Encamên lêgerînê
mo Mo, kurtebêja molîbdenê kim
Mo, kurtebheja molîbdenê kîm
mobil bizav, liv m
bizav, liv m
mobilize bizavî, mobîlîze m
bizavî, mobîlîzem
mobilize etmek bizivandin, bizavî kirin, mobîlîze kirin
bizivandin, bizavî kirin, mobîlîze kirin
mobilya mobîlya m
mobîlya m
mobilyacı 1. mobîlyakar nd/nt 2. mobîlyafiroş nd/nt 3. dukana mobilyayê m
1. mobîlyakar nd/nt 2. mobîlyafiroş nd/nt 3. dukana mobilyayê m
mobilyacılık 1. mobîlyakarî 2. mobîlyafiroşî m
1. mobîlyakarî 2. mobîlyafiroşî m
mobilyalı mobîlyadar, bimobîlya rd
mobîlyadar, bimobîlya rd
mobilyasız bêmobîlya rd
bêmobîlya rd
moda 1. moda (nûtiya demdemî) m 2. moda (miribûna ji tiştekî re) *köy romanı modası modaya romana gundan m 3. moda (tiştê ku ji bo demekê li gorî daxwaz û ecibanên civakê ye) rd
1. moda (nûtiya demdemî)m 2. moda (mirîbûna ji tiştekî re) * köy romanı modası modaya romana gundanm 3. moda (tiştê ku ji bo demekê li gorî daxwaz û ecibanên civakê ye)rd
moda evi modaxane m
modaxane m
moda olmak bûn moda
bûn moda
modacı modavan nd/nt
modavan nd/nt
modacılık modavanî m
modavanî m
modalaşmak bûn moda l/ngh
bûn moda l/ngh
modası geçmek 1) modaya (tiştekî) çûn 2) ji rewacê kestin
1) modaya (tiştekî) çûn 2) ji rewacê ketin
I) Modeya (tiştekî) çûn. II) Ji rewacê ketin.
model 1. gelale, nimûnek, model m 2. model (kesê ku poz di de hunermendekî) nd/nt 3. model (teşe û şêweya kincekî) m 4. model (kovara ku nimûneyan di xwe de dihewîne) m 5. model, tîp *1988 model bir otomobil otomobîleke bi modela 1988 m 6. nimûne, manend *bu çocuk babasının bir modeli ev zarok nimûneyeke bavê xwe ye m 7. manken m
1. gelale, nimûnek, model m 2. model (kesê ku poz dide hunermendekî) nd/nt 3. model (teşe û şêweya kincekî) m 4. model (kovara ku nimûneyan di xwe de dihewîne) m 5. model, tîp * 1988 model bir otomobil otomobîleke bi modela 1988 m 6. nimûne, manend * bu çocuk babasının bir modeli ev zarok nimûneyeke bavê xwe ye m 7. manken m
modelaj modelaj m
modelaj m
modelci modelsaz, modelker nd/nt
modelsaz, modelker nd/nt
modelcilik modelsazî, modelken m
modelsazî, modelkerî m
modellik modeltî m
modeltî m
moderato oderato mzk/m
modern nûjen, niwîjen, modern rd
nûjen, niwîjen, modern rd
modernist nûjenparêz nd/nt
nûjenparêz nd/nt
modernizm nûjenparêzî m
nûjenparêzî m
modernleşme nûjenbûn, modernbûn m
nûjenbûn, modernbûn m
modernleşmek nûjen bûn, modern bûn l/ngh
nûjen bûn, modern bûn l/ngh
modernleştirme nûjenkirin, modernkirin m
nûjenkirin, modernkirin m
modernleştirmek nûjen kirin, modern kirin l/gh
nûjen kirin, modern kirin l/gh
modernlik nûjentî, nûjenî, modemî m
nûjentî, nûjenî, modernî m
modifikasyon modîfîkasyon biy/m
modîfîkasyon biy/m
modistra terziyê jinan nd
terziyê jinan nd
modül 1. modul 2. modil fîz/m
bnr nodul
1. modul 2. modil fiz/m
modul bnr nodul
modülâsyon 1. modulasyon fiz 2. modulasyon mzk/m
1. modulasyon fiz 2. modulasyon mzk/m
modullamak bnr nodullamak
bnr nodullamak
moğol 1. Moxol (kesê ji gel an jî, ji nîjada Moxolan) nd 2. Moxol (tiştê xweserî Moxolan) rd
1. Moxol (kesê ji gel an jî, ji nîjada Moxolan) nd 2. Moxol (tiştê xweserî Moxolan) rd
moğolca Moxolî, Moxolkî m
Moxolî, Moxolkî m
moka (ji navê bajarê Mokayê) 1. moka (cure qehweyeke bêhndar) 2. moka (vexurika ku ji vê qehweyê tê çêkirin) m
moka (ji navê bajarê mokayê) 1. moka (cure qehweyeke bêhndar) 2. moka (vexurika ku ji vê qehweyê tê çêkirin) m
mokasen (ji zimanê çermsoran) 1. mokasen (sola ji yek parçeyê çerm ku çermsorên Bakurê Amerikayê dikin piyê xwe) 2. mokasen (sola panîkurt û bêqeytan) m
(ji zimanê çermsoran)
mola 1. vês, vêsan, vehes, rawes, vehesî, west, bêhndan, bêhnvedan 2. berdan *halatı mola ettiler kindir berdan der 3. mola sp/m
1. vês, vêsan, vehes, rawes, vehesî, west, bêhndan, bêhnvedan 2. berdan * halatı mola ettiler kindir berdan der 3. mola sp/m
mola vermek vêsîn, vesihîn, vêsa xwe girtin, bêhn vedan, bêhna xwe dan, westa xwe danîn
vêsîn, vesihîn, vêsa xwe girtin, bêhn vedan, bêhna xwe dan, westa xwe danîn
Demekê bêhna xwe dan. Mola dan.
molas molas jeo/m
molas jeo/m
molekül 1. nün, molekûl lam 2. molekûl (parçeyê herî biçûk ê bitûniyekê) (mec) m
1. nûn, molekûl kîm 2. molekûl (parçeyê herî biçûk ê bitûniyekê) (mec) m
moleküler molekûler rd
molekûler rd
molibden molîbden, elementek e ku nimroya wê ya atomî 42, giraniya wê ya atomî 95,94 û di 617 C yê de dihele; kurtebêja wê Mo ye ldm/m
molîbden, elementek e ku nimroya wê ya atomî 42, giraniya wê ya atomî 95,94 û di 617¼ C’yê de dihele; kurtebêja wê Mo ye kîm/m
molla 1. Qaziyê mezin dîr 2. feqî (qutabiyê medreseyê) 3. mele, mela n
1. Qaziyê mezin dîr 2. feqî (qutabiyê medreseyê) 3. mele, mela n
mollalık 1. feqîtî 2. meletî m
1. feqîtî 2. meletî m
molotof kokteyli (ji navê siyasetmedarê Rûs Molotov)
molotof kokteyli (ji navê siyasetmedarê Rûs Molotov) Molotov kokteyl nd
molotov kokteyl nd
moloz 1. bixur, xurde, xurdik (xwelî û xurde) n 2. beredayî (mec) nd/nt
1. bixur, xurde, xurdik (xwelî û xurde)n 2. beredayî (mec) nd/nt
moloz duvar dîwarê more
dîwarê more
moloz taş kevirê gindirmindirî
kevirê gindirmindirî
molozluk 1. cihê xwelî û xurdeyan 2. beredayîtî (mec) m
1. cihê xwelî û xurdeyan 2. beredayîtî (mec) m
moment moment fiz/m
moment fiz/m
monadizm monadîzm m
monadîzm m
monarşi keyîtî, şahîtî, monarşî m
keyîtî, şahîtî, monarşî m
monarşist keyperest, şahperest, monarşîst rd/nd
keyperest, şahperest, monarşîst rd/nd
monarşizm keyperestî, şahperestî, monarşîzm m
keyperestî, şahperestî, monarşîzm m
monat monat fel/m
monat fel/m
monatçılık monatîzm fel/m
monatîzm fel/m
monden 1. tiştê bi jiyana civakî re têkildar e 2. kesê ji jiyana sosyeteyî hez dike rd
1. tiştê bi jiyana civakî re têkildar e 2. kesê ji jiyana sosyeteyê hez dike rd
monist tekparêz, monîst nd/rd
tekparêz, monîst nd/rd
monitör 1. gihîner, hêvojer 2. monîtor fiz 3. monîtor tek/m
1. gihîner, hêvojer 2. monîtor fiz 3. monîtor tek/m
monizm tekparêzî, monîzm m
tekparêzî, monîzm m
monogam tekjinî, tekmêrî, monogam (zewaca bi jinekê re) rd
tekjinî, tekmêrî, monogam (zewaca bi jinekê re) rd
monogami tekjinîtî, tekmêrîtî, monogamî m
tekjinîtî, tekmêrîtî, monogamî m
monografi monografî, teknivisarî m
monografî, teknivîsarî m
monolog 1. monolog, tekgotinî şn 2. tekaxivîn, monolog (mec) m
1. monolog, tekgotinî şn 2. tekaxivîn, monolog (mec) m
monopol gemerdan, yekdestî, tekedestî, monopol m
gemerdan, yekdestî, tekedestî, monopol m
monoteist tekperest, monoteîst nd
tekperest, monoteîst nd
monoteizm tekperestî, yekxwedatî, monoteîzm m
tekperestî, yekxwedatî, monoteîzm m
monotip monotîp m
monotîp m
monoton yeknesak, yekaheng, dûzaheng, monoton rd
yeknesak, yekaheng, dûzaheng, monoton rd
monotonluk yeknesakî, monotonî m
yeknesakî, monotonî m
monsenyör 1. inwanê prensin fileh 2. inwanê alimi dînî yên payebilind
1. inwanê prensên fileh 2. inwanê alimê dînî yên payebilind
montaj pevbestî, montaj m
pevbestî, montajm
montaj yapmak pev bestandin, montaj kirin
pevbestandin, montaj kirin
montajcı montajker, pevbestîner nd/nt
montajker, pevbestîner nd/nt
montajcılık montajken, pevbestînerî m
montajkerî, pevbestînerî m
monte pevedanîn, pevxistin, monte m
pevedanîn, pevxistin, montem
monte etmek bi hev ve danîn, bi hev xistin, pev xistin, monte kirin
bi hev ve danîn, bi hev xistin, pev xistin, monte kirin
mor 1. mor, xemrî n 2. mor (i ji vî rengî) rd
xamekî
1. mor, xemrîn 2. mor (ê ji vî rengî)rd açık
mor etmek (Yek) dan şermê.
mor menekşe benerx
rengi şirikî
benerx
mor menekşe rengi şirikî
mor olmak Ketin şermê.
mor ötesi ultraviyole m
ultraviyole
ultraviyole m
ultraviyole
mor salkım çeşîdekî lavlavki ye
çeşîdekî lavlavkê ye
moral arişen m, mirûz n, qom m, mehde n, sixur n, moral n
arîşen m, mirûz n, qom m, mehde n, sixur n, moraln
moral eğitimi perwerdehiya arîşenî
perwerdehiya arîşenî
moral vermek mirûz xweş kirin, mehdi (yekî) xweş kirin, moral dan (yekî), beşerî (yekî) xweş kirin
mirûz xweş kirin, mehdê (yekî) xweş kirin, moral dan (yekî), beşerê (yekî) xweş kirin
morali bozuk mehdekirî, bimehde, sixurşikestî, mirûzkirî, mirûzi (yekî) kiriye, mehdi (yekî) kiriye, morali (yekî) ne xweş e
moralı bozuk mehdekirî, bêmehde, sixurşikestî, mirûzkirî, mirûzê (yekî) kirî ye, mehdê (yekî) kirî ye, moralê (yekî) ne xweş e
morali bozulmak mirûzi (yekî) xera bûn, mehd û mirûzi (yekî) ne xweş bûn, morali (yekî) xera bûn
moralı bozulmak mirûzê (yekî) xera bûn, mehd û mirûzê (yekî) ne xweş bûn, moralê (yekî) xera bûn
morali yerinde mehdxweş, beşerxweş
moralı yerinde mehdxweş, beşerxweş
moralini bozmak mehd û mirûzi (yekî) kirin hev, mirûzi (yekî) xera kirin, beşerî (yekî) xera kirin, morali (yekî) xera kirin, sixurî (yekî) şikandin
moralını bozmak mehd û mirûzê (yekî) kirin hev, mirûzê (yekî) xera kirin, beşerê (yekî) xera kirin, moralê (yekî) xera kirin, sixurê (yekî) şikandin
moralizm sinçîtî, ehlaqîtî, moralîzm fel/m
sinçîtî, ehlaqîtî, moralîzm fel/m
morarış 1. morbûyîn 2. ricricîn, morbûyîn, şînbûyîn, reşpatîbûyîn m
1. morbûyîn 2. ricricîn, morbûyîn, şînbûyîn, reşpatîbûyîn m
morarma 1. morbûn 2. ricricîn, morbûn, şînbûn, şînqelîn, reşpatîbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) m
1. morbûn 2. ricricîn, morbûn, şînbûn, şînqelîn, reşpatîbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) m
morarmak 1. mor bûn 2. ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hişîn bûn, reşpatî bûn, reş bûn, reş û şîn bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/ngh
1. mor bûn 2. ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hêşîn bûn, reşpatî bûn, reş bûn, reş û şîn bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/ngh
morartı 1. morî, morayî 2. morayî, şînayî, reşayî, reşpatî (cihi ku ji ber birin û derban şîn û reş bûye) m
1. morî, morayî 2. morayî, şînayî, reşayî, reşpatî (cihê ku ji ber birîn û derban şîn û reş bûye) m
morartma 1. morkirin 2. ricricandin, morkirin, şînkirin, reşkirin m
1. morkirin 2. ricricandin, morkirin, şînkirin, reşkirin m
morartmak 1. mor kirin 2. ricricandin, morkirin, şîn kirin, reş kirin, reşpatî kirin, reş û şîn kirin (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/gh
1. mor kirin 2. ricricandin, mor kirin, şîn kirin, reş kirin, reşpatî kirin, reş û şîn kirin (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/gh
moratoryum moratoryûm (bipaşvexistina deynan)m
moratoryûm (bipaşvexistina deynan)m
moren pangor n
pangor n
morfem yeketeşe, morfem rz/m
yeketeşe, morfem rz/m
morfin morfîn m
morfîn m
morfinlenme morfîndayîkirin m
morfîndayîkirin m
morfinlenmek morfîndayî kirin l/gh, hatin morfînkirin l/tb
morfîndayî kirin l/gh, hatin morfînkirin l/tb
morfinoman morfînoman, tiryakiyê morfînê nd/nt
morfînoman, tiryakiyê morfînê nd/nt
morfoloji 1. teşezanî, teşenasî, şiwezanî, morfoloji 2. binyatnasî, morfoloji bot/zo m
1. teşezanî, teşenasî, şêwezanî, morfolojî 2. binyatnasî, morfolojî bot/zo m
morfolojik teşenasiyî, şêwezaniyî, morfolojîk 2. binyatnasiyî rd
teşenasiyî, şêwezaniyî, morfolojîk 2. binyatnasiyî rd
morg morg m
morgm
morg raporu rapora morgi
rapora morgê
morga kaldırmak avitin morgê, hilanîn morgê
avêtin morgê, hilanîn morgê
morina morîna (Gadus morrhua) zo/m
morîna (Gadus morrhua) zo/m
morlaşma 1. morbûn 2. ricricîn, morbûn, şînbûn, hişînbûn, reşbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) m
1. morbûn 2. ricricîn, morbûn, şînbûn, hêşînbûn, reşbûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) m
morlaşmak 1. mor bûn 2. ricricîn, morbûn, şîn bûn, hişîn bûn, reş bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/ngh
1. mor bûn 2. ricricîn, mor bûn, şîn bûn, hêşîn bûn, reş bûn (ji ber nexweşîn, derbe û hwd.) l/ngh
morluk 1. morayî, raorî 2. morayî, şînayî, reşayî (ji ber derb, birin, nexweşîn û hwd.) m
1. morayî, morî 2. morayî, şînayî, reşayî (ji ber derb, birîn, nexweşîn û hwd.) m
mors (I) mors (Odobenus rosmarus) zo/m (II) (ji navi Morse) 1. mors (sîstemeke telgrafe) 2. mors (aletê morsê) m
mors (i) mors (Odobenus rosmarus) zo/m
mors (ii) (ji navê Morse)
mors alfabesi alfabeya morsê
mort olmak Mirin.
mortlamak mirar çûn, mirin (argo) l/ngh
mirar çûn, mirin (argo) l/ngh
morto mirî nd
mirî nd
mortocu (mortucu) 1. kesi ku miriyan hildigire (di filehtiye de) 2. îmam (argo) n
mortocu, mortucu 1. kesê ku miriyan hildigire (di filehtiyê de) 2. îmam (argo) n
mortoyu çekmek mirin çûn
mirin çûn
moruk 1. kelx, kokim, kalo 2. bav rd
1. kelx, kokim, kalo 2. bav rd
moruklaşma kelxbûn, kokimîbûn m
kelxbûn, kokimîbûn m
moruklaşmak kelx bûn, kokimî bûn l/ngh
kelx bûn, kokimî bûn l/ngh
morula xaşe, hika xaşe biy/m
morulâ xaşe, hêka xaşe biy/m
morumsu (morımtırak) moreyî, bi more ve rd
morumsu, morımtırak moreyî, bi more ve rd
moskof 1. Musqof, Rûs 2. musqof, zalim (mec) nd
camı mîkayeke spî
toprağı kevirekî sistokî ku pê madenan dibiriqînin
1. Musqof, Rûs 2. musqof, zalim (mec) nd
moskof camı mîkayeke spî
moskof toprağı kevirekî sistokî ku pi madenan dibiriqînin
moskofluk 1. Musqofi, Rûsî 2. musqofî, zalimi (mec) m
1. Musqofî, Rûsî 2. musqofî, zalimî (mec) m
mosmor 1. mipmor 2. ricricî, şipşîn rd
1. mipmor 2. ricricî, şipşînrd
mosmor kesilmek 1) mipmorî bûn 2) ricricî bûn, şipşînî bûn
1) mipmorî bûn 2) ricricî bûn, şipşînî bûn
mosmor olmak 1) mipmor bûn 2) ricricîn, şipşîn bûn
1) mipmor bûn 2) ricricîn, şipşîn bûn
mostra mostere, nimûnek m
mostere, nimûnekm
mostra olmak bûn pişkenî
bûn pêşkenî
mostralık 1. nimûne m 2. pişkenî (argo) nd/nt
1. nimûne m 2. pêşkenî (argo) nd/nt
mostrasını bozmak (birinin) I) (Yek) dan şermê. II) (Yek) di nav civatê de kêm xistin.
motel motel m
motel m
motelci motelvan nd/nt
motelvan nd/nt
motelcilik motelvanî m
motelvanî m
motif 1. nîgar, nexş û nimûş, nik 2. motîf mzk/m
1. nîgar, nexş û nimûş, nêk 2. motîf mzk/m
motifli 1. nîgardar 2. motîfdar rd
1. nîgardar 2. motîfdar rd
motivasyon motîvasyon m
motîvasyon m
moto pirkîtek e, ku di wateya motordar, motorî rd
moto- pêrkîtek e, kû tê wateya motordar, motorî rd
motopomp motopomp m
motopomp m
motor 1. motor 2. motor (amyara deryayê ya ku bi sûtemeniyê dişixule) 3. motor, motorsîklet m
1. motor 2. motor (amyara deryayî ya ku bi sûtemeniyê dişixule) 3. motor, motorsîklet m
motor yağı rûnî motoran nd
rûnê motoran nd
motorbot motorbot m
motorbot m
motorcu motorvan (kesê ku amyara deryayî dişixulîne) n
motorvan (kesê ku amyara deryayî dişixulîne) n
motorculuk motorvanî m
motorvanî m
motorin motorîn m
motorîn m
motorize motorîze m
motorîze m
motorlu motordar, bimotor rd
motordar, bimotorrd
motorlu gemi keştiya motordar
keştiya motordar
motorlu taşıt amyara motordar
amyara motordar
motorlu tren bnr mototren
bnr mototren
motorsiklet motorsiklet m
motorsiklet m
mototren mototren, trena motordar m
mototren, trena motordar m
motris motrîs m
motrîs m
mozaik 1. mozaik 2. xurdiki mermer (ku ji bo mozaîki tin bikaranîn) 3. mozaik (seyekş navmali) 4. pastaya bikakao m
1. mozaîk 2. xurdikê mermer (ku ji bo mozaîkê tên bikaranîn) 3. mozaîk (seyeka navmalê) 4. pastaya bikakao m
mozaikçi 1. mozaîkker 2. mozaikfîroş nd/nt
1. mozaîkker 2. mozaikfiroş nd/nt
mozele mozele, tirba wurşedar m
mozele, tirba wurşedar m
mo kîm Mo (molîbden’in kısaltması)
mobîlize rd mobilize
mobîlîze kirin l/gh mobilize etmek
mobîlîzekirin m mobilize etme
mobîlya m mobilya
mobîlyadar rd mobilyalı
mobîlyafiroş nd/nt mobilyacı (satan kimse)
mobîlyafiroşî m mobilyacılık
mobîlyakar nd/nt mobilyacı
mobîlyakarî m mobilyacılık
mobîn m hol
moc n heyhey
moc hatin (yekî) heyheyleri tutmak, huysuzlaşmaya başlamak
moc pê girtin l/bw huysuzlanmak
huysuzlanmak, huysuzlaşmaya başlamak
moçe dişi katır.
moçe (i) m topraktan yayvan kap
moçe (ii) m dişi katır
mocê (yekî) pê girtin heyheyleri tutmak, huysuzluğu depreşmek, tutarığı tutmak, cin ifrit olmak (veya kesilmek)
mocê (yekî) rabûn heyheyleri üstünde olmak, cin ifrit olmak (veya kesilmek)
moçik (i) m 1. kepçe (sulu yemekleri karıştırmaya, dağıtmaya yarayan, uzun saplı derince kaşık) 2. tahtadan ölçü kabı
moçik (ii) m bahane (kötü bir şey)
moçikdar rd bahaneci
mocpêgirtin m huysuzlanma
moda m 1. moda (geçici yenilik) 2. moda (bir şeye gösterilen aşırı düşkünlük) * modaya romana gundan köy romanı modası 3.rd moda (geçici olarak yeniliğe ve toplumsal beğeniye uygun olan)
modavan nd/nt modacı
modavanî m modacılık
modaxane m moda evi
modaya (tiştekî) çûn modası geçmek
mode n hareketli pehlivan
modeketî rd modası geçmiş olan
model m 1. model (resim, heykel veya buna benzer şeyler yapılırken baka baka benzelilmeye çalışılan nesne, örnek) 2.nd/ntmodel (bir özeliği olan nesne veya kişi) 3.m model (biçim) 4.m model (örnekleri içinde toplayan dergi) 5. model, tip * otomobîleke bi modela 1988 1988 model bir otomobil
modela (an jî modelê) candar canlı model
modelaj m modelaj, oylumlama
modelaj kirin l/gh oylumlamak
modelajkirin m oylumlama
modelî m uzun namlulu bir silâh
modelker nd/nt modelci
modelkerî m modelcilik
modelsaz nd/nt modelci
modelsazî m modelcilik
modeltî m modellik
moderik m dizgin
modern rd 1. modern, çağcıl (çağın yeniliklerini benimseyen kimse) 2. modern, çağcıl (tekniğin, bilimin yeniliklerinden yararlanan)
modern bûn l/ngh modernleşmek, asrîleşmek
modern kirin l/gh modernleştirmek
modernbûn m modernleşme, asrîleşme
modernbûyîn m modernleşiş, asrîleşiş
modernî m modernlik
modernkirin m modernleştirme
modîfîkasyon m modifikasyon, değişke
modine m çap * modineya lûleya topê top namlusunun çapı
modul mîm/m 1. modül 2. fiz modül
modulasyon fiz/m 1. modülâsyon 2. mzk modülâsyon
mofik bnr movik
mofqa m vefa
mohle m mühlet
mohr kirin damgalamak, mühürlemek.
mojek rd suratsız, suratı asık, suratı bir karış
mojek mojek gerîn ne bu suratı böyle
mojekî m suratsızlık, asık suratlılık
mojgan n kirpik
mojin bnr amojin
mokasen mokasen (mokasen ayakkabı)
mola sp/m mola
mola dan mola vermek
molas jeo/m molas
mole m sıva
mole bûn l/ngh sıvanmak
mole kirin sıvamak.
l/gh sıvamak, sıvalamak (sıva ile kaplamak)
molebûn m sıvanma
molekar nd/nt sıvacı
molekarî m sıvacılık
moleker nd/nt sıvacı
molekerî m sıvacılık
molekirî rd sıvalı (sıvalanmış olan)
molekirin m sıvama, sıvalama (sıva ile kaplama)
molekûl kîm/m molekül
molekûler rd moleküler
moleq (i) nd 1. abes, saçma (boş, gereksiz, yersiz) 2. zırva
moleq (ii) rd bön, budala
moleqane rd/h bönce
moleqî m bönlük
moleqî bûn l/ngh bönleşmek
moleqîbûn m bönleşme
molet m mühlet
molîbden kîm/m molibden (kısaltması Mo)
molotov kokteyl nd Molotof kokteyli
molûsk zo/m yumuşakça
mom m mum
moment fiz/m moment
momî m hotoz ve kolosun etrafına bağladıkları bir tür yazma
momik (i) bnr movik
momik (ii) bot/m can eriği
momik (iii) bnr mûmik
momîn rd mümin
momînî m müminlik
momix bot/m can eriği, mürdüm erik
mon asık suratlı.
rd bön, budala
monadîzm m monadizm
monarşî m monarşi, tek erklik
monarşîst rd/nd monarşist, tek erkçi
monarşîzm m monarşizm, tek erkçilik
monat fel/m monat
monatîzm fel/m monatçılık
mongan n zerdüşt dininin din alimi
monik ant/m 1. eklem, mafsal 2. omur 3. boğum 4. göz (ağacın tomurcuk veren yerlerinden her biri) 5. uç (bir şeyin başı, tepesi) * monika pêsîrê meme ucu
monik hev girtin eklemlenmek
monikên marîpiştê bel omurları
monikên mazmazkê bel omurları
monikên pêçiyan parmak boğumları
monikên tiliyan parmak boğumları
monîst fel nd/rd monoist, tekçi, birci
monîtor fiz/m 1. monitör 2. tek monîtor
monîzm fel/m monoizm, tekçilik
monogam rd monogam, tek eşli
monogamî sos/m monogami, tek eşlilik
monografî m monografi
monolog şn/m monolog
monopol m monopol, tekel, inhisar
monopol bûn l/ngh tekelleşmek
monopol kirin l/gh tekelleştirmek
monopolbûn m tekelleşme
monopolbûyîn m tekelleşme
monopolîst nd/nt monopolist, tekelci
monopolîstî m tekelcilik, inhisarcılık
monopolkirin m tekelleştirme
monoteîst nd/rd monoteist, tek tanrıcı
monoteîzm sos/m monoteizm, tek tanrıcılık
monotîp m monotip
monoton rd monoton, tekdüze, yeknesak
monoton bûn l/ngh monotonleşmek, tekdüzeleşmek
monoton kirin l/gh monotonlaştırmak, tekdüzeleştirmek
monotonbûn l/ngh monotonleşme, tekdüzeleşme
monotonî m monotonluk, tekdüzelik, yeknesaklık
monotonkirin m monotonlaştırma, tekdüzeleştirme
montaj m montaj
montaj kirin l/gh montaj yapmak, kurgulamak
montajker nd/nt montajcı, kurgucu
montajkerî m montajcılık, kurguculuk
montajkirî rd montajlı, kurgulu, kurgulanmış
montajkirin m montajlama, kurgulama
monte m monte
monte bûn l/ngh monte olmak
monte kirin l/gh monte etmek
montebûn m monte olma
montebûyîn m monte oluş
montekirin m monte etme
mopîzan nd/nt uzman, bilir kişi
mopîzan bûn l/ngh uzmanlaşmak
mopîzanbûn m uzmanlaşma
mopîzane h uzmanca
mopîzanî m uzmanlık, bilir kişilik
mor mor.
n 1. mor 2. rd mor (bu renkte olan)
m 1. mühür 2. mühür (bu araçla basılan ve imza yerine geçen ad) 3. mec damga (bir şeyin kime, hangi çağa ait olduğunu gösteren belirgin iz, işaret, nitelik) (bi mûma sor)
mor (i) bnr mêş û mor
mor bûn (i) l/ngh mühürlenmek
mor bûn (ii) l/ngh 1. morarmak, gövermek (mor bir renk almak) 2. morarmak, morlaşmak (darp, hastalık vb. gibi durumlar sonucu vücut morarmak)
mor kirin (i) l/gh 1. mühürlemek (bir yazı, belge vb.nin doğruluğun veya kabul ve onayını belirtmek amacıyla altına mühür koymak) 2. mühürlemek (açılırsa belli olsun diye üzerine mum mühür basmak) * derî mor kirin kapıyı mühürlemek 3. mühürlemek (yasalara, ahlâk veya sağlık kurallarına aykırı görülen iş veye eğlence yerlerinin açılmasını engellemek için uygun yere mum mühür basmak)
mor kirin (ii) l/gh 1. mora boyamak 2. morartmak (darp, hastalık vb. gibi nedenlerden ötürü)
mor kirin mum yapıştırmak, mühürlemek
mor kolandin mühür kazmak
mor lê xistin (an jî dan) mühür basmak
mor li devê xwe xistin ağzını mühürlemek
mora fermî tatbik mührü
mora sar soğuk damga (bi)
mora ser zimanê xwe ağzının mührü ile
mora serî başta bulunan işaret
moral n moral
moral dan moral vermek
moral dan (yekî) (birine) moral vermek
moral xera kirin ökermek, çökertmek * golek moralê taximê xera kir bir gol takımı çökertti
moralê (yekî) li cih e morali yerinde
moralê (yekî) ne xweş e morali bozuk
moralê (yekî) xera bûn morali bozulmak
moralê (yekî) xera kirin moralini bozmak, maneviyatını kırmak
moralê (yekî) xweş bûn morali yerinde olmak
moralîzm fel/m moralizm, ahlâkçılık, törelcilik
moran (i) zo/m böcek, haşere
moran (ii) m pus (bir tür hafif sis)
moran girtin l/gh puslanmak, pusmak
morandin m böğürtme (manga, öküz vb. için)
l/gh böğürtmek (manga, öküz vb. için)
morane zo/nd güve (Tinea pellionella)
morangirtin m puslanma, pusma
moranî m pusluk
moranî bûn l/ngh pusarmak
moranî kirin l/gh puslandırmak
moranîbûn m pusarma
moranîbûyîn m pusarma
moranîkirin m puslandırma
moranzan nd/nt böcek bilimci
moranzanî m böcek bilimi
moratî m 1. morluk 2. morluk, morartı (darp, hastalık vb. gibi nedenler sonucu oluşan morluk)
moratoryûm m moratoryum
morayî m 1. morluk 2. morluk, morartı (darp, hastalık vb. gibi nedenler sonucu oluşan morluk)
moraz bnr moryaz
morbûn (i) m mühürlenme
m mühürleniş
morbûn (ii) m 1. morarma, göverme (mor bir renk alma) 2. morarma, morlaşma (darp, hastalık vb. gibi durumlar sonucu vücutta oluşan morarma)
morbûyîn (ii) m 1. morarış (mor bir renk alma) 2. morarış (darp veya hastalık sonucu vücutta oluşan morarma)
mord bot/m mersin ağacı (Myrtus communis)
mordar dîr/n mühürdar
more somun (civata somunu)
morê hêşînayî göğem
moremor m böğürtü
moremor jê çûn (an jî hatin) böğürmek
moren jeo/erd n buzul taş
moreyî rd morumsu, morımtırak
morfem rz/m morfem, biçim birim
morfîn m morfin
morfîndayî rd morfunlu, morfin verilmiş olan
morfîndayî kirin l/gh morfinlenmek
morfîndayîkirin m morfinlenme
morfînoman nd/nt morfinoman
morfînomanî m morfinomanlık
morfolojî bot/zo morfoloji
m 1. morfoloji, biçim bilimi 2. bot/zo morfoloji, yapı bilimi 3. rz morfoloji, yapı bilmi
morfolojîk rd morfolojik
morg m morg
morî zo/n karınca (Formica)
m boncuk
morî (ii) m morluk
morî ketin (yekî) ağırşaklanmak (ergenlik çağında)
morî ketin pêsîran ağırşaklanmak
morî lê danîn l/bw karıncalanmak
morî xwe lê danîn l/bw karıncalanmak
morîa şîn e mavi boncuk kimdeyse benim gönlüm ondadır
morîdar rd boncuklu
morîên stûyê dewaran katır boncuğu
morîfiroş nd/nt boncukçu (satan kimse)
morîfiroşî m boncukçuluk
morîk m 1. boncuk 2. arpacık (silâhlarda)
morîk ketin (yekî) ağırşaklanmak (ergenlik çağında)
morîk ketin pêsîran ağırşaklanmak
morîk morîkan incik boncuk
morîka cam cam boncuk
morîka çav göz bebeği
morîka qul bi etaran re namîne delikli boncuk (veya taş) yerde kalmaz, bitli (veya kurtlu) baklanın da kör alıcısı olur
morîkên dewaran nd katır boncuğu
morîkên stûyê dewaran katır boncuğu
morîkfiroş nd/nt boncukçu (satan kimse)
morîkfiroşî m boncukçuluk
morîkî rd boncuğumsu
morîkî bûn l/ngh boncuklaşmak
morîkîbûn m boncuklaşma
morîkirî rd boncuklu, boncuk ile işlenmiş olan
morîn m böğürme, böğürüş
l/ngh böğürmek (öküz, manda vb. için)
morîna zo/m morina (Gadus morrhua)
morînî m böğürtü
morînî jê çûn (an jî hatin) böğürmek
morîstan m karınca yuvası
morîstang m 1. karınca yuvası 2. karınca
morîxwer zo/m karınca yiyen (Echidna aculeata)
morîya cam cam boncuk
moriya çav ant/nd göz bebeği
morîya çav göz bebeği
morîya ecel tê çend û per tê eceli gelen köpek cami duvarına siyer (veya işer)
morîya qul bi etaran re namîne delikli boncuk (veya taş) yerde kalmaz, bitli (veya kurtlu) baklanın da kör alıcısı olur
mork (i) m stil
mork (ii) m moral
morkirî (i) rd 1. mühürlü, mühürlenmiş olan 2. mühürlü, mühürlenmiş olan (kapatılmış olan)
morkirî (ii) rd 1. mora boyanmış olan 2. morartılmış olan
morkirin (i) m 1. mühürleme (bir yazı, belge vb.nin doğruluğun veya kabul ve onayını belirtmek amacıyla altına mühür koyma) 2. mühürleme (açılırsa belli olsun diye üzerine mum mühür basma) 3. mühürleme (yasalara, ahlâk veya sağlık kurallarına aykırı görülen iş veye eğlence yerlerinin açılmasını engellemek için uygun yere mum mühür basma)
morkirin (ii) m 1. mora boyama 2. morartma (darp, hastalık vb. gibi nedenlerden ötürü)
morkol nd/nt mühürcü
morkolî m mühürcülük
mormorîk m karınca
mormorîstang m karınca yuvası
mormork zo/m kör sinek
mornekirî rd mühürsüz, mühürlenmemiş olan
morof bnr mirov
mors (Morse özel adından) 1. mors (nokta ve çizgilerden oluşan bir alfabe kullanan telgraf sistemi) 2. mors (bu işaretleri almaya ve göndermeye yarayan âlet)
zo/m mors, bir memeli hayvan (Odobenus rosmarus)
morsaz nd/nt mühürcü
morsazî m mühürcülük
morsele bnr mosele
mort m geberme (eti yenilmeyen hayvanların ölmesi)
mort bûn l/ngh gebermek
mortang bnr mirdiyaq
mortbûn m geberme
mortemort m 1. söylenme 2. mızmız 3. dırdır
mortemort kirin 1) söylenmek 2) mızmız etmek 3) dırdır yapmak
mortmort kirin l/gh 1. söylenmek 2. mızmızlanmak
mortmortî m mızmızlık
mortmortî kirin l/gh mızmızlık etmek
mortmortîkirin m mızmızlanma
mortmortkî rd/h mızmızca
mortmortkirin m 1. söylenme 2. mızmızlanmak
mortmortok rd mızmız
mortmortoktî m mızmızlık
mortmortoktî kirin mızmızlık etmek
moryaz m kar tipi, fırtınası
moryaz kirin l/gh tipilemek
moryazkirin m tipileme
moşek m füze, roket
moşekavêj m füzeatar, roketatar
mosele m ok demiri
moşen makine.
bnr moşene
moşena hesaban hesap makinesi.
moşena nivîsê yazı makinesi.
moşene döğen.
m düven
moşene gerandin düven sürmek (veya dövmek)
moşene kirin l/gh düven sürmek (veya dövmek)
moşenekirî rd düven sürülmüş (veya dövülmüş olan)
moşenekirin m düven sürme (veya dövme)
moşengêr makinist.
moskova Moskova (Rusya’nın başkenti).
mosqof nd/nt 1. Rus 2. moskof, zalim
mosqofî m 1. Rusluk 2. moskofluk, zalimlik
most m avuç
mostere m mostra, örneklik, göstermelik, numunelik
mostik m emzik (süt çocuklarını oyalamak için ağızlarına verilen kauçuk meme)
mostre rd 1. acayip, tuhaf, garip 2. garabet 3. soytarı 4. zıbidi (gülünç olacak derecede kısa ve dar giyinmiş olan)
mostre bûn l/ngh acayipleşmek, acayip olmak
acayip olmak
mostre kirin l/gh acayipleştirmek
mostrebûn m acayipleşme, acayip olma
mostrekirin m acayipleştirme
mostretî m 1. acayiplik, gariplik, tuhaflık 2. soytarılık 3. zibidilik
mostreyî bnr mostretî
mot (i) m fol
mot (ii) n pekmez
moteke m karabasan, kâbus
motel m motel
motelvan nd/nt motelci
motelvanî m motelcilik
motemoteke m karabasan
motfiroş nd/nt pekmezci (satan kimse)
motfiroşî m pekmezcilik
motî n pekmez
motîf m 1. motif * motîfên xaliyê hali motifleri 2. mzk motif
motîfa sereke ana motif
motîfdar rd motifli
motik fol.
m fol
motîvasyon m motivasyon, güdülenme
motk bnr motik
motker nd/nt pekmezci (yapan kimse)
motkerî m pekmezcilik
motopomp m motopomp
motor m 1. motor 2. motor, traktör 3. motor (akaryakıt motoruyla çalışan deniz aracı) 4. motor, motorsiklet
motora cot traktör
motorbot m motorbot
motordar rd motorlu
motorîn m motorin
motorîze rd motorize
motorsiklet m motorsiklet
motorvan n motorcu
motorvanî m motorculuk
mototren m mototren
motrîs m motris
movik ant/m 1. eklem, mafsal 2. omur 3. boğum, boğmak, boğum yeri 4. göz (ağacın tomurcuk veren yerlerinden her biri) 5. wj hece vezni veya ölçüsü, parmak hesabı
movik bi movik boğmak boğmak
movik hev girtin eklemlenmek
movik kirin l/gh eklemlemek
movik movikî boğum boğum
movikê pêçiyan parmak boğumları
movikê tiliyan parmak boğumları
movikên boçikê ant/nd kuyruk omurları
movikên damarî ant/nd sinir boğumları
movikên kelîjê sağrı omurları
movikên kilêjiyê ant/nd kuyruk omurları
movikên korntîxê ant/nd sağrı omurları
movikên kortîxê sağrı omurları
movikên marîpiştê ant/nd bel omurları
bel omurları
movikên mazmazkê ant/nd bel omurları, sırt omurları
bel omurları
movikên piştê sırt omurları
movikên stû ant/nd boyun omurları
boyun omurları
movikên tiliyan ant/nd parmak boğumları
movikî rd boğum boğum
movikî bûn l/ngh boğumlanmak
movikîbûn m boğumlanma
movikkirin m eklemleme
movikkulî bj/m gut, nikris
movikmovikî rd boğum boğum
mowij bnr mewij
mox ilik.
m ilik (kemiklerin iç boşluklarını dolduran yağlı madde)
moxik ant/m bel kemiği
moxil un eleği.
m un kalburu
moxil kirin l/gh kalburlamak
moxila gir iri delikli un kalburu
moxila hûr ufak delikli un kalburu
moxilk bnr moxil
moxilkî rd kalbur gibi delikli
moxilkirin m kalburlama
moxol nd 1. Moğol (Moğolistan halkından veya bu halkın soyundan olan) 2. rd Mogol (Moğollara özgü, Moğollarla ilgili)
moxolî m Moğolca
moxolkî m 1. Moğolca 2. rd Moğollara özgü, Moğollara yaraşır bir biçimde
moynî m hol
moz eşek arısı.
zo/m arı (Apis mellifica)
moz (i) bnr mûz
moz (ii) bnr mozîk
moza beş zo/nd iri bir arı türü
moza dewaran zo/nd büve, büğe, büvelek, eğri, sığır sineği (Hypoderma bovis)
moza gûgerîn zo/nd gübre böceği
moza hingiv zo/m bal arısı (Apis melifica)
moza keran zo/m eşek arısı (Vespa crabro)
moza rêxê zo/nd bok böceği (Geotrupes stercorarius)
moza zebeş zo/m bir tür iri arı
moza zêrîn zo/m yusufçuk böceği (Libelluala variegata)
moza zor bnr mozezebeş
mozaîk m 1. mozaik 2. mozaik (ince kum, çimento ve küçük mermer parçalarından oluşan karıyşımla döşeme sıvası)
mozaîka ji caman cam mozaik
mozaîkfiroş nd/nt mozaikçi (satan kimse)
mozaîkfiroşî m mozaikçilik
mozaîkker nd/nt mozaikçi
mozark zo/m bir tür arı
mozbeş zo/m zar kanatlılardan bir böcek
mozê m arı (çocuk dilinde)
mozega zo/m büvelek, eğri, sığır sineği (Hypoderma bovis)
mozelan (i) m sudakı küçük adacık
mozelan (ii) m davar ve nağırların toplandıkları yer
mozele m mozele
mozeqirt zo/m yaban arısı (Vespavulgaris)
mozeqirt bi serê zimanê te vede! dilini eşek arısı soksun! * weka mozeqirtikê pervan gibi
mozeqirtik zo/m yaban arısı (Vespavulgaris)
mozeqirtk bnr moziqirtik
mozezebeş zo/m bir tür iri arı
mozî bnr mozîk
mozik iki yaşında dana.
mozîk m dana
mozik (i) bnr mozîk
mozik (ii) m topaç
mozîn n müezzin
mozirgan bnr mozelan
mozirganî m kırda büyükbaş hayvanlar için yapılan etrafı çevrili ve üstü açık yer
mozo n böcek (çocuk dilinde)
mozqer zo/m iri bir arı türü
mozqirtik m eşek arısı
mozrîk m kıvılcım
mobed (navdêr) muxbed, serokên qeşeyên zerdeştî.
ji: jiari, hoker, (mobid, mûbed), pehlewî manped, farisiya kevn megûşpeti-, avestayî nmanopeytî-
mobîl (rengdêr) livok, seyar, livbar, livber, tişta/ê ku dilive yan dikare bêt livandin, tişta/ê ku dikare bêt anîn û birin: Ev telefon mobîl e.(navdêr, mê) telefona mobîl, telefona destan, telefona berîkê: Mobîla min xirab bûye..
Herwiha: mobayîl.
Bide ber: mobîlyat.
ji: Ji latînî mobilis.
: mobîlî, mobîlîtî, mobîltî
mobîlî (navdêr, mê) rewşa mobîlbûnê.
ji: mobîl + -î
mobîlîze (rengdêr) seferber, cimandî, birêkxistî, amadekirî.
Bikaranîn: Lêker: mobîlîze kirin. Navdêr: mobîlîzekirin
mobîlîze kirin (lêker)(Binihêre:) mobîlîze
mobîlîzekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mobîlîze
mobîlya (navdêr, mê) raxe, tekber, mefrûşat, raêx, moble, kelûpelên malê wek kursî û dolab û mase û qerewêl, raêxk.
Herwiha: moble
mobîlyadar (rengdêr) bimobîlya.
ji: mobîlya +-dar
moc (navdêr, mê) pêlên dînîtiyê mocên wî dîsa hat in.Dîsa mocan pê girt
moçe hêstira mê; meya
moçik li serê (yekî) çêkirin (biwêj) dek û dolap li serî çêkirin. arîmed, qurban, em baş hev û din nas dikin, ji te tika dikim, moçikan li serê min çêneke.
mode (navdêr, mê) trend, stîl, şêwaz, şêwaza ku li demekê yan derekê têt ecibandin lê paşî yan bi berdewamî diguherre: Ev cil modeya kevn in. (Êdî xelk ji cilên wiha hez nake.).
Herwiha: moda.
: elmode, modenas, modenasî, modesaz, modesazî, modevan, modevanî, modeyar, modeyarî, modeyî, modezan, modezanî
modedar (rengdêr) bawdar.
ji: mode +-dar
model (navdêr, mê) nimûne, mînak, mîsal, şêwe, şêwaz, awa.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: مۆده‌ل.
Herwiha: modêl.
ji: Ji latînî.
: modelî, modelnas, modelnasî, modelvan, modelvanî, modelyar, modelyarî
model derxistin (lêker)qalib derxistin, şikl derxistin.
ji: model + derxistin
modelî (navdêr, mê) rewşa modelbûnê.
ji: model + -î
modelker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê model dike, modelsaz.
ji: model + -ker
modelsaz (navdêr, mê) modelker.
ji: model +-saz
modelsazî (navdêr, mê) modelken.
ji: model +-sazî
modelvanî (navdêr, mê) karê modelvanan.
ji: modelvan + -î
modenas (rengdêr) (navdêr) pisporên modeyê, kesên ku li gor modeyan xwe dixemilînin.
Herwiha: modevan, modezan.
ji: mode + -nas.
: modenasane, modenasî, modenasîtî, modenastî
modenasane (rengdêr) bi awayekî modenas.
ji: modenas + -ane
modenasî (navdêr, mê) rewşa modenasbûnê.
ji: modenas + -î
moderasyon (navdêr, mê) navbijvanî, navbeynkarî, wesaît
moderator (navdêr) navbeynkar, navbijîvan, kesa/ê ku du yan hin kesan li hev tîne yan gotûbêjê di navbera wan de bi rêk dixe.
ji wêjeyê: Moderatora Kurdistan tv, rojnamevan Hêvîdar Zana çû bakurê Kurdistanê û ji 4 bajar program amade kirin.(Avestakurd.net, 11/2000).
ji: Ji frensî yan inglîzî.
: moderatorane, moderatorî, moderatorîtî, moderatortî
moderatorane (rengdêr) bi awayekî moderator.
ji: moderator + -ane
moderatorî (navdêr, mê) rewşa moderatorbûnê.
ji: moderator + -î
modern (rengdêr) nûjen, hevdem, hevçerx, nû, tişta/ê li gor şêwazên anku stîlên yan şêweyên anku awayên nû, tişta/ê bi teknîka nû tê yan hatiye çêkirin, derî rêbazên kevnare: helbestên nûjen teknîka nûjen.
Herwiha: moderin, modêrin, modêrn.
Dijwate: antîk, kevnar, klasîk.
ji: nû + -jen.
Bikaranîn: Lêker: modern bûn, modern kirin. Navdêr: modernbûn, modernkirin Rengdêr: modernbûyî, modernkirî.
: modernî, modernîtî, modernîze bûn, modernîze kirin, modernîzebûn, modernîzekirin, modernîzebûyî, modernîzekirî
modern bûn (lêker)(Binihêre:) modern
modern kirin (lêker)(Binihêre:) modern
modernbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) modern
modernbûyî (rengdêr) (Binihêre:) modern
modernî (navdêr, mê) rewşa modernbûnê, nûjenî, nûyîtî, nûjenbûn, modernîzm, modernîte.
ji: modern + -î
modernîte (navdêr, mê) nûjenî, modernî, modernîtî, nûyîtî, nûjenbûn, modernîzm
modernîzasyon (navdêr, mê) nûjenkarî, modernîzebûn yan modernîzekirin.
ji wêjeyê: Endêşeyî modernîzasyon le dîskursî neslî nuwê da(sernavê nivîsareke Şiwan Tavîng di Netkurd.com de, 7/2008).
Têkildar: modern, modernî, modernîst, modernîze, modernîzeker, modernîzm.
ji: Ji frensî modernisation, ji modernîze + -asyon
modernîzm (navdêr, mê) nûjenî, modernî, modernîtî, nûyîtî, nûjenbûn, modernîte
modernkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye modern kirin
modernkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) modern
modevanî (navdêr, mê) karê modevanan.
ji: modevan + -î
modeyî (navdêr, mê) rewşa modebûnê, modern, hevdem, rojaneyî, aktûel.
ji: mode + -yî
modine çapa lûleya tifingê
mohr alavake biçûk a ku nav û navnîşana mirovî an jî cihê karê mirovî tê de kolayî ye û li şûna şanenavan li kaxezan tê xistin û wekî nîşaneya fermîtiyê tê pejirandin *“zor dizane û zêr dizane, devê tivinga bi mohr dizane”
mohr kirin 1. nîşaneya fermîtiyê lê dan 2. çespandin 3. karê qedexe betilandin
mojnayene (Zazaki) (lêker)nîşan dan
mojnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin nîşandan
mokşayî (navdêr, mê) zimanek uralî yê ji tayê volgayî ye û li hin deverên Rusyayê têt peyivîn
moldova (navdêr, mê) welatek biçûk e li rojhilata Ewropayê, hevsinorî Romanyayê û Ukraynayê.
Herwiha: Moldavî, Moldavya.
: moldovî, moldovîtî, moldovyayî, moldovyayîtî
moldovî (navdêr) welatiya/ê yan rûniştvanê/a Moldovayê, kesa/ê ji Moldovayê(navdêr, mê) zimanê Moldovayê (ku eynî yan pirr nêzî zimanê romanî ye) (rengdêr) her tişta/ê Moldovayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: moldovayî.
ji: Moldova - -a + -î.
: moldovîtî
moldovîtî (navdêr, mê) rewşa moldovîbûnê.
ji: moldovî + -tî
mole bûjena ku pê tê seyandin
(navdêr, mê) axa pirr av di nav de.
Bikaranîn: Lêker: mole dan, mole kirin. Navdêr: molekirin, moledan.
Herwiha: mûle.
Hevwate: herrî çamûr gilk gîl teqn.
Bide ber: ax gêç qûm xîz
mole dan (lêker)(Binihêre:) mole
mole kirin (lêker)(Binihêre:) mole
moledan (navdêr, mê) (Binihêre:) mole
moleker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê mole dike, seyekker, sewaxker.
ji: mole + -ker
molekerî (navdêr, mê) seyekken, sewaxkerî, ceyirkerî.
ji: mole +-kerî
molekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mole kirin
molekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mole
molet 1- dema anku wextê heye bo kirina tiştekê/î:
Ez ê sê rojan molet bidim we ku hûn nivîsara xwe amade bikin.
2-delîv, derfet, firset, fersend, gengazî, îmkan:
Me molet nîne ku em wê bi cih bînin.

(navdêr, mê) dema anku wextê heye bo kirina tiştekê/î: Ez ê sê rojan molet bidim we ku hûn nivîsara xwe amade bikin. delîv, derfet, firset, fersend, gengazî, îmkan: Me molet nîne ku em wê bi cih bînin..
Herwiha: mihlet, mohlet, muhlet.
ji: Ji erebî.
: bêmolet, bêmoletî, bimolet, bimoletî, moletdar, moletdarî, moletder, moletderî, moletî
molet dan (lêker)(Binihêre:) molet
moletdan (navdêr, mê) (Binihêre:) molet
moletdar (rengdêr) bidelîv, biderfet, bifirset, bifersend, bigengazî.
ji: molet + -dar.
: moletdarî moletdarîtî moletdartî
moletdarî (navdêr, mê) rewşa moletdarbûnê.
ji: moletdar + -î
moletî (navdêr, mê) rewşa moletbûnê.
ji: molet + -î
molotof-kokteyl (navdêr, mê) şûşeyên ku mirov gazê dikinê û wek bombe diavêjin (bi taybetî di xwepêşandanan de tên bikaranîn).
Herwiha: molotov kokteyl, kokteylên Molotov.
ji wêjeyê: Li Stenbolê ciwanan 12 wesaît şewitandin û li Mêrsîn û Îzmîrê çalakiyên bi molotof-kokteylî pêk anîn.(Denge-mezopotamya.com, 3/2008)
moloz (navdêr) kavil, xirabe, sûtal, qafok.
ji wêjeyê: Ger li deverekê erdelerzek çêbibe, ku ev afateka siruştî ye, wekî mînak di 17ê tebaxa 1999an de li Yalovayê erdlerzek çêbû, gelek avahî û bîna ruxiyan. Paşê, ji ber avahiyên ruxiyayî mutehît, muhendis, kontrolor, şaredarî… ango çi kesên ku di çêkirina wan avahiyan de roleka wan hebû giş hatin darizandin. Her kes li gorî berpirsiyarî û qusûrên xwe mehkûm bû. Bona ku bîna ruxiyane qey dê tenê hesin û beton bihatana darizandin? Herwekî tê zanîn, moloz hatin analîzkirin bê hela dozaja betonê û hesin çi ye. Li gorî encama analîzên cihê bi cihê yên wekî saxlemiya zemînê, pilansaziya bajarvaniyê û hwd. qusûrên ku hatine kirin tesbît bûn û berpirsîyar hatin mehkûmkirin. Mexdûr jî hatin qerebûkirin (tazmînkirin).(Roşan Lezgîn: Di çand û wêjeya kurdî de xetereyên civakî, Amidakurd.com, 3/2008).
: molozane, molozî, molozîtî, moloztî
molozane (rengdêr) bi awayekî moloz.
ji: moloz + -ane
molozî (navdêr, mê) rewşa molozbûnê.
ji: moloz + -î
mom (Soranî) (navdêr)wate, mûmÎnglîzî (navdêr)Kurtenav, dê, dayk, yadê
mon mirûztirş, pirçî
monark (navdêr, nêr) şah, paşa, padişa, qiral, melik, serok
monarşî (navdêr, mê) mîrîtî, paşatî, qralîtî, şahîtî, desthilata paşayan anku qralan, birêveberiya ku di destê paşayekê de ye.
Têkildar: monark, monarşîk, monarşîst, monarşîzm.
ji: Bi rêya frensî monarchie ji yewnaniya kevn μονάρχης ji μόναρχος (tek desthilatdar) ji μόνος (tek, tenê) + ἀρχός (serok, birêveber)
monarşîst (navdêr) alîgirên monarşiyê, kesên ku dixwazin ku welatê wan ji alî qralekî ve bêt birêvebirin.
Hevwate: royalîst.
Têkildar: monarşîzm.
ji wêjeyê: Rast e, hevalbendên ”Xoybûnê“ yên nêzîk daşnak mabûn, lê hêzên opozîsyon yên li Rohilata Nêzîk û Awropayê, di nav wan da monarşîstên Tirkîyê û heta rêxistinên Rûsîyayê yên Bêlogvardêysan jî, ko piranî li Parîsê hêwirîbûn, bi komîtêya kurdan ra di nav pêwendîyan da bûn.(Têmûrê Xelîl: Peywendiyên Xoybûnê û Daşnaksûtyûnê, Nefel.com, 9/2010).
ji: Ji frensî monarchiste
monarşîzm (navdêr, mê) keyperestî, şahperestî, qralperestî.
ji: monarş +-îzm
mongolî (navdêr, mê) zimanê Mongolyayê (zimanek uralî-altayî ye) (navdêr) welatiya/ê Mongolyayê, her tişta/ê Mongolyayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: mogolî, mogolyayî, mongolyayî, monxolî, monxolyayî, moxolî, moxolyayî
mongolya (navdêr, mê) welatek e li navenda Asyayê (navbera Çîn û Rûsyayê).
Herwiha: Mogolistan, Moxolistan.
: mongolî, mongolyayî
monik di dest û piyan de tune bûn (biwêj) ji bo kirina karan rûyê xwe tehl nekirin. maşelah, lawê zagros monik di dest û piyan de tune ye, tu bişînî ku derê nabêje, na.
monîst (navdêr, mê) tekparêz tekparêz, monîst.
ji: mon +-îst
monîtor (navdêr, mê) ekran, skrîn, şaşê televizyonê û amûrên din yên elektronîkî, şaş.
ji wêjeyê: Em tev pê dizanin, gava dengbêj dest pê dikin distrên an destên xwe didin ber guhê xwe yan jî tiliya xwe ya nîşanê dikine kerika guhê xwe. Ew vê yekê ne ku bêhemdî dikin, bi vê kira xwe, dengên xwe dibihîzin û dikarin dengê xwe kontrol bikin. Bi gotineke din em bibêjin, çawan îro hunermend li sehneyê bi monîtoran dixwazin dengê xwe bibihîzin da ku detone nebin, a dengbêj jî, ji bo vê rewşa hanê serî li vê azîn û rêbazê didin.(Zana Farqînî: Dengbêjî: Xweseriyeke muzîka kurdî, Amidakurd.com, 6/2007).
ji: Bi rêya inglîzî monitor ji latînî monitor (hişyarker, agadarker) ji monitus (hişdarî, agadarî, haydarî) ji monere (agadar kirin, hişyar kirin)
monîzm (navdêr, mê) tekparêzî tekparêzî, monîzm.
ji: mon +-îzm
monodrama (navdêr, mê) şanoya yekkesî, şanoya monologî.
ji wêjeyê: Pelda Bal ku şanogera yekeme li Kurdistanê lîstika monolog, monodram pêşkêş kir, bi lîstika xwe ya bi navê du xelek û nîv de derdikeve pêşberî hezkerên şanoyê.jeêder.
ji: ji yunanî, mono- + drama
monolîtîk (rengdêr) hevgirtî, yekgirtî, yekşiklî, tekşiklî, ne pirr-reng, ne pirralî, ne cihêreng, ne rengîn.
ji wêjeyê: Ocalan ji bo kurdan statûyekê daxwaz nake. Di Zagona Dayîk de daxwaz nake ku kurd jî bibe unsureke neteweyî ya damezrênêrî ya dewleta nû ya federal. Ew “hemvelatiya desturî” û “hemvelatiya wekhevî” dipejirîne û ji bona kurdan taybetiyekê jî naxwaze. Mafên kurdan di çarçeweya demokrasiya monolîtîk û dewleta unîter de daxwaz dike û dewleta unîter diparêze. Di sîstema kolonyalîst ya tirk de guhertinek daxwaz nake..
ji: Bi rêya frensî monolithique ji yewnaniya kevn μόνος (mono- tek-, yek-) + -lîtîk ji λίθος (kevir).
: monolîtîkane, monolîtîkî, monolîtîktî
monolîtîkane (rengdêr) bi awayekî monolîtîk.
ji: monolîtîk + -ane
monolîtîkî (navdêr, mê) rewşa monolîtîkbûnê.
ji: monolîtîk + -î
monolog (navdêr, mê) yekbêjî, axiftinek dirêj ya kesekî bi tenê, pirtûka dirêj ya ku kesekî bi tenê nivîsiye.
Bide ber: diyalog.
ji wêjeyê: Bi tenê ne ji bo diyalogên romanekê, ji bo monologên romanekê jî war an jî mekan bandorê li ser zimanê nivîskêr dike; monologên di camiyekê de û monologên di tuwaletekê de pir û pir ji hev cuda û dûr in.Rênas Jiyan: Warê wêjeyê, Azadiyawelat.com, 6/2007.
ji: ji yunanî, mono- + -log.
: monologî
monologî (navdêr, mê) rewşa monologbûnê.
ji: monolog + -î
monopolîst (navdêr)(rengdêr) kesa/ê ku monopolî heye yan wê diparêze.
: monopol + -îst
monopolîstî (navdêr, mê) gemerdêrî, pawandarî, tekedestîtî, yeganefiroşî.
ji: monopolîst + -î
monopolistî (navdêr, mê) gemerdêrî, tekedestbûnî.
ji: monopolist + -î
monoteîst (navdêr, mê) henîf, tekxwedaperist
monoteîzm (navdêr, mê) tekperestî, yekxwedatî, tekxwedayî.
ji: monote +-îzm
montaj (navdêr, mê) karê kurtkirin û hevgihandina parçeyên filmekê yan dokumentarekê.
Bikaranîn: Lêker: montaj kirin. Navdêr: montajkirin Rengdêr: montajkirî.
ji: Ji frensî montage.
: montajkar, montajkarî, montajker, montajvan, montajvanî
montaj kirin (lêker)(Binihêre:) montaj
montajkarî (navdêr, mê) rewşa montajkarbûnê.
ji: montajkar + -î
montajker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê montaj dike, pevbestîner.
ji: montaj + -ker
montajkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye montaj kirin
montajkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) montaj
montajvanî (navdêr, mê) karê montajvanan.
ji: montajvan + -î
montenegro (navdêr, mê) welatek e li başûr-rojhilata Ewropayê.
Herwiha: Montênêgro.
ji: Ji venîsî çiyayê reş.
: montenegroyî, montenegroyîtî
monûment (navdêr, mê) abîde, bîrdarî, bîrhatin, bîranîn, tiştên dîrokî, tiştên ku dîrokê û bûyerên berê tînin bîra mirovî (bi taybetî peykel).
Herwiha: monument.
ji wêjeyê: Lê wateyeka çawa li vê mehê bêt bar kirin bila bêt bar kirin, cihê HELEPÇE li ser xwe ye! Helepçe monumenta hiş û mejiyê miletê kurd e, di heman demê de ew raberkirina rûreşiya hemî sîstema navneteweyî ye; ew xencerak e li ser dilê dagirkerên faşîst û hemî bêehlaqiyên siyaseta dema modern… Bila tu kes ti derewan neke, HELEPÇE ew gava betalkirina hemî ayîn û kitabên pîroz e! Lewra 5 000 can dozvekerên hemî bêîmanî û bêwijdaniyên li ser rûyê erdê ne...(Mihemed Evdila: Gelo dema wê nehatiye kurd derba dawiyê li nîrê dagirkeriyê bidin?, Nefel.com, 3/2007).
: monûmentane, monûmentî
monûmentane (rengdêr) bi awayekî monûment.
ji: monûment + -ane
monûmentî (navdêr, mê) rewşa monûmentbûnê.
ji: monûment + -î
mor mohr
1. nîşana reseniyê (navdêr, mê) nîşana ku çêkerê/a belgenameyek fermî li wê belgeyê dide daku bêt zanîn ku resen e anku ne sexte ye, amûra ku ew nîşan pê tê çêkirin, (mecazî) taybetmendî, xusûsiyet: Ergatîvî mohra kurmanciyê ye (Newzad Hirorî, Nefel.com, 2005), (mecazî) bandor, tesîr: Vê nûçeyê mora xwe li rojevê kir. qehweyî rengek e û hevtaya wê qehweyî ye.Pezê mor, pezê gewr.
Herwiha: mihr , mihir , mohir, mohr, muhir, muhr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: موهر.
Bide ber: morî.
Bikaranîn: Lêker: mor kirin, mor bûn. Navdêr: morkirin, morbûn Rengdêr: morkirî.
ji: ji erebî مهر (muhr), jiari, bi pehlewî mihr, mitr, parsî mîhr, hexamenîşî mitre-, miθre-, avestayî miθro-, sanskrîtî मित्र (mitre-), hemû ji Proto-aryayî mitra- (peyman, ehd). Heman peyv serekaniya mihrevan ya kurdî ye jî. Idiaya Beghyani, ku dibêje peyva mîr jî jê ye, bêbingeh e. Peyva kurdî muhr û ya farisî مهر (muhr) bi forma erebîkirî ve ji erebî li kurdî û farisî vegeriye..
: bêmor, bêmorî, bêmorîtî, bêmortî, bimor, mordar, mordarî, morî , morker
mor bûn (lêker)(Binihêre:) mor
mor kirin (lêker)(Binihêre:) mor
mor lêxistin (lêker) mor kirin.
ji: mor + lêxistin
mora xwe lê xistin (biwêj) bandor lê kirin. di wê pêvajoya xeter de dîsa jî serok, mora xwe li rojevê xist.
moral (navdêr, nêr) sinc, rewişt, exlaq, etîk, rêç û qeydên reftarê, kêf, coş, jixwebawerî: Moralê wan bilind e. (Ew bikêf in./Ew jixwebawer in.).
Bide ber: aqil namûs nirx reftar rûmet şeref.
ji: Ji latînî.
: bêmoral bêmoralî bimoral bimoralî moraldar moraldarî moralî moralîst moralîstî moralîzm moralnas moralnasî moralparêz moralparêzî moralperist moralperistî moralzan moralzanî
moral dan (lêker) mehdî, beşerî.
ji: moral + dan
moraldar (rengdêr) bisinc, birewişt, biexlaq, bietîk.
ji: moral + -dar.
: moraldarî moraldarîtî moraldartî
moraldarî (navdêr, mê) rewşa moraldarbûnê.
ji: moraldar + -î
moralî (navdêr, mê) manewî, arişî, ruhî, canî, giyanî, exlaqî, psîkolojî, sincî, rewşa moralbûnê.
ji: moral + -î
moralîzm (navdêr, mê) sincparêzî, sincperestî, toreparêzî, sinçîtî, ehlaqîtî.
ji: moral +-îzm
moran ewrê tîr ê ku dadikeve rûyê erdê û bînayî tê de kêm dibe; mij
(navdêr, mê) mij, dûkêl, dûxan, dûman, dû.
Bikaranîn: Lêker: moran girtin. Navdêr: morangirtin.
: moranî
moran girtin (lêker)(Binihêre:) moran
morandin (lêker)orandin, mûrandin, qorandin, mûran­din.
ji: mor +-andin
morane (rengdêr) mêriya spî, mirg, tiştek biçûk, speha genimî, mirg, moreqe, darsim.
ji: mor +-ane
morangirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) moran
moranî (navdêr, mê) rewşa moranbûnê.
ji: moran + -î.
Bikaranîn: Lêker: moranî bûn, moranî kirin. Navdêr: moranîbûn, moranîkirin
moranî bûn (lêker)(Binihêre:) moranî
moranî kirin (lêker)(Binihêre:) moranî
moranîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) moranî
moranîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) moranî
moranzanî (navdêr, mê) pêtikzanî.
ji: moran +-zanî
moratuaryûm (navdêr, mê) morg, mirîxane, cenazexane, cesedxane, termxane, meyîtxane
morayî (navdêr, mê) morî, raorî.
ji: mor +-ayî
morbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) mor
morbûyî (rengdêr) (Binihêre:) mor
morcele (Zazaki) (navdêr) mûrî.
Herwiha: morceli, miclewri, mijlewri, mijloli, miclor, miclol, mijlor, mijlori, mijlowri, mijmewli, micmewl, mîyercila, mocla, mojla, muejla, mojle, molcela, molcila, morcila, muercela, muerceli, mercueli, merjueli, morzela; mijlewreki, mijloki, milorçike, miloçike, muloçike, muleçike(çavkanî: Ferhengê Vateyî)
mordar (rengdêr) muhrdar.
ji: mor +-dar
moreyî (navdêr, mê) zimanê miletê mosî yê Burkîna Fasoyê.
Herwiha: morî.
: moreyîtî
moreyîtî (navdêr, mê) rewşa moreyîbûnê.
ji: moreyî + -tî
morfem (navdêr, mê) yeketeşe, parçeyên peyvekê yên ku her yek jê wateyekê didiyê (bo nimûne: ne- û giring û -î yên peyva negiringî).
Têkildar: morfolog morfolojî.
ji wêjeyê: Morfem jî di nav xwe de dibin du bir: Morfemên watedar û morfemên erkdar. Morfemên watedar, bêjeyên xwedî wate ne. Morfemên erkdar jî bi tena serê xwe wateyek wan nîn e, ew bêjeyên din ji aliyê erk û wateyê ve temam û têkûz dikin.(Samî Berbang: Morfemên Kêşanê, Amidakurd.com, 7/2008).
ji: Bi rêya frensî morphème yan inglîzî morpheme ji yewnaniya kevn μορφή (şêwe, dirûv, dilq, form, şikil).
: morfemî
morfemî (navdêr, mê) rewşa morfembûnê.
ji: morfem + -î
morfolojî (navdêr, mê) lêkolînên zimannasî yên li ser parçeyên peyvan, pişka zimannasiyê ya ku lêkolînan li ser parçeyên ku peyv jê çêbûne dike.
Têkildar: morfolog, morfem.
ji wêjeyê: Morfolojî zanista vekolana pêkhatin û sazbûna bêjeyan e. Heke mirov bi awayekî din bibêje, morfolojî zanista avahîsaziya bêjeyan e. Peyv ji morfeman pêk tê ango morfem yekeya herî biçûk a watedar e.(Samî Berbang: Morfemên Kêşanê, Amidakurd.com, 7/2008).
ji: Bi rêya frensî morphologie yan inglîzî morphology ji yewnaniya kevn μορφή (şêwe, dirûv, dilq, form, şikil) + -lojî.
: morfolojîk
morfolojîk (navdêr, mê) teşenasiyî, şêwezaniyî.
ji: morfolojî +-k
morg (navdêr, mê) mirîxane, cenazexane, cesedxane, termxane, meyîtxane, moratuaryûm, li nexweşxaneyan odeya kesên mirî lê hê ne binaxkirî.
Bide ber: merg.
ji: Ji frensî yan inglîzî morgue.
ji wêjeyê: Cesedên gerîllayan hê li morga Nexweşxaneya Qulpê ne.
morî xemla hebhebî ya ku ji şûşeyê hatiye çêkirin, jin di stû, zend û laçikên xwe ve dikin *“moriya biqul, di xurcikê etaran de namîne”
1. xişirek bihagiran (navdêr, mê) mirarî, cûnek xişirê bihagiran yê mîna gogên hûrik e, mircan.
Herwiha: mihrî, mirwarî, mohrî, muhrî, morik, morîk.
Bide ber: marî, mirî, mîrî, mor, murî, mûrîBinere.
Herwiha: mircan.
ji: hevreha mirarî, mirwarî, mircan, mirwarî, margarîn, jiari. (Binihêre:) mircan..
: morîfiroş, morîfiroşgeh, morîfiroşî, morîk, morîkî, morîvan, morîvanî
morî pê ve kirin (biwêj) li hincetan gerîn, di ber xwe de li hev anîn. ez dizanim derdê wî çi ye, ew ji xwe re moriyan pê ve dike. bawer im ku tu tiştekî wisa tune ye, hema meqbûle moriyan pê ve dike.
morî winda kirin li tiştekî pir biçûk gerîn
morîdar (rengdêr) bimorî, bimorîk.
ji: morî +-dar
morîfiroş (navdêr, mê) kesê/a morîyan difroşe.
ji: morî + -firoş
morîfiroşî (navdêr, mê) karê morîfiroşiyê.
ji: morîfiroş + -î
morik (navdêr, mê) amûrên biçûk, biqul û gulover in: jinên ciwan giş çarikên xwe bi morik çêdikin. keçik li ber diwar bi morikan dileyizin.
morik ketin (lêker) bişkok ketin.
ji: morik + ketin
morîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye morî kirin
morîn (lêker)orîn, qorîn, mûrîn, borîn. Tewîn: -mor-.
ji: mor +-în
morînî (navdêr, mê) orînî, oreor, moremor, mûrînî, mûremûr, qorînî.
ji: morîn +-î
moris (rengdêr) tiral, arode, tembel, kasûlî, kislan, bêxîret, gewende, destgiran, leşgiran, qûngiran, zexel, ternal, kesa/ê ku nikare yan naxwaze tiştekê/î bike tevî ku ew tişt ne dijwar e jî, xewar.
Dijwate: zîrek çeleng fêris çalak.
Bikaranîn: Kurmanciya Elbistanê.
: morisane morisî morisîtî moristî. Bi soranî: Kurdî-Erebî: ته‌ممه‌ڵ/temmeł
morisane (rengdêr) bi awayekî moris.
ji: moris + -ane
morisî (navdêr, mê) rewşa morisbûnê.
ji: moris + -î
morîstan (navdêr, mê) kunmêrî
morîtanya (navdêr, mê) welatek e li rojavaya Efrîqayê.
Herwiha: Mawrîtanya, Mûrîtanya.
: morîtanî, morîtanîtî, morîtanyayî, morîtanyayîtî
morîvanî (navdêr, mê) karê morîvanan.
ji: morîvan + -î
moriya xewê li guh ketin (biwêj) ji bo kesên zêde radizên tê bikaranîn. malxirabî, tu dibêjî moriya xewê li guh ketiye, sibe heya êvarê radizê.
mork (navdêr, mê) awa, şêwe, şêwaz, stîl, terz, teşe, isûl, islûb.
Bide ber: morik
morker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê mor dike.
ji: mor + -ker
morkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mor kirin
morkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mor
morlêdan (navdêr, mê) morkirin
mormon (navdêr) bawermendên mormoniyê.
ji wêjeyê: Li gor rojnameya tirkî ya proesker Milliyetê terîqeteka bi navê Mormon ko li Utaha Emerîkayê binecih e û nêzîkî serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî ye bi teknîka modern ya Internetê û bi metodên “hackkirinê” ketiye sîstem û kompûterên general û eskerên tirkan û agahdariyên pir hesas di heqê wan de kom kiriye.(Nefel.com, 3/2007).
: mormonî, mormonîtî, mormonîzm
mormonî (navdêr, mê) mormonîzm, mezhebek fileyan e ku bi taybetî bi pejirandina pirrjiniyê navdar e û herî zêde li parêzgeha Utahê li DYAyê peyrewên wê hene û pêxemberê wan Joseph Smith, Jr. e.
Herwiha: mormonîtî, mormontî.
ji wêjeyê: Li gor rojnameya tirkî ya proesker Milliyetê terîqeteka bi navê Mormon ko li Utaha Emerîkayê binecih e û nêzîkî serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî ye bi teknîka modern ya Internetê û bi metodên “hackkirinê” ketiye sîstem û kompûterên general û eskerên tirkan û agahdariyên pir hesas di heqê wan de kom kiriye.(Nefel.com, 3/2007).
ji: mormon + -î
mornekirî (rengdêr) muhrnekirî.
ji: mor +nekirî
morsaz (navdêr, mê) morkol.
ji: mor +-saz
morsazî (navdêr, mê) morkolî.
ji: mor +-sazî
moryaz (navdêr, mê) pûk, bapûk, gêdûk, badef, bazor, boraz, xedeb, bapêç, berf û ba, befr û bahoz, dema ku berf û ba li gel hev tên, firtûneya berfê.
Bikaranîn: Lêker: moryaz kirin. Navdêr: moryazkirin Rengdêr: moryazkirî
moryaz kirin (lêker)(Binihêre:) moryaz
moryazkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye moryaz kirin
moryazkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) moryaz
mose (Zazaki) (navdêr) masî.
Herwiha: mase (Zazaki)
moşek cureyekî teqemeniyên giran e
(navdêr, mê) sarox, fuze, roket, çekek e dûr tê avêtin û dema li hewa jî dikare bêt eyarkirin yan jî bi xwe li hedefa xwe digerre.
Herwiha: mûşek.
: moşekavêj, moşekavêjî, moşekavêjk
moşekavêj (navdêr, mê) saroxavêj, roketavêj.
ji: moşek +-avêj
moşekzanî (navdêr, mê) moşek.
ji: moşek +-zanî
moşene kirin (lêker) gam gerendin, gêre kirin, gam kirin.
ji: moşene + kirin
mosîbet (Soranî) bela, karesat, bobelat, asîw, gerûşe
mosîqa (navdêr) muzîkKurdî (Soranî) (navdêr)wate, muzîk
mosko (navdêr, mê) serbajarrê Rûsyayê.
Herwiha: Moskova Moskow.
: moskoyî
moskova Serenav,mê, paytextê anku serbajarrê Rusyayê, (mecazî) hikûmeta Rusyayê.
Herwiha: Mosko Moskow Moskva.
ji wêjeyê: Sala 1966an ew romana xwe ya dîrokî Dimdim belav dike. Sala 1967an jî ew li Moskovayê berhevoka Hikayetên Gelê Kurd û romana xwe ya bi navê Riya Bextewar neşir dike..
ji: jirusi Москва
mostik derdanka ku tê de av, şîr û hwd didine zarokên viringî
(navdêr, nêr) mêjmêjok, mijmijik, memikê lastîkî bo pitikan (zarokên berşîr), memik, êmzik.
Herwiha: mostk.
ji: most + -ik.
: mostikî bermostik.
Bide ber: memik şîr bîberon dayik
mostran (navdêr) (Binihêre:) mûrî (ji aliyê Kurdên Êlihê tê bikaranîn).
Herwiha: mêrî (Behdînan), mêrû, mîrî (Xorasan), morcele (bi yan ji kirdkî ye), morî (Riha), mostranîk (Êlih), mûriyane (Xorasan), mûrû, mûstang (Serhed), kurmorî, kumorî (Amed)
mostranîk (navdêr) Binere mûrî (ji aliyê Kurdên Êlihê tê bikaranîn).
Herwiha: mêrî (Behdînan), mêrû, mîrî (Xorasan), morcele (bi yan ji kirdkî ye), morî (Riha), mostran (Êlih), mûriyane (Xorasan), mûrû, mûstang (Serhed), kurmorî, kumorî (Amed)
mot (navdêr, mê) bestenî, qerrîmok, dondirme, dodirme, doşav, dims, difs, divs
motêl (navdêr, mê) otêlên ser-rê, xanên ber-rê otêlên derveyî bajarr lê li ser rêyên tirimpêlan.
Herwiha: motel.
Bide ber: hostêl.
ji: motor + otêl.
: motêlî, motêlvan, motêlvanî
motêlî (navdêr, mê) rewşa motêlbûnê.
ji: motêl + -î
motêlvanî (navdêr, mê) karê motêlvanan.
ji: motêlvan + -î
motemot kirin (lêker) pitepit kirin.
ji: motemot + kirin
motfiroş (navdêr, mê) dimsfiroş.
ji: mot +-firoş
motfiroşî (navdêr, mê) dimsfiroşî.
ji: mot +-firoşî
motik hêka di lûs de dihê hiştin ku mirîşk ciyê hêkkirinê şaş neke.
motîv (navdêr, nêr) sedem, sebeb, hoy: Motîvê tawana wî tolhildan bû. mijar, babet: Motîvê nîgarên wê siriştê Kurdistanê ye..
Herwiha: motîf.
Têkildar: motîvasyon.
ji: Bi rêya inglîzî motive yan frensî motif ji latînî movere (raguhastin)
motîvasyon (navdêr, mê) dilxwazî, hewez, meyla xebitîn, xwestina karekî bikin.
ji wêjeyê: Di vê çarçoveyê de, eger çanda ehlaqî, hîs û fikrên însanî, awayê tevger û pîvana mirovan a dadgerî tayîn bike, hestê nasnameyeke hevbeş dibe wesileya motîvasyoneke xurt. Bindestbûn, qedexebûn û dayîna bedelên giran nahêlin mirov nirxandineke objektîv bike û bûyeran bi zelalî ji nav hev derbixe.(Aydin Dere: Pişti Mehmed Uzun rexneyên vekirî, Amidakurd.com, 11/2007).
ji: Ji frensî motivasyon
motker (navdêr, mê) dimsker.
ji: mot +-ker
motkerî (navdêr, mê) dimskerî.
ji: mot +-kerî
moto (navdêr, mê) dirûşm, şîar, parola, slogan, nîşan, şan, elamet, îşaret, gotina ku daxwaz yan felsefeya kesekî yan tiştekî pê tê nasîn.
Herwiha: şiar şiar şîarSwahîlî (navdêr) agir
motor (navdêr, mê) makîne, amûr (bi taybetî yên ku bi gazê dixebitin), her tişta/ê ku motorek heye (bi taybetî motorsiklet yan tirimpêl).
Herwiha: mator.
ji: Ji frensî moteur yan inglîzî motor.
: motorî, motorsiklet, motorîst, motorvan, motorvanî
motora lêgerînê (rengdêr) Sepana ku di internetê de ji bo dîtina daneyên wek peyv, wêne, vîdeo û dokûmentan tê bi kar anîn.
Hevwate: gerok, lêgerk.
ji wêjeyê: Şîrket bi armanca organîzekirina zanist û agahiyan tê avakirin. Li cîhanê motora lêgerînê ya herî mezin û yekemîn Google e. Portûgalî : máquina de busca, motor de busca, Romanî : motor de căutare, Rûsî : поиско́вая систе́ма, поискови́к, поиско́вая маши́на, Slowenî : iskalnik, Spanyolî : buscador, Swêdî : sökmotor, Tirkî : arama motoru, Yewnanî : μηχανή αναζήτησης
motordar (rengdêr) bimotor.
ji: motor +-dar
motorî (navdêr, mê) rewşa motorbûnê.
ji: motor + -î
motorvanî (navdêr, mê) karê motorvanan.
ji: motorvan + -î
movik herewera ku hestiyan bi hev ve dizeliqîne; mefsel, mok
(navdêr, nêr) hestiyê piştê, feqerat, feqere, Ciyê du tiştên cihê yan di beşên cihê yên tiştekî dighêjin hev an bi hev ve dibin û dibe yek perçe. Di be ku ev hatina ser hev bihêle ku herdû perçe bilivin an nelivin (bi îngîlîzi: joint), Ji bo girêkên li ser tiştên wek darikên dirêj, zirav û rast jî tê gotin. Wek ew girêkên li ser darên bambû an zilê.
Herwiha: movk.
Bide ber: kovik, tovik.
ji wêjeyê: Ziman giyan û jiyana netewe, movikê piştê û stûna kûnê neteweyî ye.(Nezîr Silo: Ziman û nivîsara Kurdî, Gelavej.com, 7/2008).
Bikaranîn: Lêker: movik kirin. Navdêr: movikkirin Rengdêr: movikkirî.
: bêmovik, bimovik, movikdar, movikdarî, movikî
movik kirin (lêker)(Binihêre:) movik
movikdar (rengdêr) bifeqerat, bifeqere.
ji: movik + -dar.
: movikdarî movikdarîtî movikdartî
movikdarî (navdêr, mê) rewşa movikdarbûnê.
ji: movikdar + -î
movikî (navdêr, mê) rewşa movikbûnê, hevsinor, rêk, saz, movikkirî, girêkî.
ji: movik + -î.
Bikaranîn: Lêker: movikî bûn. Navdêr: movikîbûn
movikî bûn (lêker)(Binihêre:) movikî
movikîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) movikî
movikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye movik kirin
movikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) movik
mowedet Peyv, ji koka xwe ve erebî ye, bi wateya hezkirinê ye. lihevbanîn, dilovanî,
mox mêjî
1. madeyê nerm di hestî de (navdêr, nêr) madeyê pilox û nerm yê di hestiyan de, mejî, mejox, demax, hiş, aqil, eql.
Herwiha: mûx.
Bide ber: max mix mîx.
ji: ji erebî مخ (muxx), hevreha maltî moħħ, aramî ܡܘܚܐ (muxa), îbrî מוח (moax), ugarî ?? (m-ḥ), eblayî ??? ((mu-ḫu-um /muḫḫum/ MU.HU.UM), akadî ?? (muḫḫu) UGU U.KA... hemû ji proto-samî muḫḫ-.
: moxî
moxel (navdêr, mê) bêjingên ku kunên wan hûr: li moxelê kirin (bi moxelê ji hev cuda kirin).
ji wêjeyê: Çend pirs di moxela vê mehê de(sernavê nivîsek Sidqî Hirorî di Nefel.com de, 11/2006).
: moxelane, moxelik, moxelî, moxelk
moxel kirin (lêker)(Binihêre:) moxel
moxelane (rengdêr) bi awayekî moxel.
ji: moxel + -ane
moxelî (navdêr, mê) rewşa moxelbûnê.
ji: moxel + -î
moxelkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye moxel kirin
moxelkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) moxel
moxik (navdêr, mê) mazmazk, maripişt, stûna piştê, hestiyê piştê, darê piştê, hestikên mazmazkê.
ji: mox +-ik
moxil cureyekî bêjingên ku hûr lê dike
moz [I] cureyekî mêşan e [II] golika dusalî
1. cûnek mêşan (navdêr) mêş, mor, cûnek ajelên hûrik yên firrok in.
: gamoz, kermoz, moza dewaran, moza keran, moza rîxê, moza hingivî, moza zêrrîn.
: mozî 2. mêweyek zer û dirêjok e. Binêre;, mûz
moz kirin 1. ji ber mêşan lotik dan 2. engirîn û silikîn
mozaîk (navdêr, mê) tiştên pirr-rengî, mirovên ji gelek cûn û çeşîtan.
Herwiha: mozaîq.
ji wêjeyê: Teva ko mijara romanê di sedsala şeşan de rû dide (P.Z.) û Mêrdîn di wê demê de di sînorên îqtidara bîzansiyan de ye; ew di bunyeya xwe de gelek ol û miletên dinê jî dihebîne ko wan li wê şarestaniyê ji bo bîr û baweriyên xwe tekoşîn dane, şer kirine û mirine jî mirov dibêje qey qala Mêrdîna îroj tête kirin... Ji ber ko Mêrdîn heta bi niha jî wê xisûsiyeta xwe diparêze û di vî warî de ew mozaîqek e ko ji ol, mezheb û miletên cûda pêk tê.(Enwer Karahan: Romaneke mûhteşem: Hêlîna qertelî, li ser romana Bülent Tekin Kartal Yuvası, Nefel.com, 10/2008).
ji: Ji frensî intrique
mozaîkker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê mozaîk dike.
ji: mozaîk + -ker
mozambîk (navdêr, mê) welatek e li Efrîqayê.
: mozambîkî
mozan pê girtin (biwêj) xolî bûn. xeyidîn, hêrs bûn. di gotina min de tiştek tune bû. lê nizanim çima ji nişke ve mozan bi sêvê girtin.
mozbeş kermêş, zerqîtik
mozelan (navdêr, mê) cihê ku taybetî dewar lê dicivin û radiwestin, lê bênvedanê dikin, ji bo pêz nayê bikaranîn, cihê bênvedana dewaran, dema ku nîvro hewa germ dibe dewar li vir radiwestin, giravê biçûk
mozeqirtik (navdêr, mê) stêng, moz, pîzak, pîzang, pîzag
mozî (navdêr, mê) rewşa mozbûnê, zomî.
ji: moz + -î
mozik 1. moza biçûk 2. golika dusalî *“heke ga bike û bi tenê bixwe, lê mozikê tolik dê çi bixwe?”
(navdêr, mê) kirêvok
mozîn (lêker)bangbêj, muezîn.
ji: moz +-în
mozole (navdêr, mê) mezar, tirb, gorr, qebir, gorra monumental, gorrên kesên navdar ku mezin û delal hatine avakirin û gelek xelk diçe seredana wan: mozoleya Barzanî, mozoleya Atatürk, mozoleya Lenîn.
ji wêjeyê: Her weke raboriya sovyetî, şexsiyeta Vojd (Rêber) şerekî peyv û nîşanan gur dike ku heta cesedê Lenîn yê di mozoleya Meydana Sor de jî rihet nahêle.
: mozoleyane mozoleyî
mozoleyane (rengdêr) bi awayekî mozole.
ji: mozole + -ane
mozoleyî (navdêr, mê) rewşa mozolebûnê.
ji: mozole + -yî
mozqirtik mozbeş
(navdêr, mê) moza zer û mezinHerweha zirkit, zilkit, zirkête.
ji: Zer + kêz
mozrîk çîkên ku ji êgir difirin
mob qelebalix, çete, girseya mirovan, komeke mirovan
mock Tinazê xwe pê kirin, henekê xw pê kirin, tevz kirin
mockery kelevajî
tinaza veşarî 2. tinaziyên xwe pê kirin 3. bi zarî (yekî) kirin.
mocking tinazker, galteker, tinazok, qerfok, tinazokî
mockingbird Çûçika qerfok , Çûka tinazok
model mînak
nimûne
nîgar
model
moderation hindazetî, xwînsarî 2. însaf.
modern hevdem
hevçerx

nûjen
nûjen
modish Li gorî modayê. modishly: guncawî modayê modishness: guncawbûna li modayê
mogadiscio Mogadîşu, paytextê Somalî
moidore dirava kevn ya portûgalê.
moisture nem, hêw, rutûbet
mold 1. kûfik 2. kûfîkî bûyîn
mole xilt
kormişk.
molecular bi molekûl.
moll forq, forqe, tol, cinde, orispî, laşfiroş, fahîşe m
moment bîsk
gav
kêlîk
momentary demdemî
momentous girîng
monandrous 1. yek mêrî 2. tişta têkildarî yek mêrîtiyê 3. (botanîk) monandrîk. monandry yekmêrîtî.
monarchy monarşî
money dirav
pere
pere
money is no object Kar ne di pereyî de ye.
moneychanger sarraf. zêrker.
moniliform (bot.), (zool.) Mîna tizbih, mîna ristik, moniliform.
monkfish kirêtmasî, lofyûs
monochrome 1- wêneyê bi yek rengî. 2- hunera çêkirina wêneyên bi yek rengî
monocle Yek berçavk, berçavkê bi fetlekî, , monokl.
monophyllous (bot.) bi yek pel. bi yek pelçimî. ya ku tenê ji pelek pêk tê.
monorail yek ray. monoray. xeta trênan ya bi tenê rayek e.
month meh
meh
monthly rose gula heftber.
months meh
mood mêd
moon heyv
hîv
hîv
moonlight heyveron
tavehîv
moonstone kevira heyv ê.
moonwalk meşa wek li ser heyvê.
moor rojhilatî 2. fasî. Moorish rohelatî 3. têkildarê fasê. bi palamarê ve girêdan, girêdana şamandirayê re 2. bi palamarê ve hatinê girêdan. mooring post bavê palamar.
moppet (zimanê devkî) zarok.
moral sinc
morale sinc
more zêdetir
zêdetir
morello fişne, işne, albalû, wişne, (bot.) Prunus cerasus austera.
moreover bi ser de, di ser de, tew.
morning beyanî
sibe
sahare
morning dress cilên jinan yên ber malê
mosque mizgeft
mizgeft.
mizgeft
mosquito kermêşe, kelmêş
most piranî
mostly bi piranî
mother da
dayik
dayîk

mader
dayik
motion bizav
lebat
motive ajo
motorcar otomobil.
motorman 1. vatman 2. makinîst
motorship keştiya bi motora dîzel
mould (bnr) mold.
mount çiya
mountain çiya
mountain range rêza çiyayan, zincîra çiyayan.
mountain saffron pîvok, gurxenêq, kerxenîq, (bot.) Colchicum.
mournful daxbar
dilbikul
xemgîn
mouse mişk
mousetrap faqa mişkan.
mouth dev
dev
move bizav
lebat
tevger kirin
movement bizav
lebat
tevger
tevger
mobîlya (f.) furniture
modern = nûjen modern
mohr f. seal, stamp.
mohr xistin v.t. to seal, put a stamp on
v.t. to seal, put a stamp on
mor = mohr
= mohr
moran (f.) fog
more cracked (as a mud wall)
morî (m.) ant
moşek missile
moz flying insect
mobilisierung (krieg) seferberî
seferbîrlig
mobilmachung seferberî
seferbîrlig
modern hevçerx
hevdem
modern
nûjen
modrig genî
gennî
mohn xaşxaş
mohnblume xaşxaş
xaşxaşik
molke dew
moment bisek
bîsk
dem
gav
geh
kêlik
kêlî
kêlîk
mehek
qas
solix
xêlek
monat heyv
mang
meh
meh
monatsname (21. juli bis 20. august) gelavêj
mond heyv
heyv
hêv
hîv
hîv
qemer
qimer
mondlicht heyveron
tavehîv
mondsprung, -stoß, ein spiel: man bildet zwei gruppen. in schwarzer nacht wirft man einen runden gräulich-weißen stein weit weg und sucht ihn anschließend. hîvlotik
monoton yeknesak
montag Duşem
duşem
montieren bi cîh kirin
moral sinc
tore
morast gerrek
hezek
mord qetil
morden kuştin
morelle belalûk
morgen beyanî
beyanî
sibe
sibeh
sibeh
sibê
morgen zeit beyanî
morgendämmerung berbang
berbang
elende
spêde
şefeq
şeveq
morgengabe qelen
qeleng
qelind
morgengabe teilen mar birîn
mehir birîn
morgengrauen sipêde
morgenröte sipêde
şefaq
şefeq
şeveq
morgens serê sibê
morgenwind mewc
mosaik mosaîk
mosche camî
mizgeft
moschee camî
mizgeft
moschus misk
mîs
moschus und ambra misk û ember
moskito kelmêş
kelmêş
moskitospray dermanê kelmêşan
moslem musilman
motiv ajo
miqame
motor mator
motor
motte bizûz
gazûz
mobîlya Möbel
model Abbild
modern modern
mofika dest Handgelenk
mohr Markenzeichen
Siegel
Stempel
mohr kirin verschließen
versiegeln
mohtacî yekî bûn jdn brauchen
jdn nötig haben
mole Pflaster
molet Aufschub
Frist
momtacî yekî bûn jdn brauchen
jdn nötig haben
mor brauen
Markenzeichen
Stempel
veilchenblau
Siegel
mor kirin verschließen
versiegeln
morî Ameise
Glaskügelchen
Glasperle
Perle
morîstan Haus der Ameisen
mosaîk Mosaik
moşek Rakete
motacî yekî bûn jdn brauchen
jdn nötig haben
motor Motor
movik Gelenk
Knoten an Halmen, Bambus etc
movikkirî aus Bambushalmen gemacht
moz Banane
Biene
Bremse
Hornisse
Wespe
mobîlya m. mobîlya m.
mobîlya dar rd. mobîlyayin
mobîlyakar m/n. mobîlyacî n.
mobîlyakarî m. mobîlyacîyîye, mobîlyacîyênî m.
mobîlye m. mobîlya m.
moçe m. zoo. qantire, hêstire, hestere m.
moçik m. kundêz, patik, gepçe, çemçe, kunêz, çemçik, kewçe, kepçe, kewndêz, kundîyêz, kondêz, kowndêz n.
moda m. mode, moda m.
mode m. mode, moda m.
model m. ornag, model, orinag n.
modelker m/n. ornagvirastox, modelcî, modelwan n.
modelkerî m. ornagvirastoxîye, modelcîyênî, modelwanîye, ornagvirastoxênî m.
modelsaz m/n. orinagvirastox, modelcî, modelwan n.
modelsazî m. ornagvirastoxîye, modelcîyênî, modelwanîye, ornagvirastoxênî m.
modeltî m. ornagîye, modelîye, ornagênî, modelênî m.
modem m. modem n.
modern rd. modern, neweza, nikza
modern bûn lng. . modern bîyene, neweza bîyene, nikza bîyene
modernî m. newezayîye, modernîye, nikzayîye, modernênî, nikzayênî, newezayênî m.
modevan m/n. modewan, modecî n.
modevanî m. modawanîye, modecîyênî, modewanênî m.
modexane m. modexane n.
modil m. modile, qoxana rokete m.
modul m. fiz. modul n.
mofqa m. dilsozîye m., wefa n., sedeqat n., pêbestîye m., pêbawerîye m., giredayîye m.
mol m. gewe, hewse, giwe, go m.
mole m. sp. mola m.
m. suyax, sebax, sewax, sîyax, suwax n.
mole kirin lg. . desuyene, suyax kerdene, sebax kerdene, dusnayene, suyax pîrodayene, suyaxnayene
moleker m/n. suyaxker, suyaxnayox, suyaxcî, sebaxg n.
molekerî m. suyaxkeriye, suyaxcîyîye, sebaxgyênî, suyaxwanîye, suyaxnayoxîye, n.
molekirî rd. suyaxkerde, sebaxkerde,suyaxnaye
molekirin m. desuyayis, suyaxkerdis, sebaxkerdis, dusnayis, suyaxnayis n.
molekûl m. kîm. zega, molekul, zere n.
molekûler rd. zegayin, molekulin, zereyin, molekuler
moleq rd. teretur, pers, tirovir, çirtovirt, çirtvirt
rd. bom, gêj, sersem, tîn, dengeser, exmaq, bomik, budela, munqis, deng, bud
moleqane rd. bomane, tînkî, gêjkî, exmaqkî, sersemkî, dengeserkî, budelane, dengane, bomikî, gêjane, munqisane
moleqî m. bomîye, tînîye, sersemîye, gêjîye, dengeserîye, budelayîye, munqisîye, exmaqîye, budelayênî, tînênî, gêjênî, sersemênî, exmaqênî, dengîye m.
molotov kokteyl n. molotovkokteyle, kokteyla molotovî m.
moment m. fiz. momente m.
momix m. mamuxe, momixe m.
momixa kesk m. canerûge, alinça kewîye, erûga kewîye m.
momixa res m. mixike, salinca hurdîye m.
monarsî m. monarsî, tekerkîye, yewerkîye m.
monarsîst N/rd. monarsîst, tekerkperest, tekerkcî, yewerkperest
monarsîzm m. monarsîz m., tekerkperestîye, tekerkcîyîye, yewerkcîyênî, tekerkperestênî m.
monik m. ana. kabok, movik, kavok, mobik n.
monîst rd. tekcî, monîst, yewcî, tekparêz
monîtor m. monîtor n.
monîzm m. tekcîyîye, monîz m., tekparêzîye, yewcîyênî, tekcîyênî m.
monogom rd. monogam, tekembazin (rinî û camêrd)
monogomî m. monogamî., tekembazinîye m.
monopol m. tekdest, monopol, yewdest, înhîsar, tekel n.
monopol bûn lng. tekdestin bîyene, înhîsarîyene, yewdestin bîyene
monopol kirin lg. tekdestnayene, înhîsarnayene, yewdestnayene
monopolbûn m. tekdestinbîyayis, înhîsarîyayis, yewdestinbîyayis n.
monopolîst rd. tekperest, monoteîst, tekdestcî, yewdestcî, înhîsarcî
monopolîstî m. tekdestcîyîye, înhîsarcîyîye, yewdestcîyîye, monopolîstîye, tekdestcîyênî, înhîsarcîyênî m.
monopolkirin m. tekdestnayis, înhîsarnayis, yewdestnayis n.
monoteîst rd. tekperest, monoteîst, tekdestcî, yewdestcî, înhîsarri
monoteîstî m. tekperestîye, monoteîstîye, tekperestênî, monoteîzme m.
monoton rd. yewaheng, monoton, yewsêwe, tekduze, tekaheng
monotonl m. yewahengîye, monotonîye, yewsêweyîye, tekduzîye, tekahengîye, yewahengênî, monotonênî
montaj m. montaj, têfîstis n.
montajker m/n. montajker, montajcî, têfîstox, montajwan n.
montajkerî m. montajkerîye, montajdyêni, têfîstoxîye, montajwanîye, têfîstoxênî, montajwanênî m.
monte kirin lg. monte kerdene, zotnayene, têfîstene
mopîzan rd. pêzan, hosta
mopîzanî m. pêzanîye, hostayîye, pêzanênî m.
mor rd. mor, vîyolet
m. mor, dax m., muhir, dax, mohr n.
mor bûn lng. mor bîyene
mor kirin lg. . mor kerdene, mornayene
lg. . mor kerdene, daxme kerdene, muhir kerdene, daxmenayene
mora sar n. daxmeyo serdin, moro serdin, serdindaxme n.
moral n. made, moral, mûrûz, miruz n.
moral dan lg. . made cidayene, moral cidayene, mûrûz weskerdene
moral xirabûn lng. . made xirabbîyene, moralxirabbîyene, mûrûzîyene
moralizm m. moralîz m., exlaqîye m.
moran m. mijxele, xemam, mûx, pus n.
morane m. werîyayis (asin, dar...) n.
morani bûn lng. dûxanin bîyene, xemamin bîyene, mûxin bîyene, dûmanin bîyene
morayî m. morîye, morênî, morayîye m.
morbûn m. morbîyayis n.
mord m. bot. kuncêre m.
more m. somîn, somun n.
moremor h. qoreqor, oreor, orîye, qorîye *bi moremor h. bi qoreqor, bî oreor, bi orîye, bi qorîye
morfem m. rz. yewetose, morfem n.
morfîn m. morfîn n.
morfolojî m. bot. morfologî, morfolojî n.
m. rz. tosezanîye, morfologî, sêwezanîye, tosenasîye n.
morfolojîk rd. morfologîk, tosesinasîyeyên, sêwezanîyeyên, morfolojîk, tosezanîyeyên
morg m. morg n.
morî m. morcela, miloçike, mijloke, morzela, modla, mijwewle, molcela, mijlewre, mercola m.
m. morîye, morênî, morayîye m.
m. moreke, mura, mora, mira m.
morîdar rd. morekin, morayin, murayin
morîfîros m/n. morekrotox, murarotox n.
morîfîrosî m. morekrotoxîye, murarotoxîye m. *morî û mircan morek û mircanî
morik m. moreke, mura, mora, mira m.
morîn lng. . orayene, qorayene, borayene, murayene, xorayene, horayene, buerayene, querayene
m. orayis, qorayis, borayis, murayis n.
morinf m. qoreqor, oreor, orîye, qorîye (heywan) n.
morîstan m. morcelistan n.
morkirî rd. morkerde, daxmekerde, muhirkerde
morkirin m. morkerdis, mornayis n.
morsele m. tîrhengazî, mosla, tîre, gomosî, tîra dte, misla m.
mortemort h. kurtekurt, pilepil, virevir, virtevit, vitvit, tirtetirt, dirdir
mortemort kirin lg. pitpitnayene, vilvilnayene, pîlevilnayene, vitvitnayene, pilepil kerdene, kurtnayene, kurtekurt kerdene, pilnayene
moryaz m. pûk, badev, weleke n.
moryaz kirin lg. pûknayene, badevnayene, pûk kerdene
moryazkirin m. pûknayis, badevnayis, pûkkerdis n.
mosek m. fuze m.
m. rokete m.
mosekavêj m. lsk. bazûka, roketestox, bazûke n.
mosen m. lokomotîfe, lokomotîf m.
mosenqêr m/n. makînîst, makîneramitox, masîneramotox n.
most m. miste, kafe, sala destî, kafa destî, lase, mîste m.
mostere m. nimûne, ornag, mûsnayis n.
mostik m. mostik, emzig, mustik, engele n.
mostre rd. zivîdî
rd. qesmer, mesqere, soyterî, palyaço
mostre kirin lg. . temase kerdene, ecayîb kerdene
mostrekirin m. temasekerdis, ecayîbkerdis n.
mostretî m. zivîdîyîye, zivîdîyênî m.
m. qesmerîye, mesqereyîye, soyterîyîye, palyaçoyîye, qesmerênî, mesqerênî m.
mot m. bilon, punik, bilun, pun n.
n. rib, aqit, dosaw, mot, di m., bekmez, helawe, riv, helow, dimse, rîw n.
motel m. motele m. m
motelvan m/n. motelwan, motelcî n.
motelvanî m. motelwanîye, motelcîyênî, motelwanênî m.
motemoteke m. hêlike, kapose, kapuese, elke, kapues m.
motîf m. motîf n.
motîfdar rd. motîfin
motik m. bilon, punik, bilun, pun n.
motîvasyon m. motîvasyon, pêrîyayis n.
motker m/n. aqitvirastox, motwan n.
motor m. motor n.
motorbot m. motorbote m.
motordar rd. motorin
motorîn m. motorîn n.
motorîze m. motorîze n.
motorsîklet m. motorsîklet n.
motorvan m/n. motorwan, motorcî n.
motorvanî m. motorwanîye, motorcîyênî, motorwanênî m.
motosîklet m. motosîklet n.
mototren m. mototrene, trena motorine m.
movik m. ana. kabok, movik, kavok, mobik n.
movik ên pistê ana. kabokên moramîyaneyî, movikên moramîyaneyî, movikê pistî, hurikên moramîyaneyî
movik movik kabok kabok, movik movik
movikên boçikê n. ana. kabokên tizmorîye, movikên boçikîz n.
movikên lcilêjiyê n. ana. kabokên tizmorîye, movikên boçikîz n.
movikên mazmazkê ana. kabokên moramîyaneyî, movikên moramîyaneyî, movikê pistî, hurikên moramîyaneyî
movikên pêçîyan ana. kabokên bêçikan,kabokên engistan, movikên bêçikan
movikên stû ana. kabokên vileyî, movikên vileyî
movikên tilîyan ana. kabokên bêçikan,kabokên engistan, movikên bêçikan
mox rd. qirase, kamore, qirane, qirase
m. ton, don n.
moxil m. moxile, zivyele, êlege, ardvîje, moxle m.
moxil kirin lg. moxil kerdene, êleg kerdene
moxolî m. moxolkî, mongolkî n.
moxolistan m. moxolistan, mongolistan m.
moxolistanî N/rd. moxolistanij, mongolistanij
moz m. zoo. welenge, moze, moza dawarî m.
moza dewaran m. zoo. welenge, moze, moza dawarî m.
moza heran kirîn lg. welenge kerdene, moze kerdene
moza rêxê m. zoo. lulikê rixe, golala gî, lulikê silî, lulikê d, gagolî, luliko qoçin, gulal, luliko sîya n.
moza zêrîn m. zoo. mozçeqere m.
mozaîk m. mozaîk n.
mozaîkfiros m/n. mozaîkrotox n.
mozaîkker m/n. mozaîkvirastox, mozaîkcî n.
mozebes m. zoo. çaringe, çarhinge m.
mozele m. mozele, vîrdargorne m.
mozeqirt m. zoo. pîzange, zerqete, zerqetik, mêsa çeqere, zirqite, pîzan, zilqîte m.
mozeqirtik m. zoo. pîzange, zerqete, zerqetik, mêsa çeqere, zirqite, pîzan, zilqite m.
mozeres m. zoo. lulikê rixe, golala gî, lulikê silî, lulikê d, gagolî, luliko qoçin, gulal, luliko sîya n.
mozeyê keran n. zoo. moza heran m.
mozik n. zoo. mozik, porane, muezik n.
mozrik m. çîk, çeq, çîkele, piskele, gizgalik, pesk, çêle, gizgarik, piskene, piskone, çeley, çiqlik, koz n.
modern modern
mojnayîş göstermek
moldavya Moldavya
monako Monaco
morcela karınca
morîtanya Moritanya
mose Çayırlı
moskova Moskova
motkî Mutki
moxolîstan Moğolistan
mozambîk Mozambik
mozik dana
mozike düve
modem modem (n) (TE)
modern modern, -e
mola mabên (n)
molla mela (n)
monitör monîtor (n) (TE)
moç bn maç
mol pir, gelek, zêde, zaf
kom, civiyayî (t mihên serê xwe dane hev)
moleke mat, hêbet, ecêb, heyr
moleq (çavên / awirên) zîq, ziq, biloq, bel, boq, awirên / çavên rikerast li tiştekî dinerin bêyî ku bilivin
molet bênvendan, mole, muhlet
rê, rêdan, delîv, derfet
molge kotan, cihê têveparastina pez / terş û tewal
mom find, şemal, çira, mûm, şemalk, mom, ronahî
mûm, şema
momdan şemaldank, finddank, çiradank, mûmdank, tişta findan / şemalan tê de bi cih dikin
momin kilmûşok, kesa/ê bi berdewamî kilmûş bi kepê / difinê / pozê de tê
momîn mûmîn, mişema, qumaşê ji mûm / şema hatine çêkirin
bn mêzer
momîne baranîk, cilek e av tê naçe li baranan mirov li xwe dike daku şil nebe
momnayî mûmnayî, ozokerît
momya mûmya
mor I
navd mor, muhr, nîşan, teqme, leke, îmza, îmze
pirçû
mor bûnewe eniya xwe lê şidandin, rûyê xwe lê tal kirin, madê xwe lê tirş kirin
mor helkendin mor (lê) kirin, mor (lê) dan
moran moran, mij û moran, bn tem
moteke kabûs, xof, tirs (xewnên tirsnak yên mirov nivistî / raketî / razayî dibîne)
mox mox, mejiyê hestî
moz mûz, moz, banana (fêkiyek e)
zilkêtk, moz (mêşek e)
mirûz, mad, me'd, rû, xwiyang
momento gav, bîsk, kêlî.
monato meh, heyv.
mondo cîhan, dinya.
mono pere.
monto Montoj de la kurdaj estas tre alta
montri Montru al mi viaj montoj
morgaŭ sibe, sibehî.
morti mirin.
movi livîn, livandin, rakirin.