Encamên lêgerînê
mirî 1. mîrî (mal û milkê ku aîdê hikûmet û xezîneyê ye)rd 2. gencîneya dewletê nd
mirî kâtibi katibê mîrî dîr
mirî mal malê mîrî dîr
mirî rd 1. ölü, ölmüş (hayatı sona ermiş olan) 2.n ölü (mevta, ölü insan) * li vê taxê mirî heye bu mahallede ölü var 3. nd ölmüş, ölü (geçmişte ölmüş kimse) * divê mirov bi başî miriyan bi bîr bîne ölmüşleri iyi anmak lazım 4. mec ölü (bugün hiçbir ülkede konuşulmayan, yanlızca elde belgeleri bulunan dil) * Hitîtî zimanekî mirî ye Hititçe ölü bir dildir 5.rd düşkün * pir miriyê cixareyê bû sigaraya çok düşkündü 6. deli (aşırı derecede düşkün) * miriyê sînemayê ye sinema delisi 7. köle (herhangi bir şeye aşırı derecede bağlı olan kimse) * miriyê pereyan paranın kölesi 9. dost (bir şeye düşkün olan, aşırı ilgi duyan) * miriyê pirtûkan kitap dostu 10. ölü fiyatına
mirî (i) m (r kalın okunur) 1. kekrelik 2. çoraklık (su için)
mirî dimire qunzêrîn dibe argo kaçan balık büyük olur, kör ölünce badem gözlü olur, , kel ölür sırma saçlı olur
mirî ne hewceyî şînê ye çocuk oyuncağı (önem verilecek değerde olmayan)
mirî ne melûn be gor fireh e ölen kimse melun değilse kabir azabı çekmez, anlamında bir deyim
mirî ne melûn be gor lê teng nabe ölen kimse melun değilse kabir azabı çekmez, anlamında bir deyim wekî
mirîgeh m morg
mirîkî h ölmüşçesine, ölmüş gibi, ölü gibi
mirîng m ölüm
mirînî m mırlama
mirînî kirin l/gh mırlamak
mirînîkirin m mırlama
mirîperest rd ölüleri seven
mirîşk zo/m tavuk (Galus)
mirîşk avê vedixwe qirika xwe berjor dike tavuk su içer Allaha bakar
mirîşk di xew de gilgilê sor dibînin aç tavuk kendini arpa ambarında sanır
mirîşk di xewna xwe de qût dibîne aç tavuk kendini arpa ambarında sanır
mirîşka avî zo/nd su tavuğu (Fulica atra)
su tavuğu, su çuluğu
mirîşka birçî di xewna xwe de gilgil (an jî garis) dibîne aç tavuk kendini arpa ambarında sanır
mirîşka çolê nd yaban tavuğu
mirîşka gêjoyî seme tavuk
mirîşka kor bi dîkê kulek re kör satıcının kör alıcısı olur
mirîşka kurk nd kuluçka tavuğu
mirîşka kurk (an jî qupik) kuluçka tavuğu
mirîşka kuvik nd kuluçka tavuğu
mirîşka nû rabûn hêkê sor kirin çağlamadan çatlamak
mirîşka reş zo/nd kara tavuk (Turdus merula)
mirîşka şamî nd hindi
mirîşkatî m 1. tavukluk 2. mec ödleklik
mirîşkbejik zo/m yabanî tavuk
mirîşkfiroş nd/nt tavukçu (satan kimse)
mirîşkfiroşî m tavukçuluk
mirîşkvan nd/nt tavukçu
mirîşkvanî m tavukçuluk
mirîşo ölü yıkayıcısı.
nd/nt ölü yıkayıcısı, gassal
mirîsok bot/m yüksük otu (Digitalis purpurea)
mirîşotî m ölü yıkayıcılığı, gassallık
mirîşûştin m ölü yıkama, gasil
mirîtî m ölülük
mirîto rd ölü
mirîtokî rd ölümcül
mirîyan ölü gibi
mirîyê (...) 1) (bir şeyin) canlısı * miriyê pereyan para canlısı 2) (bir şey) düşkünü * miriyê jinan kadın düşkünü 3) aşıklısı * ez ne miriyê vî karî me ben bu işin âşıklısı değilim
mirîyê (tiştekî an jî kesekî) bûn (bir şeye veya kimseyle) düşkün olmak
mirîyê bav babacıl (babasına çok düşkün kimse)
mirîyê canê xwe bûn canına düşkün olmak
mirîyê canê xwe ye canına düşkün
mirîyê çayê çaycı, çay düşkünü
mirîyê cil û bergan kıyafet düşkünü, kılık kıyafet düşkünü
mirîyê cilan kılık kıyafet düşkünü
mirîyê dilê xwe gönül dilencisi
mirîyê gewriyê kör boğaz (pis boğaz, obur)
mirîyê hevalê xwe arkadaş canlısı
mirîyê jinan kadın düşkünü
mirîyê kibariyê kibarlık düşkünü
mirîyê kitêban kitap kurdu (çok kitap okuyan kimse) (wekî)
mirîyê ku serê wî li tehtê bikeve geç (veya sonradan) farkına varmak
mirîyê mêran erkek delisi
mirîyê qirika xwe ye gırtlağına düşkün
mirîyê zikê xwe ye boğazına düşkün
mirîzindî rd yaşayan ölü
mirî 1. candayî 2. bêgiyan *“miriyê di gorê de, jê nayê şermkirin”
(rengdêr) û (navdêr) ya/yê miriye.
Hevwate: wefatkirî.
Herwiha: miri.
Bide ber: biheştî, kuştî, şehîd.
ji: mir + -î
kenandin pir qerf û qeşmerî kirin
mirî ber bi qebrê ve dibirin, termê mirî ber bi malê ve bû (biwêj) mirov heya roja mirinê jî dixwazin tiştinan bikin û bi mal û halê dinyalikê re mijûl bibin. mirî ber bi qebrê ve dibirin, termê mirî ber bi malê ve bû. ew jî taybetiya însanan a jiyanê ye.
mirî kenandin (biwêj) gelekî komîk bûn. ev biraziyê min i ecêb, miriyati elide kenandin.
mirî şevê terşê şeve, reşê şevê, reşê şevênd
mirî şiyar kirin (biwêj) gelekî deng derxistin, qerebalixî kirin. bavê emşa kirasê wê hilda û çiçikên wê dan derlêkirinê. ahîna hemîda dihat ku miriyan şiyar bike. helîm yûsiv
mirî û zindiyên (yekî) di qulekê de nehiştin (biwêj) sixêf kirin, çêr kirin, xeber gotin. tu mirî û zindiyên wê di qulekê de nehiştin û her yek anî bi pênc qurifên qul asê kirin. musa vazgali
mirîçok kesê sist, xav û lawaz
(rengdêr) mirovê sist xav lewaz
mirîd tobedarê li ber destê şêx, xwedênas û çakan ê ku li ser riya wan herdem di xilwe û nizayan de ne
(navdêr) peyrew, kesa/ê li dû anku li pey kesekê/î yan tiştekê/î diçin: Apocî mirûdên Abdullah Öcalanî ne..
Herwiha: mirûd, murîd, murûd.
Bide ber: midûr.
ji: ji erebî مريد (murîd) ji mi- + rehê رود (r-w-d-: lê gerrîn, li pey çûn, dan dûv). Ji eynî rehî: mirad, îrade..
: mirîdane, mirîdî, mirîdîtî, mirîdtî
mirîdane (rengdêr) bi awayekî mirîd.
ji: mirîd + -ane
mirîdî (navdêr, mê) rewşa mirîdbûnê.
ji: mirîd + -î
mirîgeh (navdêr, mê) goristana mezin.
ji: mirî +-geh
mirîk (navdêr, mê) mirîşka avê.
ji: mirî +-k
mirîşk heywaneke bibask a kedîkirî ye *“beza mirîşkê, heta ber kadînê ye”
(navdêr, mê) mirîşkên kedî: firrindeyek kedî ye ji ber hêkên wê li malan têt xwedîkirin û dengê wê qid-qid e, binemala mirîşkan: gelek firrindeyên kedî û yên kûvî yên ku ji nijada mirîşkan in, wek kew, sûsk û hwd. yên ku li bejayiyê dijîn û kêmfirr in, (mecazî) mirova/ê newêrek û sernerm.
Herwiha: mirîş.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مریشکYên nêr, dîk, dîkilYên biçûk, çêlik, çûçelk, têjik, varik.
Têkildar: dîk, mamir, varik, kurkNêzîk, elok.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: mirîşk soranî: mirîşk kelhûrî: mamir hewramî: lekî: zazakî: kerk, kerge.
ji: hevreha soranî مریشک (mirîşk), hevrehên din yên kurmancî mamirk, miravî, sîmir, herwiha hevreha soranî مه‌ل (mel: çûk, çûçik, teyr), farisî مرغ (morẍ: mirîşk) û مرغابی (morẍabî: miravî), pehlewî mroẍ/murv, avestayî mirige-, hemû jiari.. Gotinên pêşiyan: •mirîşkê çav li bettê kir qûn li xwe qetand
mirîşk nikulê xwe di avê de dike berê xwe ber bi xwedê ve dike (biwêj) divê mirov xwedê û heqiyê ji bîr neke. kuro lawo însaf ew qas jî nabe. mirîşk nikulê xwe di avê de dike berê xwe ber bi xwedê ve dike.
mirîşka kesî ji xewê ranekirin tu kes ji xwe nexeyidandin
mirîşka reş e, her roj nexweş e (biwêj) ji bo yên heman tiştî tim ji xwe re dikin hincet û kar tê gotin. nêrgizê êdî em zivêr kirin. mirîşka reş e, her roj nexweş e.
mirîşke çav da qazê, ket hêta xwe şikand (biwêj) heke mirov li gorî hêz û zerengiya xwe tevnegerin, wê rastî encamên xeter bên. ezbenî, divê her kes hêz û hempayê xwe bizanibe. mirişkê çav da qazê, ket hêta xwe şikand.
mirîşkê çav li bettê kir qûn li xwe qetand gotina pêşiyan, ji bo kesa/ê ku bi karekî ji hêza xwe bêtir radibe gava ku hin kesên ku dikarin wî karî bikin dibîne, radibe.
Bide ber: •qûna wî qûna çûkan e û dixwaze hêkê elokan bike.
ji: •mirîşk + çav + bett + qûn + qetandin
mirîşkê hêk kir, heval ji xwe re çêkir (biwêj) her kes bi yên wekî xwe re têkildar e. mmirîskê hêk kir, heval ji xwe re çêkir. xelk wê tawanbar dike, ew jî dest diavêje min û min jî wekî xwe nîşan dide. (qerf)
mirîşken min tune ne, dora mala min zîrç e (biwêj) li cihê sekinî, ez derd û kulên der û cînaran dikişinim. ev çi ye ez dikişinim ya rebî? mirîşken min tune ne, dora mala min zîrç e.
mirîşkeşa (navdêr, mê) cilliq, elok, elelok, eleşîş, bûq, lûq, şamîk, qelemûne, culux, cilix, cêlux, bûqelemû, şamî, eloelo, cilûx
mirîşkfiroş (navdêr, mê) tûtikfiroş.
ji: mirîşk +-firoş
mirîşkfiroşî (navdêr, mê) tûtikfiroşî.
ji: mirîşk +-firoşî
mirîşkvan (navdêr, mê) tûtikvan.
ji: mirîşk +-van
mirîşo (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê/a ku miriyan dişo.
ji wêjeyê: MELA RABE Mela rabe ji xew îro, Heta kengî mirîşo bî, Bi destê dijminê millet, Ne şerme , ko tu kaşo bî? w:Cegerxwîn.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: Kurdî (Soranî): Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:
mirîxane (navdêr, mê) morg, cenazexane, cesedxane, termxane, meyîtxane, moratuaryûm
mirî (f.) deceased, dead
dead
mirîd m. devotee
mirîşk (f.) chicken, hen
f. chicken
f. chicken
mirî rd. merde
mirî rabûn lg. meyît ravastene, merde ravastene
mirîd m/n. talib, murîd, taliv, mirîd n.
mirîkî rd. merdekî, merdane
mirîsk m. zoo. kerge, karge m.
mirîska avî m. zoo. kerga awe m.
mirîska bej m. zoo. kerga birî, kerga çîre, kerga çolî m.
mirîska kurt n. kerga kurte, kerga qirpe m.
mirîska res n. kerga sîyaye, sîyakerge m.
mirîskvan m/n. kergwan, kergcî n.
mirîskvanî m. kergwanîye, kergcîyîye m.
mirîso m/n. merdesutox, meyîtsutox n.
mirîsok m. bot. perperûg n.
mirî sere mirîşka kurk
mirîşk mirîşk, firindeyek kêmfir ya kedî ye
mirîşk курица
mirîşk курица