Encamên lêgerînê
newa (i) m çare
newa (ii) m neva, ezgi, melodi
newa (iii) n 1. nevi, tür 2. tarz
newa (iv) rd/nd yakıştırmaca, doğru olmayan, yalan
newa kirin l/gh rol kesmek
newadar rd ezgili, melodik, nağmeli
newakirin m rol kesme
newal erd/m 1. vadi, koyak 2. dere (iki dağ arasındaki uzun çukur) 3. dere
newal (i) m bahşiş
newala waweylo nd Gayya
newalik m 1. vadicik 2. derecik
newalîn rd bahşişle ilgili
newalok erd/m 1. küçük vadi 2. çatak 3. dere, küçük dere
newamdar rd borçsuz, borcu olmayan kimse
newamdarî m borçsuzluk
newamdarîtî m borçsuzluk
newan rd hayvanların yavrularını sütten kesmesip ilgisini kalması
newan bûn l/ngh hayvanın yavrusunu sütten kesmesip ona ilgisiz kalmak
newandin m miyavlatma
l/gh miyavlatmak
newar m kasset, bant
newaswasok rd evhamsız
newat rd sahipsiz, kimi kimsesiz * tu newat herî sahipsiz gidesin, ölesin
newayende nd/nt bestekâr
newayendetî m bestekârlık
newayîn m tekzip
newaz rd/nt kıskanç
newaz bûn kıskanç olmak
newaze harika, mükemmel
newazî m kıskançlık
newazî kirin kıskançlık yapmak
newa 1. dengên ahengdar 2. dengên mûsîqayî
(navdêr, mê) awaz, melodî, selîqe, beste, arya, dengê muzîk û stranan.
Bide ber: çewa, dewa, hewa, rewa, zewa.
ji: jiari, hevreha farisî نوا (neva), pehlewî nipek, avestayî nivek- ji ni- (jêr > binere niştin) + vek-, veç- (gotin > binere awaz) ji Proto-hindûewropî wekʷ- (gotin).
Bikaranîn: Lêker: newa kirin. Navdêr: newakirin Rengdêr: newakirî.
: newayî.
ji wêjeyê: newaya mutrib û çengê fîxan avête xerçengê Were saqî heta kengê neşûyîn dil ji vê jengê
newa kirin (lêker)(Binihêre:) newa
newadar (rengdêr) awazdar, melodîk, murxdar, awazî.
ji: newa +-dar
newakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye newa kirin
newakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) newa
newal cihokên kûr *“av ji çiyan diherike, li newalan belav dibe”
(navdêr, mê) gelî (bi taybetî yên biçûk), co, robarê biçûk.
Herwiha: nehal, nihal, niwal, newalok, nuwal.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌وال.
Hevwate: gelî, dol, wadî, best (cobar û cihê wê yê ku bi giştî havînan ava wan diçe) , cobar , seqlan, şag.
ji: Herwiha nehal/nihal jiarami ܢܚܠܐ (nexal), hevreha îbrî נחל (naxal). Herwiha bide ber aramî ܢܗܪܐ (nehra: ro, robar) yan ji erebî انهار (enhar) ku pirrjimara نهر (nehr: çem, ro, robar) e. Hevreha îbranî נהר (nahar), ugarîtî ??? (n-h-r), akadî ?? (narû), hemû ji proto-samî. Heman peyv wek نهر (nehr) derbasî farisî bûye û wek nehir ketiye tirkî jî. Guherîna h/w (bo nimûne hinda/winda) û l/r (bo nimûne bilûl/bilûr) di kurdî de du diyardeyên berbelav in. Herwiha bo ketina herfên bideng ji destpêka peyvên ji erebî di kurdî de bide ber emîr > mîr, Îbrahîm > Birahîm..
ji wêjeyê: Herçî tivingvanên qenc in, wê di serê şikêr, rizde, zinar û serîyên bilind de bisekinin û peyayên din wê di çewrik, kortik, şîp, şikêf, newal û mesîlan de bigerin. Keçik dibê Feqî, heyran, bejna min kin e, lo, ne dirêj e/Li ser gaz û mesîlan û newalan ji xwe re, lo, şax davêje. jêder.
: newalî, newalk, newalok
newal xalî ye, rovî walî ye (biwêj) yen behez ku li hember wan kes tune be, xwe tiştekî zêde dihesibînin. newal xalî ye, rovî walî ye. cme ku kes lê tune be, di ser wî re tu kes tune ye.
newalî (navdêr, mê) rewşa newalbûnê.
ji: newal + -î
newalk (navdêr, mê) newalên biçûk.
Herwiha: nehalik nehalok nihalik nihalk nihalok newalik newalok niwalik niwalk niwalok.
ji: newal + -k
newamdar (rengdêr) nedeyndar, neqerzdar.
ji: ne- +wam +-dar
newamdarî (navdêr, mê) nedeyndarî.
ji: ne- +wam +-darî
newamdaritî (navdêr, mê) nedeyndarîtî, neqerzdarîtî.
ji: newamdar +-itî
newar (navdêr, mê) kaset, band, şelît, şerît, amûra ku deng yan wêne yan jî herdu li ser tên tomarkirin: newar teyibê, newara vîdyoyê, şelîte.
Bide ber: newa.
: newarî, newarxwer, newarxwerk
newarî (navdêr, mê) rewşa newarbûnê.
ji: newar + -î
newaswasok (navdêr, mê) bêdilwas, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas.
ji: ne- +waswas +-ok
neway (Zazaki) (hejmar). Bi kurmancî: not, 90Hijmarên sade yên kirdkî, sifir, yew, di, hîrê, çar, panc, şeş, hewt, heşt, new, des, yewendes, diwês, hîrês, çarês, pancês, şîyês, hewtês, heştês, newês, vîst, hîris, çewres, pancas, şeştî, hewtay, heştay, neway, se, hezar, milyon, milyar
newayî (navdêr, mê) rewşa newabûnê.
ji: newa + -yî
newa melody, tune
newal (f.) valley
f. valley
newaze perfect, fantastic, great.
newa m. terane, melodî, awaze, naxme m.
newadar rd. teraneyin, awazin, melodîk, naxmeyin, awazdar
newal m. cog. cêvî, dole, gelîye, çeta, dale, newale, dalike m.
m. dere, derxur, neqeb n.
newalok m. dere, derxur, neqeb n.
newandin lg. mîyawknayene, nîyawknayene, mîyawnayene
m. mîyawknayis, nîyawknayis, mîyawnayis n.
newaze rd. harika, harîqa
neway doksan
newayin doksanıncı
newa newa, awaz, melodî, stiran
neba
rehet, xweş, tişta/ê li gor dilê mirovî
newandin nizmandin, daînan, da-anîn, anîn xwarê, nizm kirin
newaxwên stiranbêj, newaxwîn, awazxwîn
newazişt nazdarî, xweşkirina dilê kesekî bi gotinên pir xweş yên ne tam li gor rastiyê