Encamên lêgerînê
melamin lek nd
lek nd
melanet genûs, cinûs, melanet m
mela bnr mele
melaîke nd melâike
melaje m bademcik
melal bnr mal û melal
melamî nd/rd Melâmî
melamîn m melamin
melamîtî m Melâmîlik (her türlü gösteriş ve dünya kaygılarından uzak kalmayı öğütleyen bir sünni tarikatı)
melanet m melânet
melanît mîn/m melânit
melankolî psî/m melankoli
melankolîk psî/rd kara sevdalı
melaq cilveli.
rd dalkavuk, yalaka, yaltak, yaltakçı, yağcı
melaqî m dalkavukluk, yalakalık, yaltakçılık, yaltaklık, yağcılık
melaqî bûn l/ngh yalaka olmak
melaqî kirin l/gh yaltaklanmak
yalakalık yapmak, yaltakçılık etmek, yaltaklık etmek, yağcılık etmek
melaqîbûn m yalaka olma
melaqîkirin m yaltaklanma
melav m vapur
melavî gayret, azim.
m gayret, çaba
melavî kirin l/gh gayret etmek, uğraşmak
melavîkirin mgayret etme, uğraşma
melayî bot/m çok tatlı bir armüt türü
melayket nd 1. melekler 2. m melek (çok iyi biri)
mela 1. mele, îmam 2. alimê diyanetê; seyda *“bi ilmê melayî bike, lê bi emelê meleyî meke”
(navdêr) îmam, rêberê olî, xoce, mamosteya/ê dînê îslamê, seroka/ê dînî ya misilmanan, birêveberê mizgeftekê, pêşîvan, zana ( îbnûteymîye melatirê melayane)(tu jimin melatirî).
Bikaranîn: Caran mele caranjî mela tê nivîsîn û xwendin.ezê pê mînakan deme fêhmê.Mele reşît raste.mela reşît şaşe Melayê gundê me rastemeleyê gundê me şaşe.di hevokêda: mela mala weye? Lebê! Mele reşît mala weye?nexêr mizgeftêye..
Têkildar: seyda, mamoste, feqe, şagirt.
Herwiha: mele.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مەلا.
Bide ber: fela.
ji: hevreha soranî مەلا (mela), kelhurî mila, tirkî molla, farisî ملا (molla), hemû ji erebî مولى (mewla: zêrevan, çavdêr) ji mi- + rehê ولي (w-l-y: çavdêrî kirin, zêrevanî kirin, sereguhî kirin, matî jê kirin, bi rê ve birin) ku herwiha serekaniya peyvên mewla, mewlana, walî, welî, ewliya, wilayet, welat û belkî eyalet, eyal e. Bo guherîna dengên e, o, ew bi hev, bide ber peyvên loma, lewma, lema. Heman peyv ketiye zimanên ewropî jî: inglîzî mullah, fransî mollah, rûsî μулла (mulla)....
: melahî, melatî, melayî, melayane.
ji wêjeyê: MELA RABE Mela rabe ji xew îro, Heta kengî mirîşo bî, Bi destê dijminê milet, Ne şerm e , ko tu kaşo bî? w:Cegerxwîn
şito melayê sexte yê ku dixwaze bi kum û tizbiya xwe xelqê bixapîne; zirmela, sofiyê sextekar
mela kirin (lêker)(Binihêre:) mela
melaje goştikê ku di gewriyê de hêşîn dibe
melakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mela kirin
melakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mela
melamîn (navdêr, mê) lek, jelatîn
melankolî (navdêr, mê) melûlî, melankolîkbûn, xemgînî, derdgiranî, keserkûrî, xem, keserdarî, melûlbûn, keser, derd, xembarî.
Herwiha: mêlankolî.
ji: Bi rêya frensî mélancolie ji yewnanî μελαγχολία.
: melankolîk
melankolîk (navdêr, mê) maxolan.
ji: melankolî +-k
melankolîkbûn (navdêr, mê) melankolî, melûlî, xemgînî, derdgiranî, keserkûrî, xem, keserdarî, melûlbûn
melaq 1. riyakar 2. kesê ku ji hinekan re laloşiyê dike
(rengdêr) durû, riyakar, bêexlaq, dudev, bincam, çîvok, derewîn, kesa/ê ku tiştekî dibêje lê dijberî gotina xwe dike, kesa/ê ku hem dost e û hem jî dijmin e, lêbok.
Bide ber: meraq.
: melaqane, melaqî, melaqîtî, melaqtî
melaqane (rengdêr) bi awayekî melaq.
ji: melaq + -ane
melaqî (navdêr, mê) durûtî, riyakarî, bêexlaqî, derewînî, çîvokî, dudevîtî, bincamî, durûbûn, kiryar û reftarên kesên durû.
Herwiha: melaqîtî, melaqtî.
ji: melaq + -î.
Bikaranîn: Lêker: melaqî bûn, melaqî kirin. Navdêr: melaqîbûn, melaqîkirin Rengdêr: melaqîbûyî, melaqîkirî
melaqî bûn (lêker)(Binihêre:) melaqî
melaqî kirin (lêker)(Binihêre:) melaqî
melaqîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) melaqî
melaqîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) melaqî
melaqîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye melaqî kirin
melaqîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) melaqî
melatî 1. îmamtî 2. alimtiya diyanetê; seydatî
(navdêr, mê) rewşa melabûnê.
ji: mela + -tî
melavî 1. biryardarî 2. xîret 3. hewl
(navdêr, mê) hewl, mihawele, têkoşîn, xebat, xîret, bizav, kizav.
Bikaranîn: Lêker: melavî kirin. Navdêr: melavîkirin
melavî kirin 1. biryardar bûn 2. xîret kirin 3. hewl dan
(lêker)(Binihêre:) melavî
melavîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) melavî
melaxme (navdêr, mê) bêder, bênder, meydan, gorrepan.
ji wêjeyê: Meqamê dengan di nav melaxmeya bêhnên navenda bajêr de domand ta ku azana nimêja nîvro sînor xist navbera her du beşên rojê û meqamê danê dû nîvro dest pê kir.
melaxwer (rengdêr) erzan, bêbiha, bêqîmet.
Herwiha: melaxor, melaxwir, melexor, melexwer, melexwir, melexur.
ji: mela + -xwer (anku tiştên ku mela dixwe yan dikirre, ji ber ku mela ne dewlemend bûn)
melayane (rengdêr) bi awayekî mela.
ji: mela + -ane
melayê me çiqas ji me digire, çiqas ji cihên din berhev dike, lê dîsa jî çavên wî têr nabin (biwêj) melayê nexwendî, digere li nav gundî. ji kesên sextekar ku xelkê dixapînin re tê gotin. dîsa reşo birçî maye, melayê nexwendî, digere li nav gundî
melaz 1. berazên mê (navdêr, mê) çandinî, zîraet, cotkarî.
Bide ber: melez, miraz.
ji wêjeyê: Melazgir: (girê berazan, girê kemînê) bajarê navdarê Kurdistanê, wateya navê wî bajarî girberaz yan jî girê kemînê ye, lewra melaz bi kurdî ji beraza mê re dibêjin, her wisan melaz bi wateya kemînê ye jî. Melazgirtin: kemîngirtin.(Perwîz Cîhanî: Kekê min çawîş e, Kulturname.com, 6/2010) 2. kemîn, rêgirtin (navdêr, mê) kemîn, kemîne, rêgirtin, xwelibervenan.
ji wêjeyê: Melazgir: (girê berazan, girê kemînê) bajarê navdarê Kurdistanê, wateya navê wî bajarî girberaz yan jî girê kemînê ye, lewra melaz bi kurdî ji beraza mê re dibêjin, her wisan melaz bi wateya kemînê ye jî. Melazgirtin: kemîngirtin.(Perwîz Cîhanî: Kekê min çawîş e, Kulturname.com, 6/2010)
melancholia (psî.) hizn, melûlî, melankolî.
mela (m.) headman of village, religious leader, mullah
m. (obl. melê) mulla
melayket (m.) angel
melancholie xem
melancholisch zîz
melanzani balîcan
balîcanê reş
melaike Engel
melaxme Dreschplatz
Tenne
melayike Engel
melayîke Engel
mela n. mele, îmam, male n.
melaîke m. dî n. ferista, meleke, milakete m.
melanet m. melanet, cinûs n.
melankolî m. qeresewda, melankolî m.
melankolîk rd. qeresewdayên, melankolîk
melaq rd. dirî, rîyakar, difek
melaqî m. dirîyîye, rîyakarîye, dirîyênî, rîyakarênî, rîya m.
melasû m. ana. xozrig, asmênê fekî, asmaqê fekî, zimarik, azmînek, azmênê fekî n.
melavî m. qêret, cehd, hewl, xîret, cat, xeyret, qîret, xêret n.
melayim rd. melayim, rînerm, serenerm
melayket m. dî n. ferista, meleke, milakete m.
mela mela, mele, serekên dînî yên misilmanan (hevberî qeşeyên fileyan yan malimên cihûyan)
melamet melamet, motîv
binas, sedem, semed, sebeb, ho
melaq mewîj, mêwîj, tiriyê hişkkirî
melaş mit, kir, bêpêjn, bêdeng, bêdeng û bêliv
melaşû pidû, pidî, alûme, panika devî
melayetî melatî, meletî, karê / pîşeya / jiyana melayan
melayket bn firîşte
melazade melaza, ji binemala melayan, zaroka/ê mela