Encamên lêgerînê
ney ney mzk/m
ney mzk/m
ney üflemek li neyê xistin, ney jenandin
li neyê xistin, ney jenandin
neyçe neyçe (neya biçûk) mzk/m
neyçe (neya biçûk) mzk/m
neye bnr niye
bnr niye
neye (veya nelere) mal olursa olsun li ser (min) bi çiqasî bibe mal jî
neye mal olursa olsun li ser (min) bi çiqasî bibe mal jî
Li ser (min) çi qasî bibe mal jî. Serê (yekî) jî tê here.
neye mal olursa olsun (veya nelere mal olursa olsun) li ser (min) bi çiqasî bibe mal ji
neye uğradığını bilememek (yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyiri man
(yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyirî man
(yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyirî man
Yek nizanibû ku çi hate serê (wî). Ji xwe re heyirî man.
neye yarar ki ne hêjayî tuxtek xwelî ye
ne hêjayî tuxtek xwelî ye
Ne hêjayî tuxtek xwelî ye.
neyin nesi (kimin fesi) kî ye, ji mala kê ye, kî ye çi ye?
kî ye, ji mala kê ye, kî ye çi ye?
neyin nesi kimin fesi Kî ye? Ji mala kê ye? Kî ye, çi ye?
neyleyim ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
Ez çi bikim ku. Ma çi ji dest tê.
neyleyim ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
neymiş de ka çi, nizam *neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
de ka çi, nizam *neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
De ka çi. Niza’m (nizanim).
neymiş de ka çi, nizam * neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
neyse 1. de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de (...) jî (ne girîng e, girîngiya wî tune) *neyse olan oldu de çi bû bû, de carek bû çû *neyse sen de gel herê de tu jî were 2. şukir *neyse, bize yetişti şukir gihiya me 3. her çi be (devê meseleye bigirin) g
1. de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de (...) jî (ne girîng e, girîngiya wî tune) * neyse olan oldu de çi bû bû, de carek bû çû * neyse sen de gel herê de tu jî were 2. şukir * neyse, bize yetişti şukir gihiya me 3. her çi be (devê meseleyê bigirin) g
neyse ne herê herê, lê (...) *erkekler neyse ne, ama kadınlar herê herê mêr, lê jin!
herê herê (...), lê (...) * erkekler neyse ne, ama kadınlar herê herê mêr, lê jin!
neyzen neyjen (lêderê neyê) nd/nt
neyjen (lêderê neyê) nd/nt
neyzen bakışlı ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre
ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre
ney ney.
ney (i) bot/m 1. kamış (Phragmites australis) 2. rd kamış (bu bitkiden yapılmış)
ney jendin ney üflemek
ney mzk/m ney
neyar düşman.
nd/nt1. düşman, hasım (birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermek isteyen) 2. düşman (birbiriyle savaşan devletler ve bu devletlerin asker, sivil bütün uyrukları) 3. düşman (aralarında çatışmaya varacak ölçüde anlaşmazlık bulunan taraflardan her biri) 4. düşman (bir şeyin yaşamasına, barınmasına engel olan; güç, tutum vb.) 5. mec düşman (bir şeyi büyük ölçüde kullanıp tüketen) * neyarê nan ekmek düşmanı 6. mec düşman (bazı şeylerden nefret eden, tiksinen kimse) * neyarê araqê alkol düşmanı
neyar behicandin düşman çatlatmak
neyar ji hev re nabin dost düşman düşmana gazel (veya yasin) okumaz
neyarane h düşmanca, hasımane
neyarê ji dil û can can düşmanı
neyarê malê xwe bûn ekmek düşmanı (çalışmayan, tüketici durumunda olan)
neyarê mirov mêşek be li dîwar be gere mirov jê fikareyan bike su uyur düşman uyumaz
neyaretî m düşmanlık
neyarî m 1. düşmanlık¸ husumet (düşman olma durumu) 2. düşmanlık (düşmanca duygu veya davranış) * ez di hemû helwestên wî yên li hemberî xwe de neyariyekê dibînim bana karşı her tavrında bir düşmanlık seziyorum
neyarî kirin düşmanlık etmek, husumet beslemek kudirandin kan gütmek
neyarîya (yekî) kirin (birine) düşmanlık etmek
neyarkî rd/h düşmanca
neyarşikên rd düşmanı yenen, bozguna uğratan
neyarşikênî m düşmanı yenme, bozguna uğratma
neyartî m 1. düşmanlık, husumet (düşman olma durumu) 2. düşmanlık (düşmanca duygu veya davranış)
neyartî kirin düşmanlık etmek, husumet beslemek
neyartî kudirandin kan gütmek
neyartîya (yekî) kirin (birine) düşmanlık etmek
neyçe mzk/m neyçe
neyeksan muhtelif.
rd eşitsiz, denk olmayan
neyeksanî m eşitsizlik
neyeksanîtî m eşitsizlik
neyekser rd dolaylı
neyîn m yokluk
neyîn kirin l/gh red etmek, onaylamamak
neyînî (i) m yokluk (varlık karşıtı)
neyînî (ii) rd 1. olumsuz * bersîveke neyînî olumsuz bir cevap 2. fel olumsuz (bir şeyi inkâr eden, ret özeliği taşıyan) 3. mat negatif
neyînî kirin l/gh olumsuzlamak
neyînîkirin rz/m olumsuzlama
neyînîtî m olumsuzluk
neyiran m acıma
neyîreng nd/nt sihirbaz
neyîrengî m sihirbazlık
neyirîn m acıma, merhamet etme
l/ngh acımak, merhamet etmek
neyistan m kamışlık
neyîstan m sürgün
neyîstan kirin l/gh sürgün etmek
neyjen neyzen.
nd/nt neyzen
neyjenî m neyzenlik
neynik m 1. ayna 2. mec ayna (bir olayı, bir durumu yansıtan, göz önünde canlandıran olay, durum)
neynika koqiz nd dev aynası
neynika raçavkirinê dikiz aynası
neynikdar rd aynalı
neynikfiroş nd/nt aynacı (satan kimse)
neynikker nd/nt aynacı (imal eden kimse)
neynikkirî rd aynalı, ayna takılmış olan
neynikwarî rd ayna gibi
neynok tırnak.
m tırnak
neynok di hev dan tırnak sürüştürmek
neynok li hev xistin dişi bilemek
neynok û goşt ji hev nabin etle tırnak gibi olmak
neynoka (wî) di ber kevir ketin burnu bile kanamak * eger neynoka wî jî di ber kevir bikeve dilê min diperite eğer burnu bile kanarsa yüreğim pareleniyor
neynoka (yekî) li kevir ketin mec burnu kanamak bi
neynoka (yekî) nekirin kapına varmamak
neynoka bûkê bot/m 1. enginar (Cynara scolymus) 2. enginar (bu bitkinin ürünü) m
neynoka pêçiyê ayak parmağı tırnağı
neynokbir m 1. tırnak makası 2. tırnakçı (özelikle padişahların tırnaklarını kesmekte sorumlu kimse)
neynokên (yekî) rakirin (an jî kişandin) (birinin) tırnaklarını sökmek
neynokhilkirî rd tırnakları çekilmiş olan
neynokî rd tırnaksı
neynokkoj rd keskin tırnaklı
neynokpehn rd geniş tırnaklı
neynoksor rd 1. kırmızı tırnaklı, tırnakları ojeli olan 2. mec makyajlı şehir kadını
neynûk bnr neynok
neyşekir n şeker kamışı
neysîz nd hayalet
neyt bnr niyet
ney amûreke mûsîqayî ya pifkirinê ye; bilûr
(navdêr, mê) bilûr, fîq, şimşal, alavek muzîkê ye mirov dike di devê xwe de û pif dikiyê û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derbikevin.
Herwiha: nay.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌ی.
Bide ber: ney-, neyî.
Bide ber: biziq, keman, od, piyano, saz, tembûr.
ji: Ji Proto-aryayî, hevrehên farisî ناى/نى (nay/ney: 1. rûl 2. ney), pehlewî ney/ ned (rûl), sanskrîtî नाड (naḍe: rûl).
: neyî , neyjen, neyjenî, neyjenîtî, neyjentî, neyvan, neyvanî, neyvanîtî, neyvantî
ney- (soranî) wê ne-, wî ne-: neykird (wê /wî nekir), neydezanî (wê /wî nedizanî)Nêzîk, nay-.
Têkildar: nem-, net-, neman-, netan-, neyan-.
Bide ber: ney.
: neyde-
neyam (navdêr, mê) nem, nêm, kêm, tewlis, şilî, ritubat, nem, rewek, tên.
Bikaranîn: Kurmanciya Rihayê
neyan- (Soranî) wan ne-: neyankird (wan nekir), neyandezanî (wan nedizanî)Nêzîk, nayan-.
Têkildar: nem-, net-, ney-, neman-, netan-.
: neyande-
neyar 1. dijmin 2. reqîb *“ji neyaran re, zarê şirîn û pişta hişk”
(navdêr) kesên yan komên dijî hev şerr dikin, dewletên têkiliyên wan bi hev re xirab in, kesa/ê kerbên wê/wî ji kesekê/î vedibin û dixwaze ziyanê bigihîniyê.
Hevwate: dijmin.
Dijwate: heval hevbend hevpeyman hevrê dost yar.
ji: ne + yar.
: neyarî neyartî
neyarane (rengdêr) dijminane, nayarkî, dijminkî, dijminwarî.
ji: neyar +-ane
neyarê xwe nas kirin (biwêj) rewşa xwe û yen li dijî xwe baş nasîn. îro ommet neyare xwe nas nake. xwînmijen xwe heval û hogireri xwe neyar dibîne. mucteba baravî
neyarî 1. dijminî 2. hevrikî
(navdêr, mê) dijminatî, dijberî, reqabet, reqîbî, mixalifî, hisûmet, ne hevaltî, ne dostî, neyarên hev bûn, xisûmet.
Herwiha: neyaratî, neyarîtî, neyartî.
ji: neyar + -î
neyarkî (navdêr, mê) bi neyarî.
ji: neyar +-kî
neyawaş lezgîn, bilez, zû, bipele, xêrayî, pelepel, ne hêdî, ne hêdîka.
ji: ne- +
neyê (lêker) ji hatin.
Herwiha: nehê, nehêt, neyêt.
Dijwate: bêt, bêt, bihêt
neyeksan newekhev
(rengdêr) ne wek hev, ji hev cuda, ne hindî êk
neyeksanî (navdêr, mê) newekhevî.
ji: neyeksan +-î
neyeksanîtî (navdêr, mê) newekhevîtî.
ji: neyeksan +-îtî
neyekser (navdêr, mê) bi wesîteya, nerasterê, nerasterast, binavgîn, neyekserkî, herastere, bi zimnî.
ji: ne- +yeks +-er
neyekserkî (navdêr, mê) neyekser.
ji: ne- +yekser +-kî
neyêm (lêker) ji hatin.
Herwiha: nehêm, neêm (devokî).
Dijwate: têm, dihêm, dêm.
Têkildar: neyê, nehê, neyêyî, nehêyî, neyên, nehên, neyêyn, nehêyn (devokî)Demên din, nayêm, nahêm, naêm, nehatim, nehatime, nehatibûm (devokî)
neyero (Zazaki) (lêker) neyê (neyêt, nehê, nehêt, neyêtin, nehêtin).
ji wêjeyê: Bernameyî Mehmud Kizil ra pey rektorî Zanîngehî Hekarî Prof. Dr. Îbrahim Belenlî qisê kerd. Prof. Dr. Îbrahim Belenlî va, eger yew roj Tirkîya de kurdolojî sey yew şaxî îlmî bîyero akerdiş, ganî laboratuwarî nê Hekarî bo û qisêkerdişî xo inahawa rûmna, “kulturî şarî kurd, şeklî ciwîyayîşî şarî kurd hêna hol na mintiqa de ameyo qorî kerdiş. Semed ke no kultur vînî nebo, ganî cigêrayox hol xebat bikerî. Na xebat encax kesî zanayê eşkenî bikerî, no kar karî merdimanî zanayan o. Ma hewl danî ke ardimî na xebat bikerî. Verî ke merdim bieşko derheqî yew gel de, derheqî yew cemat de karo îlmî bikero, ganî no şar neyero înkar kerdiş. Wext ke yew gel bîyero înkar kerdiş merdim neşkeno na gelî ser xebata îlmî bikero. Ez îta de gazî pîyerê rojnamewananî mintiqa, pîyerê cigêrayoxan kena ke makînayanî xo yê fotograf, hacetanî xo yê vengqeydkerdişî bigerî, şîyerî dewan materyal top bikerî û ma re bîyarî. Ma hedreyî înan re her qede ardim bikeri. Ma heme materyalanî înan bierni û arşîvê xo de qorî bikeri. Ma inahawa eşkenî nê materyalan pêşkêşî kesanî cigêrayoxan û zanayan bikeri.”.
ji: ne- + ameyene
neyî 1. ne heyî (rengdêr) tine, nîn, ne heyî, tune, nî.
Herwiha: tune.
ji: ne + -yî.
Bikaranîn: Lêker: neyî kirin. Navdêr: neyîkirin Rengdêr: neyîkirî.
: neyîtî 2. nebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nebûn
neyî kirin (lêker)(Binihêre:) neyî
neyîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neyî kirin
neyîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neyî
neyînî 1. tiştê ku bersiva wê na ye û ne erê ye; menfî 2. ramana ku aliyê nebûna tiştekî diangêje
(rengdêr) negatîv, ne erênî(navdêr, mê) tinebûn, nebûn, ne hebûn.
Bikaranîn: Lêker: neyînî kirin. Navdêr: neyînîkirin
neyînî kirin (lêker)(Binihêre:) neyînî
neyînîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neyînî
neyîtî (navdêr, mê) rewşa neyîbûnê.
ji: neyî + -tî
neyjen bilûrjen
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê li neyê di xe, lêderê neyê
neyjenî (rengdêr) karê jenîna amêrê neyê
neyne (lêker) (devkî) ew neîne dijwateya bîne anku biîne.
Bide ber: naynin, nayne, neynin, nînin
neynik şûşeya ku mînaka mirovî berevajî dike û mirov xwe tê de dibîne; awêne *“xelq, neynika meriyan e”
1. cama mirov xwe tê re dibîne (navdêr, mê) mirêk, awêne, qotîk, eynik, cama mirov xwe tê re dibîne.
Herwiha: nênik.
Bide ber: neynok, nenik, nînok.
: niwênek, niwandin, mirêkandin, mirêkandî, mirêkî, mirêkîn
neynikfiroş (navdêr, mê) mirêkfiroş, awênefi roş, hêlîfiroş, eyneflroş.
ji: neynik +-firoş
neynikker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê neynik dike, mirêkker, hêlîker.
ji: neynik + -ker
neynin (lêker) (devkî) neînin, nînin, dijwateya anînê anku înanê.
Bide ber: naynin
neynok di hev dan (biwêj) ji bo pevçûn û lihevsorkirine tê gotin. wa ye ew dîsa neynokan di hev didin, xwedê dawiye xêr bike.
neynok nemaye ku xwe pê bixurîne (biwêj) rewşa aborî pir xerab e. bahadîne reşît ketiye rewşek wisa ku neynok nemaye ku xwe pê bixurîne.
neynûk nenîk *“filan kes neynûk tune xwe pê bixwirîne”
neyse (hoker) werhasil, bi kurtî û kurmancîé, axir, a soxîn, de, çawan be jî, tişt nabe, ferq nake, ne xem e.
Herwiha: nêse.
ji: Ji tirkî neyse (çi be jî)
neysizî (navdêr) cin, ecin.
ji wêjeyê: Di şevên zivistanê yên dirêj de dengbêjan stranên Derwêşê Evdî, Siyabend û Xecê, Bêmalê, Mem û Zînê… di odeyên gundan de; û dapîran jî çîrokên pêrî û neysizî û dêw û Kûpkeskan ji neviyên xwe re digotin..
Bide ber: melek, perî
neyvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) neyjen
neyvanî (navdêr, mê) karê neyvanan.
ji: neyvan + -î
neyar hostile, ennemy
m. enemy, opponent, foe
neyarî (f.) hostility
neyêyî (also neyê) Divê tu li vir pir hişyar bî da ku neyêyî xapandin.‘You should be very careful here not to be deceived.’
neyînî negative
(f.) negation, negative
f. destitution
neynik mirror
f. mirror
neynok f. fingernail, toenail
neynûk (f.) finger or toe nail
=neynok
=neynok
neyar Feind
Feind/in
Gegner/n
Rivale/in
neyarî Feindschaft
neyek niemand
neyînî negative
verneinend
neynik Spiegel
neynuk Fingernagel
Klaue
neynûk Fingernagel
Nagel
neynûkbir Nagelschere
neysizî Dämon
Geist
Phantasiegestalt
ney m. muz. neye m.
neyaksan rd. zid, vera, dustever
neyar rd. dismen, nêyar, dusman, dismen
neyarane rd. dismenkî. dismenane, nêyarane, nêyarkî
neyarî m. dismenîye, nêyarîye, dismenêni, nêyarênî m.
neyarî kirin lg. nêyarîye kerdene, dismenîye kerdene
neyarkî rd. dismenkî. nêyarane, dismenane, nêyarkî
neyçe m. neyike, neyçeye, neyçike m.
neyekser n. bi sêweyêde sergirewte, nêrasterast, zimnen
neyînî rd. nêyî, menfî, negatîf
neyînî kirin lg. nêyînî kerdene, nêyî kerdene, nêyînayene
neyînîtî m. nêyîyîye, negatîfîye, nêyîyênî m.
neyîrin lng. . zere pê vêsayene, bi ver kewtene, heyfê xo cîrê ameyene
neyjen m/n. neyrînitox, neycî n.
neyjenandin lg. neye rînitene, neye pirodayene. *li neyê xistin lg. neye rînitene, neye pirodayene
neynik m. ayîne, lîlik, hilî, qutîye, ayne n.
neynika raçavkirinê n. ayîneyê nîyadayisî, qutîya pawitisî, ayîneyê ewnîyayisî, n.
neynikfiros m/n. ayînerotox, lîlikrotox, hilîrotox n.
neynok m. nenûg, nenig, nengû, nenik n.
neynok birin lg. . nenûg birnayene
neynokbir m. nenûgbir, meqesê nenûgan, nenikbi m.
neynokê bûkê m. bot. engînare m., angînar n.
neynokî rd. nenûgên
neynûk m. nenûg, nenig, nengû, nenik n.
neyseker n. bot. qamîsê sekirî, sîramek, qamîssekir n.
ney buna [zamir]
bunu [zamir]
ney- wê ne-
wî ne-: neygirt wê / wî negirt, neysend wê / wî nestand, neyxwênd wê / wî nexwend
neyan- wan ne-: neyangirt wan negirt, neyansend wan nestand, neyanxwênd wan nexwend
neyande- wan nedi-: neyandegirt wan nedigirt, neyandesend wan nedistand, neyandexwênd wan nedixwend
neyane- bn neyande-
neyar neyar, dijmin
neyde- wê nedi-
wî ne-: neydegirt wê / wî nedigirt, neydesend wê / wî nedistand, neydexwênd wê / wî nedixwend
neye- bn neyde-
neyî neyî, ya ku nîne
ne-erênî, negasyon, negatîv