Encamên lêgerînê
mas hilçinandin, hilkişandin m
mas etmek bnr masetmek
masa 1. mase, mêze 2. beş, liq *narkotik masası beşa narkotîkê m
masa örtüsü rûmase, mêzperde
masa tenisi goga maseyê, tenîsa maseyê sp/nd
goga maseyê, tenîsa maseyê sp/nd
masa topu goga niaseyê sp/nd
goga maseyê sp/nd
masaj niwaz, niwaztin, mistdan, masaj m
niwaz, niwaztin, mistdan, masaj m
masajcı niwêzîner, mistdêr, masor nd/nt
niwêzîner, mistdêr, masor nd/nt
masajcılık niwêzînerî, mistdêrî, masorî m
niwêzînerî, mistdêrî, masorî m
masal 1. çîrvanok, çîrçîrok, xeberoşk, meselok, mesele, xemşok 2. çîrok (berhemên ku tê de pend û şîret hene) 3. xeberoşk, çîrçîrok, çîrok (ji bo gotina tewş) m
masal âlemi derî aqil, dererastî
masal âleminde yaşamak di dinyaya xelayan de bûn
masal anlatmak Qurqurîk xwendin. Çîroka şûjinê gotin. Çîrokên jinebiyan gotin.
masal okumak jê re çîrok gotin
Jê re çîrok gotin. Jê re meselok gotin. Jê re çîrokên ser tenûran gotin. Çîroka şûjinê gotin. Çîrokên jinebiyan gotin. Qurqurîk xwendin.
masalcı 1. xeberoşkbêj, çîrçîrokbêj, çîrokvan 2. çîrçîroknivîs, çîroknivîs (kesê ku çîrokan, çîrçîrokan dinivîse) 3. derewçîn (mec) nd/nt
1. xeberoşkbêj, çîrçîrokbêj, çîrokvan 2. çîrçîroknivîs, çîroknivîs (kesê ku çîrokan, çîrçîrokan dinivîse) 3. derewçîn (mec) nd/nt
masalcılık 1. xeberoşkbêjî, çîrçîrokbêji, çîrokvanî 2. çîrçîroknivîsî, çîroknivîsî m
1. xeberoşkbêjî, çîrçîrokbêjî, çîrokvanî 2. çîrçîroknivîsî, çîroknivîsî m
masalımsı Çîrokane. Çîrokî. Mîna çîrokan. Çîrçîrokî, xeberoşkî rd
çîrçîrokî, xeberoşkî rd
masalsı Çîrokane. Çîrokî.
masarif (piraniya) mesref, lêçûn
(piraniya) mesref, lêçûn
masarika xaşeya ser rodiyan ant
xaşeya ser rodiyan ant
masaüstü sermase (di kompîtûrgeriyê de)
masif masif m
masîf m
masiko masîko kîm/m
masîko kîm/m
masivadan geçmek Dev ji karûbarên dinyayê berdan.
mask mask n
mask n
maskanyin maskanyîn kîm/m
maskanyîn kîm/m
maskara 1. qeşmer, qirdik, pêyarîk, pêşkenî, tone, pêkenî, lihbok, mesqere, misqer nd/rd 2. sûtar, tone, qeşmer (di wateya rezîl de) nd/rd 3. rûyîn, rûpoş, maske (maskeya kamevalan) m 4. rîmel m
maskara etmek 1) rezîl kirin, tone kirin, kirin pêşkenî 2) berbat kirin
maskara olmak bûn pêşkenî, bûn qeşmer, rezîl bûn, tone bûn
Bûn qeşmer. Bûn pêşkenî. Rezîl bûn.
maskaralanmak qeşmerî kirin l/gh
qeşmerî kirin l/gh
maskaralaşma pêşkarîbûn, qeşmerbûn m
pêşkarîbûn, qeşmerbûn m
maskaralaşmak bûn pêşkarî, bûn qeşmer l/ngh
bûn pêşkarî, bûn qeşmer l/ngh
maskaralık 1. qeşmerî, qirdikî, pêşkenîtî, pêkenîtî, lihbokî 2. rezîlî, ruswatî m
1. qeşmerî, qirdikî, pêşkenîtî, pêkenîtî, lihbokî 2. rezîlî, ruswatî m
maskarası olmak bûn pêşkeniyê (yekî)
maskarasını çıkarmak (yek) rezîl û ruswa kirin
maskarat maskarat çermê pozê solê
maskarat, maskarat çermê pozê solê
maskaraya almak qeşmeriyên xwe bi (yekî) kirin
Tinazên xwe pê kirin.
maskaraya çevirmek (yek) kirin qeşmer ji xwe re
maskaraya çevirmek (maskarasını çıkarmak) (Yek) rezîl û riswa kirin. Hilê (yekî) danîn ser milê (wî). Mûyê sor pê ve nehiştin. (Yek) kirin eyarê kûçikan. Eyara (yekî) anîn deh pereyan. Bav ji (yekî) re çêkirin. (Yek) elewat kirin. Xax anîn ser (yekî). (Yekî) kirin qirdikê (qeşmerê) xwe.
maske 1. rûpoş, berû, girtek, rûyîn, maske 2. maske (ji bo xweparastinê) *gaz maskesi maskeya gazê 3. maske (macûn û krema ku li tenê mirov tê dayîn) 4. rûçik (mec) m
maskeleme rûpoşkirin, maskekirin, nixamtin, niximandin m
maskelemek 1. rûpoş kirin, maske kirin, nixamtin, niximandin 2. (rûçikê xwe) veşartin (mec) l/gh
1. rûpoş kirin, maske kirin, nixamtin, niximandin 2. (rûçikê xwe) veşartin (mec) l/gh
maskelenmek hatin rûpoşkirin, hatin maskekirin L/tb
hatin rûpoşkirin, hatin maskekirin l/tb
maskeli 1. rûpoşdar, mastkedar, birûpoş, bimaske 2. rûpoşkirî, maskekirî, rûyînkirî 3. rûçikveşarî (mec) rd
maskeli balo baloya birûpoş, baloya bimaske
maskesi düşmek rûçikê (yekî) xuya bûn
Rûçikê (yekî) xuya bûn.
maskesini atmak rûçikê xwe aşkera kirin, xwe eyan kirin
Rûçikê xwe aşkere kirin. Xwe eyan kirin.
maskesini kaldırmak rûçikê (yekî) aşkera kirin maskeleme rûpoşkirin, maskekirin, nixamtin, niximandin m
Rûçikê (yekî) aşkere kirin.
maskesiz bêrupoş, bêrûyîn, bêmaske rd
bêrûpoş, bêrûyîn, bêmaske rd
maskot 1. kespik 2. maskot (ji bo mirovan) nd/nt
1. kespik 2. maskot (ji bo mirovan) nd/nt
maslahat 1. meslehet, karê girîng, mesele m 2. terik, kîr, xir n
1. meslehet, karê girîng, mesele m 2. terik, kîr, xir n
maslahatgüzar beijewendîparêz, karguzar, meslehetguzar nd/nt
berjewendîparêz, karguzar, meslehetguzar nd/nt
maslahatgüzarlık 1. meslehetguzarî 2. meqamê meslehetguzar m
1. meslehetguzarî 2. meqamê meslehetguzar m
maslak 1. lûleya ku tim av jê tê 2. çaviya avê 3. delava mezin
1. lûleya ku tim av jê tê 2. çaviya avê 3. delava mezin
maslûp daleqandî, dardekirî, îdamkirî (ê ku bi dardekirinê hatiye kuştin) rd
daleqandî, dardekirî, îdamkirî (ê ku bi dardekirinê hatiye kuştin) rd
masmavi şipşîn, hiphêşîn rd
şipşîn, hiphêşîn rd
mason mason rd
mason locası komikên masonan
masonluk 1. masontî (komeleya masonan) 2. masontî m
1. masontî (komeleya masonan) 2. masontî m
masör mistdêr, niwêzîner, masor nd/nt
mistdêr, niwêzîner, masor nd/nt
masraf lêçûn, mesref m
masraf etmek mesref kirin, pere xerc kirin
Mesref kirin. Pere xerc kirin.
masraf görmek mesref kirin, li mesrefan nihêrtin *masraflarını ben görüyorum ez mesrefê wan dikim
masraf kapısı mesref lê zêde bûn, mesrefa (yekî) giran bûn
masraf kapısı açmak mesrefen xwe giran kirin
Mesrefên xwe giran kirin.
masrafa girmek xwe kirin mesrefê, ketin mesrefê
masrafı çekmek mesrefa (...) kişandin
masraflardan kaçınmamak xwe ji mesrefê nedan paş, xwe weşandin
masraflı mesrefdar, bimesref rd
mesrefdar, bimesref rd
masrafsız bêmesref rd
bêmesref rd
masraftan kaçınmamak Xwe ji mesrefê nedan paş. Xwe weşandin.
masruf lêçûyî, mesrefkirî rd
lêçûyî, mesrefkirî rd
massetme hilçinandin, hilkişandin m
hilçinandin, hilkişandin m
massetmek hilçinandin, hilkişandin l/gh
hilçinandin, hilkişandin l/gh
mastar (I) rader, makder, mesder rz/m soneki dawîne rz (II) mastar (alavê sewax û dûtinê) n
mastar (ii) mastar (alavê sewax û dûtinê) n
mastara mistera mat/m
mistera mat/m
master master m
master m
mastı hawşar (çeşîdek kûçikê pê kurt û ku guhê wî dirêj û pêl in) n
hawşar (çeşîdek kûçikê pê kurt û ku guhê wî dirêj û pêl in) n
çiçeği gulepijmîn bot/m
mastı çiçeği gulepijmîn bot/m
mastika 1. mastika (çeşîdekî araqê ye) 2. benîştê benîştekê nd
1. mastîka (çeşîdekî araqê ye) 2. benîştê benîştekê nd
mastor (mastur) pir serxweş (argo) rd
mastor, mastur pir serxweş (argo) rd
mastürbasyon masturbasyon m
masturbasyon m
masturi cihê herî fireh ê keştiyê
cihê herî fireh ê keştiyê
masum 1. êrî, bêrî, bêtawan, bêsûc, bêguneh, mesûm 2. paqij, xwerû, saf, sade 3. bişkurî, hurik, (zarokên biçûk) *dört masumum var çar hurikên min hene rd/nt
masum göstermek êrî bêrî kirin
masumane 1. êriyane, bêriyane, mesûmane 2. paqijane, safiyane h
1. êriyane, bêriyane, mesûmane 2. paqijane, safiyane h
masumiyet êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, mesûmî m
êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, mesûmî m
masumluk êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî, mesûmiyet m
êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî, mesûmiyet m
masun 1. hêvişandî 2. veşartî rd
1. hêvişandî 2. veşartî rd
masuniyet 1. hêvişandîbûn 2. veşartîbûn m
1. hêvişandîbûn 2. veşartîbûn m
masura 1. balanî, gilolik, masûra 2. yekeya pîvana çeman m
1. balanî, gilolik, masûra 2. yekeya pîvana çeman m
mas (i) m mas ayakkabı
mas (ii) m kaşağı
mas (iii) bot/m börülce, Hint bezelyesi
masaj m masaj
masajker nd/nt masajcı
masajkerî m masajcılık
masdar m mıstar (sıvama aleti)
mase masa.
m masa
mase (ii) m mas ayakkabı
masenûs m yazı masası
masera m üzüm sıkma
maseya alkolê içki masası
maseya nivîsînê yazı masası
maseya xemilandinê (an jî mitewzeyê) tuvalet masası
maseya xurikên sar soğuk büfe
masî ast/nd Balık
zo/n balık
masî girtin balık tutmak.
balık tutmak
masî ji serê xwe genî dibe balık baştan kokar
masî tilmûsk kirin balık buğulaması
masîba rd mahlûk
masîdank m akvaryum
masîdar rd balıklı
masîf m masif
masîfiroş nd/nt balıkçı (satan kimse)
masîfiroşî m balıkçılık
masîgir nd/nt1. balıkçı 2. balıkçı (balıkçılara özgü) * qehwexaneya masîgiran balıkçı kahvesi
masîgir (ii) zo/m 1. balıkçıl (Ardea cinerea) 2. iskele kuşu, kara batak, yalı çapkını
masîgirî m balıkçılık
masîgirya beravî kıyı balıkçılığı
masîhespik zo/m deniz atı (Hippocampus hippocamhpus)
masîhûrk zo/m sardalye (Clupea pilchardus)
masîhût zo/n balina
masîjark bot/m balık otu
masîjehr bot/m balık otu
masîjehrik bnr masîjark
masîjûjî zo/n kirpi balığı
masîkartûxk zo/m kalkan balığı
zo/n kalkan balığı (Scophtalmus maximus)
masîko kîm/m masiko
masîle bnr mahsere
masîlok zo/m fok balığı
masîmircan zo/n gümüş balığı (Atherina presbyter)
masîmûsa dilbalığı.
zo/n dil balığı (Solea vulgaris)
masîpan bnr masîpank
masîpank sazan balığı.
zo/m sazan (Cyprinus carpio)
masîperk zo/n kefal (Mugil cephalus)
masîpisîk zo/n yayın balığı (Silurus glanis)
masir m üzüm sıkma
masîsork zo/m kırmızı balık
masîstêrk zo/m deniz yıldızı (Aster)
masîşûr zo/n kılıç balığı (Xiphias gladius)
masîvan nd/nt 1. balıkçı 2. balıkçı (balıkçılara özgü)
masîvanî m balıkçılık
masîwa nd yaratık
masîxane m balıkhane
masîxatûnk zo/m som balığı (Salmo salar)
masîxirk zo/n kirpi balığı
masîxur rd balıkçıl (balıkla beslenen, balık yiyen)
masîxwer rd balıkçıl (balıkla beslenen, balık yiyen)
masiyê beqerî zo/nd ala balık
masiyê bihuştê zo/nd cennet balığı (Macropodus viridiauratus)
masiyê deqsor zo/nd pisi balığı
masîyê deqsor pisibalığı
masiyê hespikî zo/nd deniz atı
masiyê loko zo/n yayın balığı (Silurus glanis)
masîyê nava keviran zo/nd kaya balığı (Gobius gobius)
masiyê piştpan zo/nd çapak (Abramis brama)
masîyê ringan ring balığı
masiyê sêld zo/nd ringa (Clupea harengus)
masiyê şûr zo/nd kılıç balığı
masiyê tal zo/nd gördek
masiyê tilmûskî nd balık buğulaması
masiyê torîk torik balığı.
masiyê zerik zo/nd sarı balık
masiyê zêrîn zo/nd kırmızı balık, havuz balığı
masîzêrîn zo/m kırmızı balık
masîzîv zo/n gümüş balığı (Atherina presbyter)
mask n mask, yüz kalıbı
maskanyîn kîm/m maskanyin
maske m 1. maske 2. maske (korunmak için özel olarak yapılmış, yüze geçirilen şey) * maskeya gazê gaz maskesi 3. maske (yüz ve boyun güzelliği için cilde sürülen krem)
maske kirin l/gh maskelemek
maskedar rd maskeli
maskekirî rd maskeli, maske sürülmüş, maske takılmış
maskekirin m maskeleme
maskeya gazê gaz maskesi
maskeya karnavalê karnaval maskesi
maskot nd/nt maskot, uğurluk
maslûke bnr masûlke
mason nd/nt mason
masonî m masonluk
masontî m masonluk
masor nd/nt masör, masajcı
masorî m masörlük, masajcılık
mast yoğurt.
n yoğurt
mast firoş yoğurtçu.
mast kulan yoğurt yaymak
mast meyandin yoğurt mayalamak
mast pê ve kirin yoğurt yaymak
mast xistin (tiştekî) yoğurtlamak * mast xistin şorbeyê çorbayı yoğurtladılar
mastar n mastar (duvarcı ve sıvacı aleti, mıstar)
mastav m çırpma ayran
mastê kîs nd süzme yoğurt
torba yoğurdu
mastê seyê herimandî dê ji bo seyî be itin pislediği yoğurt yine ite kalır
mastedims n karga beyni
master m master
mastere m numunelik
mastêrik m yoğurt sözgeci
masterk bnr mastêrk (II)
mastêrk (i) bot/m kırmızı ayaklı kara buğday
mastêrk (ii) m yoğurt sözgeci
mastfiroş nd/nt yoğurtçu (satan kimse)
mastfiroşî m yoğurtçuluk
mastî m bir yemek adı
mastik bot/m bir bitki
mastîka nd mastika
mastkar nd/nt yoğurtçu (imal eden)
mastkarî m yoğurtçuluk
mastkirî rd yoğurtlu, yoğurt katılmış olan
mastkîs nd süzme yoğurt
mastlêxistî rd yoğurtlu, yoğurt katılmış olan
masturbasyon m mastürbasyon
mastvan nd/nt yoğurtçu
mastvanî m yoğurtçuluk
mastxane m yoğurthane
masûl fitil.
m fitil
masûl dan l/gh fitillenmek, kabarmak
masûldan m fitillenme, kabarma
masûle m makara
masûlke ant/m kas, adale
masûlkedar rd adaleli, kaslı
masûlkeya dilî ant kalp kası
masûlkeya kişandar ant/nd açan, tensör
masûlkeya repbûnê ant dikleşme dokusu
masûlkeya zotikê anüs sfinkteri
masûlkeyên çav göz kasları
masûlkeyî biy/rd kasıl, adalî
masûlkezan nd/nt kas bilimci
masûlkezanî m kas bilim
masûr (i) m kabartı (vücut için)
masûr (ii) m mekik (dokuma tezgahlarında)
masûr dan l/gh kabarmak (vucüt için) * canê wî masûr daye vücudu kabarmış
masûra m masura
masûrdan m kabarma (vucüt için)
masûrdayî rd kabarık (tendeki kabarma için) * rûyê wê masûrdayî ye suratı kabarık
masûrdayîbûn m kabarıklık
masûse m dirgen
mas alava ku pê hespan tîmar dikin
masaj (navdêr, mê) gemirandin, perixandin, mistdan, livandina kefên destan li ser leşî (bi taybetî piştê) bi armanca nerm- û rehetkirinê.
Bide ber: mesaj.
Bikaranîn: Lêker: masaj kirin. Navdêr: masajkirin Rengdêr: masajkirî.
ji wêjeyê: Heyran bi telaqê jinberdanê me kesek wek van serokên Amerîkî tolaz nedît lo! Mister Bill Clinton îşê Monica Lewinsky xanimê hel kir, ew firkand û hey firkand. Niha jî Serok Bush dest avêt Serokwezîra Alman Angela Merkel xatûnê û li pêş çavê dinya û alemê ew masaj kir û namûsa wê kir beqdûnis.(Lotikxane.com, 7/2006).
ji: Ji frensî massage.
: masajî, masajkar, masajkarî, masajker
masaj kirin (lêker)(Binihêre:) masaj
masajî (navdêr, mê) rewşa masajbûnê.
ji: masaj + -î
masajkarî (navdêr, mê) rewşa masajkarbûnê.
ji: masajkar + -î
masajkirî (rengdêr) (Binihêre:) masaj
masajkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) masaj
masajvan (navdêr) telak, masor, gemirîner, perixîner, firkîner, kesa/ê ku karê wê/wî perixandina anku gemirandina leşê mirovan e, kesa/ê ku xelkê masaj dike.
Herwiha: masajkar, masajker.
ji: masaj + -van.
: masajvanî, masajvanîtî, masajvantî
masajvanî (navdêr, mê) rewşa masajvanbûnê.
ji: masajvan + -î
masayene (Zazaki) (lêker) werimîn
mase textikekî biling e û tiştên malê datînin serê
(kurmancî) (navdêr, mê) mêze, depek hilû ye mirov li ser kursiyan rûdine ber (bi taybetî daku xwarinê bixwe yan li ser binivîse).
Herwiha: masa.
Bide ber: masaj, masî, mask, mast.
ji: ji latinî mensa ku wek mensa ketiye îtalî, wek mesa spanî û wek masa tirkî jî.
masî sewaleke avê ye û cureyên wê pir in *“masî, di behrê de dibe hût”
(navdêr, mê) Birca masî.
ji: M +-asî
(navdêr) hin ajelên avî ne yên ku nikarin li zuhayiyan bijîn.
Herwiha: mahsî, mahsû, masi, masû, maswî, mehsî, mehsû, mesî, mesû, meisî, meisû.
Hevwate: suxtî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ماسی. Cûnên masiyan beqerî birek bizîrî currî dumbek dûşetîk ferx gamasî marmasî masîcuhî masîpank masîşînk masîzerk mêk naqor serceleb sergolik serring simbêlok şilavil tilpehnk xîzik zeîmî Çavkanî: Chyet (di ferhengê de li ber peyva masî.
Bikaranîn: masî biraştin, masî girtin, masî kelaştin, masî qelandin, masî xwê kirinAlavên masîpêgirtinê, şok, torr.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: masî soranî: masî kelhûrî: masî zazakî: mase, masi hewramî: masaw lekî: may, mahî.
ji: Ji Proto-hindûewropî meu-k- (hilû, tehîsok, hilîsok, şemitok) ku herwiha serkaniya peyva mast ya kurdî û moist ya inglîzî ye. Proto-aryayî: mesye- (masî) Avestayî: mesye (masî) Middle Persian: mahîk (masî) Farisî: mahî (masî) Belûçî: mahîg (masî)...Kurmancî: masî (masî) Kurdî (Soranî): masî (masî) Hewramî: masî, masaw (masî) Zazakî: mase (masî), Sanskrîtî: मत्स्य matsye- (masî), Yewnanî: μύκης (mûkês kivark), Latînî: mucus (mukus: kilmûş; gilîz), Îng.: moist (şil, nemdar) Çavkanî: Horn p.216, Lubotsky p.10, MacKenzie P.123 Pokorny: -.
: marmasî, masîgir, masîgirî, masîvan, masîvanî
masî girtin (lêker)(Binihêre:) masî
masîdar (rengdêr) bimasî.
ji: masî +-dar
masîgeh (navdêr, mê) damezrîna masiyan, masîgirtin.
ji: masî +-geh
masîger (navdêr, mê) masîgir.
ji: masî +-ger
masîgerî (navdêr, mê) masîgirî.
ji: masî +-gerî
masîgir masîvan
(navdêr, nêr) kesa/ê masiyan digire.
Herwiha: masîvan.
ji: masî + -gir.
: masîgirî
masîgir tin (lêker) celdekirin, tajankriin, jentkirin.
ji: masîgir +-tin
masîgirî (navdêr, mê) karê masîgiran, girtina masiyan, masîvanî, masî, masîgerî.
Herwiha: masîvanî.
ji: masîgir + -î yan masî + -girî
masîgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) masî
masîk (navdêr) hûremasî, masiyên biçûk.
ji: masî + -k
masîpehnik (navdêr, nêr) hin cûn masiyên pehn in.
Herwiha: masîpanik, masîpan, masîpehn, masîpank, panik, pehnik.
ji wêjeyê: Hesenê Dewrêş Pehnik: Masîyekî perîkê wî soreyî ye. Di nav çem û şeta bi pirrayî dibin kendalan de dijî. Weke navê xwe masîyekî pehn e, ne dirêj lê fireh e. Dişibe masîyên di akwaryûman de..
ji: masî + pehn + -ik. Navê zanistî:
masîvan kesê ku bi torê masiyan digire
(navdêr) kesa/ê masiyan digire.
Herwiha: masîgir.
ji: masî + -van.
: masîvanî
masîvanî (navdêr, mê) karê masîvanan, girtina masiyan, masîgirî, seyd.
Herwiha: masîgirî.
ji: masîvan + -î yan masî + -vanî
masîxane (navdêr, mê) hala mesiyan.
ji: masî +-xane
masiyên bisimbêl (navdêr, nêr) masiyekî binzikê wî pehn û mohreyî ye, di lêva wî yî jor de wek simbêlên pisîkan çend tayên dirêj hene, li gor masîyên dinî di çeman de kêmdasî ye.
Herwiha: bisimbêl bisimêl masiyên bisimêl.
ji wêjeyê: Hesenê Dewrêş Bisimbêl: Bi tirkî jê re yayin baligi tê gotin, masîyekî bin zikê wî pehn û mohreyî ye, di lêva wî yî jor de wek simbêlên pisîkan çend tayên dirêj hene, li gor masîyên dinî di çema de kêm dasî ye.. Navê zanistî: Ictalurus punctatus (binemala Siluriformes)
masîzerk (navdêr, nêr) zere, hin cûn masiyên bi taybetî zer in.
Herwiha: masîzer masîzerik.
ji wêjeyê: Zere, li gor masîyê dinî di çema de gellekî mezin dibin, ser pişta wan hebekî reş e, bi kevz û kurmikên di nav kevzê de xwe xwedî dikin, hebekî zexel e, pirr nayên şewkan, ji ku tiştan bixwin carna dadikevin delavan, lê di golên kur de dijîn, goştê wan pirr bi dasî nin..
ji: masî + zer + -k
maskara (navdêr, mê) kil, rîmel, rengê reş yê jin li bijangên çavên xwe didin (daku bijang tarîtir yan bihêztir yan stûrtir bibin).
Bikaranîn: Lêker: maskara dan, maskara kirin. Navdêr: maskaradan, maskarakirin Rengdêr: maskaradayî, maskarakirî.
: maskarader, maskaraker, maskarayî
maskara dan (lêker)(Binihêre:) maskara
maskara kirin (lêker)(Binihêre:) maskara
maskaradan (navdêr)(Binihêre:) maskara
maskaraker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê maskara dike.
ji: maskara + -ker
maskarakirî (rengdêr) (Binihêre:) maskara
maskarakirin (navdêr)(Binihêre:) maskara
maskarayî (navdêr, mê) rewşa maskarabûnê.
ji: maskara + -yî
maskot (navdêr) kespik, tişta/ê ku mirov li gel xwe hildigire û bawer dike ku pê şansê mirovî baş dibe, mirovê ku cilên komekê li xwe kirine û piştevaniya wê dike.
Herwiha: cerebe.
ji wêjeyê: Piştî ku min bersiva B. Rênas xwend, ez dikarim bi awayekî pir vekirî bêjim ku di mesela PKKê (kadro, sempatîzan, alîgir, dost, serok, şehîd, gerîla, û hwd.) de rûhîyeta B. Rênas û ew tîmên dewletê yên taybet ku serê gerîlayan jêdikin û lîngên xwe didin ser serê jêkirî û wêneyan dikisînîn, laşên gerîlayan digurin, di her firsetê de hewl didin ku tecawizî jinên kurd bikin, guh û pozên gerîlayan jêdikin û ji xwe re dikin maskot, li gundan operesyonê dikin û gû bi kurdan didin xwarin û hwd, hwd, hwd tune. Rûhîyet heman rûhîyet e. Ev rûhîyet dikare her tiştê xirab bike û bi talûke ye.(Haydar Diljen, Netkurd.com, 2/2008).
ji: Ji erebî, têkildarî cerribandin, tecrûbe
maskulîn (navdêr, mê) maço, mêrane, nêrane
masmedya (navdêr, mê) çapemenî, medya, hemû navgînên ragihandinê (rojname, radyo, televizyon, internet û hwd).
Herwiha: masmediya, masmîdiya, masmîdya.
ji wêjeyê: Çiqas ku sala 2007’an ber bi dawiyê ve diçe, navê Kerkûkê jî bêtir di masmediya cîhan û Kurdistanê de tê bîhistin.(Kakşar Oremar: Kurd û Kerkûk, Azadiyawelat.com, 5/2007).
ji: Ji inglîzî mass media ji mass + media (medyaya girseyî).
: masmedyayî
masmedyayî (navdêr, mê) rewşa masmedyabûnê.
ji: masmedya + -yî
masnayene (Zazaki) (lêker) werimandin
masnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin werimandin
mason (navdêr) farmason, framason, endamê rêkxistina Masoniyê.
ji wêjeyê: Oscar Fingal OFlahertie Wills Wilde (1854–1900) şanonivîs, romannivîs, helbestvan û masonekî îrlendî bû. Ew bêkes û jibîrkirî mir lê niha yek ji mezintirîn û navdartirîn nivîskarên sedsala 19-ê tê hesibandin..
ji: Ji inglîzî mason.
: masonane, masonî, masonîtî, masontî
masonane (rengdêr) bi awayekî mason.
ji: mason + -ane
masonî (navdêr, mê) rewşa masonbûnê.
ji: mason + -î
masor (navdêr) telak, masajvan, gemirîner, perixîner, firkîner, kesa/ê ku karê wê/wî perixandina anku gemirandina leşê mirovan e, kesa/ê ku xelkê masaj dike.
ji: Ji frensî masseur.
: masorî, masorîtî, masortî
masorî (navdêr, mê) rewşa masorbûnê, mistdêrî.
ji: masor + -î
massachusetts (navdêr, mê)Gotin, Mesiçusits, elayetek e li bakur-rojhilata DYAyêEyaletên DYAyê DYA.
: massachusettsî, massachusettsîtî
mast şîrê kelandî yê havênkirî *“dewê ceribandî, ji mastê neceribandî çêtir e”
(navdêr, nêr) şîrê ku bi hêvênî meyandî û tîrkirî.
Hevwate: yogurt.
Bide ber: dew, firû, nîvişk, sertûk, şîr, tûk, Şojî, penêr, sûrik, Çolik, zêç. Cûnên mastan, mastê şirîn, mastê tirş.
ji: Ji Proto-hindûewropî meu-k- (hilû, tehîsok, hilîsok, şemitok) ku herwiha serkaniya peyva mast ya kurdî û moist ya inglîzî ye. Proto-aryayî: mad2(, meyîn) Middle Persian: ms(meyînn; hişk bûn) Pûnjabî: ms(meyîn--, hişk bûn) Farisî: māsīdan (meyîn--), māst (mast) Belûçî: mast (mast), erdestanî: maske (rûn) ... ir Kurmancî: meyîn (meyîn), mast (mast) Kurmancî: mast (mast) Zazakî: mast (mast) Sanskrîtî: mástu(sertûk, qeymax) Çavkanî: Cheung p.253, Horn p.214 Pokorny: -.
Bikaranîn: Rengdêr: mastkirî
mastav (navdêr, mê) dew, avemast, çeqilmast, vexwarina ku ji têkilkirina mastî û avê hatiye çêkirin.
ji: mast + av.
: mastavî
mastavî (navdêr, mê) rewşa mastavbûnê.
ji: mastav + -î
master (navdêr, mê)Wae, kesa/ê ku pileya masteriyê wergirtiye, masterî, pileya zankoyê ya ku ji bakeloryayê bilindtir lê ji doktorayê nizmtir e.
ji wêjeyê: Piştî ku Ibrahîm Seydo li Zanîngeha Sorbonê (Parîs) mastera li ser wêje û şaristaniya fransî amade kir. Wî li Zanîngeha Rouenê xebata xwe ya doktorayê dikir.(Amude.de, 12/2006).
ji: Ji latînî
masterî (navdêr, mê) pileya zankoyê ya ku ji bakeloryayê bilindtir lê ji doktorayê nizmtir e.
Herwiha: masterîtî, mastertî.
ji: master + -î
mastêrik kovik
mastêrk (navdêr, mê) kov, kovik, amana mirov şileyan tê re dike amanek devteng.
Herwiha: masterik, masterk, mastêrik
masterpiece . Înglîzî: nawaze, nayab, qetlaz, şakar. Ingilîzî: Bilêvkirin, mastê(r)pîs Wate, şakar, şaheser
masterplan (navdêr, mê) plana giştî û hemûgir ya karekî.
Herwiha: niqsan.
ji wêjeyê: Wezîrê Avadankirin û Niştecihkirinê yê Hikûmeta Herêma Kurdistanê Kameran Ehmed ragihand ku karê masterplana rêyên herêma Kurdistanê bi dawî hatiye..
ji: ji inglizî master plan yan masterplan.
: masterplandaner masterplan danîn masterplandanîn masterplandarêj masterplan dariştin masterplandariştin masterplanî
masterplanî (navdêr, mê) rewşa masterplanbûnê.
ji: masterplan + -î
mastfiroş (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê karê firotina mastî dike
mastfiroşî (rengdêr) mastfirotin
mastkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mast kirin
masturbasyon (navdêr, mê) destperkî, îstîmna, onanîzm, repkirina kîrê xwe yan xurrandina quzê xwe, otuzbîr, destperk.
ji wêjeyê: Mamosteyê min alîkarîya min bike. Ez jineka 29 sal î û zewicî me. Min roja berê li malê bi serê xwe masturbasyon kir. Paşê min dît ku gustîlka min ne di pêçîka min de ye, êvarê jî sanco dest pê kir. Mêrê min dixwazê û ez jê direvim, ez ê niha çi bikim?.
ji: Bi rêya frensî masturbation ji latînî masturbārī belkî ji manus (dest) + turbāre (têk vedan) anku bi destan têk vedan
masûl pilte
masûlke edaleyên lêş; bazû; kezî
(navdêr, nêr) parxone, zevlek, ezalet, adale, parçeyên leşî yên ku mirov û ajel xwe yan tiştan pê dilivînin, parxûne, bazû
masûlkedar (rengdêr) lemlatedar.
ji: masûlke +-dar
masûlkeyî (navdêr, mê) lemlateyî.
ji: masûlke +-yî
masûm (rengdêr) pizêz, bêguneh, bêtawan, bêsûc, xalîxeres, dilpak, dilsaf, sade.
Herwiha: mesûm, mahsûm, mehsûm.
ji wêjeyê: Xuya ye, piştî ku ciwanekî bi navê Yeqîn H. li gorî hîsên xwe yên masum û zanîna xwe çend gotin li ser Dost Çiyayî nivîsîne, ew jî rabûye bi sivikî di nav 10 deqîqeyan de çend gotin rêz kirine û dane weşandin. Ji xwe re mijara nivîsa hefteyê peyda kiriye!.
ji: Ji erebî
masûmane (rengdêr) êriyane, bêriyane.
ji: masûm +-ane
masûmî (navdêr, mê) sadetî, paqijtî, êrîtî, bêrîtî, bêtawanîtî, bêgunehî, bêtawanî, mesûmiyet.
ji: masûm +-î
masûmiyet (navdêr, mê) êrîtî, bêrîtî, bêtawanî, bêgunehî, mesûmî.
ji: masûm +-iyet
masûnbûn (navdêr, mê) mesûniyet, îmûnîte, hêvişandin, parastin, desttêwernedan, sitirandin, masûnîtî, mehfûzî
masûr darikê ku tayekî lê dizîn û ji firêta tevnê re derbas dikin
(navdêr) amûrek tevnê ye
masûrdayî (rengdêr) lûrdayî.
ji: masûr +dayî
masûrdayîbûn (rengdêr) lûrdayîbûn.
ji: masûr +dayî +bûn
masculine nêr
masked warbler çivîka şeytanok ya bimaske(zool.) Sylvia rupelli.
massacre qetlîam. komkujî. qetlîamê kirin. komkujî kirin.
master binyad
master key mifteya ku hemû kilîdên ji heman cinsî vedike.
masterpiece perûk
mastership Rêveberîtî. Rêveberî. Hostetî, hostayî.
masturbate destperî kirin, muşte kirin, li xwe xweş anîn, îstîmna kirin
mase (j.) table
table
f. (obl masê) table
masî fish
(m.) fish
fish
fish
masî girtin to fish; (bi nemeşrûyî a) to poach
masîgir fisherman, fisher
masîgirî fishang; fisher
masîvan (n.) fisherman
mast yoghurt
yoghurt
m. yogurt
yoghurt
yoghurt
masern sorik
maske rûpûş
maskulin nêr
nêrîn
massaker qelaçî
qirbûn
qelaço
massakrieren qir kirin
masse sîpan
massenhaft gele
gelek
massieren misdan
mizdan
masî girtin angeln
masîyê keran Kaulquappe
mast Dickmilch
Joghurt [m./n.]
mastav Joghurtgetränk
masûlke Muskel
masûm ohne Sünde
unschuldig
mastêrek pêçalok(laflafok); convolvulus
mas m. qesawî, qesabu, qisawî, qasaxon n.
rd. afernaye, mexlûq, xuliq, xaliq, benî, afarnaye
m. bot. mircor, mas, mircuer, lovik n.
masaj m. masaj, rovilênayis, mistdayis n.
masaj bûn lng. masaj bîyene
masaj kirin lg. . masaj kerdene, rovilênayene
masandin lg. wernayene (asin, dar...)
m. wernayis (asin, dar...) n.
mase m. masa, mase m.
m. kontak n.
m. isk. tetik, linga çeke n.
m. masa, arkolike, mase m.
maseker m/n. masavirastox, masacî n.
masel n. dafika maseyan m.
maselah b. masellah
maselan m. meltem, bejva, vayê bejî n.
masêne m. sorba bezelya, sorbepolka m.
masêngeh m. kuzîna, soba kulînde m.
masere m. tip. êlancuxe, sureke, enclure, mormorike, êlancuxa kere, alancuxe, alancuk m.
masespî n. bot. mircoro sipê, sipêmircor n.
masî m. ast. mase, bircê maseyî n.
n. zoo. mase, mose n.
masî girtin lg. . mase girewtene
masîba rd. afernaye, mexlûq, xutiq, xaliq, benî, afarnaye
masîbihûst n. maseyê cenetî n.
masîçakûç n. zoo. kepûgzonp, kepûgçakuç, maseçakuç n.
masîdar rd. maseyin
masîgir m. zoo. mîlçika çe m., masewere m.
m/n. masewan, masegirewtox n.
masîgirî m. masewanîye, masewanênî m.
masîhespik n. zoo. deryastorik, astorê deryayî, astorikê deryayî n.
masîjehr n. zoo. masejar n.
masîjûjî n. zoo. serejuje, jujemase n.
masik m. bot. mircor, mas, mircuer, lovik n.
masîkartûxk n. zoo. kesmase n.
masîlke m. destik n.
masîlûlû n. zoo. lulmase n.
masîmircan n. zoo. sêmsêmik, sêmmase n.
masîmûsa n. zoo. zurnepan, panmase n.
masîn lng. . werîyene (asin, dar...)
m. werîyayis (asin, dar...) n.
masîpank n. zoo. serekol, kefal n.
m. zoo. panpanik, sazan n.
masîperk n. zoo. serekol, kefal n.
masîpisîk n. zoo. serepising, pismase n.
masîpisik n. zoo. faran n.
masiq rd. masuq, zerîcikewte, masiq
masîstêrk n. zoo. deryastare, masestare n.
masîsûr n. zoo. seresur, seresimsêr, simsêrmase, surmase n.
masîvan m/n. masewan, rnasecî n.
masîwa rd. afernaye, mexlûq, xuliq, xaliq, benî, afarnaye
masîwûrk n. zoo. sardalye, sardela n.
masîxane m. hala maseyan m., masexane n.
masîxatûnk n. zoo. sommase n.
masîxirk n. zoo. serejuje, jujemase n.
masîxor n. masewer, masîwer n.
masîxur n. masewer n.
masîyayî rd. werîyaye
masîyê loko n. zoo. faran n.
masîyê pistpan n. zoo. pankmase, maseyo ponik n.
masîyê sêld n. zoo. rînga n.
masîyê zerik n. zoo. çeqermase, maseyo çeqer n.
masîzîv n. zoo. sêmsêmik, sêmmase n.
masîzurne n. zoo. kepûgderzî n.
maske m. maske, rîpûs n.
maskedar rd. rîpûsin, maskeyin
maskekirin lg. rîpûs kerdene, maske kerdene, nimitene
m. rîpûskerdis, maskekerdis, nimitis n.
maskeya karnavalê m. rîpûsê karnavalî, maskeyê karnavalî n.
maskeyagazê m. maskeyê gazî, rîpûsê gazî n.
maskot m. maskot, yomik n.
mason rd. mason
masontî m. masonîye, masonênî m.
masor n. mistdayox, masor, vilênayox, masajwan, masajcî n.
masot m. zoo. masut n.
mast n. mast, most n.
mast kulan lg. . mast sanitene, mast kilkerdene, mast pirokerdene, do sanitene
mast meyandin lg. . mast amênkerdene, mast amênnayene
mast pêve kirin lg. . mast pirokerdene
mastar n. mastar n.
mastav m. çilqemaste, çelqemaste m.
mastbir m. tip. meske m.
mastêkîs n. çilmast, mastê kamosî n.
master m. master n.
mastêrik m. kovik, mastêr n.
masterk m. kovik, mastêr n.
mastêrk m. bot. genimo koksur, koksur n.
mastfiros m/n. mastrotox n.
mastfirosî m. mastrotoxîye, mastrotoxênî m.
mastîka m. mastîka, vilincreqî, reqîya benistine m.
mastkirî rd. mastkerde
mastvan m/n. mastcî, mastwan n.
mastvanî m. mastcîyîye, mastwanîye, mastcîyênî, mastwanênî m.
mastxane m. mastxane n.
masûl m. fitil, fitrîle, fetîl n.
masûle m. koc, darik, meqere, koj n.
masûlke m. ana. masûlke, edale, batane n.
masûlkedar rd. masûlkeyin, bataneyin
masûlkeyên çav n. masûlkeyê çimî n.
masûrdayî rd. masaye, nepixîyaye, weperçefiyaye, pendusaye, wepindofîyaye, wefirîyaye, zepikîyaye, vakerde
m. meqûq, masûre, masre, mastuare, mosre n.
masûre m. meqûq, masûre, masre, mastuare, mosre n.
masûse m. dirgane m.
masa masa
mase mose balık
maseşimşêr kılıçbalığı
maseşimşêr (n kılıçbalığı
masewere balıkçıl kuşu
mastêrek sarmaşık-; convolvulus
masa masa (m)
masa muşambası muşemeyê masa (n)
masa örtüsü rîpêşê masa (n), îzara masa (m), çala masa (m)
masa saati saeta masa (m)
saeta masa (m)
masal sanike (m), estaneke (m)
masalcı (masal anlatan) sanikker, -e
masalsal sanikkî, estanekkî
masaüstü serekran (n) (TE)
mastar mesder (n)
masan werimîn, perçivîn, pifîn, avisîn, pif bûn, bn awsan
masandin werimandin, perçivandin, pifandin, avisandin, pif kirin, bn awsandin
mase bn mêz
masî masî, masû, me'sî, lawirek avî ye
masîgir masîgir, kesa/ê yan lawirên masiyan digirin
masîgire masîgirk, navê firindeyekî ye
mast mast, şîrê germkirî û hêvênkirî û meyandî
mastaw dew, mast û av û xwê (û cemed / bûz) têkilkirî / tevlihevkirî
masûle bilolk, gulolk, masûr, deziyên li hev alandî
bn fîke
masulke, masûlke zeblek, masûlke, zevlek