Encamên lêgerînê
ne (I) navê tîpa hifdehemîn a alfabeya Tırkî ye (II) 1. çi (di wateya 'kîjan tiştî' de) *ne ekersen onu biçersin tu çi biçînî tu dê wî biçinî 2. çi, he (baneşana ku di rewşa pirsê de şaşwaziyê dinimîne) *ne, yıkıldı ha! çi, pelişî he! *ne, geldi mi? çi, hate? 3. çi, hema (bi dema hevedudanî ya şert daxwazê re, her tişt) *ne görse ister çi bibîne dixwaze 4. çi (bi awayê piranî, gelek tişt) *neler söylüyor? çi tiştan dibêje? 5. çi (di şûna 'kîjan' de) *ne gün gelecekler? dê çi roj bên? rd 6. çi (bi riya pirsê, îtirazkirinê dinimîne) *sen ne karışıyorsun? tu çi têkilî pê diki? (an jî tu çi têkilî dibî) rd/h 7. çi (di şûna çawa, çitoyê de) *bu ne kıyafet? ev çi qiyafet e? rd 8. çi (ji bo rewşa şaşwazî an jî pirbûn û zêdebûna tiştekî) *ne sıcak, ne sıcak! çi germ e, çi germ e heyra! *ne ilginç adam! çi mirovekî seyr e! h 9. çi (ji te re), (jê re) çi *zahmeti ben çekiyorum, sana ne? ez zehmetê dikişinim çi ji te re ye? 10. Çi, kusa, kusa b
(I) navê tîpa hifdehemîn a alfabeya Tirkî ye (II) 1. çi (di wateya 'kîjan tiştî' de) *ne ekersen onu biçersin tu çi biçînî tu dê wî biçinî c 2. çi, he (baneşana ku di rewşa pirsê de şaşwaziyê dinimîne) *ne, yıkıldı ha! çi, pelişî he! *ne, geldi mi? çi, hate? b 3. çi, hema (bi dema hevedudanî ya şert daxwazê re, her tişt) *ne görse ister çi bibine dixwaze c 4. çi (bi awayê piranî, gelek tişt) *neler söylüyor? çi tiştan dibêje? 15. çi (di şûna 'kîjan' de) *ne gün gelecekler? dê çi roj bên? rd 6. çi (bi riya pirsê, îtirazkirinê dinimîne) *sen ne karışıyorsun? tu çi têkilî pê diki? (an jî tu çi têkilî dibi) rd/h 7. çi (di şûna çawa, çitoyê de) *bu ne kıyafet? ev çi qiyafet e? rd 8. çi (ji bo rewşa şaşwazî an jî pirbûn û zêdebûna tiştekî) *ne sıcak, ne sıcak! çi germ e, çi germ e heyra! *ne ilginç adam! çi mirovekî seyr e! h 9. çi, (jê re) çi *zahmeti ben çekiyorum, sana ne? ez zehmetê dikişinim çi ji te re ye? 10. çi, kusa, kusa b
Ne, kurtebêja neonê kim.
Ne, kurtebêja neonê kim
Ne, kurtebêja neonê kîm
1. çi (di wateya Ôkîjan tiştî’ de) * ne ekersen onu biçersin tu çi biçînî tu dê wî biçinî c 2. çi, he (baneşana ku di rewşa pirsê de şaşwaziyê dinimîne) * ne, yıkıldı ha! çi, pelişî he! * ne, geldi mi? çi, hate?b 3. çi, hema (bi dema hevedudanî ya şert daxwazê re, her tişt) * ne görse ister çi bibîne dixwaze c 4. çi (bi awayê piranî, gelek tişt) * neler söylüyor? çi tiştan dibêje? c 5. çi (di şûna Ôkîjan’ de) * ne gün gelecekler? dê çi roj bên?rd 6. çi (bi riya pirsê, îtirazkirinê dinimîne) * sen ne karışıyorsun? tu çi têkilî pê dikî? (an jî tu çi têkilî dibî) rd/h 7. çi (di şûna çawa, çitoyê de) * bu ne kıyafet? ev çi qiyafet e?rd 8. çi (ji bo rewşa şaşwazî an jî pirbûn û zêdebûna tiştekî) * ne sıcak, ne sıcak! çi germ e, çi germ e heyra! * ne ilginç adam! çi mirovekî seyr e! h 9. çi (jê re), (jê re) çi * zahmeti ben çekiyorum, sana ne? ez zehmetê dikişînim çi ji te re ye? 10. çi, kusa, kusab
ne (i) navê tîpa hifdehemîn a alfabeya Tirkî ye
ne ... ne ... ne tişt e, ne îş e (ji bo rewşa pirbûn, xweşikbûn û hwd. dinimîne) *ne eşya ne eşya! ne îşê eşya ye!
ne tişt e, ne îş e (ji bo rewşa pirbûn, xweşikbûn û hwd. dinimîne) *ne eşya ne eşya! ne îşê eşya ye!
ne ala çi baş e *gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder ku were baş e, ku neyê dê heqê xwe winda bike *ne âlâ memleket welatê me çi jê, welatê çimejê
baş e *gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder ku were baş e, ku neyê dê heqê xwe winda bike
ne âlâ baş e * gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder ku were baş e, ku neyê dê heqê xwe winda bike
ne âlâ memleket welatê me çi jê, welatê çimejê
welatê me çi jê, welatê çimejê
ne âlem çi meriv î *sen ne âlem çocuksun ! tu çi meriv î kuro!
çi meriv î *sen ne âlem çocuksun! tu çi meriv î kuro!
çi meriv î * sen ne âlem çocuksun ! tu çi meriv î kuro!
ne âlemde? di çi halî de ye, çawan e? *oralar ne âlemde? ew der di çi halî de ne?
di çi halî de ye, çawan e? *oralar ne âlemde? ew der di çi halî de ne?
di çi halî de ye, çawan e? * oralar ne âlemde? ew der di çi halî de ne?
ne alıp veremiyor? derdê (yekî) çi ye ku belaya xwe di (we) dide?, çi ji (we) dixwaze?, daweya çi dike ji (we)?, çima ji (yekî) venagerin? (ji bo kesê ku bela xwe di mirov dide, museletê mirov dibe) *bu herif sizden ne alıp veremiyor a niha derdê wî çi ye ku bela xwe di we daye
derdê (yekî) çi ye ku belaya xwe di (we) dide?, çi ji (we) dixwaze?, daweya çi dike ji (we)?, çima ji (yekî) venagerin? (ji bo kesê ku bela xwe di mirov dide, museletê mirov dibe) *bu herif sizden ne alıp veremiyor a niha derdê wî çi ye ku bela xwe di we daye
derdê (yekî) çi ye ku belaya xwe di (we) dide?, çi ji (we) dixwaze?, daweya çi dike ji (we)?, çima ji (yekî) venagerin? (ji bo kesê ku bela xwe di mirov dide, museletê mirov dibe) * bu herif sizden ne alıp veremiyor a niha derdê wî çi ye ku bela xwe di we daye
ne altını bırakmak ne üstünü ser û bin kirin, ne serî hiştin ne binî, ne gund hiştin ne bajar *geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü em hingî geriyan me ne serê bajêr hişt ne binî
ser û bin kirin, ne serî hiştin ne binî, ne gund hiştin ne bajar *geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü em hingî geriyan me ne serê bajêr hişt ne binî
ne arar (veya onda ... ne gezer) pê re çi dike?, ji ku heye? *onda para ne arar pere pê re çi dike?
ne arar (veya onda ... ne gezer) pê re çi dike?, ji ku heye? *onda para ne arar pere pê re çi dike?
pê re çi dike?, ji ku heye? * onda para ne arar pere pê re çi dike? (herhangi bir yerde)
ne arıyor (herhangi bir yerde) (yek) li (cihekî) çi dike, (yek) lê çi dike? (yek) li çi digere? *sen burda ne arıyorsun, çabuk eve git tu li virê çi di kî zû here malê
ne arıyor? (yek) li (cihekî) çi dike, (yek) lê çi dike? (yek) li çi digere? *sen burda ne arıyorsun, çabuk eve git tu li virê çi di kî zû here malê
(yek) li (cihekî) çi dike, (yek) lê çi dike? (yek) li çi digere? * sen burda ne arıyorsun, çabuk eve git tu li virê çi dikî zû here malê
ne biçim? ji teba?, çawa?
ji teba?, çawa?
ji teba?, çawa?
ne buyrulur? de îcar binêre, de (te) dît, de îcar hûnê ji vî re çi bibêjin? *yaptıklarını gördünüz, şimdi buna ne buyuracaksınız? de we kirên wî dîtin, hûnê îcar çi bibêjin?
de îcar binêre, de (te) dît, de îcar hûnê ji vî re çi bibêjin? *yaptıklarını gördünüz, şimdi buna ne buyuracaksınız? de we kirên wî dîtin, hûnê îcar çi bibêjin?
de îcar binêre, de (te) dît, de îcar hûnê ji vî re çi bibêjin? * yaptıklarını gördünüz, şimdi buna ne buyuracaksınız? de we kirên wî dîtin, hûnê îcar çi bibêjin?
ne çare çare hew e, hew e, hew ji me tê
çare hew e, hew e, hew ji me tê
çare hew e, hew e, hew ji me tê
ne çiçektir, biliriz me hêka (yekî) deqandiye, me sihêtiya (yekî) kiriye
me hêka (yekî) deqandiye, me sihêtiya (yekî) kiriye
me hêka (yekî) deqandiye, me sihêtiya (yekî) kiriye
ne çıkar 1) ka çi bû?, çi qewimî?, qey çi bû? çi zerara (wî) heye? *dar günde birinden üç beş kuruş almışım ne çıkar? di roja teng de çar pênç qiruş me ji yekî stend ka çi bû? 2) ka çi jê derê? 3) ka wê çi jê çêbibe?
1) ka çi bû?, çi qewimî?, qey çi bû? çi zerara (wî) heye? *dar günde birinden üç beş kuruş almışım ne çıkar? di roja teng de çar pênç qiruş me ji yekî stend ka çi bû? 2) ka çi jê derê? 3) ka wê çi jê çêbibe?
1) ka çi bû?, çi qewimî?, qey çi bû? çi zerara (wî) heye? * dar günde birinden üç beş kuruş almışım ne çıkar? di roja teng de çar pênç qiruş me ji yekî stend ka çi bû? 2) ka çi jê derê? 3) ka wê çi jê çêbibe?
ne dağda bağım var, ne çakaldan davam agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune
agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune
agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê de tune
ne de olsa çawa be jî, hema çawa be jî *ne de olsa baban çawa be (jî) bavê te ye
çawa be jî, hema çawa be jî *ne de olsa baban çawa be (jî) bavê te ye
çawa be jî, hema çawa be jî * ne de olsa baban çawa be (jî) bavê te ye
ne dedim de ka min çi got ku... ma min çi got ku *ne dedim de seni dinlemedim ma min çi got ku min li te guhdari nekir
ka min çi got ku... ma min çi got ku *ne dedim de seni dinlemedim ma min çi got ku min li te guhdarî nekir
ka min çi got ku... ma min çi got ku * ne dedim de seni dinlemedim ma min çi got ku min li te guhdarî nekir
ne demek 1) ev çi ye?, ew çi ye *bu kelime ne demek? ev peyv çi ye? 2) çi gotin, ew çi ye *seni öyle gönderir miyiz, sonra halk bize ne der? ma em wisa te verê dikin, paşê xelk ji me re çi bibêje?
1) ev çi ye?, ew çi ye *bu kelime ne demek? ev peyv çi ye? 2) çi gotin, ew çi ye *seni öyle gönderir miyiz, sonra halk bize ne der? ma em wisa te verê dikin, paşê xelk ji me re çi bibêje?
1) ev çi ye?, ew çi ye * bu kelime ne demek? ev peyv çi ye? 2) çi gotin, ew çi ye * seni öyle gönderir miyiz, sonra halk bize ne der? ma em wisa te verê dikin, paşê xelk ji me re çi bibêje?
ne demek olsun ew çi ye îcar
ew çi ye îcar
ew çi ye îcar
ne demeye 1) ji ber çi, ji bo çi, çi re 2) tê çi maneyê, dixwazî bibêjî çi *sözü ne demeye getiriyorsun? yanê tu dixwazî bibêjî çi?
1) ji ber çi, ji bo çi, çi re 2) tê çi maneyê, dixwazî bibêjî çi *sözü ne demeye getiriyorsun? yanê tu dixwazî bibêjî çi?
1) ji ber çi, ji bo çi, çi re 2) tê çi maneyê, dixwazî bibêjî çi * sözü ne demeye getiriyorsun? yanê tu dixwazî bibêjî çi?
ne denir! (veya ne dersin) ma êdî tu dê çi bibêjî! ka êdî tuyê bibêjî çi!, êdî çi ma!
ma êdî tu dê çi bibêjî! ka êdî tuyê bibêjî çi!, êdî çi ma!
ma êdî tu dê çi bibêjî! ka êdî tuyê bibêjî çi!, êdî çi ma!
ne denli her çendî, her çiqas *şaşkınlığı ne denli büyük olursa olsun oranın güzelliği daha büyüktü şaşwaziya di wî çendî mezin be, bila mezin be bedewiya wê derê hîn mezin bû
her çendî, her çiqas *şaşkınlığı ne denli büyük olursa olsun oranın güzelliği daha büyüktü şaşwaziya di wî çendî mezin be, bila mezin be bedewiya wê derê hîn mezin bû
her çendî, her çiqas * şaşkınlığı ne denli büyük olursa olsun oranın güzelliği daha büyüktü şaşwaziya di wî çendî mezin be, bila mezin be bedewiya wê derê hîn mezin bû
ne dese beğenirsin çi bibêje baş e *kız bize ne dese beğenirsin? keçik ji me re çi bibêje baş e?
ne dese beğenirsin çi bibêje baş e *kız bize ne dese beğenirsin? keçik ji me re çi bibêje baş e?
çi bibêje baş e * kız bize ne dese beğenirsin? keçik ji me re çi bibêje baş e?
ne diye? çima, ka ji bo çi, seba çi
çima, ka ji bo çi, seba çi
çima, ka ji bo çi, seba çi
ne ekersen onu biçersin tu çi biçînî tu dê wî biçinî, tu çi biçînî tu dê wî hilînî, tu çi bikî tûr tu dê wî derinî, tu çi biçînî di kodikê de wê dibînî, çi biçînî wî diçinî
tu çi biçînî tu dê wî biçinî, tu çi biçînî tu dê wî hilînî, tu çi bikî tûr tu dê wî derinî, tu çi biçînî di kodikê de wê dibînî, çi biçînî wî diçinî
tu çi biçînî tu dê wî biçinî, tu çi biçînî tu dê wî hilînî, tu çi bikî tûr tu dê wî derînî, tu çi biçînî di kodikê de wê dibînî, çi biçînî wî diçinî
ne fayda çi feyde ye êdî, feydeya çi halê çi
çi feyde ye êdî, feydeya çi halê çi
çi feyde ye êdî, feydeya çi halê çi
ne gezer li ku, ka li ku, çi dike, ...a çi halê çi *burada böyle şeyler ne gezer tiştê wisa li vir çi dikin *kâr mı, ne gezer efendim kara çi, halê çi
li ku, ka li ku, çi dike, ...a çi halê çi *burada böyle şeyler ne gezer tiştê wisa li vir çi dikin *kâr mı, ne gezer efendim kara çi, halê çi
li ku, ka li ku, çi dike, ...a çi halê çi * burada böyle şeyler ne gezer tiştê wisa li vir çi dikin * kâr mı, ne gezer efendim kara çi, halê çi
ne gibi? wekî çi?, bi çi awayî?
wekî çi?, bi çi awayî?
wekî çi?, bi çi awayî?
ne gözle bakmak bi çi çavî lê nihêrtin, bi çi çavî lê mêzandin *bana ne gözle baktığını gördün te dît bê bi çi çavî li min dinêrin
bi çi çavî lê nihêrtin, bi çi çavî lê mêzandin *bana ne gözle baktığını gördün te dît bê bi çi çavî li min dinêrin
bi çi çavî lê nihêrtin, bi çi çavî lê mêzandin * bana ne gözle baktığını gördün te dît bê bi çi çavî li min dinêrin
ne güne duruyor? 1) (ew) ji çi re ye?, (ew) ji bo çi ye? *onu götürecek kimse yokmuş, peki biz ne güne duruyoruz ê ku wê bibin tune ne, baş e em ji çi re ne? 2) bihêlin çi rojî?, ji çi rojî re dihêlin?
1) (ew) ji çi re ye?, (ew) ji bo çi ye? *onu götürecek kimse yokmuş, peki biz ne güne duruyoruz ê ku wê bibin tune ne, baş e em ji çi re ne? 2) bihêlin çi rojî?, ji çi rojî re dihêlin?
1) (ew) ji çi re ye?, (ew) ji bo çi ye? * onu götürecek kimse yokmuş, peki biz ne güne duruyoruz ê ku wê bibin tune ne, baş e em ji çi re ne? 2) bihêlin çi rojî?, ji çi rojî re dihêlin?
ne günlere kaldık! ev çi zeman e!, em ketin çi halî!
ev çi zeman e!, em ketin çi halî!
ev çi zeman e!, em ketin çi halî!
ne haber? çawan e?, çito ye?, çer e?, çawa ye?
çawan e?, çito ye?, çer e?, çawa ye?
çawan e?, çito ye?, çer e?, çawa ye?
ne hacet çi hewce (pê) ye
çi hewce (pê) ye
çi hewce (pê) ye
ne haddine! jê zêde ye! *böyle yazı yazmak onun ne haddine! jê zêde ye kare wiha nivîsaran binivîse!
jê zêde ye! *böyle yazı yazmak onun ne haddine! jê zêde ye kare wiha nivîsaran binivîse!
jê zêde ye! * böyle yazı yazmak onun ne haddine! jê zêde ye kare wiha nivîsaran binivîse!
ne halde? di çi halî de?, di çi rewşî de?
di çi halî de?, di çi rewşî de?
di çi halî de?, di çi rewşî de?
ne hali varsa görsün çi tê serê wî bila bê serê wî, çi pê dibe bila pê bibe
çi tê serê wî bila bê serê wî, çi pê dibe bila pê bibe
çi tê serê wî bila bê serê wî, çi pê dibe bila pê bibe
ne hikmetse (hikmettir) çi hîkmet e, çi hikmeta Rebê alemê ye
ne hikmetse (ne hikmettir) çi hîkmet e, çi hikmeta Rebê alemê ye
çi hîkmet e, çi hikmeta Rebê alemê ye
ne idiği belirsiz netû, bêtûte, kes nizane bê kî ye, kes nizane kî ye, ji ku ye
netû, bêtûte, kes nizane bê kî ye, kes nizane kî ye, ji ku ye
netû, bêtûte, kes nizane bê kî ye, kes nizane kî ye, ji ku ye
ne imiş? ka çi ye?, ka qîmeta wî çi ye?
ka çi ye?, ka qîmeta wî çi ye?
ka çi ye?, ka qîmeta wî çi ye?
ne ise her çi be, êdî çi be
her çi be, êdî çi be
her çi be, êdî çi be
ne işi var buralarda? çi karê wî li van deran heye? qey mera bavê wî li vira şikestiye?
çi karê wî li van deran heye? qey mera bavê wî li vira şikestiye?
çi karê wî li van deran heye? qey mera bavê wî li vira şikestiye?
ne istiyorsun? tu çi dixwazî?, tu doza (an jî daweya) çi dikî?
tu çi dixwazî?, tu doza (an jî daweya) çi dikî?
tu çi dixwazî?, tu doza (an jî daweya) çi dikî?
ne iyi ! baş bû !
ne iyi ki axiş
axiş
axiş
ne iyi! baş bû!
baş bû!
ne kadar 1) çi qas, çi qeder, çend, çendî, çendîn (çendahiyê dinimîne) *ne kadar kalacaksın? tu dê çiqas bimînî? *bu elbise ne kadar? ev cil bi çiqasî ye? 2) çiqas, çendî (gelek, pir) *su ne kadar sıcak! av çiqas germ e! 3) çiqas, çendî *ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz hûn çiqas bixebitin jî hûn nagihîjine wê
1) çi qas, çi qeder, çend, çendî, çendîn (çendahiyê dinimîne) *ne kadar kalacaksın? tu dê çiqas bimînî? *bu elbise ne kadar? ev cil bi çiqasî ye? 2) çiqas, çendî (gelek, pir) *su ne kadar sıcak! av çiqas germ e! 3) çiqas, çendî *ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz hûn çiqas bixebitin jî hûn nagihîjine wê
1) çi qas, çi qeder, çend, çendî, çendîn (çendahiyê dinimîne) * ne kadar kalacaksın? tu dê çiqas bimînî? * bu elbise ne kadar? ev cil bi çiqasî ye? 2) çiqas, çendî (gelek, pir) * su ne kadar sıcak! av çiqas germ e! 3) çiqas, çendî * ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz hûn çiqas bixebitin jî hûn nagihîjine wê
ne kadar olsa çawa be, hema çito be, çilo be *ne kadar olsa annen çito be diya te ye
çawa be, hema çito be, çilo be *ne kadar olsa annen çito be diya te ye
çawa be, hema çito be, çilo be * ne kadar olsa annen çito be diya te ye
ne köre ışık ne sağıra davul ne çıra ji koran re ne dahol ji keran re
ne çira ji koran re ne dahol ji keran re
ne çira ji koran re ne dahol ji keran re
ne lâzım çi îşê te pê ketiye, ji te re çi ye
ne lehte ne alehte ne elenî ne selenî
ne elenî ne selenî
ne elenî ne selenî
ne mal olduğunu biliriz em pê zanin bê çi tişt e, em pê zanin ku çi mal e, em zanin ku ew çi teba ye
em pê zanin bê çi tişt e, em pê zanin ku çi mal e, em zanin ku ew çi teba ye
em pê zanin bê çi tişt e, em pê zanin ku çi mal e, em zanin ku ew çi teba ye
ne mene çi tişt e, çi teba ye
çi tişt e, çi teba ye
çi tişt e, çi teba ye
ne mümkün ne mimkûn e
ne mimkûn e
ne mimkûn e
ne münasebet! tişta wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!
tişt wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!
tiştê wisa ka dibe! çi eleqeya (wî) pê ye!
ne mutlu ki xweşbextane ku
xweşbextane ku
xweşbextane ku
ne o? ew çi ye?, çi dibe?, çi diqewime?
ew çi ye?, çi dibe?, çi diqewime?
ew çi ye?, çi dibe?, çi diqewime?
ne oda var ne ocak ne cih e ne war e (ji bo rewşa kesê xizan a perişan)
ne cih e ne war e (ji bo rewşa kesê xizan a perişan)
ne olacak! 1) wê çi be!, tuyê çi bikî! *ne olacak kenarın dilberî wê çi be, gula taxê 2) qey çi bûye, çi qîmeta (wî) heye *ne olacak, görevimizi yaptık qey çi bûye, me erka xwe anî cih
1) wê çi be!, tuyê çi bikî! *ne olacak kenarın dilberî wê çi be, gula taxê 2) qey çi bûye, çi qîmeta (wî) heye *ne olacak, görevimizi yaptık qey çi bûye, me erka xwe anî cih
1) wê çi be!, tuyê çi bikî! * ne olacak kenarın dilberî wê çi be, gula taxê 2) qey çi bûye, çi qîmeta (wî) heye * ne olacak, görevimizi yaptık qey çi bûye, me erka xwe anî cih
ne olduğunu bilememek (yek) xwe nedîtin (ji bo şaşwazbûnê)
(yek) xwe nedîtin (ji bo şaşwazbûnê)
(yek) xwe nedîtin (ji bo şaşwazbûnê)
ne oldum delisi olmak ne dîtin û dîtin, ji serê xwe derketin
ne dîtin û dîtin, ji serê xwe derketin
ne dîtin û dîtin, ji serê xwe derketin
ne olma çi bûn, çer bûn
çi bûn, çer bûn
çi bûn, çer bûn
ne olur (veya ne olursa, ne olursunuz) çi dibe?, çi dibû? qey çi dibe? *ne olursunuz beni de götürünüz çi dibe min jî bibin
çi dibe?, çi dibû? qey çi dibe? *ne olursunuz beni de götürünüz çi dibe min jî bibin
çi dibe?, çi dibû? qey çi dibe? * ne olursunuz beni de götürünüz çi dibe min jî bibin
ne olur ne olmaz çi dibe çi nabe
çi dibe çi nabe
çi dibe çi nabe
ne olursa olsun çi dibe bila bibe, her çi jî bibe
çi dibe bila bibe, her çi jî bibe
çi dibe bila bibe, her çi jî bibe
ne oluyor? te çi ye?, xêr e? çi bûye bi te?
te çi ye?, xêr e? çi bûye bi te?
te çi ye?, xêr e? çi bûye bi te?
ne pahasına olursa olsun li ser (yekî) çi qas rûnê, li ser (min) çiqas bibe mal jî, serê (yekî) tê here jî
li ser (yekî) çi qas rûnê, li ser (min) çiqas bibe mal jî, serê (yekî) tê here jî
li ser (yekî) çi qas rûnê, li ser (min) çiqas bibe mal jî, serê (yekî) tê here jî
ne sakala minnet ne bıyığa dixwim nan û avê hilnaynim mineta mala bavê (kesê ku mineta xelkê nake ser xwe)
dixwim nan û avê hilnaynim mineta mala bavê (kesê ku mineta xelkê nake ser xwe)
ne şamının şekeri ne arabın zekeri (veya yüzü) ne şekirê Şamê ne jî rûyê Ereb
ne şekirê şamê ne jî rûyê Ereb
ne ses ne seda ne deng e ne beng e, ne his c ne pis e
ne deng e ne beng e, ne his e ne pis e
ne deng e ne beng e, ne his e ne pis e
ne şeytanı gör ne kulluvahı oku ne şeytan bibîne ne jî lenet lê bîne, ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne
ne şeytan bibine ne jî lenet lê bîne, ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne
ne şeytanı gör ne kulluvahı oku ne şeytan bibîne ne jî lenet lê bîne, ne li mezelan razê ne jî xewnên giran bibîne
ne sıklıkla Bi çi sixletî? Bi çi gurayî?
ne şiş yansın ne kebab ne bist ne kebab, ne şîş ne kebab
ne bist ne kebab, ne şîş ne kebab
ne söylüyorsun? 1) a niha tu çi dibêjî?, nika hişê te li serê te ye? 2) bera?, a niha bera ye?, ana rast e?
1) a niha tu çi dibêjî?, nika hişê te li serê te ye? 2) bera?, a niha bera ye?, ana rast e?
1) a niha tu çi dibêjî?, nika hişê te li serê te ye? 2) bera?, a niha bera ye?, ana rast e?
ne sularda? di çi rewşê de ye, di çi halî de ye? *kovaladığınız iş ne sularda? ew kare ku hûn li pey bûn, di çi halî de ye?
di çi rewşê de ye, di çi halî de ye? *kovaladığınız iş ne sularda? ew kare ku hûn li pey bûn, di çi halî de ye?
di çi rewşê de ye, di çi halî de ye? * kovaladığınız iş ne sularda? ew karê ku hûn li pey bûn, di çi halî de ye?
ne umduk ne bulduk li ku der bû li ku zer bû
li ku der bû li ku zer bû
li ku der bû li ku zer bû
ne vakit kengê h
kengê h
ne var (ne var ki) lê belê, ema, lê * ne varki senin bu dediklerini kabul etmem imkansız lê belê ez nikarim van gotinê te qebûl bikim
ne var ki lê belê, ema, lê *ne varki senin bu dediklerini kabul etmem imkansız lê bele ez nikarim van gotinê te qebûl bikim
lê belê, ema, lê *ne varki senin bu dediklerini kabul etmem imkansız lê bele ez nikarim van gotinê te qebûl bikim
ne var ne yok 1) çi heye çi tune? (ji bo pirskirina hal û wextê yekî) 2) çi heye çi tune (tevahiya hebûnê) *ne var ne yok hepsini yükleyin çi heye çi tune tevan bar bikin
1) çi heye çi tune? (ji bo pirskirina hal û wextê yekî) 2) çi heye çi tune (tevahiya hebûnê) *ne var ne yok hepsini yükleyin çi heye çi tune tevan bar bikin
1) çi heye çi tune? (ji bo pirskirina hal û wextê yekî) 2) çi heye çi tune (tevahiya hebûnê) * ne var ne yok hepsini yükleyin çi heye çi tune tevan bar bikin
ne yaparsın ki (veya ne yapmalı ki) çi feyde ku, tu dê êdî çi bikî
çi feyde ku, tu dê êdî çi bikî
çi feyde ku, tu dê êdî çi bikî
ne yapıp yapıp çi bikî bike, çi dikî bike *seni ne yapıp yapıp memlekete göndereceğim ez çi bikim bikim ez dê te bişînim memleket
çi bikî bike, çi dikî bike *seni ne yapıp yapıp memlekete göndereceğim ez çi bikim bikim ez dê te bişînim memleket
çi bikî bike, çi dikî bike * seni ne yapıp yapıp memlekete göndereceğim ez çi bikim bikim ez dê te bişînim memleket
ne yapsa yeri olmak jê ketin aqilan
jê ketin aqilan
jê ketin aqilan
ne yardan geçer ne serden serê (yekî) tê here jî
ne yârdan geçer ne serden serê (yekî) tê here jî
serê (yekî) tê here jî
ne yazık ki cihê daxê ye, çi heyf û mixabin ku, heyfa (min) li wê heyfê, bedbextane ku
cihê daxê ye, çi heyf û mixabin ku, heyfa (min) li wê heyfê, bedbextane ku
cihê daxê ye, çi heyf û mixabin ku, heyfa (min) li wê heyfê, bedbextane ku
ne yüzle bi çi rûyî
bi çi rûyî
bi çi rûyî
ne zaman kengê, kîngê /i
kengê, kîngê h
ne... ne 1. ne... ne (dijraberê hem... hem e) *ne gelin ne damat ne zava ne bûk 2. ne... ne (di rewşa şert daxwaz û wekî wan de) *ne sen ne ben, bu işe karışmasaydık böyle olmazdı eger ne min ne jî te, têkilî bi vî tiştî nekira wiha nedibû 3. ne... ne (gava ku bê serê du rengdêran, wateya navinciya her du rengdêran dide) *ne sıcak ne soğuk ne germ e ne jî sar e
1. ne... ne (dijraberê hem... hem e) *ne gelin ne damat ne zava ne bûk 2. ne... ne (di rewşa şert daxwaz û wekî wan de) *ne sen ne ben, bu işe karışmasaydık böyle olmazdı eger ne min ne jî te, têkilî bi vî tiştî nekira wiha nedibû 3. ne... ne (gava ku bê serê du rengdêran, wateya navinciya her du rengdêran dide) *ne sıcak ne soğuk ne germe ne jî sar e g
1. ne... ne (dijraberê hem... hem e) * ne gelin ne damat ne zava ne bûk 2. ne... ne (di rewşa şert daxwaz û wekî wan de) * ne sen ne ben, bu işe karışmasaydık böyle olmazdı eger ne min ne jî te, têkilî bi vî tiştî nekira wiha nedibû 3. ne... ne (gava ku bê serê du rengdêran, wateya navinciya her du rengdêran dide) * ne sıcak ne soğuk ne germe ne jî sar e g
ne... ne ... ne... ne ne tişt e, ne îş e (ji bo rewşa pirbûn, xweşikbûn û hwd. dinimîne) * ne eşya ne eşya! ne îşê eşya ye!
ne... ne altını bırakmak ne... ne üstünü ser û bin kirin, ne serî hiştin ne binî, ne gund hiştin ne bajar * geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü em hingî geriyan me ne serê bajêr hişt ne binî (tavşan boku gibi)
ne... ne kokar ne... ne bulaşır ne kara (wî) digihîje meriv ne zerara (wî)
ne... ne oda var ne... ne ocak ne cih e ne war e (ji bo rewşa kesê xizan û perîşan)
ne... ne sakala minnet ne... ne bıyığa d ixwim nan û avê hilnaynim mineta mala bavê (kesê ku mineta xelkê nake ser xwe)
ne... ne Şamın’ın şekeri ne... ne arab’ın zekeri (veya yüzü) ne şekirê Şamê ne jî rûyê Ereb
ne... ne şiş yansın ne... ne kebab ne bist ne kebab, ne şîş ne kebab
nebat riwek, nebat n
riwek, nebat n
riwek, nebat n
nebatat 1. (piraniya nebat e) riwek 2. riweknasî, botanîk m
1. (piraniya nebat e) riwek 2. riweknasî, botanîk m
1. (piraniya nebat e) riwek 2. riweknasî, botanîkm
nebatat bahçesi bexçeyê riwekan
bexçeyê riwekan
bexçeyê riwekan
nebati riwekî, nebatî rd
riwekî, nebatî rd
nebatî riwekî, nebatîrd
nebati şeker qend
qend
nebatî şeker qend
nebati yağ rûnê nebat, rûnê riwekan
rûnê nebat, rûnê riwekan
nebatî yağ rûnê nebat, rûnê riwekan
nebbaş gorşêlîn, gornebaş n
gorşêlîn, gornebaş n
gorşêlîn, gornebaş n
nebevi nebewî (tiştê ku bi Hz. Muhemed re têkildar e, xweserî wî ye) rd
nebevî nebewî (tiştê ku bi Hz. Muhemed re têkildar e, xweserî wî ye) rd
nebewî (tiştê ku bi Hz. Muhemed re têkildar e, xweserî wî ye) rd
nebi pêxember, nebî, Nuh
pêxember, nebî Nuh
pêxember, nebîn Nuh
nebiden kalma ê wexta Nûh Pêxember e *Nuh Nebi'den kalma bir ceket saqoyek ku ji wexta Nûh Pêxember maye
ê wexta Nûh Pêxember e *Nuh Nebi'den kalma bir ceket saqoyek ku ji wexta Nûh Pêxember maye
ê ji wexta Nuh pêxember e (tiştê pir kevnbûyî)
ê wexta Nûh Pêxember e * Nuh Nebi’den kalma bir ceket saqoyek ku ji wexta Nûh Pêxember maye
nebula pêwr ast/m
pêwr ast/m
pêwr ast/m
nebülöz ewrewî, nebula ast/m
ewrewî, nebula ast/m
ewrewî, nebûla ast/m
nebze 1. piç, hin, weş 2. bnr bir nebze m
1. piç, hin, weş 2. bnr bir nebze m
1. piç, hin, weş 2. bnr bir nebze m
necabet torinî, nîjadpakî m
torinî, nîjadpakî m
torînî, nîjadpakî m
necaset 1. pîsî 2. ters, pîsî n
1. pîsî 2. ters, pîsî n
1. pîsî 2. ters, pîsî n
necat rizgarî, xelasî, felat m
rizgarî, xelasî, felat m
rizgarî, xelasî, felatm
necat bulmak rizgar bûn, xelas bûn, filitîn
rizgar bûn, xelas bûn, filitîn
rizgar bûn, xelas bûn, filitîn
nece bi kîjan zimanî, bi çi zimanî *bu adam nece konuşuyor? ev mêrik bi kîjan zimanî dipeyîve? h
bi kîjan zimanî, bi çi zimanî *bu adam nece konuşuyor? ev mêrik bi kîjan zimanî dipeyîve? h
bi kîjan zimanî, bi çi zimanî * bu adam nece konuşuyor? ev mêrik bi kîjan zimanî dipeyîve? h
necef taşı necef jeo/m
necef jeo/m
necef jeo/m
neci çi ye, bi çi mijûl e, bi çi emel dike *anne benim babam neciydi? dayê bavê min bi çi kari mijûl dibû? Nd
çi ye, bi çi mijûl e, bi çi emel dike *anne benim babam neciydi? dayê bavê min bi çi karî mijûl dibû? nd
çi ye, bi çi mijûl e, bi çi emel dike * anne benim babam neciydi? dayê bavê min bi çi karî mijûl dibû? nd
neci oluyor! çi pê ye!, çai îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye! *sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak! ji te re çi ye, tu li karê ber xwe binêre!
neci oluyur! çi pê ye!, çi îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye! *sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak! ji te re çi ye, tu li karê ber xwe binêre!
çi pê ye!, çi îşê (wê) ye!, îşê (wî) çi pê ketiye!, jê re çi ye! * sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak! ji te re çi ye, tu li karê ber xwe binêre!
necip torin, nîjadpak, necîb nd
torin, nîjadpak, necîb nd
torin, nîjadpak, necîb nd
nedamet poşmanî m
poşmanî m
poşmanîm
nedamet duymak (veya getirmek) lê poşman bûn, poşman bûn
nedamet duymak (veya nedamet getirmek) lê poşman bûn, poşman bûn
lê poşman bûn, poşman bûn
nedametle bi poşmanî, bi dilekî kor poşman h
bi poşmanî, bi dilekî kor poşman h
bi poşmanî, bi dilekî kor poşman h
nedbe cihê birînê nd
cihê birînê nd
cihê birînê nd
neden 1. sedem, eger, sebeb, seb, ûşt m 2. çima, çira h *bunu neden yaptın? te çima ev kir? 3. sedem, eger, sebeb (tiştê ku bandor li heyînekê dike, dibe sedemê çêbûna wê) fel/m
1. sedem, eger, sebeb, seb, ûştm 2. çima, çira h * bunu neden yaptın? te çima ev kir? 3. sedem, eger, sebeb (tiştê ku bandor li heyînekê dike, dibe sedemê çêbûna wê) fel/m
neden bilimi 1. etiyolojî fel 2. etiyolojî bj/m
1. etiyolojî fel 2. etiyolojî bj/m
neden böyle çima wisa
neden ise bnr nedense
bnr nedense
bnr nedense
neden olmak bûn sedem, bûn sebeb
bûn sedem, bûn sebeb
neden sonra qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê *neden sonra başını kaldırdı bana baktı qasek bi şûn de serê xwe rakir li min nihêrî
pir di pey de, gelek bi şûn de
qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê *neden sonra başını kaldırdı bana baktı qasek bi şûn de serê xwe rakir li min nihêrt
pir di pey de, gelek bi şûn de
di pey de, pişt re, bi dûv re *neden sonra adını öğrendim di pey de ez navê wî hîn bûm
pir di pey de, gelek bi şûn de
di pey de, pişt re, bi dûv re * neden sonra adını öğrendim di pey de ez navê wî hîn bûm
neden sonra qasek bi şûn de, qederek bi şûn de, piştî bîskekê * neden sonra başını kaldırdı bana baktı qasek bi şûn de serê xwe rakir li min fed kirî
nedeniyle ji ber, ji ber sedemê, seba, bi ûcba, bi ûşta h
ji ber, ji ber sedemê, seba, bi ûcba, bi ûşta h
nedenli bisedem, bisebeb rd
bisedem, bisebebrd
nedensiz bisedem û bêsedem, cihê tune
nedenli nedensiz bisedem û bêsedem, cihê tune
nedense ji ber çi be, ji bo çi be *nedense elini ona vermek istemedi bê ji ber çi be, destê xwe nedayê h
ji ber çi be, ji bo çi be * nedense elini ona vermek istemedi bê ji ber çi be, destê xwe nedayê h
nedensel sedemî, egerî, sebebî rd
sedemî, egerî, sebebî rd
nedensellik sedemîtî rd
sedemîtîrd
nedensellik ilkesi regeza sedemîtiyê
regeza sedemîtiyê
nedensiz 1. bêeger, bêsedem, bêsebeb rd 2. cihê beredayî, cihê tune h
1. bêeger, bêsedem, bêsebeb rd 2. cihê beredayî, cihê tune h
nedim 1. hogir, heval 2. kesê ku bi gotinên xweş mirovên xweymeqamên bilind dide kenandin, kêfa wan tîne nd/nt
1. hogir, heval 2. kesê ku bi gotinên xweş mirovên xweymeqamên bilind dide kenandin, kêfa wan tîne nd/nt
nedime 1.jin 2. hevala jin (jina ku ji jineke din re hevaltî dike) m
1. jin 2. hevala jin (jina ku ji jineke din re hevaltî dike) m
nedir ki 1) ev jî heye *nedir ki onların sözlerini pek dinlemez ev jî heye ku bi gotina wan nake 2) ji bo çi, çima,
1) ev jî heye *nedir ki onların sözlerini pek dinlemez ev jî heye ku bi gotina wan nake 2) ji bo çi, çima,
1) ev jî heye * nedir ki onların sözlerini pek dinlemez ev jî heye ku bi gotina wan nake 2) ji bo çi, çima,
nedret firkayî, hindikî m
firkayî, hindikîm
nedret kesp etmek firk bûn, kêm bûn
firk bûn, kêm bûn
nefaset xweşbûnî m
xweşbûnî m
nefer 1. kes nd/nt 2. leşker, esker, nefer (leşkerê bêrutbe) Işk/nd
1. kes nd/nt 2. leşker, esker, nefer (leşkerê bêrutbe) lşk/nd
nefes 1. henase, bêhn, bîn, hilm, nefes 2. pif (li gorî wê baweriya ku ji xwe re kirine micir, bi pifkirinê başkirina nexweş) 3. hilm, nefes (hilma ku li cixare, qelûn û tiştê wisa tê xistin) *sigaradan bir nefes almak istedim min xwest ku ez hilmek li cixareyê bixim 4. nefs (ji bo heyîna candar) *evde dört nefes daha var li malê çar nefsên din jî hene 5. helbestên Bektaşî û Alewîtiyê m
1. henase, bêhn, bîn, hilm, nefes 2. pif (li gorî wê baweriya ku ji xwe re kirine micir, bi pifkirinê başkirina nexweş) 3. hilm, nefes (hilma ku li cixare, qelûn û tiştê wisa tê xistin) * sigaradan bir nefes almak istedim min xwest ku ez hilmek li cixareyê bixim 4. nefs (ji bo heyîna candar) * evde dört nefes daha var li malê çar nefsên din jî hene 5. helbestên Bektaşî û Alewîtiyêm
nefes aldırmamak bêhn nedan (yekî), bêatlebûn
bêhn nedan (yekî), bêatlebûn
nefes alıp vermek bâtına xwe dan û stendin, bêhna xwe girtin û berdan
bêhna xwe dan û stendin, bêhna xwe girtin û berdan
nefes almak 1) henase stendin, bêhn girtin, nefes stendin 2) bêhna xwe dan, bêhn vedan, bêhna xwe berdan 3) bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn 4) bêhna (yekî) çûn û hatin, nefes dan û stendin
1) henase stendin, bêhn girtin, nefes stendin 2) bêhna xwe dan, bêhn vedan, bêhna xwe berdan 3) bêhna (yekî) derketin, dilê (yekî) rihet bûn 4) bêhna (yekî) çûn û hatin, nefes dan û stendin
nefes borusu bnr soluk borusu
bnr soluk borusu
nefes çekmek 1)hilm lê xistin (ji bo tiştê mîna cigareyê) 2)esrar kişandin
1) hilm lê xistin (ji bo tiştê mîna cigareyê) 2) esrar kişandin
nefes darlığı bêhntengî, tengasiya nefesê
bêhntengî, tengasiya nefesê
nefes etmek pif kirin (yekî), pif kirin dora (yekî)
nefes nefese bêhnepişk, helkehelk, helkûhelk
bêhnepişk, helkehelk, helkûhelk
nefes nefese kalmak 1) bêhnepişk bi ber (yekî) ketin, bêhnepişk pê ketin, helkehelk bi ber (yekî) ketin, helkehelk pê ketin 2) bi zorê gihîştin (tiştekî)
1) bêhnepişk bi ber (yekî) ketin, bêhnepişk pê ketin, helkehelk bi ber (yekî) ketin, helkehelk pê ketin 2) bi zorê gihîştin (tiştekî)
nefes tüketmek bêhn lê çikîn, bêhn li xwe çikandin
bêhn lê çikîn, bêhn li xwe çikandin
nefesi daralmak 1) bêhna (yekî) teng bûn 2) bêhna (yekî) teng bûn, bêhna (yekî) çikîn (ji bo acizbûnê)
nefesi durmak 1) bêhna (yekî) sekinin, nefesa (yekî) sekinîn, bêhna (yekî) neçûn nehatin (mirin) 2) ecêb lê çêbûn
1) bêhna (yekî) sekinîn, nefesa (yekî) sekinîn, bêhna (yekî) neçûn nehatin (mirin) 2) ecêb lê çêbûn
nefesi kesilmek 1) bêhna (yekî) çikîn, nefesa (yekî) çikîn 2) bêhna (yekî) çikîn (ji ber tiştekî, aciz bûn)
nefesi tutulmak bêhna (yekî) hatin girtin
nefesini tüketmek qirika xwe qetandin, qirika (yekî) ziwa bûn
qirika xwe qetandin, qirika (yekî) ziwa bûn
nefesleme pifkirin m
pifkirin m
nefeslemek 1. pifkirin 2. pifkirin (pifkirina ji bo başkirinê) l/gh
1. pif kirin 2. pif kirin (pifkirina ji bo başkirinê) l/gh
nefeslenmek bênha xwe dan, bêhna xwe vedan l/bw
bênha xwe dan, bêhna xwe vedan l/bw
nefesli hinasedar, binefes rd
hinasedar, binefesrd
nefesli çalgı amûra bayî, amûra fûyî mzk
amûra bayî, amûra fûyî mzk
nefeslik 1. bêhnek (bi qasî bêhnekê) 2. fame, kulek m
1. bêhnek (bi qasî bêhnekê) 2. fame, kulek m
nefessi daralmak 1) bêhna (yekî) teng bûn 2) bêhna (yekî) teng bûn, bêhna (yekî) çikîn (ji bo acizbûnê)
nefessi kesilmek 1) bêhna (yekî) çikîn, nefesa (yekî) çikîn 2) bêhna (yekî) çikîn (ji ber tiştekî, aciz bûn)
nefessi tutulmak bêhna (yekî) hatin girtin
nefessiz bêhenase, bênefes rd!
bêhenase, bênefes rd/
nefha 1. bêhna xweş 2. sir, wez, sirwe m
nefir nefir (cure boruya ku ji qiloç tê çêkirin) m
nefîr (cure boruya ku ji qiloç tê çêkirin) m
nefis (I) 1. xwe, nefs *insan yanlız nefsini düşünmemeli divê ku mirov tenê li xwe nefikire 2. çil, micêz, nefs (tevahiya pêwistiyên mirov ên mîna xwarin û vexwarinê) m (II) pir xweş, zor ciwan rd
1. xwe, nefs * insan yanlız nefsini düşünmemeli divê ku mirov tenê li xwe nefikire 2. çil, micêz, nefs (tevahiya pêwistiyên mirov ên mîna xwarin û vexwarinê)m
nefis (ii) pir xweş, zor ciwan rd
nefis mücadelesi keftelefta bi nefsa xwe re, karina bi nefsa canê xwe re
keftelefta bi nefsa xwe re, karîna bi nefsa canê xwe re
nefiy 1. mişextî, nefî 2. neyînî rz/m
1. mişextî, nefî 2. neyînî rz/m
nefiy edilmek bnr nefyedilmek
bnr nefyedilmek
nefiy etmek bnr nefyetmek
bnr nefyetmek
nefret 1. nifrîn, nefret *ona nefretim büyük nefreta min jê re pir e 2. bîz, zehl, kerx, kift, sî *şimdi bu satırları büyük bir nefretle, iç bulantısı ile yazıyorum nika ez van rêzan bi kift û kerxeke mezin dinivîsim m
1. nifrîn, nefret * ona nefretim büyük nefreta min jê re pir e 2. bîz, zehl, kerx, kift, sî * şimdi bu satırları büyük bir nefretle, iç bulantısı ile yazıyorum nika ez van rêzan bi kift û kerxeke mezin dinivîsimm
nefret etmek 1) nefrîn kirin, nefret kirin 2. kiftê (yekî) jê çûn, siyê (yekî) jê çûn, kerxa (yekî) jê çûn, bîz jê kirin, ruhê (yekî) jê çûn (an jî hatin, zehl kirin, jê vereşîn
1) nefrîn kirin, nefret kirin 2. kiftê (yekî) jê çûn, siyê (yekî) jê çûn, kerxa (yekî) jê çûn, bîz jê kirin, ruhê (yekî) jê çûn (an jî hatin, zehl kirin, jê vereşîn
nefret uyandırmak nefret jê girtin
nefret jê girtin
nefrit nefrit, kêmgirtina gurçikan bj/m
nefrît, kêmgirtina gurçikan bj/m
nefsani çilanî, gêndîtî, nefsanî rd
nefsanî çilanî, gêndîtî, nefsanî rd
nefsaniye t nefsaniyet, dijminayî, kudurandina kînê m
nefsaniyet nefsaniyet, dijminayî, kudurandina kînê m
nefse etmek pif kirin (yekî), pif kirin dora (yekî)
nefsi gêndî rd
nefsî gêndî rd
nefsine düşkün çil, çilek, nefsek, eyarkoj, destodevo
çil, çilek, nefsek, eyarkoj, destodevo
nefsine düşkün olmak bi nefsa xwe nesekinîn
bi nefsa xwe nesekinîn
nefsine hakim olmak bi nefsa xwe karin, nefsa xwe bi xwe ragirtin, bi nefsa xwe sekinîn, karibûna bi nefsa xwe, bi xwe karibûn, ji nefsa xwe re serdest bûn
bi nefsa xwe karîn, nefsa xwe bi xwe ragirtin, bi nefsa xwe sekinîn, karibûna bi nefsa xwe, bi xwe karibûn, ji nefsa xwe re serdest bûn
nefsine uymak bi xebera nefsa xwe kirin, bi nefsa xwe nikaribûn
bi xebera nefsa xwe kirin, bi nefsa xwe nikaribûn (bir şey yapmayı)
nefsine yedirmemek nefsmezinatî kirin
nefsmezinatî kirin
nefsini köreltmek nefsa xwe şikandin, nefsa xwe kor kirin
nefsa xwe şikandin, nefsa xwe kor kirin
nefsiyet gêndîş m
gêndîş m
neft 1. neft 2. neft, rûnê neftê m
1. neft 2. neft, rûnê neftê m
neft yağı bnr neft
bnr neft
nefti neftî, keskê tarî (keskê girtî yê nêzî reş) rd
neftî neftî, keskê tarî (keskê girtî yê nêzî reş) rd
neftileşme neftîbûn m
neftîleşme neftîbûn m
neftileşmek neftî bûn l/ngh
neftîleşmek neftî bûn l/ngh
nefyedilmek 1. hatin mişextkirin, hatin nefîkirin 2. hatin neyînîkirin rz l/tb
1. hatin mişextkirin, hatin nefîkirin 2. hatin neyînîkirin rz l/tb
nefyetme 1. mişextkirin, nefîkirin 2. neyînîkirin rz/m
1. mişextkirin, nefîkirin 2. neyînîkirin rz/m
nefyetmek 1. mişext kirin, nefî kirin 2. neyînî kirin rz l/gh
1. mişext kirin, nefî kirin 2. neyînî kirin rz l/gh
negatif 1. neyînî, negatîf 2. kêmek, negatîf mat/fiz 3. negatîf (filmê negatîf) rd
1. neyînî, negatîf 2. kêmek, negatîf mat/fiz 3. negatîf (fîlmê negatîf)rd
negatif büyüklük meziniya negatîf
meziniya negatîf
negatif sayı hejmara kêmek, hejmara negatîf
hejmara kêmek, hejmara negatîf
nehari neharî (xwendekarê ku bi roj diçe dibistanê, ne leylî ye) rd
neharî neharî (xwendekarê ku bi roj diçe dibistanê, ne leylî ye) rd
nehir ro m, robar m, çem n
ro m, robar m, çemn
nehir gemisi keştiya çeman
keştiya çeman
nehir kıyısı kersaxa çem, devçem, berçem
kersaxa çem, devçem, berçem
nehir roman bnr ırmak roman
bnr ırmak roman
nehir yatağı besterobar, avro erd/m
besterobar, avro erd/m
nehiy qedexekirin, men'ekirin m
qedexekirin, men’ekirin m
nekahet berexêrbûn (berexêrbûna piştî nexweşînê) m
berexêrbûn (berexêrbûna piştî nexweşînê)m
nekahet devresi heyama berexêrbûnê
heyama berexêrbûnê
nekahet döneminde olmak pizdan avêtin
pizdan avêtin
nekbet 1. bêsiudî, bêtalihî 2. bnr düşkünlük m
1. bêsiudî, bêtalihî 2. bnr düşkünlük m
nekes nekes, çikûs rd
nekes, çikûs rd
nekeslik nekesi, cikûstî m
nekesî, cikûstî m
nekre nuktebaz, nuktedan rd
nuktebaz, nuktedan rd
nektar 1. nêktar (di mîtolojiya yewnanan de vexurika Xwedê ya ku kesê jê vexwe nemir dibe) 2. bnr bal özü
1. nêktar (di mîtolojiya yewnanan de vexurika Xwedê ya ku kesê jê vexwe nemir dibe) 2. bnr bal özü
neler çi *bu gün neler gördük me îro çi dîtin
çi *bu gün neler gördük me îro çi dîtin
çi * bu gün neler gördük me îro çi dîtin
neler de neler, maydanozlu köfteler çi heye çi tune, hûnê ji xwe re ecêbmayî bimînin
çi heye çi tune, hûnê ji xwe re ecêbmayî bimînin
çi heye çi tune, hûnê ji xwe re ecêbmayî bimînin
nem 1. nem, hêm, hêw, kam, xenam (hilm û gulma di hewayê de) 2. hêmî, hêwî, hit, rewa, nedawî (tiştê ku piçek şil e) 3. piş, tewlîs, rewa (ji bo axê) m
1. nem, hêm, hêw, kam, xenam (hilm û gulma di hewayê de) 2. hêmî, hêwî, hît, rewa, nedawî (tiştê ku piçek şil e) 3. piş, tewlîs, rewa (ji bo axê)m
nem kapmak şik birin (tiştekî)
şik birin (tiştekî)
nema 1. mezinbûn, zêdebûn, werarbûn 2. riba, faiz m
1. mezinbûn, zêdebûn, werarbûn 2. riba, faîz m
nemalandırmak zêde kirin, werar dan l/gh
zêde kirin, werar dan l/gh
nemalanmak 1. zêde bûn (bi faîzê) l/ngh 2. xwe xweyî kirin (mec) l/bw
1. zêde bûn (bi faîzê) l/ngh 2. xwe xweyî kirin (mec) l/bw
nemçe Nemsa (navê Awistirya) m
Nemsa (navê Awistirya) m
nemçeker 1. higroskop (aletê ku nema li hewayê dipîve) m 2. hîgroskopîk rd
1. hîgroskop (aletê ku nema li hewayê dipîve) m 2. hîgroskopîk rd
nemcil hîdrofîl, hêmîhez rd
hîdrofil, hêmîhez rd
nemdenetir hîgrostat fiz/m neme
hîgrostat fiz/m
neme lazım (veya neme gerek) 1) ji min re çi, çi ji min re, min çi jê ye *hırs, hiddet neme gerek hêrs û şidet ji min re çi ye 2) a rast, em a rast bibêjin *neme lâzım adam hiç bir kusurda bulunmadı a rast, tu qisûra camêr çênebû
neme lazım (veya neme gerek) 1) ji min re çi, çi ji min re, min çi jê ye *hırs, hiddet neme gerek hêrs û şidet ji min re çi ye 2) a rast, em a rast bibêjin *neme lâzım adam hiç bir kusurda bulunmadı a rast, tu qisûra camêr çênebû
1) ji min re çi, çi ji min re, min çi jê ye * hırs, hiddet neme gerek hêrs û şidet ji min re çi ye 2) a rast, em a rast bibêjin * neme lâzım adam hiç bir kusurda bulunmadı a rast, tu qisûra camêr çênebû
neme lâzımcı bnr neme lâzımcı
minçijê, çiminjê rd
çijimin
neme lâzımcılık minçijêtî, çiminjêtî m
minçijêtî, çiminjêtî m
neme yönelim hîgrotrophîzm biy/m
hîgrotrophizm biy/m
nemelazımcı bnr neme lâzımcı
nemf nîmf zo/m
nîmf zo/m
nemlendirici 1. nermker *nemlendirici krem melhema nermker 2. hêmîker, hêwîker (ji bo klîmayan) rd
1. nermker * nemlendirici krem melhema nermker 2. hêmîker, hêwîker (ji bo klîmayan) rd
nemlendirme hêmîkirin, hêwîkirin m
hêmîkirin, hêwîkirin m
nemlendirmek hêmî kirin, hêwî kirin l/gh
hêmî kirin, hêwî kirin l/gh
nemleniş hêmîbûyîn, hêwîbûyîn m
hêmîbûyîn, hêwîbûyîn m
nemlenme hêmîbûn, hêwîbûn m
hêmîbûn, hêwîbûn m
nemlenmek 1. hêwî bûn, hêmî bûn, hît bûn 2.tewlis bûn, piş bûn (ji bo erd û zeviyan) 3.ter bûn, şil bûn *şeker nemlenmiş şekir şil bûye *dikkat et barut nemlenmesin hay jê be barûd ter nebe l/ngh
1. hêwî bûn, hêmî bûn, hît bûn 2. tewlis bûn, piş bûn (ji bo erd û zeviyan) 3. ter bûn, şil bûn * şeker nemlenmiş şekir şil bûye * dikkat et barut nemlenmesin hay jê be barûd ter nebe l/ngh
nemletme hêwîkirin, hêmîkirin m
hêwîkirin, hêmîkirin m
nemletmek hêwî kirin, hêmî kirin l/gh
hêwî kirin, hêmî kirin l/gh
nemli 1. hêmî, hêwî, nedawî *onun nemli saçları yüzüme değdi porê wê yê hêmî li rûyê min ketin 2. rewadar, birewa (ji bo xakê) 3. kamçokî, hêmî, kamdar, nemdar, birutûbet 4. şolî, şêlû (ji bo çavê şil û bikelegirî) r
1. hêmî, hêwî, nedawî * onun nemli saçları yüzüme değdi porê wê yê hêmî li rûyê min ketin 2. rewadar, birewa (ji bo xakê) 3. kamçokî, hêmî, kamdar, nemdar, birutûbet 4. şolî, şêlû (ji bo çavê şil û bikelegirî)rd
nemli nemli hêmî hêmî, şil şil
hêmî hêmî, şil şil
nemlilik 1. hêmîtî, hêwîthi, nedawîthi 2. rewadarî 3. kamdarî, nemdarî m
1. hêmîtî, hêwîthi, nedawîthi 2. rewadarî 3. kamdarî, nemdarî m
nemölçer hêmîpîv, nempîv, rewapîv, kampîv, hîgrometre m
hêmîpîv, nempîv, rewapîv, kampîv, hîgrometre m
nemrut fîrewn (ji bo kesê zalim û dilhişk) rd
fîrewn (ji bo kesê zalim û dilhişk) rd
nemse bnr Nemçe
bnr Nemçe
nemsiz 1. bêkam, nehêmî, bêhît, bênem 2. bêtewlis, bêpiş, bêrewa (ji bo erd û zeviyan) rd
1. bêkam, nehêmî, bêhît, bênem 2. bêtewlis, bêpiş, bêrewa (ji bo erd û zeviyan) rd
nene 1. dê, da 2. dapîr, pir, pîrik m
1. dê, da 2. dapîr, pîr, pîrik m
nene lâzım çi îşê te pê ketiye, ji te re çi ye
çi îşê te pê ketiye, ji te re çi ye
nenecik pîrik m
pîrik m
neodim neodîm, elementeke ku hejmara wê ya atomî 60, giraniya wê ya atomî 144,3 û siftiya wê 6,96 e; kurtebêja wê Nd ye kîm/m
neodîm, elementeke ku hejmara wê ya atomî 60, giraniya wê ya atomî 144,3 û siftiya wê 6,96 e; kurtebêja wê Nd ye kîm/m
neojen neojen jeo nd/rd
neojen jeo nd/rd
neolitik neolîtîk dîr/rd
neolîtîk dîr/rd
neolojizm neolojîzm, peyva ku nû tê çêkirin r'z/ih
neolojîzm, peyva ku nû tê çêkirin rz/m
neon 1. neon, elementeke ku nimroya wê ya atomî 10, giraniya wê ya atomî 20,2, siftiya wê 07 û û di hewayê de pir kêm peyde dibe; kurtebêja we Ne ye kîm/m 2. lambaya neonê nd
1. neon, elementeke ku nimroya wê ya atomî 10, giraniya wê ya atomî 20,2, siftiya wê 07 û û di hewayê de pir kêm peyde dibe; kurtebêja wê Ne ye kîm/m 2. lambaya neonê nd
neoplâzma 1. neoplazma, raçînka ku ji nû ve çêdibe 2. ûr bj/n
1. neoplazma, raçînka ku ji nû ve çêdibe 2. ûr bj/n
neozoik neozoîk jeo/rd
neozoîk jeo/rd
neptün Neptun; gerestêrka heştemîn e ku nêzî rojê ye) m
Neptûn; gerestêrka heştemîn e ku nêzî rojê ye) m
neptünyum neptunyûm, elementeke radyoaktîf ku nimroya wê ya atomî 93, giraniya wê ya atomî jî 239 ye; kurtebêja Np ye kîm/m
neptunyûm, elementeke radyoaktîf ku nimroya wê ya atomî 93, giraniya wê ya atomî jî 239 ye; kurtebêja Np ye kîm/m
nerde li ku, li ku derê *Ozan nerede? Ozan li ku ye?
li ku, li ku derê * Ozan nerede? Ozan li ku ye? h
nerden ji ku, ji ku derê *nerden geliyorsun? tu ji ku têyî? h
ji ku, ji ku derê * nerden geliyorsun? tu ji ku têyî? h
nerdesin tu li ku yî? Li ku yî? Li ku derê yî? Tu li ku derê yî?
nerdeyse bnr neredeyse
bnr neredeyse
nere 1. ku, ko (di wateya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih) *bu nerenin resmi ev resmê ku ye? *buranın nere olduğunu biliyor musun? tu zanî ev ku der e? 2. ku der (ji bo bedenê, di wateya çiyê te, ku derê te de) *neren ağrıyor? ku derê te diêşe?
1. ku, ko (di wateya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih) * bu nerenin resmi ev resmê ku ye? * buranın nere olduğunu biliyor musun? tu zanî ev ku der e? 2. ku der (ji bo bedenê, di wateya çiyê te, ku derê te de) * neren ağrıyor? ku derê te diêşe? c
nerede 1) li ku ye, li ku derê ye *okul nerede? dibistan li ku ye? 2) ka li ku, de kanê *size sözümona hislerimi yazacaktım, nerede? xwedêgiravî min dê ji we re pêjn û hîsên xwe binivisanda, ka li ku?
li ku, li ku derê (hokera der û cih, ku tê wateya li kîjan cihî) *babası onu nerede görmüş? bavê wê li ku ew dîtiye? h
li ku, li ku derê (hokera der û cih, ku tê wateya li kîjan cihî) * babası onu nerede görmüş? bavê wê li ku ew dîtiye? h
1) li ku ye, li ku derê ye * okul nerede? dibistan li ku ye? 2) ka li ku, de kanê * size sözümona hislerimi yazacaktım, nerede? xwedêgiravî min dê ji we re pêjn û hîsên xwe binivisanda, ka li ku?
nerede ... nerede ... li ku... li ku (cihêtiya wesfî ya di navbera tiştan de, an jî dûrahiya di navbera wan de dinimîne) *nerede sen, nerede o, aranızda dağlar kadar fark var tu li ku, ew li ku, di navbera we de bi qandî çiyayekî ferq heye
nerede akşam orada sabah ne cih e ne war e, li ku bim li wê me
nerede bu bolluk ka ew hebûn, ka ew bolixî
ka ew hebûn, ka ew bolixî
nerede hareket, orada bereket hereket li ba bereket e
hereket li ba bereket e
nerede ise bnr neredeyse
bnr neredeyse
nerede kaldı ka, ka li ku ma *senin Filozofluğun nerede kaldı? ka fîlozofiya te li ku ma?
ka, ka li ku ma * senin filozofluğun nerede kaldı? ka fîlozofiya te li ku ma?
nerede kaldı ki ku de, îcar *kendisi bilmez, nerede kaldı ki başkasına öğretsin ew bi xwe nizane, ku de îcar hînî wê bike
ku de, îcar * kendisi bilmez, nerede kaldı ki başkasına öğretsin ew bi xwe nizane, ku de îcar hînî wê bike
nerede, ... nerede li ku... li ku (cihêtiya wesfî ya di navbera tiştan de, an jî dûrahiya di navbera wan de dinimîne) * nerede sen, nerede o, aranızda dağlar kadar fark var tu li ku, ew li ku, di navbera we de bi qandî çiyayekî ferq heye
neredede akşam orada sabah ne cih e ne war e, li ku bim li wê me
nereden 1) ku de, ji ku de, ji ku derê de *taş nereden geldi? kevir ji ku de hat? 2) ku de, ji ku de (di wateya çawa, bi çi awayî de) *bu iş nereden hatırınıza geldi? ev kar ji ku de kete bîra we? den
ji ku, ji ku derê, ji ku de (hokera der û cih ku tê wateya ji kîjan aliyî) *araba nereden geldi? erebe ji ku de hat?/ı
ji ku, ji ku derê, ji ku de (hokera der û cih ku tê wateya ji kîjan aliyî) * araba nereden geldi? erebe ji ku de hat?h
1) ku de, ji ku de, ji ku derê de * taş nereden geldi? kevir ji ku de hat? 2) ku de, ji ku de (di wateya çawa, bi çi awayî de) * bu iş nereden hatırınıza geldi? ev kar ji ku de kete bîra we? den
nereden nereye 1) (ew) li ku (ev) li ku 2) ji ku (...) ku, ji ku derê (...) ku dere *nereden nereye geldik em ji ku hatin ku
neredeyse hema mabû, pir nema bû, hema hema *neredeyse düşecekti hema mabû bikeve, pir nemabû ku bikeve h
hema mabû, pir nema bû, hema hema * neredeyse düşecekti hema mabû bikeve, pir nemabû ku bikeve h
nereli ji ku ye, ji ku derê ye *o nereli ? ew ji ku ye? rd
ji ku ye, ji ku derê ye * o nereli ? ew ji ku ye? rd
nerelisin Tu ji ku yî? Tu ji ku derê yî? Tu ji xelkê ku derê yî?
neresi 1. ka ku, ka ku der, ka çi *bunun neresi güzel? ka kuyê wê xweşik e?, ka çiyê wê spehî ye? 2. kîjan, li ku ye *okul neresi? dibistan kîjan e? 3. li ku,... li ku (gava ku bê dubarekirin, dûrahiya di navbera tiştan de nîşan dide) *Diyarbakır neresi, ıstanbul neresi Amed li ku Stenbol li ku
1. ka ku, ka ku der, ka çi * bunun neresi güzel? ka kuyê wê xweşik e?, ka çiyê wê spehî ye? 2. kîjan, li ku ye * okul neresi? dibistan kîjan e? 3. li ku, ... li ku (gava ku bê dubarekirin, dûrahiya di navbera tiştan de nîşan dide) * Diyarbakır neresi, İstanbul neresi Amed li ku Stenbol li ku c
nereye ku, ku derê *kitabı nereye koydun? te pirtûk danî ku? 2) bi ku de, bi ku ve, bi ku derê de (ev ji bo hêl û layê ku mirov ber bi wê de diçe) *sen nereye gideceksin? tu dê bi ku de herî?
ku, bi ku ve, ku de, bi ku de *nereye gidiyorsun? tu diçî ku? h
ku, bi ku ve, ku de, bi ku de * nereye gidiyorsun? tu diçî ku? h
ku, ku derê * kitabı nereye koydun? te pirtûk danî ku? 2) bi ku de, bi ku ve, bi ku derê de (ev ji bo hêl û layê ku mirov ber bi wê de diçe) * sen nereye gideceksin? tu dê bi ku de herî?
1) (ew) li ku (ev) li ku 2) ji ku (...) ku, ji ku derê (...) ku derê * nereden nereye geldik em ji ku hatin ku
nergis nêrgîz (Narcissus)6o//m
nêrgîz (Narcissus)bot/m
nergisgiller familyeya nêrgizan bot/nd
familyeya nêrgizan bot/nd
nergiz (bir çenekli- nergizgiller) nêrgiz; narcissus
neritik nerîtîk erd/rd
nerîtîk erd/rd
nervür nervur m
nervur m
nervürlü nervurdar rd
nervurdar rd
neşe 1. neşwe, gewzî, şahî, kêfxweşî, beşerxweşî, kêf, dilşahî 2. sermestî (serxweşiyeke ne pir zêde) m
1. neşwe, gewzî, şahî, kêfxweşî, beşerxweşî, kêf, dilşahî 2. sermestî (serxweşiyeke ne pir zêde)m
neşe verici kêfjen
kêfjen
neşelendirme şênkirin, kêfxweşkirin, dilşakirin m
şênkirin, kêfxweşkirin, dilşakirin m
neşelendirmek beşerxweş kirin l/gh, şên kirin l/gh, kêfxweş kirin l/gh, dilxweş kirin l/gh, dilşa kirin l/gh, dilê (yekî) xweş kirin l/bw, beşere (yekî) xweş kirin l/bw
beşerxweş kirin l/gh, şên kirin l/gh, kêfxweş kirin l/gh, dilxweş kirin l/gh, dilşa kirin l/gh, dilê (yekî) xweş kirin l/bw, beşerê (yekî) xweş kirin l/bw
neşeleniş şênbûyîn, kêfxweşbûyîn, dilxweşbûyîn, beşerxweşbûyîn, dilşabûyîn m
şênbûyîn, kêfxweşbûyîn, dilxweşbûyîn, beşerxweşbûyîn, dilşabûyîn m
neşelenme şênbûn, kêfxweşbûn, dilxweşbûn, beşerxweşbûn, dilşabûn m
şênbûn, kêfxweşbûn, dilxweşbûn, beşerxweşbûn, dilşabûn m
neşelenmek şên bûn, kêfxweş bûn, dilxweş bûn, beşerxweş bûn, dilşabûn l/ng
şên bûn, kêfxweş bûn, dilxweş bûn, beşerxweş bûn, dilşabûn l/ng
neşeli şên, şeng, dilxweş, dilşa, beşerxweş, kêfxweş, bikêf, dilgeş, rûgeş, şahbaz, gewz rd
şên, şeng, dilxweş, dilşa, beşerxweş, kêfxweş, bikêf, dilgeş, rûgeş, şahbaz, gewz rd
nesep regez, neseb, haveynê bavê, dol n
regez, neseb, haveynê bavê, doln
nesepi gayri sahih zarokê heram, zarokê ku bêyî mehrkirina dê ji pişta bavê xwe bûye, zarokê ne helal hiq
nesepi sahih zarokê helal, zarokê ku ji dê û bavê lihevmehrkirî çêbûye hiq
neşesi kaçmak kêfa (yekî) şikîn, mehdê (yekî) ketin hev, mehd û mirûzê (yekî) xera bûn
kêfa (yekî) şikîn, mehdê (yekî) ketin hev, mehd û mirûzê (yekî) xera bûn
neşesi yerinde kêfa (yekî) li cih e, besta (yekî) li cih e
kêfa (yekî) li cih e, besta (yekî) li cih e
neşesi yerinde olmak besta (yekî) li cih bûn, kêfa (...) li cih bûn
besta (yekî) li cih bûn, kêfa (...) li cih bûn
neşesini bulmak kêfa (yekî) hatin cih
kêfa (yekî) hatin cih
neşesiz neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş rd
neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş rd
neşesizlik neşênî, neşengî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî m
neşênî, neşengî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî m
neşet derketin, jêçêbûn m
derketin, jêçêbûnm
neşet etmek jê çêbûn, jê derketin
jê çêbûn, jê derketin
neşetli bnr çıkışlı
bnr çıkışlı
neşeyle bi kêfxweşî, bi dilşayî, bi dilxweşî, bi kêf û şayî, bi şadî h
bi kêfxweşî, bi dilşayî, bi dilxweşî, bi kêf û şayî, bi şadî h
nesi 1) çiyê (ji bo mirovan wekî cînavk tê bikaranîn) *Ali Ahmet'in nesi? Alî Çiyê Ehmed e? 2) çiyê (ji bo rewşa tiştekî) *odanın nesi değişmiş? çiyê odeyê guheriye? 3) çiyê (yekî) (di wateyên pir baş, pir xweşik û hwd. de) *kızın nesi var? ma çiyê keçikê heye?
1) çiyê (ji bo mirovan wekî cînavk tê bikaranîn) *Ali Ahmet'in nesi? Alî Çiyê Ehmed e? 2) çiyê (ji bo rewşa tiştekî) *odanın nesi değişmiş? çiyê odeyê guheriye? 3) çiyê (yekî) (di wateyên pir baş, pir xweşik û hwd. de) *kızın nesi var? ma çiyê keçikê heye?
1) çiyê (ji bo mirovan wekî cînavk tê bikaranîn) * Ali Ahmet’in nesi? Alî Çiyê Ehmed e? 2) çiyê (ji bo rewşa tiştekî) * odanın nesi değişmiş? çiyê odeyê guheriye? 3) çiyê (yekî) (di wateyên pir baş, pir xweşik û hwd. de) * kızın nesi var? ma çiyê keçikê heye?
nesi var nesi yok çiyê (wî) hebû, çiyê (wî) tune bû (serweta yekî tev)
çiyê (wî) hebû, çiyê (wî) tune bû (serweta yekî tev)
çiyê (wî) hebû, çiyê (wî) tune bû (serweta yekî tev)
nesiç raçînk, tevnik, nesîç m
raçînk, tevnik, nesîç m
neşide 1. neşîde (helbesta ku hêjayî xwendina di nav civatê de ye) 2. dengave, neşîde (rêz an jî malika ku mîna gotina pêşiyan tê bikaranîn) m
1. neşîde (helbesta ku hêjayî xwendina di nav civatê de ye) 2. dengave, neşîde (rêz an jî malika ku mîna gotina pêşiyan tê bikaranîn) m
nesih 1. rakirin, bêhukm hiştin 2. cure tîpekî Erebî ye ku di çapkirinê de tê bikaranîn
1. rakirin, bêhukm hiştin 2. cure tîpekî Erebî ye ku di çapkirinê de tê bikaranîn
nesil 1. dundan, dünde, dahatî n 2. nifş, newş, çîl, nesi m 2. toxm, tov, dol, cisn (ji bo heywan) n
1. dundan, dunde, dahatî n 2. nifş, newş, çîl, nesl m 2. toxm, tov, dol, cisn (ji bo heywan) n
nesir pexşan, pêşe, nesr wj/m
pexşan, pêşe, nesr wj/m
neşir 1. weşan, weşanek, pexş, neşr 2. belavkirin, reşandin m
1. weşan, weşanek, pexş, neşr 2. belavkirin, reşandinm
neşir edilmek bnr neşredilmek
bnr neşredilmek
neşir etmek bnr neşretmek
bnr neşretmek
nesir yazmak darajtin
darajtin
nesirci pêşenivîs, pexşannivîs (nivîskarê pexşanan) nd/nt
pêşenivîs, pexşannivîs (nivîskarê pexşanan) nd/nt
nesne 1. tişt, tişte, heyber, camid , wanek (heybera bêcan ku xwedî reng, giranî û qebareyê ye)m 2. tişt, tişte, camid, obje fel 3. bireser, serve, pêger, berkar, berkirde
1. tişt, tişte, heyber, camid , wanek (heybera bêcan ku xwedî reng, giranî û qebareyê ye)m 2. tişt, tişte, camid, obje fel 3. bireser, serve, pêger, berkar, berkirde rz/m
nesnel 1. camidi, heyberî, wanekî, tişteyî 2. objektîfel /rd
1. camidî, heyberî, wanekî, tişteyî 2. objektîf fel/rd
nesnelci objektîvîst fel rd/nd
objektîvîst fel rd/nd
nesnelcilik objektîvîzm fel/m
objektîvîzm fel/m
nesnelleşme objektîfbûn m
objektîfbûn m
nesnelleşmek objektîfbûn fel l/ngh
objektîf bûn fel l/ngh
nesnellik objektîfî m
objektîfî m
neşredilmek hatin weşandin, hatin pexşandin, hatin neşrkirin l/tb
hatin weşandin, hatin pexşandin, hatin neşrkirin l/tb
neşren bi riya weşanê h
bi riya weşanê h
neşretme 1. belavkirin, lêreşandin 2. weşandin, neşrkirin m
1. belavkirin, lêreşandin 2. weşandin, neşrkirin m
neşretmek 1. belav kirin, lê reşandin 2. weşandin, neşr kirin *bir sanat dergisini neşrediyor kovareke hunerî diweşîne l/gh
1. belav kirin, lê reşandin 2. weşandin, neşr kirin * bir sanat dergisini neşrediyor kovareke hunerî diweşîne l/gh
neşriyat (piraniya neşr e) weşan, neşriyat nd
(piraniya neşr e) weşan, neşriyat nd
neşter nişter bj/m
nişter bj/m
neşter vurmak hel kirin (çareserkirina meseleyekê)
hel kirin (çareserkirina meseleyekê)
neşterleme nişterkirin m
nişterkirin m
neşterlemek 1. nişter kirin l/gh, nişter lê xistin l/bw 2. hel kirin l/gh
1. nişter kirin l/gh, nişter lê xistin l/bw 2. hel kirin l/gh
nesturi 1. Nestûrî (mezhebek e ku ji hêla rehibê Suryanî yê bi navê Nastûr hatiye avakirin) nd 2. Nestûrî (ê ji vî mezhebî) rd
nesturî 1. Nestûrî (mezhebek e ku ji hêla rehibê Suryanî yê bi navê Nastûr hatiye avakirin) nd 2. Nestûrî (ê ji vî mezhebî) rd
neşvünema werarbûn, kawdan, gihîştin m
werarbûn, kawdan, gihîştinm
neşvünema bulmak werar bûn, kaw dan
werar bûn, kaw dan
net 1. mebeh, net (tiştê ki bi her awayî ve dixuye) 2. safî (mayeya piştî jêbirinan) 3. fesîh, zelal (ji bo deng) 4. aşkera, xuya (mec) rd
1. mebeh, net (tiştê ki bi her awayî ve dixuye) 2. safî (mayeya piştî jêbirînan) 3. fesîh, zelal (ji bo deng) 4. aşkera, xuya (mec)rd
net ücret miziya safî
miziya safî
netameli 1. ne xalî (tişt û devara ku xeternak e) 2. zerarok, xeterok (zarokê ku tim qeza tên serê wî)
1. ne xalî (tişt û devara ku xeternak e) 2. zerarok, xeterok (zarokê ku tim qeza tên serê wî)
netice encam, akam, davvîng, dongî, hafil, pêjor, netîce m
encam, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, netîcem
netice vermek encam dan
encam dan
neticelendirme biencamkirin, bidawîkirin, dawiyandin m
biencamkirin, bidawîkirin, dawiyandin m
neticelendirmek bi encam kirin l/bw, bi dawî kirin l/bw, dawiyandin l/gh, kuta kirin l/gh
bi encam kirin l/bw, bi dawî kirin l/bw, dawiyandin l/gh, kuta kirin l/gh
neticeleniş bidawîbûyîn, kutabûyîn m
bidawîbûyîn, kutabûyîn m
neticelenme bidawîbûn, dawîlêhatin, kutabûn m
bidawîbûn, dawîlêhatin, kutabûn m
neticelenmek bi dawî bûn l/bw, dawî lê hatin l/bw, kuta bûn l/ngh
bi dawî bûn l/bw, dawî lê hatin l/bw, kuta bûn l/ngh
neticesiz bêencam, bêdawîng, bênetîce, bêakam rd
bêencam, bêdawîng, bênetîce, bêakam rd
neticeten wek encam, wek akam h
wek encam, wek akam h
netlik 1. mebehî, netî 2. safîbûn 3. fesîhî, zelalî (ji bo deng) m
1. mebehî, netî 2. safîbûn 3. fesîhî, zelalî (ji bo deng) m
neuzübillah neûzubîlah (me xwe avête stara xwedê, xwedê bistrine) nd
neûzubîlah (me xwe avête stara xwedê, xwedê bistrîne) nd
neva 1. newa, aheng, murx, awaz 2. di muzîka Tirkî de navê meqamekê û perdeya "re" yê ku oktavek ji dugahê tîztir e m
1. newa, aheng, murx, awaz 2. di muzîka Tirkî de navê meqamekê û perdeya “re” yê ku oktavek ji dugahê tîztir e m
nevale zewade, pelîse n
zewade, pelîsen
nevaleyi düzmek sifre hazir kirin, şifre danîn
sifre hazir kirin, sifre danîn
nevazil zekem, bapêş, helamet m
zekem, bapêş, helamet m
nevbet nobet m
nobet m
neveser di muzîka Tirkî de navê meqameke hevgirtî
di muzîka Tirkî de navê meqameke hevgirtî
nevi çeşn, cure, cor, texlît, levn, newa n
çeşn, cure, cor, texlît, levn, newan
nevi şahsına münhasır xweserî xwe ye
nevii şahsına münhasır xweserî xwe ye
nevir gon, giwîn (rengê rû û tene mirov) n
gon, giwîn (rengê rû û tenê mirov)n
neviri dönmek rengê (yekî) li he vqelibîn, hêrsa (yekî) rabûn
nevmit bêumîd, bêhêvî rd
bêumîd, bêhêvî rd
nevralji nevraljî bj/m
nevraljî bj/m
nevraljik nevraljîk rd
nevraljîk rd
nevrasteni nevrastenî psî/bj m
nevrastenî psî/bj m
nevresim rûber, rûlihêf, rûnivîn, newresîm m
rûber, rûlihêf, rûnivîn, newresîm m
nevri dönmek rengê (yekî) li hev qelibîn, hêrsa (yekî) rabûn
nevroloji bnr nöroloji
bnr nöroloji
nevropat nevropat, nexweşê sinêrê rd
nevropat, nexweşê sinêrê rd
nevroz nevroz bj/m
nevroz bj/m
nevruz 1. newroz (li gorî salnameya kevn a Îranî yekê adarê, destpêka biharê, sersal, serê sala nû, ku beramberî bîst û yekê adara mîladî ye) 2. newroz (cejna sersala nû ya ku ev roj tê pîrozkirin) m
1. newroz (li gorî salnameya kevn a Îranî yekê adarê, destpêka biharê, sersal, serê sala nû, ku beramberî bîst û yekê adara mîladî ye) 2. newroz (cejna sersala nû ya ku ev roj tê pîrozkirin)m
nevruz bayramı cejna newrozê
cejna newrozê
nevruz çiçeği pirpizik- berzêlik/berbizêlik?/( mavî-beyaz), bilêlaz; iris persica
nevruz otu bengzerik, belgîzer, pirpizêk, bilbizêk, gulbîz, bîzolek, newroz (Linaria vulgaris) bot/m
bengzerik, belgîzer, pirpizêk, bilbizêk, gulbîz, bîzolek, newroz (Linaria vulgaris) bot/m
nevton (ji navê Newton) newton fiz/m
(ji navê Newton) newton fiz/m
nevzad newzad, nûza, nûzayî (zarokê ku hê nû Xwedê daye) rd
newzad, nûza, nûzayî (zarokê ku hê nû Xwedê daye) rd
ney ney mzk/m
ney mzk/m
ney üflemek li neyê xistin, ney jenandin
li neyê xistin, ney jenandin
neyçe neyçe (neya biçûk) mzk/m
neyçe (neya biçûk) mzk/m
neye bnr niye
bnr niye
neye (veya nelere) mal olursa olsun li ser (min) bi çiqasî bibe mal jî
neye mal olursa olsun li ser (min) bi çiqasî bibe mal jî
neye mal olursa olsun (veya nelere mal olursa olsun) li ser (min) bi çiqasî bibe mal ji
neye uğradığını bilememek (yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyiri man
(yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyirî man
(yek) nizanibû ku çi hate serê (wî), ji xwe re heyirî man
neye yarar ki ne hêjayî tuxtek xwelî ye
ne hêjayî tuxtek xwelî ye
neyin nesi (kimin fesi) kî ye, ji mala kê ye, kî ye çi ye?
kî ye, ji mala kê ye, kî ye çi ye?
neyleyim ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
neyleyim ez çi bikim ku, ma çi ji dest tê
neymiş de ka çi, nizam *neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
de ka çi, nizam *neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
neymiş de ka çi, nizam * neymiş, arkadaşlarımı eve getiriyor, kumar oynuyormuşuz? de ka çi, nizanim ez hevalên xwe tînim malê û em bi qumarê dileyîzin?
neyse 1. de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de (...) jî (ne girîng e, girîngiya wî tune) *neyse olan oldu de çi bû bû, de carek bû çû *neyse sen de gel herê de tu jî were 2. şukir *neyse, bize yetişti şukir gihiya me 3. her çi be (devê meseleye bigirin) g
1. de çi bû bû, de êdî çi be, de carek çêbû, de (...) jî (ne girîng e, girîngiya wî tune) * neyse olan oldu de çi bû bû, de carek bû çû * neyse sen de gel herê de tu jî were 2. şukir * neyse, bize yetişti şukir gihiya me 3. her çi be (devê meseleyê bigirin) g
neyse ne herê herê, lê (...) *erkekler neyse ne, ama kadınlar herê herê mêr, lê jin!
herê herê (...), lê (...) * erkekler neyse ne, ama kadınlar herê herê mêr, lê jin!
neyzen neyjen (lêderê neyê) nd/nt
neyjen (lêderê neyê) nd/nt
neyzen bakışlı ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre
ê ku mengela stûyê xwe xwar dike û wisa dinêre
nezafet paqijî, pakî m
paqijî, pakî m
nezahet paqijî, paqijiya exlaqî, nezahet m
paqijî, paqijiya exlaqî, nezahet m
nezaket 1. nazikî, nazaket 2. nazikî, hesasî (mcc) m
1. nazikî, nazaket 2. nazikî, hesasî (mec)m
nezaket göstermek xatir û qîmet dan (yekî)
xatir û qîmet dan (yekî)
nezaket kesp etmek (tiştek) nazik bûn
(tiştek) nazik bûn
nezaketen bi nazikî, nezaketen h
bi nazikî, nezaketen h
nezaketli nazik, binezaket rd
nazik, binezaket rd
nezaketlilik naziktî m
naziktî m
nezaketsiz nenazik, bênezaket rd
nenazik, bênezaket rd
nezaketsizlik nenazikî, bênezaketî m
nenazikî, bênezaketî m
nezaret 1. awir, nerîn 2. şalyarî, weziri3. bînahî (hêza dîtinê), bergeh *bu yapının nezareti geniş bergehê vê avahiyê fireh e 4. çavjêrî, binçavî, nezaret 5. raçavî, venêrîn, kontrol m
1. awir, nêrîn 2. şalyarî, wezîrî 3. bînahî (hêza dîtinê), bergeh * bu yapının nezareti geniş bergehê vê avahiyê fireh e 4. çavjêrî, binçavî, nezaret 5. raçavî, venêrîn, kontrolm
nezaret etmek 1) raçav kirin, venêrin, kontrol kirin 2) lê nihêrtin, lê mêze kirin, lê mêzandin, lê fedkirîn
1) raçav kirin, venêrîn, kontrol kirin 2) lê nihêrtin, lê mêze kirin, lê mêzandin, lê fedkirîn
nezaretçi çavdêr, raçavker rd
çavdêr, raçavker rd
nezarete almak xistin jêrçaviyê, xistin binçaviyê, kirin nezaretê
xistin jêrçaviyê, xistin binçaviyê, kirin nezaretê
nezarethane nezaretxane m
nezaretxane m
nezdinde nik, cem, ba, def, bal, li bal, li cem, li nik, li def, li ba h
nik, cem, ba, def, bal, li bal, li cem, li nik, li def, li ba h
nezetmek jê qetandin, jê stendin l/gh
jê qetandin, jê stendin l/gh
nezif xwînjêçûn, xwînjiberçûn, jiberçûna xwînê m
xwînjêçûn, xwînjiberçûn, jiberçûna xwînê m
nezih paqij, sinepak, ehlaqpak rd
paqij, sincpak, ehlaqpak rd
nezir nezr m
nezrm
nezir etmek bnr nezretmek
bnr nezretmek
nezle arsim, bapêş, arig, parsim, çor, zekem, şor, saw, helamet, bahor, mirik, persîv, salim, stam, şorik bj/m
arsim, bapêş, arîg, parsim, çor, zekem, şor, saw, helamet, bahor, mirik, persîv, salim, stam, şorik bj/m
nezle olmak 1) arsimî bûn, bapêşî bûn, bahorî bûn, helametî bûn zekemî bûn, şorikî bûn, stamî bûn 2) bêvilkî bûn (ji bo heywanan)
1) arsimî bûn, bapêşî bûn, bahorî bûn, helametî bûn zekemî bûn, şorikî bûn, stamî bûn 2) bêvilkî bûn (ji bo heywanan)
nezleli zekemî, arsimî, bapêşî, helametî, parsimî, bahorî rd
zekemî, arsimî, bapêşî, helametî, parsimî, bahorî rd
nezleye yakalanmak bi zekemê ketin, bi arsimê ketin, bi bapêşê ketin, bi stamê ketin, bi şorê ketin
bi zekemê ketin, bi arsimê ketin, bi bapêşê ketin, bi stamê ketin, bi şorê ketin
nezretme nezrkirin m
nezrkirin m
nezretmek nezr kirin l/gh
nezr kirin l/gh
nezt nik, cem, ba, bal, hind nd
nik, cem, ba, bal, hind nd
ne 1.değil. 2.ne.
kîm Ne (neon elementinin kısaltması)
rz/m 1. -sız/-siz, -suz/-süz 2. olumsuzluk eki 3. değil * ne ez, tu ben değil sen
ne (iii) b ha (soru bildirir) * tu hatî ne? geldin ha?
ne arvanekî kêm ne yekî zêde ne eksik ne fazla
ne asan e kolay değil
ne av dixwaze ne kolan yem istemez, su istemez (elde tutulması hiç bir külfete mal olmayan)
ne baş ne xerab ne iyi ne kötü, orta şekerli
ne bi (yekî) bûn ne bi (te) bûn yaramazın teki olmak, cigersizin biri olmak
ne bi destê (yekî) bûn elinde olmamak * tiştên ku der barê vê meseleyê de tên nivîsandin, ne bi destê min in bu mesele hakında yazılanlar elimde değil
ne bi destê xwe bûn l/bw bağımlı olmamak
ne bi dilê xwe rd/h kerhen, zoraki
ne bi diya xwe bûn l/bw 1. korkağın teki olmak, ödlek teki olmak 2. bir hiç olmak
sabun köpüğü gibi sönmek (tiştek)
ne bi hêlîna mar ne bi qebra sar ne şetanı gör ne kuluvallahı oku
ne bi hemdê (yekî) bûn elinde olmamak
ne bi kêrî defê tê ne jî bi kêrî zirnê tê tavşan boku gibi (ne kokar, ne bulaşır)
ne bi keys bûn l/bw 1. tuhaf biri olmak, tahtası eksik olmak 2. sağlam papuç olmamak * jinikeke ne bi keys bû sağlam papuç olmayan bir kadındı
ne bi keys e 1) tahtası eksik 2) sağlam ayakkabı değil
ne bi kuştinê tê ne bi hiştinê tê yenilir (ya da yenir) yutulur gibi değil, kendisiyle başa çıkılmayacak durumda olan
ne bi min e û ne bi te ye oralı olmama, pişkin davranma, hiç aldırış etmeme
ne bi min e, ne bi te ye oralı bile olmama, pişkin davranma, takmama, aldırış etmeme
ne bi serê xwe başı bağlı (serbest olmayan)
ne bi serê xwe bûn l/bw bağımlı olmak
bağımlı olmak
ne bi vî karî ne bi vê zerarê aldığı aptes ürküttüğü kurbağaya değmemek
ne bi xwe ye ne bi hevalan kevaniya dozdeh malan yaramaz olmak, kendisine faydası olmamak
ne bidin dînan ne jî ji wan bistînin ahmaka yüz, abdala söz vermeye gelmez
ne bist ne kebab ne şiş yansın ne kebab
ne cih e ne war e ne oda var ne ocak
ne cih e ne war e, li ku bim li wê me nerede akşam orada sabah
ne çira ji koran re ne dahol ji keran re ne köre ışık ne de sağıra davul
ne çu tişt e hiç (boş, değersiz, önemsiz olan şey veya kimse) * ew li pêş çavê min ne çu tişt e o benim gözümde bir hiçtir
ne dada ye ne baba ye seriyekî bereda ye başında ne anası olmuş ne de babası olmuş, başıboş büyümüş
ne deng e, ne beng e ne ses ne seda
ne derd e! dert değil!
ne destê (wî) digihîjê ne jî qeweta (wî) eli ermez gücü yetmez
ne di dînan in, ne jî qûna xwe bidin wan köpekle yatan pire ile kalkar
ne di govendê de ne govend bi wan xweş e ergene karı boşamak kolay
ne di rê de bi kar anîn kötüye kullanmak (yetkilerini yasaya aykırı bir şekilde kullanmak * te rayeyên xwe ne di rê de bi kar anîne yetkilerini kötüye kullanmışsın
ne dîn e arê hûr dicivîne neresi deli!
ne dîtin û dîtin ne oldum delisi olmak (tiştekî)
ne dixwe ne dide hevalan genî dike diavêje newalan ne kendisi yer ne başkasına yedirir, çürütüp çöpe atar anlamında bir deyim
ne dixwim gelyazan ne didim hevrazan ne şeytanı gör ne kuluvallahı oku
ne diz im ne kuz im ne öyleyim ne böyleyim kendim gibiyim
ne ê hewesan bûn (iş) şaka götürmemek (bir iş veya durum hafifsemeye gelmemek) (yek)
ne ê xapandinê bûn (birinin) önünde perende atılmamak
ne ê xapandinê ye kantarı belinde
ne elenî ne seleniya (yekî) ne lehte ne alehte
ne em bûn bûk û ne jî em li keran siwar bûn güvey olmadık ama kapı dışında bekledik (alay yolu ile)
ne em li mezelan e, ne heta ku em xewnan bibînim al giymedim ki alınayım
ne ev çend hindik bûn az buz olmamak (yek)
ne ez li mezelan razame ne ku ez xewnan bibînim sarımsak yemedim ki ağzım koksun, çiğ yemedim ki karnım ağrısın
ne fena ye fena değil (veya fena sayılmaz)
ne gengaz e mümkün değil
ne gotin bûn (söz) abes kaçmak
ne gund hiştin ne bajar ne altını bırakmak ne üstünü
ne hed e ne hesab e hesabı yok (sayılamayacak kadar çok, sayısız)
ne hed û ne hesab hadi hesabı yok * ne hed û nehesab e ku ji zarokan reşekir dikişînin çocuklara şeker getirenin haddı hesabı yok
ne hedê (yekî) bûn haddi olmamak * ne hedê yekî ye ku aqil nîşanî min bide bana akıl öğretmek kimsenin haddi değil
ne hêja ye! 1) iyi değil (değersiz) 2) lâf değil! (yek)
ne hêjayî neynoka (filan kes) bûn (birinin) kestiği (veya attığı) tırnak olamamak
ne hêjayî neynoka (yekî) ye (birinin) eline su dökemez
ne hêjayî nivîsandinê bûn kaleme gelmemek
ne hêjayî tuxtek xwelî ye! kaç para eder ki!, neye yarar ki!
ne hêsan (an jî asan) e kolay değil
ne hewceyî (wî) bû eksik olsun * ne hewceyî vê alîkariyê bû böyle yardım eksik olsun
ne heyama (wî) ye zamansız, zamanı gelmemiş olan
ne heyfa (yekî an jî tiştekî) bûn (birine veya bir şeye) yazık olmak
ne hilanîn ne danîn 1) bir dediğini iki etmemek 2) çıt çıkarmamak, sesini çıkarmamak 3) söz konusu bile etmemek
ne hilanîn û ne jî danîn bnr ne hilanîn ne danîn
ne hilimîn ne jî kilimîn çıt çıkarmamak * mêrik kete hundir, ne hilimî ne jî kilimî adam içeri girdi çıt çıkarmadı
ne hilimîn ne kilimîn ağzından çıt çıkmamak, gıkı çıkmamak, tek kelime etmemek * mêrik ew çend pê de qîriya bariye ne hilimî ne kilimî adam o kadar ona bağırıp çağırdı gıkı çıkmadı
ne hilîne ne deyne söz konusu bile yapma
ne hindik e! az değil! * tu ne hindik î, di mizawiriyê de kes di ser te re nîn e sen de az değilsin, muziplikte üstüne yoktur
ne însan cömert olmayan, cimri
ne îş 1) hesabı yok (sayılamayacak kadar çok, sayısız) 2) h çıldırasıya
ne îş e 1) gırla, haddi hesabı yok * ne îşê eşya ye! eşyanın haddi hesabı yok 2) iş değil, haddinden fazla (bir şeyin çok kolay olduğunu anlatır) 3) haddinden fazla, çok * ne îşê baranê ye ku tê haddinden fazla yağmur yağıyor
ne îşê (tiştekî) bû haddinden fazla * ne îşê baranê bû ku barî haddinden fazla yağmur yağdı (tiştek)
ne îşê henekan (an jî karê zarokan) bûn (iş) şaka götürmemek (bir iş veya durum hafifsemeye gelmemek)
ne îşê hesab e hesabı yok (sayılamayacak kadar çok, sayısız) * ne îşê hesab e ku qehwe vexwarine içtiği kahvenin hesabı yok
ne ji ewanan be wê gur û mih bi hev re biçêrin kurt kuzuyla gezerdi fikir başka başka olmasaydı
ne ji fesad û şeytanan bûya wê gur û mih bi hev re biçêriyana kurt kuzuyla gezerdi fikir başka başka olmasaydı
ne ji fesadan be wê gur û mih bi hev re biçêrin kurt kuzuyla gezerdi fikir başka başka olmasaydı
ne ji hemd h elinde olmayarak
ne ji hemd bûn l/bw elinden olmamak
ne ji nêzik û nejî ji dûr ve uzaktan yakından
ne ji te his ne ji me pis (an jî deng) kapatalım, meseleyi hiç eşelemeyelim
ne ji xebata pir e, ji hevderxistina bizanebûn e işten artmaz dişten artar (tiştek)
ne ji xêrê re ye hayıra alâmet değil * ev bûyer ne ji xêrê re ye bu olay hayra alâmet değil
ne ji xwedê re bûn l/bw şiret, arsız olmak
ne jina kenokî ne fediyokî ne herkese gülen ne de herkesten çekinen kadın lazım, anlamında bir deyim
ne kafî yetersiz
ne kar e iş değil (bir şeyin çok kolay olduğunu anlatır)
ne kara (wî) digihîje meriv ne zerara (wî) (tavşan boku gibi) ne kokar ne bulaşır
ne karê (yekî) bûn (birinin) kârı olmamak * ev ne karê min e bu benim kârım değil (tiştek)
ne karê aqil akıl işi değil (tiştek)
ne karê biaqilan bûn (bir iş) akıl kârı olmamak (tiştek)
ne karê zarokan bûn (iş) şaka götürmemek (bir iş veya durum hafifsemeye gelmemek) (tiştek)
ne kêm ne zêde 1) ne eksik ne fazla 2) efratını cami, ağyarını mani
ne kêmî (ya dî) ye (şundan veya bundan) kalır yeri yok
ne ker ket ne hîz çiriya sanki hiç bir şey olmamış gibi...
ne kerekî ne perekî di mala (wî) de tune iki hırtı bir pırtı
ne kortika kerengan e çekirge bir zıplar iki zıplar
ne li amadê xwe bûn l/bw kendinde olmamak
ne li ber tiştekî bûn yetkisiz olmak
ne li gorî (yekî) bûn (birine) göre olmamak, yakışamamak
ne li gorî qilafetê xwe bûn kalıbının adamı olmamak
ne li hev bûn l/bw 1. hasta olmak, keyifsiz olmak 2. moralı bozuk olmak, gergin olmak 3. ters (veya sol) tarafından kalkmak, tuhaf olmak 4. çirkin olmak
tuhaf olmak
ne li hişê xwe bûn l/bw 1. kendinde olmamak 2. dalgınlığına gelmek
ne li mezelan razam e ku heta ez xewnan bibînim çiğ yemedim ki karnım ağrısın
ne li rê bûn l/bw çiğ kaçmak (veya düşmek) * ev gotinên te ne li rê bûn senin bu sözlerin çiğ kaçtı
ne li ser xweşikiyê istemeye istemeye
ne li tu derê hiçbir yerde.
ne li xwe bûn l/bw 1. keyifsiz olmak, rahatsız olmak 2. tuhaf olmak 3. kendinden olmamak
ne liyaqî (yekî) bûn 1) birine layik olmamak 2) yakışmamak, ağzına yakışmamak
ne malê bike ji kurê çê re ne bike ji kurê xerab re ne iyi evlada ne de kötü olana ev bark yapmamak lazım, anlamında bir deyim
ne malê pir ne gerdena stûr fazla mala gerek yok, anlamında bir deyim
ne malekî ne bi halekî herkesin tenceresi kapalı kaynar
ne me jê ye ne me pê ye! anasını eşek kovalasın!
ne mêrekî hindik bûn az günün adamı olmamak (çok yaşamış, görmüş olmak)
ne meriv, bûn meriv ayaklar baş, başlar ayak oldu
ne mezbût e 1) tahtası eksiz 2) sağlam ayakkabı değil (yek)
ne mimkûn e mümkün değil
ne min jê ye ne min pê ye keyif benim köy Mehmet ağanın
ne mîna xwe bûn güründüğü gibi olmamak
ne mirin e ku ray lê ne be ucunda ölüm yok ya * ez çi bikim, ma mirin e ku ray le nebe! ne yapalım ucunda ölüm yok ya!
ne mirov, bûn mirov ayaklar baş, başlar ayak oldu
ne mumkûn e imkanı yok
ne qenc ne xerab 1) ne iyi ne kötü 2) mec uzaktan yakından
ne qenciyê bi dînan re bikin ne jî xerabiyê ahmaka yüz, abdala söz vermeye gelmez
ne qîza wê dê ye ne de olsa anasının kızı
ne rewa uygunsuz.
ne rihet e kolay değil (yekî)
ne saxlem künyesi bozuk
ne tam eksik.
ne tê de bir yana, hariç ... (sayılmassa, hariç tutulursa, dışında ayrı tutulan) * Ezraîl ne tê de, kes nikare bike ku em dev jê berdin ondan bizi, Azrail bir yana, kimse vazgeçiremez * rojnameyek, dudo ne tê de, yên din gişt alîgir in bir iki gazete hariç, diğerleri taraflı
ne tişt e ne ... ne * ne tişt e ku aniye! ne eşya ne eşya getirmiş!
ne tiştekî hêja ye ku em qîmet bidinê ahım şahım bir şey değil
ne tu bav e baba değil tırabzan babası (çocuklarına babalık yapmayan kimselere denir)
ne tu heyat cehennem hayatı * van her duyan bi salan tu heyat nedan hev bu iki kişi arasında senelerce süren bir cehennem hayatı oldu
ne tu îş e iş değil (kınama belirtir) * ev tiştê ku tu dikî ne tu îş e bu senin yaptığın iş
ne tu tişt e hiç (boş, değersiz, önemsiz olan şey veya kimse) * ew li pêş çavê min ne tu tişt e o benim gözümde bir hiçtir
ne tu war 1) işe yaramaz yer, yurt 2) mec beceriksiz, yaramaz kimse
ne weka xwe bûn güründüğü gibi olmamak
ne wêr ek korkak.
ne wexta (..) ye zamansız, zamanı gelmemiş olan (yek)
ne xalî tekin olmayan.
ne xem e! dert değil!
ne xema (yekî) ye hiç umrunda değil
ne xerab e fena değil (veya fena sayılmaz)
ne xweyî (an jî xwedî) gotina (an jî sozê) xwe bûn sözünün eri olmamak
ne yê xapandinê bûn (birinin) önünde perende atılmamak (yek)
ne yê xapandinê ye kantarı belinde
ne zanistî bilimsel olmayan.
ne- (i) rz/m isim veya sıfattan sıfat türetme öneki * nezan cahil * nemêr hadım, iktidarsız * nerewa gayri meşru
ne... ne g 1. ne... ne (hem... hem karşıtı) * ne zava ne bûk ne gelin ne damat 2. ne... ne (istek kipi ve benzeri durumlarda) * eger ne min ne jî te, têkilî bi vî tiştî nekira wiha nedibû ne sen ne ben, bu işe karışmasaydık böyle olmazdı 3. ne... ne (iki sıfat veya sıfat durumunda olan iki kelimenin başına geldiğinde, iki kavramın ortalamısı üçüncü bir kavram anlatır) * ne germe ne jî sar e ne sıcak ne soğuk
ne... ne rêç heye ne... ne şop hiçbir iz yok, hiçbir delil yok, ne izi var ne belirti
ne... ne rokir û ne... ne pîva h körü körüne
ne... ne sawan û ne... ne jî pawan jê re tune bûn hartası hurtası olmamak
ne... ne şekirê Şamê ne... ne jî rûyê ereb ne Şamın’ın şekeri ne Arab’ın zekeri (veya yüzü)
ne... ne serî bûn ne binî ucu bucağı olmamak (veya görünmemek) * ew deştên ku ne serî bûn û ne jî binî o ucu bucağı olmayan ovalar
ne... ne serî hebûn ne... ne jî binî ucu bucağı olmamak (veya görünmemek) * ew deştên ku ne serî û ne jî binî hene o ucu bucağı olmayan ovalar
ne... ne serî hiştin ne... ne binî ne altını bırakmak ne üstünü * em hingî geriyan me ne serê bajêr hişt ne binî geze dolaşa şehrin ne altını bıraktık ne üstünü
ne... ne serî ye ne... ne binî ye 1) bitmez tükenmez (veya bitip tükenmez) 2) ucu ortası belli olmamak (iş için)
ne... ne şeytan bibîne ne... ne jî lenet lê bîne ne şeytanı gör ne de kuluvellahı oku
ne... ne şîş ne... ne kebab ne şiş yansın ne kebab
ne... ne tê avêtin ne... ne jî tê firotin atsan atılmaz satsan satılmaz
ne... ne tê hiştin ne... ne tê kuştin atsan atılmaz satsan satılmaz
ne... ne tehl ne... ne şîrîn orta şekerli
ne... ne tir kir ne... ne bêhn da pişkin kimse olmak
ne... ne xan dike ne... ne xerab dike ne aç bırakır ne de tok
ne... ne xew ne... ne hew uyku durak (yok veya uyku nedir bilmeden)
ne... ne xwe ji dêrê dike ne... ne ji mizgeftê hem İsa’yı hem de Musa’yı memnun etmek
ne... ne xweş ne... ne xweş pis pis
neadil rd adaletsiz
neadilî m adaletsizlik
neafirîner rd yaratıcı olmayan
neaheng rd uyumsuz
neahengî m uyumsuzluk
neal rd kavgacı
nealî m kavgacılık
nealîgir rd 1. tarafsız 2. bağlantısız (herhangi bir bloka bağlı olmayan devlet)
nealîgirî m 1. tarafsızlık 2. bağlantısızlık
nealoz rd çetrefilli
neam zo/m deve kuşu
neanîn ser eynê xwe l/bw renk vermemek (veya rengini beli etmemek), bozuntuya vermemek
neanîn ser xwe l/bw renk vermemek (veya rengini beli etmemek), çaktırmamak
neaqlî fel/rd akıl dışı, gayri aklî
nearam rd istikrarsız, karışıklık
nearamî m istikrarsızlık, huzursuzluk
nearizî rd paydaşlı
neasan rd rahatsız (sıkıntı, tedirginlik veren)
neasayî rd olağanüstü, anormal, olağan dışı, fevkalede
neasayî bûn l/ngh anormalleşmek
neasayî kirin l/gh anormalleştirmek
neasayîbûn m anormalleşme
neasayîkirin m anormalleştirme
neasayîtî olağanüstülük, anormallık
neaşkera rd 1. bellisiz 2. anlaşılmaz, gayri vazıh
neasûde rd huzursuz
neasûdetî m huzursuzluk
neavsûnkirî rd şerbetsiz (yılan vb. hayvanların sokmasına karşı şerbetli olmayan)
neaxivî rd yangısız, iltihapsız
neayîl rd haksız
neayîlî m haksızlık
neayîlî kirin haksızlık etmek
neazardedil rd sıkıntısız
neazwer rd hırssız
nebabet rd yakışıksız
nebadayî rd burmasız
nebalix rd kendini bilmez
neban (i) rd 1. görünmez 2. bilinmez 3. giz
neban (ii) rd 1. alışık olmayan 2. yavrusunu emzirmeyen hayvan
nebanek golika nebanek
golika nebanek
rd 1. alışık olmayan 2. yavrusunu emzirmeyen hayvan
nebanekî rd 1. alışık olmama 2. yavrusunu emzirmeme
nebanektî bnr nebanekî
nebanî m 1. görünmezlik 2. bilinmezlik
nebanok alışkanlık kazanmayan, uyuşmaz.
nebaş rd 1. kötü (iyi karşıtı) 2. kötü (hoşa gitmeyen) 3. kötü (az, yetersiz) * xebateke nebaş kötü bir çalışma 4. fena (kişiler için, istenilen ve gereken nitelikte olmayan) * xwendekareke nebaş e fena bir öğrenci 5. kötü, sapık
nebaş çêbûn kötü olmak (olumsuz bir durum olmak)
nebaşî m kötülük
nebaşî kirin kötülük etmek (veya kötülük yapmak)
nebat bot/m nebat, bitki
nebatat nd nebatat
nebatî rd nebatî, bitkisel
nebatokî rd bitkimsi
nebe h sakın * nebe ku nexweş be! sakın hasta olmasın!
nebe nebe h çok çok, hiç olmasa * nebe nebe em dê herin çok çokbiz gideriz
çok çok, hiç olmasa * nebe nebe em dê herin çok çok biz gideriz
nebekar rd suçlu
nebekarî suç
nebeled rd 1. bilmeyen 2. cahil
nebeledî m 1. bilmeme 2. cahillik
neber bihêrrd 1. geçimsiz, hırıltıcı * mirovekî neberbihêr e geçimsiz bir insan 2. hazımsız (yersiz davranışlara karşı susmak elinden gelmeyen kimse)
nebera rd 1. gerçek olmayan 2. eğreti (gerçek olmayan)
neberbawer rd güvenilmez
neberbawerî m güvenilmezlik
neberbiçav rd 1. sönük (silik kimse) * mirovekî neberbiçav sönük bir adam 2. soyut
neberbiçav bûn l/ngh sönükleşmek
neberbiçavbûn m sönükleşme
neberbiçavî m sönüklük
neberbihêr bûn l/ngh geçimsizleşmek
geçimsiz olmak
neberbihêrbûn m geçimsizleşme
neberbihêrî m geçimsizlik
neberçavî rd görünmez
neberfehm rd anlayışsız, düşüncesiz, izansız
neberfehmî m anlayışsızlık, düşüncesizlik, izansızlık
nebergda rz/rd geçişsiz
nebergkirî rd ciltsiz, ciltlenmemiş olan
neberhev rd dağınık, düzensiz
neberhevî dağınıklık, düzensizlik
neberhevkirî rd devşirimsiz
neberketî rd üzülmemiş olan
neberpirs rd sorumsuz, sorumlu olmayan, gayri mesul
neberpirsane h sorumsuzca
neberpirsî m sorumsuzluk
neberpirsiyarane h sorumsuzca
neberpirskî rd sorumsuzca
neberpirsyar rd sorumsuz
neberpirsyarane h sorumsuzca
neberpirsyarî m sorumsuzluk
neberpirsyarkî rd sorumsuzca
nebes rd yetersiz, gayri kâfi
nebesatî m yetersizlik
nebesbûn rd yetersiz
nebesbûnî m yetersizsizlik
nebesî m yetersizlik
nebewî rd nebevî (Hz. Muhammed ile gilgili, Hz. Muhammed’e ilişkin)
nebexişandî rd bağışlanmamış, affedilmemiş olan
nebexişandin m bağışlamama, affetmeme
l/gh bağışlamamak, affetmemek
nebextyar rd mutsuz
nebextyarî m mutsuzluk
nebez rd 1. yılmaz 2. yavuz
nebez bûn l/ngh 1. yılmazlaşmak 2. yavuzlaşmak, yavuzlanmak
nebezbûn m 1. yılmazlaşma 2. yavuzlaşma, yavuzlanma
nebezî m 1. yılmazlık 2. yavuzluk
nebî nd/nt torun
m 1. iftira 2. yalan (uydurma, gerçeği olmayan)
nebî (ii) n nebi, peygamber
nebî h 1. sakın 2. sakın, deme * nebî ku tu devê xwe vekî ha, dê ya nemayê bê serê te ağzını açayım deme, çok fena olursun
nebî ha sakın ha!, zinhar * nebî ha, tu malê nefiroşî sakın ha, evi satmayasın
nebî kirin l/gh iftira etmek
1) iftira etmek 2) yalan atmak (veya kıvırmak)
nebî lê bûn iftiraya uğramak
nebî lê kirin l/bw (birine) kara çalmak
(birine) iftira atmak
nebî li (yekî) kirin (birine) iftirada bulunmak
nebî nebî! sakın sakın!, sakın ha!
nebî pê de anîn (birine) iftirada bulunmak
nebî pê de hatin l/bw iftiraya uğramak
iftiraya uğramak
nebidestêxwe rd bağımlı
nebihengam rd yersiz, uygunsuz, münasebetsiz
nebihengamî m yersizlik, uygunsuzluk, münasebetsizlik
nebihêrbar rd geçirimsiz
nebihêrbarî m geçirimsizlik
nebihingam bnr nebihengam
nebihingan bnr nebihengam
nebihîstî rd duyulmadık, duyulmamış, işitilmedik, işitilmemiş
nebihîzyar rd duyarsız
nebihîzyarî m duyarsızlık
nebihurbar rd geçirimsiz
nebihurbarî m geçirimsizlik
nebijok rd iştahsız
nebijokî m iştahsızlık
nebijûn rd 1. sağlıksız 2. verimsiz
nebijûnî m 1. sağlıksızlık 2. verimsizlik
nebîk nd/nt torun
nebikarbar rd kullanışsız
nebikarbarî m kullanışsızlık
nebikêr rd beceriksiz
nebîker rd/nd iftiracı, karacı, müfteri,
nebikêrhatî rd 1. yaramaz, faydasız 2. beceriksiz
nebikêrhatîbûn m beceriksizlik
nebîkerî m iftiracılık, karacılık
nebikeys rd 1. tuhaf, tahtası eksik 2. dağınık, pejmürde 3. sağlam ayakkabı olmayan
nebîkirin m iftira etme
nebîna (i) rd nadide
nebîna (ii) rd âmâ, görmez, kör
nebînatî m âmâlık, görmezlik, körlük
nebinavkirî belgisiz, adlandırılmamış.
rz/rd belirsiz, belgisiz, belirtisiz
nebinavkirîtî rz/m belirsizlik, belgisizlik
nebînayî m âmâlık, görmemezlik
nebir rd kör (keskin olmayan)
nebîranî m aşerme
nebîranî kirin l/gh aş ermek, aş yermek
nebîranîkirin aşerme
nebîrbir rd 1. anlayışsız, düşüncesiz, izansız 2. bilinçsiz (kendi etkinliğini eleştirmeli bir biçimde sezmeyen)
nebîrbirane h 1. anlayışsızca, düşüncesizce, izansızca 2. bilinçsizce
nebîrbirî m 1. anlayışsızlık, düşüncesizlik, izansızlık 2. bilinçsizlik
nebirê rd cinsi sapık
nebirêtî m cinsi sapıklık
nebîrewer rd 1. anlayışsız, düşüncesiz, izansız, idraksız 2. bilinçsiz (kendi etkinliğini eleştirmeli bir biçimde sezmeyen)
nebîrewerane h 1. anlayışsızca, düşüncesizce, izansızca 2. bilinçsizce
nebîrewerî m 1. anlayışsızlık, düşüncesizlik, izansızlık 2. bilinçsizlik
nebiserêxwe rd bağımlı
nebixêr rd 1. hayırsız 2. hayırsız, yaramaz
nebixêr bûn l/ngh beğenmemek (kuşku duymak, kuşku ile karşılamak) * dawiya vî karî nebixêr e ben bu işin sonunu beğenmiyorum
nebizmareyî rd nasırsız
nebîzokî rd midesiz (hiçbir şeyden tiksinmeyen)
nebotî rd çok dayak yemiş olan
neboyaxkirî rd boyasız (boya sürülmemiş, boyalanmamış olan)
nebû m iftira
nebû li miriyan dibe li zindiyan nabe ölüler iftiraya uğrayabilir sağ olanlar değil, anlamında bir deyim
nebûkar nd/nt iftiracı, karacı
nebûkarî m iftiracılık, karacılık
nebuloz ast/m bulutsu
nebûn olmamak.
m 1. çekilmez olma 2. olmama
l/ngh 1. çekilmez olmak 2. olmamak * tu heycar nabî sen artık çekilmiyorsun!
nebûnî m 1. yokluk (varlık karşıtı) 2. man olmazlık
nebûnyî olmadık, olmamış, görülmemiş, gayrı kabil.
nebûyî rd 1. olmamış görülmemiş 2. olmadık
nebz bj/m nabız
neçak rd kötü (iyi karşıtı)
neçakî m kötülük
neçandbar rd ekilmez (toprak)
neçandî rd ekili olmayan * axa neçandî ekili olmayan toprak
necar nd/nt marangoz, dülger binive wekî her car Xwedê yek e delîl (kilîl an ji dergeh) hezar ya deve ya deveci (ya deve üstündeki hacı)
neçar bûn m 1. naçar olma 2. mecbur olma
l/ngh 1. naçar olmak 2. mecbur olmak
1) naçar olmak 2) mecbur olmak
neçar kirin l/gh mecbur etmek
mecbur etmek mecbur
neçar man l/ngh mecbur kalmak
1) naçar kalmak 2) mecbur kalmak
neçar nd/rd 1. naçar, çaresiz, bîçare 2. âciz, güçsüz * kalekî neçar âciz bir ihtiyar 3. mecbur, çaresiz, naçar, ister istemez
neçarane h 1. çaresizce 2. âcizane
neçarçovekirî rd çerçevesiz (çerçeveye geçirilmemiş veya içine alınmamış olan)
neçarekî rd kaçınılmaz
neçarge m tuzak (yaban hayvanlarını yakalamaya yarayan araç veya düzen)
necarî marangozluk.
m marangozluk, dülgerlik
neçarî (i) rd mecburî
neçarî (ii) m 1. çaresizlik, bîçarelik 2. mecburiyet
neçarî (tiştekî) kirin (birini) mecbur tutmak
neçarîtî m mecburiyet
neçarkirin m mecbur etme
neçarman m mecbur kalma
necax m nacak
necazîb rd cazibesiz
neçê kötü, çirkin.
rd 1. kötü (iyi karşıtı) * qelemeke neçê kötü bir kalem 2. kötü (hoşa gitmeyen) 3. kötü, fena (davranışları toplumun ahlâk anlayışına uymayan) 4. değersiz, naçiz
neçê bûn l/ngh bozulmak (iyi ve değerli niteliğini yitirmek)
neçêbûn m bozulma (iyi ve değerli niteliğini yitirme)
necedewî rd nasırsız
necef jeo/m Necef taşı
neçêkirî rd 1. yapay olmayan 2. yapılmamış, tamamlanmamış olan (yapılıp tamamlanmamış olan) * xaniyê neçêkirî tamamlanmamış ev
neceldkirî rd ciltsiz, ciltlenmemiş olan
neçemandî rz/rd 1. bükümsüz 2. çekimsiz
necerbez rd beceriksiz
necerbezî m beceriksizlik
neçerçîvekirî rd çerçevesiz (çerçeveye geçirilmemiş veya içine alınmamış olan)
necergebez rd beceriksiz, maharetsiz
necergebezî m beceriksizlik, maharetsizlik
neçêtî m kötülük, fenalık
neçêtî kirin fenalık etmek
neçevandî rz/rd 1. bükümsüz 2. çekimsiz
neçevandîbûn m çekimsizlik
neçevandîtî m çekimsizlik
neçêyane h naçizane
neçêyî m kötülük
necîb rd 1. necip, soylu 2. necip, temiz (ahlâkça lekesiz, nezih)
necidî rd ciddi olmayan, gayrî ciddî
necihêwaz rd 1. farksız 2. mec renksiz, belli bir niteliği olmayan
necihêwazî m 1. farksızlık 2. mec renksizlik, belli bir niteliği olmama durum
necîlakîrî rd cilâsız, cilâ sürülmemiş olan
necîltkirî rd ciltsiz, ciltlenmemiş olan
necirandî rd yontulu
necirandin m yontma (taş veya tahta oymak)
l/gh yontmak (taş veya tahta oymak)
necirîn m yontulma
l/ngh yontulmak
necis rd pis (kendisinde kir veya pislik olmamasına rağmen bazı sebeplerden dolayı iğrenilen) * ew penêr necis e, mişk kenarên wê xwarine o peynir pistir, kenarlarını fare yemiş
necis bûn l/ngh pislenmek (iğrenilecek duruma gelmek)
necis kirin l/gh pislemek (iğrenilecek duruma getirmek)
necisandin m pisletme (iğrenilecek duruma getirme)
l/gh pisletmek(iğrenilecek duruma getirmek)
necisbûn m pislenme (iğrenilecek duruma gelme)
necisbûyîn m pisleniş
neciskirin m pisleme
neçivr rd tavsız
neciyawaz rd 1. farksız 2. mec renksiz, belli bir niteliği olmayan
neciyawazî m 1. farksızlık 2. mec renksizlik, belli bir niteliği olmama durum
necizûbendkirî rd ciltsiz, ciltlenmemiş olan
neçopeço rd 1. özensiz, kaba saba 2. kaba saba taş
necotkirî rd sürülmemiş (toprak)
neçûn ber hev l/bw 1. kıyaslanmamak 2. birbirinin dengi olmamak, birbirine yakışmamak, birbirine göre olmamak
neçûn serî l/ngh güdükleşmek, sonuç vermemiş olmak
necûs rd pis (kendisinde kir veya pislik olmamasına rağmen bazı sebeplerden dolayı iğrenilen)
nedabeşbar rd bölünmez
nedabeşbarî m bölünmezlik
nedabeşkar bnr nebabaşbar
nedadayî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nedadî m adaletsizlik
nedadmend adaletsiz, gayrimeşru.
nedagirtî rd boş, doldurulmamış olan
nedan m vermeme
nedan gotin l/ngh ketum olmak
nedan kirin l/gh 1. yaptırmamak 2. yasaklamak
nedan û nestendin anîden ölmek
nedar fakir.
rd yoksul, fakir
nedarî m yoksulluk, fakirlik
nedawetkirî rd davetsiz (davet edilmemiş olan)
nedawî rd 1. kavruk (kurumaya yüz tutmuş) * kincên nedawî kavruk elbiseler 2. m nem (hafif ıslaklık)
nedawî bûn l/ngh 1. tepsermek 2. soruşmak (çamaşır kurumaya başlamak
nedawîbûn m 1. tepserme 2. soruşma (çamaşır kurumaya başlamak
nedawîbûyîn m 1. tepserme 2. soruşma (çamaşır kurumaya başlamak
nedawîtî m kavrukluk
nedaxwazbar rd rağbetsiz
nedaxwazbarî m rağbetsizlik, istenilmeme
nedegel rd basiretsiz
nedegelî m basiretsizlik
nedelînbar rd 1. geçirimsiz 2. su geçirmez
nedelînbarî m geçirimsizlik
nedeqandî rd aşısız (bitki)
nedeqdeqkî rd noktasız, beneksiz
neder bnr nezer
nederbasbar rd geçersiz
nederbasbar bûn l/ngh geçersizleşmek
nederbasbarbûn m geçersizleşme
nederbasbarî m geçersizlik
nederbasî rz/rd geçişsiz * lêkera nederbasî geçişsiz fiil
nederdbihêr rd geçimsiz * mirovekî nederdbihêr e geçimsiz bir insan
nederdbihêr bûn l/ngh geçimsizleşmek
geçimsiz olmak
nederdbihêrbûn m geçimsizleşme
nederdbihêrî m geçimsizlik
nederderkî rd dalgasız (renk)
nedestbar rd dokunulmaz
nedestbarî m dokunulmazlık
nedestbelav rd tutumlu
nedestbelavî m tutumluluk
nedestbikar rd beceriksiz
nedestbikarî m beceriksizlik
nedestbikêr rd beceriksiz, maharetsiz
nedestbikêrî m beceriksizlik, maharetsizlik
nedestdayî rd elverişsiz
nedesthilat rd iktidarsız (iktidar olma gücü olmayan)
nedestûrgirtî rd izinsiz
nedestûrstendî rd izinsiz
nedestûryar rd izinsiz
nedeximandî rd damgasız
nedeyndar rd borçsuz, borcu olmayan kimse
nedeyndarî m borçsuzluk
nedeyndarîtî m borçsuzluk
nedîbar rd görülmez, görünmeyen
nedijwar rd çekişmesiz, meşakatsız
nedilbicih rd isteksiz, gönülsüz (razı olmayan)
nedilgeş rd neşesiz
nedilkêş rd cazibesiz
nedilniwaz rd cazibesiz
nedilşa bnr nedilşad
nedilşad rd 1. mutsuz 2. neşesiz
nedilşad bûn l/ngh mutsuzlaşmak
nedilşadbûn m mutsuzlaşma
nedilşadî m mutsuzluk
nedilşayî m 1. mutsuzluk 2. neşesizlik
nedilşewat rd duygusuz
nedilsoz rd 1. sadakatsiz 2. vefasız, hakikatsız
nedilsozî m 1. sadakatsizlik 2. vefasızlık, hakikatsızlık
nedilxweş rd 1. hoşnutsuz 2. neşesiz
nedilxweşî m 1. hoşnutsuzluk 2. neşesizlik
nedilxweşîya xwe nîşan dan hoşnutsuzluk getirmek
nedîm rd yakışıklı
nedir (i) bnr nezir
nedir (ii) m adak
nedirûtî rd dikişsiz, dikilmemiş
nedîtbar görünmez, soyut.
fel/rd soyut
nedîtbarî fel/m soyutluk
nedîtî (i) rd nadide
nedîtî gotin heft û nîv e kesip atmak, kestirip atmak
nedîtî heft û nîv kesip atmak, kestirip atmak
nedîtî jê re hatin olmuş (veya pişmiş) armut gibi eline düşmek
nedîtî rd/h 1. görmemiş 3. görülmeden 2. görülmedik, görülmemiş, garaip
nedîtî tu çima dibêjî heft û nîv abacı kebeci ara yerde sen neci?
nedîtîo dîr oğlu olmuş kalkıp çükünü kesmiş
nediwê rd istenmeyen kimse
nedîweder rd saydamsız
nedîwederî m saydamsızlık
nediyar belirsiz, muğlak.
rd 1. belirsiz 2. meçhul, belirsiz, bilinmeyen 3. gizli (niteliği anlaşılmayan, bilinmeyen) * hêzên nediyar gizli kuvvetler 4. wj belirsiz, ipham 5. ortada (yarışmalarda)
nediyarî m 1. belirsizlik 2. meçhulluk, belirsizlik 3. wj belirsizlik, iphamlık
nediyarkirî rd belirtisiz, belgisiz
nediyarkirîtî m belgisizlik
nedûrendîş rd 1. basiretsiz 2. sağgörüsüz
nedûrendîşî m 1. basiretsizlik 2. sağgörüsüzlük
nedurist rd 1. dürüst olmayan 2. bozuk (cihaz için)
nedurû rd riyasız
neecibandî rd beğenilmemiş olan
neecibandin m 1. beğenmeme 2. beğenmezlik
l/gh 1. beğenmemek 2. beğenmemek (küçümsemek, hor görmek) * kûsî ji qalikê ku jê derketiye neecibandiye civciv yumurtadan çıkmış kabuğunu beğenmemiş
needilîn m iflah olmama
l/ngh iflah olmamak
neefkirî rd affedilmemiş olan
neehîl rd yetersiz
neehîlbûn m yetersizlik
neêkser rd dolaylı, indirekt
neemeliyatkirî rd ameliyatsız, ameliyat olmamış olan
neendaze rd 1. ölçüsüz 2. mec tartısız, ölçüsüz
neesehîtî m kesinsizlik
neewledar rd güvensiz
neewledarî m güvensizlik
neexlaqî rd gayri ahlâkî
neeyan rd belirsiz
neeyarî m ayarsızlık
neeyarkirî rd ayarsız (saat, makine vs. için)
nef m yarar, fayda * nefa wî ji malbata wî re tune ye ailesine faydası yok
nefam rd 1. anlayışsız 2. bilinçsiz
nefama rd 1. anlayışsız 2. bilinçsiz (kendi etkinliğini eleştirmeli bir biçimde sezmeyen)
nefamatî m 1. anlayışsızlık 2. bilinçsizliklik
nefaqe m nafaka, geçimlik
nefehma rd 1. anlayışsız, düşüncesiz, izansız 2. ferasetsiz 3. bilinçsiz
nefehmane h anlayışsızca, düşüncesizce, izansızca
nefehmatî m 1. anlayışsızlık, düşüncesizlik, izansızlık 2. ferasetsizlik 3. bilinçsizlik
nefehmbar rd anlaşılmaz
nefehmbarî m anlaşılmazlık
nefehmber rd anlayışsız, düşüncesiz, izansız
nefehmberî m anlayışsızlık, düşüncesizlik, izansızlık
nefehmdar rd anlayışsız, düşüncesiz
nefehmdarane h anlayışsızca, düşüncesizce
nefehmdarî m anlayışsızlık, düşüncesizlik
nefel yonca- baklagiller; trifolium
zo/m yonca (Trifolium)
nefela derewîn bot/nd tirfil
nefela sêpelik bnr nefela sêpelk
nefela sêpelk bot/nd üçgül, tirfil (Trifolium)
nefeqe m 1. nafaka (geçimlik) 2. hiq nafaka 3. mec zahire
nefeqe dan (yekî) nafakaya bağlamak
nefer nd nefer, er
nefergel milis.
neferma rd sivil (asker sınıfından olmayan kimse)
nefes m 1. nefes, soluk 2. nefes (sigara, pipo içilirken içe çekilen duman) * min xwest ku ez nefesek li cixareyê bixim sigaradan bir nefes almak istedim
nefes çikandin mec sıkıştırmak
nefes dan soluk vermek
nefes dan û stendin nefes almak, soluk alıp vermek
nefes girtin nefes almak, soluk almak
nefes lê çikîn nefesi kesilmek
nefes lê xistin nefes çekmek
nefes stendin soluk almak
nefesa (yekî) çikîn 1) nefesi kesilmek, tıkanmak 2) sıkılmak, bunalmak
nefesa (yekî) di qûna (yekî) de derketin kıçından solumak
nefesa (yekî) sekinîn nefesi durmak
nefesa paşîn son nefes
nefesa paşîn dan son nefesini vermek
nefesçikên rd nefes kesici
nefesçikîn rd nefes kesen
nefesçikiyayî rd nefesi kesilmiş, soluk soluğa kalmış olan
nefesdan m soluk verme, zefir
l/gh soluk vermek
nefesdar rd nefesli
nefesgiran rd astımlı
nefesgiranî bj/m astım
nefesîh rd anlaşılmaz, gayri vazıh
nefesîh xeber dan üstü kapalı konuşmak, bilmece gibi konuşmak
nefesîhî m 1. anlaşılmazlık 2. wj kapalılık
nefesilandin m çatal görme (bir şeyi net görmeme)
l/gh çatal görmek (bir şeyi net görmemek)
nefetlonekî rd dolaşıksız (yol)
nefî sürgün.
m 1. nefiy, sürgün (sürgün etme) * nefî ji bo min bûbû tiştekî wekî mirinê sürgün benim için ölüm gibi bir şey olmuştu 2. sürgün (bir kimsenin sürüldüğü yer) (yek)
nefî bûn sürgün olmak.
l/gh sürgün olmak
nefî cihekî kirin (bir yerde) ikamete mamur edilmek
nefî kirin l/gh nefyetmek, sürgün etmek
nefîbûn m sürgün olma
nefîbûyî rd sürgün olmuş olan
nefîbûyîn m sürgün oluş
nefîkirî rd sürgün edilmiş olan
nefîkirin m nefyetme, sürgün etme
nefilandin m olgunlaşmadan ağacın meyvelerinin düşürme
l/gh olgunlaşmadan ağacın meyvelerinin düşürmek
nefiqandin m şişirme
l/gh şişirmek
nefiqîn m şişme
l/ngh şişmek
nefîr m 1. nefir (boynuzdan yapılan bir tür boru) 2. mzk boru borazan (üfleyerek çalınan perdesiz çalgı)
nefîram m 1. milis, savaşa katılan halk gücü 2. seferberlik
nefiroşbar rd satılmaz
nefiy man/m yadsıma, nefiy
nefîzek rz/rd 1. ötümsüz 2. çalımsız
nefîzekî rz/m ötümsüzlük
nefr rd korkak
nefret m nefret * nefreta min jê re pir e ona nefretim büyük
nefret jê girtin nefret uyandırmak
nefret kirin l/gh nefret etmek, iğrenmek
nefret etmek
nefretane h nefretçe
nefretkirin m nefret etme, iğrenme
nefrîn m 1. ilenç 2. lanet okuma 3. sövüp sayma
m 1. beddua, ilenme, ilenç 2. lânet, lânet okuma 3. nefret, öfke
nefrîn kirin lânet okumak
lanet okumak
nefrît bj/m nefrit
nefs nefis.
m 1. nefis (öz varlık) * ji bo ku nefsa canê xwe xelas bike ew kuştine kendi nefsini kurtarmak için onları öldürmüş 2. nefis (insanların yeme içme gibi ihtiyaçlarının tümü)
nefs hemû kes lê lîbas ne hemû kes yeme içme ihtiyacı herkes için geçerlidir, ayrım yapmamak lazım
nefs pê girtin aç gözlülüğü tutmak
nefs xwe kor kirin nefsini köreltmek
nefsa (yekî) jê re serdest bûn (biri) kendi nefsine hakim olmamak
nefsa (yekî) kişandin (birinin) ahı tutmat
nefsa (yekî) mezin bûn kurumlu olmak
nefsa (yekî) pê girtin aç gözlülüğü tutmak
nefsa (yekî) pê nesekinîn nefsine hakim olmamak
nefsa canê (yekî) kubar bûn (biri) çok nazik olmak
nefsa fîrewnî büyük kibir
nefsa xwe bi xwe ragirtin nefsine hakim olmak
nefsa xwe kor kirin nefsini köreltmek 3. mec boğaz (yiyeceği, içeceği sağlanan kimse) * pênc nefs li mala me hene bizim evde beş boğaz var 4. mec boğaz (yeme içme) * hevalê min yekî ku miriyê nefsa xwe ye arkadaşım boğazına düşkün biridir 5. kişi, nüfus, nefes (canlı varlık) * li malê çar nefsên din jî hene evde dört nefes daha var * em pênc nesf li virê hene burda kişi varız 6. kibir, büyüklenme * çi nefsek li serê ye ne kadar da kibir sahibi 7. tıpkısı * ew bi nefs e o aynı tıpkısı
nefsa xwe mezin kirin böbürlenmek
nefsa xwe şikandin nefsini köreltmek
nefsanî rd nefsanî
nefsaniyet m nefsaniyet
nefsbiçûk alçak gönüllü.
rd/nd 1. alçak gönüllü, mütevazi 2. kibirsiz, kurumsuz (kurumlu olmayan kimse)
nefsbiçûkî m 1. alçak gönüllülük 2. kibirsizlik
nefsbilind rd/nt kibirli
nefsbilindî m kibirlilik
nefsbilindî kirin kibirlik yapmak
nefsek rd aç gözlü, gözü aç, nefsine düşkün, şikemperver
nefsekî m aç gözlülük, nefsine düşkünlük, şikemperverlik
nefsektî m aç gözlülük, nefsine düşkünlük, şikemperverlik
nefsî nd/nt evlatlık, üvey evlat
nefsiyat m nefsiyat, psikoloji
nefsmezin rd/nt kibirli, kuruntulu, kurumlu
nefsmezinatî m kibirlilik, kuruntululuk
nefsmezinatî kirin (bir şey yapmayı) nefsine yedirmemek
nefsmezinî m kibirlilik, kuruntululuk
nefsmezinî kirin kibirlik yapmak
nefsnexweş rd hamile
nefsnexweş bûn l/ngh bebek beklemek
nefsnexweşbûn m bebek bekleme
nefso bnr nefsok
nefsok rd aç gözlü, gözü aç, nefsine düşkün, şikemperver
nefsokî m aç gözlülük, nefsine düşkünlük, şikemperverlik
nefsqantir rd/argo nefsine çok düşkün
nefstenik rd 1. nefsine düşkün 2. duygulu, inci duygulu
nefstenik bûn 1) nefsine hakim olmamak 2) duygulanmak
nefstenikî m 1. nefsine düşkünlük 2. duygululuk, ince duygululuk
neft m 1. neft 2. neft (neft yağı) 3. petrol
neftfiroş nd/nt petrolcü, petrol satan
neftger nd/nt petrolcü (imal eden)
neftî rd neftî
neftî bûn l/ngh neftîleşmek
negatîf rd 1. negatif, olumsuz 2. fel negatif, olumsuz (bir şeyi inkâr eden, ret özeliği taşıyan) 3. mat/fiz negatif, eksi (sıfırdan küçük, önünde eksi işareti bulunan sayı) 4. negatîf (negatif film)
negatîfî m negatiflik
negbet rd kirli, pis
negebsoyî rd sıkıntısız
negehban nd/nt nöbetçi
negehbanî m nöbetçilik
negengaz rd 1. imkânsız, olanaksız 2. olamaz
negengaz bûn l/ngh imkânsızlaşmak, olanaksızlaşmak
negengazbûn m imkânsızlaşma, olanaksızlaşma
negengazbûyîn m imkânsızlaşma, olanaksızlaşma
negengazî m imkansızlık, olanaksızlık
neger rz/rd geçişsiz
negerandî rz/rd geçişsiz
negeranî rz/rd geçişsiz
negerdîşî rd törelsiz
negerek rd gereksiz, lüzumsuz
negerekî m gereksizlik, lüzumsuzluk
negerguhêz rz/rd geçişsiz * lêkera negerguhêz geçişsiz fiil
negewz rd keyifsiz, neşesiz
negewzbûn m 1. keyifsiz olma 2. keyifsizli, neşesizlik
negihêj rd ulaşılmaz
negihîştî rd ham, olmamış, olgunlaşmamış (meyveler için)
negijikî rd dolaşıksız
negiranbiha rd değersiz, kıymetsiz
negiranbihatî m değersizlik, kıymetsizlik
negirîft rd çetrefillisiz, dolaşıksız
negirîng önemsiz, ehemmiyetsiz.
rd önemsiz, ehemmiyetsiz
negirîngbûn m önemsizlik
negirtî (i) rd kapalı olmayan, örtüsüz (kapı, pencere için)
negirtî (ii) rd tutuksuz
negirtin m almamazlık
negivêrî rd hazımsız (yediklerini kolay sindiremeyen)
negivêrîtî m hazımsızlık
negiyanewer rd cansız
negonandî rd boyasız (boya sürülmemiş, boyalanmamış olan)
negotî rd söylenmemiş, meskût
negrêdayî rd bağlantısız
negubrekirî rd gübresiz, gübrelenmemiş olan
neguhar rd sabit, değişmeyen
neguher rd 1. değişmez, sabit (değişmeyen) 2. mat/m sabite
neguhêr rd değişmez, değişmeyen
neguherbar rd değişmez, sabit (değişmeyen)
neguhêrbar rd değişmez
neguhêz rd değişmez, sabit
neguhêzbar nd/rd 1. taşınmaz, gayrî menkul * malên neguhêzbar taşınmaz mallar 2. değişmez, sabit (değişmeyen)
neguncan rd uygunsuz, isabetsiz
neguncandî rd 1. uyumsuz 2. uygun olmayan
neguncandîbûn m uyumsuzluk
neguncanî m 1. uygunsuzluk 2. uymazlık
neguneh günah olmayan, mubah.
negunehbar rd günahsız
negunehbarî m günahsızlık
negurivandî rd uyumsuz
negurivandîbûn m uyumsuzluk
negurûzekî rd pürüzsüz, duru (ten)
neguvar rd 1. tatsız, yutulmaz 2. sindirimi zor olan
neh dokuz.
n 1. dokuz (9, ÎX) 2.rd dokuz (sekizden bir artık)
neh deh beş on * di civînê de em tevî hev neh deh kes hebûn toplantıda beş on kişi vardı hataları daha önceden de olana yeniside hatırlatmak
neh libî rd dokuzlu (dokuz parçadan oluşan, içinde dokuz parça bulunan)
nehal (i) bnr newal
nehal (ii) m nalın
nehan m tenezül
nehane m dokuzluk
nehanî rd gizli
nehar h gündüzleyin
neharî rd gündüzlü (okula gündüz giden, yatılı olmayan öğrenci)
nehawend mzk/m nihavent
nehberîk m dokuz cebi olan ve duvar süsü olarak ta kullanılan bir süs eşyası
nehberk m dokurcun, tokurcun, dokuz taş
nehê (yekî) danîn ser dehên (ên din) mimlemek
nehê te jî li ser dehan be senin de alacağın olsun
nehêja değersiz.
rd 1. değersiz, kıymetsiz 2. değersiz, naçiz 3. kalitesiz
nehêjabûn m 1. değersizlik 2. kalitesizlik
nehêjatî m 1. değersizlik, kıymetsizlik 2. kalitesizlik
nehejekî rd sarsıntısız
nehek nd kurban bayramına dokuz gün kala tutulan dokuz günlük oruç
nehêl m engel
nehelal rd 1. haram 2. üvey * apê min ê nehelal üvey amcam
nehelistî rd çürüksüz
nehelketî rd başarısız
nehelketî bûn l/ngh başarısız olmak
nehelketîbûn m 1. başarısız olma 2. başarısızlık
nehelketîbûyî rd başarısız olmuş, başarmamış olan
nehelketîbûyîn rd başarısız oluş
nehem rd dokuzuncu
nehemcisn rd hemcins olmayan
nehemcure rd heterojen, türdeş olmayan
nehemd h istemeden
nehêmî rd nemsiz, rutubetsiz
nehemîn rd dokuzuncu
nehêmin rd dingin olmayan, istikrarsız
nehên rd gizli, giz 2. fel/m gizem
nehên kirin l/gh saklamak
neheneh rd dokuzar
neheng balina.
neheng (i) n 1. kahraman 2. dev (korkunç, çok iri ve olağanüstü güçlü masal yaratığı)
neheng (ii) zo/m balina (Balaena mistycetus)
nehênî gizli, sır.
m 1. giz, gizem, sır 2. rd gizemli 3. rd gizli, saklı 4. rd illegal, gizli * rêxistina nehênî illegal örgüt
nehênîdar rd gizemli
nehênîtî m gizellilik, muamalık
nehêniyî rd gizemsel
nehênkirin m saklama
neheq rd haksız (davası, iddiası, davranışı, düşüncesi doğru ve yerinde olmayan) * di vî tiştî de hevalê we neheq e bu işte arkadaşınız haksız
neheq dîtin haksız bulmak
neheqî m haksızlık * ji ber vê neheqiyê bû xwê û kete agir bu haksızlığa karşı köpürdü
neheqî kirin l/gh haksızlık yapmak
haksızlık etmek
neheqîkirin m haksızlık yapma
neheqîtî m haksızlık
neheqîtî kirin haksızlık etmek
neheram rd haram olmayan
nehêrsbûyî rd öfkesiz, öfkelenmemiş (kimse)
nehêrsok rd hırssız, sinirsiz
nehêrsokbûn m sinirsizlik
nehêrsokî rd hırssızca, sinirsizce
nehêrsoyî rd hırssız, sinirsiz
nehes rd haşarı, şımarık
neheş rd baygın, şuursuz
nehesabkirî rd hesapsız, hesap edilmemiş olan
nehesabnekirane h hesapsızca, plansızca
nehêsan rd rahatsız (sıkıntı, tedirginlik veren)
nehêsankirî rd kılağısız
nehesas rd duyarsız
nehesas bûn l/ngh duyarsızlaşmak
nehesas kirin l/gh duyarsızlaştırmak
nehesasbûn m duyarsızlaşma
nehesasbûyîn rd duyarsızlaşma
nehesasî m duyarsızlık
nehesaskirin m duyarsızlaştırma
nehesî m haşarılık
nehesibandin m 1. hesap etmeme 2. hesaba katmama
l/gh 1. hesap etmemek 2. hesaba katmamak
nehesok rd haşarı, şımarık
nehesokî rd/h haşarıca
nehesokî bûn l/ngh haşarılaşmak
nehesokîbûn m haşarılaşma
nehestewer rd duyarsız
nehestewer bûn l/ngh duyarsızlaşmak
nehestewer kirin l/gh duyarsızlaştırmak
nehestewerbûn m duyarsızlaşma
nehestewerbûyîn rd duyarsızlaşma
nehestewerî m duyarsızlık
nehestewerkirin m duyarsızlaştırma
nehestyar rd duyarsız
nehestyar bûn l/ngh duyarsızlaşmak
nehestyar kirin l/gh duyarsızlaştırmak
nehestyarbûn m duyarsızlaşma
nehestyarbûyîn rd duyarsızlaşma
nehestyarî m duyarsızlık
nehestyarkirin m duyarsızlaştırma
nehevbîn mat/rd bakışımsız
nehevbînî mat/m bakışımsızlık
nehevdemî rd asenkron
nehevdirûv rz/m benzeşmez
nehevdirûvî rz/m benzeşmezlik
nehevedemî rd eşlemesiz
nehêvijî rd eğitimsiz
nehêvijîbûn m eğitimsizlik
nehevkirî rd simetrisiz
nehevnêr mat/rd bakışımsız
nehevnêrî mat/m bakışımsızlık
nehevnêrîtî mat/m bakışımsızlık
nehêvotî rd eğitimsiz
nehêvotîbûn m eğitimsizlik
nehêvotîtî m eğitimsizlik
nehevşibîn rz/rd benzeşmez
nehevşibînî rz/m benzeşmezlik
nehevta rd 1. denk olmayan 2. mat bakışımsız asimetrik
nehevtayî mat/m bakışımsızlık, asimetri
nehewce rd gereksiz, lüzumsuz
nehewce ye gerek yok
nehewcetî m gereksizlik, lüzumsuzluk
nehez rd sevimsiz
nehezî m sevimsizlik
nehf m fayda, yarar
nehfdar rd faydalı, yararlı
nehfdar bûn l/ngh faydalanmak
nehfdarbûn m faydalanma
nehgon bnr newgon
nehgoşe mat/m dokuzgen
nehîb rd 1. çapulcu, yağmacı 2. m korku, ürküntü
nehîdar rd kullanışlı * xaniyekî nehîdar kullanışlı bir ev
nehifandin m faydalandırma, yararlandırma
l/gh faydalandırmak, yararlandırmak
nehifîn m faydalanma, yararlanma
l/ngh faydalanmak, yararlanmak
nehiftin m saklama
l/gh saklamak
nehik (İslamiyet’te) Kurban bayramı öncesi kutsal sayılan 9 gün.
n dokuz
nehikê ser dehikan ticarette fahiş kazanc
nehîledar rd 1. hillesiz 2. çürüksüz
nehîlet nd/nt hasım
nehînbûyî rd alışkın olmayan
nehincirandî rd zedesiz
nehindir rd/nt geveze (çenesi düşük)
nehîndir rd (r kalın okunur) sır saklamayan
nehindirî m gevezelik (çenesi düşüklüğü)
nehing bnr neheng
nehiş rd baygın, kendinden geçmiş olan
nehiş ketin l/gh baygınlık geçirmek
1) bayılmak, kendinden geçmek 2) şuursuz yatmak, şuurunu yitirmek
nehişî rd 1. baygın 2. şuurunu yitirmiş
1) baygınlık geçirmek 2) şuursuz yatmak, şuurunu yitirmek
nehişketin m baygınlık geçirme
nehiştî rd dikkatsiz
nehiştîbûn m dikkatsizlik
nehiştin m 1. bırakmama 2. alıkoyma
nehiştin bêhna (tiştekî) herin (yekî) koklatmamak (hiç vermemek)
nehiştin devê (yekî) pê bûn koklatmamak (hiç vermemek)
nehiştin gotin bi ber gotinê xistin (birini) lâfa boğmak, lâkırdıya boğmak
nehiştin l/gh 1. bırakmamak 2. alıkoymak * apê min bêatlebûn behsa Stenbolê dikir, nedihişt ku bavê min nanê xwe bixwe amcam mütemadiyen İstanbul’dan bahsederek babamı yemeğinden alıkoyuyordu
nehiştin xeta hatin serê üstüne toz kondurmamak
nehişyar rd aymaz
nehişyarî m aymazlık
nehît (i) rd nemsiz (toprak için)
nehît (ii) n 1. iri taş 2. yapılarda işlenmemiş iri taş
nehîteyî rd irice taş
nehiye m 1. nahiye 2. erd/m nahiye, kuşak (yer yüzünün beş bölümünden her biri)
nehiyeya germê erd sıcak kuşak
nehiz rd sevimsiz
nehizî m sevimsizlik
nehk (i) bot/m 1. nohut (Cicer arietinum) 2. nohut (bu bitkinin yuvarlak tanesi)
nehk (ii) m olta
nehkevir n dokurcun, dokuz taş oyunu
nehkîn rd nohutlu
nehmend rd dokuzlu (üzerinde dokuz işareti bulunan iskambil kâğıdı vb. için)
nehonandî rd örgüsüz
nehoneho rd dokuzar
nehotî rd çok dayak yemiş olan
nehp m 1. argo tırnak 2. tırmık (tırnak beresi)
nehp kirin l/gh pençelemek, tırmalamak
nehpên (yekî) hatin (an jî kişîn) tırnakları uzamak
nehperoşk m/argo tırnak pençe
nehpik n 1. argo tırnak 2. pençe, yırtıcı hayvan tırnağı
nehpirandin m tırnaklama, tırmalanmak
l/gh tırnaklamak, tırmalamak
nehpirîn m tırnaklanma, tırmalanma
l/ngh tırnaklanmak, tırmalanmak
nehpkirin m pençeleme, tırmalama
nehprûşk m/argo tırnak pençe
nehrevan nd/nt tanık, şahit
nehrevanî m tanıklık, şahitlik
nehs kurnaz, yaramaz, entrikacı.
rd 1. haşarı, yaramaz, azgın, kuduruk * ez dizaroktiya xwe de yekî pir nehs bûme çocukluğumdan çok haşarı birisiymişim 2. şımarık 3. afacan, uçarı (ele avuca sığmaz) 4. haylaz, hayta
nehş m teneşir
nehs bûn l/ngh 1. yaramazlaşmak, kudurmak 2. şımarmak, baylanmak 3. afacanlaşmak, uçarılaşmak 4) haylazlaşmak
1) yaramaz olmak 2) şımarık olmak 3) afacanlaşmak
nehs kirin l/gh 1. haşarılaştırmak 2. şımartmak 3. uçarılaştırmak
nehsbûn m 1. yaramazlaşma, kudurma 2. şımarma, baylanma 3. afacanlaşma, uçarılaşma
nehsbûyîn m 1. yaramazlaşma, kuduruş 2. şımarış, baylanış 3. afacanlaşma, uçarılaşma
nehşemê nd geyikler kırkımında (hiçbir zaman olmayacak işler için söylenir)
nehsî m 1. haşarılık, yaramazlık, kudurukluk 2. şımarıklık 3. afacanlık, uçarılık 4. haylazlık, haytalık
m yaramazlık
nehşî bnr naşî
nehsî bûn l/ngh 1. yaramazlaşmak, kudurmak 2. şımarmak, baylanmak 3. afacanlaşmak, uçarılaşmak 4) haylazlaşmak
nehsî kirin 1) yaramazlık yapmak 2) şımarıklık yapmak 3) uçarılık etmek 4) haylazlık etmek
nehsîbûn m 1. yaramazlaşma, kudurma 2. şımarma, baylanma 3. afacanlaşma, uçarılaşma
nehşîtî bnr naşîtî
nehsiyane h 1. yaramazca 2. şımarıkça 3. afacanca, uçarıca 4. haylaz, hayta
nehskirin m 1. haşarılaştırma 2. şımartma 3. uçarılaştırma
nehtik m alın çatısı
nehtor nd/nt bekçi
nehtorî m bekçilik
nehunerwer rd beceriksiz, maharetsiz
nehunerwerî m beceriksizlik, maharetsizlik
nehunkûf rd denk olmayan
nehwêd n doksan (90, XC)
nehwiran m mırıldanma, terennüm
nehwirandin m mırıldama, terennüm etme
l/gh mırıldamak, terennüm etmek
nehwirîn mırıldanmak.
m mırıldanma, terennüm etme
l/ngh mırıldanmak, terennüm etmek
nehyayî rd olgun, pişkin kimse
neilmî rd bilim dışı
neilmî bûn bilim dışı olma
neilmîbûn m bilim dışı olma, bilimsizlik
neînsan rd insaniyetsiz
neînsanî m insaniyetsizlik
neîradî rd gayri iradî
neîspatkirî rd ispatsız, tanıtsız
neîzingirtî rd izinsiz
neîzinstendî rd izinsiz
nejd bnr nijd
nejdar rd sağlıklı
nejdarî m sağlık
nejdevan bnr nijdevan
nejdî bnr nijdî
nejê rd tuhaf, anormal
nejêhatî rd 1. başarısız * xwendekareke nejêhatî başarısız bir öğrenci 2. beceriksiz 3. zayıf (bilgi yönünde yeterli olmayan * mamosteyeke nejêhatî zayıf bir öğretmen
nejêhatîbûn m 1. başarısızlık 2. beceriksizlik
nejes rd pinti
nejesî m pintilik
nejêyî m tuhaflık, anormallik
nejibîr rd unutulmaz
nejibîr bûn unutulmaz olmak
nejibîrî m unutulmazlık
nejidil rd 1. içtenliksiz, içtensiz, samimiyetsiz 2. yapmacık, yapay, sahte (içten olmayan) * kena nejidil sahte gülüş
nejidil û can içtenliksiz
nejidilbûn rd içtenliksizlik, içtensizlik, samimiyetsiz
nejidilbûnî m içtenliksizlik, içtensizlik, samimiyetsizlik
nejidilî m 1. içtenliksizlik, içtensizlik 2. rd/h yapmacıklı
nejidilûcan rd içtenliksiz, içtensiz, samimiyetsiz
nejidilûcanî m içtenliksizlik, içtensizlik
nejidilûcanîtî m samimiyetsizlik
nejihev rd apayrı, farklı (aynı olmama)
nejihevî m apayrılık, farklılık
nejin rd çepel kadın
nejirê rd sapık
nejixwere rd 1. arsız, şirret 2. yaramaz, şımarık
nejixwere bûn l/ngh yaramaz olmak, şımarık olmak
nejixweretî m 1. arsızlık, şirretlik 2. yaramazlık, şımarıklık
nekafî rd yetersiz, gayri kâfi
nekafîbûn m 1. yetersiz olma 2. yetersizlik
nekafîbûnî m yetersizlik
nekafîtî m yetersizlik
nekamî (i) m fesatlık, alehte konuşma
nekamî (ii) rd ilkel, primitif
nekamîran rd bahtsız, mutsuz
nekamîranî m bahtsızlık, mutsuzluk
nekar rd elinden bir iş gelmeyen kimse
nekara rd erksiz
nekaratî m erksizlik
nekarbidest rd yetkisiz, salâhiyetsiz
nekarbidestî m yetkisizlik, salâhiyetsizlik
nekartêker rd etkisiz, nüfuzsuz
nekederî rd yarılmamış yara, darbe
nekederî bûn l/ngh kabız olmak, yediklerini dışarı çıkaramamak
nekedîkirî rd evcilleşmemiş olan
nekêfkar rd kaprissiz
nekêfxweş rd 1. hoşnutsuz 2. neşesiz
nekêfxweşî m 1. hoşnutsuzluk 2. neşesizlik
nekêfxweşîya xwe nîşan dan hoşnutsuzluk getirmek
nekêm rd eksiksiz, tam, eksik olmayan
nekêmî m eksiksizlik, noksansızlık
nekemilandî rd olgunlaşmamış
nekemper rd kiyaslanmaz
nekêr rd 1. beceriksiz 2. aylak, çalışmayan 3. yaramaz * tiştekî nekêr nîn e yaramaz bir durum yok
nekêrhatî rd 1. beceriksiz 2. elverişsiz 3. kullanışsız 4. yaramaz, yararı olmayan şey
nekêrhatîbûn m 1. beceriksizlik 2. elverişsizlik 3. kullanışsızlık
nekêrî m 1. beceriksizlik 2. aylaklık, çalışmama 3. yaramazlık
nekes rd 1. nekes, cimri 2. pinti 3. adi, bayağı, namert
nekêşandî rd tartısız (tartılmamış olan)
nekesane rd gayrî şahsî
nekesane bûn l/ngh gayrî şahsîleşmek, kişilik dişi olmak
nekesane kirin l/gh gayrî şahsîleştirmek, kişilik dişi etmek
nekesanebûn m gayrî şahsîleşme, kişilik dişi olma
nekesanekirin m gayrî şahsîleştirme, kişilik dişi etme
nekesanî rd kişilik dışı
nekesî (i) rd kişilik dışı
nekesî (ii) m 1. nekeslik, cimrilik 2. pintilik 3. adilik, bayağılık
nekesî bûn l/ngh pintileşmek
nekesî kirin l/gh gayri şahsileştirmek, kişilik dişi etmek
nekesîde rd gayrî şahsî
nekesîdeyî rd gayrî şahsî
nekesîdeyî kirin l/gh gayrî şahsîleştirmek
nekesîdeyîkirin m gayrî şahsîleştirme
nekesîkirî rd gayrî şahsîleştirilmiş, kişilik dişi edilmiş
nekesîkirin m gayrî şahsîleştirme, kişilik dişi etme
nekevnar rd genç (bitki için gelişmesini tamamlamamış olan) * ev dar hîna nekevnar e mebirin bu ağaç daha genç, kesmeyin
nekewîkirî rd ütüsüz
nekeyskirî rd dağınık, düzensiz, tertipsiz (düzeni bozuk, karışık)
nekifş rd 1. belirsiz 2. ortada (yarışmalarda)
nekifşe rd belirsiz
nekifşkirî rz belgisiz
nekifşkirîtî m belgisizlik
nekilîtkirî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nekilkirî rd sürmesiz
nekişandî rd 1. tartısız (tartılmamış olan) 2. rz çekimsiz
nekişandîbûn m çekimsizlik
nekişandin çekmemek.
nekişandîtî m çekimsizlik
nekişînok rd alımsız, cazibesiz
nekişînokî m alımsızlık, cazibesizlik
neks bj/m bel (bir tür hastalık)
neks bûn hastalığa tutulmak
neks hilanîn hastalığı tedavi etmek
neksan m daldırma
nekse m darbe (vuruş, çarpış)
nektar nd nektar, bal özü
nekubar rd kibar olmayan
nekulbekirî rd çapasız (çapalanmamış yer)
nekun rd deliksiz
nekunkunoşkî rd gözeneksiz
nekurdziman rd dili Kürtçe olmayan
nekurkirî rd tıraşsız
nekurtankirî rd semersiz
nekuşpene rd kurumsuz, kasıntısız (kurumlu olmayan kimse)
nelazim rd gereksiz
nelazimî m gereksizlik
nelbend n nalbant
nelbendî m nalbantlık
nelbendxane m nalbanthane
nelê sayılmayan.
rd 1. geçersiz (oyunlarda) 2. geçersiz, uygunsuz 3. aykırı 4. uymaz
nelê bûn l/ngh 1. geçersizleşmek 2. uygunsuzlaşmak
nelê kirin l/gh geçersizleþtirmek, geçersiz saymak
l/gh geçersizleştirmek, geçersiz hale getirmek
nelêbûn m 1. geçersizleşme 2. uygunsuzlaşma
nelêkerî rd imarsız, inşa edilmemiş olan
nelêkirin m geçersizleþtirme, geçersiz sayma
m geçersizleştirme, geçersiz hale getirme
nelem erd/n tepe
nelerzok rz/m titreşimsiz
nelet m lânet
nelet lê anîn lânetlemek
nelet lê barandin birine lânet okumak
nelet lê be! nâlet olsun!
nelet lê bibare şeytan görsün yüzünü
nelet lê hatin lânetlenmek
nelet lê kirin birine lânet okumak
neletbar rd naletli
neletdar rd naletli
neletê şeytan aksi şeytan
neletê şeytan kete nava wan aralarından kara kedi geçmek (veya aralarına kara kedi girmek)
nelêtî m 1. geçersizlik 2. aykırılık 3. uymazlık
nelêyî bnr nelêtî
neleylî rd yatısız
nelêzok rd kaprissiz
nelibar rd 1. uygunsuz 2. uyuşmaz 3. gerilimsiz, gergin olmayan
nelibarbûn m 1. uygunsuzluk 2. uyuşmazlık 3. gerilimsizlik, gergin olmama
nelibarî 1. uygunsuzluk 2. uyuşmazlık
neliber rd örtüsüz (kapı, pencere için)
nelicîh abes, yersiz.
nelicih rd 1. uygunsuz, yersiz 2. yakışıksız
nelicihî m 1. uygunsuzluk, yersizlik 2. yakışıksızlık
nelihev rd 1. düzensiz, tertipsiz 2. düzensiz (dağınık kimse) 3. dağınık (kendini ve düşüncelerine toparlamayan) * vê gavê ez ne li hev im şu anda kafam çok dağınık 4. keyifsiz, hasta 5. tuhaf, dengesiz, kafadan olan, tahtası eksik (ruh sağlığı yerinde olmayan) * ev keçik yeke nelihev e bu kız dengesizin biridir 6. sarsantılı (düzenli olmayan, güven verici olmayan) 7. gergin, sinirli 8. uyumsuz, uyuşmaz 9. biçimsiz, kalıpsız 10. derme çatma (gelişigüzel toplanmış, aralarında uygunluk bulunmayan) 11. abraş (deseni ve atkısı bozuk halı vb) 12. çirkin
nelihevbûn m 1. hasta olma, keyifsiz olma 2. moralı bozuk olma, gergin olma 3. ters (veya sol) tarafından kalkma, tuhaf olma 4. çirkin olma
nelihevhatî rd 1. kaba saba, kalıpsız, vücut hatları kaba saba olan 2. çirkin 3. simetrisiz
nelihevherbilî rd dolaşıksız
nelihevî m 1. düzensizlik, tertipsizlik 2. düzensizlik (dağınık olma) 3. dağınıklik (kendini ve düşüncelerine toparlamayamama) 4. keyifsizlik, hasta olma 5. tuhaflik, dengesizlik, tahtası eksik olma (ruh sağlığı yerinde olmayan) 6. sarsantılılık (düzenli olmama, güven verici olmama) 7. gerginlik, sinirlilik 8. uyumsuzluk, uyuşmazlık * neliheviya muzîk û gotinan söz ve müzik uyuşmazlığı 9. biçimsizlik, kalıpsızlık 10. derme çatma olma 11. çirkinlik
nelihevîtî m 1. düzensizlik, tertipsizlik 2. dağınıklık 3. uyumsuzluk, uyuşmazlık 4. tuhaflık, dengesizlik 5. gerginlik, sinirlilik 6. uyumsuzluk, uyuşmazlık
neliheviya tevgerî nd davranış bozukluğu
nelihevketî rd dolaşıksız
nelihevkirî rd uyuşmayan, uygun olmayan
nelihevtî m 1. düzensizlik, tertipsizlik 2. dağınıklık 3. uyumsuzluk, uyuşmazlık 4. tuhaflık, dengesizlik 5. gerginlik, sinirlilik 6. uyumsuzluk, uyuşmazlık
nelirê rd 1. uygunsuz, yakışık almayan 2. usulsüz 3. yolsuz, gayri meşru (töreye, kanuna aykırı olan) 4. ters (uygun olmayan, elverişsiz, münasebetsiz) 5. karanlık (yasalara, törelere uygun olmayan) * têkilî karên nelirê nebe karanlık işlere karışma 6. aykırı 7. çiğ (yersiz ve yakışıksız söz veya davranış)
nelirê bûn aykırı olmak
nelirêtî m 1. uygunsuzluk, yakışık almama 2. usulsüzluk 3. yolsuzluk, gayri meşruluk (töreye, kanuna aykırı olma durumu) 4. terslik (uygun olmama, elverişsizlik, münasebetsizlik) 5. aykırılık 6. çiğlik (yersiz ve yakışıksız söz veya davranış)
nelirêtî kirin çiğlik yapmak
neliv rd hareketsiz, sabit
nelivok rd hareketsiz, sabit
nelixwe rd 1. keyifsiz, hasta 2. tuhaf 3. kendinde olmayan 4. sersem (bilinci ve duyguları zayıflamış olan)
nelixwetî m 1. keyifsizlik, hastalık 2. tuhaflık 3. kendinde olmama 4. sersemlik (bilinci ve duyguları zayıflanma durumu)
neliyaq rd yakışıksız, gayrî lâyık
nelûlkirî rd aşısız (bitki)
nem m nem (havada bulunan su buharı)
nem nem m ham ham (çocuk dilinde)
nema h 1. artık, gayrı (bundan böyle, sonra, yeter * nema tê artık gelmez 2. bir daha, hiçbir zaman
nema kirin l/gh geçmek (bir şeyi bundan sonra yapma durumunda olmamak) * nema ez van karan dikim benden geçti, bu işlere artık girişemem
nemabûn m kalmama, tükenme
nemabûnî m tükenmişlik
nemahir rd beceriksiz
nemahirî m beceriksizlik
nemamî m ihanet, hainlik
neman m 1. kalmama, bitme, tükenme 2. bitme, tükenme, bitkinleşme (çok yorulma, güçsüz kalma) 3. sönme, erime (tükenme, yok olma) 4. zayıflama (kilo kaybetme)
l/ngh 1. kalmamak, bitmek, tükenmek 2. bitmek, tükenmek, bitkinleşmek (çok yorulmak, güçsüz kalmak) 3. sönmek, erimek (tükenmek, yok olmak) * rika me ya jê re, bi tevahî nemabû ona karşı kinimiz tümden erimişti 4. zayıflamak (kilo kaybetmek)
nemanend emsalsiz.
nemaqûl rd gayri makul
nemayend nd/nt 1. temsilci 2. bz temsilci (aracı olarak başkasına mal satmakla görevlendirilen ve çoğunlukla kanunî olarak çalışma yeri ve elinde malı olmayan kimse) 3. delege
nemayendî m 1. temsilcilik 2. delegelik
nemayîn m kalmama, tükeniş
nemayînde rd kalımsız, fanî
nemayîndetî m kalımsızlık, fanîlik
nemaze h özellikle, bilhassa, üstelik
nemdar rd nemli
nemdarî m nemlilik
nemed m genellikle zengin kimselerin evlerine serdikleri bir tür yaygı
nemehrem rd namahrem
nemelûm rd gayri malûm, bilinmez
nememnûn rd memnuniyetsiz, gayri memnun, hoşnutsuz
nememnûnî m memnuniyetsizlik, hoşnutsuzluk
nemêr erkekte cinsel iktidarsızlık.
rd 1. iktidarsız, puluç (cinsi gücü olmayan erkek) 2. hadım
nemêr kirin 1) puluç etmek 2) hadim etmek
nemerd rd 1. namert, alçak 2. kalleş 3. cimri
nemerd bûn l/ngh alçaklaşmak
nemerdane h namertçe, alçakça
nemerdbûn m alçaklaşma
nemerdî m namertlik, alçaklık
nemerdî kirin namertlik etmek, alçaklık etmek
nemêrî m 1. iktidarsızlık, puluçluk, ananet (erkekte cinsel güçsüzlük) 2. hadımlık
nemêrî kirin l/gh hadımlaştırmak
nemêrîkirin m hadımlaştırma
nemeriv rd insaniyetsiz
nemerivî m insaniyetsizlik
nemerixandî rd zedesiz
nemêrtî m iktidarsızlık, puluçluk
nemes m saç kepeği
nemeş m pus (bir tür hafif sis)
nemeşî rd puslu, pusarık
nemeşrû rd gayri meşru
nemesûl rd sorumsuz
nemesûlî m sorumsuzluk
nemezbût rd 1. mazbut olmayan 2. dengesiz kimse
nemihîm rd önemsiz, ehemmiyetsiz
nemijok rd emici özeliği olmayan
nemimkun rd imkânsız, olanaksız
neminêkar rd gönülsüz
neminêkarane rd gönülsüzce
neminêkarî m gönülsüzlük
nemiqate rd dikkatsiz
nemiqatebûn m dikkatsizlik
nemir ölmez, ölümsüz, ebedi.
rd 1. ölümsüz (hiç ölmeyen) 2.nd/ntölümsüz (hiç unutulmayacak olan)
nemir bûn l/ngh ölümsüzleşmek
nemir kirin l/gh ölümsüzleştirmek
nemir nejî ne sağ ne ölü
nemir û nejîn (an jî nejî) ölüm kalım arası durum
nemirad rd muratsız
nemirbûn m ölümsüzleşme
nemirbûyîn rd ölümsüzleşme
nemird bnr nemir
nemirî m ölümsüzlük, ölmezlik,
nemirî kirin l/gh ölümsüzleştirmek
nemirîkirin m ölümsüzleştirme
nemirkirin m ölümsüzleştirme
nemirov rd 1. insaniyetsiz, mürüvvetsiz 2. zalim, gaddar
nemirovane h 1. insaniyetsizce, mürüvvetsizce 2. zalimce, gaddarca
nemirovî m 1. insaniyetsizlik 2. rd insanlık dışı
nemirovtî m insaniyetsizlik
nemirût rd çepel
nemiş bnr nemûş
nemisliman rd gayri Müslim
nemisoger rd kesin olmayan
nemisogerî m kesin olmama
nemiyaser rd başarısız
nemiyaser bûn l/ngh başarısız olmak
nemiyaserbûn m 1. başarısız olma 2. başarısızlık
nemkêş rd nem çekici
nempîv m nemölçer
nemre m numara
nemrûd n 1. Nemrut 2. nemrut, zalim (kötüleme sıfatı olarak) 3. argo tipsiz
nemsa m Nemçe, Avusturya
nemueyen rd muayensiz, belirsiz
nemuhîm rd önemsiz
nemuhtemel rd ihtimali bulunmayan
nemumkûn rd imkansız, olanaksız
nemunasîb rd uygunsuz, yersiz
nemunasîbî m uygunsuzluk
nemunasîbtî m uygunsuzluk, yersizlik
nemuntezam rd düzensiz
nemûş n 1. nakış 2. örnek (herhangi bir şeyi örneği) * nemûşê dantêl dantel örneği
nemusaîd rd müsait olmama, elverişsiz
nemusaîdî m elverişsizlik
nemuteber rd müteber olmayan, geçersiz
nemuteber bûn l/ngh geçersizleşmek
nemuteberbûn m geçersizleşme
nemuteberî m geçersizlik
nenas bilinmeyen, meçhul, tanıdık olmayan.
rd 1. yabancı, tanınmayan 2. yabancı (belli bir yere veya kimseye özgü olmayan) * erebeyên nenas li vir nikarin park bikin yabancı arabalar buraya park etmez 3. meçhul, belirsiz, bilinmeyen
nenasbar mat nd/rd bilinmedik, bilinmeyen
nenasî m 1. tanımazlık, tanımamazlık 2. bilinmemezlik, belirsizlik, meçhulluk
nenasîn m tanımamazlık
nenaskirî rd adı belirsiz
nenaskirin m tanımamazlık, tanımazlık
nenavdar rd ünsüz, şansız
nenax rd samimiyetsiz
nenaxî m samimiyetsizlik
nenazik rd nazik olmayan, nezaketsiz
nenazikî m nezaketsizlik
nene bnr nane
nenehîdar rd kullanışsız
nenêkbir m tırnak makası
nenêrbar rd soyut
nenêrbaran fel/rd soyut
nenêrbaranî m soyutluk
nenetewehez rd/nd milliyetçi olmayan, milliyetsiz
neneteweperwer rd/nd milliyetçi olmayan, milliyetsiz
nenexşandî rd nakışsız
neng m 1. haya, ayıp 2. utanç
nenî m uyuma (çocuk dilinde)
nenîgartî rd nakışsız
nenîşankirî belirsiz.
nenixamtî rd 1. örtüsüz 2. örtüsüz (örtülmemiş) * serê jinikê yê nenixamtî dixuya kadının örtüsüz başı görünüyordu
nenixumandî rd 1. örtüsüz 2. örtüsüz (örtülmemiş) * serê jinikê yê nenixumandî dixuya kadının örtüsüz başı görünüyordu
neniyas bnr nenas
nenîzamî rd nizamsız (tüzüğe uygun olmayan)
nenîzamîbûn m nizamsızlık (tüzüğe uygun olmama durumu)
neno rd acısız, bibersiz
nenoqsan rd noksansız
nenoqsanî m noksansızlık
nenûhiyayî rd yıpranmamış
nenûk bnr neynok
nenuma rd meçhul
neodîm kîm/m neodim (kısaltması Nd)
neojen neojen jeo nd/rd
neolîtîk dîr/rd neolitik
neolojîzm rz/m neolojizm
neon kîm/m 1. neon (neon elementinin kısaltması Ne) 2. nd neon lambası
neoplazma m 1. neoplazma 2. bj ur, neoplâzma
neosta rd 1. usta olmayan 2. beceriksiz
neostatî m 1. usta olmama durumu 2. beceriksizlik
neozoîk jeo/rd neozoik
nep m cırmık
nep kirin l/gh tırmalamak, tırnaklamak
cırmalamak
nepak rd 1. kötü (iyi karşıtı) 2. kötü (korku, endişe veren) * mirov dê ji vê niyeta wî ya nepak re çi bibêje? onun bu kötü kastına ne demeli? 3. kötü (az, yetersiz) * xebateke nepak kötü bir çalışma 4. kötü (kişi veya toplum üzerinde olumsuz etkileri olan) 5. kötü (insan için; iyi niteliklere sahip olmayan, kötü davranmayı kedine huy edinmiş olan) 6. fena, kötü (kişiler için, istenilen ve gereken nitelikte olmayan) * xwendekareke nepak e fena bir öğrenci 7. temiz olmayan, kirli
nepak bûn l/ngh kötüleşmek
nepakbûn m kötüleşme
nepakî m 1. kötülük 2. fenalık, kötülük 3. fesat, bozukluk * nepakiya exlaq ahlâk fesadı
nepakî kirin 1) kötülük etmek (veya kötülük yapmak) 2) fenalık etmek
nepakî pê kirin (birine) kötülük etmek (veya yapmak), kötülükte bulunmak
nepalankirî rd semersiz
nepalaxî rd iştahsız, boğazsız
nepan rd gizli (başkalarından saklanan, mesture)
nepandî (i) rd gizli, saklı, saklanmış olan
nepandî (ii) rd tırnaklanmış
nepandin (i) m gizleme, saklama
l/gh gizlemek, saklamak
nepandin (ii) m tırmalama, tırnaklama
l/gh tırmalamak, tırnaklamak
nepaqij rd 1. temiz olmayan 2. kirli (ay başı durumunda bulunan)
nepaqijî m 1. temiz olmama 2. kirlilik
nepaqijî bûn l/ngh kirlenmek (kadın ay başı olmak)
nepaqijîbûn m kirlenme (kadın ay başı olma)
nepaqijîbûyîn rd kirleniş (kadın ay başı olma)
neparzûnkirî süzülmemiş olan
nepatromekirî rd aşısız (bitki)
nepax m 1. balon 2. körük
nepaxer nd/nt körükçü
nepaxerî m körükçülük
nepaxî m şişkinlik
nepaxkar nd/nt körükçü
nepaxkarî m körükçülük
nepayîdar sürekli olmayan.
nepayîn m beklenmezlik
nepêgir rd ilişiksiz
nepehtî rd 1. çiğ 2. çiğ (renkler için) * sorê nepehtî çiğ kırmızı
nepejirandin m 1. kabul etmeme 2. onaylamama
l/gh 1. kabul etmemek 2. onaylamamak
nepejnker rd duyarsız
nepejnker bûn l/ngh duyarsızlaşmak
nepejnker kirin l/gh duyarsızlaştırmak
nepejnkerbûn m duyarsızlaşma
nepejnkerbûyîn rd duyarsızlaşma
nepejnkerî m duyarsızlık
nepejnkerkirin m duyarsızlaştırma
nepêkan rd imkânsız
nepêkan bûn l/ngh imkânsızlaşmak
nepêkanbûn m imkânsızlaşma
nepêketîbûn m uygunsuzluk
nepelaxtî rd çürüksüz, zedesiz
nepelçiqandî rd çürüksüz, zedesiz
nepen giz, sır.
rd gizli, sır 2. fel/m gizem
nependî rd 1. gizli, sır 2. gizemli 3. belirsiz
nependî kirin l/gh 1. gizlemek, saklamak 2. örtmeye çalışmak, boğmak * bûyer bi bûyereke din nependî kirin olayı başka bir olayla boğdular
nependîkirin m 1. gizleme, saklama 2. örtmeye çalışma, boğma
nepenî (i) erd/m aklan, maile
nepenî (ii) rd 1. gizli, saklı (başkalarından gizlenen, gizli tutulan) 2. belirsiz 3. m giz., gizem, sır 4. kuytu, tenha, görünmeyen yer
nepenî bûn l/ngh yitmek, yitip gitmek, görünmez olmak
nepenî kirin l/gh 1. gezlemek, saklamak 2. bir kenara çekip konuşmak
nepenîbûn m yitme, yitip gitme, görünmez olma
nepenîdar rd gizemli
nepenîkirin m 1. gezlemek saklama 2. bir kenara çekip konuşma
nepenîtî m gizlilik
nepeniyî rd gizemsel
neperûç m cırmık
neperûç kirin l/gh cırmalamak, tırmalamak, tırnaklamak
neperûçk m cırmık
neperûçk kirin cırmalamak
neperûçkirin m cırmalama, tırmalama, tırnaklama
neperûk m cırmık
neperûk kirin cırmalamak
neperûş kirin l/gh cırmalamak, tırmalamak, tırnaklamak
neperûşk m cırmık, cırnak
neperûşk kirin cırnaklamak
neperûşkirin m cırmalama, tırmalama, tırnaklama
neperwerdekirî rd eğitimsiz
nepêşekar rd acemi (işinde, mesleğinde ilerlememiş olan)
nepesendkirî rd onaysız, tasdiksiz
nepêt dayanıksız.
nepetî rd çürüksüz
nepetot rd çürüksüz
nepêwîst rd gereksiz, lüzumsuz
nepêwîstî m gereksizlik, lüzumsuzluk
nepeyîtî rd tanıtsız
nepeytandî rd tanıtsız
nepik rd pençe, tırnak (yek)
nepik deranîn yüzü gözü açılmak
nepîn m saklanma
l/ngh saklanmak
nepirandin m cırmıklama, cırmalama, cırnaklama, tırmalama
l/gh cırmıklamak, cırmalamak, cırnaklamak, tırmalamak
nepirîn m cırmıklanma, cırnaklanma, tırmalanma
l/ngh cırmıklanmak, cırnaklanmak, tırmalanmak
nepîrk bnr neprûk
nepiş rd tavsız
nepişkinandî rd denetimsiz
nepîvanî rd düzgüsüz
nepîvayî rd 1. ölçüsüz, ölçülmemiş olan 2. mec tartısız, ölçüsüz
nepîvayî gotin sê çap gün doğmadan kemliği söylenmez
nepîvayî nebêjin sê çap gün doğmadan kemliği söylenmez
nepixandî kabartılmış, şişirilmiş.
rd 1. şişik, şişkin 2. kabarık, kabartılmış 3. pohpohlanmış 4. mec abartılı, abartılmış olan
nepixandîbûn m şişkinlik
nepixandin şişirmek.
m 1. şişirme 2. kabartma 3. pohpohlama, böbürleme 4. mec abartma
l/gh 1. şişirmek 2. kabartmak 3. pohpohlamak, böbürlemek 4. mec abartmak
nepixî şişkin.
rd 1. şişkin 2. kabarık
nepixîn şişmek.
m 1. şişme 2. şişme (vücudun bir yeri; içine yabancı bir maddenin girmesiyle veya başka etkiyle gerilme) 3. şişme (çok yemek yiyerek rahatsız olacak kadar doyma) 4. kabarma, şişip kabarma, tomurma 5. böbürlenme
l/ngh 1. şişmek 2. şişmek (vücudun bir yeri; içine yabancı bir maddenin girmesiyle veya başka etkiyle gerilmek) * ji ber girînê çavên wê nepixîne ağlamaktan gözleri şişmiş 3. şişmek (çok yemek yiyerek rahatsız olacak kadar doymak) 4. kabarmak, şişip kabarmak, tomurmak 5. böbürlenmek
nepiyar rd şefkatsiz
nepiyarî m şefkatsizlik
nepkirin m tırmalama, tırnaklama
nepolîtîk rd apolitik
nepox m balon
nepoxfiroş nd/nt baloncu (satan kimse)
nepoxfiroşî m balonculuk
nepozbilind rd kibirsiz
neprikandin m cırmalama
l/gh cırmalamak
neprûçk m cırmık
neprûk m 1. cırmık 2. tırmık (tırnak beresi)
neprûkker rd tırmalayıcı
neprûkkirin m cırmalama, tırmalama
l/gh cırmalamak, tırmalamak
neprûşk bnr neprûçk
neptun Neptün.
neptûn m Neptün
neptunyûm kîm/m neptünyum (kısaltması Np)
nepûşk bnr neprûk
nepx m şiştkinlik, şiş
neq n boyun
m göz kırpma
neqam rd boyu aşan derinlik
neqam bûn boyu aşmak, boy vermemek
neqan rd seçkin
neqandî rd 1. ayıklanmış 2. seçme, seçilmiş (ayıklanmış olan) * qumaşê neqandî seçilmiş kumaş
neqandin m 1. ayıklama 2. mec ayıklama (bir görevde gereksiz görülenleri işinden ayırma) 3. seçme
l/gh 1. ayıklamak 2. mec ayıklamak (bir görevde gereksiz görülenleri işinden ayırmak) 3. seçmek
neqane seçkin.
rd seçkin
neqanûnbar rd gayri kanunî
neqanûnî rd 1. kanunsuz, yasa dışı, kanun dışı (yasaya aykırı) 2. kaçak (yasaca yapılması yasak olan şey) * qata neqanûnî kaçak kat 3. yolsuz
neqanûnîtî m 1. kanunsuzluk, yasa dışılık, kanun dışılık 3. yolsuzluk
neqar bnr neqare
m yontma
neqar kirin l/gh yontmak, işlemek (taş v.b için)
neqarat m 1. nakarat, kavuştak (türkü ve şarkılarda tekrar edilen kısım) 2. wj nakarat, kavuştak
neqare dîr/m nakkare (iki değnekle çalınan bir tür davul)
neqarexane m nakkarehane
neqarkirî rd yontma, işlemeli * kevirê neqarkirî yontma taş
neqarkirin m yontma, işleme (taş v.b için)
neqaş ressam, desinatör.
nd/nt nakkaş, bezemeci, bezekçi
neqaşî m 1. nakkaşlık, bezemecilik, bezekçilik (nakkaş olma durumu) 2. nakkaşlık, bezemecilik, bezekçilik (nakkaşın işi)
neqayîm dayanıksız.
rd dayanıksız
neqayîmî m dayanıksızlık
neqd n nakit, para
neqdî rd parasal
neqeb m 1. ara * boriyê di neqeba Tirkiye û Îraqê de bibe boruyu Türkiye ile Irak arasında götür 2. ara, orta 3. ara (kişilerin veya toplulukların birbirine karşı olan ilgisi) * mekeve neqeba me aramıza girme 4. aralık
neqeb erd/m 1. geçit, gedik 2. tokat (tarla, bahçe vb. kapısı)
neqeb kirin l/gh tokat yapmak (tarla, bahçe vb. kapı yapmak)
neqeba asê 1) tehlikeli yer 2) dar gün, dara düşme
neqeba pol omuz aralığı
neqeba teng dar gün, dara düşme
neqebeyn m ara, aralık
neqebûl rd gayrî kabil
neqedîn l/ngh bitmek tükenmek bilmemek
neqediyayî rd natamam
neqefaltî rd 1. yakalanmamış 2. kilitsiz (kilitlenmemiş)
neqefilkirî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
neqenc rd 1. kötülükçü, şerir 2. yaramaz (çocuk)
neqerat m nakarat, kavuştak
neqerî m kazan
neqermiçandî rd kırışıksız
neqermiçî rd 1. kırışıksız 2. gergin (cilt için, buruşuğu ve kırışığı olmayan)
neqermîçokî rd gergin (cilt için, buruşuğu ve kırışığı olmayan)
neqermîçokî bûn l/ngh gerginleşmek
neqermîçokîbûn m gerginleşme
neqerzdar rd borçsuz, borcu olmayan kimse
neqerzdarîtî m borçsuzluk
neqev bnr neqeb
neqew bnr neqeb
neqewî rd sağlam olmayan
neqewîn rd dayanıksız
neqewînî m dayanıksızlık
neqeydkirî rd kayıtsız
neqeydkirîbûn m kayıtsız olma, kayıtsızlık
neqidûmkirî rd çapasız (çapalanmamış yer)
neqil m 1. nakil, aktarma 2. nakil (anlatma, söyleme) 3. irtihal (öbür dünyaya göçme, ölme)
m 1. defa, kez, kere, sefer 2. el (iskambil oyununda) * em neqleke din jî bilîzin? bir el daha oynayalım mı?
neqil bûn l/ngh 1. naklolmak, aktarılmak 2. irtihal olmak (öbür dünyaya göçmek, ölmek)
neqil kirin tekrarlamak * du sê caran neqil kir iki üç sefer tekrarladı
neqil kirin (i) l/gh tekrarlamak * du sê caran neqil kir iki üç sefer tekrarladı
neqil kirin (ii) l/gh 1. nakletmek 2. iletmek 3. toprağa vermek
neqilbar rd nakledilebilir, aktarılabilir
neqilbûn m 1. naklolma, aktarılma 2. irtihal (öbür dünyaya göçme, ölme)
neqilbûyîn m 1. nakloluş, aktarılış 2. irtihal oluş (öbür dünyaya göçme, ölme)
neqilek bir kere, bir kez
neqileke bi tenê bir kerecik
neqilî (...) kirin -e aktarma yapmak
neqilker rd nakleden, aktarıcı
neqilkirî rd nakledilmiş, aktarılmış
neqilkirin m 1. nakletme, aktarma 2. iletme 3. toprağa verme
neqilkirin (i) m tekrarlama
neqilkirina endaman (an jî uzwan) bj organ nakli, organ aktarımı
neqilkirina xwînê bj kan aktarımı
neqilqes zo/m ağaçkakan (Picus)
neqîn m seçilme
l/ngh seçilmek
neqîner rd 1. ayıklayıcı 2. seçici
neqînerî m 1. ayıklayıcılık 3. seçicilik
neqir bnr niqir
neqîr (i) m 1. çendik 2. taşta yapılan nakkış ve düzeltmeler
neqîr (ii) m büyük su testisi
neqiş m nakış
neqişandî rd nakışlı, işlemeli
neqişandin m nakışlama, nakşetme, işleme
l/gh nakışlamak, nakşetmek, işlemek
neqişkar nd/nt nakışçı
neqişkarî m nakışçılık
neqişkêş nd/nt bezekçi, desinatör
neqişkêşî m bezekçilik, desinatörlük
neqitîn bnr niqutîn
neqitût rd tasarufsuz
neql bnr neqil
neql bûn bnr neqil bûn
neql kirin bnr neqil kirin
neqlen h naklen
neqlî (i) m seferlik * têra du neqlî qûm heye iki seferlik kum var
neqlî (ii) rd 1. naklî (taşıma ile ilgili olan) 2. naklî (nakle dayanan, anlatılan, söylenen gerçek)
neqliyat m nakliyat
neqliyatvan nd/nt nakliyatçı
neqliyatvanî m nakliyatçılık
neqliye m nakliye
neqliyekar nd/nt nakliyeci, nakliyatçı, taşımacı
neqliyekarî m nakliyecilik, nakliyatçılık, taşımacılık
neqliyevan nd/nt nakliyeci, nakliyatçı
neqliyevanî m nakliyecilik, nakliyatçılık
neqolî m dedikodu
neqrîsk m hıçkırık
neqş m 1. nakış, işleme 2. süs, süsleme
neqş kirin l/gh nakışlamak, nakış işlemek
neqş û niqûş nakışlar
neqşandin nakşetmek.
bnr neqişandin
neqşe m gergef
neqşebend nd/nt nakkaş
ol/nd Nakşibendi
neqşebendî ol/nd Nakşibendi
neqşebendîtî m Nakşibendilik (Şeyh Muhemed Bahaüddin Nankşibendî’in kurduğu ve gizli ibadete dayanan bir tarikat)
neqşenîgar m desen
neqşî m nakışlık
neqşik m nakış
neqşkar nd/nt 1. nakkaş 2. kakmacı
neqşkarî m 1. nakkaşlık 2. kakmacılık
neqşker nd/nt nakkışçı
neqşkerî m nakışçılık
neqşkirî rd nakışlı, işlemeli
neqşkirin rd nakışlama, nakış işleme
neqûçandin m çimdikleme
l/gh çimdiklemek
nequçk m çimdik
neqûçk avêtin (yekî) çimdik atmak (veya basmak)
neqûçk dan l/gh çimdiklemek
neqûçk m 1. çimdik 2. çimdik (gönül kırıcı söz)
neqûçkdan m çimdikleme
nequfilandî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nequflkirî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nequl rd deliksiz
nequlî m dalavere
nequlqulîlkî rd gözeneksiz
neqûr mzk/m nakkare
nequre rd kurumsuz, kasıntısız
nequretî m kurumsuzluk, kasıntısızlık
nequrmiçî rd kırışıksız
nequsandî rd tıraşsız
nequşk m çimdik
ner n (r kalın) erkek deve
neradayî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nerajêr rd uyruksuz, tabiiyetsiz
nerajêrî m uyruksuzluk, tabiiyetsizlik
nerajêrtî m uyruksuzluk
neran tespih ağacı.
m kuka (tespih, sigara ağızlığı gibi şeylerin yapımında kullanılan Hindistan cevizi kökü)
nerast (i) rd engebeli arazi
nerast (ii) rd 1. doğru olmayan, asılsız, yalan 2. mec sağlıksız (gerçek olmayan, güvenilir olmayan)
nerast bûn l/ngh esası olmamak, aslı astarı olmamak
nerastandî rd doğrulanmamış
nerastbîn rd sağgörüsüz
nerastbînî m sağgörüsüzlük
nerastbûn m esası olmama, aslı astarı olmama
nerasterast rd dolaylı
nerasterê rd 1. dolaylı 2. dolaşık, dolaysıyla
nerastexwe rd dolaylı, indirekt
nerawirtî rd saygısız, kaba
neraxistî rd döşemesiz
nerazayî m itiraz
nerazemend rd hoşnutsuz
nerazemendî m hoşnutsuzluk
nerazî rd hoşnutsuz
nerazîbûn m hoşnutsuzluk, sızıltı
nerazîtî m hoşnutsuzluk
nerazîtîya xwe nîşan dan hoşnutsuzluk getirmek
nerd tavla oyunu.
m tavla (oyunu)
nerde korkuluk, parmaklık.
m parmaklık
nerdeban m merdiven, portatif merdiven
nerdewan m merdiven
nerdewana bendî ip merdiven
nerdîban bnr nerdeban
nerdîwan bnr nerdewan
nerêk (i) m asimetri
nerêk (ii) rd düzensiz
nerêkî (i) rd asimetrik
nerêkî (ii) m düzensizlik
nerêkûpêk rd düzensiz
nerêkûpêkî m düzensizlik
nerencûr rd meşakatsız
nerênî rd olumsuz
neresenî rd kırma (özgün olmayan)
nerêtî m olumsuzluk
nerewa rd gayrî meşru
nerewan rd akıcı olmayan, kuru (duygudan yoksun) * di berhemê de vegotineke nerewan heye eserde kuru bir anlatım var
nerêxistî rd örgütsüz, teşkilâtsız
nerêxistîbûn m 1. örgütsüz olma 2. örgütsüzlük
nerêxistîbûyîn m örgütsüz oluş
nerexnebar rd eleştirilemez
nerexnebarî m eleştirilemezlik
nerêyî rd olumsuz
nerêyîtî m olumsuzluk
nerêzdar rd hatırsız, saygın olmayan
nerêzgîn rd kuralsız
nerêzikî rd 1. kuralsız 2. nizamsız (tüzüğe uygun olmayan)
nerêzikîbûn m 1. kuralsızlık 2. nizamsızlık (tüzüğe uygun olmama durumu)
nerihber rd cansız
nerihet rd 1. rahatsız, huzursuz 2. rahatsız, hasta 3. rahatsız (sıkıntı, tedirginlik veren) 4. yaramaz, haşarı, uçarı, azgın 5. çapkın
nerihet bûn l/ngh 1. rahatsız olmak, rahatsızlanmak 2. rahatsızlanmak, hastalanmak 3. yaramazlaşmak, azgınlaşmak, uçarılaşmak
1) rahatsız olmak 2) rahatsızlanmak, hastalanmak 3) yaramaz olmak 4) çapkın olmak
nerihet kirin l/gh 1. rahatsız etmek, rahatsızlık vermek 2. tırmalamak (tedirgin etmek)
nerihetbûn m 1. rahatsız olma, rahatsızlanma 2. rahatsızlanma, hastalanma 3. yaramazlaşma, azgınlaşma, uçarılaşma
nerihetî m 1. rahatsızlık 2. rahatsızlık, zor, sıkıntı, güçlük * ji bo wê tu nerihetiya min nîn e onun için hiç bir zorum, sıkıntım yok 3. yaramazlık, haşarılık, uçarılık 4. çapkınlık
nerihetî dan (yekî) (birine) rahatsızlık vermek
nerihetî kirin 1) yaramazlık yapmak, haşarılaşmak 2) çapkınlık yapmak (yek)
(birini) rahatsız etmek
nerihetî nekirin tek durmak , uslu durmak (veya oturmak)
nerihetkirin m 1. rahatsız etme, rahatsızlık verme 2. tırmalama (tedirgin etme)
nerikibandî rd uyumsuz
nerikibandîbûn m 1. uyumsuz olma 2. uyumsuzluk
nerikibandîtî m uyumsuzluk
nerind rd 1. çirkin 2. kötü (iyi karşıtı)
nerindî m 1. çirkinlik 2. kötülük
nerît uygulama, pratik, tatbik.
nerîtandin uygulamak, pratiğe koymak, tatbik etmek.
nerîtîk erd/rd neritik
nerîtmîk rd aritmik
nerixandî rd ezik
nerixandin m ezme
l/gh ezmek
nerixî rd ezik
nerixîn m ezikleşme
l/ngh ezikleşmek
neriyakar rd riyasız
nerizî rd çürüksüz
nerm rd 1. yumuşak (üzerine basıldığında eski biçimini kaybeden, katı karşıtı) * pembû nerm e pamuk yumuşaktır 2. yumuşak (kolaylıkla bökülen; berk karşıtı) * guliyên ter nerm in yaş dallar yumuşak olur 3. yumuşak (avuçla sıkıldığında buruşmayan) * qumaşê nerm yumuşak kumaş 4. yumuşak (kolaylıkla işlenebilen) * kevirê nerm yumuşak taş 5. yumuşak (kolay çiğnenen, kesilen) * nanê nerm yumuşak ekmek 6. yumuşak, ılıman * hewaya nerm yumuşak hava 7. yumuşak, mülâyim (kaba, sert olmayan, kolay yola gelen, uysal) 8. yumuşak (okşayıcı, tatlı hoş) * gotinên nerm yumuşak sözler * awirên nerm yumuşak bakışlar 9. yumuşak (sessiz, hafif) * bi gavên nerm hat yumuşak adımlarla geldi 10. ince (hafif, gücü az) * kena nerm ince gülüş 11. yavaş * nerm pê bigire yavaş tut 12. mec esnek * helwesteke nerm esnek bir tutum 13. ılımlı * hewayeke nerm ılımlı bir hava 14. ılımlı, mutedil (siyasektte fazla radikal olmayan) * mirovekî nerm e ılımlı biri 15. ılımlı, itidalli (düşünce, iş vb. de aşırıya kaçmayan)
nerm bûn l/ngh 1. yumuşamak 2. yumuşamak, ılımlılaşmak, kadifeleşmek (öfkesi, kızgınlığı, inadı geçmek) 3. gevşemek (yatışmak, sakinleşmek) * gotina leyîstinê nebihîze, pê re nerm dibe oyun lafı duymasın hemen gevşiyor 4. gerilemek (bir tepki karşısında katı tutumundan vazgeçmek) 5. tava gelmek 6. yelkeneri suya indirmek (kabul etmek) 7. yavaşlamak (ses için) 8. çözgünleşmek
nerm çûn adımlarını seyrekleştirmek
nerm dan ber (yekî) alttan (veya aşağıdan) almak
nerm e eynî pembû ye kuş tüyü gibi (çok ymuşak)
nerm kevirê xwe di rû xwe de berdan sessiz sedasız bir şekilde bir şeyden vazgeçmek
nerm kirin l/gh 1. yumuşatmak 2. yatıştırmak (razı etmek) 3. mec tavlamak (çıkarları için birini kandırmak) 4. argo tavlamak (kandırıp elde etmek) * keçik nerm kiriye kızı tavlamış
nerm nerm inceden inceye (hafif, belirsiz, tiz olmayan bir sesle)
nermahî bnr nermayî
nermandin m yumuşatma
l/gh yumuşatmak
nermanok rd yumuşakçık
nermatî m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık 3. ılımanlık
nermav m sığ su
nermayî ılıman.
m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık 3. ılıman, ılımanlık * dinya nermayî ye hava ılıman 4. mülayimlik, uysallık
nermbûn lm 1. yumuşama 2. yumuşama, ılımlılaşma, kadifeleşme (öfkesi, kızgınlığı, inadı geçme) 3. gevşeme (yatışma, sakinleşme) 4. gerileme (bir tepki karşısında katı tutumundan vazgeçme) 5. tava gelme 6. yelkeneri suya indirme (kabul etme) 7. yavaşlama (ses için) 8. çözgünleşme
nermbûnî m 1. yumuşaklık 2. ılımlılık 3. çözgünlük (buz ve kar için)
nermbûyî rd çözgün (kar, buz için)
nermbûyîn lm 1. yumuşayış 2. yumuşayış, ılımlılaşma, kadifeleşme (öfkesi, kızgınlığı, inadı geçme) 3. gevşeyiş (yatışma, sakinleşme) 4. gerileyiş (bir tepki karşısında katı tutumundan vazgeçme) 5. tava gelme 6. yelkeneri suya indirme (kabul etme) 7. yavaşlama (ses için) 8. çözgünleşme
nerme n 1. kaba (kuyruk sokumunun iki yanındaki şişkin yer) 2. kaba et 3. eten (yemişlerin yenilen bölümü)
nermeav m sığ su
nermeba m yel
nermebaran m çisenti
nermecî n parça et
nermedew bot/n bir tür ot
nermegoşt n parça et, kemiksiz et
nermehestî m bir tür kemik hastalığı, kemik erimesi
nermenerm axiftin (peyîvîn an jî xeber dan) tane tane söylemek (veya konuşmak)
nermenerm çûn ağırlaşmak, yürüyüş yavaşlamak (yavaşlamak)
nermenerm di binî de gerîn ince eleyip (veya eğirip) sık dokumak
nermenerm gotin tane tane söylemek (veya konuşmak)
nermenerm h 1. için için, yavaş yavaş 2. tin tin * nermenerm bi dûr ket tin tin uzaklaştı 3. ılgıt ılgıt (rüzgar esmesi ve akım için) 4. püfür püfür (rüzgâr için) 5. ığıl ığıl * çem nermenerm diherike çay ığıl ığıl akıyor 6. yaşın yaşın (gizlice, çaktırmadan)
nermenerm peyîvîn (an jî xeber dan) tane tane söylemek (veya konuşmak)
nermerê rd ılımlı
nermeşa bnr nermeşan
nermeşan m ince patiska
nermeting rd 1. sessiz olan, fazla konuşmayan kimse 2. sinsi
nermeting bûn sinsi olmak
nermetingane h sinsice
nermetingî m sinsilik
nermetingî bûn l/ngh sinsileşmek
nermetingîbûn m sinsileşme
nermhewa erd/m ılıman (sıcaklığı ve soğukluğu fazla olmayan bölgeler)
nermî m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık 3. ılımlılık, mülâyimlik
nermijandin m yumuşatma 2. sudan geçirmek (elbise yıkamak için) 3. haşlama (bir şeyin üstüne kaynar su dökme veya bir şeyi kaynar suya daldırma) 4. tava getirme
l/gh 1. yumuşatmak 2. sudan geçirmek (elbise yıkamak için) 3. haşlamak (bir şeyin üstüne kaynar su dökmek veya bir şeyi kaynar suya daldırmak) * pêşî hûrikê xwe yê savar binermijînin önce kısırlık bulgurunu haşlayın 4. tava getirmek
nermijî rd sümsük, sünepe, uyuşuk
nermijîn m 1. yumuşama 2. haşlanma (kaynar su vb. dökülmek veya daldırılma) 3. tava gelme 4. tiritlenme, tiritleşme
l/ngh 1. yumuşamak 2. haşlanmak (kaynar su vb. dökülmek veya daldırılmak) 3. tava gelmek 4. tiritlenmek, tiritleşmek
nermijok rd sümsük, sünepe, uyuşuk, miskin
nermijokî rd 1. sümsükçe 2. don yağı gibi (konuşmayan ve hareketsiz kimse) 3. uyuşuk, sünepe, uyuntu 4. yordamsız (çevik, canlı olmayan) 5. tirit gibi (yerinden kımıldamayacak kadar yaşlı kimse)
nermijokî bûn l/ngh sümsükleşmek
nermijokîbûn m 1. sümsükleşme 2. sünepelik, sümsüklük, uyuşukluk
nermijokîtî m sümsüklük, sünepelik
nermik yumuşacık.
rd 1. yumuşak 2. yumuşak (dokununca hoş bir duygu uyandıran) * tenekî wê yê nermik heye yumuşak bir teni var 3. yumuşak, mülâyim (kaba, sert olmayan, kolay yola gelen, uysal) * lê menêrin ku yekî nermik e öyle yumuşak göründüğüne bakmayın 4. yumuşak (sessiz, hafif) * bi gavên nermik hat yumuşak adımlarla geldi 5. nazik
nermik (i) m bıngıldak
nermika bi dora (yekî) ketin alttan (veya aşağıdan) almak
nermika dest nd tenar
nermika esmanê dev ant yumuşak damak
nermika guh ant/nd kulak memesi
kulak memesi
nermika h 1. yumuşakça 2. hafifçe, hafiften * bayek bi nermika tê hafiften bir rüzgâr esiyor 3. usulca (bi)
nermika qûnê nd kaba et, kalça
nermika serî nd bıngıldak
nermikayî rd 1. yumuşaklık 2. ılımlılık
nermikê li bin kayê saman altında su yürüten
nermikguh ant/m kulak memesi
nermikî rd 1. yumuşacık 2. yumuşakça 3. kadife gibi (ten ve ses için) * dengekî wê yê nermikî heye kadife gibi bir sesi var
nermikî ye wekî (an jî mîna) pembû kadife gibi (ten için) * canê zarokan nermikî ye mîna pembû çocukları cildi kadife gibidir
nermikîbûn m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık (ılımlı, iyi davranma)
nermîn m yumuşama
l/ngh yumuşamak
nermîng bnr nermik
nermînî m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık 3. ılımlılık, mülâyimlik
nermisandin m yumuşatma
l/gh yumuşatmak
nermisîn m yumuşama
l/ngh yumuşamak
nermişok bnr nermijok
nermîtî m 1. yumuşaklık 2. yumuşaklık, ılımlılık 3. ılımlılık, mülâyimlik
nermixandin m 1. yumuşatma 2. ezme 3. pörsütme
l/gh 1. yumuşatmak 2. ezmek 3. pörsütmek
nermixîn m1. yumuşama 2. ezilme 3. pörsüme
l/ngh 1. yumuşamak 2. ezilmek 3. pörsümek
nermixok rd pörsük (pörsümüş olan)
nermixokî rd pörsükçe
nermiyan m yumuşama, yumuşayış
nermker rd 1. yumuşatıcı 2. nemlendirici * melhema nermker nemlendirici krem
nermkirin m 1. yumuşatma 2. yatıştırma (razı etme) 3. mec tavlama (çıkarları için birini kandırma) 4. argo tavlama (kandırıp elde etme)
nermnermok rd 1. yumyumuş, yumuşakça 2. sinsi * ji pêlpêlokan metirse, ji nermnermokan bitirse köpürenden değil sinsi olandan çekin
nermnermokî rd 1. yumuşakça 2. sinsice
nermo rd elinden iş gelmyen, allahlık
nermofis pısırık.
nermok rd 1. yumuşacık, yumuşak (dokununca hoş bir duygu uyandıran) * tenekî wê yê nermok heye yumuşak bir teni var 2. ılımlı 3. sinsi
nermoke m plastik
nermokî rd 1. yumuşacık 2. yumuşakça
nermoving rd sinsi
nermoving bûn sinsi olmak
nermovingane h sinsice
nermovingî m sinsilik
nermovingî bûn l/ngh sinsileşmek
nermovingîbûn m sinsileşme
nermûsan rd miskin, uyuşuk
nermûsanî m 1. miskinlik 2. ağırlık (uyuşukluk ve gevşeklik durumu)
nermûsanîtî m miskinlik
nermûsank rd 1. sümsük, sünepe, uyuşuk 2. yumuşak (dokununca hoş bir duygu uyandıran) * tenekî wê yê nermûsank heye yumuşak bir teni var
nermûsankî rd 1. sümsükçe, sünepece, uyuşukça, miskince 2. yumuşakça 3. pelte gibi, lâpacı * hûn wisa lê mêze nekin yekî nermûsankî ye gösterişine bakmayın lâpacının biridir 4. gevşek, gevşekçe (cansız, hareketsiz) * mirovekî nermîsankî ye çok gevşek biri
nermûsankî bûn l/ngh sümsükleşmek, miskinleşmek
nermûsankîbûn m 1. sümsükleşme, miskinleşme 2. sünepelik, uyuşukluk, miskinlik
nermûsankîtî m 1. sümsüklük, sünepelik, uyuşukluk, hımbıllık 2. yumuşaklık 3. gevşeklik, uyuşukluk
nermûsok rd miskin, uyuşuk
nermûsokî h miskince
nermûsokî bûn l/ngh miskinleşmek
nermûsokîbûn m miskinleşme
neronbar rd müphem, açık seçik olmayan
neronbarî m müphemlik
nert m çiçek uzantısı
neruhber rd cansız
nervur m nervür
nervurdar rd nervürlü
nerx bnr nirx
nerxandin bnr nirxandin
neşa m nişasta
neşad rd mutsuz
neşad bûn l/ngh mutsuzlaşmak
neşadbûn m mutsuzlaşma
nesade rd gayrî safi
neşadî m mutsuzluk
nesadiq rd sadakatsiz
nesadiqî m sadakatsizlik
nesaf rd karışık (halk inancına göre cin ve perilerle ilişkisi olan)
nesafbûn m karışıklık
nesafî rd gayri safi
nesakîn rd sakin olmayan
nesamîmî rd samimiyetsiz, içtenliksiz, içtensiz
nesamîmîtî m içten olmama
m samimiyetsizlik, içtenliksizlik, içtensizlik
neşanpaz rd beceriksiz, maharetsiz
neşanpazî m beceriksizlik, maharetsizlik
neşar n kısır erkek
neşarevanî rd uygar olmayan, medeni olmayan
neşareza rd beceriksiz
neşarezatî m beceriksizlik
neşaş rd şaşmaz
nesawirî rd evhamsız
nesawsoyî rd evhamsız
nesax rd hasta
rd gebe, hamile
nesax bûn hamile olmak
nesax hiştin hamile bırakmak
nesax ketin l/ngh hastalanmak
hastalanmak
nesax kirin hamile etmek
nesax man hamile kalmak
nesaxî (i) m hastalık
nesaxî (ii) m gebelik, hamilelik
nesaxîtî bnr nesaxî
nesaxketin m hastalanma
nesaxlem rd 1. sağlam olmayan, zayıf, dayanıklı olmayan * avahiyeke nesaxlem zayıf bir yapı 2. sağlıksız 3. mec sağlıksız (gerçek olmayan, güvenilir olmayan)
nesaxnêr nd/nt hastabakıcı
nesaxnêrî m 1. hastabakıcılık (hastabakıcı olma durum) 2. hastabakıcılık (hastabakıcının işi)
neşayan rd değimsiz
nesayî rd bulutlu, kapalı
nesaz rd 1. arızalı, bozuk olan, çalışmayan cihaz 2. akortsuz 3. ayarsız (saat, makine vs. için) 4. sapık (delice davranışları olan) 5. atonal
nesazî m 1. arızalı olma, bozukluk 2. akortsuzluk 3. ayarsızlık
nesazîtî m atonalizm
nesazker nd/nt atonalist
nesazkirî rd atonal
neşê rd âciz, beceriksiz
neseb n nesep
nesebixandî rd boyasız (boya sürülmemiş, boyalanmamış olan)
neşefaf rd saydam olmayan
neşefafî m saydam olmama
nesekinîn l/ngh sekmek (olumsuz biçimiye; aralık vermeden sürüp gitmek) * kela canê nexweş rojekê jî nesekinî hastanın ateşi bir gün bile sekmedi
nesêle rd değerli, hatırı sayılır, müteber
nesêleh bnr nesêle
neselmandî rd tanıtsız
neselmiyayî rd tanıtsız
neşên rd 1. şenliksiz (kalabalık olmayan) * cihekî neşên şenliksiz bir yer 2. neşesiz 3. cansız (durgun) * îsal piyaseya titûnê hinek neşên e bu yıl tütün piyasası biraz cansız
neşên bûn 1) neşesizleşmek 2) cansızlaşmak
neşên kirin 1) neşesizleştirmek 2) cansızlaştırmak
neşeng rd neşesiz
neşengî m neşesizlik
neşênî m 1. neşesizlik 2. neşesizlik 3. cansızlık (mec)
nesenkronîze rd eşlemesiz
neşerêj rd neşe saçan, neşeli
nesereke rd temel olmayan
nesereta rd temel olmayan
neserfiraz rd başarısız
neserfirazbûn m 1. başarısız olma 2. başarısızlık
neserfirazî m başarısızlık
neserfirazîbûn m başarısızlık
nesergerandî rz/rd geçişsiz
nesergihayî rd natamam
neşêrîn rd sevimsiz
neserkêş rd geçimli
neserketî rd başarısız
neserketin m başarısızlık
neserketinî m başarısızlık
neserûber rd düzensiz
nesewtanî rz/rd sedasız
nesexbêr rd savurgan, tutumsuz
nesexbêrî m savurganlık, tutumsuzluk
neseza rd yakışıksız, gayrî lâyık
nesib m gazelin bir türü
nesîb n 1. nasip (bir kimsenin elde edebildiği, sahip olabildiği şey) 2. nasip (kısmet., talih) 3. nasip (günlük kazanç) * nesîbê me yê îrojî ev e bugünkü nasibimiz de bu
nesîb li bal xwedê herkesin nasibi Allahtan
nesîb pê bûn nasip olmak
nesîb pê kirin nasiplenmek
nesîb yek e nabe dudu nasib neyse odur
nesîbê (yekî) çûn serê nasiplenmek
nesîbê (yekî) hatin serê nasiplenmek
nesîbê (yekî) ketinê nasiplenmek
nesîbê her tiştî bi xwedê ye ağılda oğlak doğsa ovada ot biter
nesîbê xwe girtin (an jî stendin) nasibini almak
nesîç m doku, nesiç
neşidandî rz sıkı veya gergin olmayan
neşîde m 1. neşide (bir toplulukta okunmaya değer şiir) 2. neşide (ata sözü gibi kullanılan beyit veya dize)
nesîhet m nasihat, öğüt
nesîhet dan nasihat vermek, nasihatte bulunmak
nesîhet kirin l/gh nasihat etmek
nasihat etmek
nesîhet lê dan nasihatte bulunmak
nesîhet lê kirin nasihat vermek
nesîhetkirin m nasihat etme
neşikandî rd 1. kırık olmayan) 2. bütün, eksiksiz (ufaklık olmayan) * nanê neşikandî bütün ekmek * hezarê neşikandî bütün binlik
neşikênbar rd kırılmaz
nesîkirî rd gölgesiz, gölge yapılmamış olan
nesil bnr nesl
nesilandin m damıtma, süzmek
l/gh damıtmak, süzmek
nesilîn m damıtılma, süzülme
l/ngh damıtılmak, süzülmek
nesîm m seher yeli
nesîmetrîk mat/rd asimetrik, bakışımsız
nesîmetrîkî mat/m bakışımsızlık
nesincî rd gayri ahlâkî, törelsiz
nesincîtî fel/m töre dışıcılık
nesinetbûyî rd sünnetsiz
nesinetkirî rd sünnetsiz
nesînorkirî rd 1. sınırsız, hudutsuz, hudut çekilmemiş olan 2. sınırsız, gayrî mahdut
neşinûlk rd marifetsiz
neşinûlkî m marifetsizlik
nesîqalkirî rd cilâsız, cilâ sürülmemiş olan
nesirge m teskere
neşîrîn rd sevimsiz
neşîrîn bûn l/ngh sevimsizleşmek
neşîrînbûn m sevimsizleşme
neşîrînî m sevimsizlik
nesiruştî rd 1. gayri tabii, anormal, doğal olmayan, suni 2. doğa üstü
nesîstematîk rd sistemsiz
nesîstematîkî m sistemsizlik
neşixulîn l/mec bodur kalma
l/ngh (mec) bodur kalmak
neşiyan m gücü yetmeme, müktedir olmama
neşiyana naskirinê bj/m tanıma yitimi, agnozi
neşiyanîtî m aciz
nesk bnr neks
nesl m 1. nesil, soy 2. nesil, kuşak
nesl li pey (yekî) neketin soyu kurumak
neşmî titiz.
neşmîle rd güzel
neşmîtî titizlik.
neşor rd tuzsuz (tuzu az olan)
nesoraxkirî rd denetimsiz
nespîkirî rd kalaysız, kalaylanmamış
nesr wj/m nesir, düzyazı
neşr m neşir, yayım, yayın
neşr bûn l/ngh neşrolunmak, yayınlanmak
neşr kirin l/gh neşretmek, yayınlamak
neşretmek
neşrbûn m neşrolunma, yayınlanma
nesrîn yaban gülü.
bot/m nesrin
neşriyat nd neşriyat
neşrkirin m neşretme, yayınlama
nest bnr hest û nest
nestêle rd 1. değerli 2. gözü pek, yiğit
nestendin m almamazlık
neşter m neşter
neşterger nd/nt cerrah, operatör
neştergerî m 1. cerrahlık, operatörlük 2. ameliyat
nestewî rd ham, olmamış (meyveler için)
nestewihî rd ham, olmamış (meyveler için)
nestil  bnr nestêle
nestûrî nd/rd 1. Nesturî (nastur adlı Süryanî rahiplerinden birinin ortaya koyduğu mezhep) 2. Nestûrî (bu mezhepten olan kimse)
nesûdmend rd yararsız, yarayışsız
nesunetkirî rd sünnetsiz
nesûnî rd yapay olmayan
nesuriştî rd doğa dışı
neşûştî rd yıkanmamış olan
neşwe m neşe
net net, safi.
rd net (bütün çizgileri belirgin olan, gözün bütün ayrıntılarıyla algıladığı iyi görünen şey)
netabiî rd doğal olmayan, gayri tabiî
netamam rd natamam, eksik, tam olmayan
netamandî rd aşısız (bitki), çandır, aşılanmamış yabanî
netamdayî rd aşısız (bitki)
rd kapsız (gümüş, altın vb. şeyler için)
netapokirî rd tapusuz (tapulu hale getirilmemiş olan)
netaw bnr nelê
netazî rd 1. çıplak olmayan 2. giyinik
netê rd 1. geçersiz (oyunlarda) 2. hükümsüz
netê bûn l/ngh geçersizleşmek
netê kirin l/gh geçersizleştirmek, geçersiz hale getirmek
hükümsüz kılmak
neteba rd uyruksuz
netebat rd yaramaz, şımarık
netebatî m uyruksuzluk
netebitandî rd haşarı, yaramaz
netebitî rd afacan, haşarı, yaramaz
netebitîn m tek durmama, uslu durrmama
l/ngh tek durmamak, uslu durrmamak
netebt rd 1. haşarı, yaramaz, azgın * ez dizaroktiya xwe de yekî pir netebt bûme çocukluğumdan çok haşarı birisiymişim 2. haylaz, hayta
netebt bûn yaramaz olmak
netebtane h 1. haşarıca, yaramazca 2. haylazca
netebtî m 1. haşarılık, yaramazlık 2.
netebtî bûn l/ngh 1. haşarılaşmak, yaramazlaşmak 2. haylazlaşmak
netebtî kirin 1) yaramazlık yapmak 2) haylazlık yapmak
netebtîbûn m 1. haşarılaşma, yaramazlaşma 2. haylazlaşma
netebtokî rd/h haşarıca, yaramazca
netêbûn m geçersizleşme
netêbûnî m 1. geçersizlik 2. hükümsüzlük
netêgihiştinbar rd anlaşılmaz
netêgihîştinbarî m anlaşılmazlık
netehl rd acısız (badem acısı gibi)
netêkirin m geçersizleştirme, geçersiz hale getirme
netelaştî rd kaba saba, hırpani
netelbekirî rd bakımsız
netelbekirî bûn l/ngh bakımsız olma
netelbekirîbûn m 1. bakımsız olma 2. bakımsızlık
netemam rd 1. natamam, eksik 2. yarım (hastalıklı, sakat, sağlıksız)
netemam çêbûn eksik doğmak
netemizî rd olmamış (meyveler için)
netendurist rd sağlıksız
netengav rd sıkıntısız
netêper rz/rd geçişsiz * lêkera netêper geçişsiz fiil
netêperbar rz/rd geçişsiz
neteptane h yaramazca
netepte rd haşarı, yaramaz * kurikê netepte yaramaz çocuk
netepte bûn yaramaz olmak
neteptetî m haşarılık, yaramazlık
neteptetî kirin yaramazlık yapmak
netêr rd doyumsuz, aç
netêrek rd yetersiz
netêrekbûn m yetersizlik
netescîlkirî rd tescilsiz
netesdîqkirî rd tasdiksiz
netêtî m geçersizlik
netevrikkirî rd çapasız (çapalanmamış yer)
netêw geçersiz, hükümsüz, batıl, butlan.
rd 1. batıl 2. geçersiz
netewahî bnr netewayî
netewandî rz/nd 1. bükümsüz, nominatif 2. çekimsiz
netewandîbûn m 1. bükümsüzlük 2. çekimsizlik
netewandîtî m 1. bükümsüzlük 2. çekimsizlik
netewatî m milliyet
netewayî m milliyet
netewe m ulus, millet * Neteweya Kurd Kürt milleti
netewe kirin l/gh uluslaştırmak
neteweevîn nd/nt ulussever
neteweevînî m ulusseverlik
netewehez nd/nt ulussever, ulusçu
netewehezî m ulusseverlik, ulusçuluk
netewekar nd/nt milliyetçi
netewekarî m milliyetçilik
netewekirin m uluslaştırma
netewenas nd/nt etnolog
netewenasî m etnoloji
neteweparêz rd/nt milliyetçi
neteweparêzî ulusçuluk.
m milliyetçilik
neteweperest rd/nt koyu milliyetçi, milliyetçi
neteweperestî m koyu milliyetçilik, milliyetçilik
neteweperwer milliyetçi.
nd/nt milliyetperver, milliyetçi, ulussever
neteweperwerane h milliyetperverane, milliyetçice
neteweperwerî milliyetçilik.
m milliyetperverlik, milliyetçilik, ulusseverlik
netewexwaz nd/nt ulusalcı
netewexwazî m ulusalcılık
neteweyane h ulusalca
neteweyatî m ulusallık, milliyet
neteweyî ulusal, ulusallık.
rd ulusal
neteweyî bûn l/ngh ulusallaşmak, millîleşmek
neteweyî kirin l/gh 1. ulusallaştırmak, millîleştirmek 2. ulusallaştırmak, millîleştirmek (özel sektöre ait yerli veya yabahcı firmaları devlet mülkiyetine geçirmek) 3. devletleştirmek
neteweyîbûn m ulusallaşma, millîleşme
neteweyîkirin m 1. ulusallaştırma, millîleştirme 2. ulusallaştırma, millîleştirem (özel sektöre ait yerli veya yabahcı firmaları devlet mülkiyetine geçirme) 3. devletleştirme
neteweyîtî m ulusallık
netewlîs rd tavsız, kıvamsız
neteyîdkirî rd teyid edilmemiş, doğrulanmamış
neteze rd taze olmayan
netî m netlik
netîce m 1. netice, sonuç 2. bulgu, netice (araştırma sonucu elde edilen şey)
netîce dan l/gh sonuçlamak, sonuç vermek
sonuç vermek, netice vermek
netîce jê hilanîn 1) sonuç almak 2) cevap vermek * me tu netîceyeke baş ji vî dermanî hilneanî ilâç iyi cevap vermedi
netîcedan m sonuçlama, sonuç verme
netîcedayîn m sonuçlama, sonuç veriş
netijekirî rd boş, doldurulmamış olan
netik m kaldırım
netîk m belce, iki kaş arası
netimî rd gelgeç
netîr rd kıvamsız
netirandin bnr nitirandin
netirk m kadınların alınlarına taktıkları gümüşten bir takı
netirs rd 1. korkusuz 2. gözü pek, çekinmez, sakınmaz
netirsane h korkusuzca, pervasızca
netîşko bj nd/rd astigmat
netîşkotî bj/m astigmatizm
netişt rd olmadık
netivandî rd ütüsüz
netixûbkirî rd sınırsız, hudutsuz, hudut çekilmemiş olan
netomarkirî rd kayıtsız, tescilsiz
netomarkirîbûn m 1. kayıtsız olma 2. kayıtsızlık
netopikkirî rd kundaksız (kundak yapılmamış saç)
netoreyî rd törelsiz
netraşkirî rd tıraşsız
netraştî rd 1. tıraşsız 2. yontulmamış
netrik m kadınların alınlarına bağladıkları gümüş süs eşyası
netû rd 1. fena (davranışları toplumun ahlâk anlayışına uymayan) 2. fürumaye, sütü bozuk, soysuz, ne idiği belirsiz 3. mec hiç (değersiz kimse)
netûj (i) rd keskin olmayan
netûj (ii) rd acısız, bibersiz
netûyî m fenalık
netûyî kirin fenalık etmek
neûtîkirî rd ütüsüz
neûzubîlah nd neuzübillah (Tanrıya sığındık, Tanrı korusun, anlamında)
neva m nasip
nevan rd çekemeyen kimse
nevanî m çekememezlik
nevaze  rd harika
nevazetî m harikalık
neve çûyîn l/ngh sönmek (ışık vb. için)
nevebir rd kesintisiz
nevebirî m kesinsizlik
neveçûyîn m sönme (ışık vb. için)
nevelokirî rd denetimsiz
nevên nd/nt hasım, istemeyen, çekemeyen
nevexwarbar rd içilmez
nevhevkatî rd asenkron
nevî torun.
nd/nt torun
nevîçirçirk nd/nt torunun torunu
nevîçirk nd/nt torunun torunu
nevîn rd hoşnutsuz
nevînî (i) m hoşnutsuzluk
nevînî (ii) rd gayri iradî
nevirdîvirdî rd dalgasız (renk)
nevisî nd/nt üvey evlat, evlatlık
nevîza m torunun evlâdı
nevraljî bj/m nevralji
nevraljîk rd nevraljik
nevrastenî psî/bj m nevrasteni, sinir argınlığı
nevropat nd/nt nevropat, sinir hastası
nevroz bj/psî m sinirce, nevroz
nevs bnr nefs
nevsî nd/nt evlatlık
nevsîncîr bot/m 1. menekşe (Viola tricolor) 2. menekşe (bu bitkinin çiçeği)
new m kedi miyavlaması
new new b pisi pisi (kedileri çağırmak için söylenilir)
newa (i) m çare
newa (ii) m neva, ezgi, melodi
newa (iii) n 1. nevi, tür 2. tarz
newa (iv) rd/nd yakıştırmaca, doğru olmayan, yalan
newa kirin l/gh rol kesmek
newadar rd ezgili, melodik, nağmeli
newakirin m rol kesme
newal erd/m 1. vadi, koyak 2. dere (iki dağ arasındaki uzun çukur) 3. dere
newal (i) m bahşiş
newala waweylo nd Gayya
newalik m 1. vadicik 2. derecik
newalîn rd bahşişle ilgili
newalok erd/m 1. küçük vadi 2. çatak 3. dere, küçük dere
newamdar rd borçsuz, borcu olmayan kimse
newamdarî m borçsuzluk
newamdarîtî m borçsuzluk
newan rd hayvanların yavrularını sütten kesmesip ilgisini kalması
newan bûn l/ngh hayvanın yavrusunu sütten kesmesip ona ilgisiz kalmak
newandin m miyavlatma
l/gh miyavlatmak
newar m kasset, bant
newaswasok rd evhamsız
newat rd sahipsiz, kimi kimsesiz * tu newat herî sahipsiz gidesin, ölesin
newayende nd/nt bestekâr
newayendetî m bestekârlık
newayîn m tekzip
newaz rd/nt kıskanç
newaz bûn kıskanç olmak
newaze harika, mükemmel
newazî m kıskançlık
newazî kirin kıskançlık yapmak
newbet m nöbet
newbetdar nd/nt nebetçi
newe rd 1. yalan, doğru olmayan 2. mazur
newe kirin l/gh iftirada bulunmak, iftira etmek, doğru konuşmamak
newekat rd belirsiz
newekatî m belirsizlik
newekhev rd eşitsiz, denk olmayan
newekhevî m eşitsizlik
newekhevîtî m eşitsizlik
newekirin m iftirada bulunma, iftira etme, doğru konuşmama
newel bot/m yaprakları çınar ağacı yapraklarına benzeyen ve bir metre kadar uzayan ot türü
newêl bot/m uzun boylu otsu bir bitki, taze iken hayvan yemi olarak kullanılır
newenew h miyav miyav
newenger nd/nt millet vekili, parlâmenter, mebus
newênger bnr newenger
newengerî m millet vekiliği, parlâmenterlik, mebusluk
newêrek rd 1. cesaretsiz, yüreksiz 2. korkak, ödlek, pısırık
newêrekane h 1. cesaretsizce 2. korkakça, ödlekçe
newêrekî m 1. cesaretsizlik, yüreksizlik 2. korkaklık, ödleklik, pısırıklık
newêrekî bûn l/ngh pısırıklaşmak, ürkekleşmek, cesaretini yitirmek
newêrekî kirin korkaklık etmek
newêrekîbûn m pısırıklaşmak, ürkekleşmek, cesaretini yitirme
newêrekîbûyîn m pısırıklaşma, ürkekleşme, cesaretini yitirme
newêrî m cesaretsizlik, korkaklık
newêrîn m korkma (yapamama, cesaret edememe)
newêrîn l/ngh korkmak (yapamamak, cesaret edememek)
newêrîn li siya (yekî) nihêrtin (birine) bakmaya cesaret edememek
newêrînek cesaretsiz.
newêrok rd 1. cesaretsiz, yüreksiz 2. korkak, ödlek, pısırık
newêrokî m 1. cesaretsizlik, yüreksizlik 2. korkaklık, ödleklik, pısırıklık
newest rd yorulmaz
neweyî m 1. iftira, yalan¸ uydurma söz 2. mazeret
neweyî lê kirin (birine) iftirada bulunmak
newezinandî rd tartısız (tartılmamış olan)
newgon m 1. düve 2. mec piliç gibi (genç ve sevimli kız)
newgona ber kel argo ergin (evlilik çağına gelmiş kız)
newh m nahiv, cümle bilgisi
rz/m nahiv, sentaks
newhirandin m mırıldama
l/gh mırıldamak
newhirîn m mırıldanma, mırıldanış
l/ngh mırıldanmak
newî (i) m iftira, yalan
newî (ii) rd basık
newîd m söz, vaat
newikandin m miyavlatma
l/gh miyavlatmak
newikîn m miyavlama
l/gh miyavlamak
newil m nevi
newîn l/gh miyavlamak
newîn (i) rd çağdaş
newîn (ii) m 1. dönemeç, viraj 2. kavis, eğmeç 3. jeo kıvrım
newîn (iii) m miyavlama
newinda rd kayıp olmayan
newînî rd kavislı
newiqandin m sönümleme
l/gh sönümlemek
newiqîn m sönümlenme
l/ngh sönümlenmek
newisî nd/nt evlatlık, üvey evlat
newîtî m basıklık
newo m pisi (çocuk dilinde kedi)
newq sağrı.
m dalma, dalış (suya dalma)
m bel, belen (göğüsle karın arasında daralmış bölüm) * nava wê zirav e beli ince
newq bûn l/ngh suya dalmak
newq jê vala kirin (birinden) çekinmek
newq kirin l/gh suya daldırmak
newq pê ve neman çok zayıflanmak, zayıf düşmek
newqbûn m suya dalma
newqî avê bûn suya dalmak
newqî avê kirin suya daldırmak
newqkirin m suya daldırma
newqtajî rd ince belli
newqzirav rd ince belli
newr m beniz (yüz rengi)
newranî m aşerme
newranî kirin l/gh aşermek
newranî kişandin aşermek
newranîkirin m aşerme
newresîm m nevresim
newroz m 1. nevruz (Eski İran takvimine göre yılın ve baharın ilk günü, miladi takvimine göre adarın yermi biri) 2. nevruz (bu gün kutlanan bayram)
bot/m nevruz otu (Linaria vulgaris)
newrozî mzk/m bir Kürt makamı
newrozîn bot/m bahar çiçeği
newş sos/m nesil, kuşak
newşe m şiir
newşekar nd/nt şair
newşekarî m şairlik
newtandin m miyavlatma
l/gh miyavlatmak
newtik bnr niftik
newtîn m miyavlama
l/gh miyavlamak
newton (Newton özel adından) fiz/m nevton
newurşe rd görkemi olmayan, havasız
newzad rd nevzad, yeni doğan çocuk, yeni yetme
newzenewz bnr nûzenûz
newzîn bnr nûzîn
nex (i) m rütbe
nex (ii) n sicim, teyel ipliği
nexalî rd 1. tekin değil, tekin olmayan (cin, peri vb. doğa üstü varlıkların bulunduğuna inanılan yer) 2. tekin değil (kendisinde dağa üstü bir güç olduğuna inanılan ve sakınması gereken insan) 3. karışık (halk inancına göre cin ve perilerle ilişkisi olan)
nexalîbûn m karışıklık
nexalxalkî rd noktasız, beneksiz
nexaş bnr nexweş
nexasim h özelikle, bilhassa
nexbiçûk rd küçük rütbeli
nexd n başlık, başlık parası
nexd dan başlık vermek
nexel rd tembel
nexelî m tembellik
nexeparkirî rd çapasız (çapalanmamış yer)
nexepirandî rd çapasız (çapalanmamış yer)
nexêr (i) h hayır
nexêr (ii) rd yaramaz * tiştekî nexêr nîn e yaramaz bir durum yok
nexerab rd 1. kötü olmayan, fena olmayan 2. pek âlâ * xaniyekî nexerab e we çima neeciband? pek âla bir ev niçin beğenmediniz?
nexêrî m yaramazlık
nexesandî rd kısırlaştırılmamış
nexifandin m mide fesadına uğratma
l/gh mide fesadına uğratmak
nexifîn m mide fesadına uğrama
l/ngh mide fesadına uğramak
nexik m sicim, teğel ipliği
nexil bot/m palmiye
nexilqandî rd kilitsiz (kilitlenmemiş)
nexingalî rd dalgasız (saç)
nexingalokî rd dalgasız (saç)
nexirî nd/nt ilk doğan evlat
nexme m nağme
nexmezin rd büyük rütbeli
nexonê rd kayıp
nexoş bnr nexweş
nexoşnûd rd hoşnutsuz
nexoşnûdî m hoşnutsuzluk
nexoşnûdîya xwe nîşan dan hoşnutsuzluk getirmek
nexş n 1. nakış, işleme 2. nakış (özellikle duvar ve tavanları süslemek için yapılan resim) 3. hat, çizgi (yüz ve vücut hatlarının her biri) * nexşên rûyên wê yüzünün çizgileri * nexşên rûyê wê li hev in yüz hatları düzgün 4. yüz hatları * nexşên wê gir in yüz hatları kaba
nexş bûn l/ngh nakşolmak
nexş çêkirin l/gh nakış işlemek, iş işlemek
nexş kirin l/gh nakışlamak, işlemek
nexş û nîgar bezek
nexş û nimûş nakış, bezek, motif
nexşandî rd nakışlı, işlemeli
nexşandin süslemek, nakışlamak.
m nakışlama, nakşetme, işleme
l/gh nakışlamak, nakşetmek, işlemek
nexşandox nd/nt nakkaş
nexşandoxî m nakkaşlık
nexşbend nd/nt nakkaş
nexşbendî m nakkaşlık
nexşbûn m nakşolma
nexşçêkirin m nakış işleme, iş işleme
nexşdar rd nakışlı
nexşe harita.
m 1. harita 2. tasar, plân 3. grafik * hunerên nexşekirinê grafik sanatlar
nexşe (ii) n darı * nexşe li serê te be darısı başına
nexşê dirdirkî nd tarak işi (tarak dişleri gibi yol yol yapılmış el işi)
nexşê dorê nd kenarlık
nexşê kolandî nd oyma
nexşê navê sofra (hali göbeğinde daire biçimende çiçekli bölüm)
nexşe rê yol haritası
nexşebend nd/nt 1. nakkaş, bezemeci, bezekçi 2. işlemeci (elle nakış yapan kimse)
nexşebendî m 1. nakkaşlık, bezemecilik, bezekçilik 2. işlemecilik
nexşedanan nd/nt 1. haritacı 2. plânlamacı
nexşedananî m 1. haritacılık (haritaların yapım yöntemi) 2. plânlamacılık
nexşedaner nd/nt plânlayıcı
nd/nt plânlayıcı
nexşedanerî m plânlayıcılık
m plânlayıcılık
nexşedanî m plânlama
nexşedanîn m plânlama
l/gh plânlamak
nexşekêş nd/nt 1. haritacı, kartograf 2. tasar çizimci, tasarımcı, dizayner
nexşekêşan m tasar çizim, tasarım
nexşekêşî m 1. haritacılık (haritacı olma durum) 2. haritacılık, kartografi (haritaların yapım yöntemi) 3. tasarımcılık, tasar çizimcilik
nexşekêşiyî rd kartografik
nexşekirî rd plânlı
nexşekirin m plânlama
nexşên (wî) ne li hev in bir dudağı yerde bir dudağı gökte (çirkin kimse)
nexşên (yekî) gir bûn yüz hatları kaba olmak
nexşên (yekî) li hev bûn hat ve çizgileri uyumlu olmak
nexşên ser tarikê çêkirin kasnak işlemek
nexşesaz nd/nt haritacı, kartograf
nexşesazî m 1. haritacılık (haritacı olma durum) 2. haritacılık, kartografi (haritaların yapım yöntemi)
nexşeya esmanî gök atlası
nexşeya goga esmanî nd düzlem küre
nexşeya nîrengiyê nd nirengi haritası
nexşezan nd/nt kartograf
nexşezanî m kartografi
nexşezaniyî rd kartografik
nexşgir rd yüz hatları kaba kimse
nexşî m nakışlık
nexşkar nd/nt nakkaş
nexşkarane h nakkaşça
nexşkarî m nakkaşlık
nexşker nd/nt nakışçı
nexşkerî m nakışçılık
nexşkêş nd/nt desinatör
nexşkêşî m desinatörlük
nexşkirî rd nakışlı, işlemeli, işlenmiş olan
nexşkirin m nakışlama, işleme
nexşvan bnr nexşkar
next n başlık parası
next vebirîn l/gh başlık kesmek
nextik m azıcık, küçücük nokta
nextvebirîn m başlık kesme
nexu bnr nexwe
nexumxumî rd kıvamsız
nexunafî rd hazımsız (yediklerini kolay sindiremeyen)
nexunafîtî m hazımsızlık
nexure rd iştahsız, boğazsız
nexurt rd 1. güçsüz, âciz 2. çelimsiz 3. tavsız
nexurtane h güçsüzce
nexurtî m güçsüzlük, âcizlik 2. çelimsizlik 3. tavsızlık
nexuya belirsiz.
rd 1. belirsiz 2. görünmez
nexuyakirî rd belirtisiz
nexuyane rd görünmez
nexuyane bûn l/ngh görünmez olmak
nexuyanebûn m görünmez olma
nexuyanetî m görünmezlik
nexuyanî rd sönük (silik kimse)
nexuyanî bûn l/ngh sönükleşmek
nexuyanîbûn m sönükleşme
nexuyanîtî m sönüklük
nexuyatî m belirsizlik
nexuyayî m belirsizlik
rd 1. görünmez 2. uçuk * bi bişirîneke nexuyayî uçuk bir gülümsemeyle
nexuyayî ketin görünmez olmak
nexûz rd eğimsiz
nexwarbar rd yenilmez
nexwaz nd/nt kıskanç
nexwazî m kıskançlık
nexwe h 1. demek, demek ki, öyleyse, öyle ise * nexwe, ev kar çênabe? öyle ise şimdi bu iş olmayacak mı? * nexwe dê sibehê were demek yarın gelecek * dest bi vî karî kirine, nexwe bi xwe ewle ne bu işe başlamışlar, demek ki kendilerine güveniyorlar 2. olmazsa, yoksa, sonra, aksi halde, aksi taktirde 3. o halde, o zaman, şu halde
nexwedayî h/rd haksızca * hûn nexwadayî bi min re dikin bana haksızca davranıyorsun
nexwedîkirî rd bakımsız, iyi beslenmemiş
nexwende rd cahil, okur yazar olmayan, ümmî
nexwende man cahil kalmak
nexwendetî m 1. okur yazar olmama durumu, cahillik, ümmîlik 2. cahillik
nexwendewar rd okur yazar olmayan, ümmî
nexwendewarî m okur yazar olmama, ümmîlik
nexwendî rd okur yazar olmayan, mektep görmemiş, ümmî
nexweş hasta, sayrı, sağlıksız, nahoş.
nd/nt1. hasta (sağlığı bozuk olan, esenliği yerinde olmayan) 2. hasta (zihinsel yetenekleri bozulmuş olan) 3.rd gergin (bozulacak duruma gelmiş olan ilişki vb.) * navbera hevalê min û jina wî ne xweş e arkadaşımın karısıyla ilişkileri gergin 4. tatsız 5. fena, kötü (hoşa gitmeyen, rahatsız edici) * bêhneke nexweş kötü bir koku * hewayeke nexweş fena bir hava 6. kötü (zararlı, tehlikeli) * hewaya nexweş kötü hava 7. ağır (sıkıntı veren, bunaltıcı) * hewayeke nexweş ağır hava 8. ağır, acı, kötü, fena (dokunaklı, kırıcı, üzücü, incitici, kaba ve kırıcı) * gotinên nexweş mebêje ağır sözler sarfetme * xebera nexweş acı haber * gotinên nexweş ji keçikê re gotine kıza kötü laflar etmiş ) * xebereke nexweş fena bir haber 9. mec hamile, gebe 10.nd/nthasım, düşman (birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermek isteyen) 11. düşman (aralarında çatışmaya varacak ölçüde anlaşmazlık bulunan taraflardan her biri) 12. nahoş 13. sevimsiz (memnuniyetsizlik yaratan şey) 14. sağlıksız 15. limonî, arası bozuk olma * van çenda dan û stendinên me nexweş in bu ara ilişkilerimiz limonî 16. elinin körü, anlaşılmaz * zimanekî nexweş elinin körü bir lisan
nexweş bûn l/ngh 1. hastalanmak, marazlanmak 2. kötüleşmek, fenalaşmak, kötülemek (sağlığı bozulmak) 3. kötüleşmek, bozulmak * hewa nexweş bû hava kötüleşti 4. gerginleşmek
hasta olmak
nexweş çêbûn 1) kötü olmak (olumsuz bir durum olmak) 2) soğuk düşmek (veya kaçmak)
nexweş ketin l/ngh 1. hastalanmak 2. rahatsızlanmak, rahatsızlaşmak 3. şifayı bulmak (veya kapmak)
hasta düşmek
nexweş kirin l/gh 1. hastalandırmak, hasta etmek 2. kötüleştirmek
hasta etmek
nexweş xistin l/gh 1. hastalandırmak, hasta düşürmek 2. kötüleştirmek * vê îlacê heycar nexweş nexweş xist bu ilâç hastayı daha da kötüleştirdi
hasta düşürmek
nexweşbîn rd hoşgörüsüz, müsamahasız, toleranssız
nexweşbînî m hoşgörüsüzlük, müsamahasızlık, toleranssızlık
nexweşbînîtî m hoşgörüsüzlük
nexweşbûn m 1. hastalanma, marazlanma 2. kötüleşme, fenalaşma, kötüleme (sağlığı bozulma) 3. kötüleşme, bozulma 4. gerginleşme 5. kötülük * ji ber nexweşbûna hewayê ez dereng mam havaların kötülüğü yüzünden geciktim 6. hastalık
nexweşbûn bi xwe ve danîn kendini dinlemek (hastalık kuruntusu içinde bulunmak)
nexweşbûyîn m 1. hastalanış, marazlanış 2. kötüleşme, fenalaşma, kötüleme (sağlığı bozulma) 3. kötüleşme, bozuluş 4. gerginleşme
nexweşdar rd hastalıklı
nexweşê (tiştekî) bûn (bir şeyin) hastası olmak
nexweşê darbestê sedyelik hasta
nexweşê derûnî nd ruh hastası, psikopat
akıl hastası
nexweşê dil nd kalp hastası, kalplı
nexweşê dilî kalp hastası
nexweşê giyanî nd ruh hastası
nexweşê li ber mirinê teneşirlik (hasta)
nexweşê mirov li pê dostê mirov serê mirov dinêre dost başa, düşman ayağa bakar
nexweşê ruhî nd ruh hastası, psikopat
nexweşê şekre bj/nd şekerli, diyabetli, şeker hastası
nexweşê sinêrê nd sinir hastası, nevropat
nexweşê tûreyî nd sinir hastası
nexweşên aliyan çavên wan li loq û pariyan yemeğinden içmesinden kesilmemiş hasta (alay yoluyla söylenir)
nexweser rd 1. özgün olmayan 2. otonom olmayan 3. mec renksiz (belli bir niteliği olmayan)
nexweserî m 1. özgün olmama 2. otonom olmama 3. mec renksizlik (belli bir niteliği olmama durumu)
nexweşgeh m hastahane
nexweşhal rd hoşnutsuz
nexweşhalî m hoşnutsuzluk
nexweşhalîya xwe nîşan dan hoşnutsuzluk getirmek
nexweşî hastalık.
m 1. hastalık 2. hastalık (ruhsallığın bozulması durumu) 3. hastalık (bitkilerin yapılarındaki bozukluk) 4. mec hastalık, tutku (aşırı düşkünlük) * nexweşiya paqijiyê temizlik hastalığı 5. rahatsızlık 6. gerginlik * nav wan nexweşî ye aralarında gerginlik var 7. kötülük 8. tatsızlık
nexweşî çêkirin gerginlik yaratmak bi
nexweşî jê xeber dan (biri için) kötü söylemek bi
nexweşî ji (yekî) peyîvîn (biri için) kötü söylemek
nexweşî kirin l/gh gerginleştirmek
nexweşî pê girtin hastalık nüksetmek, hastalanmak
nexweşik rd çirkin, suratsız
nexweşikî m çirkinlik,suratsızlık
nexweşîkirin m gerginleştirme
nexweşîn m 1. hastalık 2. mec tutku (aşırı düşkünlük)
nexweşîn lê dagerîn ihtilât etmek (veya yapmak)
nexweşîn lê giran bûn ihtilât etmek (veya yapmak)
nexweşîn pêşa (yekî) bernedan hastalık birini rahat bırakmamak
nexweşîn zor dan (yekî) yiyip bitirmek (onmaz duruma getirmek)
nexweşîna aqil nd psikopati
nexweşîna dil kalp hastalığı
nexweşîna giran ağır hastalık * di zaroktiya xwe de nexweşînên giran derbas kiribûn çocukluğunda ağır hastalıklar geçirmişti
nexweşîna jinan nd jinokoloji, nisaiye
nexweşîna jinan (an jî pîrekan) jinokoloji, nisaiye
nexweşîna perokî (vegirî an jî peta) bulaşıcı hastalık
nexweşîna qarçikî mantar hastalığı
nexweşîna vegir nd bulaşıcı hastalık
nexweşîna vegirî (an jî peta) bulaşıcı hastalık
nexweşîna xwe dan (yekî) başkasına hastalık geçirmek
nexweşîna xwe derbasî (yekî) kirin başkasına hastalık geçirmek
nexweşînek girtin hastalık almak
nexweşînên derveyî nd hariciye (ameliyatı veya tedaviyi gerektiren hastalıklarla ilgilenen hekimlik kolu)
nexweşînên dilî nd kardiyopati
nexweşînên hinavî nd iç hastalıklar
nexweşînên hundirî nd iç hastalıklar
nexweşînnas nd/nt patolog
nexweşînnasî m patoloji
nexweşînnasiyî rd patolojik
nexweşînok rd hastalıklı
nexweşînokî rd hastalıklı, hastalıklıca
nexweşînzan nd/nt patolog
nexweşînzanî m patolojî
nexweşînzaniyî rd patolojik
nexweşiya damarî bj/nd sinir sayrılığı
nexweşiya mîrkutik bj/nd su çiçeği
nexweşiya riskîna xwînê bj/nd hemofili
nexweşiya zirav tüberküloz.
nexweşker rd patojen
nexweşketî rd hastalanmış olan
nexweşketin m 1. hastalanma, hastalanış 2. rahatsızlanma 3. şifayı bulma (veya kapma)
nexweşkirî rd 1. hastalandırılmış 2. kötüleştirilmiş
nexweşkirin m 1. hastalandırma, hasta etme 2. kötüleştirme
nexweşnêr nd/nthastabakıcı
nexweşnêra jin hastabakıcı kadın
nexweşnêrê mêr hastabakıcı erkek
nexweşnêrî m 1. hastabakıcılık (hastabakıcı olma durum) 2. hastabakıcılık (hastabakıcının işi)
nexweşok rd hasta, hastalıklı, marazlı
nexweşokî rd 1. hastalıklıca 2. çok çabuk hastalanan 3. mec gergince
nexweşxane hastahane.
m hastahane, hastane
nexweşxaneya ajalan (an jî heywanan) hayvan hastanesi
nexweşxaneya dînan akıl hastahanesi
nexweşxanok m klinik
nexweşxistî rd 1. hastalandırılmış 2. kötüleştirilmiş
nexweşxistin m 1. hastalandırma, hasta düşürme 2. kötüleştirme
nexweyîkirî rd bakılmamış, ilgisizliğe bırakılmış, mühmel
nexweykesatî rd kişiliksiz
nexweykirî rd bakımsız
nexweyşexsiyet rd kişiliksiz
nexweytîkirî rd bakımsız
nexweytîkirin m bakımsızlık * di nav vê nexweytîkirinê de şik tê de heye ku zarok baş be bu bakımsızlık içinde çocuğun iyi olacağı şüpheli
nexwezbar rd rağbetsiz
nexwezbarî m rağbetsizlik, istenilmeme
nexwezyar rd isteksiz
nexwîn rd okur yazar olamyan
ney ney.
ney (i) bot/m 1. kamış (Phragmites australis) 2. rd kamış (bu bitkiden yapılmış)
ney jendin ney üflemek
ney mzk/m ney
neyar düşman.
nd/nt1. düşman, hasım (birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermek isteyen) 2. düşman (birbiriyle savaşan devletler ve bu devletlerin asker, sivil bütün uyrukları) 3. düşman (aralarında çatışmaya varacak ölçüde anlaşmazlık bulunan taraflardan her biri) 4. düşman (bir şeyin yaşamasına, barınmasına engel olan; güç, tutum vb.) 5. mec düşman (bir şeyi büyük ölçüde kullanıp tüketen) * neyarê nan ekmek düşmanı 6. mec düşman (bazı şeylerden nefret eden, tiksinen kimse) * neyarê araqê alkol düşmanı
neyar behicandin düşman çatlatmak
neyar ji hev re nabin dost düşman düşmana gazel (veya yasin) okumaz
neyarane h düşmanca, hasımane
neyarê ji dil û can can düşmanı
neyarê malê xwe bûn ekmek düşmanı (çalışmayan, tüketici durumunda olan)
neyarê mirov mêşek be li dîwar be gere mirov jê fikareyan bike su uyur düşman uyumaz
neyaretî m düşmanlık
neyarî m 1. düşmanlık¸ husumet (düşman olma durumu) 2. düşmanlık (düşmanca duygu veya davranış) * ez di hemû helwestên wî yên li hemberî xwe de neyariyekê dibînim bana karşı her tavrında bir düşmanlık seziyorum
neyarî kirin düşmanlık etmek, husumet beslemek kudirandin kan gütmek
neyarîya (yekî) kirin (birine) düşmanlık etmek
neyarkî rd/h düşmanca
neyarşikên rd düşmanı yenen, bozguna uğratan
neyarşikênî m düşmanı yenme, bozguna uğratma
neyartî m 1. düşmanlık, husumet (düşman olma durumu) 2. düşmanlık (düşmanca duygu veya davranış)
neyartî kirin düşmanlık etmek, husumet beslemek
neyartî kudirandin kan gütmek
neyartîya (yekî) kirin (birine) düşmanlık etmek
neyçe mzk/m neyçe
neyeksan muhtelif.
rd eşitsiz, denk olmayan
neyeksanî m eşitsizlik
neyeksanîtî m eşitsizlik
neyekser rd dolaylı
neyîn m yokluk
neyîn kirin l/gh red etmek, onaylamamak
neyînî (i) m yokluk (varlık karşıtı)
neyînî (ii) rd 1. olumsuz * bersîveke neyînî olumsuz bir cevap 2. fel olumsuz (bir şeyi inkâr eden, ret özeliği taşıyan) 3. mat negatif
neyînî kirin l/gh olumsuzlamak
neyînîkirin rz/m olumsuzlama
neyînîtî m olumsuzluk
neyiran m acıma
neyîreng nd/nt sihirbaz
neyîrengî m sihirbazlık
neyirîn m acıma, merhamet etme
l/ngh acımak, merhamet etmek
neyistan m kamışlık
neyîstan m sürgün
neyîstan kirin l/gh sürgün etmek
neyjen neyzen.
nd/nt neyzen
neyjenî m neyzenlik
neynik m 1. ayna 2. mec ayna (bir olayı, bir durumu yansıtan, göz önünde canlandıran olay, durum)
neynika koqiz nd dev aynası
neynika raçavkirinê dikiz aynası
neynikdar rd aynalı
neynikfiroş nd/nt aynacı (satan kimse)
neynikker nd/nt aynacı (imal eden kimse)
neynikkirî rd aynalı, ayna takılmış olan
neynikwarî rd ayna gibi
neynok tırnak.
m tırnak
neynok di hev dan tırnak sürüştürmek
neynok li hev xistin dişi bilemek
neynok û goşt ji hev nabin etle tırnak gibi olmak
neynoka (wî) di ber kevir ketin burnu bile kanamak * eger neynoka wî jî di ber kevir bikeve dilê min diperite eğer burnu bile kanarsa yüreğim pareleniyor
neynoka (yekî) li kevir ketin mec burnu kanamak bi
neynoka (yekî) nekirin kapına varmamak
neynoka bûkê bot/m 1. enginar (Cynara scolymus) 2. enginar (bu bitkinin ürünü) m
neynoka pêçiyê ayak parmağı tırnağı
neynokbir m 1. tırnak makası 2. tırnakçı (özelikle padişahların tırnaklarını kesmekte sorumlu kimse)
neynokên (yekî) rakirin (an jî kişandin) (birinin) tırnaklarını sökmek
neynokhilkirî rd tırnakları çekilmiş olan
neynokî rd tırnaksı
neynokkoj rd keskin tırnaklı
neynokpehn rd geniş tırnaklı
neynoksor rd 1. kırmızı tırnaklı, tırnakları ojeli olan 2. mec makyajlı şehir kadını
neynûk bnr neynok
neyşekir n şeker kamışı
neysîz nd hayalet
neyt bnr niyet
neza bnr qeza û neza
nezahet m nezahet, ahlâk temizliği
nezaket m nezaket
nezaketen h nezaketen
nezan bilgisiz, cahil.
rd 1. cahil, bilgisiz 2. genç, toy 3. acemi (işinde, mesleğinde ilerlememiş) 4. acemi (bir yerin, bir şeyin yabancısı) (yek)
nezan dan nîşandan (birini) bilmezlemek
nezan man cahil kalmak 5. yabancı (bir konuda bilgisi tecrübesi olmayan) * ez nezanê vî karî me ben bu işin yabancısıyım
nezane h cahilce
nezanê (tiştekî) bûn (an jî nebûn) yabancısı olmak (veya olmamak)
nezanî cehalet.
m 1. bilgisizlik, cahillik, cehalet 2. bilisizlik 3. bilmemezlik, bilmezlik
nezanî kirin l/gh cahillik etmek
cahillik etmek
nezanîkirin m cahillik etme
nezanîn m bilmemek * nezanîn eyb e, pirsa eybê tune bilmemek ayıp değil, sormamak (öğrenmemek) ayıp
nezanînkar nd/rd bilinmezci, agnostik
nezanînkarî m bilinmezcilik, agnostisizm
nezanîparêz fel nd/rd bilinemezci, agnostik
nezanîparêzî fel/m bilinemezcilik, agnostîzm
nezanistî rd gayri ilmî, bilim dışı
nezanistî bûn gayri ilmî olmak, bilim dışı olmak
nezanistîbûn m gayri ilmîlik, bilimsizlik, bilim dışı olma,
nezanîya bi zanîn wj bilmezlikten gelme
nezaniya bizanîn wj/nd bilmezlikten gelme, tecahülul arif
nezankî rd/h cahilâne, cahilce
nezanok (i) rd cahil
nezanok (ii) m tekerleme
nezantî m 1. cahillik 2. anlamazlık
nezar erd/m güneş görmeyen yer
nezaret hiq/m nezaret, gözetim, göz altı, gözlem altı
nezaretxane m nezarethane
nezayok rd 1. kısır (döl vermeyen, üreme imkanı olmayan) 2. kısır (içinde hiç bir üreme olayı geçmeyen)
nezayok bûn l/ngh kısırlaşmak
nezayok kirin l/gh kısırlaştırmak
nezayokbûn m kısırlaşma
nezayokbûyîn m kısırlaşış
nezayokî m kısırlık
nezayokkirin m kısırlaştırma
nezayoktî m kısırlık
nezd yan.
nezê rd kısır (döl vermeyen, üreme imkanı olmayan)
nezelal rd 1. berak olmayan 2. karanlık (gereğince anlaşılıp belirlenemeyen, ne olacağı, sonu belli olmayan) * ramana nezelal karanlık düşünce
nezer m 1. nazar, göz 2. bakış
nezer jê re hatin nazara gelmek
nezer lê ketin nazar değmek
nezera çavan göz nazarı
nezerakok m bir tür nazarlık
nezerbaz rd 1. kem gözlü 2. şuhlukla bakan
nezerbazî m 1. kem gözlülük 2. şuhlukla bakma
nezere m bezik
nezerfermaş n karabasan
nezergah m nazargâh, bakılan yada bakılacak yer
nezerî rd nazarlı
nezerî bûn l/ngh nazar değmek
nezerî kirin l/gh nazar etmek
nezerî nebe kırk bir kere maşallah
nezerîbûn m nazar değme
nezerîbûyî rd nazarlı
nezerîkirin m nazar etme
nezerkirî rd nazarlı
nezerok m nazarlık
nezewicî rd evlenmemiş, bekâr
nezexm rd dayanıksız, sağlam olmayan
nezexmî m dayanıksızlık
nezibilkirî rd gübresiz, gübrelenmemiş olan
nezîh rd nezih, temiz (ahlâkça lekesiz, necip)
nezir m adak
nezir kirin l/gh nezretmek, adamak
adak adamak
nezirê rd kıvamsız
nezîre m 1. nazire (söz ve davranış için) 2.wj nazire
nezîre kirin nazire yapmak
nezirkirî rd adaklı, adanmış olan
nezirkirin m nezretme, adama
nezm wj/m nazım
nezok rd kısır (döl vermeyen, üreme imkanı olmayan)
nezor rd çekişmesiz, meşakatsız
nezr m nezir, adama
nezr kirin l/gh adamak, nezretmek
nezrkirin m adama, nezretme
nezûl m kamıştan ince ve uzun olarak kapı üstlerine takılan nazarlık
ne qertafa neyîniyê
1. peyvika negasyonê (hoker) , peyvikek e wateya dijî gotinekê didiyê: Ew ne kurd e. Ev ne bi dilê min e..
Herwiha: ni.
ne ... ne qertafa neyîniyê ya dualî *“ne bi bezê ne bi lezê kes nagihêje mirazê”
ne alîgir (navdêr, mê) bêalî, bêlayen, alînegir bêteref, ne terefdar.
ji: ne- +alî +-gir
ne aş e, ne çeqçeq e (biwêj) tu tiştek li holê nemaye. tu doza çi dikî ezbenî? ma tu nabînî, ne aş e, ne çeqçeq e?
ne asayî (navdêr, mê) fewqulade, derî adet, ecîbî, ne normal, ne rast, ecîb.
ji: ne- +as +-ayî
ne asayî bûn (lêker)(Binihêre:) ne asayî
ne bajarrî (navdêr, mê) gundî.
ji: ne- +bajarr +-î
ne baldar (rengdêr) ne nazikane.
ji: ne- +bal +-dar
ne balkêş (navdêr, mê) ne cazîb.
ji: ne- +bal +-kêş
ne bela conga ye, çêlek biga ve (biwêj) tawana herî zêde ya jinan e. ku jin nebin, mêr nikarin di hêla zayendî de tiştekî zêde bikin. ango, ne bela conga ye, çêlek biga ye.
ne berdayî (rengdêr) (Binihêre:) ne
ne bi berxtî ter şîr vexwarin, ne bi kavirtî têr gîha xwarin (biwêj) di tu radeyê de rojeke xweş nedîtin. ew jî bêşansiya wê ye. ne bi berxtî têr şîr vexwar, ne bi kavirtî têr gîha xwar.
ne bi destê xwe bûn (biwêj) di bin lcelîja hinekên din de bûn. ne bi serê xwe û serbixwe bûn. bi wê bûya dê bê şik bikira, lê ew ne bi destê xwe ye.
ne bi halekî, ne bi malekî, tu çi zanî ewhalekî! (biwêj) yên ku di nav de nejîn, ji rewşê fêm nakin. ew ji dûr ve dinêre, zewac çi ye, nizan e. ne bi halekî, ne bi malekî, tu çi zanî ewhalekî?!
ne bi kêrî defê, ne bi kêrî zirneyê hatin (biwêj) bi kêrî tu tiştekî nehatin. ez çawa bikim heyran? lawê te ne bi kêrî defê tê, ne bi kêrî zirneyê tê.
ne bi kuştin, ne bi hîştin (biwêj) bi tu awayî çênebûn. ez jî nizanim çawa bikim. ne bi kuştin, ne bi hîştin, bi tu awayî nikarim bînim rê.
ne bi lopixa bûn (biwêj) ne hêsan bûn. lawo ma bi lopixan e, ji bo wê jî gelek ıced û dirav pêwîst e.
ne bi malê hela hela, ne bi zarokên şêx û mêla (biwêj) ne zengîniya zêde, ne jî minet û alîkariya nexwezayî ji kesekî dixwazim. tiştên zehf zêde naxwazim. ne bi malê lîela lîela, ne bi zarokên şex û mêla.
ne bi serê xwe bûn (biwêj) di bin bandora hinekên din de bûn. ezbenî, ew bi xwe jî ne bi serê ye, divê bi nîvekarê xwe bifêwire, dû re biryar bide.
ne bi wê hêkê, ne jî bi wê qidqidikê (biwêj) ne wê xêrê ne jî wê helwesta zivêr dixwazim. heyran ez napejirînim. ne bi wê hêkê, ne jî bi wê qidqidikê.
ne bi xêr û silamet (biwêj) xwezî nebûya. ne bi xêr û silamet, wê demê me bala xwe bar kir îzmirê. dilawer zeraq
ne bi xêra te, ne bi şerê te (biwêj) eman çiqasî ji te dûr bim, ew qasî baş e. heyran ne bi xêra te, ne bi serê te, hema çi qasî dûr bî, ew qasî baş e.
ne bide min û ne jî bide rûyê min (biwêj) heke ku tu qenciyekê dikî jî qala wê neke. qencî ne ji bo pesn û gotinê ye. ne bide min û ne jî bide rûyê min.
ne bide ne bistîne, şev û roj lê temaşe bike (biwêj) ji bo tiştên pir spehî û bedew tê gotin. wan tilingiyan hiçê mirov dibirin; mirov digo-tine ne bixwe ne vexwe, hema tenê ji xwe re li wan temare bike. çahînê bekirê soreklî
ne bidilxwazî (navdêr, mê) bêhmedî.
ji: ne- +bidil +-xwazî
ne çira ji koran re, ne dahol ji keran re (biwêj) ji tu kesî yan jî tiştekî re bi kêr nehatin. ne çira ji koran re, ne dahol ji keran rq. xwedê dizane ew hewldana wî jî tev vala ye.
ne dadî (navdêr, mê) ne adil, ne wekhev.
ji: ne- +dad +-î
ne dagirtî (navdêr, mê) vala, xalî, vale, ne tije, ne tijî, betal.
ji: ne- +dagir +-tî
ne daîmî (navdêr, mê) demkî, ne herdemî.
ji: ne- +daîm +-î
ne dar e, ne bizmar e (biwêj) bi tiştekî re bi kêr nehatin. min jî ji wî fêm nekir. ne dar e, ne bizmar e.
ne deng e, ne beng e (biwêj) tu hes û hewldan jê demeketin. tu belasebeb li bendê yî. ma tu nabînî, ne deng e, ne beng e?
ne dengbêj e bi zirneyê re, ne peya ye bi siwaran re (biwêj) ji tiştekî re bi kêr nehatin. mixabin tu xêra wê tune ye. ne dengbêj e bi zirneyê re, ne peya ye bi siwaran re.
ne dev e, ne ziman e (biwêj) ji bo kesên ku zêde napeyîvin tê gotin. mêrikê belengaz, ne dev e ne ziman e, hema her n.itî jina wî dibêje û bi rê ve dibe.
ne devê doxîna diya min e ku ez girê bidim (biwêj) ne di destê min de ye. tu çi hesab dikî? ew ne devê doxîna diya min e ku ezgirê bidim.
ne dîn e, ne îman e (biwêj) ji bo kesên bêînsaf tê gotin. jixwe heçî yekbûn e, ne dîn e, ne îman e, agir li ser pişta mêrê xwe diqelîne.
ne dirêj (navdêr, mê) kurt, kin, qut, quse.
ji: ne +-dirêj
ne dîtbar (rengdêr) ne xwiya, neliberçav.
ji: ne- +dît +-bar
ne dixurice, ne dibare (biwêj) ji bo lcesên bêhelwest û bêbiryar tê gotin. ez belengazê xwedê nizanim çawa bikim? kendalê meco wekî rabotan e, ne dixurice, ne dibare.
ne dixwe ne dide hevalan, genî dike diavêje newalan (biwêj) çikûs bûn. li kêra kesekî nefikirîn. mixabin bender ne dixwe ne dide hevalan, genî dike diavêje newalan.
ne dixwim savarê, ne diçim hewarê (biwêj) ne dikevim bin mineta te, ne jî bedelan didim ji bo te. ez encama wê minetê baş dizan-in1. ne dixwim savarê, ne diçim hewarê.
ne diz im, ne kuz im (biwêj) hema wekî xwe me. bila li min biborin, ne diz im, ne kuz im.
ne dostê fileh, ne hespê qule (biwêj) ew her du jî bi kêr nayên. jifilehan kesek nemabû, lê dîsa jî kalikê min digot: ne dostê file, ne hespê qule.
ne elenî, ne selenî bûn (biwêj) ne li dij, ne jî dost û heval bûn. hevran ez di riya xwe de diçim; ne elenî, ne jî selenî me.
ne eleqedar (rengdêr) ne peywend, balnedayî, nebaldar.
ji: ne- +eleqe +-dar
ne erê, ne na gotin (biwêj) bê biryar û bê helwest man. ez jî li ortê mame, ne erê, ne jî na dibêje.
ne erkî (navdêr, mê) neresmî, nefermî, ne wezîfeyî.
ji: ne- +er +-kî
ne ew e, ne ev e, keşk birayê dew e (biwêj) ev hemû jî nêzîkî hev h1 û di asta hev û din de ne. zêde jî derka wan nîn e. ne ew e, ne ev e, keşk birayê dew e.
ne exlaqî (navdêr, mê) ne sincî, xeyrî exlaqî, bêexlaqî, ne etîk.
ji: ne- +exlaq +-î
ne fat e, ne xat e (biwêj) hema her du jî wekî hev û din ne, derka wan nîn e. tu gumana xwe ji vê malbatê bibire, ne fat e, ne xat e.
ne fehmbar (rengdêr) ne maqûl, nayê aqilan, dûraqil.
ji: ne- +fehm +-bar
ne gawir mi, ne misliman im gotin (biwêj) bê deng û bê helwest man. çiqasî bi ser de çûn jî wî negot; ne kabr im, ne fine misliman im.
ne gotinên xweş, ne jî paşê tirên reş (biwêj) ne wê kêrê dixwazim, ne jî bi wê bedelê. heyran ji yên wer re têkiliya zêde ne pêwîst e. ez naxwazim, ne gotinên xweş, ne jî paşe tirên reş.
ne guregura ewran e, ne hirehira hespan e (biwêj) tu hewldanek nayê xuyan. weleh çi bibêjim, ne guregura ewran e, ne hirehira hespan e.
ne hatin (lêker)(Binihêre:) ne
ne hebûn (lêker)(Binihêre:) ne
ne hêjayî nevnoka (yekî) bûn (biwêj) negihîştina radeya yekî. kuro malxerab, tu çawa wan dixî tayê hev? ne zerîcan, ne hêjayî heynoka simbilê ye.
ne hemînî, ne gimînî jê hatin (biwêj) tu helwestek nîşan nedan. ez çi hêviyê pê bikim? ne hemînî, ne gimînî jê tê.
ne hewce ye lazim nake
ne hilanîn, ne danîn (biwêj) di derbarekê de bê helwest û bê hewldan man. min ji te re got, madem ku tu jî naxwazî, wêyekê ne li ilde, ne jî day ne.
ne hilimîn, ne kilimin (biwêj) tu deng dernexistin, têkildar nebûn, nepeyivîn. erê, demeke dirêj li wir man, lê camêran ne hilimîn, ne jî kilimîn.
ne hişk (navdêr, mê) ron, ne tîr.
ji: ne- +hiş +-k
ne ısa li me dibe xwedî, ne mûsa li me dibe xwedî (biwêj) li holê bê xwedî man. kesî guh pê nekirin. em wer mane, ne ısa li me dibe xwedî, ne musa li me dibe xwedî.
ne ji azana mele, ne jî ji zirîna kerê bawer kirin (biwêj) ji bo kesên bi pirsgirêk tê gotin. ezbenî, ez çawa bikim? ev korocax ne ji azana mele, ne jî ji zirîna kerê bawer dike.
ne ji dêre ne ji vange bûn (biwêj) di navbera du vebijarkan de man. ew jî nizane çawa bike. neji dere dibe neji vange dibe.
ne ji detan e, ne ji botan e, zirzope li van orteyan e (biwêj) ji bo kesên serseri tê gotin. ma tu wî nas nakî? ne ji hetan e, ne ji botan e, zirzope li van ort(ey)an e.
ne ji dil bûn (biwêj) ne bi awayeki dilovan, saf û durist bûn. kegika li kêleka wê rûnicti carinan dev diavêtiyê, lê peyven wê ne ji dil bûn. yaqûb tilermeni
ne ji dil, he ji gurçikê bûn (biwêj) ji ber ku herduyan jî dixwaze, nikare ji herduyan yekî hilbijêre. ya wî jî qetnabe ezbenî, camêrî ne ji dit, ne ji gurçikê dibe.
ne ji malekê, ne ji rewşekê (biwêj) yen ku ne di heman hawiri de bin, rewşa wan wekî hev nabe. heyran çi tekiliya camdan ûi asmîne heye? ew ne ji maleke, ne ji rewşeke ne.
ne ji me jar dibe, ne ji me bar dibe (biwêj) bandoreke me lê nabe yan jî ew li me nakelije. hûn qet nekevin tatele, ew neji me jar dibe, ne jî ji me bar dibe.
ne ji mezinan, ne jî ji piçûkan vekişîn (biwêj) ji kesî şerm nekhin. ev keçik ne ji mezinan, ne jî ji piçûkan vedikişe.
ne ji te his, ne ji me pis (biwêj) ve mijare em qet venekin. gdî bes e qurban, edî neji te his, ne jî ji min pis.
ne ji vê dinê bûn (biwêj) ji bo kesên zêde têkildarî tiştekl yan ji keseki nabin tê gotin. hûn gi ji arimed hêvî dikin? ew ne ji vê dinê ye.
ne ji xwe re ne jî ji kesî re xêr hebûn (biwêj) kerhatî nebûn. tu çi ji wî he vî dikî? xera wî ne ji xwe re ne jî ji kesî re heye.
ne kar, ne zirar gîhiştin mirov (biwêj) di nav rewşeke netar (nêtr) de bûn. fatim jî wisaye, ne kar, ne jî zirara we digihîje mirov.
ne karê zarokan bûn (biwêj) rewş cidî bûn, ne wisa hesan bûn. kuro tu çi dibêjî, ev ne kare zarokan e, baş li ser bixebite.
ne kêm, ne zêde bûn (biwêj) di cihê xwe de sekinin. bi pêş ve neçûn, bitam bûn, wekî daxwazê bûn. ev çend sal in dixebite, lê ne kêm, ne zêde bûye. qet meraqan meke, dolaba ku wî çêkiriye ne kêm ne jî zêde ye, wê valahiyê tam hiltê.
ne kêmî (hoker) bi kêmî, herî kêm, ne kêmtir ji, kêmtirîn: Ne kêmtir ji deh kesan mirin. (Yên ku mirin ne ji deh kesan kêmtir bûn lê belkî zêdetir bûn.)
ne kêmtir ji (hoker) bi kêmî, herî kêm, ne kêmî, kêmtirîn: Ne kêmtir ji deh kesan mirin. (Yên ku mirin ne ji deh kesan kêmtir bûn lê belkî zêdetir bûn.
ne kêr e, ne bêr e, tev diçe ji xelkê re (biwêj) ji bo kar û helwesta vala tê gotin. ne kêr e, ne bêr e, tev diçe ji xelkê re. ew qas jî nabe lo, ew keda wan tev de vala çû.
ne ker ket, he hîz dirî (biwêj) wekî ku qet tu tiştek nebûye hesibandin. tu çima xwe ew qas dieşînî? tu jî bihesibîne ku ne ker ket, ne hîz dirî.
ne ker li garanê, ne pirsiyar li çavanê (biwêj) tu tekiliyek û berjewendiyeke min tune ku pirs û keşeyek min jî hebe. tu karekî min bi wan tune. ne ker li garane, ne pirsiyar li çavane.
ne ker tê ber bar, ne bar tê ber ker (biwêj) ji bo rewşa berevajî tê gotin. ev kar wê çawa here sêrî, ez nizanim. ne ker tê ber bar, ne bar tê ber ker.
ne kerê min e, ne gayê te ye (biwêj) her du jî ji hev û din xerabtir bûn. tu jî qet neke mesele, ne kerê min e, ne gayê te ye.
ne kerekî, ne perekî di mal de hebûn (biwêj) rewşa aborî pir xerabe bûn. kuro tu nikarî ji wî bistînî, ne kerekî ne perekî wî di mal de heye.
ne ketiye ber gazê, ne ketiye ber meqesê (biwêj) perwerde nebûye, pir xeşîm, nezan û xam e, dest pê neketin, topteze û nuh bûn. keçika qîzapa min dema ku ji gund hatibû, ne ketibû ber gazê, ne jî ber meqesê. gava vekir, dîna xwe dayê, tu qusûr tune, jê nayê xeberdan. ne ketiye ber gazê, ne ketiye ber meqesê. celîlê celîl
ne kifkifa nefsî, ne çipçipa dolabê (biwêj) qet yekê jî naxwazim. min navê, ne kifkifa nefsî, ne çipçipa dolabê.
ne lê ye bikene, ne lê ye bigirî (biwêj) rewş eletewş e. nizane ku çawa bike. ew qijik jînizane çawa bike. ne lê ye bikene, ne lê ye bigirî.
ne li ber mino, ne li ber kûçê mino (biwêj) tu kêreka wî ji min re nin e. ez ê gawa bikim ên wisa? ne li ber mino, ne li ber kûgê mino.
ne li gorî qilafetê xwe bûn (biwêj) wekî ku ji xuyangê hêvî tê kirin derneketm. min jî wisa hêvî nedikir, lê bi rastî jî ne li gorî qalibê xwe bû.
ne li jêr, ne li jor bûn (biwêj) bêbiryar û bêhewldan bûn. xêr ji rûyê wî nayê. ne li jêr, ne li jor bûn.
ne li minê, ne li teyê (biwêj) ji destê me her du aliyan jî tiştek nayê. em çawa bikin ezbenî? ne li minê, ne li teyê. destê ma li ber devê me.
ne li pirê ne li bazê (biwêj) her du seri berevaji hev in. bi herduyan ji nabe. ne li pire ne li bazê. ma keseki asahi nîn e? ew her du sen ji nabin.
ne li şînan, ne li şahiyan (biwêj) ne ?ûna şinan, ne ?ûna ?ahiyan. di nav têkiliyên civakê yên erêni de nebûn, di rojên teng an ji fireh de tu alikari nekirin. tajdîn ne li cinan, ne ji li cahiyan tê xuyan. ji xelef ticteki hêvî nekin, ew ne yê cinan, ne ji yê cahiyan e.
ne li wê dinê, ne li vê dinê qebûl nekirin (biwêj) ji bo karên ku bi tu awayi nayên pejirandin ango bi erêni nayên ditin tê gotin. ya ku elunedê oso kiriye, ne li wê dinê, ne li vê dinê tê qebnl kirin.
ne li xwedê, ne ji li qûlan xweş hatin (biwêj) karên ne rast kirin. ya ku wî kir, ne jî xwedê, ne ji li qûlan xwec hat.
ne malê min, ne canê min (biwêj) ez tu bedelê nadim. hema tu dibêjî, ne malê min, ne canê min. wisa ji nabe ku qurban.
ne mêşan ji xwe difirine, ne hevalan (biwêj) ji bo kesên ku kêra wan nagihije wan û hawirdora wan tê gotin. dixuye ku xêra wî ji wî re tune ye. ne mêcan ji xwe difirine, ne hevalan.
ne mewijan pêş min bike, ne tinazan bi min bike (biwêj) ne wê xêna te, ne ji wî 5 erê te dixwazim. min ji te re gi got? ne mewijan pêc min bike, ne tinazan bi min bike.
ne mij e, ne moran e (biwêj) rewş bêdeng û biaram e. ne mij e, ne moran e, ev gi listikên osmaniyan e.
ne mir, ne jî (biwêj) ne jiyîn, ne jî mirin. di hêla aborî de di nav rewşeke gelekî xeter de bûn. wardekê li hemberî wê jiyana ne mir, ne jî zêde li ber xwe neda.
ne mirî (navdêr, mê) zindî, sax.
ji: ne- +mir +-î
ne mirî bûn (lêker)(Binihêre:) ne mirî
ne navdar (rengdêr) nenas, bê abrû.
ji: ne- +nav +-dar
ne nazik (navdêr, mê) qebe, qabe, çort, xirb, tantiros, qeba.
ji: ne- +naz +-ik
ne nazikane (rengdêr) ne baldar.
ji: ne- +nazik +-ane
ne nimûneyî (navdêr, mê) nawêze.
ji: ne- +nimûne +-yî
ne pîrê baş kir li ser gûnî rûnlşt, ne jî gûnî baş kir di pîrê re çû (biwêj) divê her du jî nebûna. ne pîrê baş kir li ser gûnî rûnişt, ne jî gûnî baş kir di pîrê re çû. divê wisa nebûya lê her tişt kelîjê didin hev û din.
ne qewî (navdêr, mê) ne zexm, bêtirûş.
ji: ne- +qe +-wî
ne razî (navdêr, mê) bêzar, ne memnûn.
ji: ne- +raz +-î
ne rêx e, ne gû ye, kul li herduyan bûye (biwêj) her du jî ji hev û din xerabtir in. nelet li herduyan jî bê, ne rêx e, ne gû ye, kul li her-duyan bûye.
ne sar lê tê, ne germ lê tê (biwêj) zû bi zû memnûn nebûn. ez belengazê xwedê nizanim çawa bikim. tu çi dikî bi tiştekî nahesibîne. ne sar lê tê, ne germ lê tê.
ne şên dike,ne xera dike (biwêj) karek an jî tiştekî sererast pêk neanîn. malxirabî tu tiştek ji dêst nayê. ne şen dike, ne xera dike.
ne serî ye, ne qûn e (biwêj) neşibandina tiştekî, bedcure û bêteşe bûn. jinika çi ye, ne serî ye, ne qûn e, te ku dera wê eciband kuro?
ne serî, ne binî hebûn (biwêj) zehf mezin bûn. dewletê tunêleke wisa dirêj çêkiriye ku ne serî, ne jî binî beye.
ne sincî (navdêr, mê) ne exlaqî, xeyrî exlaqî.
ji: ne- +sinc +-î
ne şîrîn (lêker) tehl, tal.
ji: ne- +şîr +-în
ne sirûştî (navdêr, mê) çêkirî, sûnî, ne xwezayî.
ji: ne- +sirûş +-tî
ne sozdar (rengdêr) ne sadiq, dilsar.
ji: ne- +soz +-dar
ne şûşt, ne jî avêt ber tavê (biwêj) tu tiştek pêk neanîn. me çi ji wê hêvî dikir, lê wê ne şûşt, ne jî avêt ber tavê.
ne tabiî (navdêr, mê) nesirûştî, dersirûştî.
ji: ne- +tabi +-î
ne tahir e, ne zahir e, her yek gurekî har e (biwêj) her yek j i hev û din xerabtir bûn. ka wê çawa be? ne tabir e, ne zahir e, her yek gurekî har e.
ne tê hîştin, ne tê kuştin (biwêj) çawa dikî nikarî xwe jê xelas bikî. em ê çawa bikin kuro? ev ê bêbav ne tê hîştin, ne jî tê kuştin
ne ti hal bûn (biwêj) di rewşek xirab de bûn, bêhal bûn, halê wê/wî nexweş bûn, ne di halek baş de bûn: Halê me ne ti hal e. (Rewşa me qet ne baş e.).
Herwiha: ne çi hal bûn, ne çu hal bûn, ne tu hal bûn.
Hevwate: ti hal nebûn
ne tir kir, ne bêhn da (biwêj) ji bo kesên kone tê gotin. mêrikî ne tir kir, ne jî bêhn da.
ne tirş e, ne tehl e (biwêj) rewş û reng kifş nebûn. min tiştek ji cananê fêm nekir. ne tirş e, ne tehl e.
ne tu dunda bûn (biwêj) ewledek, zuriyetek nebaş bûn. lawê cemîlê ne tu dunda ye, li wê diya xwe ya pîrjî nabe xwedî.
ne tu rê bûn (biwêj) ji bo rewş û rêbaza nebaş tê gotin. ew riya ku tu tê re diçî, ne tu rê ye.
ne tu tişt bûn (biwêj) nebaş bûn. bi kêrî tiştekî nebatin. na lo! ev zavayê kurapê min mirovekî ne tu tişt e.
ne tu yî, ne navê te ye (biwêj) ne tu, ne jî bandor û prestîja te tune ye. bi vê meşs dawiya vî karê te baş nayê xuyan, çimkî, ne tu yî, ne jî navê te ye.
ne wek (navdêr, mê) berevajî, ne mîna.
ji: ne- +w +-ek
ne wêrek (navdêr, mê) bêcesaret, tirsok, tirs, tirsinok, tirsonek, bizdiyayî.
ji: ne- +wêr +-ek
ne xema wê ye, ne dema wê ye, qirçeqirça benîştê wê ye, çêleka sor qelendê wê ye (biwêj) ji bo kesên bêxem tê gotin. ji wê re çi, ne xema wê ye, ne dema wê ye, qirçeqirça benîşte wê ye, çêleka sor qelendê wê ye.
ne xêr li mişarê, ne bereket li xiyarê (biwêj) xêr ji wan herduyan jî nayê. ne xêr li mişai-ê, ne bereket li xiyarê. mixabin baş dizanim ku ev hewldan pûç e.
ne xirecir e, ev çi vir e (biwêj) tiştek heye, lê hûn a rast nabêjin. hûn çima vedişirin. ne xirecir e, ev çi vir e?
ne xwarê devê (yekî) bûn (biwêj) ne layiqî wî kesî bûn. erê, keçeke baş e lê ne xwarê devê lawê min e.
ne ya xwe ye, ne ya hevala ye, kebaniya bîst û pênc sala ye (biwêj) kêra wê ji wê re jî tune. ew jî wisa ye; ne ya xwe ye, ne ya hevala ye, kebaniya bîst û pênc sula ye.
ne yeka (yekî) dibe dudu, ne duduyên (yekî) dibin yek (biwêj) rewş eynî bûn, neguherîn. (bi taybetî ji bo malê dinê tê gotin.) te çawa dîtiye wisan e, ne yeka wê dibe dudu, ne duduyên wê dibin yek.
ne zivistana bêberf û ne jî havîna bêtav (biwêj) her tişt wekî taybetiya xwe divê. ku surişt nebe, xêr çi ye? ne zivistana bêberf û ne jî havîna bêtav.
ne- pêşgir, pêşbendikek dikeve serê peyvekê û wateya dijî wê didiyê: nebaş, nebêje, nemaNêzîk, na-.
Bide ber: bê-, bi-, di-.
ji: ne
ne-endam (navdêr, nêr) kesê ku ne endamê tiştekî ye.
ji: Ji ne- + endam
ne-erênî (rengdêr) negatîv, menfî, red, neyînî, nerênî, ne erênî, ne pozîtîv.
Herwiha: ne-erêyî, ne-herêyî, neherêyî, neherênî, ne-herênî, nerênî.
ji: ne- + erênî.
: ne-erênîtî
ne-erênîtî (navdêr, mê) rewşa ne-erênîbûnê.
ji: ne-erênî + -tî
neadil ne wekhev, ne dadî, bêdad, bêdalet, neheq.
ji: ne- +
neadilî (navdêr, mê) bêdadî, nedadî, bêdaletî.
ji: ne- +adil +-î
neafirandî (navdêr, mê) neçêkirî.
ji: neafirand +-î
neaktîv nekarîger, bêbandor, neçalak, tebatî, bêtesîr, neefektîv.
ji: ne- +aktîv
neal (navdêr, mê) şim, kim
nealgir (navdêr, mê) nepartîgir.
ji: neal +-gir
nealîdar (rengdêr) neharikerdar, neyarmetdar.
ji: ne- +alî +-dar
nealîgir (navdêr, mê) bêlayen, bêalî, nêtar.
ji: ne- +alî +-gir
nealoz negirîft, nerizî, nepetî, nepetot, tirsayî, bizdihî, sakar, sade, asan.
ji: ne- +
neamade nehazir, nepêkhatî, nelêkdayî.
ji: ne- +
neamadebûn (navdêr, mê) xayîbî, nemewcûdî, nehazirbûn, beşdarnebûn.
ji: ne- +amade +bûn
neamadeyî (navdêr, mê) xaîbî, xaîbbûn, nemewcûdî, nehazirî, hindayî, nediyarî, beşdarnebûn, xiyab, absans
neanîn (lêker) ji anîn yan înan: Min ti diyarî li gel xwe neanîn..
Herwiha: (devokî) neînan, nehênan, nehînan, nehanîn. Bi soranî: nehênan.
Dijwate: anîn, nebirin Yekjimar, neanî.
Têkildar: neanîm, (devokî) neînam, nehanîm, nehînam, neynam, neaniyî, neanî(em) neînayn (devokî)Demên din, naînin, neînîn, neanîne, neanîbûn
neanîn ser eynê xwe (biwêj) nepejirandin, wekî ku qet haj pê tune be hereket kirin. yê ku her tişt tevuhev kiriye ew e, lê camêrî qet nayîne ser eynê xwe.
nearam (rengdêr) bêzar, bêhal, bêhedan, ne aram, nerehet, ne hêwir, ne hêmin, ji aramiyê bêpar, tengezar, nexweş, nesax, aciz, bêhizûr.
Dijwate: aram.
ji: ne- + aram.
Bikaranîn: Lêker: nearam bûn, nearam kirin. Navdêr: nearambûn, nearamkirin Rengdêr: nearambûyî, nearamkirî.
: nearamî, nearamîtî, nearamtî
nearam bûn (lêker)(Binihêre:) nearam
nearam kirin (lêker)(Binihêre:) nearam
nearambûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nearam
nearambûyî (rengdêr) (Binihêre:) nearam
nearamî (navdêr, mê) nerehetî, şerr, lêkdan, pevçûn, ne hêminî, ne hêwirî, bêistiqrarî, bêhedanî, bêsebirî, bêntengî, ne asayî, ne hêsayî, ne aramî, rewşa nearam, şerr yan qerebalix yan nerehet, bêstewiltî, bêsebrî.
Herwiha: nearamîtî, nearamtî.
ji: nearam + -î
nearamkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nearam kirin
nearamkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nearam
nearandî (navdêr, mê) netêkvedayî, netajangkirî.
ji: ne- +arand +-î
nearizî (navdêr, mê) pardarî.
ji: ne- +ariz +-î
neasan dijwar, zehmet, zor, ne sanahî, nerihet, nehêsan.
ji: ne- +
neasayî 1. awarte 2. dererê 3. derehiş
(rengdêr) awarte, taybet, ne asayî, ne normal.
ji: ne- + asayî.
Bikaranîn: Lêker: neasayî bûn, neasayî kirin. Navdêr: neasayîbûn, neasayîkirin Rengdêr: neasayîbûyî, neasayîkirî.
: neasayîtî
neasayî bûn (lêker)(Binihêre:) neasayî
neasayî kirin (lêker)(Binihêre:) neasayî
neasayîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neasayî
neasayîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neasayî
neasayîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neasayî kirin
neasayîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neasayî
neasayîtî (navdêr, mê) rewşa neasayîbûnê, fewquladetî.
ji: neasayî + -î
neasê têreçûnbar.
ji: ne- +
neaşîna derîedet, nedîtî, xerîb, biyaniyane, xerîbane.
ji: ne- +
neaşop rast, rastok.
ji: ne- +
neaştbar (rengdêr) rikdar, hevdij.
ji: ne- +aşt +-bar
neaştbarîtî (navdêr, mê) nakokîtî.
ji: neaştbar +-îtî
neava bêkirêdar, bêxelk.
ji: ne- +
neavis zikek berazan, zayîn, nebizik, nebitişt.
ji: ne- +
neaza nebelêndarî.
ji: ne- +
neazwer (navdêr, mê) bêazwerî.
ji: ne- +az +-wer
nebabet ne seza, ne liyaq.
ji: ne- +
nebabînî (navdêr, mê) nebavînî.
ji: ne- +ba +-bînî
nebacbar (rengdêr) bacbexşandî.
ji: ne- +bac +-bar
nebaldar (rengdêr) nebidîqet, qeşmer, qeşmêr, balnedayî, ne eleqedar, xemnexwar, guhnedayî, bêbaldarî, bêdîqet, bêîhtîmam, bêqeyd, neeleqedar, bêxem, bêteredud, bêdudilî, bi telaş, bi ecele.
ji: ne- +bal +-dar
nebaldarî (navdêr, mê) telaş, bieceleyî, bêdîqetî.
ji: ne- +bal +-darî
nebaliq (rengdêr) kesê ne baliq, zarok
nebalkêş (navdêr, mê) neberbiçav.
ji: ne- +bal +-kêş
neban 1. sewala ku nahêle berxa wê bimije 2. tor, hîn nebûyî 3. axozî 4. havî
(rengdêr) yê hinde tiştan na pejirînit nemaze kewalên mê dema kar yan berxê xwe wernagirit û nahêlit şîrê wê bi xot, :bizina neban
nebanek (navdêr, mê) hînnebüyî, ecemi.
ji: neban +-ek
nebanî 1. torî û ecemîtî 2. axozîtî 3. havîtî
nebaniyayî (navdêr, mê) neelimî.
ji: ne- +baniy +-ayî
nebaş 1. neçê, nerind 2. qûnek
(rengdêr) xirab, bed, neqenc, neçê, nerind, neçak, nepak, wêran, pîs, kirêt.
ji: ne- + baş.
: nebaşî
nebaşî 1. nerindî 2. qûndetî *“ne dijminê nebaşan be, dijminê nebaşiyê be”
(navdêr, mê) xirabî, bedî, neçakî, neçêtî, nerindî.
Herwiha: nebaşîtî, nebaştî.
ji: nebaş + -î
nebaşkirî (rengdêr) neçakkirî, ne avakirî, nekêlayî, neçandî.
ji: nebaş +kirî
nebat hêşinahiya ku li ser rûyê erdê ye; xerat
(navdêr) riwek, şênkatî, dar û gul û giya.
ji: Ji erebî.
: nebatî, nebatnas, nebatnasî, nebatxwer, nebatxwerî, nebatzan, nebatzanî. Cûnên riwekan, bacan, bacansor, bacanreş, beybûn, ceh, dar, dexl, dexlûdan, genim, giya, gul, gundor, hinar, hirmî, ka, karçîn, kelemî, kêrat, kuncî, mijmij, pirteqal, rihan, sêv, sorgul, şitî, tilozî, tirraş, tirî, xiyar, zebeş
nebatî (navdêr, mê) rewşa nebatbûnê, riwekî, botanîk.
ji: nebat + -î
nebatokî (rengdêr) riwekokî.
ji: nebat +-okî
nebaw kirin (lêker) kevn kirin.
ji: ne- +baw + kirin
nebawer (rengdêr) (navdêr, mê) zendîq, gawir, kafir, bêîman, xwedanenas, bêdîn
nebawerbar (rengdêr) nemaqûl, dûraqil.
ji: nebawer +-bar
nebawerbarkî (navdêr, mê) bi nebawerbarî.
ji: nebawerbar +-kî
nebawkirî (rengdêr) kevnkirî
nebawkirin (navdêr, mê) kevnkirin.
ji: ne- +baw +kirin
nebe (lêker) ji bûn, ji birin.
Hevwate: nebit (devokî), nebît (devokî).
Dijwate: bibePirrjimar, nebin.
Têkildar: nebim, nebî, nebîn (devokî). Demên din: 1. ji bûnê: nebû, nebûye, nebûbû 2. ji birinê: bir, biriye, biribû
nebêje (lêker) ji gotin
nebêjî (lêker) ji gotin
nebêjim (lêker) ji gotin.
Dijwate: bibêjim.
Têkildar: nebêje, bibêjî, nebêjin(devokî) nebêjê, nebêjit, nebêjît (devokî) nebêjînDemên din, nabêjim
nebêjin (lêker) ji gotin
nebekar (navdêr, mê) qetilxûn, mêrkuj, mirovkuj, kujer, tawanbar, tawankar, sûcdar.
ji: nebe +-kar
nebelek (navdêr, mê) bêdeq, nedeqdeqî.
ji: ne- +bel +-ek
nebelî (navdêr, mê) nediyar, nezela, nekifş.
ji: ne- +bel +-î
neberbelav dûredest
neberbiçav bûn (lêker)(Binihêre:) neberbiçav
neberbiçavbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neberbiçav
neberbihêr (navdêr, mê) nederdbihêr, bêaqûbet, serkêş, alîkêş, bicir, cirnexweş, bicirûcedêl, mirovekî bêaqûbet, bêhnteng, bixirecir.
ji: ne- +berbih +-êr
neberbihêr bûn (lêker) nederdbihêr bûn, serkêş bûn, bêaqûbet bûn, bicirûcedêl bûn.
ji: ne- +berbihêr + bûn
neberbihêrbûn (navdêr, mê) serkeş bûn, bêaqûbet bûn.
ji: ne- +berbihêr +bûn
neberbihêrî (navdêr, mê) nederdbihêrî, bêaqûbetî, serkêşî, alîkêşî, cirûcedêl.
ji: ne- +berbih +-êrî
neberçav (rengdêr) berşê, veşartî, nediyar, nepenî, nehînî
neberdan (lêker)(navdêr, mê) vegirtin, girtin
neberdar (navdêr, mê) neberhemdar.
ji: ne- +ber +-dar
neberdayî (rengdêr) (Binihêre:) ne
neberdest asê, zexm.
ji: ne- +
neberdewam ketindar, keşdar, belgan, demekê diwerînit, demkî, miweqet.
ji: ne- +
neberdewamî (navdêr, mê) demdarî, neherdemî.
ji: ne- +berdewam +-î
nebergirbar (rengdêr) neguhêrbar, zordar, zal, dijwar.
ji: ne- +bergir +-bar
neberhemdar (rengdêr) neberdar.
ji: ne- +berhem +-dar
neberhoz (rengdêr) lat, bêerk, kesê li ber mesûliyetan direve.
Bi alfabeyên din:
Dijwate:
neberpirs nemesûl.
ji: ne- +
neberpirsane (rengdêr) neberpirskî, neberpirsyarane, bi neberpirsî.
ji: ne- +berpirs +-ane
neberpirskî (navdêr, mê) neberpirsane, neberpirsyarane, bi neberpirsî.
ji: ne- +berpirs +-kî
neberz nediyar.
ji: ne- +
nebes kêm, hindik, nekafî, nekafî.
ji: ne- +
nebesbûn (navdêr, mê) bêehliyet, nekafîbûn.
ji: ne- +bes +bûn
nebesbûnî (navdêr, mê) bêehliyetî, nekafibûnî.
ji: ne- +bes +-bûnî
nebetal mijûl, meşxul, xerîk, karîwek, girtî, ne vala.
ji: ne- +
nebewî (rengdêr) peyamberî, pêxemberî, ya peyamberekî yan peyamberan.
ji wêjeyê: Li bara ciwankariyên toreyî yanê senetên bedî’ de, peyvên sername û name pêkve cinasa zayîda mutteref serrast dike, name digel nam zayîda muzeyyele, di nîveka her çar naman di herdu misraan de seneta tekrîrê serrast bûye. Ellah û Wellah jî dîsan pêkve cinasê serrast dikin. Her weha ev beyta Tehlîl yan lêkdaneveya hedîsek nebewî ye jî, yan di van beytên xwarê de ko îmaj û teswîrên xeyaliye zor ciwan înaye û awa behsa hilatina tavê dike.(Perwîz Cîhanî: Irfan di Mem û Zîna Ehmedê Xanî de).
ji: Ji erebî, têkildarî nebî
nebexşandin (lêker) lê girtin, lê neborin, efû nekirin, lê borîn.
ji: ne- +bexş +-andin
nebexşbar (navdêr, mê) nayê bexşandin.
ji: ne- +bexş +-bar
nebexşendeyî (navdêr, mê) efûnekerî.
ji: ne- +bexşende +-yî
nebextewerîtî (navdêr, mê) xemdarîtî, nebextiyarîtî.
ji: ne- +bextewer +-îtî
nebextewerkî (navdêr, mê) bi nebextewerî.
ji: ne- +bextewer +-kî
nebextiyarî (navdêr, mê) neşadî, nekamranî, nedilşadî, bedbextî, dilnexweşî, nememnûnî.
ji: ne- +bextiyar +-î
nebextiyarîtî (navdêr, mê) nebextewerîtî, xemdarîtî.
ji: ne- +bextiyar +-îtî
nebeyn (lêker) (devokî) nebin.
Têkildar: nebem, nebey, nebeyî, nebet(em) nebeyn. Demên din: 1. ji bûn: naben, nebûn, nebûne, nebûbûn 2. ji birin: nabeyn, nebirin, nebirine, nebiribûn
nebez azad
(rengdêr) nerev, navê mêrane.
Bikaranîn: Lêker: nebez bûn, nebez kirin. Navdêr: nebezbûn, nebezkirin Rengdêr: nebezbûyî, nebezkirî
nebez bûn (lêker)(Binihêre:) nebez
nebez kirin (lêker)(Binihêre:) nebez
nebezbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nebez
nebezbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nebez
nebezî (navdêr, mê) camêrî.
ji: nebez +-î
nebezkî (navdêr, mê) bi nebezî.
ji: nebez +-kî
nebezkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nebez kirin
nebezkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nebez
nebî (navdêr) pêxember, resûl pêxember, peyamber, resûl, qasid. Têkilî: enbiya.
ji: ji erebî نبي (nebîy) jiarami ܢܒܝܐ (niviya) jiibrani נביא (naḇî).
: nebîtî
nebi cîla (rengdêr) ne bibirq.
ji: ne- +
nebî kirin (lêker)(Binihêre:) nebî
nebî lê kirin (biwêj) iftira û êtxî di kesekî de anîn. xwedê dizane, tu suc û gunehekî wê nîn bû, hema nebî lê kirin.
nebî pê de hatin (biwêj) rastî îftira û êtxiyan hatin. ji ber ku nebî pê de hat, wê jî berê xwe da welatekî din û ji vir çû.
nebibirq (rengdêr) nebi cîla.
ji: ne- +bi- +birq
nebidil (rengdêr) zorlêkirî, zorlêdayî, bizorê, bêdil, nejidil.
ji: ne- +bi- +dil
nebidîqet (rengdêr) nebaldar, qeşmer, qeşmêr.
ji: ne- +bi- +dîqet
nebihabar (rengdêr) naêt bihakirin.
ji: ne- +biha +-bar
nebihadar (rengdêr) nebihakirî.
ji: ne- +biha +-dar
nebihadarkirin (navdêr, mê) rêznegirtin, nesipasdarî.
ji: ne- +bihadar +kirin
nebihemdî (rengdêr) bêyî qesd.
ji: ne- +bi- +hemdî
nebihêrbar (navdêr, mê) nebihurbar, nederbasbar.
ji: ne- +bihêr +-bar
nebihêrbarî (navdêr, mê) nebihurbarî, nederbasbarî.
ji: nebihêrbar +-î
nebihîstî (navdêr, mê) nû, pênebihîstî.
ji: nebihîs +-tî
nebihîz (rengdêr) (navdêr, mê) kerr, guhgiran
nebihîzyar (navdêr, mê) nepejnker, hisnegir, nehesas.
ji: nebihîz +-yar
nebijartî (rengdêr) têkil, tevlihev, pêkre, vêkre, pêwend, peywend, pêkve
nebijînî (rengdêr) xewşîtî, nepaki, napakî.
ji: ne- +bi- +jînî
nebijûn (rengdêr) ne paqij, gêmar, pîs
nebikêr (navdêr, mê) bêkêr, necerbez nehunerwer, nekêrhatî, nejêhatî, neosta, neşanpaz, nemahir.
ji: ne- +bik +-êr
nebîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê nebî dike, bêbext, îftiraker, buxtanker.
ji: nebî + -ker
nebikêr kirin (lêker) bikêrnehatî kirin.
ji: ne- +bikêr + kirin
nebikêrhatî (rengdêr) bêkêr, bêwec, bêmifa, bêqezenc, bêfêde, bêkelk, bêfeyde, nekêr, bêxêr, kêrnehatî, nekêrhatî, bikêrnehatî
nebîkerî (navdêr, mê) şiltaxtî, bêbextîtî, îftirakerî, iftirakerî.
ji: nebî +-kerî
nebîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nebî kirin
nebîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nebî
nebîl (rengdêr) (navdêr) nebîl: zadegan, malmezin, esilzade, xanedan, sergewer, arîstokrat, tovrind, beg, axa, feodal, Nebîl: navek zelaman e.
ji: Ji erebî.
: Nebîla nebîlî nebîlîtî nebîltî
nebilez (rengdêr) hêdî, hêdîka, ne zû.
ji: ne- +bi- +lez
nebîlî (navdêr, mê) rewşa nebîlbûnê.
ji: nebîl + -î
nebim (lêker) ji bûn, ji birin.
Herwiha: nebem (devokî).
Têkildar: nebî, nebe, nebin(em) nebîn, nebeyn (devokî). Demên din: 1. ji bûn: nabin, nebûn, nebûne, nebûbûn 2. ji birin: nabin, nebirin, nebirine, nebiribûn
nebîn (rengdêr) kor, nebîna, kore, kesa/ê ku nabîne.
ji: ne- + bîn.
: nebînî, nebînîtî, nebîntî
nebin (lêker) ji bûn, ji birin.
Herwiha: neben.
Têkildar: nebim, nebî, nebe, nebin(em) nebîn, nebeyn (devokî). Demên din: 1. ji bûn: nabin, nebûn, nebûne, nebûbûn 2. ji birin: nabin, nebirin, nebirine, nebiribûn
nebîna kor, nedîtî *“mêr mêr e çi kulek, çi nebîna, çi ker e”
(rengdêr) yê çavên wî di kore û çi nabînin, korayî
nebînatî (navdêr, mê) korî.
ji: nebîn +-atî
nebinav (navdêr, mê) nediyarkirî.
ji: ne- +bin- +av
nebinavkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nebinav kirin
nebînayî $nedîtî
nebîne (lêker) ji gotin.
Herwiha: (devokî) (ew) nebînit, nebînît.
Dijwate: bibîne.
Têkildar: nebînim, nebînî, nebînin(devokî) nebînê, nebînit, nebînît (devokî) nebînînDemên din, nabîne, nedît, nedidît, nedîtiye, nedîtibû
nebînî (navdêr, mê) rewşa nebînbûnê.
ji: nebîn + -î
nebînim behra bêgemî, nebînim însanê demdemî (biwêj) mirovên ku her demekê helwestekê nîşan didin, nebaş in. xwezî ez nebînim behra bêgemî, nebînim însanê demdemî.
nebînim hespa loqloqo, nebînim qîza lîqlîqo, nebînim kulfeta tîrqtîrqo (biwêj) keçên ku zêde dipeyivin û jinên ku zêde dikenin ne meqbûl in. ji aliyekî ve ew jî ne neheq in ku gotine: nebînim hespa loqloqo, nebînim qîza lîqlîqo, nebînim kulfeta tîrqtîrqo.
nebînim kalê kezî, nebînini hurmeta daw û deling rizî, nebînim keçê bang bezî (biwêj) kalên wekî ciwanan xwe dixemilînin, jinên ku ser û guhên wan netêkûz in û keçên ku negiran in, nemexpûl in. ma min gotiye: nebînim kalê kezî, nebînim hurmeta daw û deling rizî, nebînim keçê bang bezî.
nebînini dilê xeni tê de, nebînim mala şer tê de (biwêj) xem û şer ne tiştên baş in. divê mirov di nav aramiyê de bijî. nebînim dilê xem tê de, nebînim mala şer tê de.
nebînok (rengdêr) mirov yan tiştê ne diyar neberçav, berze
nebiraştî (navdêr, mê) xav, nekelandî, neqelandî.
ji: ne- +biraş +-tî
nebîrbir koreçemk
(navdêr, mê) nebîrewer, tênegihîştî, bêbehre, neşareza, bêfehm.
ji: ne- +bîr +-bir
nebîrewer (navdêr, mê) nebîrbir, tênegihîştî, bêbehre, neşareza, bêfehm, nefehma, nebîr rrd.
ji: ne- +bîre +-wer
nebîrewerî (navdêr, mê) bêfehmî, nefehmatî, nebîrbirî.
ji: ne- +bîrewer +-î
nebirrîtî (navdêr, mê) duwatayîtî.
ji: ne- +birr +-îtî
nebiteşe (rengdêr) neçê, bêteşe.
ji: ne- +bi- +teşe
nebîtî (navdêr, mê) rewşa nebîbûnê.
ji: nebî + -tî
nebitişt (rengdêr) neavis, nebizik.
ji: ne- +bi- +tişt
nebixêr (rengdêr) bêxêr.
ji: ne- +bi- +xêr
nebixêrbûn (navdêr, mê) qenc nedîtin.
ji: ne- +bixêr +bûn
nebizik (rengdêr) neavis.
ji: ne- +bi- +zik
nebo (Zazaki) (lêker) nebe, (nebit, nebît, nebitin, nebîtin).
ji wêjeyê: Bernameyî Mehmud Kizil ra pey rektorî Zanîngehî Hekarî Prof. Dr. Îbrahim Belenlî qisê kerd. Prof. Dr. Îbrahim Belenlî va, eger yew roj Tirkîya de kurdolojî sey yew şaxî îlmî bîyero akerdiş, ganî laboratuwarî nê Hekarî bo û qisêkerdişî xo inahawa rûmna, “kulturî şarî kurd, şeklî ciwîyayîşî şarî kurd hêna hol na mintiqa de ameyo qorî kerdiş. Semed ke no kultur vînî nebo, ganî cigêrayox hol xebat bikerî. Na xebat encax kesî zanayê eşkenî bikerî, no kar karî merdimanî zanayan o. Ma hewl danî ke ardimî na xebat bikerî. Verî ke merdim bieşko derheqî yew gel de, derheqî yew cemat de karo îlmî bikero, ganî no şar neyero înkar kerdiş. Wext ke yew gel bîyero înkar kerdiş merdim neşkeno na gelî ser xebata îlmî bikero. Ez îta de gazî pîyerê rojnamewananî mintiqa, pîyerê cigêrayoxan kena ke makînayanî xo yê fotograf, hacetanî xo yê vengqeydkerdişî bigerî, şîyerî dewan materyal top bikerî û ma re bîyarî. Ma hedreyî înan re her qede ardim bikeri. Ma heme materyalanî înan bierni û arşîvê xo de qorî bikeri. Ma inahawa eşkenî nê materyalan pêşkêşî kesanî cigêrayoxan û zanayan bikeri.”.
ji: ne- + bo (< biyene)
nebor neborinbar.
ji: ne- +
neborbar (rengdêr) nederbazbar.
ji: ne- +bor +-bar
nebû îftira
(lêker) ji bûn.
Herwiha: (devokî) nebî , nebwî.
Dijwate: bû.
Têkildar: nebûm, nebûyî, nebûn (devokî) nebûynDemên din, be, bibe, dibe, (dibit, dibît, dibê), nedibû, nebûye, nebûbû
nebûbû (lêker) ji bûn.
Herwiha: nebibû, nebîbî.
Têkildar: nebûbûm, nebûbûyî, nebûbûn(em) nebûbûyn (devokî)Demên din, nabe, nebe, nebû, nebûye
nebûbûm (lêker) ji bûn.
Herwiha: nebibûm, nebîbîm.
Têkildar: nebûbû, nebûbûyî, nebûbûn(em) nebûbûyn (devokî)Demên din, nabim, nebim, nebûm, nebûme
nebûbûn (lêker) ji bûn.
Herwiha: nebibûn, nebîbîn.
Têkildar: nebûbûm, nebûbûyî, nebûbû(em) nebûbûyn (devokî)Demên din, nabin, nebin, nebûn, nebûne
nebûbûyî (lêker) ji bûn.
Herwiha: nebibû, nebîbî.
Têkildar: nebûbû, nebûbûm, nebûbûn(em) nebûbûyn (devokî)Demên din, nabî, nebî, nebûyî
nebûkarî (navdêr, mê) bêbextî
nebûn (lêker)û(navdêr, mê) dijwateya bûnê: Ew nebû mamoste. (Bb. Ew bû mamoste.), dijwateya bûnê: Wî pênûs nebû. (Bb. Wî pênûs hebû.).
Hevwate: Li gel wate 2: tine bûn, tinebûn.
ji: ne- + bûn.
: nebûyî
nebûn şekala (yekî) (biwêj) ji yekî pir kêmtir bûn. eger çavanek ji we re lazim be, bawer bikî ez nayêm (nabim) şekala haziran, lê yekî mîna min zehmet tê dîtin. zinar soran
nebûnî (navdêr, mê) tunebûn, tunetî, tuneyî, neyînî.
ji: ne +-bûnî
nebûyî (rengdêr) netişt, çênebûyî.
ji: ne +bûyî
necabet (navdêr, mê) zadeganî, malmezinî, arîstokrasî, torinî, esalet, esilzadetî.
Têkildar: necîb
necadet (navdêr, mê) arîstokrasî, zadeganî, malmezinî, esalet, esilzadetî
neçak (rengdêr) xirab, bed, nebaş, neçê, nerind, neqenc, ne çak.
Dijwate: çak, baş, qenc, rind çê, çak, pak.
: neçkakî, neçakîtî, neçaktî
neçakî (navdêr, mê) xirabî, bedî, nerindî, neçêtî, nebaşî.
Herwiha: neçakîtî, neçaktî.
ji: neçak + -î.
Bikaranîn: Lêker: neçakî kirin. Navdêr: neçakîkirin Rengdêr: neçakîkirî
neçakî kirin (lêker)(Binihêre:) neçakî
neçakîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neçakî kirin
neçakîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neçakî
neçakkirî (rengdêr) nebaşkirî, ne avakirî, nekêlayî, neçandî.
ji: neçak +kirî
neçalak (navdêr, mê) nekarîger, necost, çost, sist, leşgiran, xav, dilsar, lawaz, şil, qels.
ji: ne- +çala +-k
neçalak kirin (lêker) sist kirin.
ji: ne- +çalak + kirin
neçalakitî (navdêr, mê) bapîvanîtî.
ji: ne- +çalak +-itî
neçalakîtî (navdêr, mê) bapîvanîtî.
ji: ne- +çalak +-itî
necamêr (navdêr, nêr) mêrê xirab, mirovê necis, kesê pîs û heram, ne camêr, nemerd, çilek, çepel, nerind.
Herwiha: ciwamêr, ciwanmêr.
Bide ber: nemêr.
ji wêjeyê: Vî necamêrî 18 sala dest avêt vê keça 11 salî(Netkurd.com, 8/2009).
ji: ne- + camêr.
: necamêrane, necamêrî, necamêrîtî, necamêrtî
necamêrane (rengdêr) bi awayekî necamêr.
ji: necamêr + -ane
necamêrî (navdêr, mê) rewşa necamêrbûnê.
ji: necamêr + -î
neçandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neçandin
necar kesê ku daran dadiroje û jê alavên malê çêdike; xerat
neçar 1. bêgav 2. bêderman
(rengdêr) mecbûr, bêçare, ya/yê ku ti çare anku hel nîne.
Herwiha: naçar, naçare, neçare.
ji: ne- + çare, hevreha soranî ناچار (naçar), farisî ناچار (naçar), jiari..
Bikaranîn: Lêker: neçar bûn, neçar kirin. Navdêr: neçarbûn, neçarkirin Rengdêr: neçarbûyî, neçarkirî.
: neçarî, neçarîtî, neçartî
neçar bûn (lêker)(Binihêre:) neçar
neçar kirin (lêker)(Binihêre:) neçar
neçar man (lêker)çare kalmakxhtml, bêgav man, mecbûr man, bêçar man, bêçareman.
ji: neçar + man
neçarane (rengdêr) bi awayekî neçar, bêhêzane, acizane.
ji: neçar + ane
neçarbar (rengdêr) nebergirbar, neguhêrbar.
ji: neçar +-bar
neçarbarîtî (navdêr, mê) neçarîtî.
ji: neçarbar +-îtî
neçarbûn (navdêr, mê) bêgavbûn, bêrêbûn
neçarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neçar
neçarge (navdêr, mê) xefik, dav, dek, tepik, bûse, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik
neçarî 1. bêdermanî, bêgumanî 2. belengazî, bêgavî
(navdêr, mê) mecbûrî, bêçaretî, bêgavî, bêîmkanî, neçarbûn, tinebûna hel û çareyan: Xizan ji neçariyê parsekiyê dikin. (Ji ber ku ti çareyên din nînin, ew pare ji xelkê dixwazin.), bêgavbûn, kotek, zor, mecbûrbûn.
Herwiha: neçarîtî, neçartî.
ji: neçar + -î
neçarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neçar kirin
neçarkirin (navdêr) neçarkirin
neçarman (rengdêr) bêgavman
necarr (navdêr) xirat, durger, dartiraş, dartaş, merenqoz, hosteyê ku tiştan ji depan/texteyan û daran çêdike.
Herwiha: necar, neccar, neccarr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌جاڕ.
ji: ji erebî نجار (neccarr) jiarami ܢܓܪܐ/נגרא (negara) jiakadi negarru jisumeri neger/nenger. Ji heman rehî nîgar/nigar..
ji wêjeyê: Hebîbê necar, rakev fena her car, Xwedê yek e dergeh hezar Dikandar, tucar, hedad, terzî, koçkar, nalbend, necar û cildirû bûn. Hemû seneetkariya Dêrikê li ser pişta wan bû. jêder.
: necarrî, necarrîtî, necarrtî
necarrî (navdêr, mê) rewşa necarrbûnê.
ji: necarr + -î
necat rizgar, azad, parastî.
ji wêjeyê: Ger divêtin hûn ji narê bin necat Bi işq û şewqek hûn bibêjin esselat w:Mela Hisênê Bateyî. Latînî: Tewandî, lêker
neçavteng nehesûd.
ji: ne- +
neçax bêwext, bêzeman.
ji: ne- +
necax bivir, sêçetel, cûreyek çek, necaxê cengê.
ji: ne- +
neçe (lêker) ji çûn.
Herwiha: (devokî) (ew) neçit, neçît, neçitin, neçîtin.
Dijwate: biçe.
Têkildar: neçim, neçî, neçin (devokî) neçînDemên din, naçe, neçû, neçûbe, nediçû, neçûye, neçûbû
neçê nebaş, neqenc
(rengdêr) xirab, bed, nebaş, neqenc, nerind, neçak, nepak, pîs.
ji: ne- + çê.
Bikaranîn: Lêker: neçê bûn, neçê kirin. Navdêr: neçêbûn, neçêkirin Rengdêr: neçêbûyî, neçêkirî.
: neçêyî
neçê bûn (lêker)(Binihêre:) neçê
neçê kirin (lêker)(Binihêre:) neçê
neçe wê derê, te çi kesî xwe lê nebit gotina pêşiyan, divê mirov neçe cihê ku nas û kesê mirovî lê tune bin.
ji: çûn + wê + der + te + kes + xwe + çi
neçêbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neçê
neçêbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neçê
necedewî (navdêr, mê) nequsandî, bênasir.
ji: ne- +cede +-wî
necef (navdêr, mê) bajarrek e li navenda Iraqê.
: necefî, necefîtî
neçekdar (rengdêr) bêçek.
ji: ne- +çek +-dar
neçêkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neçê kirin
neçêkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neçê
neçemandî (navdêr, mê) netewandî.
ji: ne- +çemand +-î
neçembar (rengdêr) tişta/ê naçeme ango natewe, (rêziman:) peyvên naçemin ango naguherrin ango hertim wek xwe dimînin.
Herwiha: neçemok.
Hevwate: netewbar netewok.
Dijwate: çembar çemok tewbar tewok.
ji: ne + çem + bar.
: neçembarî
neçembarî (navdêr, mê) rewşa neçembarbûnê.
ji: neçembar + -î
neçemîn (lêker) neguhêr (bar), req, bênermî.
ji: ne- +çem +-în
neçemok (rengdêr) tişta/ê naçeme ango natewe, (rêziman:) peyvên naçemin ango naguherrin ango hertim wek xwe dimînin.
Herwiha: neçembar.
Hevwate: netewbar netewok.
Dijwate: çembar çemok tewbar tewok.
ji: ne + çem + ok.
: neçemokî
neçemokî (navdêr, mê) rewşa neçemokbûnê.
ji: neçemok + -î
neçengî (navdêr, mê) bêçengî.
ji: ne- +çeng +-î
necerbezî (navdêr, mê) bêkêrî, nehunerwerî, destpelixî, nebikêrhatî, nejêhatîbûn, neostatî, neşanpazî, nemahirî.
ji: ne- +cerbez +-î
necergebez nehunerwer, nedestbikêr, bêmeheret, unskillful, unskilful) ecemî, kêrnehatî, jênehatî.
ji: ne- +
necergebezî (navdêr, mê) nehunerwerî, bêmeheretî, bêkêrî, destpelixî, nebikêrhatî, nemahirî.
ji: ne- +cergebez +-î
neçespandar (rengdêr) nenayab.
ji: ne- +çespan +-dar
neçêtî (navdêr, mê) xirabî, bedî, nerindî, neçakî, nebaşî.
Herwiha: neçêyî, neçêyîtî.
ji: neçê + -tî
neçêtirbar (rengdêr) neşikênbar, ned erbazbar.
ji: neçêtir +-bar
neçewt rast, dirist.
ji: ne- +
neçewtbar (rengdêr) bêçewtî, berdewamî, mayî, nemir, neketinbar.
ji: neçewt +-bar
neçêyane (rengdêr) bi awayekî neçê, kevn, bêqîmet.
ji: neçê + ane
necîb (rengdêr) (navdêr) necîb: zadegan, malmezin, arîstokrat, torin, esilzade(navdêr, nêr) Necîb: navek zelaman e.
Têkildar: necabet.
Bide ber: necîm.
ji: Ji erebî.
: necabet, necîba, necîbane, necîbî, necîbîtî, necîbtî
necîbane (rengdêr) bi awayekî necîb.
ji: necîb + -ane
necîbî (navdêr, mê) rewşa necîbbûnê.
ji: necîb + -î
necidî (navdêr, mê) sivik.
ji: ne- +cid +-î
necîm (navdêr, nêr) navek zelaman e.
ji: Ji erebî, têkildarî necm.
: Necîma, Necîme
necimîn (navdêr, mê) mirov yan candar li çûnê di lengin, bdn, :ez di nicimim em di nicimîn tu di nicimî hûn di nicimin ew di nicime, it ewan di nicimin, pr, :dê bi+bdn bdb, :ez di nicimîm tu ew di nicimî em hûn ewan di nicimîndb dûr, :ez nicimîbûm em necimîbûyn tu necimîbûy hûn ewan necimîbûn ew necimîbû (f) bi nicime bi nicimin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌جمین
neçir naçir, turt.
ji: ne- +
necirandin (lêker)qewartin.
ji: ne- +cir +-andin
necirandin/dinecirîne/binecirîne darotin
necirîyayene (Zazaki) (lêker) necirîn
necirnayene (Zazaki) (lêker) necirandin
necirnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin necirandin
neçîrvano, rabe kêrê tûj ke, di bintara tê de hem xezal e, hem kergûşk e (biwêj) li ser miriyen ciwan ji bo ezraîl tê gotin. ango çi kare te bi vî ciwan û delale me heye? dev ji me berde. tu çi ji lawe min î tuncik zer dixwazî? neçîrvano, rabe kerê tûj ke, di bintara tê de hem xezal e, hem kergûşk e.
necis (rengdêr) nahez, nehez, kirêt, pîs, kirh.
ji: hevreha farisî ناچيز (naçîz) ji نا (na: ne, na) + چيز (çîz: tişt, ti tişt), jiari.
Bikaranîn: Lêker: necis bûn, necis kirin. Navdêr: necisbûn, neciskirin Rengdêr: necisbûyî, neciskirî.
: necisane, necisî, necisîtî, necistî
necis bûn (lêker)(Binihêre:) necis
necis kirin (lêker)(Binihêre:) necis
necisane (rengdêr) bi awayekî necis.
ji: necis + ane
necisbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) necis
necisbûyî (rengdêr) (Binihêre:) necis
necisî (navdêr, mê) rewşa necisbûnê.
ji: necis + -î
neciskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye necis kirin
neciskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) necis
necismî (navdêr, mê) nedîtbar, neberbiçav, manewî.
ji: ne- +cism +-î
necivakîkî (navdêr, mê) bi necivakî.
ji: ne- +civakî +-kî
neciviyayî (navdêr, mê) komnebûyî.
ji: ne- +civiy +-ayî
neciyawaz nexweser.
ji: ne- +
neciyawazî (navdêr, mê) nexweserî.
ji: ne- +ciyawaz +-î
necme (navdêr, mê) apolet, sermilk, girmilk, stêrên li ser sermilkên esker û polîsan.
ji: ji erebî نجم (necm: stêr), hevreha aramî ܢܓܡܐ (neẍma).
: Necmedîn
necolî (navdêr, mê) neguhêr, neguhêrdar, ne livandî.
ji: ne- +col +-î
neçûn serî (biwêj) bi têkûzî pêk nehatin. bi yekê razî nabe/bi duduyan qaîl nabe/bi sisêyan nayê sero. edip karahan
neçûyî (rengdêr) (Binihêre:) ne
neda (lêker) ji dan/dayîn.
Bikaranîn: Rengdêr: nedadayî.
Dijwate: daPirrjimar, dan.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: neda, soranî: neda, zazakî: nêda
nedabeşbar (rengdêr) dabeşnebûn, parvenebûn, parçenebûn.
ji: ne- +dabeş +-bar
nedabeşbarî (navdêr, mê) dabeşnebûnî, parvenebûnî, parçenebûnî.
ji: nedabeşbar +-î
nedadayî (rengdêr) (Binihêre:) neda
nedadî (navdêr, mê) bêdadî, neadilî, bêdaletî.
ji: ne- +dad +-î
nedadmend (navdêr, mê) neheq.
ji: ne- +dad +-mend
nedadperwer (navdêr, mê) zordar, giz, pês tûr.
ji: ne- +dad +-perwer
nedagirtî (rengdêr) bêçewal, netijekirî.
ji: neda +girtî
nedahênerdar (rengdêr) neafirînde.
ji: ne- +dahêner +-dar
nedan (navdêr, mê) nesencandin, pere nedan.
ji: ne- + +dan
nedan ber (navdêr, mê) nehatin bikaranîn.
ji: nedan +-ber
nedan gotin (lêker) dev­girtî bûn.
ji: ne- +dan +gotin
nedankirin (navdêr, mê) qedexekirin.
ji: ne- +dan +kirin
nedar (rengdêr) (navdêr) xizan, belengaz, hejar, feqîr, perîşan, reben, goyîn, jar, belingaz, ne zengîn, ne dewlemend, kesa/ê ku pare yan maliyet nîne yan pirr kêm heye.
Herwiha: nedêr.
Bide ber: neder.
ji: ne- + -dar.
: nedarane, nedarî, nedarîtî, nedartî
nedarane (rengdêr) bi awayekî nedar.
ji: nedar + -ane
nedarî (navdêr, mê) hejarî, belingazî, feqîrî, rebenî, xizanî, xizanî, jarî, xizanî, ne zengînî, ne dewlemendî, rewşa nedaran, perîşanî, şerpezetî.
Herwiha: nedarîtî, nedartî.
ji: nedar + -î
nedawî (navdêr, mê) şil, hêmî lihêmî.
ji: neda +-wî
nedawî bûn (lêker)(Binihêre:) nedawî
nedawîbûn (navdêr, mê) gulxweyîbûn (mec).
ji: nedawî +bûn
nedawîtî (navdêr, mê) şilayi, şilayi, şilekayî, şilbûn, şilbûnî, hêmîtî, şilêritî, lihêmîtî, şemetoktî, melîzoktî, çirî.
ji: ne- +daw +-îtî
nedaxwazbar (rengdêr) nexwezbar.
ji: ne- +daxwaz +-bar
nedaxwazbarî (navdêr, mê) nexwezbarî.
ji: ne- +daxwazbar +-î
nedegel nedûrendîş, nekêr, bêbesîret.
ji: ne- +
nedegelî (navdêr, mê) nedûrendîşî, nekêrî, bêbesîretî.
ji: ne- +degel +-î
nedeqdeqî (navdêr, mê) bêdeq, nebelek.
ji: ne- +deqdeq +-î
nederbasbar (rengdêr) nemuteber, nebihêrbar, nebihurbar.
ji: ne- +derbas +-bar
nederbasbarî (navdêr, mê) nemuteberî, nebihêrbarî, nebihurbarî.
ji: nederbasbar +-î
nederbasdar (rengdêr) ne miteber.
Bi alfabeyên din:
Dijwate: derbasdar.
Têkildar: derbas bûn
nederbasî (navdêr, mê) negerguhêz, netêper, têneper, netêperbar, negerandî, nebergda, gerguhêz.
ji: ne- +derb +-asî
nederew rast.
ji: ne- +
nedestbelav bisexbêr.
ji: ne- +
nedestbikêr (navdêr, mê) nehunerwer, necergebez, bêmeheret, hunernezan, unskillful, unskilful) ecemî, kêrnehatî, jênehatî.
ji: ne- +destbik +-êr
nedestdanbarkî (navdêr, mê) bi nedestdanbarî.
ji: ne- +destdanbar +-kî
nedewrî (navdêr, mê) rastedûz, negiloverî.
ji: ne- +dewr +-î
nedeyndar (navdêr, mê) neqerzdar, newamdar.
ji: ne- +deyn +-dar
nedeyndarî (navdêr, mê) newamdarî.
ji: ne- +deyn +-darî
nedeyndarîtî (navdêr, mê) neqerzdarîtî, newamdaritî.
ji: ne- +deyndar +-îtî
nedî nedî gonê bavê xwe dî, ew jî kir çevnimêj û eydî (biwêj) yên nedîtek tiştên ecêb dikin. ma tu dê ji nedîtekan re çi bibêjî? nedî nedî, gonê bave xwe dî, ew jî kir şevnimej û eydî.
nediçû têran, îro dikeve torbeyan (biwêj) rewş xerab bûn. kê tiştekî wer hêvî dikir? berê nediçû têran, îro dikeve torbeyan.
nedigirtin (lêker) ji girtin.
Têkildar: nedigirt, nedigirtim, nedigirtî, (em) nedigirtîn (devokî)Demên din, nagirin, negirin, negirtin, negirtine, negirtibûn
nedigot (lêker) ji gotin
nedihat (lêker) ji hatin.
Dijwate: dihatPirrjimar, nedihatin.
Têkildar: nedihatim, nedihatîDemên din, nehat, nehatiye, nayê, neyê
nedihatî (lêker) ji hatin.
Dijwate: dihatî.
Têkildar: nedihatim, nedihat, nedihatin, nedihatîn (devokî)Demên din, nayê, nahê, nayêyî, nahêyî, neyê, nehêyî, neyêyî, nehatiyî, nehatî, nehatibûyî
nedihatim (lêker) ji hatin.
Dijwate: dihatim.
Têkildar: dihat, dihatin, dihatî, dihatîn (devokî)Demên din, neyêm, nehên, nehatim, nehatime, nehatibûm
nedihatin (lêker) ji hatin.
Dijwate: dihatinYekjimar, nedihat.
Têkildar: nedihatim, nedihatî, nedihatîn (devokî)Demên din, neyên, nehên, nehatin, nehatiye, nehatibû
nedijwar (navdêr, mê) nezor, nerencûr, bêmeşaqet.
ji: ne- +dij +-war
nedikir (lêker) ji kirin.
Dijwate: dikirPirrjimar, nedikirin.
Têkildar: nedikirim, nedikirîDemên din, nakin, nekin, nekir, nekirine, nekiribûn
nedikirin (lêker) ji kirin.
Dijwate: dikirinYekjimar, nedikir.
Têkildar: nedikirim, nedikirîDemên din, nakin, nekin, nekir, nekirine, nekiribûn
nedildar (navdêr, mê) nehezkirî, nedilxwaz.
ji: ne- +dil +-dar
nedilgerm (navdêr, mê) nejidil, nesamîmî.
ji: ne- +dil +germ
nedilgeş (navdêr, mê) neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf.
ji: ne- +dil +geş
nedilkêş (navdêr, mê) nedilniwaz, necazîb.
ji: ne- +dil +kêş
nedilniwaz (navdêr, mê) nedilkêş, necazîb.
ji: ne- +dil +niwaz
nedilniya (navdêr, mê) enirî, bêzar.
ji: ne- +
nedilovan (navdêr, mê) dilreq, nemirovî, req, hov, nepiyar, dilhişk, bêşefqet, dilkafir, bêrehm, dilgirs, qeterehm.
ji: ne- +dilo +-van
nedilovanîtî (navdêr, mê) dilreqîtî.
ji: nedilovan +-îtî
nedilşa (navdêr, mê) neşên, neşeng, dilnexweş, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş.
ji: ne- +dil +şa
nedilşad (navdêr, mê) kêfnexweş, dilnexweş, nememnûn.
ji: ne- +dil +şad
nedilşad bûn (lêker) neşad bûn, bedbext bûn.
ji: nedilşad + bûn
nedilşadbûn (navdêr, mê) neşadbûn, bedbextbûn.
ji: nedilşad +bûn
nedilşadî (navdêr, mê) kêfnexweşî, dilnexweşî, nememnûnî, sekala, neşadî, nekamranî, nebextiyarî, bedbextî.
ji: nedilşad +-î
nedilsoz (navdêr, mê) bêwefa.
ji: ne- +dil +soz
nedilsozî (navdêr, mê) bêwefatî, nesadiq, nesadiqî.
ji: ne- +dil +sozî
nedilxwaz (navdêr, mê) nehezkirî, nedildar.
ji: ne- +dil +-xwaz
nedilxweş (navdêr, mê) nevîn, nekêfxweş, nexweşhal, nerazî, nexoşnûd.
ji: ne- +dil +xweş
nedilxweşî (navdêr, mê) nevînî, nekêfxweşî, nexweşhalî, nerazîtî, dilmanî, nexoşnûdî, neşênî, neşengî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî, dilgirî, sûketîbûn.
ji: ne- +dil +xweşî
nedin (lêker) ji dan
nedinyayî (navdêr, mê) negerdûnî, biyanî, giyanî, esmanî, nimûneyî.
ji: ne- +diny +-ayî
nedir dehî, gazî, nezir.
ji: ne- +
nedirist (rengdêr) xelet, çewt, şaş, ne rast, ne dirist, nerast.
Herwiha: nedirust, nedrist, nedrust, nedurist, nedurust.
ji: ne- + dirist.
: nediristî, nediristîtî
nediristî (navdêr, mê) rewşa nediristbûnê.
ji: nedirist + -î
nedîrokî (navdêr, mê) nemêjûyî.
ji: ne- +dîr +-okî
nedirokkirî (navdêr, mê) nemêjûkirî.
ji: nedir +-ok +kirî
nedirûtî (navdêr, mê) bêkêl, kêlnedayî.
ji: ne- +dir +-ûtî
nedirûvbar (rengdêr) nenîşankirinbar.
ji: ne- +dirûv +-bar
nedît (lêker) ji dîtin.
Herwiha: nedî.
Dijwate: dîtPirrjimar, dîtin.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: nedît, nedî, soranî: nebîna, nedît, zazakî: nêdî
nedîtbar razber
(rengdêr) nabînok
nedîtek (rengdêr) dinyanedîtî
nedîtek/nedîtî 1. laylac 2. çavbirçî *“nedîtiyan dîtin, di xwe de rîtin”
nedîtî (rengdêr) tiştê ku nehatiye dîtin, ecêb, seyr, sosret, mat, xerîb, ne edetî, ne asayî, ne normal, ne adî: Bûyerek seyr û sosret qewimiye..
Bide ber: dinyanedîtî.
ji: ne- + dîtî
nedîtî û nebînayî bûn (biwêj) pir nezan bûn. hay ji rewçê nebûn. dev ji wê keçikê berdin lo! ew yeke nedîtî û nebînayî ye.
nedîtî, tu çima dibêjî heft û nîv! (biwêj) tu haj pê tune yî, tu çima dipeyivî û dinirxînî? tu li min û li vî lafekî binêre. bê nedîtî, tu çima dibêjî heft û nîv?!
nediyar 1. mechûl, nekifş 2. neaşkera
(rengdêr) nepenî, nihênî, sirrî, veşarî, dizîkî, ne xwiya, ne eşkere, ne beyan, ne berçav, ne diyar.
ji: ne- + diyar.
Bikaranîn: Rengdêr: nediyarkirî.
: nediyarî, nediyarîtî, nediyartî
nediyardar (rengdêr) bênîşane.
ji: nediyar +-dar
nediyarî (navdêr, mê) xaîbî, xaîbbûn, nemewcûdî, nehazirî, neamadeyî, hindayî, beşdarnebûn, xiyab, absans, rewşa nediyarbûnê.
ji: nediyar + -î
nediyarkî (navdêr, mê) bi nediyarî.
ji: nediyar +-kî
nediyarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nediyar kirin
nediyarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nediyar
nedûr nêzik.
ji: ne- +
nedûrendîş (navdêr, mê) nedegel, nekêr, bêbesîret, bêbasîret.
ji: ne- +dûrend +-îş
nedûrendîşî (navdêr, mê) nedegelî, nekêrî, bêbesîretî, bêbasîretî.
ji: ne- +dûrendîş +-î
nedurû nemelaq.
ji: ne- +
nedûz ne dirsut.
ji: ne- +
neecibandin (navdêr, mê) rexne, neguncan dîtin, nepejirandin/kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî, hejênekirin.
ji: ne- +ecib +-andin
needilî û nesitirî (biwêj) pir çalak, bêsebr û biteşqele bûn. lawê te, ev ê needilî û nesitirî ji ku anî û kir belaya serê min?
needilîn (lêker)îfleh nebûn.
ji: ne- +edil +-în
neefektîv nekarîger, bêbandor, neneçalak, tebatî, neaktîv, bêtesîr.
ji: ne- +
neeleqedar (rengdêr) bêqeyd, bêxem, nebaldar, qeşmer, balnedayî, guhnedayî, bêbaldarî, bêdîqet, bêteredud, bêdudilî.
ji: ne- +eleqe +-dar
neeleqedarî (navdêr, mê) leqeydî, eleqedarnebûn.
ji: ne- +eleqe +-darî
neemekdar (rengdêr) durû, rûbaz, ne dilsoz.
ji: ne- +emek +-dar
neendaze nepîvayî.
ji: ne- +
neêşandî (navdêr, mê) ziyan vêneketî.
ji: ne- +êşand +-î
neêşayî (navdêr, mê) zerarnedîtî, ziyannedîtî, zerarlênebûyî, zerarlênebûyî.
ji: ne- +êş +-ayî
neêşbar (rengdêr) neziyanbar.
ji: ne- +êş +-bar
neêşbarîtî (navdêr, mê) neziyanbarîtî.
ji: neêşbar +-îtî
neêşbarkî (navdêr, mê) bi neêşbarî.
ji: neêşbar +-kî
neesehbar (rengdêr) nesehkirinvebar.
ji: ne- +eseh +-bar
neeşkera nediyar.
ji: ne- +
neeşkerakirî (rengdêr) nediyarkirî.
ji: neeşkera +kirî
neewle bihevîrtirş, mîna hevîrtirşê, bikef, vala, bêwate.
ji: ne- +
neewledar (rengdêr) pêneawerî.
ji: ne- +ewle +-dar
neexlaq nelirê, xerabûyî, fasîd.
ji: ne- +
neexlaqî (navdêr, mê) nelirêyî, xerabûn, fesad, mistehcen, bêexlaqî, bêterbiye, bêfedî, bêar.
ji: ne- +exlaq +-î
neeyan nekifş, nediyar, ne kifş, ne zelal, ne diyar, şêlû, ne aşkeretî, ne aşkere, nependî, newekat, nemueyen, nediyar, nekifş.
ji: ne- +
neeyanî (navdêr, mê) nezelalî, neaşkereyî.
ji: ne- +ey +-anî
neeyarî (navdêr, mê) nesazî, saznekirîtî.
ji: ne- +eyar +-î
nefam (rengdêr) ne fama, bêfam, cahil, nezan, naşî, xişîm, aqilsivik, peledîn, delodîn, hol, cahil, nezan, bêhiş, bêaqil, ne fehma, ne fehîm, tirredîn, negihiştî, netêgihiştî.
Herwiha: nefahm, nefahim, nefehim, befehm, nefêm, nefêhim, nefêhm.
ji: ne- + fam.
: nefamî, nefamîtî, nefamtî
nefama (rengdêr) xişîm, naşî, cahil, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij, ecemî
nefamatî (navdêr, mê) nebîrbirî, bîrnebirî, nebîrewerî, xeşîmî.
ji: nefam +-atî
nefambar (rengdêr) nefesîh, ximam.
ji: nefam +-bar
nefamî (navdêr, mê) rewşa nefambûnê.
ji: nefam + -î
nefehmatî (navdêr, mê) bêfehmî, nebîrewerî, nebîrbirî.
ji: ne- +fehm +-atî
nefehmbar kirin (lêker) tevlihev kirin.
ji: ne- +fehmbar + kirin
nefehşik (navdêr, mê) misêwa, bêatlebûn.
ji: ne- +fehş +-ik
nefel sêbelg, keta mêrgan
(navdêr, mê) cûnek gulên sêpelî (carine çarpelî) ne û kulîlkên wan spî yan sor in, amişk, ket, once, ûnc, ûnce, sêbelge, urinçe.
Bide ber: nefer.
Têkildar: beybûn, çatir, heliz, hermel, hêro, nêrgiz, rihan, sorgul, sosin.
ji wêjeyê: Xurtbûneke din a kovaran jî, di nava rûpelên xwe de kedeke pirrhêl dihewîne. Dibe ku xwediyekî kovarê, edîtorekî kovarê an jî çend xebatkarên kovarê hebin; lê, ji bilî van kesan ên ku kovaran zindî dikin, nivîskar in. Her nivîskarek bi dengekî bi rengekî curbecur kedekê dide kovarê û kovarê li ser piyan dihêle. Du fêdeya vî tiştî heye: Hem kovar bi nivîskaran dewlemendtir dibe û hem jî bi saya kovarê nivîskarên nû derdikevin. Herçî Nûdem e, xwedî û edîtorê wê Firat Cewerî be jî - girîngiya edîtor mijareke din e -, ên cihêrengiyekê didin kovarê gul in, nêrgiz in, hermel in, sosin in, nefel in,....
: nefelî. Navê zanistî: Trifolium.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: nefel, Kurdî (Soranî): wênce, şewer, Kurdiya başûr: wînce, Lekî: Hewramî: Zazakî: hargud (m)
nefelî (navdêr, mê) rewşa nefelbûnê.
ji: nefel + -î
nefeq tunel, çepken.
ji: ji erebî نفق (nefeq)
nefeqe (navdêr, mê) jiyar, debar, îdare, xwedîkirin, bihayê xwedîkirin, pareyê ku kesek bo nimûne mehane dide kesek din daku kesa/ê wergir bikare bijî.
ji wêjeyê: Rojnameya Metro ya îtalî nivîsand, dema ku jinekê mafê nefeqeyê li mêrê xwe vekiribû, ji ber ku wê xiyanet bi mêrê xwe kiribû, dadgehê mefê nefeqeyê neda wê.(Avestakurd.net, 11/2010).
ji: Ji erebî.
: bênefeqe, bênefeqetî, bênefeqeyane, bênefeqetî, binefeqe, nefeqedar, nefeqedarî, nefeqeder, nefeqegir, nefeqegirî, nefeqewergir, nefeqewergirî, nefeqeyî
nefeqedar (rengdêr) bijiyar, bidebar, biîdare, bixwedîkirin.
ji: nefeqe + -dar.
: nefeqedarî nefeqedarîtî nefeqedartî
nefeqedarî (navdêr, mê) rewşa nefeqedarbûnê.
ji: nefeqedar + -î
nefeqegir (navdêr, mê) kesê/a nefeqeyan digire.
ji: nefeqe + -gir
nefeqegirî (navdêr, mê) karê nefeqegiriyê.
ji: nefeqegir + -î
nefeqeyî (navdêr, mê) rewşa nefeqebûnê.
ji: nefeqe + -yî
nefer kes
(navdêr) kes, mirov, şexs, ferd: Firroke ket û her 20 neferên tê de mirin..
Bide ber: mefer.
ji: Ji erebî.
: bênefer, bêneferî, binefer, bineferî, neferî
neferehgir (navdêr, mê) amêrên hilgirtin û veguztina neferan, :firokeya neferhigir , :basa neferhilgir
nefergelî (navdêr, mê) amadebaşî, haziriya bo cengê.
ji wêjeyê: Bersivdayîna seferberiyê erka gelê Kurd e
neferî (rengdêr) ya/yê neferan, bo neferan: tirimpêlên neferî (yên ku nefer anku mirov - ne eşya - pê têt raguhezandin).
ji: nefer + -î
neferma medenî
nefermî (rengdêr) neresmî, enformel, înformal
nefes (navdêr, mê) hewayê ku mirov di dev û difina xwe de tîne û dibe.
Hevwate: bên henase hilm.
Bikaranîn: Lêker: nefes sekinîn, nefes qut bûn, nefes qut kirin, nefes girtin, nefes dan. Navdêr: nefesgirtin, nefesdan.
ji: ji erebî نفس (nefes), hevreha aramî נפשא (nepşa), akadî nepaşu. Ji heman rehî: nefs..
: bênefes bênefesî binefes binefesî nefesdar nefesdarî nefesçikiyayî nefesçikandî nefesrawestandî nefesrawestî nefessekinandî nefessekinî teknefes teknefesî
nefes dan (lêker)(Binihêre:) nefes
nefes girtin (lêker)(Binihêre:) nefes
nefes kişandin (lêker)bêhn girtin.
ji: nefes + kişandin
nefes standin (lêker) bêhn vedan.
ji: nefes + standin
nefesdan (navdêr, mê) (Binihêre:) nefes
nefesgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) nefes
nefesîh nefambar, ximam.
ji: ne- +
nefesîhî (navdêr, mê) sergirtîbûn.
ji: nefes +-îhî
nefeskêşk (navdêr, mê) respîrator, henasekêşk, hilmkêşk, ventîlator
nefessekinîn (Binihêre:) nefes
nefetlonekî (navdêr, mê) rast.
ji: ne- +fetl +-onekî
nefî koçberî, qewar, tarawgeh
(navdêr, mê) mişextî.
ji: ne- +f +-î
nefî bûn 1. koçber bûn 2. hatin qewirandin 3. çûn tarawgehê
(lêker)(Binihêre:) nefî
nefî kirin 1. koçber kirin 2. qewirandin 3. şandin tarawgehê
(lêker) mişext kirin.
ji: nefî + kirin
nefîkirin (navdêr, mê) mişextkirin.
ji: nefî +kirin
nefilandin/dinefilîne/binefilîne 1. avêtin 2. ji ser hişê xwe avêtin
nefîr (navdêr, mê) borazan, borîjen, borîzan, borî, tûtik
nefirotinbarî (navdêr, mê) bêbazarî.
ji: ne- +firotinbar +-î
nefret heznekirina tiştekî
(navdêr, mê) kerb, kîn, rik, nifir, neyarî, dijminatî, qîn, xezeb, jêheznekirin û dijî bûn.
Bikaranîn: Lêker: nefret kirin. Navdêr: nefretkirin Rengdêr: nefretkirî.
Herwiha: nifret.
: nefretî
nefret kirin (lêker)(Binihêre:) nefret
nefretî (navdêr, mê) xezebî, kerbî, kînî, nifrînî, naletî, lanetî, bixezeb, rewşa nefretbûnê.
ji: nefret + -î
nefretkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nefret kirin
nefretkirin (navdêr) nifrînên xira lê kirin, :kirin
nefs 1. kesayet 2. silektî, çilektî *“ji bo nefsê, kete hebsê”
(navdêr, mê) derûn, giyan, ruh, can.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌فس.
ji: ji erebî نفس (nefs), hevreha aramî ܢܦܫܐ (nefşa), îbrî נפש (nepeş), ugarîtî נפש (n-p-ş-), akadî ? (napištu, ZI) http://www.assyrianlanguages.org/akkadian/dosearch.php?searchkey361&languageid. Ji eynî rehî: nefes.
: nefsê, nefsî
nefsa xwe kor kirin (biwêj) bija xwe şikênandin. hindik be jî xwarin û vexwarin, hakimî vîna xwe bûn. me hinek goşt da wî, wî jî nefsa xwe pê kor kir. xecêya weysiyê kor, nefsa xwe kor kir, li ser zarokên xwe runişt û neçû mêr.
nefsa xwe terbiye kirin (biwêj) li hemberî bîrdozên xerab û tiştên nebaş vîna xwe perwerde kirin. zerdeşt di çiyayê sabalan de xwe diafirîne û nefsa xwe terbiye dike. ehmed hûseynî
nefsa xwe zeft kirin (biwêj) li hember hinek dozînên xwezayî yan jî nefsa xwe, li ber xwe dan. erê, ji bo wê jî zor bû, lê dîsajî wê nefsa xwe zeft kir.
nefsanî (navdêr, mê) çilanî, gêndîtî.
ji: nefs +-anî
nefsbiçûk 1. dilnizm, mutewazî 2. awirşikestî
(rengdêr) mitewazî, kesa/ê ku pesnê xwe nade, kesa/ê ku xwe mezin yan hêja nahesibîne.
Herwiha: nefísbiçûk.
ji: nefs + biçûk.
Bikaranîn: Lêker: nefsbiçûk bûn, nefsbiçûk kirin. Navdêr: nefsbiçûkbûn, nefsbiçûkkirin Rengdêr: nefsbiçûkbûyî, nefsbiçûkkirî.
: nefsbiçûkî, nefsbiçûkîtî, nefsbiçûktî, nefsmîrî
nefsbiçûk bûn (lêker)(Binihêre:) nefsbiçûk
nefsbiçûk kirin (lêker)(Binihêre:) nefsbiçûk
nefsbiçûkbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nefsbiçûk
nefsbiçûkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nefsbiçûk
nefsbiçûkî (navdêr, mê) nefsbiçûkbûn, mitewazîtî, xwe mezin yan giring yan hêja nehesibandin, pesnê xwe nedan, methên xwe nekirin.
Herwiha: nefisbiçûkî, nefisbiçûkîtî, nefisbiçûktî, nefsbiçûkîtî, nefsbiçûktî, nefispiçûkî, nefispiçûkîtî, nefispiçûktî, nefspiçûkî, nefspiçûkîtî, nefspiçûktî.
ji: nefsbiçûk + -î yan nefs + biçûkî
nefsbiçûkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nefsbiçûk kirin
nefsbiçûkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nefsbiçûk
nefsdest (navdêr, nêr). Xwendin: xwendin,ˈnɛfsˌdɛst, Jihevqetandin: nefsˑdest, kesê/a ku nikare li ser xwe zal be , wek çilek û li pey hestên xwe diçe
nefsek silek, çilek
(navdêr, mê) çil, çilek, eyarkoj, destodevo, simsik, bidev, palaxî, bênefs, dilbijok.
ji: nefs +-ek
nefsî (rengdêr) têkilî nefsê, eynî, heman.
ji: ji erebî
nefsmezin (rengdêr) arogan, qurre, pozbilind, difinbilind, kuşpene, xurr, xwirr, qebe, mexrûr, bixurûr, kepîbilind
nefsmezinî (navdêr, mê) quretî, kuşpenetî, fîşteretî, pozbilindî, qapizî, fîzayî, pozbilindayî, pilîtî raymezintî.
ji: nefsmezin +-î
nefsmîrî nefsmîrbûn, tenezûl nekirin, xwe zanîn, bi nefsê xwe karîn, hûkm li bedenê xwe kirin
nefspaqij bûn (biwêj) nefsa xwe ji temahên xerab parastin, binamûs bûn, çilek nebûn. mirov ku nefspaqij nebe, dibe koleyê şeytên. gevez pir nefspaqij e. neya tu bi xwe nediyê, devê xwe bi tiştekî nake.
nefspiçûk bûn (biwêj) dilnizm bûn. bi xwe bawer bûn. ew jineke nefspiçûk e, çiqas nezan bin jî kesî piçûk nabîne.
nefssaz (navdêr, mê) psîkyatr, derûnsaz, rewansaz, giyansaz, cansaz
nefssazî (navdêr, mê) psîkyatrî, derûnsazî, rewansazî, giyansazî
nefstenik bûn (biwêj) li vîna xwe hakim nebûn, çilek bûn. emir mirovekî nefstenik e, çi bêjîji wî tê, dikare dest biavêje qîza cîranê xwe jî. miraz zarokekî nefstenik e, ew sîrerûn hemû qedand.
neft aviya ku ji binê erdê tê derxistin, jê ardûyên navgînan û alavên curecureyî tên çekirin; zêrê reş
(navdêr, mê) petrol, şileyek agirgir e ji bin erdê têt derxistin û paqijkirî wek benzînê jî têt
Bikaranîn: nefta xav, nefta palaftî, Kerkûk bi neftê navdar e. kêlga neftê, lûla neftê, boriya neftê, keştiya neftbir, keştiya petrolkêş, qatê neftê, kana neftê, pîşesaziya neftê, petrolkêşî, petrolkêş.
ji: hevreha farisî نفت (neft), hexamenişî nepte- (neft), avestayî nepte- (şil) jiakadi nepṭu ji nebaṭu (sotin, şewitîn). Ji zimanên îranî ketiye erebî wek نفط (neft) û yûnaniya kevn wek ναφθα yan ναφθος û jê belav bûye zimanên din jî yên ewropî, wek inglîzî naphtha û fransî naphta..
: neftdar, neftdarî, neftkar, neftkarî, neftkêş, neftkêşî
nefta xam nefta ku hê jî nehatiye veqetandin
neftdar (rengdêr) bipetrol, bipetrolkêşî, bipetrolkêş.
ji: neft + -dar.
: neftdarî neftdarîtî neftdartî
neftdarî (navdêr, mê) rewşa neftdarbûnê.
ji: neftdar + -î
neftfiroş (navdêr, mê) petrolfiroş.
ji: neft +-firoş
neftger (navdêr, mê) petrolger.
ji: neft +-ger
neftî şînê tarî
(rengdêr) rengê şînê tarî.
Bikaranîn: Lêker: neftî bûn, neftî kirin. Navdêr: neftîbûn, neftîkirin Rengdêr: neftîbûyî, neftîkirî
neftî bûn (lêker)(Binihêre:) neftî
neftî kirin (lêker)(Binihêre:) neftî
neftîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neftî
neftîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neftî
neftîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neftî kirin
neftîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neftî
neftkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê neft dike.
ji: neft + -kar
neftkarî (navdêr, mê) rewşa neftkarbûnê.
ji: neftkar + -î
neftzan (navdêr, mê) petrolzan.
ji: neft +-zan
negasyon (navdêr, mê) (rêziman): nekirina yan nebûna tiştekî: Nekirin negasyona kirinê ye. Tinebûn negasyona hebûnê ye. Nexwe! negasyona bixwe! ye..
Têkildar: negatîv.
: negasyonî
negasyonî (navdêr, mê) rewşa negasyonbûnê.
ji: negasyon + -î
negatîf (rengdêr) neyînî, ne-erênî, ne erênî yan nêtar, ne posîtîf yan neutral, ziyander, zererker, ji sifirê kêmtir(navdêr, mê) wêneyên ku tê de ronahî tarî û tarîtî ron dixwiye.
Herwiha: negatîv.
Têkildar: negasyon
negatîfî (navdêr, mê) nerêtî, neyînîtî, newarî.
ji: negatîf +-î
negative Înglîzî (navdêr) neyînî, neyîn, neyî, nerê, ne, nîn, mandelî, nahemwarî, sar(d). Ingilîzî: Bilêvkirin, nêgitîv Wate, negatîf, ne pozîtîf, neyînî
nege îftira
negehîn (lêker) cudaker, ciya ker.
ji: ne- +geh +-în
negelêrî (navdêr, mê) nehez.
ji: ne- +gel +-êrî
negengaz ne mimkin, nemumkin, ne mûmkûn, nepêkan, bêîmkan, nemimkûn, nemumkûn, nemimkun, tişta nemuhtemel.
ji: ne- +
negengaz bûn (lêker) nepêkan bûn, bêîmkan bûn.
ji: ne- +gengaz + bûn
negengazbûn (navdêr, mê) nepêkanbûn, bêîmkanbûn.
ji: ne- +gengaz +bûn
negengazî (navdêr, mê) bêîmkanî.
ji: ne- +gengaz +-î
neger (navdêr, mê) hewce nekirin.
ji: ne +-ger
negerandî (navdêr, mê) negerguhêz, netêper, têneper, netêperbar, nebergda, nederbasî.
ji: negerand +-î
negerdîşî (navdêr, mê) netoreyî.
ji: ne- +gerdîş +-î
negerdûnî (navdêr, mê) biyanî, nedinyayî, giyanî, esmanî.
ji: ne- +gerdûn +-î
negerek (navdêr, mê) nehewce, fuzûlî, nepêwîst.
ji: ne- +ger +-ek
negerguhêz netêper, têneper, netêperbar, negerandî, nebergda, nederbasî.
ji: ne- +
negerî (navdêr, mê) nerêzikî.
ji: ne +-gerî
negeş tarî, ne ron.
ji: ne- +
negewherî (navdêr, mê) biyanî, helketinî, derekî, pêneviyayî.
ji: ne- +gewher +-î
negihiştî (rengdêr) (mirova/ê) naşî, cahil, xişîm, ecemî, sava, ne gihiştî, (fêkiyê yan sebzeya) kerrik, kojik, ne gihiştî.
Herwiha: negehiştî, negehîştî, negihîştî.
ji: ne- + gihiştî
negihiştîtî (navdêr, mê) ecemîtî, xişîmî, naşîtî, cahilî, nezanî
negiran nermenîşk, nîvnîve, navîn, hedar, nerm, navîn.
ji: ne- +
negiranîkî (navdêr, mê) bi negiranî.
ji: ne- +giranî +-kî
negiranîtî (navdêr, mê) erzanîtî.
ji: ne- +giran +-îtî
negirê (rengdêr) vebûyî, negirtî, vekirî.
Bikaranîn: Rengdêr: negirêdayî
negirêdayî (rengdêr) (Binihêre:) negirê
negirin (lêker) ji girtin.
Herwiha: negrin (devkî).
Dijwate: bigirinYekjimar, negire.
Têkildar: negirim, negirî , negirîn (devokî)Demên din, nagirin, negirt, nedigirt, negirtiye, negirtibû.
Bide ber: negirîn
negiring nejîrbêj, nejirbêj, netişt, hîçok, neşopewer, potal, pûç, hûr, biçûk, nizm, hîçek, bêşûpewerî, sincik.
ji: ne- +
negiringî (navdêr, mê) kêmî, kemî.
ji: ne- +giring +-î
negirtî (rengdêr) vebûyî, negirê, vekirî
negirtibû (lêker) ji girtin.
Dijwate: girtibûPirrjimar, girtibûn
negirtin (lêker)(navdêr, mê) berdan
negoşekî (navdêr, mê) neladayî seryekî.
ji: ne- +goşe +-kî
negot (lêker) ji gotin
negotî 1. dernebirî 2. neaxiftî
(rengdêr) negoyî, refzkirî, nederbirrî
negotibe (lêker) ji gotin
negotin (lêker) ji gotin
negotin viq (biwêj) qet dengê xwe nekirin. tu helwest nîşan nedan. min jê re çi qas gotinên giran gotin jî, wî qet li hemberî min negot viq.
negotine (lêker) ji gotin
negro (rengdêr) (navdêr) reşik, zencî, mirovên çermreş wek efrîqiyan.
ji wêjeyê: Ez tu carî bi birêz Barzanî wusa serbilind nebûbûm. Baş e ku kurd hevdu nafiroşin êdî. Her bijî gelê kurd. Ev negroya dêlegur (mebest Condolleeza Ricea wezîra karûbarên derve ya Emerîkayê ye) ji fahmkirina pirsgiréka kurd gelek dûr dixuye.(helwesta xwendevanek Netkurd.com, 12/2007).
ji: Ji latînî negro (reş).
: negrotî, negroyî
negrotî (navdêr, mê) rewşa negrobûnê.
ji: negro + -tî
neguhartî (navdêr, mê) nerastkirî.
ji: ne- +guhar +-tî
neguhdar (rengdêr) qeşmer, serkêş, hol.
ji: ne- +guh +-dar
neguhdarî (navdêr, mê) bêemrî, bêfermanî, bêtaetî, bêîtaetî, serhildan, qebûlnekirina fermanan, redkirina emiran, bi emirê kesekî nekirin, li gor fermana kesekî nekirin, guh nedan tiştekî, tişt bo xwe nekirin xem, tiştek piştguh kirin, tiştek paş guhê xwe ve avêtin.
Herwiha: neguhdarîtî, neguhdartî.
Dijwate: guhdarî.
Têkildar: neguhdar.
Bi alfabeyên din: نه‌گوهداری.
ji: ne- + guh + -dar + -î.
: bêfermaniya medenî, bêfermaniya sivîl.
: qebûlnekirina fermanan: Çekî: neposlušnost mê, Alm.: Ungehorsam, Esperanto: malobeo, Farisî: نافرمانی (nafermanî), Fînlandî: tottelemattomuus, Fr.: désobéissance, Holendî: ongehoorzaamheid, insubordinatie, inbreuk, Îng.: disobedience, flouting, contumacy, rebellion, noncompliance, contumaciousness, insubordination, indiscipline, breach, Îbranî: אי-ציות, Hûngarî: engedetlenség, Papyamentoyî: desobediensia, Polonyayî: nieposłuszeństwo, Swêdî: olydnad, Tr.: itaatsızlık, Yewnanî: αδικία
neguhdariya sivîl (navdêr, mê) bêemriya sivîl, bêfermaniya medenî, redkirin û peyrewnekirina qanûnan yan fermanan lê bêyî şerr û şidetê.
ji wêjeyê: Erdogan diyar kir ku zihniyeta CHPê, ya ku kitêba Ehmedê Xanî ”Mem û Zîn” qedexe dike, û zihniyeta BDPê, ya ku nahêle Şivan Perwer li Diyarbekirê konserekê bide, wekî hev e û got: BDP bi CHPê re dest di dest û mil bi mil faşîzma sivîl îlan dikin. Ya ku tê kirin ne neguhdariya sivîl e, faşîzma sivîl e. Tişta tê kirin zordarî û zilm e li birayên min yên Kurd. Ya tê kirin ew e ku di ser derd, eziyet û sitema birayên min yên Kurd re ew lê dixebitin berjewendiyên zumreyî û siyasî bo xwe peyda bikin.(Rudaw.net, 6/2011).
ji: neguhdarî + -ya + sivîl
neguhêr (navdêr, mê) neguhêrbarîtî, reqîtî, necoli, neguhêrdar, ne livandî, req, bênermî.
ji: ne- +guh +-êr
neguher (navdêr, mê) neguhêrbar.
ji: ne- +guh +-er
neguhêrbar (rengdêr) neguher.
ji: ne- +guhêr +-bar
neguherbar (rengdêr) naayê guherîn, sabît, payîdar, mayende, biqerar.
ji: neguher +-bar
neguhêrbarîkî (navdêr, mê) bi nevajîbarî, bi neguhêrbarî.
ji: ne- +guhêrbarî +-kî
neguhêrbarîtî (navdêr, mê) neguhêr, reqîtî.
ji: neguhêrbar +-îtî
neguhêrbarkî (navdêr, mê) bi neguhêrbarî.
ji: neguhêrbar +-kî
neguhêrdar (rengdêr) necoli, neguhêr, ne livandî.
ji: ne- +guhêr +-dar
neguherr (rengdêr) baqî, ebedî, bêdawî, berdewam, mayinde, daîmî, xweragir, nemir
neguhêzbar tiştê ku ji cihê wî nayê neqilkirin; dorpêçkirî
(rengdêr) dorpêçkirî
neguhêzbarîkî (navdêr, mê) bi negûhêzbarî.
ji: ne- +guhêzbarî +-kî
neguhêzbarîtî (navdêr, mê) saman).
ji: neguhêzbar +-îtî
neguhêzbarkî (navdêr, mê) bi neguhêzbarî.
ji: neguhêzbar +-kî
negumanbar (rengdêr) bê guman.
ji: ne- +guman +-bar
neguncan awarte, nelicih, çewt, nelirê, berepaş, nepêketî, nelibar, nebihingam, nemunasîb.
ji: ne- +
neguncan dîtin (lêker) neecibandin, rexne, nepejirandin/kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî.
ji: ne- +guncan + dîtin
neguncandî (navdêr, mê) bêaheng, nelihev, nelihevkirî, lihevnatî, nerikibandî, negurivandî.
ji: ne- +guncand +-î
neguncandîbûn (navdêr, mê) bêahengî, nelihevî, lihevnatîbûn, bêrêkûpêkî, bêserûberî.
ji: ne- +guncandî +bûn
neguncanî (navdêr, mê) asteng, nelirêtî, nemunasîbî.
ji: ne- +guncan +-î
neguncav betal, bêwec, bêkêr, bikêrnehatî.
ji: ne- +
neh 1. hejmara beriya dehan û piştî heştan 2. jimareya 9’an *“neh qencî, tuxtek tirs”
(hejmar) hejmara 9 (IX, ٩).
Herwiha: ne.
nehan hijmara nehê, jêgirtina nehê, :roja nehan; roja nehê
nehanîn ser barê xwe (biwêj) tiştê ku dizane yan jî bi xwe kiriye, wekî nezan û nektrî dan xuyandin. rostem wekî ku qet ha/ pê tune ye, tiştek neanî ser barê xwe.
nehar 1. ne har (rengdêr) ne har.
ji: ne- + har 2. roj (navdêr, mê) roj (ne şev).
Herwiha: nihar.
ji: Ji erebî.
: neharî
neharî (navdêr, mê) rewşa neharbûnê.
ji: nehar + -î
neharmonîk (rengdêr) bêaheng
nehaş cirnexweş, şêjnnexweş, bêcir, irnok, ingirok, ters.
ji: ne- +
nehat qiyamet, ku hat xêr û silamet (biwêj) neyînî be. pir xerab; erênî be, pir baş. jixwe karên me wer tûj in; nehat qiyamet, ku hat xêr û silamet.
nehatî (rengdêr) bêber bêberhem, :saleka nehatî ye bê ber û bê barîn
nehatin ber çavên (yekî) (biwêj) girîng negirtin. xwedê dizane tu jê re çi bikî nayê ber çavên hemdem.
nehatin bikaranîn (lêker) nedan ber.
ji: ne- +hatin +bikaranîn
nehatin hemêzan (biwêj) ji bo kesên pir binaz û bimesref ku ezimandina wan zor e tê gotin. heyran min ji te re negot, ew ji mala gerdenxala ye, nayê hemêzan.
nehatin rayê (biwêj) ıkna nebûn. nepejirandin. di hilbijartinê de me ji bo partiya xwe çiqasî jê re tika kir jî, apê zeki ne li a te rayê.
nehatin xwarin (lêker)(Binihêre:) nehatin
nehatin xwestin (lêker)(Binihêre:) nehatin
nehatiye dîtin (lêker) nû, nehatiye fikirin.
ji: nehatiye + dîtin
nehavilbar (rengdêr) bêtewş.
ji: ne- +havil +-bar
nehawkatîtî (navdêr, mê) nehevdemîtî.
ji: ne- +hawkat +-îtî
nehaydar (rengdêr) neparastî, nehişyar, vekirî.
ji: ne- +hay +-dar
nehazir neamade.
ji: ne- +
nehazirbûn (navdêr, mê) xayîbî, nemewcûdî, neamadebûn, beşdarnebûn.
ji: ne- +hazir +bûn
nehazirî (navdêr, mê) xaîbî, xaîbbûn, nemewcûdî, neamadeyî, hindayî, nediyarî, beşdarnebûn, xiyab, absans
nehberk lîstikeke ku bi neh keviran tê lîstin
nehebûnî (navdêr, mê) nekesîtî, neyîn.
ji: ne- +he +-bûnî
nehecimtî (rengdêr) qoşme, mizurr, bêterbiyet.
Bi alfabeyên din:
Dijwate:
nehecimtin (rengdêr) şûmatî
nehed nêr,mê ji bo zarokan kesê/a ku li ciyê xwe rûnanê,bêar di nava hevokê de: zarokekî pir nehed e;ji wî nehedî re bêjin bila rûhnê jê nehedî
nehedar (rengdêr) xilole, leqin gumandar, metirsî, neqayim.
ji: ne- +he +-dar
nehedarî (navdêr, mê) guhêrbarîtî.
ji: ne- +he +-darî
nehêdîka (rengdêr) lezgîn, bilez, zû, bipele, xêrayî, pelepel, ne hêdî, ne yawaş.
ji: ne- +hêdî +-ka
nehedilî bûn (biwêj) pir çalak bûn. ev kurê te zarokekî nehedilî ye.
nehedilîn (biwêj) li derekê demeke dirêj bi cih nebûn. sitar nebûn. belengaza zeynebê dijiyana xwe de li derekî nehedilî
nehêja kêrnehatî, gewc, ne şehreza, bênirx, bêrûmet, nerêzdar, bêgiramî, bêîtibar, çewt, nerast, kêrnehatî, nejêhatintîbar, nejêhatî, nemafbar, kesê bêqedrûqîmet, bêwesf, bêkalîte, çirtik virtik, çirtovirto, çirtikî, virtikî, kirtepirte, negiranbiha, bêqîmet, bêkêr, neçê, pûç, bêbiha, potal, remakî, adî, netaze, nepayedar.
ji: ne- +
nehêja yî (navdêr, mê) kêrnehatin, bêşermî.
ji: ne- +hêja +-yî
nehêjabûn (navdêr, mê) bêwesfî, bêkalîtetî.
ji: ne- +hêja +bûn
nehêjakî (navdêr, mê) bi nehêjayî.
ji: ne- +hêja +-kî
nehêjatî (navdêr, mê) bênirx, negiranbuhatî, bêqîmetî, kêmqîmetî, bênirxî, negiranbihatî, remakkî, adîtî (mec).
ji: ne- +hêj +-atî
nehêjayî (navdêr, mê) nekêrhatî, serkêş.
ji: ne- +hêj +-ayî
nehêjîn (lêker)lêneçûn.
ji: ne- +hêj +-în
nehejmarbar (rengdêr) bêhejmar, naêt hejmartin, bêqam.
ji: ne- +hejmar +-bar
nehejmarbarkî (navdêr, mê) bi nehejmarbarî.
ji: nehejmarbar +-kî
nehejmardar (rengdêr) gelek, naêt hejmartin.
ji: ne- +hejmar +-dar
nehejmartî (navdêr, mê) hizirnekirî.
ji: ne- +hejmar +-tî
nehejokî (rengdêr) bêhej, bêlerz.
ji: ne- +hej +-okî
nehek 1. ji neh paran parek 2. neh rojên beriya eyda qurbanê 3. rojiya di van rojan de
nehekî (navdêr, mê) neh rojî.
ji: ne- +he +-kî
nehêl gîrodar, bergir, parêzî, qedexeker.
ji: ne- +
nehelal zir, marî, hilî.
ji: ne- +hel +al
nehêlan (lêker) xilas kirin, qedandin, bi dawî anîn: Wan ti xwarin bo me nehêlaye. rê nedan, destûr nedan, izin nedan: Ez nahêlim ku tu biçî. kuştin, qirr kirin, birhandin:Dijmin dixwazin kurdan nehêlin..
Herwiha: nehiştin, nehîştin, nehêştin, nehêladin. Tewîn: Lêker: ne-hêl-.
ji: ne- + hêlan.
: nêlayî
nehêlanbar (rengdêr) netê, nehêlbar.
ji: nehêlan +-bar
nehêlanbarkî (navdêr, mê) bi nehêlanbarî.
ji: nehêlanbar +-kî
nehêlanîtî (navdêr, mê) nehêlîti.
ji: nehêlan +-îtî
nehêlankî (navdêr, mê) bi têkdanî, bi nehêlanî.
ji: nehêlan +-kî
nehêlayî (navdêr, mê) çawdêrî kirî, ewşandî.
ji: ne- +hêl +-ayî
nehêlbar (rengdêr) nehêlanbar.
ji: ne- +hêl +-bar
nehêlî (lêker) ji hêlan anku hiştin.
Dijwate: dihêlî.
Têkildar: nehêlim, nehêle, nehêlin(em) nehêlîn (devokî)Demên din, nahêlî, nehêlayî, nehiştî, nedihêlayî, nedihiştî, nehêlayî, nehiştiyî, nehêlabûyî, nehiştibûyî
nehêlîtî (navdêr, mê) nehêlanîtî.
ji: ne- +hêl +-îtî
nehêlkî (navdêr, mê) bi nehêlî.
ji: ne- +hêl +-kî
nehelweşînbar (navdêr, mê) nevajîbar, vebirr.
ji: ne- +helweşîn +-bar
nehem (rengdêr) ya/yê nehê/nehan, ya/yê ku 8 li pêş hene yan hebûne.
Herwiha: nehemîn rengdêr.
ji: neh + -em.
: nehemî. Bi soranî: nowem, nowemîn
nehem(în) di rêza nehan de
nehemhev (rengdêr) nehevgirtî, berela, belav
nehêmî (navdêr, mê) bêkam, bêhît, bênem, bêrutûbet.
ji: ne- +hêm +-î
nehemî (navdêr, mê) rewşa nehembûnê.
ji: nehem + -î
nehêmin bêweqar.
ji: ne- +
nehêminkî (navdêr, mê) bi nehêminî.
ji: ne- +hêmin +-kî
nehên 1. nepen 2. derzagon
(rengdêr) (Binihêre:) nehînî
neheng [I] 1. egîd 2. dêw, ûc [II] cureyekî masiyên girs û biguhan e
(navdêr) avilke, hût, hûf, balîna, ajelên mezin yên guhandar yên deryayî.
Herwiha: nehing.
Bide ber: leheng. Navê zanistî: Balaena mistycetus.
: nehengane, nehengî
nehengane (rengdêr) bi awayekî neheng.
ji: neheng + -ane
nehengê kujer (navdêr) cureyeke nehengan yê kujer
nehengî (navdêr, mê) rewşa nehengbûnê, neheng.
ji: neheng + -î
nehengkirî (rengdêr) revandî, şikandî.
ji: neheng +kirî
nehenî (navdêr, mê) nepenî, veşartî.
ji: ne- +hen +-î
nehênî 1. nepenî, nediyarî 2. derzagonî, derî qanûnan
(rengdêr) (Binihêre:) nehînî
nehênîparêz (rengdêr) ketûm, mit, bêdeng, bêpêjn, devgirtî, dengegaz, dîskret
neheq 1. bêheq 2. ji rastiyê der 3. bêdad *“neheq, lê dikeve tîra Heq”
(rengdêr) bêdad, zalim, zordar, stemkar, (mirovê) nerast, nedirist.
Herwiha: neĥeq, niheq, niĥeq.
Bide ber: bêheq, biheq, heqdar.
ji: ne- + heq.
Bikaranîn: Lêker: neheq bûn, neheq kirin. Navdêr: neheqbûn, neheqkirin Rengdêr: neheqbûyî, neheqkirî.
: neheqî
neheq bûn (lêker)(Binihêre:) neheq
neheq kirin (lêker)(Binihêre:) neheq
neheqbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neheq
neheqbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neheq
neheqdar (rengdêr) heqnekirî.
ji: neheq +-dar
neheqî 1. zilm 2. derî rastiyê 2. bêdadî *“neheqiya vî destî, ji ya vî destî re namîne”
(navdêr, mê) bêdadî, xedre, zilm, zordarî, stem, zor, neheqbûn, bêedaletî, tade, bêinsafî, kotek, zordestî, zorî, kotekî, zalimtî, mecbûrî, bêdilî, darê zorê, sûrî.
Herwiha: neĥeqî niheqî niĥeqî.
ji: neheq + -î yan ne- + heqî.
Bikaranîn: Lêker: neheqî kirin. Navdêr: neheqîkirin
neheqî kirin (lêker)(Binihêre:) neheqî
neheqî lê kirin 1. mafê wî desteser kirin 2. heqê wî pêpest kirin
neheqîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neheqî kirin
neheqîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neheqî
neheqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neheq kirin
neheqkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neheq
neherdemî (navdêr, mê) demdarî.
ji: ne- +herdem +-î
neherimandî (navdêr, mê) nepîşkirî.
ji: ne- +herimand +-î
neherrikîn (lêker)(navdêr, mê) eliqîn, heziqîn, xetimîn, asteng bûn
nehêsa (rengdêr) aciz, nerehet, bêzar, tengezar, şerpeze, perîşan, nexweş, nesax, nearam
nehesas nepejnker, nebihîzyar, hisnegir.
ji: ne- +
nehesibandî (rengdêr) feramoş, jibîrkirî, ihmalkirî
nehêştî (navdêr, mê) pêşdanî, dayî, lêgirtî, jêgirtî.
ji: ne- +hêş +-tî
nehestiyarbar (rengdêr) nehişbar, bêqam hûr.
ji: ne- +hestiyar +-bar
nehestiyarîkî (navdêr, mê) bi nehestiyarî, bi nehişdarî, nehişdarîkî.
ji: ne- +hestiyarî +-kî
nehestyar (navdêr, mê) bêhis.
ji: ne- +hest +-yar
nehestyar bûn (lêker) nepejnker bûn, bêhesasbûn, bêhesas bûn.
ji: ne- +hestyar + bûn
nehestyar kirin (lêker) nepejnker kirin, hisnegir kirin.
ji: ne- +hestyar + kirin
nehestyarî (navdêr, mê) nepejnkerî, hisnegirî, bêhesasî, bêhisî.
ji: ne- +hest +-yarî
nehestyarkirin (navdêr, mê) nepejnkerkirin, hisnegirkirin.
ji: ne- +hestyar +kirin
nehesûd neçavteng.
ji: ne- +
neheval (navdêr, mê) nehevla.
ji: ne- +hev +al
nehevdemî (navdêr, mê) nehawkatî.
ji: ne- +hev +demî
nehevgirtî (rengdêr) nehemhev, belav
nehevijî (rengdêr) çepel, lewçe
nehêvotî (navdêr, mê) nehêvojî, neperwerdekirî, beşerde, bêterbiye, pîtnenas, bêperwerde, nehêvijî, perwerdenebûyî.
ji: ne- +hêv +-otî
nehevrikbar (navdêr, mê) negehiştinbar.
ji: ne- +hev +rikbar
nehevseng (navdêr, mê) rexekî.
ji: ne- +hev +seng
nehevsengî (navdêr, mê) laseng.
ji: ne- +hev +sengî
nehevta (navdêr, mê) neyeksan, newekhev, nehunkûf.
ji: ne- +hev +ta
nehevtayî (navdêr, mê) têvelî, neyeksanî, kêrnehatî.
ji: ne- +hevt +-ayî
nehewce ne lazim, negerek, fuzûlî, nepêwîst, bêkêr, bêfayde, bêlizûm, abes, beredayî, nelazim, nepêwist.
ji: ne- +
nehewcetî (navdêr, mê) nepêwîstî, nelazimî.
ji: ne- +hewce +-tî
nehewîn (lêker)rabûn hilobiyan, netebitîn.
ji: ne- +hew +-în
neheyî (rengdêr) tine, tune, nîne, niye, ne heyî.
ji: ne- + heyî
nehez (rengdêr) necis, kirêt, pîs, neyar, dijmin.
Herwiha: nahez.
ji wêjeyê: Berhem Salihî di hevdîtineke bi TV-ya Gelê Kurdistanê re dilgiraniya xwe li hemberî bûyera terorîstî ya duhî ya bajarê Kerkûkê nîşan da û got: — Bûyerên bi vî awayî karê nehez û dijminên gelê kurd e û ew dixwazin îradeya miletê me kêm bikin.(Pukmedia.com, 7/2008).
ji: ne- + hez.
: nehezane, nehezî, nehezîtî, neheztî
nehezane (rengdêr) bi awayekî nehez.
ji: nehez + -ane
nehezî (navdêr, mê) rewşa nehezbûnê.
ji: nehez + -î
nehezkirî (rengdêr) nedildar, nedilxwaz.
ji: nehez +kirî
nehezkirin (navdêr, mê) ne ecibandin, nefret kirin.
ji: nehez +kirin
nehf (navdêr, mê) havil, kêr, kelk, sûd, sûde, mefa, wec, lişt, feyde, Peyva nehfê li aliyê rihayê ji dewla berjewendiyê ve tê bi kar anîn..
ji: ji erebî نفع.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
nehf dan hêja bû. ji bo wa tiştan tê gotin ku dihêje mirov ji bo wê kes bide an jî xwe biwestîne. mînak: ev hêjîr nehf nade. hema qet neçîne, jixwe hemû perçiqîne.
nehfdar bûn (rengdêr) wec girtin, havildar bûn, sûdemend bûn, mefadar bûn, kelk girtin, sûd wergirtin, behredar bûn, feyde girtin, feydemend bûn.
ji: nehf +-dar + bûn
nehhezar hijmara 9 000
nehibandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nehibandin
nehibandin (lêker)(navdêr, mê) (wateya peyvê nayê zanîn). Tewîn: Lêker: -nehibîn-.
Têkildar: nehibîn.
ji wêjeyê: Dema em bi kurdî biaxiviyana, navê me dinivîsîn û didane mamoste. Êdî mamoste radihişt darê xwe û bi radorî me diket û digot Gayî reşo te çi xwariye? em bi lêdanê dinehibandin.(Jîr Dilovan: Kek Arjen, diz min bernade, Diyarname.com, 10/2007).
: nehibandî, nehibîner
nehik 1. neh tiştên bi hev re (navdêr) neh tiştên pêkve ango pevre ango li gel hev.
Herwiha: nehkBinere.
Herwiha: kitik, cotik , sêtik , çarik , pêncik , şeşik , heftik , heştik , nehik , dehik.
Bide ber: nehek, nehêk, neh-yek, nehgoşe, nehkuj.
ji: neh + -ik.
: nehikane, nehikî 2. libên hûrik yên hin riwekan. Binêre; nok
nehikane (rengdêr) bi awayekî nehik.
ji: nehik + -ane
nehikî (navdêr, mê) rewşa nehikbûnê.
ji: nehik + -î
nehîlet Bela,lanet.Nehîletek bi me ve geriya em nizanin çi ye.Ev çi nehîlet e hat serê me.
nehilweşandî ava, avakirî, çêkirî, dirist, birêk, birêkûpêk, lidar, çalak liserxwe, ne kavil, ne xirabe, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî.
ji: ne- +hil +weşandî
nehîn (rengdêr) (Binihêre:) nehînî
nehincirandî (navdêr, mê) nepelaxtî, nepelçiqandî, nemerixandî.
ji: ne- +hincirand +-î
nehînîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nehînî
nehînîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nehînî kirin
nehîniyane (rengdêr) bi awayekî nihênî.
ji: nihênî + -ane
nehişbar (rengdêr) nehestiyarbar, bêqam hûr.
ji: ne- +hiş +-bar
nehişbarkî (navdêr, mê) bi nehişbarî.
ji: nehişbar +-kî
nehişdar (rengdêr) bêci, nejîrbêjî.
ji: ne- +hiş +-dar
nehişdarîkî (navdêr, mê) bi nehestiyarî, bi nehişdarî, nehestiyarîkî nehestiyarîtî.
ji: ne- +hişdarî +-kî
nehişî 1. jixweveçûyî 2. benckirî 3. dîn
Wate Ji birçîbûnê debarnekirin.di nav hevokê de:çewa nan dît Wek nehişiyan xwe dadayê.
nehişî bûn 1. ji xwe ve çûn 2. tevizîn 3. dîn bûn
nehişkar (navdêr, mê) nejîrbêj, nejîr.
ji: ne- +hiş +-kar
nehişkarîtî (navdêr, mê) nejîrbêjîtî.
ji: nehişkar +-îtî
nehîştî (navdêr, mê) rêlibergirtî.
ji: ne- +hîş +-tî
nehiştî (navdêr, mê) bêbal, bêdehn, bêdîqet.
ji: ne- +hiş +-tî
nehiştîbûn (navdêr, mê) bêdêhnî, bêdîqetî.
ji: nehiştî +bûn
nehişyar (navdêr, mê) neparastî, vekirî.
ji: ne- +hiş +-yar
nehişyarî (navdêr, mê) newuryayî.
ji: ne- +hiş +-yarî
nehişyarkî (navdêr, mê) bi nehişyarî.
ji: nehişyar +-kî
nehît (navdêr)
nehizî (navdêr, mê) xwîntehlî, xwînsarî, neşîrînî, rûsarî, cirnexweşikî, şermezarî, fedîkarî, şermokî, mehcûbiyet, cirnexweşî, xwînneşîrînî.
ji: ne- +hiz +-î
nehmandin/dinehmîne/binehmîne li pêşberî yekî tiştek xwarin û jê nedan wî
nehmilyon hijmara 9000 000
nehperoşk (navdêr) pençe
nehr (navdêr, nêr) çem, robar, ro.
Herwiha: nehir.
ji wêjeyê: Her yek ji newal û koh û deştan.Reh subhetê goşiyê beheştan.Her rewde riyad xuld ekber.Her çeşme ji eyn ab kewser. Her koh ji rengê Tûrê Mûsa.Ji enwar tecelliyê tepîsa.Her nehr ji rengê ejdeha bû. Her sebze, bi muicîzan esa bû.Her dar ji feydê nûbuharî.Têk şuile dida ji nûr barî. Her gul ji mîsalî ateşê Tûr. Yek meşele bê qusûr û nor.Her murx seher bi xwe kelîmek. Her totî û qumriyek nedîmek... Her nexil neda kunende her gah.Teşbîh şecer digo: Ena Ellah. Xergoş û xezal û gur û ahû.(Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, 1695).
ji: ji erebî نهر. Agahdarî: •di zimanê rojane û nivîsa nûjen de nayê bikarhanîn tenê di helbestên klasîk de heye.
nehs 1. kone 2. şûm 3. qeşmer
(rengdêr) şûm, neqet, nejîqurt, destmatî, ne vehewiyayî, ne tebitî, ne aram, ne rehet, ne hêmin, kesa/ê karên xirab dike yan li cihê xwe nasekine (bi taybetî zarrok).
Bikaranîn: Lêker: nehs bûn, nehs kirin. Navdêr: nehsbûn, nehskirin Rengdêr: nehsbûyî, nehskirî.
Herwiha: nehis.
Bide ber: necis.
: nehsî, nehsîtî, nehistî
nehs bûn 1. kone bûn 2. şûm bûn 3. qeşmer bûn
(lêker)(Binihêre:) nehs
nehs kirin 1. rû dan 2. şûm hîn kirin
(lêker)(Binihêre:) nehs
nehsbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nehs
nehsbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nehs
nehsed hijmara 900
nehşem roja ku dê tu carî neyê
nehsî 1. konetî 2. şûmtî 3. qeşmerî
(navdêr, mê) rewşa nehsbûnê, netebtî, şûmî, nerehetî, şaqizî, tûletî, tolazî, netutî.
ji: nehs + -î.
Bikaranîn: Lêker: nehsî bûn, nehsî kirin. Navdêr: nehsîbûn, nehsîkirin
nehsî bûn (lêker)(Binihêre:) nehsî
nehsî kirin (lêker)(Binihêre:) nehsî
nehsîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nehsî
nehsîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nehsî
nehskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nehs kirin
nehskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nehs
nehû bûn (lêker) mehû bûn.
ji: ne- +hû + bûn
nehunerwer (navdêr, mê) bêhuner, necergebez, nedestbikêr, bêmeheret.
ji: ne- +huner +-wer
nehunerwerî (navdêr, mê) bêkêrî, necerbezî, destpelixî, nebikêrhatî, nejêhatîbûn, neostatî, neşanpazî, nemahirî, necergebezî, bêmeheretî.
ji: ne- +huner +-werî
nehûr nerast, şêlî.
ji: ne- +
nehûrî (navdêr, mê) nerastî.
ji: ne- +hûr +-î
nehûrîkî (navdêr, mê) nerastekî.
ji: nehûrî +-kî
nehwed (hejmar)(Binihêre:) not
nehwet (hejmar)(Binihêre:) not
nehwirandin/dinehwirîne/binehwirîne 1. miremir kirin 2. bildebild kirin
neilmî (navdêr, mê) nezanistî.
ji: ne- +ilm +-î
neilmîbûn (navdêr, mê) nezanistîbûn.
ji: neilmî +bûn
neînin (lêker) ji anîn yan înan: Ti tiştên zêde li gel xwe neînin..
Herwiha: (devokî) neynin, nehênin, nehînin. Bi soranî: nehênin.
Dijwate: bînin, nebin Yekjimar, neîne.
Têkildar: neînim, neînî, neîne(em) neînîn (devokî)Demên din, naînin, neanîn, neanîne, neanîbûn
neîradî (navdêr, mê) derî vînî, nevînî, bêhemdî, ji bêhemdî.
ji: ne- +îrad +-î
neîş hoker ewqas pirr, werê pirr, pirr û pirr tu neîş xerabî law!
neîzahbar (rengdêr) neravenbar.
ji: ne- +îzah +-bar
neîzbatbar (rengdêr) nayê îzbatkirin.
ji: ne- +îzbat +-bar
nejdar (rengdêr) tendurist, bijûn, bijûndar, xweş, nojdar, saxlem, berdar, bêrdar, feyîzdar, biber, hilberdar, birişt, astem, bihasil.
ji: ne- +j +-dar
nejê neasayî, nasayî, nawêze, nerêk, bêrêz, kit, seyr, gêre, beloq, tek, awêze, ecêb, pesarî, berzeq.
ji: ne- +
nejêhatî (rengdêr) (Binihêre:) nejê
nejidil sexte, bêdil, nebidil, sar, nesamîmî, nedilgerm, zahirî.
ji: ne- +
nejidilbûn (navdêr, mê) nejidilûcan, nesamîmî.
ji: ne- +jidil +bûn
nejidilbûnî (navdêr, mê) nejidilûcanîtî, nenaxî, nesamîmîtî.
ji: ne- +jidil +-bûnî
nejidilî (navdêr, mê) nesamîmîtî.
ji: ne- +jidil +-î
nejîqurt (rengdêr) şûm, neqet, destmatî, ne vehewiyayî, ne tebitî, ne aram, ne rehet, ne hêmin, kesa/ê karên xirab dike yan li cihê xwe nasekine, nehs.
Herwiha: necîqurt.
ji: ne- + jîqurt?.
: nejîqurtî
nejîqurtî (navdêr, mê) rewşa nejîqurtbûnê.
ji: nejîqurt + -î
nejîrbêjî (navdêr, mê) nerêkî, bêci, nehişdar.
ji: ne- +jîr +-bêjî
nejîrî (navdêr, mê) biqisûrî, bikêmasî, nejêhatî, nejêhatîbûn, tewşî, destpelixî.
ji: ne- +jîr +-î
nek (hoker) ne ku.
Bikaranîn: Bi taybetî soranî, herwiha hin devokên kurmancîAfrîkanî (navdêr) patik, paşstuHolendî (navdêr) patik, paşstu
nekafî (navdêr, mê) nebes, neehîl.
ji: ne- +kaf +-î
nekafîbûn (navdêr, mê) bêehliyet, nebesbûn.
ji: nekafî +bûn
nekafîbûnî (navdêr, mê) bêehliyetî, nebesbûnî.
ji: nekafî +-bûnî
nekafîtî (navdêr, mê) neehîlbûn.
ji: ne- +kaf +-îtî
nekamî (navdêr, mê) hoveber, ibtidai, primitif.
ji: ne- +kam +-î
nekamil (rengdêr) bikêmasî, netemam
nekamilî (navdêr, mê) êb, kêmasî, qisûr, netemamî, tine
nekan (rengdêr) bêşiyan, bêtaqet, bêzever, neşê, nekar
nekar (rengdêr) bêşiyan, bêtaqet, bêzever, neşê, nekan
nekara bêdesthilat.
ji: ne- +
nekarbar (rengdêr) bêkarbar.
ji: nekar +-bar
nekarbidest bêraye, bêselehiyet.
ji: ne- +
nekardarkirî (rengdêr) nearastekirî.
ji: nekar +-dar +kirî
nekarîger (navdêr, mê) bêbandor, neneçalak, tebatî, neaktîv, bêtesîr, neefektîv.
ji: ne- +karî +-ger
nekarîgerîkî (navdêr, mê) bi nekarîgerî.
ji: ne- +karîgerî +-kî
nekarîgerkî (navdêr, mê) bi sistî, bi nekarîgerî, sistîki.
ji: nekarîger +-kî
nekarîn (lêker) nikarîn, neşiyan, netiwanîn.
Bikaranîn: Lêker: nekarîn xwarin. Navdêr: nekarînxwarin
nekarîn derkevin nav meriyan (biwêj) di bin tawaneke fedîkar de bûn. pişti wê bûyerê, nûman nikaribû derkeve nav meriyan.
nekarîn peyivîn (lêker) afazî.
ji: nekarîn + peyivîn
nekarîn xwarin (lêker)(Binihêre:) nekarîn
nekarînxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) nekarîn
nekartêker (navdêr, mê) bêbandor.
ji: ne- +kartê +-ker
nekavil ava, avakirî, çêkirî, dirist, birêk, birêkûpêk, lidar, çalak liserxwe, ne xirabe, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî.
ji: ne- +
neke (lêker) ji kirin.
Dijwate: bike.
Têkildar: nekim, nekî, nekin, (devokî) nekit, neket , nekitin, biketin , (devokî) nekeyn(devokî) nekînDemên din, nake, nekir, nekiriye, nekiribû
nekêfkar (navdêr, mê) nelêzok, bêkapris.
ji: ne- +kêf +-kar
nekêfker (navdêr, mê) nekêfxweşker, neşadker, neligordil.
ji: ne- +kêf +-ker
nekêfxweş (navdêr, mê) nedilxweş, nexweşhal, nerazî, nevîn, nexoşnûd, neşên, neşeng, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, bêkêf, nedilgeş.
ji: ne- +kêf +-xweş
nekêfxweşî (navdêr, mê) nevînî, nedilxweşî, nexweşhalî, nerazîtî, dilmanî, nexoşnûdî, dilgirî, sûketîbûn, neşênî, neşengî.
ji: ne- +kêfxweş +-î
nekêfxweşker (navdêr, mê) neşadker, nekêfker, neligordil.
ji: nekêfxweş +-ker
nekehîkirî (navdêr, mê) kûvî, seyê kûvî.
ji: nek +-ehî +kirî
nekelandî (rengdêr) xav, neqelandî
nekêlayî (navdêr, mê) neçandî, beyar, nebaşkirî, neçakkirî, ne avakirî.
ji: ne- +kêl +-ayî
nekelî nepijî
(navdêr, mê) xav, nebirajtî.
ji: ne- +kel +-î
nekêm bêkêmasî, bêkêmanî, bêkêmayî, temam, tam, tewaw, tev, bitûn, gişt, gî.
ji: ne- +
nekêmî (navdêr, mê) nenoqsanî.
ji: ne- +kêm +-î
nekemilî (rengdêr) prîmîtîv, pêşneketî, paşvemayî, sade, hoveber.
Bikaranîn: Navdêr: nekemilîbûn
nekemilîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nekemilî
nekemper (navdêr, mê) nayê hevberkirin.
ji: ne- +kemp +-er
nekêr (rengdêr) bêkêr, bêwec, bêmifa, bêqezenc, bêfêde, bêkelk, bêfeyde, bêxêr, kêrnehatîhatî, bikêrnehatî, nebikêrhatî, kêrnehatî
neker (rengdêr) mirovê çi karan jibo xwe ne ke, kêrnehatî, tembel, pend, :nekero dilkesero kerewo xwerewoang, :mirovê rêncber herdem berhemdar û serferaze
neker/nekir 1. kesê ku ji xwe re tu karî nake; noker 2. teral *nekero/nekiro dilkesero, kerewo/kiriyo xwerewo/xweriyo”
nekêrî (navdêr, mê) nedegelî, nedûrendîşî, bêbesîretî.
ji: nek +-êrî
nekero, dil kesero (biwêj) yê ku daxwaza dilê xwe ya herî girîng neyîne cih, ew yek di dil de dibe derd. nekero, dil kesero. ji dest bihata ew qasî pê şirîn nedibû.
nekes bêkesayet
nekêşandî (navdêr, mê) nekişandî, newezinandî.
ji: ne- +kêşand +-î
nekesayetî (navdêr, mê) nekesîtî.
ji: ne- +kesaye +-tî
nekêşbar (rengdêr) nekêşanbar.
ji: ne- +kêş +-bar
nekêşbarî (navdêr, mê) nekêşanbarî.
ji: ne- +kêşbar +-î
nekêşbarkî (navdêr, mê) bi nekêşbarî.
ji: ne- +kêşbar +-kî
nekêşî (navdêr, mê) bêzemkêşî.
ji: ne +-kêşî
nekesî (navdêr, mê) nemerdî.
ji: nek +-esî
neketin bin dergê tengiyê (biwêj) neketin rewşa xerab. ew hê neketiye bin dergê tengiyê.
neketin rezê bavê tu kesî (biwêj) ziyan nedana tu kesî. ma lawê min ketiye reze bavê ke?
neketin ser e (yekî) (biwêj) tênegihîştin. ez wê baş nas dikim, di wê derbarê de tu çi bibêjî, itakeve serê wê.
nekevn nû.
ji: ne- +
nekewîkirî (navdêr, mê) netivandî, bêûtî, neûtîkirî, ûtînekirî.
ji: neke +-wî +kirî
nekî (lêker) ji kirin.
Herwiha: nekey (devokî) , nekê (devokî).
Dijwate: bikî.
Têkildar: nekim, neke, nekin, (devokî) nekit, neket , nekitin, neketin , (devokî) bikeyn(devokî) nekînDemên din, nakî, nekirî, nekiriyî, nekiribûyî
nekider ziqqim.Nekiderê bixwe.
nekifş ne diyar, bi esrar, bi mieme, ne eyan, ne zelal, şêlû, ne aşkeretî, ne aşkere, nediyar, tarî, nexuyan, neeyan, nexuya, tevlihev, bêserûber, ne eyan.
ji: ne- +
nekifşî (navdêr, mê) zenûnî, nediyarî.
ji: ne- +kifş +-î
nekifşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nekifş kirin
nekim (lêker) ji kirin.
Herwiha: nekem (devokî).
Dijwate: bikim.
Têkildar: nekî, neke, nekin, nekeyn (devokî)Demên din, nakim, nekirim, nekirime, nekiribûm
nekin (lêker) ji kirinyekemyekjimarneyînî.
Herwiha: nekenyekemyekjimarneyînî (devokîyekemyekjimarneyînî).
Dijwate: bikinyekemyekjimarneyînî.
Têkildar: nekimyekemyekjimarneyînî, nekeyekemyekjimarneyînî, nekîyekemyekjimarneyînî, (devokîyekemyekjimarneyînî) nekityekemyekjimarneyînî, neketyekemyekjimarneyînî , nekitinyekemyekjimarneyînî, neketinyekemyekjimarneyînî , (devokîyekemyekjimarneyînî) nekeynyekemyekjimarneyînî(devokîyekemyekjimarneyînî) nekînyekemyekjimarneyînîDemên din, nakîyekemyekjimarneyînî, nekirîyekemyekjimarneyînî, nekiriyîyekemyekjimarneyînî, nekiribûyîyekemyekjimarneyînî en:nekinyekemyekjimarneyînî
nekirar cûhinînkar.
ji: ne- +
nekirdarbar (rengdêr) neniwandinbar.
ji: ne- +kirdar +-bar
nekirdarî (navdêr, mê) eflatonî, navekî, dîtaneyî.
ji: ne- +kir +-darî
nekirêt nepîs.
ji: ne- +
nekirêtkirî (rengdêr) nepîskirî, wêne.
ji: nekirêt +kirî
nekirî (rengdêr) vegerandî, redkirî, neqayilkirî
nekirin (lêker)(navdêr, mê) dijwateya kirin.
Têkildar: nake, naken (devokî), nakeyn (devokî), nakê (devokî), nakim, nakin, nakî, nakîn (devokî), neke, neken (devokî), nekê (devokî), nedikim, nedikî, nedikir, nedikire, nekim, nekî, nekir, nekire, nekirime, nekiriye, nekirine, nekirîne, meke, mekî, mekin, nekirî.
ji: ne- + kirin
nekişandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nekişandin
nekişandin (Binihêre:) ne
nekitêbî (navdêr, mê) nekitêbxwaz.
ji: ne- +kitêb +-î
nekitêbxwaz (navdêr, mê) nekitêbî.
ji: ne- +kitêb +-xwaz
nekoçer (navdêr, mê) nişteçî, niştiman, têrrûniştin.
ji: ne- +koç +-er
nekolayî (navdêr, mê) nekûrikkîrî.
ji: ne- +kol +-ayî
nekrofîl (navdêr) bengînê termên mirî, nexweşê/a nekrofîliyê.
Bide ber: nekrolog.
ji: Ji yewnaniya kevn νεκρός (term, mirî) + φιλία (-fîlî).
: nekrofîlî
nekrofîlî (navdêr, mê) hezkirina ji termên mirî, nexweşiyek e ku nesaxên wê pirr ji termên miriyan hez dikin.
Bide ber: nekrolojî.
ji: Ji nekrofîl + -î yan ji yewnaniya kevn νεκρός (term, mirî) + φιλία (-fîlî)
neks 1. hilm û nefes 2. parxan 3. nexweşiyek e
(navdêr, mê) valahîya nava parxwanan û kulîmekê, ciyê gurçikan
neks çikîn bêhn çikîn
nektar (navdêr, mê) hingivînê gulan, şerbet, vexwarina xweş û bitam yan saxlem, ( mîtolojiya yûnanî) vexwarina xwedayan ya nemirker.
ji wêjeyê: Demeter wek Xwedayekî şîr didê û wî bi nektar û ambrosîayê xweyî dike.
nekun bêqul, bêqulik, bêkun, nequl.
ji: ne- +
nekunkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nekun kirin
nekûr rûbarî, sûretî, li ser.
ji: ne- +
nekurt dirêj, ne kin.
ji: ne- +
nekuşpene nequre, nefsbiçûk, bêsazî, bêdamezrawe, bêxirêf.
ji: ne- +
nelaw bêtam, teng, gelho.
ji: ne- +
nelazim ne hewce, avitî, çekirî, tiştê nehewce, nepêwîstfnehewce, zêde, negerek, nehewce, abes.
ji: ne- +
nelazimî (navdêr, mê) nepêwîstî, nehewcetî.
ji: ne- +lazim +-î
nelê 1. netêw, netê, hew 2. lênehatî
(rengdêr) di leyistikê de carek nebûnê.vê carê gola me nelê ye..
ji: ne + lê (li+wê/wî), Tr.: ??aykırı, ??uymaz
nelê bûn (lêker) netê bûn.
ji: nelê + bûn
nelê kirin (lêker) nêtê kirin.
ji: nelê + kirin
nelêbûn (navdêr, mê) netêbûn.
ji: nelê +bûn
nelêhatî (rengdêr) ne rewa, rezîlane, bi riswayî, neminasib, neminsaib.
ji: nelê +hatî
nelêkdayî (navdêr, mê) nepêkhatî, neamade.
ji: nelê +-k +dayî
nelêm (navdêr, mê) tepe, gaz, kepez, til, bêlan, tilm, qop, gird, girik, keloşk.
ji: ne- +lê +m
neleq bi îstîkrar, sabît, bêliv, leq nabe, ne sist.
ji: ne- +
neleşî (navdêr, mê) nemadeyî.
ji: ne- +leş +-î
nelêtî (navdêr, mê) dijraberî, dijberî, muxayirî, berxwedan, nelirêtî, nakokî, zidî.
ji: ne- +lê +tî
nelewend kirêt, nexoş, neşepal, neciwanpûş, nikor, bêrûmet.
ji: ne- +
nelewendî (navdêr, mê) neterpûşî, neşepalî.
ji: ne- +lewend +-î
nelewitî (navdêr, mê) bêkêmasî, bêqûsur, kirêtnebûyî.
ji: ne- +lew +-itî
nelêzok (navdêr, mê) nekêfkar, bêkapris.
ji: ne- +lêz +-ok
nelibar (rengdêr) ne munasîb, neguncan, nelirê, nepêketî, nebihingam, nemunasîb, nelihev.
ji: ne- +li +-bar
nelibarbûn (navdêr, mê) bêtansi yon, bêhêrsdarî (mec).
ji: nelibar +bûn
nelibarî (navdêr, mê) lihevnekirin.
ji: nelibar +-î
neliber (navdêr, mê) kirp, nişkî.
ji: ne- +li +-ber
neliberbûyî (rengdêr) nehîvîkirî.
ji: neliber +bûyî
nelicih (rengdêr) nerewa, neminasib, şaş, nelirê.
ji: ne- +
nelicihtî (navdêr, mê) pêneketî bûn, şikestekî.
ji: nelicih +-tî
nelihev (rengdêr) çors, qurre, bênezaket, nelirê, hov, dirrinde, bêteşe.
Bikaranîn: Navdêr: nelihevbûn Rengdêr: nelihevketî, nelihevkirî
nelihevbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nelihev
nelihevhatî (rengdêr) nehevkirî.
ji: nelihev +hatî
nelihevî (navdêr, mê) kêşe, nakokî, dubendî, arîşe, pirsgirêk, problem
nelihevîtî (navdêr, mê) bêpîrî.
ji: nelihev +-îtî
nelihevketî (rengdêr) (Binihêre:) nelihev
nelihevkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nelihev kirin
nelikar (navdêr, mê) aware, betal.
ji: ne- +li +-kar
nelirê (rengdêr) ne dirist, ne maqûl, dererê.
ji wêjeyê: Baş e, li Kurdistanê serbestiya keç û xortan tune ye; bar, pavyon, dîskotek û kerxane tune ne; wek berê rêyên li çol û çepelan jî nema ne ko xort îhtiyacên xwe temîn bikin; gava destdirêjiyeke nelirê jî dikin, ew ji meseleya namûsê tên kuştin (çi kur û çi jî keç be), êêêêê? bila ev xort çi bikin? Bila li kîjan dîwarî qerase bikin?(Enwer Karahan: Fihûşa resmî ji ya bi dizî çêtir e, Nefel.com, 3/2008).
ji: ne- + lirê ji ne- + li + rê.
Bikaranîn: Lêker: nelirê bûn, nelirê kirin. Navdêr: nelirêbûn, nelirêkirin Rengdêr: nelirêbûyî, nelirêkirî
nelirê bûn (lêker)(Binihêre:) nelirê
nelirê kirin (lêker)(Binihêre:) nelirê
nelirêbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nelirê
nelirêbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nelirê
nelirêkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nelirê kirin
nelirêkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nelirê
nelirêtî (rengdêr) bêrêtî.
Bikaranîn: Lêker: nelirêtî kirin. Navdêr: nelirêtîkirin
nelirêtî kirin (lêker)(Binihêre:) nelirêtî
nelirêtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nelirêtî
nelirêyane (rengdêr) bi awayekî nelirê.
ji: nelirê + ane
nelirêyî (navdêr, mê) neexlaqî, xerabûn, fesad, bêexlaqî, bêfedî, bêar.
ji: nelirê +-yî
neliv (rengdêr) rawestî, sekinî, bêlebat, sekinandî, tişta/ê ku nalive, bêliv, rawestandî.
Herwiha: bêliv.
ji: ne- + liv
nelivek (navdêr, mê) nelivekbar.
ji: neliv +-ek
nelivekbar (rengdêr) nelivek.
ji: ne- +livek +-bar
nelivekbarîtî (navdêr, mê) nelivekîtî, nelivînbarîtî.
ji: nelivekbar +-îtî
nelivekîtî (navdêr, mê) nelivekbarîtî.
ji: ne- +livek +-îtî
nelivîn (lêker)(navdêr, mê) xetimîn, asteng bûn
nelivînbar (rengdêr) nelivekbar, nelivek.
ji: nelivîn +-bar
nelivînbarîtî (navdêr, mê) nelivekbarîtî, nelivekîtî.
ji: nelivînbar +-îtî
nelivînbarkî (navdêr, mê) bi nelivinbarî.
ji: nelivînbar +-kî
nelivkî (navdêr, mê) nezindîbûn.
ji: neliv +-kî
nelixwe mendehoş, nelihev, bêşiûr, bêhiş, sersem, hişneliserî, şaşbûyî, şaşmayî, gêj, sergêj, sersam
nem 1. şilî (navdêr, mê) hêm, ritubat, şilî, rewek, rewa, (bi taybetî ya dîwaran di hindirrê avahiyan ve).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌م.
Bide ber: nêm. Binêre
Herwiha: nem-.
ji: Ji Proto-hindûewropî nebʰ- (mij; ewr; şilî), hevreha farisî نم (nem: şilî), pehlewî nem, avestayî nemb-, neb-, sanskrîtî नभस् (nebhes) (şilî), latînî nebula (ewr, mij, şilî), hîtîtî nêpis (esman), rusî небо (nêbo: hewa, esman)....
: bênem bênemî binem nemdar nemdarî nemdêr nemdêrî nemî
nem- (soranî) min ne-: nemkird (min nekir), nemdezanî (min nedizanî)Nêzîk, nam-.
Têkildar: net-, ney-, neman-, netan-, neyan-.
Bide ber: nem.
: nemde-
nema 1. qet, qe 2. ji wir bi şun de, êdî
(lêker) dema borî ji lêkera neman: Av nema. (Av êdî nemaye.), (devokî) na-, ne-: Ez nema dikarim herrim. (Ez neşêm biçim.) Ew nema êdî diçû dibistanê. (Ew êdî nediçû xwendingehê.).
Herwiha: nama.
Bide ber: name
nema dikare ji vir şûn de nikare, hew dikare
nemabûnî (navdêr, mê) hêztêdenemabûn, jihalketîbûn, jipertavketîbûn.
ji: nema +-bûnî
nemadekirin (navdêr, mê) nemayekirin.
ji: ne- +made +kirin
nemadeyî (navdêr, mê) neleşî.
ji: ne- +made +-yî
nemafbar (rengdêr) nejêhatintîbar, nejêhatî, nehêja.
ji: ne- +maf +-bar
nemahir bêkêr, nebikêr, necerbez nehunerwer, nekêrhatî, nejêhatî, neosta, neşanpaz.
ji: ne- +
nemahirî (navdêr, mê) bêkêrî, necerbezî, nehunerwerî, destpelixî, nebikêrhatî, nejêhatîbûn, neostatî, neşanpazî, necergebezî.
ji: ne- +mahir +-î
nemam 1. çiqilên daran ên ku ji bo çandinê hatine amadekirin 2. şivikên darîn ku dê bibine dar; şitil
(rengdêr) fesadker, fitneker, ajawekar
neman 1. helak bûn 2. têk çûn 3. çûn hatenehatê
(lêker)(navdêr, mê) xilas bûn, qedîn, bi dawî hatin: Me şekir nemabû. çûn, nesekinîn, ranewestîn: Ew li vê derê namîne. mirin, wefat kirin: Dêbavên wê nemane..
Herwiha: nemayin, nemayîn. Tewîn: Lêker: ne-mîn-.
Dijwate: man.
ji: ne- + man.
: nemayî, nemîn
neman- (soranî) me ne-: nemankird (me nekir), nemamdezanî (me nedizanî)Nêzîk, naman-.
Têkildar: nem-, net-, ney-, netan-, neyan-.
Bide ber: neman.
: nemande-
nemanbar (rengdêr) birhînbar, zehêbar.
ji: neman +-bar
nemanbarîtî (navdêr, mê) valakirinbarîtî, birhinbarîtî, zehêbarîtî, rizînbarîtî.
ji: nemanbar +-îtî
nemanedar (rengdêr) batil, nemaqûl, bemehne.
ji: ne- +mane +-dar
nemanîtî (navdêr, mê) nemînî, mirin, mirdin.
ji: neman +-îtî
nemankî (navdêr, mê) bi kujî, kujîkî.
ji: neman +-kî
nemantiqî (rengdêr) îrrasyonal, deraqil, bêaqilane, bêhişane, îllojîk
nemaqûl eletewş, derî exlaq, ne fehmbar, nayê aqilan, dûraqil, hetikî, herrimî, lewitî, heram, pîs, nebawerbar, dûraqil, batil, nemanedar, bemehne.
ji: ne- +
nemaqûlane (rengdêr) dûraqil, deraqil.
ji: ne- +maqûl +-ane
nemaye kirin (lêker) giyanî kirin.
ji: ne- +maye + kirin
nemayekirin (navdêr, mê) nemadekirin.
ji: ne- +maye +kirin
nemayî (rengdêr) xilasbûyî, tinebûyî, çûyî, borî, derbasbûyî, nedîtî, ecêb, sosret Medya Alman ew xist binê erdê û gotinên nemayî jê ra got Ji http://zinarexamo.blogspot.com.tr/2014/05/erdogan-li-almanya-seqizi.html.
ji: ne- + mayî
nemaze bi taybetî, xasma
(hoker) bi taybetî, xasme, xasen, xaseten, (ew) ji hemiyan zêdetir: Nemaze divê nivîskarên kurdî berhemên kurdî bixwînin. (Divê her kurd bi kurdî bixwîne lê ji hemiyan zêdetir divê nivîskar bixwînin.), nexasim
nemecbûrî (navdêr, mê) hilbijarî.
ji: ne- +mecbûr +-î
nemêjûyî (navdêr, mê) nedîrokî.
ji: ne- +mêjû +-yî
nemelaq nedurû.
ji: ne- +
nemelûm nayê zanîn.
ji: ne- +
nememnûn dilmayî, jênexweş, jê nerazî, bêzar, ne razî, kêfnexweş, nedilşad, dilnexweş, bêkêf, nerazî.
ji: ne- +
nememnûnî (navdêr, mê) kêfnexweşî, nedilşadî, dilnexweşî, sekala, neşadî, nebextiyarî, bedbextî.
ji: ne- +memnûn +-î
nemêr 1. şindokê mêran 2. mêrê ku endamê wî yê zayendî bi karê xwe ranabe; tirxes *“ê ku got û kir mêr e, ê ku got û nekir nemêr e, ê ku negot û kir şêr e”
(rengdêr) (navdêr, nêr) zelamê ku endamê wî yê zayendî naxebite, zelamê ku kîrê wî rep nabe û nikare bigê, newêrek, bêcesaret, tirsok, bêkulek, bizdok, behecok.
Bide ber: nemir.
ji: ne- + mêr.
Bikaranîn: Lêker: nemêr kirin. Navdêr: nemêrkirin Rengdêr: nemêrkirî.
: nemêrî, nemêrîtî, nemêrtî
nemêr kirin (lêker)(Binihêre:) nemêr
nemêrbûn (navdêr, mê) karnekirina hedamê nêr jibo guhnelî yê, ji mêrînî ketin
nemerd 1. bêbext 2. necamêr
(rengdêr) çirrûk, çikûd, çil, temah, ne merd, pîs, xirab, ne camêr, ne qenc.
ji: ne- + merd.
Bikaranîn: Lêker: nemerd bûn, nemerd kirin. Navdêr: nemerdbûn, nemerdkirin Rengdêr: nemerdbûyî, nemerdkirî.
: nemerdî, nemerdîtî, nemerdtî
nemerd bûn (lêker)(Binihêre:) nemerd
nemerd kirin (lêker)(Binihêre:) nemerd
nemerdane (rengdêr) bi awayekî nemerd, rezîlane, adiyane.
ji: nemerd + ane
nemerdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nemerd
nemerdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nemerd
nemerdî (navdêr, mê) rewşa nemerdbûnê, rezîlî, adîtî, nizmahî, nekesî, nerindî, neyarî, dijminatî, qerez, qebîhî, kirêtî, pîsî, qirêjî, tematî, çepelî, çirîkî.
ji: nemerd + -î
nemerdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nemerd kirin
nemerdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nemerd
nemêrî (navdêr, mê) repnebûna kîrî, tinebûna hêza perînê ya zelaman, (mêr) nekarîna gankirinê, nemêranî, newêrekî, tirsonekî, bizdonekî, bêcesaretî, tinebûna cesaretê.
Herwiha: nemêrîtî, nemêrtî.
ji: nemêr + -î yan ne- + mêrî.
Bikaranîn: Lêker: nemêrî kirin. Navdêr: nemêrîkirin Rengdêr: nemêrîkirî. Bi soranî: namêrdî
nemêrî kirin (lêker)(Binihêre:) nemêrî
nemêrîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nemêrî kirin
nemêrîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nemêrî
nemerivî (navdêr, mê) nemirovî, neînsanî, bêmurwetî.
ji: ne- +meriv +-î
nemerkeziyet (navdêr, mê) lamerkeziyet, nenavendîtî, bênavendîtî, desentralîzm, desantralîzasyon, herêmîtî, deverîtî
nemêrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nemêr kirin
nemêrkirin (navdêr) ji mêrînî xistin, :diktorî nexwe nemêr kir xesandin
nemeş moran, ximam.
ji: ne- +
nemeşî (navdêr, mê) ximamî, bimoran.
ji: ne- +meş +-î
nemeşrû ne rewa, nelirê, qedexe, yasax, memnû, heram, neqanûnî, qaçax, îlegal, derqanûnî, dijî qanûnan.
ji: ne- +
nemesûl neberpirs.
ji: ne- +
nemesûlî (navdêr, mê) neberpirsî, neberpirsyarî.
ji: ne- +mesûl +-î
nemetal nekan, nekanî.
ji: ne- +
nemetê xwedê ne ew e, ev e! (biwêj) a rasteqînî ne ew e, va ye ev e. erê. tu xwe, bi wê dixapînî, lê mêze bike, nemetê xwedê ne ew e, ev e. (bnr. çîrok) bere ji ber ku kar û bar zêde tune bû, binecîhi jî hindik bû. wê demê ne wekî niha bû. çandinî jî kêm bû. ji ber wê jî bi tay-betî kurdên serhedê gelekî dizî dikilin. li hêla îdirê mirovekî diz. towbe dike û dev jî diziyê berdide. diçe çarşiyê ji xwe re lizbiyeke dirêj jî dikhe û dest bi nimêj û taetê dike. jixwe wê demê tunebûn zêde bûye, roj bi roj he rewş xerabtir dibe. rojekê mêrik tê mal, lê mêze dike ku jina wî hevîrekî dike ku naşibe hêvîr. dibêje: jinik ev çi ye tu çedikî? jinik dibêje: hevire nane garis e. mêrik mêze dike ku tiştekî pir xerab tê xuyan. bîzê wî vediçe û dibêje: jinik hevrrê wisa qet dihe? ev çita hevîr e? ev tiştekî pir xiral) tê xuyan, em nikarin nanê vî hevîrî hixwin. jinik dibêje: mêrik estexfera xwe hine ev nemetê xwedê ye, tu çawa wisa dihêjî? wa ye der û cîran ji hirçînan dimirin ev nanê garis ji bi dest wan nakeve mêrik hema radibe tizbiya xwe ya dirêj dike rex û deriyê xwe û bi wî hevîrê teştê jî ser siwax dike û derdikeve diçe. nîvê şevê bi miyeke kok vedigere mala xwe. jin û zarokên wîrazayî bûne. mêrik di xaniyê tendûrê de miyê şerje dike, post dike, goştê wê hûr dike. di beroşeke mezin de goşt diqelîne, amade dike û bang dike jin û zarokên xwe. malbat tev wekî gurê birçî xwe digihînin goştê qeliyayî, bi tahmek bêhempa dixwin. mêrik dizivire ser jina xwe û jê re dibêje: jinik, mêze bike! nenîete xwedê ne ew e, ev e!
nemewcûdî (navdêr, mê) xaîbî, xaîbbûn, nehazirî, neamadeyî, hindayî, nediyarî, beşdarnebûn, xiyab, absans
nemî (navdêr, mê) rewşa nembûnê.
ji: nem + -î
nemihtemel nemimkûn.
ji: ne- +
nemijûl vala.
ji: ne- +
nemillîkirin (navdêr, mê) nexumalîkirin.
ji: ne- +millî +kirin
nemimkin ne gengaz.
ji: ne- +
nemimkûn kirin (lêker)(Binihêre:) nemimkûn
nemîna ne wekî, ji cidatir, berevajî, ne wek.
ji: ne- +
neminasib bêdeb, bêexlaqî, bêterbiye, lênehatî, nelicih, nexweş, nelirê, nerewa, nelêhatî, nexêr, bêexlaqî, neçê.
ji: ne- +
neminasibî (navdêr, mê) nelicihî.
ji: ne- +minasib +-î
neminêkar (navdêr, mê) bêdîl.
ji: ne- +minê +-kar
neminêkarane (rengdêr) bêdilane.
ji: ne- +minêkar +-ane
neminêkarî (navdêr, mê) bêdilî.
ji: ne- +minê +-karî
nemînî (navdêr, mê) mirin, mirdin.
ji: ne- +mîn +-î
nemiqate hişlênebûn, ballênebûyî, hişlênebûnî, ballênebûnî, bêbal, bêdêhn, bêidîqet, xemsar, bêfikir, fikirnekir.
ji: ne- +
nemir 1. mirovê ku xizmeteke mezin dike, navdar dibe û her çiqas dimire jî navê wî her sax li ser zimanê xelqê dimîne 2. hetahetayê, ebedî 3. bêpayan
(rengdêr) (navdêr) herzindî, herheyî, hersax, kesa/ê yan tişta/ê ku qet namire, kesa/ê ku ji ber xebata xwe piştî mirinê jî her têt bibîranîn: Celadet Bedirxan ronakbîrek nemir e. tişta/ê hêja yê ku her nirxdar dimîne: Mem û Zîn berhemek nemir ya wêjeya kurdî ye..
Bide ber: nemêr.
ji: ne- + mirin - -in.
Bikaranîn: Lêker: nemir bûn, nemir kirin. Navdêr: nemirbûn, nemirkirin Rengdêr: nemirbûyî, nemirkirî.
: nemirî, nemirîtî, nemirtî
nemir bûn (lêker)(Binihêre:) nemir
nemir kirin (lêker)(Binihêre:) nemir
nemir, heyfa te, tu mirî ji şûn ve kêfa te (biwêj) tu baş î lê lên tu li xwe mêze nekî kes talaşa te nake. hema ez a rast ji te re bibêjim nemir, heyfa te, tu mirî ji şûn ve kêfa te. (argo)
nemirbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nemir
nemirbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nemir
nemirî (navdêr, mê) nemirbûn, nemirin, ebedî, herheyî.
Herwiha: nemirîtî, nemirtî.
Dijwate: mirbarî.
ji: nemir + -î.
Bikaranîn: Lêker: nemirî kirin. Navdêr: nemirîkirin Rengdêr: nemirîkirî
nemirî kirin (lêker)(Binihêre:) nemirî
nemirîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nemirî kirin
nemirîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nemirî
nemirin (navdêr, mê) nemirî, nemirbûn, ebedî, herheyî
nemirkî (navdêr, mê) her, bi nemirî.
ji: nemir +-kî
nemirkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nemir kirin
nemirkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nemir
nemirov (rengdêr) hov, barbar, xirab, ne mirovperwer, ne mirovdost, ne qenc, ne camêr, wehşî, dirrinde.
ji: ne- + mirov.
: nemirovî
nemirovî (navdêr, mê) hovîtî, barbarî, xirabî, ne mirovperwerî, ne mirovdostî, ne qencî, wehşiyet, dijmirovî.
Herwiha: nemirovahî, nemirovatî, nemirovayî, nemirovîtî, nemirovtî.
ji: nemirov + -î
nemirovîkirin (navdêr, mê) têkdan (alkuhol).
ji: nemirovî +kirin
nemîş (navdêr, mê) nîgar, mirûç.
ji: nem +-îş
nemisogerî (navdêr, mê) nevebirî, newekatî, neessehî.
ji: ne- +miso +-gerî
nemnem hoker(navdêr) dengê xwarinê (bi taybetî xwarina bilezet), xwarina xweş.
Herwiha: namnam, nam-nam, nem-nem.
Bide ber: yamyam.
ji: nem + nem
nemodern ji modernî.
ji: ne- +
nemovik (navdêr, mê) lawaz, sist.
ji: ne- +mov +-ik
nempîv (navdêr, mê) hêmîpîv, rewapîv, kampîv, hîgrometre, hîg­rometre.
ji: nem +-pîv
nemrûd serenav, nêr, çiyayek e li parêzgeha Semsûrê (Adiyemanê) li Bakurê Kurdistanê, volkanek nivistî ye li nêzî Deryaçeya Wanê, li gor efsaneyan paşayek bû ku Birca Babîlê ava kir, (mecazî) pûtperist, xwedanenas.
Herwiha: Nemrût, Nimrûd
nemrût kirêt
nemrûtî kirêtî
nemsa Serenav,mê, Awistirya, Otrîş, welatek e li navenda Ewropayê û zimanê wî yê fermî elmanî ye û paytextê wê jî Viyena ye.
Herwiha: Nemse.
: nemsayî, nemsayîtî
nemuhîm bûn (lêker)(Binihêre:) nemuhîm
nenas 1. nezan, nebeled 2. kes yan tiştê ku mirovî berî niha nedîtiye; mechûl, biyan *“her cihê nenas, payê xwe bide xas xas”
(rengdêr) (navdêr) biyanî, xerîb, kesa/ê ku mirov nizane ka kî ye, tişta/ê ku mirov nizane ka çi ye, kesê ku ji aliye mirovan ve nayê nas kirin.
Herwiha: neniyas.
Dijwate: nas, bernas, naskirî.
ji: ne- + nas.
Bikaranîn: Lêker: nenas kirin. Navdêr: nenaskirin Rengdêr: nenaskirî.
: nenasî
nenas kirin (lêker)(Binihêre:) nenas
nenasbar (rengdêr) kesnezan, meçhul mat.
ji: nenas +-bar
nenasî (navdêr, mê) rewşa nenasbûnê, bênavî, giştî, tarîtî, cudahî, dûrî, şêlî, nenaskirin.
ji: nenas + -î
nenasîn (lêker)nenaskirin.
ji: nenas +-în
nenaskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nenas kirin
nenaskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nenas
nenavdar (rengdêr) bênavûdeng.
ji: ne- +nav +-dar
nenavendîtî (navdêr, mê) lamerkeziyet, bênavendîtî, nemerkeziyet, desentralîzm, desantralîzasyon, herêmîtî, deverîtî
nenavî (navdêr, mê) bênavî.
ji: ne- +nav +-î
nenavincî kirin (lêker) deverî kirin, guhaztin.
ji: ne- +navincî + kirin
nenavwer (navdêr, mê) bênavûdeng, beşuhret.
ji: ne- +nav +-wer
nenayab neçespandar.
ji: ne- +
nenazik (navdêr, mê) bênezaket.
ji: ne- +naz +-ik
nenazikî (navdêr, mê) qebatî, bênezaketî.
ji: ne- +nazi +-kî
neneçalak (navdêr, mê) nekarîger, bêbandor, tebatî, neaktîv, bêtesîr, neefektîv.
ji: ne- +neçala +-k
nenepenî kirin (lêker) eşkera, kirin, nenihênî kirin.
ji: ne- +nepenî + kirin
nener kirin (biwêj) fêl fiştik û dekbazî kirin. tu bi xwedê, serê me neneran nteke, em dizaniri rewş çi ye. nerm bûn der barê mijara ku nedipejirand de ber bi pejirandinê ve çûn. me şeş mirovan ew da hemberî xwe û got ancax nerm bu.
nenêrbar (rengdêr) razber, nedîtbar, muceret, abstrakt.
ji: ne- +nêr +-bar
nenêrbaran navê razber.
ji: ne- +
nenêrbaranî (navdêr, mê) razberî.
ji: ne- +nêrbaran +-î
nenerm req, nekêşanbar, nequtanbar.
ji: ne- +
nenetewehez (navdêr, mê) neneteweperwer.
ji: ne- +netewe +-hez
neneteweperwer (navdêr, mê) nenetewehez.
ji: ne- +netewe +-perwer
nenexweşokî (rengdêr) kip.
ji: ne- +nexweş +-okî
neng (navdêr, mê) ar, eyb, şerm, fedî, fihêt, tabû.
ji wêjeyê: Veke vê sefheyê pirr hîkmet û surr Dê bihî bê edeb ez nengê seda.(Şêx Nûreddînê Birîfkanî: Dengê seda, ji dîwana Zibanê Kurdî).
: bêneng bênengî bineng binengî nengî
nengî (navdêr, mê) rewşa nengbûnê.
ji: neng + -î
nengkî (navdêr, mê) bi bêbextî, bi nengî.
ji: neng +-kî
neniha hê ne.
ji: ne- +
nenihênî kirin (lêker) eşkera, kirin.
ji: ne- +nihênî + kirin
nenîk hestiyê nermik ê ku bi serê pêçiyan ve hêşîn dibe û piştî ku dirêj dibe tê birîn
nenîkbir alava ku pê nenîk tên qutkirin
nenimêjker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê nimêj dike.
ji: nenimêj + -ker
nenimêjkerî (navdêr, mê) rewşa nenimêjkerbûnê.
ji: nenimêjker + -î
nenivîsî (navdêr, mê) bênivîsîn.
ji: ne +-nivîsî
nenixamtî (rengdêr) serpas, neniximandî
neniximandî (rengdêr) serpas, nenixamtî
nenîzamî (navdêr, mê) nerêzikî.
ji: ne- +nîzam +-î
nenîzamîbûn (navdêr, mê) nerêzikîbûn.
ji: ne- +nîzamî +bûn
nenok jina ku zarokan nayine
(navdêr, mê) alifê vala, nezêk, nezok, warkor, xirş.
ji: nen +-ok
nenormal (rengdêr) neasayî, awarte, seyr, ecêb, xerîb, abnormal, ne normal.
ji wêjeyê: Lê nenormaliyek balkêş di vê bangê de heye: xwediyên wê mihawele, dîtin û pêşniyariyên kurdên ku wek wan nafikirin bêyî ku tu delîl û argumentan bidin, bi îftîra û tuhmetan wek piştgir û parçeyek ji vê siyaseta dewleta tirk a ”vebûna kurd” îtham dikin.(Mûrad Ciwan: Bangeke bêtalih, Netkurd.com, 9/2009).
ji: ne- + normal.
: nenormalane, nenormalî, nenormalîtî, nenormaltî
nenormalane (rengdêr) bi awayekî nenormal.
ji: nenormal + -ane
nenormalî (navdêr, mê) rewşa nenormalbûnê.
ji: nenormal + -î
nenûk (navdêr, mê) neynûk.
ji: ne- +nû +-k
neolojîzm (navdêr, mê) peyvên nûçêkirî: Peyva nûçe neolojîzmek e..
ji: ji frensî yan ji inglizî neologism
nep neperûçk, neprûk.
ji: ne- +
nep kirin (lêker)(Binihêre:) nep
nepak 1. neçê 2. qirêjok
(rengdêr) pîs, qirêj, ne pak, ne paqij, genî, qilêr, gemar.
ji: ne- + pak.
Bikaranîn: Lêker: nepak bûn, nepak kirin. Navdêr: nepakbûn, nepakkirin Rengdêr: nepakbûyî, nepakkirî.
: nepakî, nepakîtî, nepaktî
nepak bûn (lêker)(Binihêre:) nepak
nepak kirin (lêker)(Binihêre:) nepak
nepakane (rengdêr) bi awayekî nepak.
ji: nepak + ane
nepakbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nepak
nepakbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nepak
nepakî (navdêr, mê) rewşa nepakbûnê, neçêtî, netûyî, fenatî, bedîtî, qirêj, pîsî, gemar.
ji: nepak + -î.
Bikaranîn: Lêker: nepakî kirin. Navdêr: nepakîkirin
nepakî kirin (lêker)(Binihêre:) nepakî
nepakîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nepakî
nepakkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nepak kirin
nepakkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nepak
nepal Serenav,mê, welatek e li navenda Asyayê.
: nepalî
nepalî 1. ji welatê Maltayê (navdêr, mê) zimanê Nepalê(navdêr) welatiya/ê Nepalê, her tişta/ê Nepalê, gelê wê yan zimanê wê
nepandî (rengdêr) veşartî, veşarî, gom, xef, verakirî, xerpişandî, xirxirpandî, veşirtî.
ji: nepand +-î
nepandin (lêker)veşartin, nepenî kirin, xefkirin, nûsikandin, verakirin, gomkirin, vera kirin, xef kirin, xirxipandin, xerpişandin, nepkirin, neperûçkirin, nep kirin, neperûç kirin.
ji: ne- +p +-andin
nepaqij (rengdêr) nepak.
Bikaranîn: Rengdêr: nepaqijkirî
nepaqijkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nepaqij kirin
neparastî (navdêr, mê) nehişyar, vekirî, nehaydar.
ji: ne- +paras +-tî
neparastin (navdêr, mê) bêparastin hêlan.
ji: ne- +paras +-tin
neparêzkerî (navdêr, mê) eşkerayî.
ji: ne- +parêz +-kerî
nepartîgir (navdêr, mê) nealgir.
ji: ne- +partî +-gir
nepax tifika hesinkeran
nixaf, pifik, kûre.
ji: ne- +
nepaxer (navdêr, mê) pifikkêş.
ji: ne- +pax +-er
nepaxerî (navdêr, mê) pifikkêşî, nixafkerî.
ji: nepaxer +-î
nepayedar (rengdêr) nehêja.
ji: ne- +paye +-dar
nepayî çaverênekirî, zû, guman nabe, omîdnekirî, hêvînekirî, gumannekirî, bêxeber, jinişkave, zûzûka
nepayîdarî neberdewamî
nepayîn (navdêr, mê) libendêneman, hêvînekirin, bendewarî nekirin.
ji: ne- +pay +-în
nepêgir (navdêr, mê) bêpêwendî.
ji: ne- +pê +gir
nepejirandin (navdêr, mê) îdane, rûreşkirin, şermezarkirin, protestokirin, mehkûmkirin, qebûlnekirin
nepejnker (navdêr, mê) nebihîzyar, hisnegir, nehesas.
ji: ne- +pejn +-ker
nepejnkerî (navdêr, mê) nehestyarî, hisnegirî, bêhesasî.
ji: ne- +pejn +-kerî
nepêkan (navdêr, mê) negengaz, bêîmkan, nemimkûn.
ji: ne- +pê +kan
nepêkan bûn (lêker) negengaz bûn, bêîmkan bûn.
ji: nepêkan + bûn
nepêkanbûn (navdêr, mê) negengazbûn, bêîmkanbûn.
ji: nepêkan +bûn
nepen 1. veşartî 2. nehên 3. nexuya
nependî (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nependîtî (navdêr, mê) veşaritî, xefîtî.
ji: ne- +pend +-îtî
nepênî (navdêr, mê) bi dizî, nehênî.
ji: ne- +pê +nî
nepenî 1. xwedîraz 2. nehênî *berf di nepeniyan de, pere ba pintiyan dimîne”
(rengdêr) nehînî, veşartî, raz, sir, dizîkî, ne diyar, ne xuya, ne eşkere, ne berçav, razber, sirrî, nihênî, surr.
Herwiha: nependî.
Bikaranîn: Lêker: nepenî bûn, nepenî kirin. Navdêr: nepenîbûn, nepenîkirin Rengdêr: nepenîbûyî, nepenîkirî.
ji: ne- + penî.
: nepenîtî
nepenî bûn (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nepenî girtin (lêker) veşartin, nehên girtin.
ji: nepenî + girtin
nepenî kirin (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nepenîbar (rengdêr) tepeserbar, nihênbar.
ji: nepenî +-bar
nepenîbûn (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nepenîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nepenîgirtin (navdêr, mê) veşartin, nehêngirtin.
ji: nepenî +girtin
nepenîkî (navdêr, mê) bi veşartinî, nihênî, bi nihênî, nepenî, razgirkî.
ji: nepenî +-kî
nepenîkirî (rengdêr) (Binihêre:) nepenî
nepenîtî (navdêr, mê) rewşa nepenîbûnê, şaşî, fêlbazî, dizîkîtî, raz, surr, nihênî.
ji: nepenî + -î
neperî (navdêr, mê) bêbelg.
ji: ne- +per +-î
neperîşan neşepirze, nebizdihî.
ji: ne- +
neperûşk (navdêr, mê) penc, nînok, pencirrk.
ji wêjeyê: Ji alîyê din, dibêjin di xwîn û gena lotikvana nijadperesta Awisturî Pauline Hanson de jî vîrûsek Tirkan derketiye û Hansonê nijadperestiya xwe ji wê virûsê girtiye. Li ser bextê fesadên Awisturî be, dibêjin piştî Hansonê ev xebera nexêrê bihîstiye, xwestiye jehra mişkan vexwe û xwe bavêje nav lep û neperûşkên pisîkekê..
Bikaranîn: Lêker: neperûşk kirin. Navdêr: neperûşkkirin Rengdêr: neperûşkkirî
neperûşk kirin (lêker)(Binihêre:) neperûşk
neperûşkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neperûşk kirin
neperûşkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neperûşk
nepêşeman (navdêr, mê) nejûvan, ne poşman.
ji: ne- +pêşe +man
nepêt 1. bêsinc û bêtaqet 2. bêçîn û gawestî
nepetî (navdêr, mê) nerizî, nepetot, nealoz.
ji: ne- +pe +-tî
nepêwîst (navdêr, mê) nehewce, negerek.
ji: ne- +pê +wîst
nepêwîstî (navdêr, mê) nehewcetî, nelazimî.
ji: ne- +pê +wîstî
nepeyîtî (navdêr, mê) nepeytandî, neselmandî, neselmiyayî, neîspatkirî.
ji: ne- +pey +-îtî
nepihêt ne qayîm.
ji: ne- +
nepijî xav, kal
nepîn (lêker)veşirîn, vedizîn, vera bûn, xef bûn, gom bûn, xerpişîn, xirxipîn. Tewîn: -nep-.
ji: ne- +p +-în
nepirandin (lêker)neperûç kirin, neprikandin, neperûçk kirin, nep kirin, neprûk kirin, pençikandin, neperûşk kirin, veçirandin.
ji: ne- +pir +-andin
nepîroz ne bimbarek.
ji: ne- +
nepîs nekirêt.
ji: ne- +
nepişandin (lêker)(navdêr, mê) nepixandina goşt, nexasim serçav: ew dermanê bahorê serçavê min giş nepişand
nepişîn (lêker)(navdêr, mê) ji ber xewa zêde yan jî ji ber bandora dermanekî nepixîna goşt, nexasim serçav serçavê min nepişiye. goştê nava min mirov dibêj qey nepişiye ne werimiye têkildar, nepiş, nepişandin
nepişînbar (rengdêr) nebêhnkêşanbar.
ji: nepişîn +-bar
nepîskirî (rengdêr) nekirêtkirî, wêne, nepinîkirî, nelekekirî.
ji: nepîs +kirî
nepîşkirî (navdêr, mê) neherimandî.
ji: nep +-îş +kirî
nepispor neşehreza.
ji: ne- +
nepisporîkî (navdêr, mê) bi neşehrezayî, bi nepisporî.
ji: ne- +pisporî +-kî
nepisporîtî (navdêr, mê) neşehrezayîtî.
ji: ne- +pispor +-îtî
nepiştrast şêlî, aloz.
ji: ne- +
nepîvan bar (rengdêr) bê pîvanbar.
ji: ne- +pîvan +-bar
nepîvanbar (rengdêr) nekêrhatî.
ji: ne- +pîvan +-bar
nepîvanbarîtî (navdêr, mê) bêpîvanbarîtî, kêrnehatin, nehevtayîtî.
ji: ne- +pîvanbar +-îtî
nepîvayî (navdêr, mê) bêpîvan, neendaze.
ji: ne- +pîv +-ayî
nepix (navdêr, mê) nepx, nepixîna bi hewa yê, bi hilmê yan jî bi bayê
nepixandî (rengdêr) tiştê ku bi pifê yan jî bi hewayê tije ye
ji: nepix, nepixîn, nepox werger, Tr.: şişkin.
Bikaranîn: Navdêr: nepixandîbûn
nepixandî bûn (lêker)(Binihêre:) nepixandî
nepixandî kirin (lêker)(Binihêre:) nepixandî
nepixandîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nepixandî
nepixandîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nepixandî
nepixandîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nepixandî kirin
nepixandîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nepixandî
nepixandin (lêker)(navdêr, mê) perçivandin, pifandin, pif dan, hewa kirinê, mezin kirin, qelew kirin, zexm kirin, werimandin, pif kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌پخاندن. Tewîn: Lêker: -nepixîn-.
Têkildar: nepixîn.
ji: ji erebî نفخ (nefexe: pif dan, bi hewa tijî kirin) + kurdî -andin.
: nepixandî, nepixîner, nepixînk, nepox
nepixandin/dinepixîne/binepixîne 1. perçifandin 2. pif lê kirin 3. ba dan ber
nepixî (rengdêr) perçivî, werimî, pifbûyî, ya/yê ku nepixiye.
Herwiha: nepixayî, nepixhayî, nepixhî, nepixiyayîNêzîk, nepixandî.
ji: nepixîn
nepixîn (lêker)(navdêr, mê) pif bûn, perçivîn, werimîn, mezin bûn (parçeyek leşî ji ber êşekê mezin bûn).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌پخین.
Herwiha: nepixan, nepixhan, nepixihan, nepixiyan, nepixîyan, nepixyan. Tewîn: -nepix-.
Têkildar: nepixandin.
ji: nepx + -în.
: nepixî, nepixiyayî, nepox
nepixîn/dinepixe/binepixe 1. ba hatin ber 2. perçifîn
nepixîyayene (Zazaki) (lêker) nepixîn
nepixnayene (Zazaki) (lêker) nepixandin
nepixnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin nepixandin
nepixok (navdêr, mê) nepixên biçûk,peqok
nepiyar (navdêr, mê) dilgirs, dilhişk, qeterehm, bêrehm, dilqalind, nedilovan, bêşefqet.
ji: ne- +pi +-yar
nepiyarî (navdêr, mê) qeterehmî, dilgirsî dilhişkî, bêrehmî, dilhişkî, nedilovanî, bêşefqetî.
ji: ne- +piyar +-î
nepkirin (navdêr, mê) nepandin, veşartin, nepenî kirin, xefkirin, nûsikandin, verakirin, gomkirin, vera kirin, xef kirin, xirxipandin, xerpişandin, neperûçkirin, nep kirin, neperûç kirin.
ji: ne- +p +kirin
neplankirî (rengdêr) spontan, jixweber, jiberxweve
nepolîtîk (navdêr, mê) apolîtîk.
ji: ne- +polîtî +-k
nepotîst (navdêr) xizmperist, pismamperist, xwarzaperist, kesa/ê nepotîzmê dike yan wê diparêze.
Bide ber: bertîlgir bertîlxwer favorîtîst korrupt paternalîst rişwetgir rişwetxwer.
Têkildar: nepotîzm.
ji: Ji latînî nepot- (nevî; xwarza).
: nepotîstî nepotîstîk
nepotîstî (navdêr, mê) rewşa nepotîstbûnê.
ji: nepotîst + -î
nepotîzm (navdêr, mê) xizmperistî, pismamperistî, xwarzaperistî, parastina berjewendiyên xizm û lêzimên xwe, pergala tê de kesên desthilatdar postên giring didin xizm û lêzimên xwe.
Bide ber: favorîtîzm korrupsiyon paternalîzm.
Têkildar: nepotîst.
ji wêjeyê: Karûbarên îdarî ne li gor qaîdeyên pratîkeka diyarkirî û cihgirtî, lê anegorî nepotîzm, favorîtîzm û paternalîzmeka eşkere û bêperwa dihête meşandin.(Bêhrûz Şûcaî: Kurdistanê divê demokrasiyeka bi naverok hilbijêre!, Nefel.com, 11/2005).
ji: Ji latînî nepot- (nevî; xwarza).
: nepotîzmane
nepotîzmane (rengdêr) bi awayekî nepotîzm.
ji: nepotîzm + -ane
nepox 1. tiştê ku pif dane ber û perçifiye 2. pêlîstoka zarokan a ku ba dane ber
(navdêr, mê) pifdank, lastîka mirov bi pifê yan gazê dadigire(û bi taybetî zarrokên biçûk pê dilîzin), lastîkek pirr mezin ya bi gazek ji bayî sivik têt dagirtin daku mirovan yan tiştan hilgire.
Hevwate: balon.
Bide ber: gog, hol, top , tepk.
ji: Ji lêkera nepixîn an nepixandin çêbûye.
: nepoxî
nepoxfiroş (navdêr, mê) balonfiroş.
ji: nepox +-firoş
nepoxî (navdêr, mê) rewşa nepoxbûnê.
ji: nepox + -î
nepx (navdêr, mê) nepix
neq gav, avir, awir, tirû ke, kurtenivistin.
ji: ne- +
neqam bêqam.
ji: ne- +
neqandî (rengdêr) miçandî, qepatkirî, girtî (bi taybetî çav), bijartî, hilbijartî.
Herwiha: niqandî.
ji: neqandin
neqandin 1. çav girtin (lêker)(navdêr, mê) miçandin, çav girtin, çav qepat kirin: Çavên xwe neneqîne daku dinyayê bibînî..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌قاندن.
Herwiha: niqandin.
Têkildar: neqîn.
: neqandî, neqîner
neqandin/dineqîne/bineqîne 1. hilbijartin 2. ji nav re girtin
neqane (rengdêr) bijarte, bijare, guzide, sersimt, xuyani, sere.
ji: ne- +q +-ane
neqanûnbar (rengdêr) dervî qanûn.
ji: ne- +qanûn +-bar
neqanûnî (rengdêr) dijî qanûnan, îlegal, qedexe, memnûh, yasax, qaçax, derqanûn, ne meşrû, ne qanûnî, heram, derqanûnî.
Bide ber: bêqanûnî.
ji: ne- + qanûnî.
: neqanûnîtî. Bi soranî: naqanûnî
neqanûnîtî (navdêr, mê) rewşa neqanûnîbûnê.
ji: neqanûnî + -tî
neqanûnkî (navdêr, mê) bi neqanûnî.
ji: ne- +qanûn +-kî
neqaş nexşebend, nîgarkêş, mitinandvan, dekorator, nimûşker, neqşebend, nexşkar, nexşandox, wênekêş, wênesaz.
ji: ne- +
neqaşî (navdêr, mê) nimûşkerî, nexşebendî, nexşkarî, nexşandoxî.
ji: ne- +qaş +-î
neqayîm nepihêt.
ji: ne- +
neqd (navdêr) lîkîd, pare, dirav, pareyên di dest de, next, qelen.
Herwiha: naqid, naqd, neqid.
ji: Ji erebî
neqdî (navdêr, mê) pereyî.
ji: neqd +-î
neqeb 1. navbera du tiştan 2. qul, kun
(navdêr, mê) newal, nihal, kend, dol, gelî, teht, lat, talde, kanyon, zinar, rizde, gêdûk, gewer, derbend, zûr, zûrik, zeqir, ziqre, zixur, xirînc.
: neqebî
neqebî (navdêr, mê) rewşa neqebbûnê.
ji: neqeb + -î
neqebûl nemimkûn.
ji: ne- +
neqedandî (rengdêr) nîvco, nîvûnor, bikêmasî, biqisûr
neqedîn (navdêr, mê) dom, dewam, berdewamî, nesekinîn, nerawestîn, nexilasbûn
neqediyayî (rengdêr) natemam, netemamkirî, xelasnebûyî
neqelandî (rengdêr) xav, nekelandî
neqenc (rengdêr) xirab, bed, nebaş, neçê, nerind, neçak, nepak.
ji: ne- + qenc.
: neqencî
neqencî (navdêr, mê) rewşa neqencbûnê, xirabî, nebaşî, neçêtî, neçakî, nerindî, nesaxî, nesaxlemî.
ji: neqenc + -î
neqepat vekirî, vebûyî, ne girtî.
ji: ne- +
neqerî (navdêr, mê) niqre, mencel, kewd, qaqiban, qaqib.
ji: ne- +qer +-î
neqerûşk (navdêr, mê) (lêker) ???
neqerzdar (navdêr, mê) nedeyndar, newamdar.
ji: ne- +qerz +-dar
neqerzdarîtî (navdêr, mê) nedeyndarîtî, newamdaritî.
ji: ne- +qerzdar +-îtî
neqet (rengdêr) şûm, nehs, nejîqurt, destmatî, ne vehewiyayî, ne tebitî, ne aram, ne rehet, ne hêmin, kesa/ê karên xirab dike yan li cihê xwe nasekine (bi taybetî zarrok).
ji: ne + qet (?).
: neqetî
neqetî (navdêr, mê) heşer, şûmî, destmatî, harî, hêçî, netebatî, rewşa neqetbûnê.
ji: neqet + -î
neqeydkirîbûn (navdêr, mê) bêtomarî, bêqeydî, netomarkiribûn.
ji: ne- +qeydkirî +bûn
neqilker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê neqil dike, hilgir, barkêş.
ji: neqil + -ker
neqîn (lêker)(navdêr, mê) hatin neqandin, miçîn, qepat bûn, hatin neqandin, hatin bijartin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌قین.
Herwiha: niqîn. Tewîn: Lêker: -neq-.
Bide ber: noqîn, nuqîn.
Têkildar: neqandin.
: neqiyayî
neqîne (rengdêr) (navdêr, mê) bijare, favorî, koma tiştên hatine neqandin.
ji: neqandin (2 bijartin)
neqiralî (navdêr, mê) neşahî.
ji: ne- +qiral +-î
neqirandî (navdêr, mê) neavekîkirî.
ji: ne- +qirand +-î
neqirîyayene (Zazaki) (lêker) niqirîn
neqirnayene (Zazaki) (lêker) niqirandin
neqirnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin niqirandin
neqişandin (lêker) çînîn. Tewîn: -neqişîn-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌قشاندن
neqişîyayene (Zazaki) (lêker) neqişîn
neqîsk kurdî (navdêr, mê) îskên grîyê pir:di nav hevokê de: hingî griya ye wa neqîskan vedide
neqişnayene (Zazaki) (lêker) neqişandin
neqişnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin neqişandin
neql 1. raguhastin 2. car, teql
(navdêr, mê) raguhastin, ji cihekî birin cihek din, car: Vê neqlê tu were mala me..
Herwiha: neqil.
Bikaranîn: Lêker: neql bûn neql kirin Navdêr, mê: neqlbûn neqlkirin.
ji: Ji erebî نَقْل.
: neqilandin neqilandî neqlbûyî neqlî neqilî neqilandî neqlkirî
neql bûn (lêker)(Binihêre:) neql
neql kirin derbasî cihekî din kirin; raguhastin
(lêker)(Binihêre:) neql
neqlbar (rengdêr) guhêzbar, veguhêzbar.
ji: neql +-bar
neqlbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neql
neqlek (navdêr, mê) carek.
ji: neql +-ek
neqlî (navdêr, mê) rewşa neqlbûnê.
ji: neql + -î
neqliyat karê raguhastina baran (bejî, deryayî, hewayî)
neqlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neql kirin
neqlkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neql
neqole (rengdêr) nerawestayî, ne hecimtî, berevajîya tena
neqş 1. raçandin 2. moçik *“gotinên pêşiyan, wek neqşên li ser keviran e”
neqş û nîgar moçik û resm
neqşibendî (navdêr) terîqetek îslama sinî ye, peyrewê/a wê terîqetê.
Herwiha: neqşbendî, neqşîbendî.
ji wêjeyê: Yê ko terîqeta neqşibendiyê li Kurdistanê û Rojhilata-nêvê belav kiriye Mewlana Xalidê Şehrizûrî yanî Mewlana Xalidê Neqşibendî ye. Tirk ji bo ko nijada Mewlana Xalidî ya kurd û bineciha wî Şehrizûrê winda bikin jê re dibêjin Mewlana Xalidê Bexdadî.(Nefel.com, 4/2007).
ji: neqş + bend + -î.
: neqşîbendîtî
neqûçandin (navdêr, mê) quncartin, quncirhik kirin, quricandin, qurmiçandin, qurçîkirin, quncirandin, nequçkdan, niquçandin, qurquçandin, qurince kirin, qurçî kirin, nequçk dan.
ji: ne- +qû +çandin
nequl bêqul, bêqulik, bêkun, nekun.
ji: ne- +
nequr (Zazaki) (navdêr) nikil.
ji wêjeyê: Zıraj şi, o çi pê nequrê ard eşt miyonê keyê xu.
nequrmiçî (navdêr, mê) neqermiçî, neqermiçandî, negirmijî.
ji: ne- +qurmiç +-î
nequsandî (navdêr, mê) necedewî, bênasir.
ji: ne- +qusand +-î
neradekirî (rengdêr) nediyarkirî
neradekirin (navdêr, mê) nediyarkirin.
ji: ne- +rade +kirin
nerahênayî (navdêr, mê) nexwendî.
ji: ne- +rahên +-ayî
nerajêr bêtabiiyet, neteba.
ji: ne- +- +jêr
nerajêrî (navdêr, mê) bitabiiyetî.
ji: ne- +raj +-êrî
nerajêrtî (navdêr, mê) netebatî.
ji: nerajêr +-tî
nerakirbar (rengdêr) jêneçûyî.
ji: ne- +rakir +-bar
nerakirinbar (rengdêr) neheşaftinbar.
ji: ne- +rakirin +-bar
neramandar (rengdêr) hol.
ji: ne- +raman +-dar
neramyarî (navdêr, mê) nerêzikî.
ji: ne- +ram +-yarî
neran dara tizbiyan
qoq, kuka.
ji: ne- +- +n
neraserbar (rengdêr) serhişk.
ji: ne- +raser +-bar
nerast (rengdêr) ji rastiyê bêpar, dijî rastiyê.
Hevwate: çewt nedirist şaş xelet.
Dijwate: rast dirist.
ji: ne- + rast.
: nerastî
nerastekî (navdêr, mê) nehûrîkî.
ji: ne- +raste +-kî
nerasterast (navdêr, mê) bi wesîteya, nerasterê, neyekser, bi zimnî.
ji: ne- +
nerasterê neyeksere
(navdêr, mê) bi wesîteya, neyekser, nerasterast, fetlonekî, çivonekî, girîft, lihevgeriyayî, mandel, lêçan, wêl, windakirî.
ji: ne- +
nerastî (navdêr, mê) fesad, sêf, newehî, buxtan, derew, virr, xîlaf, rewşa nerastbûnê.
ji: nerast + -î
nerastîkî (navdêr, mê) bi çewtî, bi nerastî, çewtîkî.
ji: nerastî +-kî
nerastkirî (rengdêr) neguhartî.
ji: nerast +kirî
neravbar (rengdêr) gêre.
ji: ne- +rav +-bar
neravebar (rengdêr) şelibar, alozbar, aloz, şêlî, netêgehiştinbar.
ji: ne- +rave +-bar
neravebarîtî (navdêr, mê) neşirovebarîtî.
ji: neravebar +-îtî
neravebarkî (navdêr, mê) bi neravebarî, bi neradebarî.
ji: neravebar +-kî
nerawestandin (lêker)(navdêr, mê) domandin, nesekinandin, dewam kirin, dom kirin
nerawestandinbar (rengdêr) nerawestinbar.
ji: nerawestandin +-bar
nerawestayî (rengdêr) neqole
nerawestîn (navdêr, mê) dom, dewam, berdewamî, nesekinîn, neqedîn, nexilasbûn
nerazî (rengdêr) ne razî, ne qayil, ne qane.
Bikaranîn: Lêker: nerazî bûn nerazî kirin Navdêr: nerazîbûn nerazîkirin Rengdêr: nerazîbûyî nerazîkirî.
ji: ne- + razî.
: nerazîtî
nerazitî (navdêr, mê) ne memnûnî, nexweşhal.
ji: ne- +raz +-itî
nerazîtî (navdêr, mê) rewşa nerazîbûnê, dilgirî, sûketîbûn, nedilxweşî, nekêfxweşî, nexweşhalî, dilmanî, neşênî, neşengî, nerazî, nememnûnî.
ji: nerazî + -î
nerd cureyekî lîstikên qimarê ye
nerde astengên hesinî yên li dora pêlekan û şanişînan
nerdigan pêlekan
nerehet (rengdêr) ne rehet, ne aram, bêhizûr, ne hêwir, bêistiqrar, ne hêmin.
Herwiha: nerihet.
ji: ne- + rehet.
Bikaranîn: Lêker: nerehet bûn, nerehet kirin. Navdêr: nerehetbûn, nerehetkirin Rengdêr: nerehetbûyî, nerehetkirî.
: nerehetî
nerehet bûn (lêker)(Binihêre:) nerehet
nerehet kirin (lêker)(Binihêre:) nerehet
nerehetbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nerehet
nerehetbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nerehet
nerehetî (navdêr, mê) nearamî, şerr, lêkdan, pevçûn, ne hêminî, ne hêwirî, bêistiqrarî, bêhedanî, bêsebirî, bêntengî, ne asayî, ne hêsayî, ne aramî, rewşa nearam, şerr yan qerebalix yan nerehet, acizî, bêsebrî, bêstewiltî.
Herwiha: nerihetî.
ji: nerehet + -î
nerehetî dan (lêker)(Binihêre:) nerehetî
nerehetî kirin (lêker)(Binihêre:) nerehetî
nerehetîdan (navdêr, mê) (Binihêre:) nerehetî
nerehetîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerehetî kirin
nerehetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nerehetî
nerehetkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerehet kirin
nerehetkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nerehet
nerêk (navdêr, mê) kost, giran, hêdî, nesaz, bêrêz, nejê, pîs, marêk.
ji: ne- +rê +-k
nerêkîtî (navdêr, mê) nesazîtî.
ji: ne- +rêk +-îtî
nerêkûpêkî (navdêr, mê) bêpergalî, bêsazûmanî, bênîzamî.
ji: ne- +rêkûpê +-kî
nerencûr nedijwar, nezor, bêmeşaqet.
ji: ne- +
nerengî (navdêr, mê) bêreng.
ji: ne- +reng +-î
nerênî (rengdêr) kar yan tiştê şaş nerast nedirist, ne.
Dijwate: erênî, eyînî ; di civînê da karên erênî û nerênî hatin xuyakirin
nerênî kirin (lêker)(Binihêre:) nerênî
neresen sexte, qelp, ne rast.
ji: ne- +
neresmî (rengdêr) nefermî, ne fermî, ne resmî, enformel, înformal.
Herwiha: nerismî.
ji wêjeyê: Encamên neresmî yên hilbijartinên Kurdistanê yên ji bo postê serokatiyê û parlamentoyê eşkere bûn. Serokê Herêma Kurdistanê Mesûd Barzanî li gor encamên neresmî ji 70.2-yê dengan wergirt û cara duyê bû serokê Kurdistanê.(Netkurd.com, 7/2009).
ji: ne- + fermî.
: neresmiyane, neresmîtî
neresmîtî (navdêr, mê) rewşa neresmîbûnê.
ji: neresmî + -î
neresmiyane (rengdêr) bi awayekî neresmî.
ji: neresmî + ane
nerev (rengdêr) xweragir di ceng û nexwe îyan da, mêrxas, cavnetirs, nebez, navê xortane
nerevandî (navdêr, mê) neşelqandî.
ji: nerevand +-î
nerewa ne meşrû, nelirê, nelêhatî, rezîlane, bi riswayî, derewîn, berdêlkirî, zir, aşopî, efsaneyî, girîmanekî, neminasib, nelicih, nelirê, nepiroz, nesincî, zordar, sitirndar.
ji: ne- +
nerewakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerewa kirin
nerewanîkî (navdêr, mê) bi nerewanî.
ji: ne- +rewanî +-kî
nerêyî (navdêr, mê) newar, negatîf, menfî, berhelistbar, dij, nesaz, neviyayî.
ji: ne- +rê +-yî
nerêzdar (rengdêr) bêxatir, bêqedrûqîmet, nehêja, bêgiramî, bêîtibar.
ji: ne- +rêz +-dar
nerêzikî (navdêr, mê) negerî, nenîzamî, neramyarî.
ji: ne- +rêzi +-kî
nerêzikîbûn (navdêr, mê) nenîzamîbûn.
ji: ne- +rêzikî +bûn
nerêzikîkî (navdêr, mê) bi nerêzikî, bi nerarnyarî.
ji: ne- +rêzikî +-kî
nerî (Zazaki) (rengdêr). Bi kurmancî: nêr
nerihetker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê nerihet dike, acizker, hêrsker, bêhizûrker.
ji: nerihet + -ker
nerikibandî (navdêr, mê) nelihev, lihevnatî, negurivandî, neguncandî.
ji: ne- +rikiband +-î
nerikibandîbûn (navdêr, mê) nelıhevî, lıhevnatîbûn, negurivandîbûn, neguncandîbûn.
ji: ne- +rikibandî +bûn
nerîman (navdêr, mê) navek jinan e
nerimandin (lêker)(navdêr, mê) nermijandin, nerm kirin
nerimbûn (navdêr, mê) vilbûn
nerimîn nimîn, kemitîn, nerm bûn, (bo tiştên hişk) di nav ava kelandî de nermbûn:Divê ku pelên mêwan berî pêçandinê binerimin. nerm kirin.
Bide ber: nermîn. Tewîn: Lêker: -nerim-.
Têkildar: nerimandin.
ji: nerim + -în.
: nerimiyayî, nerimî, nerimok
nerimkirin (navdêr, mê) vilkirin, qayîlkirin
nerîn (lêker) temaşe kirin, mêzekirin, mêzîn, berê xwe danê, seh kirin, fekirin, hêv kirin, mêze kirin, mêzandin, çav lê gerrandin: Li min binere.(navdêr, mê) helwest, ray, dîtin, bawerî: Nerîna te li ser vê meselê çi ye? Bi nerîna min, divê em bibin yek..
Herwiha: nêrîn, nihêrîn, nihêrtin, nêrtin, nerrîn, nêrrîn, nihêrrîn, nihêrrtinBi ABCeyên din Kurdî-Erebî: نه‌رین. Tewîn: Lêker: -ner-.
ji: Herwiha nêrîn, nihêrtin, hevreha feylî nûřîn, şahzênî/şêxbizinî nîgerandin/ningerandin, farisî نگار (nigar > kurdî nîgar) û انگاشتن (engaşten > kurdî angaştin, texmîn kirin, idia kirin, xeyal kirin) jiari. Yan jî ya kurdî jiarami נטר (n-ț-r-: nerîn, nêrîn) ku herwiha serekaniya peyva kurdî notir e jî. Hevreha wê ya erebî wek nezer ketiye kurdî. Belkî nerîn li gel riwanîn ya soranî jî hevreh be lê ne bêguman e..
: nerînî
nerind (rengdêr) xirab, bed, nebaş, neqenc, neçê, kirêt, pîs, ne bedew, ne spehî, ne delal, ne xweşik, ne ciwan.
ji: ne- + rind.
Bikaranîn: Lêker: nerind bûn, nerind kirin. Navdêr: nerindbûn, nerindkirin Rengdêr: nerindbûyî, nerindkirî.
: nerindî
nerind bûn (lêker)(Binihêre:) nerind
nerind kirin (lêker)(Binihêre:) nerind
nerindbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nerind
nerindbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nerind
nerindî (navdêr, mê) xirabî, bedî, neçakî, neçêtî, nebaşî, pîsî, kirêtî, heramî, ne delalî, ne spehîtî, ne bedewî, ne ciwanî.
Herwiha: nerindîtî, nerindtî.
ji: nerind + -î
nerindikî (navdêr, mê) kiretî, kirêtî, neçêyî.
ji: ne- +rindi +-kî
nerindkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerind kirin
nerindkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nerind
nerîngeh (navdêr, mê) resedxane, riwangeh, çavdêrîxane, obzervatiwar
nerînî (navdêr, mê) rewşa nerînbûnê.
ji: nerîn + -î
neristesazî (navdêr, mê) nîşane).
ji: ne- +riste +-sazî
nerît tetbîq
(navdêr, mê) dab, edet, torre, irf, tradîsyon, bastanî, mîras, mîrat, berma, texlîd, çavlêkirin, lasa, kevneşopî, kelepor, bastan, baw.
Herwiha: nerîd.
: nerîtî
nerît kirin (lêker)nerîtandin.
ji: nerît + kirin
nerîtandin (lêker)nerît kirin.
ji: nerît +-andin
nerîtandin/dineritîne/bineritîne tetbîq kirin
nerîtgir (navdêr, mê) qewatgir.
ji: nerît +-gir
nerîtî tetbîqî
(navdêr, mê) rewşa nerîtbûnê, sade, asayî, tetbîqî.
ji: nerît + -î
nerîtî kirin (lêker)(Binihêre:) nerîtî
nerîtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerîtî kirin
nerîtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nerîtî
nerîtkî (navdêr, mê) bi nerîtî.
ji: nerît +-kî
nerîtmîk (navdêr, mê) bêpergal.
ji: nerîtmî +-k
nerizî (navdêr, mê) nepetî, nepetot, nealoz.
ji: ne- +riz +-î
nerizîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nerizî
neriziyayî (navdêr, mê) kaşer.
ji: ne- +riziy +-ayî
nerm 1. nehişk, ter 2. nezivir *“bitirse ji germa germ û mirovê nerm”
(rengdêr) xefîf, ne req:Balguh nerm e lê kevir ne..
Bikaranîn: Lêker: nerm bûn, nerm kirin, nerm çûn. Navdêr: nermbûn, nermkirin, nermçûn Rengdêr: nermbûyî, nermkirî.
Herwiha: nerim.
Bide ber: çerm, germ, şerm, term.
: nermahî, nermatî, nermayî, nermî, nermitî, nerimtî
nerm bûn (lêker)(Binihêre:) nerm
nerm çûn (lêker)(Binihêre:) nerm
nerm ker (navdêr, mê) rastker, rast kirin.
ji: nerm +-ker
nerm kirin 1. rehn kirin 2. hişkî jê birin 3. aliyê zivir jê birin *“peyva xweş, keviran nerm dike”
(biwêj) îkna kirin, gelekî li yekî xistin, lêdan. gerekî hêrs bûbû, heta bavo ew nerm kir, xwelidanê di ser re avêt. baran wisa nerm kiribûn ku reş hêşîn bûbû.
nermahî 1. nehişkî, terîtî 2. nezivirî, xavî
nermamraz Redirect: software
nermandî (rengdêr) nermkirî.
ji: nermand +-î
nermandin (lêker)nerm kirin, nermijandin, nermisandin.
ji: nerm +-andin
nermbûn (navdêr, mê) tiştê req nerim dibe, :erdê jiber baranê nerim dibe mirov piştî bêhina wî fireh di bit axivtina wî jî nerim dibe
nermbûnî (navdêr, mê) îtîdal, hindazetî hindazetî, pîvandarî, îtîdal.
ji: nerm +-bûnî
nermbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nerm
nerme tiştê ku bûjenên sext û zivir tê de tune ne
(navdêr, mê) kevînk, laçik, serpoş, kefî, egale, dersok, xavik, kofî, nerme, şerpa, kitan, desmal, poşî, şelpe, yazme, şelbe, çarok, leçek, çît, hubirî, çarik, tolbend, dersok, tulbend, melkezêt, kemik, kevîng, kefîk, şêşik, şar, çîtik, dolbend, çîtê mirov pirça anku porrê xwe diniximînin (bi taybetî jin).
Bide ber: nerm
nermegoşt goştê bêhestî
nermegoştê guhçik
nermehur hevrazê ku lê kevir û kuçik tune ne
nermekî (navdêr, mê) bi nermî.
ji: nerme +-kî
nermekuxik kuxika asayî ya ku mirov jê aziyê nake
nermenerm 1. wexta ku hîn nerm e 2. bi awayekî ku kes nebîne û nebihîze *“hêsin dikutin germegerm, mêran dikutin nermenerm”
nermenerm çûn (lêker) giran bûn.
ji: nermenerm + çûn
nermetîngî kirin (biwêj) zexelî û pînî kirin. serkar ew kar bi nermetîgî girt, ji ber wê helwesta xwe jî kete telê.
nermî 1. nermahî 2. musamehe 3. vehelîn *“bi nermî, mar ji qulê tê der”
(rengdêr) ziman û serederîya hêdî û nerim bi xelikî ra
nermî tî (navdêr, mê) çiritî, çirî, ner- mokeyîtî.
ji: nermî +-tî
nermijandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nermijandin
nermijandin (lêker)(navdêr, mê) nerm kirin, nerimandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌رمژاندن. Tewîn: Lêker: -nermijîn-.
Têkildar: nermijîn.
ji wêjeyê: Îcar hûn bi qedrê xwedê û pêxember kin, heger ne ji dewlemendî û perên Hugh Hefner efendî bûya, wê karxezala Crystal Harris a 24 salî ew kalêmêr bera ser xwe dabûya? Ma law jnika 24 salî ji ku bi lotikên kalekî 84 salî têr dixwe? Ma go yekî wek min harûdîn nekeve ser dilê wê û wê nenermijîne, wê rebenê Hugh Hefner çi xwelîyê li serê xwe û wê rebenê bike.(Lotikxane.com, 12/2010).
ji: nerm, -ijandin.
: nermijandî, nermijîner, nermijînk
nermijandin/dinermijîne/binermijîne bi mizdanê nerm kirin
nermijîn (lêker)(navdêr, mê) nerm bûn, nerimîn, kemitîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌رمژین.
Herwiha: nermijiyan. Tewîn: Lêker: -nermij-.
Têkildar: nermijandin.
ji wêjeyê: Heger hûn dixwazin piştî kar yan piştî westandinê xwe binermijînin û stresa xwe bavêjin, werin cem van xwendevanan û xwe masaj bikin.(Lotikxane.com, 8/2007).
ji: nerm, -ijîn.
: nermijiyayî, nermijî
nermijîn/dinermije/binermije (tiştek) bi mizdanê nerm bûn
nermijok nermûsankî, xulmaşinî, miskîn, dewliqî, sistokî, tenbel, nermûsank, pelepoşin, tiral
nermijokî hişveçûyî, hilhilî, nermûsankî, tiral, pelt, peltek, bêkêr
nermijokî bûn (lêker) nermûsankî bûn, miskîn bûn.
ji: nermijokî + bûn
nermijokîbûn (navdêr, mê) nermûsankîbûn.
ji: nermijokî +bûn
nermik 1. nezivir û bêgirnoz 2. rehet û aramdar
(rengdêr) mirovê binvebinve, pend, :nerimkê bin kayê agir berda dinyayê, :;can cihên nerim ji canê mirovan, :nermikê guhî
nermika (rengdêr) hêdîka, yaweş.
ji: nerm +-ika
nermika guh goştê nerme yê li guçê jêrîn î guhî
nermikê bin kayê (navdêr, nêr) bêngûk.
Herwiha: nerimkê bin kayê. Navê zanistî: Moluccella laevis
nermîkî (navdêr, mê) bi nermî, verestinkî.
ji: nermî +-kî
nermîn (rengdêr) nîşana nazikîyê navê jinane.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌رمین
nermînka hêdîka
nermîtî (navdêr, mê) çemînbarîtî, cîrîtî, kutekbarîtî, qutanbarîtî.
ji: nerm +-îtî
nermkar (navdêr, mê) kêmtirkar.
ji: nerm +-kar
nermker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) yê tiştî nerim dike
nermkî (navdêr, mê) bi nermî.
ji: nerm +-kî
nermkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nerm kirin
nermkirin (navdêr) vilkirin, piloxkirin, :divêt tu serederîya xwe di gel xelik î nerim bi kî, :hevîr nerim kirin, :kirin
nermofis nermok
nermok 1. bêkêr 2. bêxêr *“ji pêl û pêlekan metirse, ji nerm û nermokan bitirse”
(navdêr, mê) elastîk, neçespî, sist.
ji: nerm +-ok
nermokî (rengdêr) lostikî, çelepeyî, çelepetî, sistî, nermikî, nermûsankî, nermnermokî.
ji: nerm +-okî
nermolekî (rengdêr) tiştên nêzî nerm yan jî weke nerm in.
ji: nerm+-olek+-î
nermovingo (biwêj) ji binî ve û xinisî bûn. dive mirov xwe ji ye wekî wî nermovingo bipareze.
nermtî (navdêr, mê) nermî, nermayî.
ji: nerm +-tî
nermûsankî sistokî, patotî, lok, tiral, ximbil, nermijok, xulmaşinî, miskîn, nermûsokî, miskinkî, nermijokî, nermnermokî, nermikî, nermokî
nermûsankî bûn (lêker) nermijokî bûn, miskîn bûn.
ji: nermûsankî + bûn
nermûsankîbûn (navdêr, mê) nermûsankibûn, tirali bûn, miskinbûn, nermijokîbûn.
ji: nermûsankî +bûn
neron tarî, ne geş.
ji: ne- +
neronbar (rengdêr) dapoşî.
ji: ne- +ron +-bar
neşad bûn (lêker) nedilşad bûn, bedbext bûn.
ji: ne- +şad + bûn
neşadbûn (navdêr, mê) nedilşadbûn, bedbextbûn.
ji: ne- +şad +bûn
nesade nesafî, lihevketî, têkilhev.
ji: ne- +
neşadî (navdêr, mê) nekamranî, nedilşadî, nebextiyarî, bedbextî, dilnexweşî, nememnûnî.
ji: ne- +şad +-î
nesadiq ne sozdar, dilsar, bêwefa, dilxwar, nedilsozî, nedilsoz, nedirist, nerast.
ji: ne- +
nesadiq kirin (lêker) nesozdar kirin.
ji: ne- +sadiq + kirin
nesadiqî (navdêr, mê) bêwijdanî, îxanet, xayînî, xiniztî, xiyanet, ziyankirin li dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe, dijî welatê xwe yan gelê xwe yan hevalên xwe alîkariya dijminan kirin, bêwijdanî, îxanet, bêwefatî (li gel jina xwe yan mêrê xwe), têkiliyên zayendî li gel kesekî hebûn tevî ku kesek din jina wî yan mêrê ye.
ji: ne- + sadiqî
neşadker (navdêr, mê) nekêfxweşker, nekêfker, neligordil.
ji: ne- +şad +-ker
nesaf nexalî.
ji: ne- +
nesafbûn (navdêr, mê) nexalîbûn.
ji: ne- +saf +bûn
nesafî (navdêr, mê) nesade, lihevketî, têkilhev.
ji: ne- +saf +-î
nesamîmî (navdêr, mê) nejidilbûn, nejidilûcan, nejidil, nedilgerm.
ji: ne- +samîm +-î
nesamîmiyetî (navdêr, mê) nejidilbûnî, nejidilûcanîtî, nenaxî, nejidilî.
ji: nesamîm +-iyetî
neşareza nebîrbir, nebîrewer, bêbehre, bêliyaqet.
ji: ne- +
neşarezayî (navdêr, mê) kêmasî, kêmasiya jêhatîbûnê.
ji: ne- +şarez +-ayî
nesawirî (navdêr, mê) bêdilwas, newaswasok, nesawsoyî, bêtasewas.
ji: ne- +sawir +-î
nesax nexweş
(rengdêr) (navdêr, mê) kesa êşek yan hin êş lê hene.
Herwiha: nisax.
Hevwate: êşewî, nesaxlem, nexweş, xeste.
Bide ber: birîndar, kulek, mirî, seqet.
ji: ne- + sax.
Bikaranîn: Lêker: nesax bûn, nesax kirin, nesax ketin. Navdêr: nesaxbûn, nesaxkirin, nesaxketin Rengdêr: nesaxbûyî, nesaxkirî.
: nesaxgeh, nesaxistan, nesaxistanî, nesaxî, nesaxxane, nesaxxaneyî. Bi soranî: nexoş
nesax bûn (lêker)(Binihêre:) nesax
nesax ketin (lêker)(Binihêre:) nesax
nesax kirin (lêker)(Binihêre:) nesax
nesaxbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nesax
nesaxbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nesax
nesaxdar (rengdêr) bêzardar.
ji: nesax +-dar
nesaxî (navdêr, mê) hebûna êş û eleman, rewşa miriyan, çavkulî, persîv, zekem, nezle, bapêş, înfluenza, grîp, sarma, nexweşî, êş, bîmarbûn, xirabî, nebaşî, neçêtî, neçakî, nerindî, neqencî, nesaxlemî, xurrifîn, xerifîn, bêhişûbîrî, jan, ezyet, elem, zikçûn, hinavêşî, îshal, fîşik, kul, derd, keser, azar, ezab, şkence, tazîb, nexweşin, bîmarî, nexweşîn, îlet, ducanî, êşik, diyare, merez, virrik, arsim, sitam, birîn.
Herwiha: nisaxî.
Hevwate: Li gel wate 1: nexweşî, xesteyî.
ji: nesax + -î
nesaxîtî (navdêr, mê) ducanîtî, duhalîtî, hemîletî.
ji: nesax +-îtî
nesaxîzanî (navdêr, mê) nexweşîzanî.
ji: nesaxî +-zanî
nesaxketin (navdêr, mê) (Binihêre:) nesax
nesaxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nesax kirin
nesaxkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nesax
nesaxlem (rengdêr) (navdêr) ne saxlem.
: nesaxlemî, nesaxlemîtî, nesaxlemtî
nesaxlemî (navdêr, mê) nexweşî, nesaxî, êş, elem, ne saxlemî.
Herwiha: nesaxlemîtî, nesaxlemtî.
ji: ne- + saxlemî yan nesaxlem + -î
nesaxnêr (navdêr, mê) nexweşnêr.
ji: nesax +-nêr
nesaxnêrî (navdêr, mê) nexweşnêrî.
ji: nesax +-nêrî
nesaxxane (navdêr, mê) nexweşxane, xestexane, bîmaristan, misteşfe, avahiyê ku nojdar lê nesaxan derman dikin, xastê.
Herwiha: nişaxxane.
ji: nesax + -xane
nesayî (navdêr, mê) (dinya) ewrbûn, girtîbûn.
ji: ne- +s +-ayî
nesaz (navdêr, mê) bêakort, akortnekirî, bêeyar, saznekirî.
ji: ne +-saz
nesaz kirin (lêker) şaş kirin.
ji: nesaz + kirin
nesazî (navdêr, mê) saznekirîtî, neeyarî.
ji: ne +-sazî
nesazîtî (navdêr, mê) nakotîtî, contrarıly.
ji: nesaz +-îtî
nesazitî (navdêr, mê) atonallst.
ji: nesaz +-itî
nesazkî (navdêr, mê) bi nesazî.
ji: nesaz +-kî
nesazkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nesaz kirin
nescafé (navdêr, mê). Xwendin: neskafê, cûnek qehweyê ye.
ji wêjeyê: Li ser maseyeke weha rûdinim, nescaféyekê digel şûşeyek avê dixwazim û di nav re carina li saeta xwe, carina jî li telefona xwe ya destan dinêrim.(Firat Cewerî: Ez ê yekî bikujim, roman, Weşanên Avesta, Stenbol 2008, r. 94)
neşe (navdêr, mê) coş, zewq, şadî, kêf, mendehoşî.
Herwiha: newşe.
ji wêjeyê: Cejna newrozê li nik me kurdan bi awayekê geş û neşe û nemayeka nûciwanane tê pîroz kirin. Ji ber ko di dîroka me de cihekê giring digirit. Herweha bi tewafuqî serê biharê ye û ji nû ve jîyan destpê dikit. Li xaka Kurdistanê gul û beybûn û nêrgizên reng û reng dibişkivin. Bêguman ev tesîrek erênî li ser rûhanîyeta însanî dikit.(Ronî Evdirehman: Bedîuzzeman û cejna newrozê, Nefel.com, 3/2007).
: bêneşe, bêneşetî, bêneşeyî, bineşe, neşedar, neşedarî, neşeyî
neşê (rengdêr) bêşiyan, bêtaqet, bêzever, nekan, nekar, bêxîret, netiwana, bêhêz, bêqewet, westiyayî, betilî, qerrimî, kerrixî, bêhilmet
neseb silale û esl
regez, haveynê bavê, dol, nîjad.
ji: ne- +
neşedar (rengdêr) bicoş, bizewq, bişadî, bikêf, bimendehoşî.
ji: neşe + -dar.
: neşedarî neşedarîtî neşedartî
neşedarî (navdêr, mê) rewşa neşedarbûnê.
ji: neşedar + -î
nesekinandin (lêker)(navdêr, mê) domandin, nerawestandin, dewam kirin, dom kirin
nesekinîn (navdêr, mê) dom, dewam, berdewamî, nerawestîn, neqedîn, nexilasbûn
neşêlî (navdêr, mê) nehewrkirî.
ji: ne- +şêl +-î
neselmandî (navdêr, mê) nepeytandî, neselmiyayî, nepeyîtî, neîspatkirî.
ji: ne- +selmand +-î
neselmînî (navdêr, mê) nepeytandî, neselmandî, nepeyîtî, neîspatkirî.
ji: neselmîn +-î
neşên (lêker) ji şiyan.
Hevwate: nikarin, natiwanin (soranî).
Dijwate: dişênYekjimar, neşê, neşêt (devokî).
Têkildar: neşêm, neşêyî, neşêyn (devokî)Demên din, nedişiyan, neşiyane, neşiyabûn, neşên
nesencandin (navdêr, mê) pere nedan, nedan.
ji: ne- +senc +-andin
neşeng neşepal, net erpûş, neşên, dilnexweş, nedilşa, beşernexweş, nekêfxweş, bêkêf, nedilgeş.
ji: ne- +
neşengî (navdêr, mê) neşênî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî, nekêfxweşî, nexweşhalî, nerazîtî, dilmanî.
ji: ne- +şeng +-î
neşênî (navdêr, mê) neşengî, nedilxweşî, nedilşayî, kêfnexweşî, bêkêfî, nekêfxweşî, nexweşhalî, nerazîtî, dilmanî.
ji: neşên +-î
neşepal neşeng, net erpûş, kirêt, nexoş, nelewend, neciwanpûş, nikor, bêrûmet.
ji: ne- +
neşepirze neperîşan, nebizdihî.
ji: ne- +
neserbestîtî (navdêr, mê) demargîrîtî.
ji: ne- +serbest +-îtî
neserfiraz nejêhatî, serneketî, bisernektî.
ji: ne- +
neserfirazî (navdêr, mê) neserketin.
ji: ne- +serfiraz +-î
neserfirazî bûn (lêker) neserketinî.
ji: neserfirazî + bûn
neserketî (rengdêr) bêserkeftin, têdemayî, miyesernebûyî, bêhavil.
ji: nes +-er
neserketin (navdêr, mê) neserfirazî.
ji: ne- +ser +ketin
neserketinî (navdêr, mê) neserfirazî bûn.
ji: neserketin +-î
nesewtanî (navdêr, mê) dengdar.
ji: ne- +sewt +-anî
nesexbêr (navdêr, mê) destbelav, feşartek, destbela, feşortek, tur, îsrafker, musrif.
ji: ne- +sexb +-êr
nesexbêrî (navdêr, mê) destbelavî, îsrafkerî.
ji: ne- +sexb +-êrî
neşeyî (navdêr, mê) rewşa neşebûnê.
ji: neşe + -yî
neseza ne babet, ne liyaq.
ji: ne- +
nesî (navdêr, mê) nevî, hefad, bav, nifş, nifş newş, babik, wert, newş, çîl, dol.
ji: n +-esî
nesîb qismet *“nesîb çi be, ew e”
(navdêr, mê) qismet, siûd, talih, bext, qeder, çarenivîs, şans, felek, enînivîs: Hin kes bi ser dikevin û hin jî têk diçin. Lê ne ji wan bi xwe ye, her tişt nesîb e. rojgar, enînivîs.
ji: Ji erebî نصيب.
: bênesîb, bênesîbî, binesîb, nesîbî, nesîbperist, nesîbperistî
nesîb bûn (lêker) qismet bûn.
ji: nesîb + bûn
nesîb hatin ber piyen (yekî) (biwêj) kar baş meşîn. qismet zêde bûn. zecle ked jî neda, hema nesîbe we hate ber piyen we.
neşibandin tiştekî (biwêj) bedente bûn. bi kerî tu tiştekî nehatin. ezbenî, naşibîne tu tiştekî ku mirov nav lê bike û bibeje, filan an jî bevan.
nesîbe (yekî) birin (biwêj) ji debara kesekî re astengî derxistin. ez dizanim, we jinike nesîbe min bir1.
nesîbe xwe bi deste xwe defandin (biwêj) bi xwe ji debara xwe re astengî derxistin. we bi xwe nesîbe xwe bi deste xwe defand.
nesîbet (navdêr, mê) hişdarî, agadarî, hişyarî, hişyarkirin, agadarkirin ku belkî belayek biqewime.
ji: Ji erebî
nesîbî (navdêr, mê) rewşa nesîbbûnê.
ji: nesîb + -î
neşidandî (rengdêr) sist, neşidiyayî
neşîde (navdêr, mê) neşîde: helbest, şiir, sirod, stiran, pend, Neşîde: navek jinan e.
ji wêjeyê: Ji ber wefata dayika min Neşîde gelek heval û hogir, nas û dost, lêzim û xismên me hatin hewariya me û serxweşî di min û malbata min dan. Her wiha ji bilî kesên ku hatibûn behiyeyê (teziyeyê) gelek kesan jî bi riyên cur bi cur wekî telefon, mesaj, emaîl û îlanan bûn şirîkên vê êşa me.(Zana Farqînî: Spasî, 12/2007).
ji: Ji erebî.
: neşîdeyî
neşîdeyî (navdêr, mê) rewşa neşîdebûnê.
ji: neşîde + -yî
nesidinîn (navdêr, mê) çav neniqandin.
ji: ne- +sidin +-în
neşidiyayî (rengdêr) sist, neşidandî
nesift nerêkî, nejîrbêjî.
ji: ne- +
nesiftîkî (navdêr, mê) bi nesiftî.
ji: ne- +siftî +-kî
nesîhet (navdêr, mê) şîret, pend, tewsiye, gotinên baş yên ku kesek ji kesek din re dibêje daku kesa/ê guhdar karên xwe baş bike, şêwir.
Herwiha: nesîĥet.
Bikaranîn: Lêker: nesîhet kirin, nesîhet dan. Navdêr: nesîhetkirin, nesîhetdan Rengdêr: nesîhetkirî.
: nesîhetkar, nesîhetkarî, nesîhetker, nesîhetkerî
nesîhet dan (lêker)(Binihêre:) nesîhet
nesîhet kirin (lêker)(Binihêre:) nesîhet
nesîhetdan (navdêr, mê) (Binihêre:) nesîhet
nesîhetkarî (navdêr, mê) rewşa nesîhetkarbûnê.
ji: nesîhetkar + -î
nesîhetker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê nesîhet dike.
ji: nesîhet + -ker
nesîhetkirî (rengdêr) (Binihêre:) nesîhet
nesîhetkirin (navdêr)(Binihêre:) nesîhet
neşikestek (navdêr, mê) neşikestinbar.
ji: ne- +şikest +-ek
nesilîyayene (Zazaki) (lêker) nesilîn
nesilnayene (Zazaki) (lêker) nesilandin
nesilnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin nesilandin
nesincî (navdêr, mê) peritî, tevnê peritî, erzan, neakarî, nepiroz, nerewa.
ji: ne- +sinc +-î
neşir 1. belav kirin (navdêr, mê) weşan, belavok, belavkirin.
Herwiha: neşr.
Bikaranîn: Lêker: neşir bûn, neşir kirin. Navdêr: neşirbûn, neşirkirin Rengdêr: neşirbûyî, neşirkirî.
ji: ji erebî نشر (neşr: belavkirin, çapkirin) ji نشر (n-ş-r-: belav bûn, pelate bûn), hevreha aramî נשׁ‎ר (n-ş-r-: belav bûn, pelate bûn).
: neşirker 2. heşir û neşir. Binêre;, heşir
nesir (navdêr, mê) pexşan, proza
neşir bûn (lêker)(Binihêre:) neşir
neşir kirin (lêker)(Binihêre:) neşir
neşirbûn (navdêr)(Binihêre:) neşir
neşirbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neşir
neşîrîn (lêker)xwîntehl, xwînsar, rûsar, antipatîk.
ji: ne- +şîr +-în
neşîrîn bûn (lêker) xwîntehl bûn, xwînsar bûn, rûsar bûn, cirnexweşik bûn.
ji: neşîrîn + bûn
neşîrînbûn (navdêr, mê) xwîntehlbûn, xwînsarbûn, rûsarbûn, cirnexweşikbûn.
ji: neşîrîn +bûn
neşîrînî (navdêr, mê) xwîntehlî, xwînsarî, rûsarî, nehizî, cirnexweşikî, şermezarî, fedîkarî, şermokî, mehcûbiyet, cirnexweşî, xwînneşîrînî.
ji: ne- +şîrîn +-î
nesiriştî (navdêr, mê) neasayî, anormal, derî adet, xeyrî tabiî, deresiruştî, derexwezayî.
ji: nesiriştî +-î
neşirker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê neşir dike.
ji: neşir + -ker
neşirkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neşir kirin
neşirkirin (navdêr)(Binihêre:) neşir
neşirovebarîtî (navdêr, mê) neravebarîtî.
ji: ne- +şirovebar +-îtî
nesirûştî (navdêr, mê) dersirûştî, ne tabiî.
ji: ne- +sirûş +-tî
nesirûştîkirin (navdêr, mê) newelatîkirin, newelatî kirin.
ji: nesirûştî +kirin
nesist ne leq, leq nabe.
ji: ne- +
neşîtelkirinbar (rengdêr) neçarebar.
ji: ne- +şîtelkirin +-bar
nesiwarkar (navdêr, mê) nesiwarçak.
ji: ne- +siwar +-kar
neşiyan (lêker) nikarîn, netiwanîn, nekarîn
neşiyandar (rengdêr) bê karîn.
ji: neşiyan +-dar
neşiyanîtî (navdêr, mê) nikarîbûn.
ji: neşiyan +-îtî
neşiyankî (navdêr, mê) bi neşêyî, bi neşiyanî.
ji: neşiyan +-kî
neşkabi (Zazaki) (lêker) nikarîbû, neşiyabû.
ji wêjeyê: Îbrahîm Seydo Aydogan eynî roj verî nêmroj şibi endamanî TZP-Kurdî de qisê kerdibi. Ey armancê konferans ser înan de qisê kerdib, la o neşkabi înan îqna bikero..
ji: ne- + şkayene
neşkandî (navdêr, mê) nevekirî.
ji: neşkandî +-î
neşkeno (Zazaki) (lêker) nikare, neşê.
ji wêjeyê: Bernameyî Mehmud Kizil ra pey rektorî Zanîngehî Hekarî Prof. Dr. Îbrahim Belenlî qisê kerd. Prof. Dr. Îbrahim Belenlî va, eger yew roj Tirkîya de kurdolojî sey yew şaxî îlmî bîyero akerdiş, ganî laboratuwarî nê Hekarî bo û qisêkerdişî xo inahawa rûmna, “kulturî şarî kurd, şeklî ciwîyayîşî şarî kurd hêna hol na mintiqa de ameyo qorî kerdiş. Semed ke no kultur vînî nebo, ganî cigêrayox hol xebat bikerî. Na xebat encax kesî zanayê eşkenî bikerî, no kar karî merdimanî zanayan o. Ma hewl danî ke ardimî na xebat bikerî. Verî ke merdim bieşko derheqî yew gel de, derheqî yew cemat de karo îlmî bikero, ganî no şar neyero înkar kerdiş. Wext ke yew gel bîyero înkar kerdiş merdim neşkeno na gelî ser xebata îlmî bikero. Ez îta de gazî pîyerê rojnamewananî mintiqa, pîyerê cigêrayoxan kena ke makînayanî xo yê fotograf, hacetanî xo yê vengqeydkerdişî bigerî, şîyerî dewan materyal top bikerî û ma re bîyarî. Ma hedreyî înan re her qede ardim bikeri. Ma heme materyalanî înan bierni û arşîvê xo de qorî bikeri. Ma inahawa eşkenî nê materyalan pêşkêşî kesanî cigêrayoxan û zanayan bikeri.”
neşkestî (navdêr, mê) nemûnasîb, şamoşewlo, jevneketî, pevemayî.
ji: neşkestî +-î
nesl (navdêr, nêr) nifş, cêl, hemû kesên ku teqrîben li temenê hev: neslê nû, neslê destpêka sedsalê, neslê piştî cengên cîhanê, nijad, dûnde.
Herwiha: nesil.
ji: Ji erebî.
: neslî
neslî (navdêr, mê) rewşa neslbûnê.
ji: nesl + -î
neşmî kesê ku pûte bi her karî dide; bihîstyar
neşmîl Navê keç. Navê min Neşmîl e, Kesêka yan tiştêka biçûk û bedew.
Herwiha: neşmîn
neşmîtî bihîstyariya hemberî her tiştî
neşor kêmxwê, kelê.
ji: ne- +
nesozdar kirin (lêker) nesadiq kirin.
ji: ne- +sozdar + kirin
nesozdarî (navdêr, mê) bêsedeqatî.
ji: ne- +soz +-darî
nesrîn gula biyanî
(navdêr, mê) nesrîn: cûnek gulên beyaristanê ne, Nesrîn: navekî jinan e.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌سرین.
ji: hevreha soranî نه‌سرین (nesrîn), farisî نسرين (nesrîn) û pehlewî nesterven, hemû jiari. نسرين (nesrîn) ya erebî, nesrin ya tirkî, մասրենի (masrêni) ya ermenî û несрин/nesrin ya gelek zimanên balkanî ji zimanên îranî ne..
: gulnesrîn, nesrînî. Navê zanistî: Rosa rubiginosa Rosa eglanteria
nesrînî (navdêr, mê) rewşa nesrînbûnê.
ji: nesrîn + -î
neşriyat (navdêr) weşan, belavok, tiştên ku hatine weşandin.
ji wêjeyê: Tevgera azadîxwaziya Kurdên Bakûr, weka ku hun dizanin sala 1958ê bi dagera Generalê Mahabadê Mela Mistefa Barzanî ku ji Urisatê derbazî Bexdayê bû dest pê kir. Nivşê min ku em wê demê 20 salî bûn bi vî bayî şiyar bûn. Piştî girtina 49 û 23ê yan, piştî ku xwendevanên Kurdan li Stenbolê DİCLE-FIRAT û çend neşriyat weşandin û li defa hawarê dan, sala 1965ê me 5 kesan PDKT li bajarê Diyarbekir ava kir. Fikra me ya wê rojê ew bû ku ‘gerek e Kurd di çar perçeyên Kurdistanê da her yek di nava şert û şirûtên dewletên xwe da micadeleyek pesif û demokratîk bidin heya ku mafên xwe yên otonomî ango netewîyetîyê bistînin’.(Şakir Epözdemir: Dewleta kurdan, Netkurd.com, 8/2009).
ji: Ji erebî, pirraniya neşir, neşr
nestêl (rengdêr) ciwan, xort, biçûk, zarro, hêja, rind, berketî, bêwêne, bênimûne, tek, yekane, yekta, unîk, tişta/ê ku ti tiştek din mîna wê/wî nîne.
Herwiha: nestêle, nestêleh, nestêlih.
ji wêjeyê: Di demekî pir hindik de 280 xortên ciwan ên bi heyf û nestêle destê xwe ji dê û bavê xwe kişandin.(Ezîz Xemcivîn: Bûyera Sînema Amûdê çi ye?, Avestakurd.net, jêwergirtin: 9/2006).
: nestêlî, nestêlîtî, nestêltî
nestêl bûn (lêker)(Binihêre:) nestêl
nestêl kirin (lêker)(Binihêre:) nestêl
nestêlbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nestêl
nestêlbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nestêl
nestêle 1. zarok 2. xort 3. kesê girîng
nestêlebûn (navdêr, mê) temayûz, bijarebûn, jêhatîbûn
nestêlî (navdêr, mê) rewşa nestêlbûnê.
ji: nestêl + -î
nestêlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nestêl kirin
nestêlkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nestêl
neşter kêrika bijîjkiyê ya tenik û pir tûj
neşterger bijîjkê ku pisporiya wî derz, şkestek û endamê leqiyayî ye
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) nojdarê kelaştina canê mirov û candaran bi neşterê dako parçek zêde yan madeyek kul û zêde derêxit û çare bi ket
neştergerî karê ku neşterger pê radibe
(rengdêr) karê nojdarê ne terger
neştergeriya sezeryen (navdêr, mê) emeliyata qeyserî, sezeryen, neştergeriya qeyserî, emeliyatkirina zikê dayikê bo derxistina zarokê tê de, welidandina zarokê ji zikê dayikê bi rêya emeliyatkirina zikê dayikê.
Herwiha: neştergeriya sezeryan neştergeriya sezaryen.
ji wêjeyê: Rojane gelek jin, bêyî li berçavgirtina bandorên xirab ên neştergeriya sezeryen û tenê ji bo rizgarbûna ji êşa zarokbûnê, ji bo neştergeriyê berê xwe didin nexweşxaneyên ehlî. Li gor îstatîstîka nexweşxaneyên ji dayîkbûnê ya Hewlêr, rojane zêdetirî 100 zarok li nexweşxaneyê ji dayîk dibin. Ji wan jî sedî 25’ê bi neştergeriyê ji dayîk dibin. Lê li gor îstatîstîka Rêxistina Tendirustiya Cîhanê (WHO), li cîhanê rêjeya zarokbûna bi neştergeriyê, qasî nîva vê rêjeyê ye..
ji: neştergeriya + sezeryen
neşterxane di nexweşxaneyan de jûra ku neşterger tê de emeliyatan dike dikin
nestûrî (navdêr) mezheb û neteweyeke fileyan li Kurdistanê
nesûdmend (navdêr, mê) bêkêr, kêrnehatî, bêhavil, bêfeyde.
ji: ne- +sûd +-mend
neşûştî gorgorê gorgor; melûn
(rengdêr) bêmerêz, qirêjî, pîs, rêvin, nebalavkirî
net 1. çune, sifir, (0) 2. betalbûyî, derehesab
1. saf, zelal (rengdêr) saf, safî, qazanca piştî bacê û lêçûnan: Meaşê wî 1 000 euro ye lê 150 euro bac dide loma 850 euro net jê re dimîne. saf, paqij, pak, zelal, xwiya, eşkere, diyar, berçav.
Bide ber: net-, nêt.
ji: Ji frensî net.
: netî 2. Internet (navdêr, mê) kurteya Internet.
ji: Ji inglîzî net (torr)
net bûn (lêker)(Binihêre:) net
net kirin 1. sifir kirin, fît kirin 2. betal hesibandin, ji hesaban derxistin
(lêker)(Binihêre:) net
net- (soranî) te ne-: netkird (te nekir), netdezanî (te nedizanî)Nêzîk, nat-.
Têkildar: nem-, ney-, neman-, netan-, neyan-.
Bide ber: net.
: netde-
netam bêkemal, biqisûr, kêm, bikêmasî, nekemilî.
ji: ne- +
netamandî (navdêr, mê) nelûlkirî, nepatromekirî, dere win.
ji: ne- +tamand +-î
netamdayî (rengdêr) (Binihêre:) netam
netan- (soranî) we ne-: netankird (we nekir), netandezanî (me nedizanî)Nêzîk, natan-.
Têkildar: nem-, net-, ney-, neman-, neyan-.
: netande-
netawanbar (rengdêr) bê guman.
ji: ne- +tawan +-bar
netaze kirêt, zirtaze, nehêja, kêrnehatî, kîndar, newênedar.
ji: ne- +
netazî (navdêr, mê) wergirtî, poşandî.
ji: ne- +taz +-î
netê 1. hêç 2. netêw
(navdêr, mê) têne, zir, qelp, a wartkirin, çertkirin, pêve, derxistin, derkirin, awartekirin, ji bilî, nelê, betal, bêhikm, nehêlanbar.
ji: ne- +tê +
netê bûn (lêker) nelê bûn.
ji: ne- +tê + bûn
netê kirin (lêker) betal kirin.
ji: ne- +tê + kirin
neteba nerajêr.
ji: ne- +
netebatî (navdêr, mê) girr, lerz, recif, liv, hej, lebat
netebayî (navdêr, mê) nerêkî, narêkayetî.
ji: ne- +teb +-ayî
netebitî (rengdêr) şûm, neqet, nejîqurt, nehs, har, hêç, destmatî, ne vehewiyayî, ne tebitî, ne aram, ne rehet, ne hêmin, kesa/ê karên xirab dike yan li cihê xwe nasekine (bi taybetî zarrok).
ji: ne- + tebitî
netebt pizik, nehs, belhizok, behizok, şûmî, nerihet, şûm, netepte, şaqiz, berbelot, kirh, muzir, ziraran dikin
netebt rakirin (lêker) şûm rakirin.
ji: netebt + rakirin
netebtane (rengdêr) şûmiyane, bi nehsî.
ji: netebt +-ane
netebtî (navdêr, mê) belhezokî, nehsî, belebanî, şûmîtî, bi şûmî, bi nerihetî, bi nehsî, nerihetî, şaqizî, belhizokî, neteptetî, gelevzî, mizurayî.
ji: ne- +teb +-tî
netebtî bûn (lêker)(Binihêre:) netebtî
netebtîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) netebtî
netêbûn (navdêr, mê) nelêbûn.
ji: ne- +tê +bûn
netêbûnî (navdêr, mê) bêhikmî.
ji: ne- +tê +-bûnî
netêde (rengdêr) xaric, derve, der, ne hindirr, ji xeynî.
ji: ne+tê+de.
ji wêjeyê: M. Emîn Server û yek didu din netêde yên din hemuyan, di dema dirêjkirina 6 heyîvan bo „çekîç Güç“ wan parlamenteran jî dengên xwe bo sîstema kemalîzmê bilindikirin dijê hebûna hêza hevbeş ya ku li Kurdistan bîmîne û Kurdan diparêze
ji: http://german.rizgari.com/modules.php?nameRizgari_Niviskar&cmdread&id1089
netêgihiştî (rengdêr) xişîm, naşî, cahil, torî, naîv, ecemî, saf, sade, ne kone, ne gelac, ne şatir, ne fehma, ne gihiştî, nezan, nefama, negihiştî, xav, dilsaf, dilpak, nefam.
Herwiha: netêgehiştî, netêgehijtî, netêgihijtî.
ji: ne- + têgihiştî
netehl bêtûjî, bêtehlî, netûj.
ji: ne- +
netekûz seqet.
ji: ne- +
netêkvedayî (navdêr, mê) nearandî.
ji: netê +-k +vedayî
netemam (rengdêr) ya/yê yek yan hin kêmasî hene, bikêmasî, nekamil, împerfekt: Mirov netemam e, kêmasiyên wî hene. ne xilasbûyî, ne bidawîhatî: Karê wî netemam ma..
Bikaranîn: Navdêr: netemambûn Rengdêr: netemamkirî.
Herwiha: netimam.
Dijwate: temam.
ji: ne- + temam.
: netemamî netemamîtî
netemam bûn (lêker)(Binihêre:) netemam
netemam kirin (lêker)(Binihêre:) netemam
netemambûn (navdêr, mê) (Binihêre:) netemam
netemambûyî (rengdêr) (Binihêre:) netemam
netemamî (navdêr, mê) kêmasî, qisûr, êb, netemambûn, nekamilî, tine.
Herwiha: netemamîtî, netemamtî, netimamî, netimamîtî, netimamtî.
ji: netemam + -î
netemamîkî (navdêr, mê) bi nerastî, bi netemamî.
ji: netemamî +-kî
netemamkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye netemam kirin
netemamkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) netemam
netemirînbar (rengdêr) nevekujînbar.
ji: ne- +temirîn +-bar
netengav neazardedil, dilrihet.
ji: ne- +
netêper (navdêr, mê) negerguhêz, têneper, netêperbar, negerandî, nebergda, nederbasî, gerguhêz.
ji: ne- +têp +-er
netêperbar (rengdêr) negerguhêz, netêper, têneper, negerandî, nebergda, nederbasî.
ji: netêper +-bar
netêrbûyî (navdêr, mê) nehinbûyî.
ji: net +-êr +bûyî
neterelaştî bûn (biwêj) ji bo kesên ku pir hov û nezan in tê bikaranîn. ev xelîl jî wek hunermend te bi nav kirin, lê tu bawer be ku wekî darekî neterelaştî ye.
netetbîqbar (rengdêr) nemimkûn.
ji: ne- +tetbîq +-bar
netetmînkar (navdêr, mê) têrneker.
ji: ne- +tetmîn +-kar
netevlihev hêsa, sihêl, rihet, asan, sivik, besît.
ji: ne- +
netêw 1. nelê, tuneyî 2. betalbûyî
(navdêr, mê) betal, nelê, bêhukm.
ji: ne- +tê +w
netêw kirin (lêker)(Binihêre:) netêw
netewandî (navdêr, mê) neçemandî, normatîf.
ji: netewand +-î
netewbar (rengdêr) tişta/ê natewe ango naçeme, (rêziman:) peyvên natewin ango naguherrin ango hertim wek xwe dimînin.
Herwiha: netewok.
Hevwate: neçembar, neçemok.
Dijwate: çembar, çemok, tewbar, tewok.
ji: ne + tew + bar.
: netewbarî
netewbarî (navdêr, mê) rewşa netewbarbûnê.
ji: netewbar + -î
netewe 1. gel, milet 2. xelq
(navdêr, nêr) Komek mirovan ya ziman û/yan dîroka wan yek e, bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damezrandiye.
Herwiha: netew.
Hevwate: gel , milet, nasyon, qewm.
Bide ber: eşîr, êl, hoz, nijad.
ji: jisorani نه‌ته‌وه (netewe) ihtimalen bi metatezê ji newete, têkilî نه‌وه (newe: nevî) wek di fraza newey kurdneviyên kurdan de, binere: nevî..
Bikaranîn: Lêker: netewe bûn, netewe kirin. Navdêr: netewebûn, netewekirin Rengdêr: netewebûyî, netewekirî.
: navneteweyî, navneteweyîtî, dewlet-netewe, neteweyî, Înglîzî nation, Tirkî budun, milel, millet, ulus, Farisî امت, مليت, Înglîzî nation, Tirkî budun, milel, millet, ulus, Farisî: قوم, Farisî: ملل, Farisî: ملت, مليت, Tr.: millet, ulus, Îng.: nationality, nationhood
netewe bûn (lêker)(Binihêre:) netewe
netewe kirin (lêker)(Binihêre:) netewe
netewebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) netewe
netewebûyî (rengdêr) (Binihêre:) netewe
netewehez (navdêr, mê) neteweperwer, neteweparêz, neteweperest, miletperest, neteweevîn.
ji: netewe +-hez
netewehezî (navdêr, mê) neteweperwerî, neteweparêzî, neteweperestî, miletperestî.
ji: netewe +-hezî
netewekar (navdêr, mê) neteweperwer, neteweperest, miletperwer, nasyonalîst.
ji: netewe +-kar
netewekarî (navdêr, mê) neteweperwerî, nasyonalîzm.
ji: netewe +-karî
netewekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye netewe kirin
netewekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) netewe
neteweparêzî (navdêr, mê) welatparêzî, neteweperwerî, welatperwerî, niştimanperwerî, nasyonalîzm, neteweperistî, hezkirina ji milet û welatê xwe, parastina gelê xwe ji dijminan, patriyotîzm, welatperwer, niştimanparêzî.
ji: neteweparêz + -î yan netewe + -parêzî
neteweperest kesê ku harê neteweya xwe û hovîtiya dijî neteweyên din rewa dibîne
neteweperistî (navdêr, mê) neteweperwerî, welatperwerî, niştimanperwerî, welatparêzî, neteweparêzî, nasyonalîzm, hezkirina ji milet û welatê xwe, şovenîzm, baweriya ku miletên din ne hêja yan jêhatî ne.
Herwiha: neteweperestî.
ji: netewe + -peristî yan neteweperist + î
neteweperwer gelperwer
(navdêr) welatparêz, neteweparêz, welatperwer, niştimanperwer, nasyonalîst, neteweperist, evîndara/ê milet û welatê xwe, parêzera/ê gelê xwe.
ji: netewe + -perwer.
: neteweperwerî
neteweperwerî (navdêr, mê) welatperwerî, niştimanperwerî, welatparêzî, neteweparêzî, nasyonalîzm, neteweperistî, hezkirina ji milet û welatê xwe, patriyotîzm, welatperwer, niştimanparêzî.
ji: netewe + -perwerî yan neteweperwer + î
netewesaz paşgir, -saz, çêker, dermansaz, karsaz
netewesazî (navdêr, mê) bikaranîna hêza siyasî yan aborî yan civakî bo peydakirina yekîtiya neteweyekê yan dewletekê daku ew netewe yan dewlet aram û ewle bibe.
ji wêjeyê: Zimanekê yekgirtî yê kurdî; demontajkirina projeya netewesaziya kurdî(sernavê nivîsek Bêhrûz Şucaî, Nefel.com, 10/2006).
ji: netewe + -saz + -î
neteweyên yekbûyî (navdêr) yekîtiya cîhanî ya welatan ku nêzî 200 dewlet tê de endam in û bo aştiyê û rêgirtina li cengan dixebite.
Herwiha: Neteweyên Hevgirtî, Neteweyên YekgirtîKurte, NYDezgehên wê, Civata Giştî, Encûmena Tenahiyê, sekretariyat
neteweyî têkildarî neteweyekî; miletî
(rengdêr) millî, ne herêmî, ne deverî, tişta/ê ku ya/yê hemû neteweyekê yan welatekî ye û ne tenê yê deverekê yan komekê ye: berjewendiyên neteweyî, seroka/ê neteweyî, edebiyata neteweyî, zanava neteweyî, encûmena neteweyî, artêşa neteweyî, kanalên neteweyî (kanalên ku li her dera welatî tên dîtin), millî, ne navneteweyî, ne enternasyonal, tişta/ê ku taybetî neteweyekê yan welatekî ye lê ne ya netewe yan welatên din e.
Herwiha: netewî.
Têkildar: gelêrî.
Bide ber: alemî, cîhanî, deverî, dinyayî, enternasyonal, global, herêmî, navneteweyî.
ji: netewe + -yî.
Bikaranîn: Lêker: neteweyî bûn, neteweyî kirin. Navdêr: neteweyîbûn, neteweyîkirin Rengdêr: neteweyîbûyî, neteweyîkirî.
: navneteweyî, navneteweyîtî, neteweyîtî, nêvneteweyî, nêvneteweyîtî
neteweyî bûn (lêker)(Binihêre:) neteweyî
neteweyî kirin (lêker)(Binihêre:) neteweyî
neteweyîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) neteweyî
neteweyîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) neteweyî
neteweyîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neteweyî kirin
neteweyîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neteweyî
neteweyîtî (navdêr, mê) rewşa neteweyîbûnê, qewmiyet, neteweparêzî, welatparêzî, neteweperwerî, netewe, miletperwerî.
ji: neteweyî + -î
netewok (rengdêr) tişta/ê natewe ango naçeme, (rêziman:) peyvên natewin ango naguherrin ango hertim wek xwe dimînin.
Herwiha: netewbar.
Hevwate: neçembar neçemok.
Dijwate: çembar çemok tewbar tewok.
ji: ne + tew + ok.
: netewokî
netewokî (navdêr, mê) rewşa netewokbûnê.
ji: netewok + -î
netexmînbar (rengdêr) nehesabbar, nayêhesabkirin, nayê texmînbar, nayêpêşbînîkirin.
ji: ne- +texmîn +-bar
netî (navdêr, mê) rewşa netbûnê, sifir, tine.
ji: net + -î
neti (hejmar) sifir, zêro, 0(navdêr) sifir, tine, netî, ne-ti-tişt(rengdêr) vala, tal, têkoşînek vala û ne hewce, ne-ti-tişt, netê, tu netê dixebitî. Ev axaftin netê ye, tunetî, Ev şer li ser tunetiyê derket
neticar qet ne.
ji: ne- +
netîce 1. akam, encam 2. dawî, aqibet
(navdêr, mê) encam, akam, dawîng, dongî, hafil, pêjor, talî, dawî, dûmahî, dûmahîk, beramet, axir, soxî, xilasî, neman, amadehî, songî.
Herwiha: netîje.
Bide ber: amanc, daxwaz, hedef.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Lêker: netîce dan. Navdêr: netîcedan.
: bênetîce, bênetîcetî, binetîce, binetîcetî, netîcedar, netîcedarî, netîceder, netîcederî, netîceyî
netîce dan 1. encam dan 2. bi dawî bûn
(lêker)(Binihêre:) netîce
netîcedan (navdêr, mê) (Binihêre:) netîce
netîcedar (rengdêr) biencam, biakam, bidawîng, bidongî, bihafil, bipêjor, bitalî, bidawî, bidûmahî, bidûmahîk.
ji: netîce + -dar.
: netîcedarî netîcedarîtî netîcedartî
netîcedarî (navdêr, mê) rewşa netîcedarbûnê.
ji: netîcedar + -î
netîcedayî (rengdêr) encamdayî, bi encam.
ji: netîce +dayî
netîceyî (navdêr, mê) rewşa netîcebûnê.
ji: netîce + -yî
netije vala, xalî, vale, ne tijî, ne dagirtî.
ji: ne- +
netijekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye netije kirin
netik (navdêr) enî.
Herwiha: nehtik nêtik nîtik.
ji: ji?
netika xwe dayîn netika (yekî) (biwêj) bi yekî re tekoşîn kirin. lawe min, wekîye te ji bo doza eşîre neketiye zindane, wî netika xwe daye netika dewlete.
netika xwe kirin gilê (biwêj) hers bûn. moral xera bûn. dîsa arin netika xwe kiriye gile, gelo ve care derde wi çi ye?
netîr ron, ne hişk.
ji: ne- +
netirandî kesê/a xwe kerr kirî, bêdeng kirî û eleqa xwe bi tiştî naynê, xwe nake nav ti gêrê.

minak: ew xwe nakin navde, deng ji wa dernakeve, min jî xwe netirandîye.
netirş neenirî.
ji: ne- +
netirs (rengdêr) kesa/ê natirse.
Herwiha: bêtirs.
Hevwate: biste, wêrek.
Dijwate: tirsok, tirsonek, bizdok, behecok.
ji: ne- + tirs.
: netirsî
netirsandî (navdêr, mê) netirsayî.
ji: ne- +tirsand +-î
netirsayî (navdêr, mê) netirsandî.
ji: netirs +-ayî
netirsî (navdêr, mê) nebûna tirsê, wêrekî, bistehî, curet, bêtirsî, cesaret.
ji: netirs + -î
netişt nebûyî, hîçok, neşopewer, potal, negiring, sist, bêtam, sifir, çine, hîç, bêbiha, pûç, mirûs, tamsar, bed, pîs, pîsok, rijd, serpêl, sefîl, sêwelek, tise, xwaro, çepel, dilreş, kotî, nizm.
ji: ne- +
netivandî (navdêr, mê) nekewîkirî, bêûtî, neûtîkirî, ûtînekirî.
ji: ne- +tivand +-î
netiwana (rengdêr) bêtaqet, bêzever, bêşiyan, bêxîret, bêhilmet, neşê, bêhêz, bêqewet, westiyayî, betilî, qerrimî, kerrixî
netiwanîn (lêker) nikarîn, neşiyan, nekarîn
netrik xemla zîvîn a eniya jinan
netu bêtûte, beddol, bêbav, bêbinyat, bedbinyat, bedesil, esilxerab, bêesil, bednîjad.
ji: ne- +
netû 1. yax 2. eware neve keça zarokê mirovî
neçê, bed, fena, xerab, nebaş, nepak, şîrheram, beytûte, bêtûte.
ji: ne- +
netûj kot, bêtûjî, bêtehlî, netehl, neno.
ji: ne- +
netûj kirin (lêker) bêtesîr kirin, kot kirin.
ji: ne- +tûj + kirin
netutî (navdêr, mê) nehsî, tûletî, tolazî.
ji: ne- +tu +-tî
netûyî (navdêr, mê) nepakî, neçêtî, xerabî, bedîtî, fenatî.
ji: ne- +tû +-yî
neumêdî (navdêr, mê) bêhêvîtî, bêumêdî, bêhêvîbûn
neûtîkirî (navdêr, mê) bêûtî, netivandî, nekewîkirî, ûtînekirî.
ji: ne +-ûtî +kirî
nevada Serenav,mê, yek ji pêncî wîlayetên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye û dikeve başûr-rojavaya wî welatîEyaletên DYAyê DYA.
Bide ber: Nevada.
: Nevadayî Nevadayîtî
nevajîbar (rengdêr) nehelweşînbar.
ji: ne- +vajî +-bar
nevala girtî, ne betal.
ji: ne- +
nevê kîndar.
ji: ne- +
nevebirr nebiryar, demdemî.
ji: ne- +
nevebirrî (navdêr, mê) ne qethî, ne biryardayî.
ji: ne- +vebirr +-î
nevebirrîkî (navdêr, mê) bi nevebirrî.
ji: ne- +vebirrî +-kî
nevebirrkî (navdêr, mê) bi nevebirrî.
ji: ne- +vebirr +-kî
neveçirk neveya neve û neviyî
nevenûsî (navdêr, mê) serneketî.
ji: ne- +venû +-sî
nevêtin (lêker) hez nekirin.
ji: ne- +vê +-tin
nevexwarinkî (navdêr, mê) bi nevexwarinîtrney).
ji: ne- +vexwarin +-kî
nevexwer (navdêr, mê) rawestayî.
ji: ne- +ve +-xwer
nevî kurê zarokê mirovekî
(navdêr) zaroyên zarroyên kesekê/î: Zarrokên kurrê te neviyên te ne. Kurrê keça te neviyê te ye. Bihar keça Hinarê ye û Hinar keça Çinarê ye anku Bihar neviya Çinarê ye. dûnde, zurryet, paşhatî.
Herwiha: nebîk nevîk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌ڤی.
Hevwate: torin.
Dijwate: bapîr dapîr bavkal kal.
Têkildar: nevis.
Bide ber: nebî nevê.
ji: Ji Proto-hindûewropî h₂népōts, Proto-aryayî nepat-, hevreha نه‌وه/newe ya soranî, نوه (nevê) ya farisî, nep ya pehlewî, ??? (nepa) ya farisiya kevn, ????? (nepat) ya avestayî, नपात् (nepat) ya sanskrîtî, nepōs ya latînî, ἀνεψιός (anêfiyos: kinêz, kuzen) ya yûnaniya kevn, nefa ya inglîziya kevn û nephew ya inglîziya nû. Nevis ya kurmancî jî ji heman peyvê ye..
Bikaranîn: Lêker: nevî kirin. Navdêr: nevîkirin Rengdêr: nevîkirî.
: nevîçirrk nevîçirrçirrk nevîk
nevî kirin (lêker)(Binihêre:) nevî
nevîçirk neviyê neve û neviyî
nevîçirrçirrk (navdêr) neviyên neviyên kesekî: Ez nevîçirrçirrkê wê me. (Ew dapîra dapîra min e./Ew dapîra bapîrê min e.).
Herwiha: nevîçirrçirr, nevîçirçir, nevîçirçirk.
Bide ber: nevîçirrk.
ji: nevî + -çirr + -çirrk.
: nevîçirrçirrkî, nevîçirrçirrkîtî, nevîçirrçirrktî
nevîçirrçirrkî (navdêr, mê) rewşa nevîçirrçirrkbûnê.
ji: nevîçirrçirrk + -î
nevîçirrk (navdêr) neviyên kurrê kesekî/ê yan keça kesekî/ê, zarrokên neviyên kesekê/î: Ez nevîçirrkê wî me. (Ew bapîrê babê/diya min e.).
Herwiha: nevîçirr, nevîçir, nevîçirk.
Bide ber: nevîçirrçirrk.
ji: nevî + -çirrk
nevîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nevî kirin
nevîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nevî
nevis (navdêr) kurrhilî, keçhilî, zarrokên jina kesekî lê ne yên wî bi xwe: Elî mêrê Xemê ye û Xemê dayika Azadî ye. Lê ji ber ku Azad ne kurrê Elî ye Azad nevisê Elî ye. Wiha Elî jî dibe zirrbavê Azadî. kurrhilî, keçhilî, zarrokên mêrê kesekî lê ne yên wê bi xwe: Mecîdî du zarrok ji jina xwe ya wefatkirî hene loma ew nevisên jina wî ya nû ne. Jina Mecîdî ya nû ji dibe dêmariya wan..
Herwiha: nevise, nevisî.
Bide ber: nevî.
ji: Ji Proto-hindûewropî h₂népōts (nevî), Proto-aryayî nepats, hevreha nevî ya kurmancî, نوه (neve) ya farisî, nep ya pehlewî, ??? (nepa) ya farisiya kevn, ????? (nepat) ya avestayî, नपात् (nepat) ya sanskrîtî, nepōs ya latînî, ἀνεψιός (kinêz, kuzen) ya yûnaniya kevn, nefa ya inglîziya kevn û nephew ya inglîziya nû..
: nevisî, nevisîtî, nevistî
nevisî zarokê ji kesekî/keseka din (ji bo jinê zarokên hêwiya wê, ji bo mêrî zarokê mêrê jina wî yî berê)
neviyan (navdêr, mê) nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd, neyarî, dijminatî, jêheznekirin, ne viyan.
Herwiha: nevîn.
ji: ne- + viyan.
: neviyayî
neviyanî (navdêr, mê) nedilxweşî, nekêfxweşî, dilmanî, bêmemnûnî, têrnebûnî, derî vînî, neîradî, bêhemdî, ji bêhemdî, nexweşhalî, nerazîtî, nexoşnûdî.
ji: neviy +-anî
neviyanîtî (navdêr, mê) sîkbûnîtî.
ji: neviyan +-îtî
neviyayî (navdêr, mê) lawazbûyî, nişîvbûyî, berhelistbar, nerêyî, dij, nesaz.
ji: ne- +viy +-ayî
nevkêk (navdêr, mê) helbelk,helberk.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
new hampshire Serenav,mê, yek ji pêncî wîlayetên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye û dikeve başûr-rojavaya wî welatîEyaletên DYAyê DYA.
Bide ber: New Hampshire.
: New Hampshireyî New Hampshireyîtî
newa 1. dengên ahengdar 2. dengên mûsîqayî
(navdêr, mê) awaz, melodî, selîqe, beste, arya, dengê muzîk û stranan.
Bide ber: çewa, dewa, hewa, rewa, zewa.
ji: jiari, hevreha farisî نوا (neva), pehlewî nipek, avestayî nivek- ji ni- (jêr > binere niştin) + vek-, veç- (gotin > binere awaz) ji Proto-hindûewropî wekʷ- (gotin).
Bikaranîn: Lêker: newa kirin. Navdêr: newakirin Rengdêr: newakirî.
: newayî.
ji wêjeyê: newaya mutrib û çengê fîxan avête xerçengê Were saqî heta kengê neşûyîn dil ji vê jengê
newa kirin (lêker)(Binihêre:) newa
newadar (rengdêr) awazdar, melodîk, murxdar, awazî.
ji: newa +-dar
newakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye newa kirin
newakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) newa
newal cihokên kûr *“av ji çiyan diherike, li newalan belav dibe”
(navdêr, mê) gelî (bi taybetî yên biçûk), co, robarê biçûk.
Herwiha: nehal, nihal, niwal, newalok, nuwal.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌وال.
Hevwate: gelî, dol, wadî, best (cobar û cihê wê yê ku bi giştî havînan ava wan diçe) , cobar , seqlan, şag.
ji: Herwiha nehal/nihal jiarami ܢܚܠܐ (nexal), hevreha îbrî נחל (naxal). Herwiha bide ber aramî ܢܗܪܐ (nehra: ro, robar) yan ji erebî انهار (enhar) ku pirrjimara نهر (nehr: çem, ro, robar) e. Hevreha îbranî נהר (nahar), ugarîtî ??? (n-h-r), akadî ?? (narû), hemû ji proto-samî. Heman peyv wek نهر (nehr) derbasî farisî bûye û wek nehir ketiye tirkî jî. Guherîna h/w (bo nimûne hinda/winda) û l/r (bo nimûne bilûl/bilûr) di kurdî de du diyardeyên berbelav in. Herwiha bo ketina herfên bideng ji destpêka peyvên ji erebî di kurdî de bide ber emîr > mîr, Îbrahîm > Birahîm..
ji wêjeyê: Herçî tivingvanên qenc in, wê di serê şikêr, rizde, zinar û serîyên bilind de bisekinin û peyayên din wê di çewrik, kortik, şîp, şikêf, newal û mesîlan de bigerin. Keçik dibê Feqî, heyran, bejna min kin e, lo, ne dirêj e/Li ser gaz û mesîlan û newalan ji xwe re, lo, şax davêje. jêder.
: newalî, newalk, newalok
newal xalî ye, rovî walî ye (biwêj) yen behez ku li hember wan kes tune be, xwe tiştekî zêde dihesibînin. newal xalî ye, rovî walî ye. cme ku kes lê tune be, di ser wî re tu kes tune ye.
newalî (navdêr, mê) rewşa newalbûnê.
ji: newal + -î
newalk (navdêr, mê) newalên biçûk.
Herwiha: nehalik nehalok nihalik nihalk nihalok newalik newalok niwalik niwalk niwalok.
ji: newal + -k
newamdar (rengdêr) nedeyndar, neqerzdar.
ji: ne- +wam +-dar
newamdarî (navdêr, mê) nedeyndarî.
ji: ne- +wam +-darî
newamdaritî (navdêr, mê) nedeyndarîtî, neqerzdarîtî.
ji: newamdar +-itî
newar (navdêr, mê) kaset, band, şelît, şerît, amûra ku deng yan wêne yan jî herdu li ser tên tomarkirin: newar teyibê, newara vîdyoyê, şelîte.
Bide ber: newa.
: newarî, newarxwer, newarxwerk
newarî (navdêr, mê) rewşa newarbûnê.
ji: newar + -î
newaswasok (navdêr, mê) bêdilwas, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas.
ji: ne- +waswas +-ok
neway (Zazaki) (hejmar). Bi kurmancî: not, 90Hijmarên sade yên kirdkî, sifir, yew, di, hîrê, çar, panc, şeş, hewt, heşt, new, des, yewendes, diwês, hîrês, çarês, pancês, şîyês, hewtês, heştês, newês, vîst, hîris, çewres, pancas, şeştî, hewtay, heştay, neway, se, hezar, milyon, milyar
newayî (navdêr, mê) rewşa newabûnê.
ji: newa + -yî
newed (Soranî) (hejmar) not, nehwed, nehwet, nod, jimare 90, XC
newêd 1. hejmara piştî heştê û nehan 2. jimareya 90’î
newehî (navdêr, mê) sêf, fesad, buxtan, derew, virr, nerastî, xîlaf, neheqî, bêdadî, xedre.
Herwiha: newewî , neweyî.
ji wêjeyê: Îro em di Sedsala Bîstûyekê de ne; ev dema ku em tê de dijîn, di pêvajoyê de dema herî pêşkeftî ye. Çi tiştê ku hebe, wek zemanê berê, ne bi sondan û ne jî bi newewiyan, lê bi belge, bi wêne û bi kamerayê dema ku eşkere bibe, mirov mecbûr e ku bipejirîne.(Zeynel Abidîn: 1858 û kurmanciya latînî, Amidakurd.com, 7/2009).
ji: ne + we (wisa) + -hî
newekatî (navdêr, mê) nexuyatî, nediyarî, nemisogerî, nevebirî.
ji: ne- +wek +-atî
newekhev (rengdêr) ji hev cuda, ne wekî êk
newekhevî (rengdêr) pêkve ne çûn, hevnegirtin, ji hev dûr, jêk dûr
newekhevîtî (navdêr, mê) neyeksanîtî.
ji: newekhev +-îtî
newelatî kirin (lêker) nesirûştîkirin.
ji: ne- +welatî + kirin
newelatîkirin (navdêr, mê) nesirûştîkirin.
ji: ne- +welatî +kirin
newelidandin (navdêr, mê) nazokî, nazokbûn, nazêbûn, nezan, newelidîn
newelidîn (navdêr, mê) nazokî, nazokbûn, nazêbûn, nezan, newelidandin
newênedar (rengdêr) netaze.
ji: ne- +wêne +-dar
newenger (navdêr, mê) mebûs, perlemanter, nûner
newêr (rengdêr) tirsonek, kulafe
newêran (navdêr, mê) cihê ava, ne kavil :;tirsan, :ez newêrim bi ev derkevim
newêrek tirsonek, ziravqetî
(rengdêr) tirsok, bizdok, behecok, bêcesaret, bêcuret.
Dijwate: wêrek, biste.
ji: ne- + wêrek.
Bikaranîn: Lêker: newêrek kirin. Navdêr: newêrekkirin Rengdêr: newêrekkirî.
: newêrekî
newêrek bûn (lêker) peltek bûn.
ji: newêrek + bûn
newêrek kirin (lêker)(Binihêre:) newêrek
newêrekane (rengdêr) bi awayekî newêrek, bêziravane.
ji: newêrek + ane
newêrekbûn (navdêr, mê) peltekbûn.
ji: newêrek +bûn
newêrekî (navdêr, mê) tirsokî, tirsonekî,
newêrekî bûn (lêker) peltekî bûn, bizdonekî bûn, bizdokî bûn, habtoyî bûn.
ji: newêrekî + bûn
newêrekîbûn (navdêr, mê) peltekîbûn, bizdonekîbûn, bizdokîbûn, habtoyîbûn.
ji: newêrekî +bûn
newêrekker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê newêrek dike.
ji: newêrek + -ker
newêrekkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye newêrek kirin
newêrekkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) newêrek
newêrîn tirsîn
(lêker) şerm kirin, fihêt kirin. Tewîn: -newêr-.
ji: newêr +-în
newêrok (navdêr, mê) tirsok, tirsik, tirsoyî, bêzirav, ceban.
ji: newêr +-ok
newêrokî (rengdêr) tirsonektî, tirsokî, tirsikî, tirsoyîtî, bêziravî, cebanî.
ji: newêr +-okî
newês (Zazaki) (hejmar). Bi kurmancî: nozde, 19, XIX.
Herwiha: newyesHijmarên sade yên kirdkî, sifir, yew, di, hîrê, çar, panc, şeş, hewt, heşt, new, des, yewendes, diwês, hîrês, çarês, pancês, şîyês, hewtês, heştês, newês, vîst, hîris, çewres, pancas, şeştî, hewtay, heştay, neway, se, hezar, milyon, milyar
neweşandî (navdêr, mê) nebelavkirî.
ji: ne- +weşand +-î
newestanbar (rengdêr) neqerimînbar.
ji: ne- +westan +-bar
newestanbarîtî (navdêr, mê) neqerimînbarîtî.
ji: newestanbar +-îtî
newestiyayî (navdêr, mê) nepifkirî.
ji: newestiyayî +-î
newey derew, vir.
ji: ne- +
newezîfeyî (navdêr, mê) neresmî, nefermî, ne erkî.
ji: ne- +wezîfe +-yî
newezinandî (navdêr, mê) nekişandî, nekêşandî.
ji: ne- +wezinand +-î
newh (navdêr, nêr) cûn, cûr, çeşît, core, texlîd, tewir, terz, stîl, şêwaz, şêwe, awa.
Herwiha: new.
ji wêjeyê: Xanî di van beytana de bi ronahî dibêje ko Xwedê hem wêc û qazancê werdigre, hem qazancê distîne, hem mûrîd e, hem murad e, hem nûr û ronahiya ciwaniya rûyê dildarê ye û hem jî agirê evîndariyê ye di dilê aşiqê belengaz de. Xwedê yelmûma evînê ye, lê ne yelmûneke ko ji qism û new’ê agir û ronahiya cismanî be, Xwedê tavek e, lê di pişt perdê de ye, Xwedê xezîneyek veşartî ye ko bi navê adem ev xezîneya veşartî derkete eşkeretiyê.(Perwîz Cîhanî: Irfan di Mem û Zîna Ehmedê Xanî de).
ji: erebî >>> نوع.
: enwah, eşkal û enwa
newheê “inna zelemna” dengê “min neheqî kir”.
ji wêjeyê: Pirr girî û xweş girî bê hed gelek Newheê “inna zelemna” çû felek Rojekê ew der sucûdê bê mefer Pirr girî û hem li erşê kir nezer w:Mela Hisênê Bateyî
newî (navdêr, mê) pelçixî, gepsoyî, pehn, şiltaxî, nebî, neweyî, şel, êtî, êtik, nîq, qewat, bêbextî, îftira, buxtan.
ji: ne +-wî
newîn (navdêr, mê) soz, ehd, belên, wad.
Bikaranîn: Lêker: newîn dan. Navdêr: newîndan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌وین.
Bide ber: newin
newin (lêker) neyên, dijwateya werin, pirrjimara newe, forma fermanî ya neyînî ji (lêker)a hatin.
Bide ber: newîn
newîn dan (lêker)wehd kirin, peyman dan, belên dan, soz dan.
ji: newîn + dan
newîndan (navdêr, mê) (Binihêre:) newîn
newînî (navdêr, mê) biqews, pilûç.
ji: newîn +-î
newkîn (navdêr, mê) newnewkirin, miyawîn, :kitik ji birsan di newike
newnew (navdêr, mê) miyaw, miyaw-miyaw, dengê kitikan, dengê pisîkan.
Herwiha: new, newe, new-new, newe-new, newenew.
ji: newîn.
Bikaranîn: Lêker: newnew kirin. Navdêr: newnewkirin Rengdêr: newnewkirî.
: newnewî
newnew kirin (lêker)(Binihêre:) newnew
newnewî (navdêr, mê) rewşa newnewbûnê.
ji: newnew + -î
newnewkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye newnew kirin
newnewkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) newnew
newq di lêş de her du kêlekên bêhestî û vala
(navdêr, mê) navteng, kemax, noq, beşa leşî ya kemera pantolonî dikeve ser, navbera zikî û lingan yan piştê û lingan: Navtenga wê zirav e..
: newqî
newq kiyan hilkehilk kirin
newqî (navdêr, mê) rewşa newqbûnê.
ji: newq + -î
newranî nerihetîyek jinên avis ku dilê wan xwerinên cûrbecûr dixwazin.Newranî newranî kirin
newresîm (navdêr, mê) rûber, rûnivîn, rûlihêf
newroz (navdêr, mê) her sal roja 21 mart (adar) ku wek serê sala nû ya kurdî û arî tê pîrozkirin, meha yekem ji salnameya kurdî anku arî anku îranî (ji 21 mart ta 20 nisan zayînî), Newroz: navek e bi taybetî bo keçan lê hin kurr jî bi wî navî hene.
Herwiha: nevroj, nevroz, nîroj, nîroz, nûroj, nûroz, nûvroj, neweroc.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌ورۆز.
Hevwate: cejna kurdan, gulus, adarok, savarok, bêldî. Agadarî: Berê forma serdest di kurmancî de nevroz bû, ne newroz. Ev ne ji bandora tirkî bû (di tirkî de w nîne) ji ber ku li deverên kurmancîaxiv yên derveyî Bakurê Kurdistanê jî wisa dihat gotin. Heta di stranên stanbêjên me yên ku kurdiya wan gelek baş bû, wek Eyaz Zaxoyî û Erdewan Zaxoyî de jî, peyv nevroz bû, ne newroz. Lê van salan ji ber tesîra soranî her kes peyvê wek newroz dinivîse (di soranî de v bi xwemalî nîne).Du sedemên nivîsîna peyva nevroz wek newrozê hene: prestîja zaravaya soranî di nav kurmancan de: forma soranî qaşo kurdîtir e, nivîsîna peyvê bi yek yan çend herfên ku di zimanê tirkî de nînin (w) daku kurd baş bidin diyarkirin ku nevroz ya wan e, ne ya tirkan e û heta bi zimanê tirkî ne mimkin e ku were nivîsîn jî.Herdu sedem jî fehmbar in lê yek jî ne zanistî ye..
ji: jiari, hevreha soranî نه‌ورۆز (newroz), farisî نوروز (nûrûz), têkilî nû + roj anku roja nû..
: newrozane, newrozî
newroz ecêb roj (biwêj) gelek taybetî û cudatiya newroze hene. newroz, eceb roj! yen ku wateya newroze dizanin, dizanin be çi qas girîng e.
newroz, xelas bû dew û doz, me dibit herî, nedibît toz (biwêj) di meha adare, ango di newroze pê de gelek pirsgirek bere bere çareser dibin. newroz, xelas bû dew û doz. me dibit heri, nedibît toz- edî hûn jî hinekî xwe ragirin.
newroza siltanî, dar û gopale xwe hilanî, sala kevn û teze ji hev deranî (biwêj) ev hemû taybetiyen meha newroze ne. newroza siltanî, dar û gopale xwe hilanî, sala kevn û teze ji hev deranî. gelek taybetiyen newroze ırene.
newrozane (rengdêr) bi awayekî newroz.
ji: newroz + -ane
newrozî (navdêr, mê) rewşa newrozbûnê.
ji: newroz + -î
newtik (navdêr, mê) kuftik, şixat, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe, zilikên ku barût bi serikê wan ve heye û agir pê tên hilkirin, pakêta wan zilikan
newyes (Zazaki). Binêre; newês
newzad nûbere, niv ênû naveke kurdî mêrane
nex şaxên tayekî
(navdêr, nêr) ben, dezî, bizînk, werîs û tiştên din yên dirêj yên tişt pê tên girêdan, Jina wî rabû derî vekir ,.
Têkildar: dav, ta
nexalî (navdêr, mê) nexewle.
ji: ne- +xal +-î
nexalîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nexalî
nexasim nemaze
(hoker) bi taybetî, nemaze, ji tiştên din zêdetir: Ez gelek ji xwendinê hez dikim, nexasim ji helbestan. (Ji hemî xwendinê hez dikim lê ji hemî cûnên xwendinê herî zêde ji helbestan.).
Herwiha: nexasima, nexasime, nexasma, nexasme, xasima, xasime, xasma, xasme
nexçer (navdêr, mê) sirişt, xweza, xwerist, tebîet, natûr, hemû riwek û ajel tiştên din yên jîndar: Parastina nexçerê pirr giring e. çol, derve, cih riwek lê hene: Ez ji nexçerê hez dikim, ji bajarran hez nakim..
Herwiha: nexçêr.
Bide ber: neşter, xencer.
ji wêjeyê: Ew fêkiyê nexçêra (tebîeta) vêderê ye – siyasetvanê herêmê ye.(Guneri Civaoglu Du jimara mezintir, rojnameya Milliyet, 12/9/2007, wergerrandin di nivîsa Behzad Bettê de Tesadufek: 8-ê îlûnê 19-ê îlûnê – yazde sal navber, Nefel.com, 10/2007).
: nexçerî
nexçerî (navdêr, mê) rewşa nexçerbûnê.
ji: nexçer + -î
nexede Serenav,mê, bajarek li Rojhilatê Kurdistanê ye
nexepirandî (navdêr, mê) netevrikkirî.
ji: ne- +xepirand +-î
nexêr (hoker) na, ne, no.
Herwiha: nexê.
ji: Ji ne ya kurdî + خير (xeyr, bi devkî xêr: na, ne, no) ya erebî
nexewîn (lêker) şevnişîn.
ji: ne- +xew +-în
nexewle nexalî.
ji: ne- +
nexifîn/dinexife/binexife 1. bersojkî bûn 2. hinav xera bûn
nexilasbûn (navdêr, mê) dom, dewam, berdewamî, nesekinîn, nerawestîn, neqedîn
nexin (lêker) ji xistin.
Herwiha: (devokî) neêxin.
Dijwate: dixin.
Têkildar: nexim, nexî, nexe (devokî) nexit, nexitin, nexît, nexîtin, nexê (devokî) nexînDemên din, naxe, nexist, (neêxist), nedixist, nexistiye, nexistibû
nexirabe ava, avakirî, çêkirî, dirist, birêk, birêkûpêk, lidar, çalak liserxwe, ne kavil, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî.
ji: ne- +
nexopan ava, avakirî, çêkirî, dirist, birêk, birêkûpêk, lidar, çalak liserxwe, ne kavil, ne xirabe, ne xirabkirî, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî.
ji: ne- +
nexrî (rengdêr) kur yan kiça êkê, :mivan nexrîyê deyka xweye ang, :yê yekeme ji hemûyan mezintire
nexrîn (rengdêr) mirovê ji xew radibe û hêj xwarin nexwarî, : ez nikarim cigarê bikêşim jiber ku yê nexrînim.
ji: Herwiha nuxrîn, hevreha partî û pehlewî nox (destpêk) ji nexw- jiari
nexrînî (rengdêr) dema mirov spêdê ji xew ra dibe hêj çi ne xwarî yan vexwarî, bapîrê min bi nexrînî cigare kê avexwar
nexş hunera kêşan û çêkirina nîgar û resman li ser kevir, kaxez, pîne û hwd
(navdêr, mê) dekorasyon, zînet, dirûv, nîgar, wêne, dekor, rism, çînik (bi taybetî yê gulan li ser cangî), xeml, zîwer, ziber, xişr, şikil, tablo, foto, fotograf.
Herwiha: neqiş, neqş, nexiş.
Bikaranîn: Lêker: nexş kirin, nexş bûn. Navdêr: nexşkirin, nexşbûn Rengdêr: nexşkirî, nexşdayî.
Têkildar: neqaş.
ji: ji erebî.
: nexşandin, nexşandî, nexşçêker, nexşçêkerî, nexşe, nexşeçêker, nexşekar, nexşesaz, nexşevan, nexşî, nexşîn, nexşîner, nexşînerî, nexşkar, nexşkarî, nexşker, nexşkerî, nexşsaz, nexşsazî, nexşvan, nexşvanî, nexşwan, nexşwanî
nexş bûn (lêker)(Binihêre:) nexş
nexş çêkirin (lêker)(Binihêre:) nexş
nexş kirin (lêker)(Binihêre:) nexş
nexş lê danîn (biwêj) girîng girtin. ma makîna te gelekî tiştekî bimatah e? qey ez ê nexş lê daynim?
nexşandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nexşandin
nexşandin (lêker)(navdêr, mê) nexş lê kirin, nexş li ser çêkirin, dekore kirin, zînet kirin, dirûv yan wêne li ser çêkirin, xemilandin, delal kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌خشاندن.
Herwiha: neqşandin. Tewîn: Lêker: nexşîn-.
Têkildar: nexşîn.
ji: nexş + -andin.
: nexşandî, nexşîner
nexşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nexş
nexşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nexş
nexşdar (rengdêr) nîgartî, nexşandî, neqşandî, çînik, çînkirî, nexşkirî, binexş, binimûş, binîgar.
ji: nexş +-dar
nexşdayî (rengdêr) (Binihêre:) nexş
nexşe agehiyên erdnîgarî ên xêzkirî; xerîte
(navdêr, mê) xerîte, wêneyê bi dest yan bi kompûterê hatiye çêkirin yê ku sinorên welatan yan herêman nîşan dide: nexşeya cîhanê nexşeya Kurdistanê, plan, bername, program, tişta/ê hatiye diyarkirin yan birryaran ku dê bêt kirin: Divêt em nexşeyek baş bo karê xwe danin..
Herwiha: neqşe.
ji: nexş + -e.
Bikaranîn: Lêker: nexşe danîn. Navdêr: nexşedan, nexşedanîn Rengdêr: nexşekirî.
: nexşeçêker, nexşeçêkerî, nexşedaner, nexşedanerî, nexşenas, nexşenasî, nexşesaz, nexşesazî, nexşevan, nexşevanî, nexşeyar, nexşeyarî, nexşeyî, nexşezan, nexşezanî
nexşe danîn (lêker)(Binihêre:) nexşe
nexşe kirin (lêker) nexşe.
ji: nexşe + kirin
nexşebend nîgarkêş, neqaş, mitinandvan, dekorator, çînker
nexşedan (navdêr, mê) (Binihêre:) nexşe
nexşedananî (navdêr, mê) nexşekêşî, nexşesazî.
ji: nexşedan +-anî
nexşedanî (navdêr, mê) plansazî, plangêrî.
ji: nexşedan +-î
nexşedanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) nexşe
nexşedank (navdêr, mê) pêşangeyî tabloyan, pêşengiya resiman.
ji: nexşe +-dank
nexşek (navdêr, mê) hêla diyarkirinê.
ji: nexş +-ek
nexşekêş (navdêr, mê) nexşesaz, kartograf.
ji: nexşe +-kêş
nexşekêşî (navdêr, mê) nexşesazî, kartografî.
ji: nexşe +-kêşî
nexşekêşiyî (navdêr, mê) kartografîk.
ji: nexşekêş +-iyî
nexşekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nexşe kirin
nexşekirin (navdêr, mê) nimûnekirin.
ji: nexşe +kirin
nexşekirinkî (navdêr, mê) bi nexşekirini.
ji: nexşekirin +-kî
nexşenekirî (rengdêr) şûnnedîtî.
ji: nexşe +nekirî
nexşenîgarî pîşekariya xêzkirina xerîteyan; nexşesazî
nexşerê (navdêr, mê) nexşeya ku rêyan nîşan dide daku mirov bizane bi xêra wê bimeşe yan biajo, tedbîr, plan, plana çareserkirina pirsgirêkekê.
ji wêjeyê: Li gor hin çavkaniyên ji medyayê, Abdullah Öclan talîmat daye avukatên xwe ku roja 15-ê tebaxê; roja 25 sal piştî destpêkirina şerê çekdarî ji Eruhê, ji vî bajarî nexşeriya wî îlan bikin.(Netkurd.com, 8/2009).
ji: nexşe + rê, wergera road map ya inglîzî
nexşesaz (navdêr, mê) nexşekêş, kartograf.
ji: nexşe +-saz
nexşesazî pisporiya xêzkirina xerîteyan
(navdêr, mê) nexşekêşî, kartografî.
ji: nexşe +-sazî
nexşevanî (navdêr, mê) karê nexşevanan.
ji: nexşevan + -î
nexşeyî (navdêr, mê) rewşa nexşebûnê, nivîsandî, nexşekirî, wênekirî, wêneyî, zindî, çapî.
ji: nexşe + -yî
nexşî (navdêr, mê) rewşa nexşbûnê, çînî, nîgarî.
ji: nexş + -î
nexşîn (rengdêr) nexşîn: nexşandî, binexş, nexşkirî, nexşdayî, xemilandî, rengîn(navdêr, mê) Nexşîn: navek jinan e.
Herwiha: neqşîn.
ji: nexş + -în.
: nexşînî, nexşînîtî, nexşîntî
nexşînî (navdêr, mê) rewşa nexşînbûnê.
ji: nexşîn + -î
nexşkar (navdêr, mê) nimûşker, neqşebend, nexşandox, neqaş.
ji: nexş +-kar
nexşkarî (navdêr, mê) nimûşkerî, nexşebendî, nexşandoxî.
ji: nexş +-karî
nexşker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê nexş dike, çînker, nîgarvan.
ji: nexş + -ker
nexşkerî (navdêr, mê) çînkerî, nimûşkarî, neqşkerî.
ji: nexş +-kerî
nexşkêş (navdêr, mê) nîgarkêş, desînator.
ji: nexş +-kêş
nexşkêşan (navdêr, mê) nîgarkêşan, nexşçêkirin
nexşkêşî (navdêr, mê) nîgarkêşî, desînatorî.
ji: nexş +-kêşî
nexşkî (navdêr, mê) bi neqşî.
ji: nexş +-kî
nexşkirî (rengdêr) (Binihêre:) nexş
nexşkirin (navdêr)(Binihêre:) nexş
nexşnivîs (navdêr, mê) xetat, bedewnivîs, spehînivîs, kalîgraf, kalîgrafer
nexşvanî (navdêr, mê) karê nexşvanan.
ji: nexşvan + -î
next 1. neqd 2. qelend
(navdêr, nêr) qelen, şîrbayî, pareyên yan malê malbata zavayî dide malbata bûkê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌خت.
Bide ber: nixteBinere.
Herwiha: bext, cext, rext, text, zext.
ji: ji erebî نقد (neqt) ku di erebî de maneyê hûrde, pareyê asinî. Hêjayî gotinê ye ku ne next ya ji erebî û ne jî qelen ya ji tirkî tam bi maneya xwe ya kurdî di wan zimanan de ne anku kurdî maneyên taybet dane van peyvên ji wan zimanan wergirtî..
: bênext, bênextî, bênextî, binext, binextî, binextîtî, nextdar, nextdarî, nextdarîtî, nextdartî, nextder, nextderî, nextderîtî, nextdertî
next dan (lêker)(Binihêre:) next
nextdan (navdêr, mê) (Binihêre:) next
nextdar (rengdêr) biqelen, bişîrbayî.
ji: next + -dar.
: nextdarî nextdarîtî nextdartî
nextdarî (navdêr, mê) rewşa nextdarbûnê.
ji: nextdar + -î
nexte 1. baranî, nixte 2. berdêla jinê, next
nexur tî (navdêr, mê) bêhêzî, bêbirhî, bêqewetî.
ji: ne- +xur +-tî
nexurt tenik, qels, lawaz, zeîf, bêçare, bêhêz, çeqelok, hiçkelok, selipûrî lawaz, bêşiyan, bêpertav, kêm, zebûn, neçivr.
ji: ne- +
nexurtî (navdêr, mê) bêhêzî, bêqewetî, bêquwetbûn, qelsî.
ji: ne- +xur +-tî
nexuya nediyar, nedîtbar
gung, nediyar, neaşkere, neban, gom, nedîbar, nekifş, berze, bêvan.
ji: ne- +
nexuya bûn (lêker)(Binihêre:) nexuya
nexuyakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nexuya kirin
nexuyan (navdêr, mê) com bûn, nixumîn
nexuyatî (navdêr, mê) nediyarî, newekatî.
ji: ne- +xuy +-atî
nexwarbar (rengdêr) nevexwarbar, nayê xwarin, nayê vexwarin.
ji: ne- +xwar +-bar
nexwasma (hoker) îlhes, xasma, xaseten, nemaze, xusûsen
nexwastî (navdêr, mê) antîpatî, dilsarî, nefret, xwînsarî.
ji: ne- +xwas +-tî
nexwastin (lêker)jêsar bûn.
ji: ne- +xwas +-tin
nexwaz (rengdêr) bêdil, dilnexwaz, kesa/ê ku tiştekî naxwaze, kesa/ê ku hez nake ku tiştekî bike.
Herwiha: nexwez.
Dijwate: dilxwaz.
ji: ne- + xwestin > -xwez-.
: nexwazane, nexwazî, nexwazîtî, nexwaztî
nexwazane (rengdêr) bi awayekî nexwaz.
ji: nexwaz + -ane
nexwazî (navdêr, mê) rewşa nexwazbûnê.
ji: nexwaz + -î
nexwe wisa ye
1. jixwe, manê, nê (hoker) , jixwe, nê, manê, panê, xwene: Nexwe eger ez alîkariya te nekim, tu nikarî vî karî biqedînî..
Herwiha: naxwe naxo naxu nexo nexu.
ji: ne- + xwe 2. ji xwarin. Binêre;, xwarin
nexwedayî (rengdêr) (Binihêre:) nexwe
nexwedîzarok (navdêr, mê) bêzarok, bêzaro, bêmindal.
ji: ne- +xwedîzar +-ok
nexwenda (rengdêr) (navdêr) nexwendewar, cahil, bêsewad, ummî, kesên ku nizanin bixwînin (û binivîsin): Li Kurdistanê hê gelek kes nexwenda ne.(lêker) formek ji lêkera xwendin: Eger te rojname nexwenda, te dê hay ji nûçeyan nebûya..
Herwiha: 1. bi herdu wateyan: nexwanda 2. bi wateya nexwendewar: nexwande, nexwende.
Dijwate: xwenda, xwendewar.
ji: ne- + xwenda.
: nexwendatî, nexwendayî, nexwendayetî
nexwenda man (lêker) nezan man, cahil man.
ji: nexwenda + man
nexwendatî (navdêr, mê) rewşa nexwendabûnê.
ji: nexwenda + -tî
nexwende nezanê xwendinê *“kesê nexwende, weke dara bê ber e”
nexwendewar (rengdêr) (navdêr) bêsewad, ne xwendewar, cahil, ummî, kesa/ê ku nizane bixwîne û binivîse, nexwenda.
Herwiha: nexwandewar, nexandewarî.
Têkildar: nexwenda.
ji: ne- + xwendewar.
: nexwendewarane, nexwendewarî, nexwendewarîtî, nexwendewartî. Bi soranî: nexwêndewar
nexwendewarane (rengdêr) bi awayekî nexwendewar.
ji: nexwendewar + -ane
nexwendewarî (navdêr, mê) bêsewadî, cahilî, cehalet, nezanî, nezanîn bixwîne û binivîse.
Herwiha: nexwandewarî, nexandewarî.
ji: nexwendewar + -î. Bi soranî: nexwêndewarî
nexwendî (navdêr, mê) nexwenda, nexwendewar, nexwende, nezan, nerahênayî.
ji: ne- +xwend +-î
nexweperist (navdêr, mê) cankole, neezît.
ji: ne- +xwe +perist
nexweristî (navdêr, mê) nesirûştî, biyanî, rûbaz, nerast.
ji: ne- +xweris +-tî
nexweş 1. kesê ku rewşa wî ya tenduristî xera bûye, nesax 2. neçê 3. kirêt *“bextê reş, mirovan dike nexweş”
(rengdêr) (navdêr) kesa êşek yan hin êş lê hene.
Herwiha: nexoş, nexuş, nexeş.
Hevwate: êşewî, nesax, nesaxlem, xeste.
Bide ber: birîndar, kulek, mirî, seqet.
ji: ne- + xweş.
Bikaranîn: Lêker: nexweş bûn, nexweş kirin, nexweş ketin, nexweş xistin. Navdêr: nexweşbûn, nexweşkirin, nexweşketin, nexweşxistin Rengdêr: nexweşbûyî, nexweşkirî, nexweşketî.
: nexweşgeh, nexweşî, nexweşxane. Bi soranî: nexoş
nexweş bûn nesax bûn, azî kirin, bi êşekê ketin
(lêker)(Binihêre:) nexweş
nexweş çêbûn (navdêr, mê) nebaş çêbûn.
ji: ne- +xweş +çêbûn
nexweş ketin (lêker)(Binihêre:) nexweş
nexweş kirin (lêker)(Binihêre:) nexweş
nexweş pûxte (navdêr, mê) zeîf, betilî, perpitî, bêhal, xûlasa.
ji: ne- +xweş +pûxte
nexweş xistin (lêker)(Binihêre:) nexweş
nexweşbîn (navdêr, mê) nerêbuwar, bêmusamaha, bêxweşbînî, bêtolerans.
ji: nexweş +-bîn
nexweşbînî (navdêr, mê) bêmusamahatî, bêtoleransî.
ji: nexweş +-bînî
nexweşbûn (navdêr, mê) nesaxbûn, :jiber sermayê, nexwe bû bêtambûn, :ev zade piştî sar bûy tama wî nexwe bûye
nexweşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nexweş
nexweşê bedhal bûn (biwêj) kûr nexweş ketin. dibêjin riza nexweşe bedhal e, dive em jî serîkî bidirie.
nexweşê li nav ciyan bûn (biwêj) kûr û giran nexweş ketin. piştî wê barana ku me xwar, ez û şexmûs bûn nexweşên nav ciyan.
nexweşê şekşeke, dozdeh nan avetin bin keleke (biwêj) ji bo kesên ku xwe li nexweşiye datînin, lê zedetir dixwin û vedixwin tê gotin. nexweşe şekşeke, dozdeh nan avetin bin keleke. ewjîdibêje, ez nexweş im, lê maşelah em nikarin xwarine pê re bigihînin.
nexweşê tiştên xweş bûn (biwêj) bi tiştên xweşik, bedew, binirx û qalîte re mijûl bûn, pir çilek bûn. dikan wisaye, merikî nexweşe tiştên xweş e. ez ji nexweşiya wî bawer naldin, ew nexweşe tiştên xweş e.
nexweşên şekirê (navdêr) diyabetîk, şekregirtî, nesaxên şekirê, şekergirtî.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: نه‌خوه‌شێن شه‌کرێ.
Herwiha: nexoşên şekirê. Yekjimar: mê: nexweşa şekirê, nexweşeke şekirê nêr: nexweşê şekirê, nexweşekî şekirê.
Têkildar: nexweşiya şekirê.
ji wêjeyê: Gava ku nexweşên şekirê yên ji cora duyemîn hinek xwarinên xwe guherîne ser nîv perdax gwîzê hûrkirî di rojekê de, astê kolesterol û şekirê bi rêjeyeke berçav di xwîna wan de kêm bûye.(Rudaw.net, 7/2011)
nexweser (navdêr, mê) neciyawaz (mec).
ji: ne- +xwe +ser
nexweserî (navdêr, mê) neciyawazî.
ji: nexweser +-î
nexweşgeh (navdêr, mê) cihê nexweş ango nesax ango êşewî lê tên çarekirin.
Herwiha: nexweşgah nexweşge nexweşgih nexweşxane.
Hevwate: nesaxgeh nesaxxane xestexane.
ji: nexweş + geh.
: nexweşgehî
nexweşgehî (navdêr, mê) rewşa nexweşgehbûnê.
ji: nexweşgeh + -î
nexweşhal (navdêr, mê) nevîn, nedilxweş, nekêfxweş, nerazî, nexoşnûd.
ji: ne- +xweş +hal
nexweşhalî (navdêr, mê) nevînî, nedilxweşî, nekêfxweşî, nerazîtî, dilmanî, nexoşnûdî, dilgirî, sûketîbûn, neşênî, neşengî.
ji: ne- +xweş +halî
nexweşî 1. nesaxî 2. nebaşî 3. kirêtî
(navdêr, mê) nebûna xweşiyan, hebûna êş û eleman.
Herwiha: nexoşî, nexuşî, nexwişî, nexeşî, nexwoşî, nexwuşî.
Hevwate: Li gel wate 2: nesaxî, xesteyî.
ji: nexweş + -î.
Bikaranîn: Lêker: nexweşî kirin. Navdêr: nexweşîkirin Rengdêr: nexweşîkirî
nexweşî dîtin (lêker)teşhîs kirin, peyitandin.
ji: nexweşî + dîtin
nexweşî kirin (lêker)(Binihêre:) nexweşî
nexweşik (navdêr, mê) kirêt.
ji: nexweş +-ik
nexweşik bûn (lêker)(Binihêre:) nexweşik
nexweşikî (navdêr, mê) sikbûn, ziştî.
ji: ne- +xweşi +-kî
nexweşîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nexweşî kirin
nexweşîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nexweşî
nexweşikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nexweşik
nexweşiktî (navdêr, mê) bêteşetî, kirêtî.
ji: nexweşik +-tî
nexweşin (navdêr, mê) nexweşî, bîmarî, nesaxî, êşik, nexweşîn.
ji: ne- +xweş +in
nexweşîn (lêker)derd, nexweşî, merazî, êşik, ilet, merez, nexweşin, bîmarî, nesaxî.
ji: nexweş +-în
nexweşînnas (navdêr, mê) patalog.
ji: nexweşîn +-nas
nexweşînnasî (navdêr, mê) patalojî.
ji: nexweşîn +-nasî
nexweşînnasiyî (navdêr, mê) patalojîk.
ji: nexweşînnas +-iyî
nexweşînok (navdêr, mê) nexweşok, bîmarî, biêşîk, janoyî, nizar, marazdar, merezoyî.
ji: nexweşîn +-ok
nexweşînokî (rengdêr) nexweşokî.
ji: nexweşîn +-okî
nexweşîtî (navdêr, mê) giranî, libarbûnî.
ji: nexweş +-îtî
nexweşiya dirmdar êşa ku ji kesekî bêtendurist belavî dorê dibe
nexweşiya şekirê (navdêr, mê) diyabet, şekre, nesaxiya şekirê, nexweşiya şekirê.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: نه‌خوه‌شیا شه‌کرێ.
Herwiha: nexoşiya şekirê.
Têkildar: nexweşên şekirê.
ji wêjeyê: Seril Kendall, ji zanîngeha Toronto ya Kanadayê got, em nikarin bêjin ku gwîz klîta kontrolkirina tevahiya nexweşiya şekir e, lê em dikarin bêjin çêdibe gwîz bibe beşek ji xwarineke saxlem ji van nexweşan re.(Rudaw.net, 7/2011)
nexweşîzanî (navdêr, mê) nesaxîzanî.
ji: nexweşî +-zanî
nexweşketî (rengdêr) (Binihêre:) nexweş
nexweşketin (navdêr, mê) nisaxbûn
nexweşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nexweş kirin
nexweşkirin (navdêr)candar nisaxkirin zad bêtamkirin, :kabanîyê hine xwê ya kirîye vê xwarinê ta tama wê nexw kirî
nexweşmirov (navdêr, mê) asosyal, kûvî.
ji: ne- +xweş +mirov
(navdêr) çalışkan,hardworking(navdêr, nêr) çalışkan(navdêr, mê) çalışkan,.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: nexweşmirov Kurdiya başûr: 2014 Lekî: Hewramî:
nexweşnêr (navdêr, mê) nesaxnêr.
ji: ne- +xweş +nêr
nexweşnêrî (navdêr, mê) berşîr, memikandin, meyterî, mêjandin, mêj tin.
ji: nexweş +-nêrî
nexweşok (navdêr, mê) jar, lewaz, nexweşokî, derdnak, nexweşînok, bîmarî, biêşîk, janoyî, nizar, marazdar, merezoyî, êşîkdar, hîledar, iledar, biilet, merezdar, jandar, biêşk.
ji: nexweş +-ok
nexweşokî (rengdêr) hîledar, kesê/a ku kêmhêz e û tim nexweş dikeve
nexwestî (rengdêr) bêdil
nexwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) ne
nexweşxane saziya tîmarkirina nexweşan
(navdêr, mê) nesaxxane, xestexane, xastê, bîmaristan, misteşfe, avahiyê ku nojdar lê nesaxan derman dikin.
Hevwate: xastê.
Herwiha: nexoşxane.
ji: nexweş + -xane
nexweşxaneyî (navdêr, mê) pijîşkî.
ji: nexweşxane +-yî
nexweşxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) nexweş
nexweyîkirî (navdêr, mê) lênenihêrtî.
ji: nexwe +-yî +kirî
nexwezayî (rengdêr) sexte, çêkirî, ne orjînal, deresirûştî, derexwezayî, sermirovî.
ji: nexwe +zayî
ney amûreke mûsîqayî ya pifkirinê ye; bilûr
(navdêr, mê) bilûr, fîq, şimşal, alavek muzîkê ye mirov dike di devê xwe de û pif dikiyê û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda jê derbikevin.
Herwiha: nay.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: نه‌ی.
Bide ber: ney-, neyî.
Bide ber: biziq, keman, od, piyano, saz, tembûr.
ji: Ji Proto-aryayî, hevrehên farisî ناى/نى (nay/ney: 1. rûl 2. ney), pehlewî ney/ ned (rûl), sanskrîtî नाड (naḍe: rûl).
: neyî , neyjen, neyjenî, neyjenîtî, neyjentî, neyvan, neyvanî, neyvanîtî, neyvantî
ney- (soranî) wê ne-, wî ne-: neykird (wê /wî nekir), neydezanî (wê /wî nedizanî)Nêzîk, nay-.
Têkildar: nem-, net-, neman-, netan-, neyan-.
Bide ber: ney.
: neyde-
neyam (navdêr, mê) nem, nêm, kêm, tewlis, şilî, ritubat, nem, rewek, tên.
Bikaranîn: Kurmanciya Rihayê
neyan- (Soranî) wan ne-: neyankird (wan nekir), neyandezanî (wan nedizanî)Nêzîk, nayan-.
Têkildar: nem-, net-, ney-, neman-, netan-.
: neyande-
neyar 1. dijmin 2. reqîb *“ji neyaran re, zarê şirîn û pişta hişk”
(navdêr) kesên yan komên dijî hev şerr dikin, dewletên têkiliyên wan bi hev re xirab in, kesa/ê kerbên wê/wî ji kesekê/î vedibin û dixwaze ziyanê bigihîniyê.
Hevwate: dijmin.
Dijwate: heval hevbend hevpeyman hevrê dost yar.
ji: ne + yar.
: neyarî neyartî
neyarane (rengdêr) dijminane, nayarkî, dijminkî, dijminwarî.
ji: neyar +-ane
neyarê xwe nas kirin (biwêj) rewşa xwe û yen li dijî xwe baş nasîn. îro ommet neyare xwe nas nake. xwînmijen xwe heval û hogireri xwe neyar dibîne. mucteba baravî
neyarî 1. dijminî 2. hevrikî
(navdêr, mê) dijminatî, dijberî, reqabet, reqîbî, mixalifî, hisûmet, ne hevaltî, ne dostî, neyarên hev bûn, xisûmet.
Herwiha: neyaratî, neyarîtî, neyartî.
ji: neyar + -î
neyarkî (navdêr, mê) bi neyarî.
ji: neyar +-kî
neyawaş lezgîn, bilez, zû, bipele, xêrayî, pelepel, ne hêdî, ne hêdîka.
ji: ne- +
neyê (lêker) ji hatin.
Herwiha: nehê, nehêt, neyêt.
Dijwate: bêt, bêt, bihêt
neyeksan newekhev
(rengdêr) ne wek hev, ji hev cuda, ne hindî êk
neyeksanî (navdêr, mê) newekhevî.
ji: neyeksan +-î
neyeksanîtî (navdêr, mê) newekhevîtî.
ji: neyeksan +-îtî
neyekser (navdêr, mê) bi wesîteya, nerasterê, nerasterast, binavgîn, neyekserkî, herastere, bi zimnî.
ji: ne- +yeks +-er
neyekserkî (navdêr, mê) neyekser.
ji: ne- +yekser +-kî
neyêm (lêker) ji hatin.
Herwiha: nehêm, neêm (devokî).
Dijwate: têm, dihêm, dêm.
Têkildar: neyê, nehê, neyêyî, nehêyî, neyên, nehên, neyêyn, nehêyn (devokî)Demên din, nayêm, nahêm, naêm, nehatim, nehatime, nehatibûm (devokî)
neyero (Zazaki) (lêker) neyê (neyêt, nehê, nehêt, neyêtin, nehêtin).
ji wêjeyê: Bernameyî Mehmud Kizil ra pey rektorî Zanîngehî Hekarî Prof. Dr. Îbrahim Belenlî qisê kerd. Prof. Dr. Îbrahim Belenlî va, eger yew roj Tirkîya de kurdolojî sey yew şaxî îlmî bîyero akerdiş, ganî laboratuwarî nê Hekarî bo û qisêkerdişî xo inahawa rûmna, “kulturî şarî kurd, şeklî ciwîyayîşî şarî kurd hêna hol na mintiqa de ameyo qorî kerdiş. Semed ke no kultur vînî nebo, ganî cigêrayox hol xebat bikerî. Na xebat encax kesî zanayê eşkenî bikerî, no kar karî merdimanî zanayan o. Ma hewl danî ke ardimî na xebat bikerî. Verî ke merdim bieşko derheqî yew gel de, derheqî yew cemat de karo îlmî bikero, ganî no şar neyero înkar kerdiş. Wext ke yew gel bîyero înkar kerdiş merdim neşkeno na gelî ser xebata îlmî bikero. Ez îta de gazî pîyerê rojnamewananî mintiqa, pîyerê cigêrayoxan kena ke makînayanî xo yê fotograf, hacetanî xo yê vengqeydkerdişî bigerî, şîyerî dewan materyal top bikerî û ma re bîyarî. Ma hedreyî înan re her qede ardim bikeri. Ma heme materyalanî înan bierni û arşîvê xo de qorî bikeri. Ma inahawa eşkenî nê materyalan pêşkêşî kesanî cigêrayoxan û zanayan bikeri.”.
ji: ne- + ameyene
neyî 1. ne heyî (rengdêr) tine, nîn, ne heyî, tune, nî.
Herwiha: tune.
ji: ne + -yî.
Bikaranîn: Lêker: neyî kirin. Navdêr: neyîkirin Rengdêr: neyîkirî.
: neyîtî 2. nebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nebûn
neyî kirin (lêker)(Binihêre:) neyî
neyîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye neyî kirin
neyîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neyî
neyînî 1. tiştê ku bersiva wê na ye û ne erê ye; menfî 2. ramana ku aliyê nebûna tiştekî diangêje
(rengdêr) negatîv, ne erênî(navdêr, mê) tinebûn, nebûn, ne hebûn.
Bikaranîn: Lêker: neyînî kirin. Navdêr: neyînîkirin
neyînî kirin (lêker)(Binihêre:) neyînî
neyînîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) neyînî
neyîtî (navdêr, mê) rewşa neyîbûnê.
ji: neyî + -tî
neyjen bilûrjen
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê li neyê di xe, lêderê neyê
neyjenî (rengdêr) karê jenîna amêrê neyê
neyne (lêker) (devkî) ew neîne dijwateya bîne anku biîne.
Bide ber: naynin, nayne, neynin, nînin
neynik şûşeya ku mînaka mirovî berevajî dike û mirov xwe tê de dibîne; awêne *“xelq, neynika meriyan e”
1. cama mirov xwe tê re dibîne (navdêr, mê) mirêk, awêne, qotîk, eynik, cama mirov xwe tê re dibîne.
Herwiha: nênik.
Bide ber: neynok, nenik, nînok.
: niwênek, niwandin, mirêkandin, mirêkandî, mirêkî, mirêkîn
neynikfiroş (navdêr, mê) mirêkfiroş, awênefi roş, hêlîfiroş, eyneflroş.
ji: neynik +-firoş
neynikker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê neynik dike, mirêkker, hêlîker.
ji: neynik + -ker
neynin (lêker) (devkî) neînin, nînin, dijwateya anînê anku înanê.
Bide ber: naynin
neynok di hev dan (biwêj) ji bo pevçûn û lihevsorkirine tê gotin. wa ye ew dîsa neynokan di hev didin, xwedê dawiye xêr bike.
neynok nemaye ku xwe pê bixurîne (biwêj) rewşa aborî pir xerab e. bahadîne reşît ketiye rewşek wisa ku neynok nemaye ku xwe pê bixurîne.
neynûk nenîk *“filan kes neynûk tune xwe pê bixwirîne”
neyse (hoker) werhasil, bi kurtî û kurmancîé, axir, a soxîn, de, çawan be jî, tişt nabe, ferq nake, ne xem e.
Herwiha: nêse.
ji: Ji tirkî neyse (çi be jî)
neysizî (navdêr) cin, ecin.
ji wêjeyê: Di şevên zivistanê yên dirêj de dengbêjan stranên Derwêşê Evdî, Siyabend û Xecê, Bêmalê, Mem û Zînê… di odeyên gundan de; û dapîran jî çîrokên pêrî û neysizî û dêw û Kûpkeskan ji neviyên xwe re digotin..
Bide ber: melek, perî
neyvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) neyjen
neyvanî (navdêr, mê) karê neyvanan.
ji: neyvan + -î
nezag Darbest, sedye.
nezaket (navdêr, mê) qencî, camêrî, dilnazikî, rêzgirî, rêzgirtin, qedir, qîmet, ihtiram.
ji wêjeyê: -Heta îsal ji bo me û ji weşanxaneyên din yên Kurd re nezaketen be jî tu dawetnameyek nehatiye..
ji: Ne ji erebî ye lê ji nazik ya kurdî li ber modela hin peyvên erebî hatiye çêkirin, wek rezîl > rezalet.
: bênezaket bênezaketî binezaket nezaketen nezaketî
nezaketî (navdêr, mê) rewşa nezaketbûnê.
ji: nezaket + -î
nezan 1. cahil 2. nebeled *“ar, ji kesê nezan re bar e”
(navdêr) cahil,bêhiş, bêzan, şaş, serhişk, aqilsivik, aqilkêm, gundî, xişîm, naşî, heşsivik, bêaqil, şêt, dîn, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, saf, xav, dilsaf, dilpak.
Bikaranîn: Lêker: nezan bûn, nezan kirin. Navdêr: nezanbûn Rengdêr: nezanbûyî, nezankirî.
: nezanî, nezanîtî.
ji: ne- + -zan ji zanîn, hevreha soranî نازان (nazan), farisî نادان (nadan), jiari.
nezan bûn (lêker)(Binihêre:) nezan
nezan e, sergirdan e (biwêj) kesen nezan, ji ber ku çareseriye nizanin, di nav pirsgirekan de gêj dibin û li xwe diheyirin. nezan e, sergirdan e, dev ji çareserkirine berde, bi ser de xwe rezîl jî kirine.
nezan kirin (lêker)(Binihêre:) nezan
nezan man (lêker)nexwende man, cahil man.
ji: nezan + man
nezanbar (rengdêr) nefambar.
ji: nezan +-bar
nezanbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) nezan
nezanbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nezan
nezanî 1. cahiltî 2. nebeledî
(navdêr, mê) cehalet, cahilî, cahilbûn, nezanbûn, xeşîmî, naşîtî, cehl, xişîmî, torîtî, naîvîtî, ecemîtî.
Herwiha: nezanîtî, nezantî.
ji: nezan + -î.
Bikaranîn: Lêker: nezanî kirin. Navdêr: nezanîkirin Rengdêr: nezanîkirî. Bi soranî: nazanî
nezanî kirin (lêker)(Binihêre:) nezanî
nezanîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nezanî kirin
nezanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nezanî
nezanîn (navdêr, mê) tênegehiştin, :ew ji nezanîna xwe wesa di axivit
nezanîparêz (navdêr, mê) agnostîk fel.
ji: nezanî +-parêz
nezanîparêzî (navdêr, mê) agnostîzm.
ji: nezanî +-parêzî
nezanistî (navdêr, mê) derezanistî, neilmî.
ji: ne- +zanis +-tî
nezanistîbûn (navdêr, mê) neilmîbûn.
ji: ne- +zanistî +bûn
nezankî (navdêr, mê) bi nezanî, naşiyane, cahila­ne, cahi­lane.
ji: nezan +-kî
nezankirî (rengdêr) (Binihêre:) nezan
nezankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) nezan
nezanok (navdêr, mê) çîvanok, qinik, zûgotinok, bizelêv, bizê lêvan.
ji: nezan +-ok
nezanxwazîtî (navdêr, mê) bê meraqî.
ji: ne- +zanxwaz +-îtî
nezayok bêber, bêdol, eqîm, hişkestewr, sêr, hişk, sewir, mêjik, zirzeq, edrok, êremûk, nezok, zirzek, bêjûn
nezayok bûn (lêker) sêr bûn, zirzek bûn, eqîm bûn, hişk bûn.
ji: nezayok + bûn
nezayok kirin (lêker) sêr kirin, zirzek kirin, eqîm kirin, hişk kirin.
ji: nezayok + kirin
nezayokbûn (navdêr, mê) sêrrbûn, zirzekbûn, eqîmbûn, hişkbûn.
ji: nezayok +bûn
nezayokkirin (navdêr, mê) sêrkirin, zirzekkirin, eqîmkirin, hişkkirin.
ji: nezayok +kirin
nezayoktî (navdêr, mê) sêrî, zerzekî, eqîmî.
ji: nezayok +-tî
nezêk stewr
(navdêr, mê) alifê vala, nenok, nezok, warkor, xirş.
ji: ne- +zê +-k
nezelal du-wateyî, ne kifş, ne eyan, ne diyar, şêlû, ne aşkeretî, ne aşkere, tarî, ne aşkere, nediyar, tevlihev, nelihev, belawela, nexwiya, şelû, şêlî.
ji: ne- +
nezelal bûn (lêker)(Binihêre:) nezelal
nezelalî (navdêr, mê) sevîşk, guman, şik, dudilî, şêlîtî
nezenez kirin (biwêj) di hela tenduristiye de di nav rewşeke xerab de bûn, ji birçînan nalenal kirin. we nerî, rehet bisekine, binere ez ê du rikal nimej bikim, te jî bişînlm we dinê ha.
nezer 1. çavînî 2. çavlêgerandin *“nezer, keviran jî diteqîne”
(navdêr, mê) helwest, ray, dîtin, nêrîn, boçûn, qenaet, bawerî: Nezera min ew e ku divê em tenê bi serxwebûnê razî bibin..
ji wêjeyê: Paşê Wî çêkir ji nûra namuwer Cewherek lê kir nezer ew bû du ker.
ji: ji erebî نظر (neẓer), hevreha aramî ܢܛܪ (neṭer). Ji eynî rehî: menzere, nazir.
Bikaranîn: Rengdêr: nezerkirî, nezerbûyî.
: boçûnî
nezer kirin 1. lê nêrîn 2. bi niyêta xera lê nihêrîn
(lêker) çav lêdan, nezer, çavînî kirin.
ji: nezer + kirin
nezerbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nezer
nezerî (navdêr, mê) çavînîbûyî, nezerkirî, nezerbûyî.
ji: nezer +-î
nezerî bûn (lêker)(Binihêre:) nezerî
nezerî kirin (lêker)(Binihêre:) nezerî
nezeriye (navdêr, mê) teorî, bîrdoz, dîtane, doktrîn.
Têkildar: nezer, nezerî.
ji: Ji erebî نظريّة (nezheriyye)
nezerkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nezer kirin
nezewicî (rengdêr) dijwateya zewicî.
Herwiha: nezewcî nezewiciyayî nezewciyayî.
Hevwate: azeb bekar bêjin bêmêr.
Dijwate: jinînayî mêrkirî şûkirî.
ji: ne- + zewicî.
: nezeciwîtî
nezîf (rengdêr) nezîf: kesa/ê ku ji ber rijîna xwîna xwe bêtaqet bûye, nezîf: mest, serxweş(navdêr, nêr) Nezîf: navek zelaman e.
ji: Ji erebî, têkildarî nezf.
: nezîfî, nezîfîtî, nezîftî
nezîfî (navdêr, mê) rewşa nezîfbûnê.
ji: nezîf + -î
nezîkayî nîşanî hev dan (biwêj) têkiliyên germ jê re nîşan dan. ji ber heman mantiq û ramane çand û porûjandina gelan nezîkayiye nîşanî hev didin.
nezîkî aqilan bûn (biwêj) bimantiqî bûn. nêzîkî rasteqîniyê bûn. gotiria zilfo ji ya zerîfeye zêdetir nezîkî aqilan e.
nezîkî rehma xwedê, dûrî aqilan bûn (biwêj) bêîmkan bûn. ji rasteqîniyê dûr bûn. welehî ev gotinên te, nezîkî rehma xwedê, lê durî aqilan in.
nezil (navdêr, mê) hatin xwarê, ketin xwarê: Misilman bawer dikin ku Quran ji esmanan nezil bûye..
Herwiha: nizil.
Têkildar: wehî.
ji: Ji erebî.
: danizilîn, nizilîn
nezilîyayene (Zazaki) (lêker) nezilîn
nezilnayene (Zazaki) (lêker) nezilandin
nezilnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin nezilandin
nezindî (navdêr, mê) bêcan, bêgan, bêruh, bêhiş.
ji: ne- +zind +-î
nezindîbûn (navdêr, mê) nelivkî, neliv kî.
ji: ne- +zindî +bûn
nezindîkî (navdêr, mê) bi bêjiyanî, bêjiyankî.
ji: ne- +zindî +-kî
nezing nêz, nêzik.
ji: ne- +
nezîr (navdêr)(navdêr, nêr) dehî, qurban.
ji wêjeyê: Ew Xudayê bê nezîr û zulcelal Bêmîsal û bêheval û bêzewal w:Mela Hisênê Bateyî
nezir boraq
nezir kirin boraq bexişandin
gazî kirin, xwe dan, tayîn kirin, fêda kirin, weqf kirin
neziyanbar (rengdêr) neêşbar.
ji: ne- +ziyan +-bar
neziyanbarîtî (navdêr, mê) neêşbarîtî.
ji: neziyanbar +-îtî
nezle (navdêr, mê) arsim, zekem, persîv, bapêş, înfluenza, grîp, sarma, nesaxiya ji sarmayê.
: binezle, binezleyî, nezleyî
nezleyî (navdêr, mê) rewşa nezlebûnê.
ji: nezle + -yî
nezlkirin (navdêr, mê) tenzîl
nezm Nav, mê mê, helbest, şiir, menzûme, şewane, honrawe, beyt, qesîde, poêm, poezî, şiîr, hozan, stran, meqam.
Herwiha: nezim.
Bide ber: nizm.
Têkildar: nazim.
Dijwate: pexşan, proza.
ji: Ji erebî.
: nezmevan, nezmî.
ji wêjeyê: Welê îktîfa kir ji nezmê hemîn Çiku kes nehin bêje min “aferîn“ w:Şêx Evdirehmanê Axtepî
nezmî Nav, mê mê, rewşa nezmbûnê.
ji: nezm + -î
nezok nezêk
(rengdêr) jina yan ajela ku nikare bizê, herdem stewr. Nêzîk: stewr.
ji wêjeyê: Aliyên xirab yên neştergeriya sezeryen... 4) Egera tûşbûna nezokiyê (jina zarokan naîne) zêde dike, bi taybet jî ger neştergeriyê zerer gihandibe mil û derdora malzarokê..
ji: ne- + zok.
Bikaranîn: Lêker: nezok bûn, nezok kirin. Navdêr: nezokbûn, nezokkirin Rengdêr: nezokbûyî, nezokkirî.
: nezokane nezokî nezokîtî nezoktî
nezok bûn (lêker)(Binihêre:) nezok
nezok kirin (lêker)(Binihêre:) nezok
nezokane (rengdêr) bi awayekî nezok.
ji: nezok + ane
nezokbûn Nav, mê mê (Binihêre:) nezok
nezokbûyî (rengdêr) (Binihêre:) nezok
nezokî Nav, mê mê, nezokbûn, rewşa jinên nezok, tinebûna zarrokan, nikarîna peydakirina zarrokan.
Herwiha: nezokîtî nezoktî nezan nezayîn. Nêzîk: stewrî.
ji wêjeyê: Aliyên xirab yên neştergeriya sezeryen... 4) Egera tûşbûna nezokiyê (jina zarokan naîne) zêde dike, bi taybet jî ger neştergeriyê zerer gihandibe mil û derdora malzarokê..
ji: nezok + -î
nezokker Nav, mê mê, paqijker, pakker.
ji: nezok +-ker
nezokkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye nezok kirin
nezokkirin Nav, mê mê (Binihêre:) nezok
nezor sivik, nedijwar, nerencûr, bêmeşaqet.
ji: ne- +
nezû hêdî, hêdîka, ne bilez.
ji: ne- +
nezûk Nav, mê mê, biste, nêzîk, cem, dora, hinda, hindê.
ji: ne- +zû +-k
near nezîk
nêzîk
near of kin merivên nêzik.
nearly dorî
nêzî
neat zîrek
nebbish reben
necessary hewce
pêdivî
pêwîst
pêwîst
necessitate Pêdivêkirin, hewcekirin 2. Pêwistkirin,
necessity divêtî
pêdivî
pêwîstî
neck stû
necklace berdil
neckwear gerdenî, ristik, qolye
need divêtî
hewce
hewceyî
pêdivî
pêwistî
pêwîstî
needful hewce
pêwîst
needless bêkêr
needs (kevn) bivê nevê.
needy reben
xizan
negotiable tiştê ku dikare bê nîqaş kirin
negotiation hevdîtin, muzakere, bazar, li hev kirin, li hev rûniştin
neighbour cîran
neptunian Tişta di derbarê Neptunê de
nerve hêrs
reh
rih
nervous 1. esebî, qehirî, enirrî, siloke. 2. tirs, tirsinok, ne wêrek
nest hêlîn
net tor
nettle gezik, gezek, gezgezk, gezgezok, gezinik, gezgezik, gezok, durzik, dêrzînik, gezende, durzile, giyagezk.
network tor
netverk, tor
neuritis (tip.) ragirtina rehikê.
never hîç
nema
qe
tew
tu
tucar
never say die tu car ji doza xwe venegere. (pir.)
new
teze
new jerusalem dinyaya din, buhuşt.
news dengûbahs
dengûbas
hay
nûçe
nuçe
newsletter nûçename
newspaper rojname
rojname.
rojname
next pêş ve
piştî vê
ya pêş, ya dûre
next door cîran, hevsî
next of kin (dad.) xizmên nêz, lêzim.
next to kêleka .., li cem ..., piştî ...
ne no, not
not.
not (negation)
ne ... ne ... neither ... nor ...
ne bi dilê min bû it did not appeal to me
ne bi tenê ... lê ... jî not only... but also ....
ne hêja worthless
worthless
ne layiqê devê deriyê te ye he is not worthy of you
ne lê not ... but
ne wilo ye î is it not so ?
ne yek ne dido neither one nor the other
ne- (negative prefix for subjunctive, imperative, and past-tense verbs) not
ne-kurd non-Kurd
ne-kurdî non-Kurdish
neadil unfair, unjust
neagadar unaware
neasayî anomalous, exceptional, abnormal
nebaş (=xerab) bad (ne‘not’ +baş‘good’)
nebeled uninformed, unknowing
nebihingam inconvenient, improper, inappropriate
nebiriye ‘…has not taken it’ Sîdarî sêwana xwe bi xwe re nebiriye îro ‘Sîdar has not taken his umbrella today.’ (3 sg. negative of the present perfect tense for the verb birin‘to take’)
neçapkirî unpublished.
neçar helpless. Also see: neçar man, ji neçarî, neçarî
neçar man to have no alternative. Also see: ji neçarî, neçarî
neçarekirî unsolved
neçarî (f.) necessity, obligation, impossibility, distress
f. helplessness. Also see: ji neçarî, neçar man
neçûbû ‘he/she had not gone’ Siyabend neçûbû daweta wan. ‘Siyabend had not gone to their invitation’ (3rd prs. sng. past perfect tense form for the verb çûn‘to go’)
nedadmend unfair, unjust
nedarî f. poverty
nedibarî ‘it was not raining/snowing’ hewa hinekî sar û bi ewr bû lê belê berf nedibarî ‘the weather was a little bit cold and cloudy but it was not snowing’ (3 sg. of the past continuous tense of the verb barîn ‘to rain, to snow’)
nedît ‘…did not see him/her/it’ Siyabendî tu tişt nedît. ‘Siyabend didn’t see anything’ (3rd prs. sng. past simple form for the verb dîtin‘to see’)
nedîtbar insivible
nefel f. clover
nefes dan v.t. to huff and puff; to be out of breath
v.t. to huff and puff; to be out of breath
nefpiçûk humble.
nefret f. hatred.
nefret kirin ji ... v.t. to hate, abhor
v.t. to hate, abhor
nefs f. self.
nefsa xwe karîn to control oneself.
nefspiçûkahî f. humility
nefspiçûkî f. humility
neft f. oil
neguhdar contumacious
neguhdarî contumacy, contempt
neh nine
nehat ‘he/she did not come’ Siyabend nehat daweta me. ‘Siyabend didn’t come to our invitation’ (3rd prs. sng. simple past tense form for the verbhatin‘to come’)
nehaydar unaware
neheq tortuous; unjust, unfair; unjustified; inequitable; wrongful
neheqî tort; injustice; inequity; wrongdoing
f. injustice
neheqîker tort-feasor
nehy prohibition
nejihevûdurebûyîn f. indivisibility and inseparability
nekir ‘…did not do it’ Siyabend tu tişt nekir. ‘Siyabend didn’t do anything’ (3rd prs. sng. past simple form for the verb kirin‘to do/ make’)
nema not... again
neman to cease to exist, to be no more: nema xweya kir=he never appeared again
nemaze especially
nemêr impotent; eunuch
nemêrî impotence
nemir undying, immortal: dibe xwediyê navekî nemir=he possesses an immortal name
nemirovane unmanly, cowardly
nenas unacquainted, unfamiliar, unknown. nenasê ...=unacquainted with ...
nepandî, nepenî secret, clandestine, mysterious, enigmatic
nepêkan impossible
nepen mystery, enigma, secret
nepixandin to inflate
nepixînv.t. to blow up, inflate
nepixîn to swell
v.i. to swell
v.i. to swell
neqandin v.t. to select, choose
v.t. to select, choose
neqanûnî illegal, unlawful
neqanûnîtî illegality, unlawfulness
nerazî discontent.
nerazî bûn f. discontentment
nerêk, nerêkûpêk in disorder
nerêkî, nerêkûpêkî disorder
nerindî evil
nerm soft, gentle, fine.
nermahî f. softness, gentleness.
nermik softly, gently
nermîn (ad) sweet, soft, graceful
neron vague
neronî vagueness
nesax sick, ill
(ad) ill
nesax ketin to fall ill
nesaxî sickness, illness; (êş, elem) disease
(f.) illness
neşên unhappy
nesîhet (f.) (piece of) advice
nesir f. prose
neşkêbar infrangible
nesl descendant
netew (m.) nation, people
netewa kurd the Kurdish people
netewe nation
f. nation. neteweyên Yekbûyî=the United Nations.
neteweya kurd Kurdish nation
neteweyên hevgirtî/yekgirtî (nh, ny) United Nations (UN)
neteweyên yekbûyî the United Nations.
neteweyî national
national.
neteweyîtî f. nationalism
nevî descendant, grandchild
(m.) grand-son
m/f grandchild, offspring
nevîçirk great-grand-son
nevroz f. Persian and kurdish New Year’s day
newa melody, tune
newal (f.) valley
f. valley
newaze perfect, fantastic, great.
newekhev unequal
(ad) unequal, different, various
newekhevî inequality, disparity
(f.) difference
newekheviya nijadî racial disparity
newêrek (ad) shy, timorous, coward, fearful
neweyî (li yekî) kirin to defame (someone)
neweyî, newehî defamation
nexêr no
nexş miracle.
nexşe map
f. map
nexşe (xerîte) map; (bernam, plan, tevdîr) plan
nexşe danîn to plan
nexşîn miraculous
next to, with, to, for
nexuyayî invisible
nexwe (adv.) then, in that case
otherwise
nexwende illeterate, analphabetic
nexweş ill
ill, unwell, unpleasant
sick, ill; unpleasant.
ill, sick
ill, fatigue
nexweş ketin to fall ill
nexweşî (f.) illness
f. sickness, disease.
nexweşî danîn (li nexweşî danîn) to make ourselves ill
nexweşiya giran serious illness
nexweşketin to get sick
nexweşxane hospital
f. hospital
neyar hostile, ennemy
m. enemy, opponent, foe
neyarî (f.) hostility
neyêyî (also neyê) Divê tu li vir pir hişyar bî da ku neyêyî xapandin.‘You should be very careful here not to be deceived.’
neyînî negative
(f.) negation, negative
f. destitution
neynik mirror
f. mirror
neynok f. fingernail, toenail
neynûk (f.) finger or toe nail
=neynok
=neynok
nezaket (f.) politeness
nezan benighted; (neagadar, nehaydar) unaware
(adj.) ignorant
nezanî benightedness
(f.) ignorance
f. ignorance
nezaret Binêre: ragirî
nezelal vague
nezelalî vagueness
nebel dûman
dûman
mij
mij
tem
nebelgeruch bîn-boxza
bîn-buxza
neben cem
ji xeynî
li cem
tang
rex
nebenan ba
cem
hind
nik
nebenfrau carî
carîye
hewî
hêwî
nebst pêra
necken aliqîn
dev avêtin
henekpêkirin
tehnlêdan
tewzkirin
tinazpêkirin
neffe biraza
birazê
birazî
birazî
xarza
xwarzî
negative neyînî
neger reşik
nehmen beranîn
girtin
hildan
rahiştin
standin
standin
vegirtin
wergirtin
wergirtin
stendin
nehmen, sich einen mann ~ mêr kirin
nehmen, sich zeit ~ aware kirin
neider xêrnexwaz
neidisch çavnebar
çavreş
dexsoye
dilreş
hesûd
zikreş
neidisch sein çav berdan
neigen, sich ~ nimz bûn
nizm bûn
neigung hawa
hewa
hewas
hewes
nein na
nana
naxêr
nennen binavkirin
hesibandin
nennenswert bi sermîyan
nerv hej
hêrs
reh
reh
rûçal
temar
nervös bi hêrs
firşteng
nest hêlîn
hêlîn
hêlûn
pinîk
nett baş
bedew
cindê
delal
hevalbend
keleş
şepal
xweşik
netz feq
tor
neu ecer
nuh

tazî
teze
neue teze
neugeboren virnî
neugier meraq
mereq
zîranî
neugierde hewes
meraq
neugierig dilxwaz
zîranewa
bi mereq
neugierig sein heyrî bûn
mereq kirin
neuigkeit hay
hewal
nûçe
neujahr sala nû
sersal
sersal
neun neh
neunter neha
neunzehn nozdeh
neunzig nod
neutral alînegir
neuvermählt xilfikî
xilfîn
neuwertig tazî
ne nicht
ne ... nejî weder ... noch
ne- Vorsilbe der Verneinung
neasayî anomal
nebaş schlecht
schlimm
nebat Kraut
Pflanze
nebî Prophet
necar Tischler
neçar arm
hilflos
wehrlos
necax Axt
Beil
Hellebarde
Streitaxt
neçê böse
boshaft
schlecht
schlimm
übel
nedîtbar abstrakt
nedîtî noch nie dagewesen
unvergleichlich
nediyar unbestimmt
nefel Klee
nefer Individuum
Person
nefes Atem
nefes girtin atmen
aufatmen
nefes li kesekî çikiyan atemlos werden
nefî Verbannung
nefî kirin ins Exil schicken
verbannen
vertreiben
nefîbûn verbannt werden
nefret Abneigung
Abscheu
Widerwillen
nefs Begierde
Charakter
Geist
Leben
Seele
Selbst
Trieb
Wesen
nefsbiçûk bescheiden
demütig
einfach
niedrig
nefsîn geistig
seelisch
nefspiçûk bescheiden
demütig
niedrig
nefspiçûkî Bescheidenheit
Demut
Sittsamkeit
neft Petroleum
neh neun
neha neunter
nehên Geheimnis
illegal
nehênî Geheimnis
neheq ungerecht
unrecht
neheqî Ungerechtigkeit
Unrecht
nehwirandin summen
trällern
vor sich hinsingen
nekelî ungekocht
nekes niemand
nekesek keiner
nel Hufeisen
nem Feuchtigkeit
nema nicht mehr
nie
niemals
nemam nicht leiblich
nicht vertraut
nicht verwandt
neman alle
nemaze besonders
hauptsächlich
nemêr machtloser Mann
nemerd feige
niederträchtig
niedrig
verächtlich
nemimkûn unmöglich
nemir dauernd
ewig
unendlich
nemrûd Nimrod
nemrût häßlich
schlecht
nenas unbekannt
nepenî geheim
nepixandin übertreiben
nepox Luftballon
neqandin pflücken
neqişandin auszeichnen
dekorieren
schmücken
zeichnen
nerden Kurs
nerihet unbequem
nerindî Bosheit
Nicht-Gutheit
nerm besonnen
weich
nermî Milde
Sanftheit
Zartheit
nermî û xweşî angenehme Seiten
Weichheit und Wohlbefinden
nerx Gebühr
Preis
nesax krank
nesaxî Krankheit
nesl Herkunft
Nachkommenschaft
Ursprung
neşuştî geflucht sein
netebitî unnachsichtig
unruhig
netew Nation
netêw ungültig
netewe Nation
Volk
neteweperwer Chauvinist
Nationalist
neteweyî national
netirse! keine Angst!
netû unqualitätig
nevala besetzt
nevî Enkel/in
Enkelkind
nevîçirk Enkel/in des/der Enkel/in
nevîçirtik Urenkel
nevisî Stiefkind
nevroz kurdisches Neujahr
newa Melodie
newal Tal
newekhewî Unterschied
newênger Abgeordnete
newêrek Ängstlich
Feigling
schüchtern
newroz kurdisches Neujahr
nex Faden
nexêr nichts Gutes bedeutend
ungünstig
nexş Karte
Plan
Stickerei
Wandmalerei
nexşe Karte
Landkarte
Pfau
Plan
Verzierung
Wandmalerei
nexşîn farbig
nexter Schaubenzieher
nexu übrigens
nexurt schwach
nexwastî Abneigung
ungewollt
nexwaşxane Krankenhaus
nexwe übrigens
ween es so ist
nexweş Patient
unrichtig
nexweş krank
nexweş ketin krank werden
nexweşbûn krank sein
nexweşî Krankheit
neyar Feind
Feind/in
Gegner/n
Rivale/in
neyarî Feindschaft
neyek niemand
neyînî negative
verneinend
neynik Spiegel
neynuk Fingernagel
Klaue
neynûk Fingernagel
Nagel
neynûkbir Nagelschere
neysizî Dämon
Geist
Phantasiegestalt
nezan unwissend
nezanî Unwissenheit
nezer Anblick
nezinahî Größe
nezir Spende
nezirkirin widmen
nefel kirincok; medicago
nefel; trifolium
ne pêq. nê-, verqertefa nêyînîyeya
ne eyarkirî rd. bêeyar, nêeyar, bêsaz, nêeyarkerde
ne rewa rd. nêrewa, nêmesru, xeyrîmesru *ne deng e ne beng e ne veng o ne vaj o, ne his o ne pis o. *ne his e ne pis e ne veng o ne vaj o, ne his o ne pis o. *ne tu yî ne navê te ne ti ya ne nameyê to
ne...ne rcf. ne...ne
nealîgir rd. bêhet, notr, nêhet, bêhêm
nean rd. qoçax, serud, serok, qewxarî, serrî, serker
neasayî bûn lng. . anormal bîyene
neasayîbûn m. anormalbîyayis n.
neban rd. nêbander
nebanekî rd. bêîntibaq, bêrîmûsayis, bêbanderbîyayis
nebanektî m. bêîntibaqîye, bêrîmûsayisîye, bêbanderbîyayisîye, bêîntibaqênî m.
nebanîn lng. . nêbanderîyene, nêmûsayene
nebanok rd. nêbander
nebat n. royek, nebat, riçalek n.
nebatî rd. nebatên, royekên, nebatî, royekî
nebe nêbo, mebo
nebekar m/n. qetil, kistox, canî, merdimkistox, qetilkar, qitil n.
nebergda rd. rz. nêravêrdeyin, întransîtîf, nêvîyartin, nêderbazin
neberpirs rd. nêverperskar, nêmesûl
neberpirsî m. nêverperskarîye, nêmesûlîye m.
neberpirsiyarî m. nêverperskarîye, nêmesûlîye m.
neberpirskî n. nêverperskarkî, nêmesûlane, nêverperskarane
neberpirsyarane rd/h. nêverperskarkî, nêverperskarane, nêmesûlane
neberpis nêverperskar
nebez rd. nêvaz
nebezî m. nêvazîye, nêvazênî m.
nebî m/n. torn, nebî, torin, tuern n.
m. nêbîye, nege, bêbexte, îftira, qeremet, botane, buetun m.
h. nêbo ke, zînhar, mebo ke, saqin, nêbo nêbo
nebî kirin lg. . nêbîye rîsoynayene, nege rîsoynayene, bêbexte cisoynayene, qeremete cisoynayene, botane cisoynayene
nebî lê kirin lg. nêbîye rîsoynayene, nege cisoynayene, bêbexte rîsoynayene, qeremete cisoynayene, botane rîsoynayene
nebihîzyar rd. pejnnêgîr, nêhesas, nêpejnkar, hîsnêgîr
nebîker N/rd. nêbîker, botanker, negeçî, îftirarî, qeremetker
nebîkerî m. nebîkerîye, botankerîye, negeçîyênî, îftiracîîyêni, qeremetkerîye, nebîkerênî m.
nebinavkirî rd. rz. nêdîyar
rd. nênamekerde, nêkifskerde, nêdîyarkerde, nêdîyar
nebinavkirîtî m. nênamekerdeyîye, nêkifskerdeyîye, nêdîyarkerdeyîye, nêdîyarkerdeyênî, nênamekerdeyênî m.
nebînebî h. nêbo ke, zînhar, mebo ke, saqin, nêbo nêbo
nebîrbir rd. nêçêr, nedîrayetin
nebîrbirî m. nêçêrîye, nedîrayetinîye, nêçêrênî m.
nebûla rd. hewrên, nebûloz
nebûn m. nêbîyayis n.
nebz m. kil, nebz n.
neçak rd. bed, xirab, fena, berbat, nêbas, kotî, nêpak
neçandî rd. bor, gort, bîyare, beyare, beyar, bayîr
necar n. marangoz, dartiras, xêrat, necar, merengoz n.
neçar rd. neçar, bêçare, nêçar, naçar
neçar bûn lng. . neçar bîyene, bêçare bîyene
neçar kirin lg. neçar kerdene, bêçarenayene, neçarnayene
neçar man neçar mendene, bêçare mendene
neçarane h. neçarane, bêhêzane, arîzane
necarî m. xêratîye, marangozîye, dartirasîye, necarîye, xêratênî, dartirasênî m.
neçê rd. bed, xirab, fena, berbat, nêbas, kotî, nêpak
rd. nêhêca, bêsedr, bêrîmet, neciz
necedewî rd. nêcedewin, nêdeqin, nêcalekin, nênasirin
necerbez rd. bêkêr, bêhavil, bêfayde, nêkêr, nêhêgin
neçêtî m. xirabîye, bedîye, nêrindîye, nêpakîye, fenayîye, xirabênî m.
neçevandî n. rz. nêante, nêtewênaye, nêraante, nêtewîyaye, nêdenamite n.
neçêyane h. nêhêcayane, nerîzane
necim m. nec n.
necimandin lg. necnayene
necimîn lng. . necayene, necayîyene, necîyene
necirandin lg. neqernayene
m. neqernayis n.
nedabeşbar rd. nêparebar, nêbesbar, parenêbîyaye
nedabeşbarî m. nêparebarîye, nêbesbarênî, parenêbîyayênî m.
nedaf m. kevankerdis n.
nedamet m. posmanîye, pêsmanîye, posmanênî m.
nedan m. nêdayis n.
nederbasî rd. rz. nêravêrde, nêvîyarte
nedîbar rd. nêvînitbar, abstrakt, mucerit, rîmbar, razbar, soyit
nedir m. gorî, nezir n.
nedîtbar rd. fels. nêvînitbar, abstrakt, mucerit, rîmbar, razbar, soyit
nedîtî rd. nêdîye, kêmdîye, nadîde, nêvînite
rd. tunêdî, çînêdî, nêdîyaye, dinyanêdî
m. xirabîye, bedîye, nêrindîye, nêpakîye, fenayîye, xirabênî m.
nedîûbidî rd. tunedî, çînêdî, nêdîyaye, dinyanêdî
nedîyar rd. nêareste, nêareze, nêkifs, nêbellî, nêdîyar, nêeyan
nedîyarî m. nêaresteyîye, nêarezeyênî, nêdîyarîye, nekifseyênî, nêbelûyîye, nêyanîye m.
nedîyarkirî rd. nênamekerde, nêkifskerde, nêbellîkerde, nêdîyarkerde, nêdîyar
nediyarkiritî m. nênamekerdeyîye, nêkifskerdeyîye, nêdîyarkerdeyîye, nêbellîkerdeyênî, nênamekerdeyênî m.
nefambar rd. nêareste, nêfambar
nefel nefel; trifolium
m. bot. nefele, nefle m.
nefela sêpelik m. bot. nefele, nefle m.
nefeqe m. nefeqa, deberîye m.
neferma rd. sîvîl, sîwîl
nefes m. bîhne m., rîf n., helm n., nefe n., bîne m., solix n.
nefes berdan lg. bîhne dayene, rîf dayene, solix dayene, nefes dayene
nefes girtin lg. bîhne girewtene, çîf girewtene, solix girewtene, nefes girewtene
nefesîh rd. nêareste, nêfambar
nefî m. nefî, sirgun, menfî, surgun, nefîy n.
nefî bûn lng. nefî bîyene, sirgun bîyene, menfî bîyene
nefî kirin lg. nefî kerdene, sirgun kerdene, menfî kerdene
nefîbûn m. nefîbîyayis, sirgunbîyayis, menfîbîyayis n.
nefîkirin m. nefîkerdis, sirgunkerdis, menfîkerdis n.
nefîle rd. bêhude, nefîle, bêxude, beyhude
nefir n. îstîrî, qoç, estere, îstrî, estire, îstrî, strî, estrî, istrî, istere, istirî, êstîrî, istre, istîrî n.
nefîr m. borîye, borîzane, borezane m.
m. guranîye, qerebelix, herese m.
nefîram rd. mîlîs
m. seferberîye, seferberênî m.
nefirîn lg. . robe kerdene, nefret kerdene, nîfret kerdene
nefret m. robe, nefret, nîfret n.
nefret kirin lg. . robe kerdene, nefret kerdene, nîfret kerdene
nefrin m. robe, nefret, nîfret n.
nefrin kirin lg. robe kerdene, nefret kerdene, nîfret kerdene
nefs m. derun, nefs n.
nefsbiçû kîm. mutewazîyîye, zerenizmîye, zerealçaxênî, mutewazîyênî m.
nefsbiçûk rd. mutewazî, zerenizm, zerealçax
nefse kîm. çîlekîye, nefsokîye, bênefsîye, çilekênî, nefsokênî m.
nefsek rd. çilek, vêrehes, çilez, nefsok, nefsperest, bênefs, çelek, bênems
neft m. neft, petrol n.
neftalîn m. neftalîn n.
neftger m/n. neftgirewtox n.
neftî rd. neftgon, neftî, sewzo tarî, rengê neftî, neftreng
neftî bûn lng. neftgon bîyene, neftî bîyene
neftîbûn m. neftgonbîyayis, neftîbîyayis n.
negatîf a/. ereb, negatîf n.
rd. nêyî, menfî, negatîf
negatîfî m. nêyîyîye, negatîfîye, nêyîyênî m.
negerandî rd. rz. nêravêrdeyin, întransîtîf, nêvîyartin, nêderbazin
negerguhêz rd. rz. nêravêrdeyin, întransîtîf, nêvîyartin, nêderbazin
negerk rd. nêgerek, fuzulî, nêganî, bîlasebe, bêsebeb, bêsemed
negiranbuhatî m. kêmbahayîye, nêgiranbahayîye, nêgiranbahayênî m.
negirîng /tf. nêmuhîm, nêevzel, nêgirane
negirtî rd. nêgirewte
negivêrî rd. bêhemaye, bêhezm
neguher rd. nêvurîyayox, nêbedelîyayox
neguhêrbar rd. nêvurîyayox, nêbedelîyayox
neguhêzbar rd. nêragozbar, malo merde, xeyrî menqul, nêvurnayox
negwaz rd. çetin, zor, zahmetin, ezîyetin, cefayin, zarzunin
neh num. new, niw
nehan rd. newan
nehane rd. newane
nehberk m. çilqebere, newbere, newsî, teres m.
neheja rd. nêhêca, bêsedr, bêrîmet, nedz
nehejatî m. nêhêcayîye, bêsedrênî, nêgiranbahyîye, bêqîmetênî, bêrîmetîye, bênirxîye, nedzîye m.
nehek newekî, new rojên ke verê rewsana hedyan êzh.
nehem rd. newin
nehêmî rd. bêtên
nehemin rd. newin
nehemîn rd. newin
neheneh rd. new new, newnew
nehênî rd. potansîyel, nimitên, nimite
neheq rd. nêheq, bîlaheq, nêheq, niheq, neq
neheq bûn lng. . nêheq bîyene
neheq kirin lg. . nêheq kerdene, nêheqnayene *ji neheqîyê nêheqîye ra, bîlaheq
neheqî m. nêheqîye, nêheqênî m.
neheqî kirin tg. nêheqîye kerdene
nehesas rd. pejnnêgîr, nêhesas, nêpejnkar, hîsnêgîr
nehestyar rd. pejnnêgîr, nêhesas, nêpejnkar, hîsnêgîr
nehestyarî m. pejnnêgîrîye, nêhesasîye, nêpejnkarîye, hîsnêgîrîye m.
nehevijî rd. bêterbîye
nehewce c. nêgerek, fuzulî, nêganî, bîlasebe, bêsebeb, nêhewce, bêsemed
nehf m. havile, kêr, nef, fayde, îstîfade m.
nehfandin tg. kêrnayene, nefnayene, havilnayene
nehfdar rd. kêrin, nefin, havilin, kêrdar, nefdar, havildar, faydeyin, kêrameye
nehfdar bûn lng. . kêrin bîyene, nefin bîyene, havilin bîyene, kêrdar bîyene, nefdarbîyene
nehfîn lng. . kêr bîyene, nefîyene, kêrîyene
nehgose m. mot. newgose n.
nehing m. zoo. balînaye, hute m.
nehistin m. nêverdayis n.
nehîya germê n. cog. mûndîya germine, mîya germine m.
nehk m. bot. nûke, neha, nehek, nihe, nixe, niha, nehyî m.
neho neho rd. new new, newnew *neh kirin deh bw. new kerdo des
nehp n. penc, pencur, pencik, pence, pençe, pencurî, piruncik n.
nehp kirin lg. penc kerdene, pencurî kerdene, pencik kerdene, piruncik kerdene, pencnayene
nehpkirin m. penckerdis, pencurîkerdis, pencikkerdis, piruncikkerdis, pencnayis n.
nehs<