr, duznivis n.
pexsandin lg. wesanayene, nesr kerdene, axme kerdene, vila kerdene, nesrnayene, çarç kerdene
m. wesanayis, vilakerdis, çarçkerdis, axmekerdis n.
pexsîn lng. wesîyene, vila bîyene, çarç bîyene, axme bîyene
pexsîngeh m. wesangeh, vilageh, axmegeh n.
pey m. beye m., besmane m., kaparo n., bih, biyh m.
m. pey, di m., piy n.
pey gerîn pey gêrayene, dime gêrayene, dimefetelîyene
peya m/n. merdim, peya, însan n.
rd. peya, piya
peya bûn lng. . peya bîyene, war ameyene, war bîyene, roseqetîyene
peya kirin lg. peya kerdene
peya û pêxas peya û warwayî
peyade n. peyade n.
peyak n. peya, pîyon n.
peyale m. suseyê awe, peyale n.
peyam m. peyxame m., xodeza, îlhame m.
n. qewime m., rirîye m., satîye m., hêkete m., tesqele n., weqa m., hedîse n., hewadîs n.
m. vame., bade m., vome., vume m.
peyan m. tesebûs, vernetekîyayis n.
peyandin lg. tesebûs kerdene, ver netekîyene, dest ciestene, ver netelîyene
m. tesebûskerdis, vernetekîyayis, destriestis, vernetelîyayis n.
peyaner rd. mutesebîs, destreciestox, destriestox
peyanerî m. mutesebîsîye, destriestoxîye, mutesebîsênî m.
peyanrî m. vengûvaj n., heyame m., xebere m.
peyanrî sandin lg. vengûvaj rusnayene, heyame ersawitene, xebere rusnayene, heyame rusnayene, xebere rayefîstene
peyanrînêr m/n. vengûvajcî, heyamwan, muxabîr, heyamtaresnayox, vengûvajtaresnayox, xebertaresnayox, xebercî n.
peyanrînêrî m. vengûvajcîyîye, heyamwanîye, muxabîrîye, heyamtaresnayoxîye, vengûvajcîyênî, xebercîyîye, xebertaresnayoxîye, muxabîrênî m.
peyapey h. pey de pey, pede pede, peyderpey
peyarê m. sewkî, peyaraye, qaldirim m.
n. peyaraye, raya peyayan m.
peyarî h. peyayî, peyatî, bi lingan, bi payan
peyase kirin lg. pîyase kerdene
peyatî m. peyayîye, însanîye, pîyayênî, însanênî m.
h. peyayî, peyatî, bi lingan, bi payan
peyatî hatîn lng. peyatî ameyene, bi lingan ameyene
peyda m. peyda, dos, temîn n.
peyda bûn lng. . dos bîyene, peyda bîyene, dosîyene
lng. . peyda bîyene, vejîyene
peyda kirin lg. dos kerdene, peyda kerdene, tedarek kerdene, umis kerdene, vînitene, temîn kerdene
peydaker rd. dosker, peydaker, temînker
peydakirin m. doskerdis, peydakerdis, umiskerdis, temînkerdis n.
peydakirîn m. peydakerdis, doskerdis, tedarek, tidarek, terarek n.
peydeker rd. rz. virastox, peydaker
peyder pey h. pey de pey, pede pede, peyderpey
peygamber n. peygamber, xeberri n.
peyhatî rd. dimdar, dimeameyox
peyhev h. têpey, têdi m., pêpey, tapa, tîedi m., pîe pey *pey karê xwe ketin karê xo dime sîyene, pêy karê xo sîyene
peyidandin lg. dos kerdene, peyda kerdene, tedarek kerdene, umis kerdene, vînitene, temîn kerdene
peyidîn tlb. dos bîyene, peyda bîyene, dosîyene
peyîftin lg. qese kerdene, qal kerdene, laf kerdene, mijûl bîyene, qisey kerdene, qesey kerdene
peyik m. navran, mîyanseq, kêse, mîyançeq, mîyanpaq n.
m/n. peyik, rêwî, ruvî, kurye, qasid n.
peyikandin lg. tetbîq kerdene, karardene, tetbîqnayene
peyîn lg. pînîtene
peyirk m. deftere m., defter n.
m. siril/?.
peyîtandî rd. îspatkerde, peyîtnaye, îspatnaye
peyîtandin lg. tespît kerdene, kifs kerdene, bellî kerdene, çax kerdene
m. îspatkerdis, peyîtnayis, îspatnayis n.
peyîtîn lng. . tespît bîyene, kifs bîyene, bellî bîyene, tespîtîyene
m. kifsbîyayis, bellîbîyayis n.
peyiv m. çekû, laf, vate, qalûqirf, qal, soz, qese, qisa n.
peyivandin llb. dayis vatene, dayene qesekerdene
peyivdar rd. vatedar, lafedar, qesedar
peyivîn lg. pêmitene, pêmawitene, peymitene, peymawitene
lg. . qese kerdene, qal kerdene, laf kerdene, mijûl bîyene, qisey kerdene, qesey kerdene
m. qesekerdis, qalkerdis, lafkerdis, qiseykerdis, qeseykerdis n.
peyivok rd. vajor, qesehes, lafsîn, lafhes
peyîvtin lg. qese kerdene, qal kerdene, laf kerdene, mijûl bîyene, qisey kerdene, qesey kerdene
m. qesekerdis, qalkerdis, lafkerdis, qiseykerdis, qeseykerdis n.
peyje m. papêlek, nerdîwano qij n.
peyk m/n. peyik, rêwî, ruvî, kurye, qasid n.
N/rd. peyk, giredaye
m. ast. satelît, peyk, zatelît n.
m. tetbîq, karardis n.
peyker n. kêle, peykere, heykele m.
peykersaz m/n. kêltiras, peykertiras, heykeltiras n.
peykersazî m. kêltirasîye, peykertirasênî, heykeltirasîye, kêltirasênî m.
peykertras m/n. kêltiras, peykertiras, heykeltiras n.
peykertrasî m. kêltirasîye, peykertirasîye, heykeltirasîye, kêltirasênî, peykertirasênî, heykeltirasênî m.
peyketin m. teqîbkerdis, redimekewtis, dimesîyayis n.
peyman m. pêkewtise, peymane, werêameyise, qewlname. pakte, pêbeste m.
m. wad, peyman, soz, ahd n.
peyman bestandîn lg. pêkewtise virastene, peymane virastene, werêameyise bestnayene, pêbeste virastene, werêameyise ronayene, peymane giredayene
peyman bestîn lg. pêkewtise virastene, peymane virastene, werêameyise bestnayene, pêbeste virastene, werêameyise ronayene, peymane giredayene
peyman çêkirin tg. pêkewtise virastene, peymane virastene, werêameyise bestnayene, pêbeste virastene, werêameyise ronayene, peymane giredayene
peyman dan lg. wad kerdene, peyman dayene, soz dayene, ahd kerdene
peyman danîn lg. pêkewtise virastene, peymane virastene, werêameyise bestnayene, pêbeste virastene, werêameyise ronayene, peymane giredayene
peyman danîna komelî n. peymanronayisa pêroyî, peymanronayisa têvterî m.
peyman danîna tomerî n. peymanronayisa pêroyî, peymanronayisa têvterî m.
peyman girêdan tg. pêkewtise virastene, peymane virastene, werêameyise bestnayene, pêbeste virastene, werêameyise ronayene, peymane giredayene
m. pêkewtisevirastis, peymanevirastis, werêameyisebestnayis, pêbestevirastis, werêameyiseronayis, peymanegiredayis n.
peyman girêdana tomerî n. hurêameyisa pêroyine, peymangiredayisa pêroyine m.
peymana astîyê ya navdewletan n. peymana astîye ya mîyandewletan m.
peymana êrisnekerinê n. peymana galimnêkerîye, peymana êrisnêkerîye m.
peymana kar n. peymana karî, werêameyisa karî m.
peymana navneteweyî n. pêkewtisa mîyanneteweyî, peymana mîyanneteweyî, werêameyisa mîyanneteweyî m.
peymana vesarî n. peymana nimitîye, werêameyisa dizdîye m.
peymanname m. peymanname., ahdname., wadname m.
peyn m. sil, zibil, piske, zilb, zilv n.
peyniwazî m. kilbazbîyayis, selafîyayis n.
peyniwazi kirin lg. . kilbazîye kerdene, selafîye kerdene, çarixlêsîye kerdene, dalqawutîye kerdene
peyrew m. destûrname. rêzname. sunikname. nîzamname. tanzîmname. duzenname m.
rd. peysîyayox, peyrem, dimesîyox
peyt m. tespît, tesbît n.
rd. zexm, saxlem, mukem, peyît, qîf, pêt, qewîn, pît, mokem, mazbut
peyt bûn lng. tespît bîyene, bellî bîyene, kifs bîyene, tespîtîyene
peyt kirin lg. . zexm kerdene, qîfnayene, pêt kerdene, saxlem kerdene, mokem kerdene, qewîn kerdene, qîf kerdene, zexmnayene
peytbûn m. kifsbîyayis, arestebîyayis, bellîbîyayis n.
peytkirî rd. îspatkerde, peyîtnaye, îspatnaye
peytkirin m. zexmkerdîs, qîfnayis, pêtkerdis, saxlemkerdis, qewînkerdis, mokemkerdis n.
peyv m. vate n., laf n., qese n., qisa m., qale m., soz n.
m. çekûye, kelîme m.
peyv bi peyv çekû bi çekûye, kelîme bi kelîme
peyv gerîn m/n. vateçarnayox, lafçarnayox, qeseçarnayox n.
peyva çêbûyî n. rz. çekûya virastîye, çekûya peydabîyayîye m.
peyva çêkirî n. rz. çekûya virastîye, çekûya peydabîyayîye m.
peyva guhêrbar n. çekûya vurîyayoxe m.
peyva hemdeng n. hemvenge, homonî m., çekûya hemvenge m.
peyva hevedudanî n. rz. çekûya yewbîyayîye m., çekûya pêrabestîye m.
peyva kurtkirî n. çekûya kilmkerdîye m.
peyva neguhêrbar n. çekûya nêvurîyayoxe, çekûya nêbedelîyayoxe m.
peyva neyînî n. çekûya nêyînîye m.
peyva sade n. rz. çekûya sadîye m.
peyva xwerû n. rz. çekûya sadîye m.
peyvdar m/n. verfek n.
peyvdarî m. verfekîye, verfekênî m.
peyvik m. çekûye, kelîme m.
peyvnas m/n. etîmîlog, çekûsinas, çekûnas n.
peyvnasî m. etîmîlogî, çekûsinasîye, etîmîlojî, çekûnasîye n.
peyvniyazî m. pesnname., goynayisname., beredname., methîye m.
peyvsazî m. rz. alincsazîye, çekûsazîye, sentaks, çekûawayîye, alincavanîye m.
peyvsaziyî rd. çekûyên, sentaktrîk
peywend m. eleqe m.
peywendî m. eleqe m.
peywir m. wezîfe, erk n.
peywirdar rd. wezîfedar, erkedar, wezîfeyin, erkin
peywirdar bûn lng. . wezîfedar bîyene, erkdar bîyene, wezîfeyin bîyene, erkin bîyene, wezîfedarîyene, erkdarîyene
peywirdarbûn m. wezîfedarbîyayis, erkdarbîyayis, wezîfeyinbîyayis, erkinbîyayis n.
peywirdarî m. wezîfedarîye, erkdarîye, wezîfedarênî, erkdarênî m.
peywirdarkirin lg. . wezîfedar kerdene, erkdar kerdene, wezîfe ridayene, wezîfedarnayene, erkdarnayene
m. wezîfedarkerdis, erkdarkerdis, wezîferidayis, wezîfedarnayis, erkedarnayis n.
peywîst rd. ganî, gerek, destwaz, hewce, lazim, hacet, luzim, wacîb, îcab
peyxam m. mesaj n., peyxame m., pêxame m.
m. peyxame m., xodeza m., îlhame m.
peyxamber n. peyxamber, pêxamber n.
peyxamberî m. peyxamberîye, peyxamberênî m.
peyzaj m. manzera, dîmene, menzere m.
pez n. pes, malo hur dîn.
pez çêrandin lg. pesî çerenayene, pesî çiraynayene
pez sarkirin lg. mal sarkerdene, malditene
pezbir quses, pesmbir, pesbir n.
pezê res n. bizinî, malo sîya n.
pezê spî n. mesinî, malo sur n.
pezeweng n. pêzevang, qebrax, teres, qewad, gewat, qibrax n.
pezîzank m. zoo. baqurik, çilqone, areye, riqune, ayrek
pezkovî m. zoo. peskovî, biza çolî, pezkovî, peskuvî, peskofî m.
pezkuj n. zoo. saretapik n.
pezkuvî m. zoo. peskovî, biza çolî, pezkovî, peskuvî, peskofî m.
pezmijok m. zoo. kuje n.
pezûdan m. sipêder, sipêde, dosere, serê sodirî, sefeq, ferir, serê sewdirî, serê siway n.
pelîkane pelikan
pelpelike kelebek
penguen penguen
pepûk guguk
peqpeqok çekirge
perdeyê çimî saydam tabaka (gözde)
pere para
perey önceki gün
pereyên önceki günden kalma
önceki günkü
pereyin önceki günden kalma
önceki günkü
perperike kelebek
perr kanat
kol [II]
taraf
perro çep sol kanat
sol kol
sol taraf
perro rast sağ kanat
sağ kol
sağ taraf
pers soru
persayene sorgulamak
persayîş sorgu
sorgulama
perso negatîf olumsuz soru
perso pozîtîf olumlu soru
perû Peru
perwerde eğitim
öğrenim
perwerde bîyayîş eğitilmek
perwerde kerdiş eğitmek
pesênayîş övgü
övme
pesndayîş övgü
övme
petrol petrol
peyde eştene ertelemek
peydeeştiş erteleme
peyedat artedat
peyên sondaki
sonuncu
peyîke baldır
incik (baldır)
peymana enternasyonale uluslararası antlaşma
peymana mîyannetewî uluslararası antlaşma
peymane antlaşma
pezkovî, -ye yabankeçisi
yabankeçisi
pedikür pedîkur (n)
peklik b. kabız
pekmez mot (n), rib (n), dims (n), helawe (m), bekmez (n), aqît (n)
pekmez dolusu kazan (bir pekmez ölçüsü) şeyle (m), lên (n), mahsere (n)
pekmez ile undan yapılan tatlı ve katı bir yiyecek kesme (n)
pekmez ve undan yapılan bir çeşit helva helawî (m)
pekmez ve undan yapılan tatlı bulamaç herîre (m), esîre (m), bulmace (m)
pekmez veya şeker ile undan yapılan ve üzerine kızartılmış yağ dökülerek yenen tatlı bulamaç cimlî (m), esîre (m), herîre (m)
pekmez, yağ ve ekmekten yapılan tatlı bir yemek babîke (m)
pekmezli motin, -e; ribin, -e; helawin, -e; dimsin, -e; aqîtin, -e; bekmezin, -e
peksimet beskemate (m)
pelerin pelerîn (n)
pelikan pelîkane (m)
pelüş peluş (n)
pençe atmak pence ra ... eştene, pencik eştene, pencik ra ... eştene, pencurik eştene, pencurik ... eştene
pençe çakmak b. pençelemek-II
pençe vurmak pençe piro dayene
pençe yapmak b. pençelemek-II
pençe-I (hayvan pençesi) pence (n), pencik (n), pencur (n), pencurik (n)
pençe-II (ayakkabı pençesi) pençe (n), pîne (n)
pençeleme-II (ayakkabı için) pençekerdiş (n), pençe ... şanayîş, pînekerdiş (n)
pençeleme-l (hayvan pençesiyle) pencekerdiş (n), pencîkerdiş (n), penciknayîş (n), pencikkerdiş (n), pencurîkerdiş (n), pencurikkerdiş (n), pencî pirobîyayîş (n)
pençelemek-I (hayvan pençesiyle) pence kerdene, pencî kerdene, penciknayene, pencik kerdene, pencurî kerdene, pencurik kerdene, pencî piro bîyene
pençelemek-II (ayakkabı için) pençe kerdene, pençe ... şanayene, pîne kerdene
pencere pencera (m), paca (m),çarçîba (m)
penes penese (m)
penguen penguen, -e
penis kir (n), xir (n), mîzî (n)
penye penye (n)
perde perde (n)
pergel pergel (n)
perşembe panşeme (n)
peruk perûke (m)
pervaz perwaz (n)
peşinden dima
peştamal pêşmale (m), pêştemale (m)
peştemal b. peştamal
pestil bastêq (n)
pestil, yağ ve undan yapılan tatlı bir yemek çolemeyî (zh)
petalsiz papatya habucînik; matricaria discoidea
petek (tahıl ambarı) kuware (n)
petrol petrol (n)
petrol bakanlığı wezaretê petrolî (n)
peygamber pêxamber (n)
peygamberlik pêxamberîye (m), pêxamberî (m)
peynir penîr (n)
peynir çeşitleri penîro mûnite (n), penîrê şewaqan (n)
pewist bûyin 필요하다 (pil-yo ha-da)
peco parçe.
peni cerribandin.
pensi fikirîn.
per (daçek) ne ĉiam per aĝo mezuriĝas la saĝo
perdi ji dest dan, ji dest çûn, winda kirin.
permesi destûr dan, izin dan.
persono kes.
peti (bi riya nezaketê).
pejirandin akcepti
pencere fenesto
penêr fromaĵo
penîr fromaĵo
people oni
pere mono
pere dan pagi
peyda kirin gajni
havigi
peyivîn paroli
peyv vorto
peywir tasko