Encamên lêgerînê
mezin rd 1. büyük (küçük karşıtı) 2. büyük (yetişkin, belli bir yaşa gelmiş) * keça mezin büyük kız 3. koca, büyük, iri * fincana mezin iri fincan 4. kocaman (yaşça büyük olan) 5. büyük (soyut kavramlar için, ortalamayı aşan) * kêfa mezin büyük sevinç 6. büyük (niceliği çok olan) * serweta mezin büyük servet 7. büyük (üstün niteliği olan) * neteweya mezin büyük ulus 8. büyük (önemli) * nûçeya mezin büyük haber 9. koca (büyük, geniş) * çar pênc kes di vê salona mezin de winda bûbûn koca salonda bir avuç insan kaybolmuştu 10. ulu (somut şeyler için çok büyük) * çiyayên mezin ulu dağlar 11. ulu, yüce, ulvî (saygı duyulan büyük) 12. mec dev (çok büyük, çok önemli) * nivîskarekî zehf mezin dev bir yazar 13. yüksek (toplum içinde para, ün vb. bakımından üstünlüğü olan) * sosyeta mezin yüksek sosyete 14. temel, ana * deftera mezin ana defter
mezin avê dirêjînin biçûk pêlî dikin baş nereye giderse, ayak da oraya gider
mezin bûn büyümek.
l/ngh 1. büyümek (yaşı artmak, yaşlanmak) * me bilên dabû hev, gava ku em mezin bibûna em dê bizewiciyana söz vermiştik birbirimize, büyüyünce evlenecektik 2. büyümek, yetişmek (iş görebilecek yaşa gelmek) 3. büyümek (yetişmek) * debir mezin bûne ekinler büyüdü 4. büyümek, irileşmek (eskisinden büyük duruma gelmek) 5. bj irileşmek, büyümek (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 6. büyümek (artmak, güçlenmek, şiddeti artmak) * derdekî min ê ku her diçe mezin dibe, heye gittikçe büyüyen bir derdim var 7. büyümek (genişlemek) * welatê wan her ku diçû mezin dibû ülkeleri gittikçe büyüyordu 8. büyümek (önem ve değer kazanmak) * doza me di nav qada navneteweyî de mezin dibe davamız uluslararası arenada büyüyor 9. kocamanlaşmak 10. palazlaşmak * çi qas mezin bû ew çend nexweşik bû palazlaştıkça çirkinleşti 11. yücelmek 12. yükselmek (aşaması artmak) 13. yükselmek (yüce duruma gelmek) * li ber çavê min bi vê kirina xwe mezin bû benim gözümde bu yaptığıyla yükseldi
mezin çi bikin biçûk jî li wê rêçê diçin baş nereye giderse, ayak da oraya gider
mezin çûne ber tirê daşikan, biçûk rabûne xeber didin (söz) ayağa düşmek (yek)
mezin girtin l/gh ululamak
mezin hesibandin l/gh ululamak
(birini) büyük görmek (veya tutmak)
mezin îblîsin, piçûk ji wan dihebîsin küçükler büyüklere bakarak hareket eder
mezin ketine kewarê, biçûk rabûne hawarê (söz) ayağa düşmek
mezin kirin büyütmek.
l/gh 1. büyütmek 2. büyütmek, yetiştirmek (çocuk büyütmek, bakmak) * bapîra wî ev zarok mezin kiriye bu çocuğu baba annesi büyütmüş * min çar zarok mezin kirin ben dört çoccuk yetiştirdim 3. mec yetiştirmek (çocuk için; gelişip büyümesine özen göstermek) 4. kocamanlaştırmak 5. büyültmek (resim, harita için; daha büyük örneğini yapmak) 6. yüceltmek, ululamak 7. mec büyütmek, abartmak, mübalağa etmek 8. mitleştirmek 9. mec şişirmek (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatmak)
1) büyütmek, yetiştirmek 2) abartmak, kurmak (zihninde büyütmek) (yek)
1) (birine) yedirip içirmek 2) (birini) büyük tutmak (veya görmek) 3) (birini) büyütmek, pehpehlemek
mezin mezin koca koca (büyük, büyük) * hûn mirovên mezin in, çima têkilî bi zarokan dikin? siz koca koca adamlarsınız ne diye çocuklara karışıyorsunuz
mezin û biçûk 1) büyük küçük 2) büyüklü küçüklü, irili ufaklı
mezin û biçûk bi hev re büyüklü küçüklü beraber
mezin û biçûk tev küçüklü büyüklü
mezin û gir koskocaman (yek)
mezin zanîn (birini) büyük bilmek (veya görmek)
mezinahî bnr mezinayî
mezinane h büyükçe, büyüklere yaraşır bir biçimde
mezinatî m 1. büyüklük 2. büyüklük, ululuk 3. mec büyüklük (büyüklere yaraşır bağışlayıcı davranış) * mezinatiyek ji me re kir bize büyüklük yaptı 4. yücelik, ulviyet
mezinatî karê xwedê ye, çi ye tu xwe wisa mezin dihesibînî (biri) fasulye gibi kendini nimetten saymak
mezinatî kirin büyüklük taslamak, tafra yapmak
mezinatî kirin destê xwe dizginleri ele almak
mezinatîya xwe dan nîşan dan büyüklüğünü göstermek
mezinayî m 1. büyüklük 2. büyüklük, ululuk 3. mec büyüklük (büyüklere yaraşır bağışlayıcı davranış) * mezinahiyek ji me re kir bize büyüklük yaptı 4. yücelik, ulviyet
mezinayîya xwe dan nîşan dan büyüklük göstermek
mezinbûn m 1. büyüme (yaşı artma, yaşlanma) 2. büyüme, yetişme (iş görebilecek yaşa gelme) 3. büyüme (yetişme) 4. büyüme, irileşme (eskisinden büyük duruma gelme) 5. bj irileşme, büyüme (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 6. büyüme (artma, güçlenme, şiddeti artma) 7. büyüme (genişleme) 8. büyüme (önem ve değer kazanma) 9. kocamanlaşma 10. palazlaşma 11. yücelme 12. yükselme (aşaması artma) 13. yükselme (yüce duruma gelme)
mezinbûna biplan plânlı büyüme
mezinbûyîn m 1. büyüyüş (yaşı artma, yaşlanma) 2. büyüyüş, yetişme (iş görebilecek yaşa gelme) 3. büyüyüş (yetişme) 4. büyüyüş, irileşiş (eskisinden büyük duruma gelme) 5. bj irileşme, büyüme (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 6. büyüyüş (artma, güçlenme, şiddeti artma) 7. büyüyüş (genişleme) 8. büyüyüş (önem ve değer kazanma) 9. kocamanlaşma 10. palazlaşma 11. yüceliş 12. yükseliş (aşaması artma) 13. yükseliş (yüce duruma gelme)
mezinê mêşan zo/nd ana arı
mezinê mirov bibe qijika belek dinya li mirov dibe çerx û felek bir insanın öncüsü ne ise onun durumuda odur
mezinê serê (yekî) ağız kâhyası * ma tu mezinê serê min î, ez çi bixwazim ez dê wê bibêjim sen ağzımın kâhyası mısın, ben istediğimi söylerim
mezinê wan önde gelenleri
mezinên dewletê ekâbir
mezingirtin m ululama
mezinhesibandin m ululama
mezinî m 1. büyüklük 2. kocamanlık, irilik, cesamet 3. ululuk, ulviyet 4. mec büyüklük (büyüklere yaraşır bağışlayıcı davranış)
mezinîya negatîf negatif büyüklük
mezinîya xwe dan nîşan dan büyüklük göstermek
mezinker m büyülteç, agrandisör
mezinkî h büyüklere yaraşır bir biçimde
mezinkirî 1. büyütülmüş olan 2. abartılı, abartmalı, mübalâğalı
mezinkirin m 1. büyütme 2. büyütme, yetiştirme (çocuk büyütme, bakma) 3. mec yetiştirme (çocuk için; gelişip büyümesine özen gösterme) 4. kocamanlaştırma 5. büyültme (resim, harita için; daha büyük örneğini yapma) 6. yüceltme, ululama 7. mec büyütme, abartma, mübalağa etme 8. mitleştirme 9. mec şişirme (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatma)
mezinokî rd büyümsü
mezinoyî rd büyükçe
mezintayî m 1. büyüklük 2. büyüklük, ululuk, ulviyet, yücelik 3. mec büyüklük (büyüklere yaraşır bağışlayıcı davranış)
mezintî m büyüklük
mezintirîn rd en büyük, muazzam
mezin [I] 1. girs 2. bilind *“astenga mezin, li derê mala mirovî ye” [II] 1. rûspî 2. serok 3. pêşengên gelekî *“bi ya mezinan bike, wan cejnek berî te xwarine”
(rengdêr) (navdêr) gir, girs, zexm, ne biçûk, ne zarrok, giregir, serok, birêveber, giring, watedar, bibandor, ne bêwate.
Herwiha: mazin, mezn-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مه‌زنNêzîk, gir, qelew, zexim.
Bikaranîn: Lêker: mezin bûn, mezin kirin. Navdêr: mezinbûn, mezinkirin, mezingirtin Rengdêr: mezinkirî, mezinbûyîBi zimanê zarrokan, meçoç. Bi soranî: gewre.
ji: Ji Proto-hindûewropî meǵh₂- (mezin, zexim, gir), hevreha مزن (mezen) ya belûçî, mez- ya avestayî, mes- ya pehlewî, sanskrîtî मह (meha: mezin), hîtîtî mêkkis (gelek, pirr), tokarî B make, yûnaniya kevn μέγας (megas: mezin > mega- ya navneteweyî), latînî magnus (zexim), inglîzî much (bixwîne: maç gelek, pirr), swêdî mycket (gelek, pirr), danmarkî meget (gelek, pirr)... Di kurdî de paşgira -in lê hatiye zêdekirin (wek di peyva bizin de jî) lê forma mes-/mez- jî di mestir/meztir û mestirîn/meztirîn de hê maye..
: mezinahî, mezinatî, mezinayî, mezinî
mezin bûn 1. girs bûn 2. bilind bûn 3. gihiştin, stewîn
(lêker)(Binihêre:) mezin
mezin kir bi nanê xwe, kir agir, berda canê xwe (biwêj) carinan qencî ku tên kirin, dibin sedemê xirabiya qencî kiriyan. loma dibêjin, qencî dibin gincî. rebenê baran mezin kir bi nanê xwe, kir agir, berda canê xwe.
mezin kirin (lêker)(Binihêre:) mezin
mezin melisîn, biçûk reqisîn (biwêj) mezin ku dengê xwe nekin, piçûk wê zêdetir bi ser ve bên. mezin melisîn, biçûk reqisîn. tu qet dengê xwe nakî loma wisa dibe. mezin reqisîn, piçûk hewisîn. mezin çi dikin, piçûk jî çav didin wan û ji wan hîn dibin. tu gunehê wan ciwanan nîn e ezbenî, mezin reqisîn, piçûk hewisîn.
mezinahî 1. girsî 2. bilindahî *“aqil ne ji mezinahiyê ye, ne jî ji biçûkahiyê ye”
(navdêr, mê) mezinbûn: Mezinahiya wî çend e? (Ew çend mezin e?).
Herwiha: mezinatî, mezinayî, mezinî, mezinîtî, mezintî, meznahî, meznatî, meznayî, meznî, meznîtî.
ji: mezin + -ahî
mezinahî kirin (lêker)(Binihêre:) mezinahî
mezinahîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mezinahî kirin
mezinahîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mezinahî
mezinahiya xwe nîşan dan (biwêj) zedebûn û merîfeta xwe nîşan dan. bi rastî jî mamoste mehmed elî, bi wê kirina xwe tene mezinahiya xwe nîşan da.
mezinatî kirin (biwêj) stamî kirin, re nîşandan, an jî bi taqiya xwe revebirî kirin. ya ku wî kir ne tu kar bû, lê dîsa meme mezinatî kir û ew bexişand.
mezinbûn (navdêr)(Binihêre:) mezin
mezinbûyî (rengdêr) (Binihêre:) mezin
mezindar (rengdêr) pitirdar.
ji: mezin +-dar
mezindarkî (navdêr, mê) bi mezindarî.
ji: mezindar +-kî
mezingirtin (navdêr, mê) girisandin, mezinhesibandin.
ji: mezin +girtin
mezinker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) xwedîker, têrker, rizqder, raziq, çavdêr, ya/ê mezin dike.
ji: mezin + -ker
mezinkî (navdêr, mê) bi mezinî.
ji: mezin +-kî
mezinkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mezin kirin
mezinkirin (navdêr)(Binihêre:) mezin
mezinkirinkî (navdêr, mê) bi mezinkirinî.
ji: mezinkirin +-kî
mezinşehr (navdêr) serbajar
mezintî mezinahî *“biçûk biçûktî, mezin mezintî”
mezin (adj.) big, large
big, old
big, large, great.
big
(antonym=biçûk) big
(antonym=biçûk) big
mezin bûn to grow (big)
v.i. to grow up.
mezin kirin to enlarge, to magnify, to augment (zêdekirin), to amplifiy (zêdekirin)
v.t. to raise, bring up.
v.t. to raise, bring up.
mezinahî (f.) size
f. greatness. bi mezinbûna ...=as vast as
mezinahî Größe
höheres Dienstalter
Schwere
Stärke
Umfang
Wichtigkeit
mezinbûn entwickeln
wachsen
mezintî Größe
höheres Dienstalter
Schwere
Stärke
Umfang
Wichtigkeit
mezin rd. pîl, berz
mezin girtin lg. . pîl girewtene, pîl hesabnayene
mezin kirin lz. xo pîlkerdene, xo goynayene, xo qurekerdene, xo girskerdene, xo masnayene
lg. . pîl kerdene, berz kerdene
mezinahî m. pîlîye, girsîye, xisnîye, girdîye, pîlênî, girsênî, girdênî m.
mezinatî m. pîlîye, girsîye, xisnîye, girdîye, pîlênî, girsênî, girdênî m.
mezinayî m. pîlîye, girsîye, xisnîye, girdîye, pîlênî, girsênî, girdênî m.
mezinbûn lng. pîlbîyene, berz bîyene, girs bîyene, gird bîyene
m. pîlbîyayis, berzbîyayis, girsbîyayis, girdbîyayis n.
mezinhesibandin lg. . pîl zanitene, pîl hesebnayene, pîl girewtene, pîlvînitene, pîlvînayene, pîlzanayene
mezinker rd. girsker, girdker, pîlker
mezinkirî rd. xisnkerde, girdnaye, mubalaxakerde, pîlkerde, girsnaye, mubalaxin
mezinkirin m. pîlkerdis, berzkerdis n.
m. pîlkerdis, girskerdis, gircikerdis n.
mezintî m. pîlîye, girsîye, xisnîye, girdîye, pîlênî, girsênî, girdênî m.
mezintîr rd. pîlêr
mezintirîn rd. pîlêrên, tewr pîl
rd. bêbav, girsêrên, tewr pîl, muazam, girsûbêbav
mezinzanibûn lg. pîlzanitene, pîlhesebnayene, pîlvînitene, pîl vînayene, pîl zanayene *xwe mezin hesibandin lg. . xo pîl vînitene, xo pîl hesabnayene *xwe
mezin большой