Encamên lêgerînê
mal 1. mal (hemû mal û mulkên di bin mulkiyeta yekî de ne) n 2. dewar nd/nt 3. mal kaler, kûtal (malê bazirganiyê) n 4. pîs xerab (mec) nd/nt 5. mal n, esrar m (argo)
mal bildirimi danezana mal û mülk, daxuyakirina mal û mulk
mal birliği yekbûna mal û mulkê jin û mêr
mal bulmuş mağribı gibi wekî dinyaneditiyan
mal canın yongasıdır mal goştê can e
mal canlısı malhebîn
mal düşkünü malperest
mal edinmek mal kirin, ji xwe re mal û hal kirin
mal etmek 1) lê bûn mal. li serê bûn, li serî rûniştin *arsayı beş milyara mal ettim erse li ser min bi pênc milyarı bû mal 2) jê re bûn mal (tiştek ji xwe re mal hesibandin) 3) bi ser (yekî) de dehf dan, bi ser (yekî) de gêr kirin, xistin stuyê (yekî) *bu olayı bana mal ediyorlar vê bûyerê bi ser min de dehf didin
mal kaldırmak jê hatin (berhilanina ji zeviyê) *bu sene tarladan fazla mal kaldırmadık isal ji zeviyê zêde tiştek ji me re jê nehat
mal kapatmak bert (tiştekî) kirin
mal meydanda mal li rastê ye
mal müdürlüğü gerînendetiya darayî, miduriya darayî nd
mal müdürü bnr mal müdürü
gerînendeyê darayî nd/nt
mal mülk mal û milk
mal mülk sahibi xweyî mal û milkan
mal olmak 1) bûn male (yekî) 2) sert xwe li sert danin *avcılık hayatına mal oldu tert xwe lı ser nêçîrvaniyê danî
mal sahib xwedî mal, xweyê mal û milk
mal varlığı malhebûn m
malhebûn m
mala male, malinc, melik, kevçik, malî, kefik m
malaga 1. (ji navê bajarê Îspanyayê Malagayê) şeraba Malagayê 2. tiriyê mezrome nd
malak sak, gedek zo/m
malakit malakît mîn/m
malaklamak sak anîn l/gh
malalama malekirin, malinckirin m
malalamak male kirin, malinc kirin l/gh
malama malexme (ka û teneyê tevî hev) m
malarya lerzeta, ta, malarya bj/m
malatya Meletî (Bajareke kurdistana bakur)
malayani tewş, tewşik, eletewş, beredayî * malayani sözler gotinên tewşik rd
malaz 1. şilek (erda şilek) 2. kirang, xozan (erda kirang) nd
malazgirt Milazgir (Navçeyeke girêdayî Mûşê)
malca bi mal, ji aliyê malê dinyayê ve * malca zengin bi malê xwe zengîn e h
malesef Binêre: "Maalesef"
malezyalı Malezyayî nd/rd
malgama malgama kîm/m
malı taşı kevirê ku di şûna lenger de di qeyikan de tê bikaranîn
malihulya 1. bnr kara sevda 2. bedgumanî, wasewas m
malikâne xanûman, malîkxane, wargeh m
malikî 1. Malikî (yek ji çar mezhebê ku wekî ehlê sunet tê pejirandin) nd 2. Malikî (kesê ji vî mezhebî) nd/rd
maliyeci darayîvan, maliyevan nd/nt
maliyecilik darayîvanî, maliyevanî mt
malkar bnr Balkar
malkarca bnr Balkarca
malkıran çor (nexweşîneke ku dewar pê diçin) m
malkoç serdarê nijdevanan (di heyna Osmaniyan de) n
mallanmak maldar bûn l/ngh
malt malt (haveynê bîrayê) m
malta eriği 1. alûceya Maltayê, încasa Maltayê (Eriobotrya japonica) bot/nd 2. alûceya Maltayê, încasa Maltayê (ji bo mêweya vê darê) nd
malta taşı, malta kevirê Maltayê nd
maltız Maltayî (gelê Maltayê) nd
xaçirgan (çeşîdekî manqeleyê ye) m
maltız keçisi cisnekî bizina Maltayê ye ku pir şîr dide
malûlen bi şehtî, bi seqetî, bi nexweşî h
malûliyet şehtî, seqetî, nexweşî, kêmlebatî m
malûllük şehtî, seqetî m
malum 1. diyar, xuya, numa rd 2. melûm h 3. lebatî rz/m
malum değil ne diyar e, ne kifş e
malum olmak ji re eyan bûn
malum ya! melûmî we ye!
malumat 1. agahî, hay, haydarî, zanîş, pezanî, hay ûbay, hacûbac, melûmat 2. agahî, zanîş
malumat almak agahî girtin. agahî stendin
malumat edinmek agahî bi dest xistin
malumat sahibi agah, xwey agahî
malumat vermek agahî dan, melûmat dan
malumatfuruş agahîfiroş (kesê ku aqilmendiyan dike) nd/nt
agahîfiroş (kesê ku aqilmendiyan dike) nd/nt
malumatfuruşluk agahîfıroşî m
agahîfiroşî m
malumatlı agahdar, haydar rd
malûmatlı agahdar, haydar rd
malumatsız beagah, bihay, bimelûmat rd
malûmatsız bêagah, bêhay, bêmelûmat rd
malumu ilâm etmek rabûn îlan kirin
malzeme kerese, kelûmel. malzeme m
kerese, kelûmel, malzeme m
mal 1.mal, meta. 2.mesken.
n 1. mal, davar 2. mal (hafifseme duygusu ile insanlar için söylenilir)
n 1. mal (bir kimsenin veya tüzel kişinin mülkiyeti altında bulunan taşınır veya taşınmaz varlıkların bütünü) 2. mal, meta (alınıp satılabilen her türlü ticaret eşyası) 3. varlık, servet 4. mal (esrar)
m 1. ev (yanlız bir ailenin oturabileceği biçimde yapılmış yapı) 2. ev (bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı konut) 3. ev (evin iç düzeni, eşyası) * mala wê pir paqij e evi çok temiz 4. aile, sülale * ez ji vê malê me ben bu ailedenim 5. hane, ev * gundekî bîst xane yermi evli bir köy 6. ev (soy, nesil) 7. yurt 8. kapı (tavla oyununda) 9. kapı (ev gezmesi için gidilen yer) * tu îro li çend malan geriyayî? bu gün yine kaç kapı dolaştın?
mal (vii) m süpürme
mal ava kirin l/bw teşekkür etmek
mal bi mal gerîn ev ev dolaşmak (veya gezmek), kapı kapı dolaşmak (veya gezmek)
mal birin l/gh taşınmak
mal dan hev mal yapmak
mal darî mal sahipliği, zenginlik.
mal diçe ser mal aza sormuşlar “Nereye?” “Çoğun yanına” demiş
mal goştê can e mal canın yongasıdır
mal jê re bi qurban be can kurban
mal jê re danîn cehiz yollamak
mal ji roja teng re ye ak akçe kara gün içindir
mal kirin mal edinmek
mal li rastê ye mal meydanda
mal mal b tavukları eve çağırma ünlemi
mal mal tîne para parayı çeker
mal qirêja destan e para elinin kiridir
mal têr e kevanî şêr e evin bireyleri tok oldu mu, evin hanımı aslan kesilir
mal û bermal ev ve ev etrafı
mal û bermal paqij kirin û gêzî kirin silip süpürmek
mal û hal 1) varı yoğu 2) ev bark
1) ev bark 2) varı yoğu
mal û hal kirin gelecek hazırlamak
gelecek hazırlamak
mal û halê (wî) li piştê ye evi sırtında
mal û halê (yekî) varı yoğu
varı yoğu
mal û halê (yekî) ev bû varı yoğu buydu
varı yoğu buydu
mal û malat mal davar
mal û melal 1) mal mülk 2) dert, sıkıntı
mal û menal (an jî mewal) varı yoğu, mal mülk
mal û mewdan varı yoğu, mal mülk
mal û milk mal mülk
mal û milk dan hev mal mülk edinmek
mal û milk û ewlad derdên ser derdan in dağda bağın var, yüreğinde dağın var
mal û milkê bav û kalan baba bucağı
mal û qonaxa pêcemidiyan gelen geçenin uğrak yeri
mal xwe li mal digire aza sormuşlar “Nereye?” “Çoğun yanına” demiş
mala (wê) zikê wê û bejna wê ye sandıktaki sırtında, ambardaki karnında (di)
mala (wî) li milê (wî) ye evi sırtında
mala (yekî) çortan bûn ocağı batmak
mala (yekî) çûn mîratê ocağı sönmek
mala (yekî) di zikê (yekî) de bûn varını yoğunu boğazı için harcamak
mala (yekî) dîzika devgirtî bûn (birinin) kazanı kapalı kaynamak
mala (yekî) dîzika devgirtî ye herkesin tenceresi kapalı kaynar
mala (yekî) kambax kirin (birinin) ocağına darı ekmek (veya incir dikmek)
mala (yekî) xera bûn 1) ocağı batmak 2) yüreği yanmak (felakete uğramak)
mala (yekî) xera kirin (birinin) ocağına darı ekmek (veya incir dikmek)
mala apan amcagiller
mala bavê baba evi
mala bavê (yekî) çûn mîratê ocağı sönmek
mala bêserî herkesin başına buyruk olduğu ev
mala bêserî wek pezê bêşivan e başsız ev çobansız sürüye benzer
mala bûyê düğün evi
mala dawetê 1) düğün evi 2) kadınlar hamamı (herkesin birden konuşmasıyla çok görültü edilen yerler için söylenir)
mala dawetê nizane, vartan vartana (wî) ye hariçten gazel okumak veya atmak (bir konuyu bilmeden üzerine düşünce ve görüş belirtmek)
mala derî vekirî (birinin) kapısı açık, konuksever
mala deyndaran tune borçluların evi olmaz
mala gel nd halkevi
mala hazir serili, dayalı döşeli ev
mala heft serî (an jî malxwe) tencere tava herkeste bir hava (herkesin kendi bildiği gibi davranarak ortada düşünce birliğinin olmadığını anlatır)
mala hezar malxweyî 1) tencere tava herkeste bir hava 2) horozu çok olan köyde sabah geç olur
mala kalan nd dedegiller
mala kêfa xweyê (yekî ) keyfine diyecek yok
mala li barkirinê k arman çorman ev
mala li ser malê weka simnika navmalê dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz
mala me bi qurbana vî devê te ağzını öpeyim (veya seveyim)
mala me xebera me biz bizeyiz (doğruyu söyliyelim)
mala mêran kaniya zêran cömert ve yiğit olanın evi hep şendir
mala mêvan û girêdanan misafirperver ev
mala mezin nd 1. büyük ev 2. argo kırmızı fener, kerhane
mala min bi xulama te be evim sana kurban olsun
mala min çavê min e, çavê min li ser milê min e tek başına olmak
mala mitriban bi seknê xera dibe yolcu yoluna gerek
mala pêcemidiyan gelen geçenin uğrak yeri
mala pîrê gora pîrê evli evine köylü köyüne
mala sebeban xera bibe sebep olan sebepsiz kalsın
mala sersiyan êvar bi xwe hesiyan tembel ve geç iş yapanlar için söylenir
mala te ava teşekürler
mala te ava be 1) teşekürler 2) himmetin var olsun
mala te ne ava be ocağın batsın
mala virekan xera bûye kesî bawer nekiriye yalancının evi yanmış, kimse inanmamış
mala wan xera kirin ev bozmak (karı kocanın ayrılmasına sebep olmak)
mala xalan n dayıgiller
mala xelkê nabe mala mirov elin evi insanın evi olamaz
mala xelkê xera kirin ev (bark) yıkmak
mala xidê kimsenin kimseyi takmadığı ev
mala xwe cihê kirin 1) ev açmak (ayrı bir eve taşınmak) 2) ev açmak (evlenmek)
mala xwe qetandin ev açmak (ayrı bir eve taşınmak)
mala xwe vala kirin göçetmek, evini taşımak
mala xwe xera kirin yuvasını yıkmak, ev bozmak (aile düzenini yok etmek, karı koca ayrılmak)
mala xwedê 1) Allahın evi (cami) 2) hac
mala xwedê ava be Allahıma bin şükürler olsun
mala xweyê vê virê! yalanın bu kadarı da!
mala zarokan darmadağın ev
mala zêran xera dibe mala mêran xera nabe yiğit olana bir şey olmaz, anlamında bir deyim
malakît mîn/m malakit, bakır taşı
malan (i) m süpürme, süpürüş
malan (ii) m sıvama
malandî (i) rd 1. süpürülmüş olan 2. silinmiş olan
malandî (ii) rd sıvalı (sıvalanmış olan)
malandin (i) m 1. süpürme 2. silme (bir şeyin ıslaklığını giderme) 3. silme (üzerine bir bez sürerek tozlarını, kirlerini alma)
l/gh 1. süpürmek 2. silmek (bir şeyin ıslaklığını gidermek) 3. silmek (üzerine bir bez sürerek tozlarını, kirlerini almak)
malandin (ii) m sıvama (sıva ile kaplama)
l/gh sıvamak (sıva ile kaplamak)
malapan n amcagiller
malaq bnr melaq
malarya bj/m malarya, sıtma
malaştek m silecek (motorlu taşıtlardaki gibi)
malaşteka solan çamurluk (ayakkabıların çamurunu kazmak için yapıların girişindeki silecek)
malaştî rd 1. silik 2. silinmiş olan 3. süpürülmüş olan
malaştin m gh 1. silme, siliş (bir şeyin ıslaklığını giderme) 2. silme (üzerine bir bez sürerek tozlarını, kirlerini alma) 3. silme (kazıyarak veya sürterek yok etme) 4. süpürme, süpürüş 5. temizleme, süpürme
l/gh 1. silmek (bir şeyin ıslaklığını gidermek) * xwêdana li eniya xwe malaşt alnındaki teri sildi 2. silmek (üzerine bir bez sürerek tozlarını, kirlerini almak) * cam malaştin cam silmek 3. silmek (kazıyarak veya sürterek yok etmek) 4. süpürmek 5. temizlemek, süpürmek
malat nd/nt veteriner
malat (i) bnr mal û malat
malatî m veterinerlik
malava nd 1. teşekür, teşekkürler 2. b evi yıkılmıyacısı 3. b yahu (rica yoluyla söylenir)
malavatî m teşekkür etme
malavawo b 1. evi yıkılmıyacısı 3. b yahu (rica yoluyla söylenir)
malavayî m teşekkür
malavayî dan l/gh teşekür etmek
teşekkür etmek
malavayî jê kirin vedalaşmak
malavayî lê kirin (birine) teşekkür etmek
malavayî li dinyayê kirin dünyadan ölüp göçmek
malavayî li jiyanê kirin hayata gözlerini yummak (veya kapamak)
malavayîdan m teşekür etme
malaxme m namlı, malama (samanından ayrılmamış arpa, buğday yığını)
malbat aile, familya.
m 1. aile 2. aile, famile, sülale (aynı soydan gelen kimseler zinciri) 3. aile (birlikte oturan hısım ve yakınların tümü) 4. aile (aynı gaye üzerinde anlaşan ve birlikte çalışan kimselerin bütünü) * malbata perwerdehiya neteweyî milli eğitim ailesi 5. aile (temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğu) * malbata ziman dil ailesi
malbata xuyanî köklü aile
malbata ziman dil ailesi
malbatî m 1. geniş aile 2. rd ailesel, ailevî
malbatperest nd/nt aileci
malbatperestî m ailecilik
malbêçî ant/m oğulduruk, döl yatağı
malbelav rd savurgan
malbelavî m savurganlık
malbelavî kirin savurganlık yapmak
malbend m 1. merkez, kurum 2. ev (herhangi bir yerde toplumsal, kültürel, ekonomik yönlerden tanıtma görevini üstlenen kuruluş) * malbenda mamosteyan öğretmen ev
malbiçûk ant/m döl yatağı
malbirin m taşınma
malcanî m kısrak rahimi
malçira m çıralık, çira yeri
malçirkî rd perişan, per perişan
malçirkî bûn l/ngh perişan olmak
malçirkîbûn m perişan olma
maldar rd 1. varlıklı, variyetli (yüklü, paralı) 2. mal mülk sahibi
maldar bûn l/ngh mallanmak
maldarbûn m mallanma
maldarî m 1. varlıklılık, servet 2. maliye 3. ev ekonomisi
maldoxîn m uçkurluk
male mala.
m mala
malê (tiştekî) -e yapısı * demançeyeke malê Qirikqaleyê Kırıkkale yapısı bir tabanca
malê amê orta malı
malê axê diçe canê xulam diêşe ağanın malı gidiyor uşağı hayıflanıyor
malê axê diçe, canê gavan dihere ağanın malı gidiyor uşağı hayıflanıyor
malê bêqîmet değersiz mal, sıra malı
malê de tune arvan e, navê jinikê gulnîgar e ayağında donu yok, fesleğen ister (veya takar) başına
malê derve (îthal) ithal malı
malê dinê 1) dünya malı (mal, mülk, para pul gibi şeyler) 2) madiyat
malê dinê eybveşêr e dünya malı insanın kusurlarını örtüyor
malê dinê li dinê dimîne dünya malı dünyada kalır
malê dinyayê dünya malı (veya nimeti)
malê dinyayê qirêja destan e para dediğin nedir ki, elin kiridir
malê diziyê çalıntı mal
malê firotanê satılık mal
malê giştî hiq kamu malı
malê guhêzbar menkul, taşınabilir menkuller
malê hayê kaparoz
malê hêvişandî xurê zaliman e yemiyenin malını yerler
malê horhora xurê çixsor e çoban aldı bağa gitti, kurt aldı dağa gitti
malê îşportayê işporta malı
malê kafiran 1) gâvur malı 2) gâvur icadı
malê kelepîr elden düşme
malê kelepîr qefaltin kelepire konmak (veya yakalamak)
malê kêmeyar işporta malı
malê ketî iskarta mal, marda
male kirin l/gh malalamak
malê metreyê kumaş, mensucat, manifatura
malê min ömrümün varı
malê ne baş mezat malı
malê neguhêzbar gayri menkul, taşınmaz mal
malê nehêja (an jî bêqîmet) sıra malı
malê nîvçêkirî bz ara mal
malê perdeyan perdelik kumaş
malê xizmetbûyî elden düşme
malê xwe ji mista (an jî destê) xwe derxistin malını elinden çıkarmak
malê xwe serf kirin malnı sarfetmek
malê xwedê zekat (fitre, zekat vb. için)
malê zêde ji roja teng re ye fazla mal göz çıkarmaz
maledû m bir tür vergi (baca tütme vergisi)
malekêş sıvacı.
malekirin m malalama
malêle m ağaçtan kaldıraç
malên guhêzbar hiq taşınır mallar
malên xwedê fitre, zekat gibi şeyler
malesexl ant/m döl yatağı, oğulduruk (dişi hayvanlar için)
malêşkar nd/nt silici
malet n mal, davar
maletî m hayvancılık (davarcılık, küçük baş hayvancılık)
malevan n davarcı, davar sahibi
malevanî m davarcılık
malexme m malama (samanla karışık tahıl)
malêz bulamaç.
malêz (i) m yal (köpek yemeği)
malêz (ii) m 1. bulamaç 2. salyamsı sıvı
malêz (iii) rd cıvık
malêzokî (i) rd cıvıkça
malêzokî (ii) rd salyamsı
malezya m Malezya
malezyayî nd/rd Malezyalı
malfeda rd malnı, mülkünü feda eden kimse
malfiroş nd/nt mal satıcısı
malfişek m 1. fişeklik 2. fişeklik gözü
malgama kîm/m malgama
malgerok rd sürtük (vaktini gezerek geçiren, evinde oturmayan, ev ev gezen kadın)
malgerokî m sürtüklük
malgîsin n karasabannın bir parçası
malgişkî kirin kamulaştırmak.
malgolik m inek rahimi
malgule m fişeklik gözü
malhazirî m 1. evde hazır olarak bulunan yiyecek 2. kahvaltılık türü yiyecek
malhebîn (i) ndntd evcimen
malhebîn (ii) ndntd 1. mal canlısı 2. maddeci (para, mal vb. ne çok önem veren kimse)
malhebînî (i) m evcimenlik
malhebînî (ii) m maddecilik
malhebînî bûn l/ngh maddîleşmek (maddeye önem verir duruma gelmek)
malhebînîbûn m maddîleşme (maddeye önem verir duruma gelme)
malhebûn m mal varlığı, servet
malhebûnî m mal varlığı
malhidimî rd evi yıkılmış
malhidimîtî m evi yıkılmışlık
malî (i) rd 1. malî (mal ve para ile ilgili) 2. malî (maliyeye ilişkin, maliye ile ilgili)
malî (ii) m mala
malî (iii) n tapan, sürgü (tarlaya atılan tohumu örtmek için gezdirilen ağaçtan geniş araç)
malî (iv) nd 1. aile, ev halkı, aile halkı, horanta (aile bireylerin tümü) 2. m aile (kocaya göre eşi)
malî (v) rd evcil hayvan
malî (vi) rd haneli, hanelik * gundê heştê malî seksen hanelik köy
malî kirin (i) l/gh süpürmek
malî kirin (ii) l/gh tapanlamak
malik 1.tenya. 2.tek ev, evcik, göze. 3.biy. hücre 4.beyit, mısra, şiirde kıta.
m 1. ev, evcik 2. aile 3. göz, hane, bölüm (bir bütünü oluşturan bölümlerden her biri) * di texteyê damayê de şêst û çar malik hene dama tahtasında altmış dört göz (veya hane) vardır 4. hücre (tutukluların veya hükümlülerin yalnız olarak kapatıldıkları küçük oda) 5. wj/n beyit (iki dizeden oluşmuş şiir parçası) 6. görme gözesi * malika şanê hingiv görme gözesi 7.m tarh (çiçek veya bitki ekmeye ayrılmış yer)
malik (i) zo/m 1. sivri kuyruk 2. solucan
malik (ii) bot 1. kapsül 2. badiç
malik ava 1) evi yıkılmıyacısı 2) teşekür
malik lê xera kirin (birini) mahvetmek, perişan etmek
malik li hev xera kirin (birbirini) mahvetmek, perişan etmek
malik tijekirî evinli
malik û halik 1) varı yoğu 2) mec gücü * malik û halikê te ev e senin gücün bu işte
malika dawîn wj/nd makta
malika dehan mat/nd onlar hanesi
malika destpêkî wj/nd matla (divan edebiyatında kaside veya gazelin ilk beyti)
malika genim nd kavuz
malika mêweyê nd meyve yaprağı
malika tene nd badıç
malikên dil ant/nd karıncık
malikî nd 1. Malikî (İslamiyette sünnet ehli denilen dört mezhepten biri) 2. Malikî (bu mezhepten olan kimse)
malîkirin (i) m süpürme
malîkirin (ii) l/gh tapanlama
malikşewitî rd 1. evi yanmış olan 2. b evi yıkılası
malîkxane m malikâne
malîn l/ngh 1. silinmek 2. süpürülmek 3. süpürülmek, temizlemek
malinc m mala
malinc kirin l/gh malalamak
malinckirin m malalama
maliq rd muğlak
maliş m süpürge
malîş m süpürge
malişandin m silme
l/gh silmek
malişîn m silinme
l/ngh silinmek
malişîner nd/nt silici
malîşkar n 1. süpürücü 2. çöpçü
malîşkarî m 1. süpürücülük 2. çöpçülük
malişt m süpürge
maliştandin m süpürme
l/gh süpürmek
maliştî rd süpürülmüş olan
maliştin m süpürme
l/gh süpürmek
malîtî h evcek
malîvan m 1. ev kadını 2. rd aileye mensup olan kişi
malix m sık boğaz etme, baskı yapma
malix bûn l/ngh sık boğaz olmak
malix kirin l/gh sık boğaz etmek
malixbûn m sık boğaz olma
malixkirin m sık boğaz etme
maliye m maliye
maliyet m maliyet
maliyevan nd/nt maliyeci
maliyevanî m maliyecilik
malkambax rd 1. virane 2. yıkıcı
malkambaxî m 1. viranelik 2. yıkıcılık
malkavil rd 1. virane 2. yıkıcı
malkêz m süpürge
malkir rd 1. ev yapan, becerikli 2. mal mülk edinen kimse
mallipişt rd 1. sorumsuz 2. gezgin 3. yoksul
mallivînk m yüklük, yatak yükü
malmezin rd 1. asilzade, hanedan 2. ileri gelen aile
malmîrat rd 1. ocağı körelmiş kişi veya aile 2. b be yahu
malmîrat kirin l/gh ocağını söndürmek
malmirov n dünür
malmişt m süprüntü
malname fatura.
malneket b yahu (rica yoluyla söylenir)
malneviritiyo b yahu (rica yoluyla söylenir)
malnexerab b yahu (rica yoluyla söylenir)
malnihêr m bir tür altıpatlar silah
malnîş rd emekli
malnîş bûn l/ngh emekli olmak
malnîşbûn m emekli olma
malnîşî m emeklilik, tekaütlük
malnişîn nd/rd emekli
malnişîn bûn l/ngh emekli olmak
malnişînbûn m emekliye ayrılma
malnişînî m 1. emeklilik, tekaütlük 2. rd emekli
malnişînî bûn l/ngh emekli olmak, emekliye ayrılmak
malnişînî kirin l/gh emekliye ayırmak (çıkarmak veya çıkartmak)
malnivînk m yüklük, yataklık
maloban nd/nt ev sahibi (evine konuk çağıran kimse)
malofî rd 1. evcil 2. evcimen 3. evde beslenilen hayvan
malofî bûn l/ngh evcilleşmek, ehlileşmek
malofî kirin l/gh evcilleştirmek, ehlileştirmek
malofîbûn m evcilleşme, ehlileşme
malofîkirin m evcilleştirme, ehlileştirme
malok m evcik
maloq (i) m mertek
maloq (ii) m titreme
malovan nd/nt ev sahibi (evine konuk çağıran kimse)
malovanî m ev sahipliği
malparêz rd tutumlu
malparêzî m tutumluluk
malper m site, vep sayfası
malperest rd mal düşkünü, haris
malperestî m mal düşkünlüğü, harislik
malperşikên rd kırıcı, hacker (internette siteleri çökerten kimse)
malperşikênî m kırıcılık, hackerlik
malşewitî rd evi yanmış kimse
malşêx nd şeyh ailesi
malşêxî nd şeyh ailesinde olunma
malsexl bnr malesexl
malşimar m uçkurluk
malt m malt (bira mayası)
malta Malta.
maltayî nd Maltız, Maltalı
maltenûrk m dışarda kurulmuş tandır yeri
maltik m önlük, üniforma, okul forması
maltin m süpürme
l/gh süpürmek
malûlk zo/n solucan
malûmat m malumat
malûmatdar rd malümatlı
malûmatdar bûn malumatlı olmak
malvînk bnr malnivînk
malwêran rd 1. evi virane olmuş olan 2. perişan
malwêran bûn l/ngh perişan olmak
malwêran kirin l/gh perişan etmek
malwêranbûn m perişan olma
malwêranî m 1. yıkım, felaket 2. perişanlık
malwêrankirin m perişan etme
malwinda rd malını kaybetmiş kimse
malxalan nd dayıgiller
malxê malê evin reisi
malxelîtk m fişeklik gözü
malxerab rd 1. evi yıkılmış, yıkıma uğramış kimse 2. afet (güzelliği ile insanı şaşkına çeviren, aklını başından alan kadın) 3.m beşibirlik (ziynet eşyası) 4.m bir silâh adı 5.b evi yıkılası
malxerab bûn l/ngh yıkıma uğramak, perişan olmak
malxerab kirin l/gh yıkıma uğratmak, perişan etmek
malxerabbûn m yıkıma uğrama, perişan olma
malxerabê destan savurgan kimse
malxerabî m yıkım, felaket
malxerabkirin m yıkıma uğratma, perişan etme
malxezûran n kayın pedergiller
malxirav bnr malxerab
malxo aile reisi.
malxopan rd 1. evi virane olmuş olan 2. perişan
malxopanî m 1. yıkım, felaket 2. perişanlık
malxu bnr malxwe
malxur nd/nt 1. mirasyedi 2. hazır yiyici 3. savurgan, müsrif, evi batıran yeyici kimse
malxurî m 1. mirasyedilik 2. hazır yiyicilik 3. savurganlık, müsriflik
malxwe nd/nt1. aile reisi 2.n koca
malxwe jin e, mal li bin e evin reisi kadın oldu mu vay evin haline
malxwer nd/nt 1. mirasyedi 2. hazır yiyici 3. savurgan, müsrif
malxwerî m 1. mirasyedilik 2. hazır yiyicilik 3. savurganlık, müsriflik
malxweyê malê aile reisi
malxwo rd kendibaşına, başıboş sorumsuz genç
malzaro bnr malzarok
malzarok ant/m döl yatağı, oğulduruk, aminios, rahim
malzeme nd malzeme, gereç
mal [I] 1. holik 2. xanî 3. xanûman *“dil meke jina bi mêr, diçe malê û dike ji bîr” [II] 1. serwet 2. milkiyet 3. sermiyanî 4. rastmal *“dibêje: ‘koro bide malê min!’ ew jî dibêje: ‘neyê mala min!’ ” [III] 1. di malperekî de rûpela sereke 2. rûpela aîdî bikarhênerekî
(navdêr, mê) xaniyê ku malbatek tê ve dijî, avahiyê ku aîleyek tê ve dijî: Mala wî sê kîlometre ji vir dûr e. (Cihê ew lê dijî sê km ji vir dûr e.), malbat, ayle, kesên di eynî xanî ve dijîn, binemal, hemî kesên mirov û xizmên hev(navdêr, nêr) maliyet, saman, sermiyan, heyîn, dewlet, dewlemendî, zengînî, serwet, tiştên ku mirov xwedana/ê wan e.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مال.
Bide ber: al, bal, çal, dal, kal, lal, nal, pal, sal, şal, tal, xal, zalBinere.
Herwiha: maç, mad, mak, mam, maş, mat.
ji: Bi maneya xanî ihtimalen hevreha soranî ماڵ (mał), kurdiya başûrî mał, pehlewî man, farisî (xanû)man, avestayî nmane- ji ??? (dąm) e û hevreha sanskrîtî दम (dáma), rûsî дом, lîtwanî namas, yûnaniya kevn δόμος, latînî domus, ermenî տուն (tun)... hemû ji Proto-hindûewropî dṓm. Bo guherîna n > l bide ber limêj < nimêj û livîn < nivîn. Di peyva xanûman de forma kevnar man hatiye parastin. Belkî hevreha peyva -dav di peyva bindav de. Bi maneya maliyet, eşya ji erebî mal. Bi maneya xanî jî mimkin e ku ji erebî be..
Bikaranîn: Lêker: mal kirin. Navdêr: malkirin Rengdêr: malkirî.
: bêmal, bêmalî, bimal, bimalî, maldar, maldarî, malî, malperist, malperistî
mal a min e, lê hêla fîraxan ne ya min e (biwêj) binbarî nepejirandin. di helwest û soza xwe de durist nebûn. mal a min e, lê hêlafira- xan ne ya min e. ew ê rûreş tim ji ber kar direve, (qerf)
mal birçî ye, kebanî li ber çi ye! (biwêj) bepirsyariya debara malê zêdetir di destê kebaniyê de ye. huner esas a jinan e, loma gotine: mal birçî ye, kebanî li ber çi ye?!
mal birçî ye, kebanî qereçî ye (biwêj) rewşa malê ya aborî ku ne xweş be, kebanî jî pê rûreş dibe û ev yek zêdetir wek kêmasiya kebaniyê tê dîtin. mal birçî ye, kebanî qereçî ye. rewşa malê bi rastî jî, gelekî girêdayî merîfeta kebaniyê ye.
mal birin (lêker)(Binihêre:) mal
mal bû bi dû, dew ma li sêpiyan (biwêj) mal û malxwe ku zêde dibin, rewşa malê xera dibe. hilberîn bi xwediyekî baştir dibe. mal bû bi dû, dew ma li sêpiyan.
mal çûne zozanan, xwelî li serê qûnpehnan (biwêj) jiyana zozanan ji bo mirovên qelew û teral re pir zor e. mal çûne zozanan, xwelî li serê qûnpehnan. zozanvanî zor e, zêdetir jî ji yen qelew re. (argo)
mal di tûr de û serî di hûr de bêwarê ku xem û tatêla wî têrbûna zikê wî ye
mal girtin (lêker) pawan kirin.
ji: mal + girtin
mal ji zik re, zik ji gur re (biwêj) israfa zehf zêde ya tenê ji bo xwarinê jî, mala mirovan xera dike. ma li cihê sekînt gotine, mal ji zik re, zik ji gur re?!
mal kirin (lêker)(Binihêre:) mal
mal li mîratan geriyaye xwedî miriye û xelqê jî mîrateya wî xwariye
mal li ser pişta dîk e, dîk di bin de fîkefik e (biwêj) pir xizan bûn. maşelah, çi xwedî mal e, çi xwedî mal e. (!) mal li ser pişta dîk e, dîk di bin de fîkefik e. (qerf)
mal mala te ye, lê ber bi firaqan ve neçe (biwêj) ji bo niyeta neyînî û helwesta berevajî tê gotin. armanca xwe bi zelalî ji min re bibêje; mat mala te ye, lê ber bi firaqan ve neçe, çi ye?
mal têr e, kebanî şer e (biwêj) xwediyê malê ku dewlemend be, kebaniya malê jî serbilind û geş e. helbet kewo wê xwe li ortê li ba bike. mal têr e, kebanî şêr e.
mal û mevdan, nebû qutik û fistan (biwêj) mal û mille bi kêrî tiştekî nehatin. ew qasî cedand û ew qas ked da, lê mal û mevdan, nebû qutik ci fistan.
mal xizan e, kebanî nezan e (biwêj) ku di mal de alavên pêxwarinê tune bin, ev yek ji bo kebaniyê jî dibe sedema neyîniyan. mal xizan e, kebanî nezan e. heke hebûya û min dê jî zêde zêde çêbikira, ji bo min wer nedigotin.
mal- pêşgir, mal: malmezin, malxirab, malkembax, malwêran. Esperanto: pêşgir, pê dijbera rengdêran ji wan tê çêkirin: longa (dirêj) > mallonga (kurt, kin, qut), sana (sax, saxlem) > malsana (nesax, nexweş, êşewî), simila (eynî, heman) > malsimila (cuda, ferq, cihê têvel). Înglîzî: pêşgir bed, xerab, xerabe ne.
: malabsorption maldevelopment
mala (yekî) barê dîkekî bûn (biwêj) pir xizan û feqîr bûn. mala min, ha mala min dibêje, lê mata wê jî barê dîkekî ye.
mala (yekî) bê sitûn man (biwêj) bê mêr û bê serwêr man. bi mirina cindî re mala wî bê sitûn ma.
mala (yekî) bi serî de tep bûn (biwêj) li rastî bela û tofanê hatin. mala wî bi serî de tep bibe, ew jê xelas nebe. (nifir)
mala (yekî) ji mişkan rûreş bûn (biwêj) pir feqîr û xizan bûn. li der veforsê diavêje, lê mata wî jî ji mişkan rûreş e.
mala (yekî) ketin (biwêj) mal xera bûn. mala wî nekeve ka ew mirovekî çawa çikûs bû?
mala (yekî) li ber tofanê çûn (biwêj) ketin rewşeke pir xeter. qet qala wî rebenê qijik meke, mala wî ji rûyê wan ewledên xerab li ber tofanê çû.
mala (yekî) li ser piştê bûn (biwêj) her dem amade bûn, pir feqîr bûn, tiştek di malê de tune bûn. ji kemal re çi, jixwe mala wî li ser piştê ye. ka çi di malê de heye? mala wî li ser piştê ye.
mala (yekî) tûrtewas bûn (biwêj) hêlîna yekî belav bûn. wî ew kuşt, lê mala wî jî tûrtewas bû.
mala (yekî) xana xwedê bûn (biwêj) dewlemend bûn. tu dibêji mala wî xana xwedê ye, mirov hez nake jê biqete.
mala apo ber kelê, apo ketiye telê (biwêj) ji bo rewşa xeter tê gotin. weleh nûçe ji bo wî qet tistên xweş nabêjin. mala apo ber kelê, apo ketiye telê. (qerf)
mala bavê bûkê çavan e, qelendê bûkê giran e (biwêj) yên xizan ji ber ku xwe kêm dibînin, hê zêdetir xwe li naziyê datîtlin û pirsgirêkan dertînin. bi rastî nun ew qas jê hêvî nedikir. loma gotine: mala bave bûkê çavan e, qelendê bûkê giran e.
mala bavê tûrê xwê ye, destê min tê de ye (biwêj) malbata dê û bavan, tim ji ewledên xwe re dibin alikar. mala bavê tûrê xwê ye, destê min tê de ye. heke mala bavê min nebûya, gelo min dê çawa bikir a?
mala bekê, dido dan bi yekê, ew jî ne wekî xelkê (biwêj) hesabê xwe nezanîn. ziyan kirin. kesê ku hesabê xwe nizanibe, zor e. mala bekê, dido dan bi yekê, ew jî ne wekî xelkê.
mala bekir e, yek ji yekê segtir e (biwêj) hemû jî ji hev û du xerabtir in. ma ez bi kîjanê dest pê bikim? mala bekir e, yek ji yekê segtir e.
mala biran, mala guran (biwêj) malbatên birayan jî ji hev û din dexesiyan dikin. bi gelemperî jinbir dexesiyê dikin navbera birayan. mala biran, mala guran.
mala bûkê def û zirne, mala zavê hay jê tune (biwêj) malbava keçikan pirsgirêka zewacê zêdetir girîng digirin. mala bûkê def û zirne, mala zavê hay jê tune. ew xwe bi xwe dixapînin.
mala dîn û dêwan bûn (biwêj) ji bo malbatên bêsazûman, bêserî û bêberî tê bikaranîn. kuro mala wan mala dîn û dêwan e, kes hay ji kesî nîn e lo.
mala eliyê xişo, ba dibe, baran dişo, serî qûç e, binî pûç e (biwêj) ji bo malbatên bêhesab û nezan tê gotin. mala eliyê xişo, ba dibe, baran dişo, serî qûç e, binî puç e. hema em jî ketine rewşa mala eliyê xişo.
mala felekê şewitîn (biwêj) ji bo rewşa ku wekî xuyangê nîn e û di bin de tiştên balkêştir hene tê bikaranîn. mala felekê bişewite, ma tu mêrê vê rewşi bûyî?
mala gur e, ne av e, ne bilxur e (biwêj) pir xizan bûn, nezan û bêsîstem û bi xwe mal û milkê xwe xelas kirin. maşelah, mala gur e, ne av e, ne bilxur e.
mala li nav gund bûn (biwêj) ji bo mala ku her kes bi kar tîne û çûn û hatin zêde lê dibe tê gotin. erebeya ronîdar bûye mala li nav gunil, hema hewcedariya kê pê hebe, ji xwe re dibe.
mala mamê şekir e, derve ji hundir çêtir e (biwêj) ji bo kesên feqîr tê bikaranîn. maşelah çi mal e, çi mal e. mala mame şekir e, derve ji hundir çêtir e.
mala me çoyê me ye, çoyê me li ser milê me ye (biwêj) jixwe mal û milkê me nîn e, em ê ji çi bitirsin, em in û zompeyê me ye, em xizan in, ji bo wê jî seyar in. bila linge xwe zehf zêde dirêj mekin. mala me çoyê me ye, çoyê me li ser milê me ye. em dikarin zehf zû xwe bigihînin wan, mala me çoyê me ye, çoyê me li ser milê me ye.
mala me ya li nav riyan, kor û kut li me reviyan, xizmetkar ji me reviyan (biwêj) ji bo rewşa neyînî tê gotin. heyran qet li halê me nepirse. mala me ya li nav riyan, kor û kut li me erviyan, xizmetkar ji me reviyan.
mala mêran, kaniya zêran (biwêj) mirovên merd û durist tim serketî ne. mirovên xayîn ji kîsên xwe dixwin. lê mala mêran, kaniya zêran.
mala min a rûtikî, serê min ê tûtikî (biwêj) ne mal û milk e, ne jî bedewî ye. aqilê min jî ji min nabire. mala min a rûtikî, serê min ê tûtikî.
mala min ji min re, xemên dinê ji kê re! (biwêj) ez ku li mala xwe rehet bim û halxweş bim, tiştên ji wê pê de, ne xem in. kî çi dibêje bila bibêje. mala min ji min re, xemên dinê ji kê re?
mala min tewla hespê te ye (biwêj) ji bo rûmetdayînê tê gotin. te eyb kir, gotinên wisa neke, mala min tewla hespê te ye.
mala pîrê, gora pîrê (biwêj) mirov di mala xwe de rehet e. mal şeniya mirov a heya mirinê ye. loma gotine, mala pîrê, gora pîrê.
mala pirjin, xera bû ji bin (biwêj) di malekê de ku hêwî hebin, ew mal wê wêrtaz bibe. mala pirjin, xera bû ji bin. cindo bi vê jina nû di du mehan de liolik li golikê kir.
mala pirmezin, xera bû ji bin (biwêj) di malekê de ku gelek serwêr û mezin hebin, xêra wê malê nîn e. bi wî awayî ew nikarin bidomînin. rast gotine: mam pirmezin, xera bû ji bin.
mala şeref bi xwe hindik bûn, ew jî hin koro, hin şilo, hin seqet bûn (biwêj) yên heyî jî xerab in. ew qas jî nabe loi mala şeref bi xwe hindik bûn, ew jî hin koro, hin şilo, hin seqet bûn.
mala şeyten li kû ye zanebûn (biwêj) pir kone û zana bûn. hay lo lo! ne wan tenê dizane, ew dizane mala şeyten jî li ku ye.
mala te ava (biwêj) spas, memnûn, teşekur, şikir, Xwedê ji te razî beé, Xwedê xêra te binivîseé, Xwedê te bihêle, sihetxweş, destxweş, peyvek şirîn kesek ji ber qenciya kesek din dibêje.
Herwiha: mala te ava be, malîava.
Dijwate: mala te xirab, mala te kavil, mala te wêran.
Bide ber: malkembax, malmîrat, malxirab, malwêran.
ji wêjeyê: Spas û Mala te ava Şivan Perwer! Rehma Rebbil-Alemîn li te be û dengê te yê zêrîn her li dinê be! Sedema vê karesata ku bi ser min de hat, peydakirina kaseta te û ev kilama jorîn bû. Mala te ava, ji ber tu bûyî sedem ku ez bi ser xwe ve hatim. Min qalikên xwe yên gemar bi saya serê te şikandibûn. Êdî min ji ziman, cil û berg û sola piyê dayîka xwa Fatîmeyê şerm ne dikir. Ji wê rojê ta îro min deng û awaza te ya zêrîn ji guhên xwe, kaset û sêlik (CD) ên te jî ji çentezenda xwe kêm nekirin. Soz ezê kêm jî nekim.
mala te ava, kurê te zava! (biwêj) xwedê ji te razî be. mala te ava, kurê te zava. (dia)
mala virekan şewitî, kesî jê bawer nekir (biwêj) >72/: mala virekan xera bûye, kesî jê bawer nekiriye.
mala virekan xera bûye, kesî jê bawer nekiriye (biwêj) virek çi bibêjin ji wan nayê bawer kirin. vê carê ya rastî digot, lê dîsa jî me jê bawer nekir. loma dibêjin: mala virekan xera bûye, kesî jê bawer nekiriye.
mala xwe ava kirin (biwêj) kar û barekî baş û xweş pêk anîn. helal be! camêrî serê xwe şixuland, bi kirîna wê makîneyê re xwe jî û em jî xelas kirin. mala xwe ava kir.
mala xwe bi destê xwe xera kirin (biwêj) xeta, çewtî yan jî tawaneke pir girîng kirin. tu tawana kesî nîn e, wî bi xwe, bi destê xwe mala xwe xera kir.
mala xwe cihê kirin (biwêj) ji bo law û bûka ku ji mala bavê xwe dertên maleke din tê gotin. li kurdistanê dema ku law mala xwe cihê dikin bi teşqele derdikevin.
mala xwe ji (yekî) qetandin (biwêj) mala xwe ji malekê veqetandin, cihê kirin. piling mala xwe ji wan qetand, serê wî rehet bû.
mala xwe ji vê dinyayê bar kirin (biwêj) mirin. hê ciwan bû, mala xwe ji vê dinyayê bar kir.
mala xwe kir zêr, pişta xwe da stêr (biwêj) bi serkeftinî karê xwe pêk anîn. helal be ji rahşam re, mala xwe kir zêr, pişta xwe da stêr
mala xwe li pisîkê bar kirin (biwêj) ji bo kesên ku bazirganiyeke xerab kirine yan jî îflas kirine tê gotin. cebraîl got, ez kar bikhn, di dawiyê de mala xwe da ser pişta pisîkê.
mala xwe xera kirin (biwêj) çewtiyeke pir mezin kirin. dema ku wî ewjinik anî, wê çaxê mala xwe xera kir.
mala xwedê 1. Kebeya şerîf 2. mizgeft *“Mala Xwedê ava be, qirik bi kevokê qayîl nabe”
malagasî (navdêr, mê) yek ji herdu zimanên fermî yên giravê Madagaskarê (zimanê din yê fermî frensî ye).
Herwiha: malgasî
malatî (navdêr, mê) baytarî, veterînerî.
ji: mal +-atî
malava hoker(rengdêr) (navdêr, mê) spas, memnûn, şikir, teşekur, Xwedê ji te razî beé, peyvek e bo wî kesî têt gotin yê ku qenciyek kiriye, bi xatirê te, bi xatirê we, oxir be, wexera xêrê be, dijwateya malxirab, malwêran, malkembax.
Herwiha: mal ava.
ji: mal + ava.
Bikaranîn: Lêker: malava kirin. Navdêr: malavakirin.
: malavahî, malavatî, malavayî
malava kirin (lêker)(Binihêre:) malava
malavabûn (navdêr, mê) zengînbûn
malavakirin (navdêr)xwe zengînkirin
malavayî (navdêr) dema mirov kesûkar yan heval û nasyaran bicih dihê lit, xatirxastin.
Bikaranîn: Lêker: malavayî kirin. Navdêr: malavayîkirin Rengdêr: malavayîkirî
malavayî kirin (lêker)(Binihêre:) malavayî
malavayîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye malavayî kirin
malavayîkirin (navdêr) xatirxastin, bicihhêlan
malawî Serenav,mê, welatek e li Efrîqayê.
Herwiha: Malavî.
Bide ber: Malî.
: malawî
malaxa (navdêr, mê) axazade, pisaxa, kurraxa, feodal, arîstokrat, xanedan, derebeg, beg
malaxuda (navdêr, mê) malaxwedê, mizgeft
malaxwedê (navdêr, mê) malaxuda, malaxudê, mizgeft
malayalamî interwiktionary(navdêr, mê) zimanek dravîdî ye û li eyaleta Kerala ya Hindistanê tê peyivîn
malbab (navdêr, mê) mala babê bi taybet jibo keça mêrkirî dema serdana mala daybaban di ke, :di bêjin çû malbabê li malbaba xwe ma
malbarkirin (navdêr) dema mirov mala xwe ji cihekî bar dike bo cihê din, pend, :malbarkirin malxirabkirine
malbat ezbat, aîle
(navdêr, mê) ayle, xêzan, xanewada, kuflet, hemû kesên bi hev re li malekê dijîn (jin û mêr û zarroyên wan û carine hin kesên din jî), binemal, famîlye, xanewade, mal, xanedan, eyalNêzîk, binemal.
Bide ber: malbend.
ji: mal + -bat.
: bêmalbat, bêmalbatî, bimalbat, bimalbatî, malbatdar, malbatdarî, malbatdêr, malbatdêrî, malbatî
malbatdar (rengdêr) biayle, bixêzan, bixanewada, bikuflet.
ji: malbat + -dar.
: malbatdarî malbatdarîtî malbatdartî
malbatdarî (navdêr, mê) rewşa malbatdarbûnê.
ji: malbatdar + -î
malbatî (navdêr, mê) aîlewî, malî, binemalî, famîlyayî, rewşa malbatbûnê.
ji: malbat + -î
malbavan malbat *“malbavanê bûkê gavan e, qelenê bûkê giran e”
malbêçî (rengdêr) malbiçûk
malbiçûk (navdêr, nêr) cihê zaro (êmbiriyo) têda di zikê daykê da, pizdan
malbirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mal
malbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) mal
maldan (navdêr, mê) (Binihêre:) mal
maldanî (navdêr, mê) saman, menal, mewdan, mewd, hebûnî, malhebûn, kilûr, serwet, heyîtî, mewcûdiyet, hebûn, dewlemendî, zengînî, halxweşî.
ji: maldan +-î
maldar zengîn, sermiyandar *“maldar, ji malê xwe ditirsin”
(rengdêr) zengîn, dewlemend, paredar, xanedan, ne xizan, ne feqîr, ne jar, ne belingaz, ne perîşan, ne şerpeze, ne hejar, bimal, ne bêmal, kesa/ê ku mala xwe anku xaniyê xwe heye.
Herwiha: maldêr.
ji: mal + -dar.
Bikaranîn: Lêker: maldar bûn, maldar kirin. Navdêr: maldarbûn, maldarkirin Rengdêr: maldarbûyî, maldarkirî.
: maldarî, maldarîtî, maldartî
maldar bûn dewlemend bûn *“mirov deyndar nebe, maldar nabe”
(lêker)(Binihêre:) maldar
maldar kirin (lêker)(Binihêre:) maldar
maldarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) maldar
maldarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) maldar
maldarî (navdêr, mê) zengînî, dewlemendî, paredarî, refah, kamêranî, halxweşî, jiyarxweşî, xweşguzarî, rewşa maldaran, maldarbûn, bereket, berdarî, zêdehî.
Herwiha: maldarîtî, maldarîtî, maldêrî, maldêrîtî, maldêrtî.
Dijwate: belingazî, feqîrî, hejarî, jarî, perîşanî, rebenî, şerpezetî, xizanî.
ji: maldar + -î
maldarîkirin (navdêr)rêvebirin û p: dabirina rew: ajiyanê li malê
maldarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye maldar kirin
maldarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) maldar
maldiz (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê)m, Alava ji bo germkirina xwarinê. Li ser sê lingan e, di nava wê de kevirek heye û di nava wî kevirî re têl hatine derbaskirin, bi ceryanê dişixule. Eslê peyvê ji Îtalyanî ye..
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
male alava seyandina dîwaran a bi gêç, herî û hwd
(navdêr, mê) amûra ku çîmento yan herrî pê di navbera libinan de tê belavkirin dema ku avahî tê avakirin.
ji: jiari, têkilî malîn/maliştin, hevreha din ya kurmancî malinc, farisî ماله (malê), ماليدن (malîden: malîn)
malê axê diçe, canê xulam diçe (biwêj) ji ber xwe xweş nîşandinê, xulam ji axayê xwe zêdetir li ber malê wî dikeve. min tiştek ji wê rewşe fêm nekir. malê axê diçe, canê xulam diçe.
malê bavan, li hember çavan (biwêj) çavên ewlêdan tim li mala bavan e. malê bavan, li hember çavan. ewled çiqasî dewle-mend û xwedî derfet bin jî çavên wan li mala bavan in.
malê dinê li ber çavên (yekî) nehatin (biwêj) merd û destvekirî bûn. ya xwedatî celai ne mirovekî wisa pîs û temahkar e, malê dinê li ber çavên wî nayê.
malê li malxwê dipê (biwêj) ji bo helwesta ecêb û ne li cih tê bikaranîn. malê li malxwê dipê. maşelah tu dibêjî ew ji malxweyê malê zêdetir difikire.
malê malyêmezan, xwarê tarîxbilmezan (biwêj) yên ku malê xwe naxwin, malê wan dibe xwarê xerab û nelayîqan. jixwe wisan e, malê malyêmezan, dibe xwarê tarîxbilmezan.
malê mirî bûn (biwêj) pir erzan bûn. cejn derbas bû, yen ku qurban di dest de man, malê wan bû malê mirî.
malê pir, gerdana stûr (biwêj) ji malê zehf zede û ji qelewbûne mirov gelek caran ziyane jî dibîne. malepir û gerdana stur, ez. bawer im ku bingeh jî, dawî jî zor e.
malê wî heye, dinya gişk jê re birak e; malê wî tune, dinya gişk jê re kirak e (biwêj) ji bo kesên dewlemend, jiyan hesantir û birûmetir e. pir zelal e ku malê wî heye, dinya gişk jê re birak e; malê wî tune, dinya gişk jê re kirak e.
malê xwe bi avê de berdan (biwêj) tişten xwe pir erzan firotin. wî beaqili, malê xwe bi avê de berda.
male xwe bi dest xistin (biwêj) tiştên ku heq û pêwîst e, pêk anîn. ev doza me ji bo mafê me yê xwezahî ye, heta ku em mafê xwe bi dest bixin w’ê berdewam bike.
malê xwe ji mista xwe derxistin (biwêj) male xwe firotin an jî bi awayeki tune kirin. dema ku li pey we jinike çû, hedî hedî malê xwe jî ji mista xwe derxist.
malek e, dozdeh rispiyên wan hene (biwêj) ji bo malbatên bêserî û bêmezin tê bikaranîn. xêr ji wan nayê ezbenî, malek e, dozdeh rûspiyên wan hene.
malekêş seyakar
malêle lomê ku pê giranî tên leqandin
malên (rengdêr) jêlûs
malevan xeniqî (biwêj) yên pir zana jî gelek caran çewtiyen mezin dikin. dive mirov zede bilind nefire. malevan xeniqî.
maleve (hoker) geloya bi meraq û bi mixabinî Maleve çima tu wê rojê nehatîmaleve çima ew kes çû.
Bide ber: mal ava
malevîn (rengdêr) mirovê desgirtî, mirovê çirîk, mirovê nemerd
malêz [I] lîstika çavgirtonekê [II] qirêja gilêzkî
malêz girtin qirêja gilêzkî pê ketin
malezî (navdêr, mê) zimanê Malezyayê (zimanek pirr nêzî yan eynî indonezî ye) (navdêr) welatiya/ê Malezyayê, her tişta/ê Malezyayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: malezyayî
malezya (navdêr, mê) welatek e li başûr-rojhilata Asyayê.
Herwiha: Malesya.
: malezî, malezyayî
malgir (navdêr, mê) pawankar.
ji: mal +-gir
malgirtî (rengdêr) pawankirî, hilgirtî.
ji: mal +girtî
malgirtin (navdêr, mê) pawankirin.
ji: mal +girtin
malhazirî xwarina ku wê gavê li malê hazir e
malhebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) mal
malhindiko, çargurçiko, gotina te bi xelkê kîn û riko! (biwêj) yen ku tiştekî wan e windakirine tune be, zedetir bi cesaret tevdigerin, lê ev rewşa wan jî dibe sedema hinek ziyan û neyîniyan. malhindiko, çargurçiko, gotina te bi xelkê kîn û riko. çi xema wî ye, çi te ber dev dibêje.
malhol (navdêr, mê) jêrav, solîne
malî 1. kesên malê (navdêr) navmalî, endamê/a malê, her kesa/ê ji filan malê.
ji: mal + -î.
Bikaranîn: Lêker: malî kirin. Navdêr: malîkirin Rengdêr: malîkirî.
: malîtî
Serenav,mê, welatek e li bakur-rojavaya Efrîqayê.
Bide ber: malîBinere.
Herwiha: Malawî
malî ava! mala te xana Xwedê! *“kê gotiyê: ‘dizo: malî ava’ ”
malî kirin (lêker)(Binihêre:) malî
malik 1. holik 2. beyta helbestê
1. xanîk, kolik, holik (navdêr, mê) xanîk, mala biçûk: Malikwêran!, cihê di navbera çar goşeyan yan xetan de: Bersiva xwe di vê malikê de binivîse. beyt, misra, çend rêzikên helbestê yên mîna paragrafek pexşanê tevahiyekê pêk tînin: Helbesta wî ji pênc malikan pêk hatiye..
Herwiha: malk.
Bide ber: melik.
ji: mal + -ik
malik-ul mulkê celîlê zulcelal Padîşahê milkê hêja û rêzdar.
ji wêjeyê: Hate emrê Padîşahê Layezal Malik-ul mulkê Celîlê Zulcelal w:Mela Hisênê Bateyî
malika min, tirika min (biwêj) çi dibe bila bibe, ji ber ku ya mirov bi xwe ye, mirov di mala xwe de rehetir e. welehîpîre rast gotiye, malika min, tirika min. rastî jî tu der wekî mala mirov rehet nîn e. (bnr. çîrok) pîrek li mala lêzim û exrebeyên xwe çend rojan dimîne. lê piştî demekê bi şûn de pîrê li wan deran qet rehet nake£hema tim dibêje: ez ê herim mala xwe. hemû exrebe jê re dibêjin: çernl rojan disa hinime, tu dê herî wir, tik tene çawa hikî? lê dikin nakin nikarin pîre bînin rê. di dawiyê de pîre hildidin dibin mala wê. lê gelekî meraq dikin ku gelo çi di mala wê de heye ku ew qas mala xwe dixwaze yan jî hez dike. ye ku pîre dibe mala wê. xwe li pîrê ditelîne ku hîn bibe, ka sira pîre û mala wê çi ye. gava ku pîrê bawer dike ku tenê maye, bi kêf û eşq li nav mala xwe diçe û tê, dest pê dike kar û bare xwe dike, lê di wê navberê de ba bi ber dikeve û tireke bideng dike. berê bi tirs û şerm li dora xwe mêze dike, lê dibîne ku kes tune û tê bîrê ku di mala xwe de bi serê xwe ye; kêfa wê bêhtir tê û him tiran dike û çirtikan diavêje, him jî li ser hev dibêje: malika minê, tirika minê. malika minê, tirika minê... exrebeyên pirê jî têdigihîjin ku bi rastî jî pîre di mala xwe de rehettir e.
malikî (navdêr) yek ji çar mezhebên serekî yên îslama sinî, kesa/ê bawerî bi wê mezhebê heye.
Herwiha: malîkîBi ber, henbelî, henefî , şafiî.
: malikîtî
malîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye malî kirin
malîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) malî
malikîtî (navdêr, mê) rewşa malikîbûnê.
ji: malikî + -tî
malikiyet xwedîtî
malîn (lêker)(navdêr, mê) toz û gilêş ji binê malê paqij kirin, damalandin, damiştin, vemalaştin, damalaştin, malaştin, malandin, miştin, paqij kirin, gezik kirin, simnik kirin, gêzî kirin, malî kirin, rêş kirin, maltin.
Herwiha: maliştinBi Zaravayên Feylî :malîn, wilayn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مالین. Tewîn: Lêker: -mal-.
ji: hevreha soranî مالین (malîn), farisî مالیدن (malîden), pehlewî malîten, partî ni-merz-, hemû jiari..
: maler, malerî, maliyayî, malî , malînkar, malînkarî, malînvan, malînvanî, milkis
malinc male
(navdêr, mê) male, merrikên destikkurt.
ji: malîn - -în + -inc (-ing?), hevreha farisî ماله (male) ji ماليدن (malîden: malîn/maliştin), rehê dema niha di herdu kurdî û farisî de -mal- e. Peyva farisî wek mala ketiye tirkî jî.
malînê (navdêr, mê) firçe, rînek, havlêk
malînkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê malîn dike.
ji: malîn + -kar
malînkarî (navdêr, mê) rewşa malînkarbûnê.
ji: malînkar + -î
malinkî (navdêr, mê) zimanê malinkan, zimanek e ku nêzî 8 milyon li Efrîqayê pê dipeyivin.
Herwiha: malînkî
malînvanî (navdêr, mê) karê malînvanan.
ji: malînvan + -î
maliq tiştê ku wekî gerestêrkekê di hewa de bê destek sekinî ye
malîş (navdêr, mê) gezik, gêzik, gêzî, sizing, sizik, melkes, avlêk, malkêz, havlêk, sivnik, simnik, avlik, bermalk, havlek, şincik, havlek, kinûşk, kinişe, kinûş, meknes, qarûşe, şicing, kinoşik, kinoşte, şijing, seqevêl, melkîz.
ji: mal +-îş
maliştin/dimale(dimalêje)/ bimale (bimalêje) 1. paqij kirin 2. gêzî kirin *“bi kevîrê sivik, her kes xwe dimalêje”
malistin/dimalêze/bimalêze dalêstin
malîtî (navdêr, mê) rewşa malîbûnê.
ji: malî + -tî
malîvan (navdêr, mê) bermalî.
ji: malî +-van
maliyet (navdêr, nêr) semyan, serwet, saman, sermiyan, mal, dewlet, dewlemendî, zengînî, eşya, materya, tişt, tiştên ku mirov xwedana/ê wan e.
Herwiha: malîyet, malyet.
ji: ji erebî مالية (maliyet), hevreh mal (eşya).
: bêmaliyet, bêmaliyetî, bimaliyet, bimaliyet, maliyetdar, maliyetdarî, maliyetî, maliyetperist, maliyetperistî
maliyetdar (rengdêr) bisemyan, biserwet, bisaman, bisermiyan, bimal, bidewlet, bidewlemendî, bizengînî, bieşya, bimaterya, bitişt.
ji: maliyet + -dar.
: maliyetdarî maliyetdarîtî maliyetdartî
maliyetdarî (navdêr, mê) rewşa maliyetdarbûnê.
ji: maliyetdar + -î
maliyetî (navdêr, mê) rewşa maliyetbûnê.
ji: maliyet + -î
malkambax malik bi devê kulê de çûyî
malkanî lîstin (biwêj) bi karen vala û pûç re mijûl bûn. evdal ne mirovekî wer hunerwer e, kare wî naşibe tu tiştekî, teresi wekî zarokan hema ji xwe re malkanî dilîze.
malkembax (rengdêr) kesa/ê ku mala wê/wî xirab bûye hoker, nifrînek e: mala te xirab bibe!.
Hevwate: malmîrat, malwêran, malxirab.
Dijwate: malava.
ji: mal + kembax.
: malkembaxane, malkembaxî, malkembaxîtî, malkembaxtî, malnekembax, malnekembaxî, malnekembaxîtî, malnekembaxane, malnekembaxtî
malkembaxane (rengdêr) bi awayekî malkembax.
ji: malkembax + -ane
malkembaxî (navdêr, mê) bextreşî, bedbextî, bedbextî, bêsiûdî, bela, qeza, malwêranî, bextreşbûn, rewşa malkembaxbûnê.
ji: malkembax + -î
malker kesê ku ji bo başkirina rewşa xwe ya aborî dikoşe
(rengdêr) yê xwe mandî di ket jibo başkirina rewşaxwe ya aborî, rêncber
malketî muflis, babidest
(rengdêr) babidest.
ji: mal +ketî
malkir kesê ku ji bo başkirina rewşa xwe ya aborî dikoşe
malkir bûn (biwêj) zedetir ji bo jinen xurt û pekhatî tê gotin. berîvan bi rastî jîjineke malkir e.
malkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mal kirin
malkirin (navdêr) karkirin jibo peydakirina dirav û pareyî, pend, :malê jibo kurê çak yan yê xirab neke
malko malkambax
malkok (navdêr, mê) xanîkên ku zarrok ji yarî ve ava dikin.
Bide ber: malik.
ji: malk + -ok ji mal + -k + -ok
malmêrat (navdêr, mê) nalet, mîrat, bêxwedî, nifirandina tiştekî/kesekî.
ji: mal+mêrat.
Herwiha: malmîrat
malmezin xanedan
(rengdêr) (navdêr) sergewer, xanedan, esilzade, arîstokrat, zadegan, tovrind, kesa/ê ji malbatek zengîn yan navdar, endama/ê çîna bilind yan serdest ya civakê, beg, axa, feodal.
ji wêjeyê: Wek belkî hûn dizanin, hebû - û belkî hê jî heye - li bajarê me zelamek bi navê Coppo di Borghese Domenichi, yê ku her kesî rêz jê re digirt û li bal her kesî qedirbilind bû, ne tenê ji ber malmeziniya xwe lê ji her tiştî zêdetir ji ber reftar û tevgera xwe ya bêlome. Li pîriya xwe wî herdem li gel cîran û biyanan jî li ser serhatiyên berê suhbet dikir, û bîrhatina wî, delalbêjiya wî û jîriya wî dibû sedema heyraniya giştî. Nemaze wî çîroka Federigoyê kurrê Filippo degli Alberighi vedigot ku xortek esilzade bû û li hemû herêma Toscanayê di çekbazî û mêraniyê de yek ji yên herî baş bû û ji ber hindê delalê ber dilê keç û zeriyan bû. Ew bû dildarî jinek ciwan ya malmezin û ya dema xwe yek ji spehîtirîn û dilbijîntirîn keç û jinên Firenzeyê dihat hesibandin. Navê jinê Monna Giovanna bû lê ax li bextê reş ku jin bimêr bû. Bo ku xwe bixe dilê wê, Federigo cejn û şahiyên siwarçakiyê û şûrbaziyê û yên ji gelek cûnên din li dar dixistin û bêqam malê xwe bo xatira wê pûç kir. Lê ka Monna Giovanna çend bedew bû, ew hind jî binamûs bû û bala xwe nedida cejn û şahiyên bo xatira wê dihatin lidarxistin. Taliyê Federigo hema hemû malê xwe ji dest dabû. Wî tenê zevîkek erd mabû ku bi zor pê jiyana xwe didebirand, û herwa jî bazek hebû ku yên beraberî wî bazî dibe li ti derê peyda nebin. Evîna wî ji her demê gurr û geştir bû lê dema pê hesî ku êdî hew dikare wa li bajar bijî, wî xwe vekişand xanîkê zeviya xwe û li wir dema xwe bi firrindegiriyê ve borand û bi serbilindî xwe li ber hejariyê girt.(Giovanni Boccaccio (1313 – 1375): Bazê Nêçîrê, wergerrandin: Husein Muhammed, Kovara Mehname, hj. 50, 3/2004).
ji: mal + mezin.
: malmezinî, malmezinîtî, malmezintî
malmezin bûn (biwêj) ji bo malbat û kesên birûmet, rêzdar û temendirêj tê gotin. mixabin malmezinê wê eşîreti jî hecî zeydanê topai e.
malmezinî (navdêr, mê) arîstokrasî, zadeganî, esalet, necadet, esilzadetî, rewşa malmezinbûnê.
ji: malmezin + -î
malmîrat 1. malko, malkambax 2. malketî
malname kaxeza ku cure û hejmara bûjenên bazirganiyê lê tên nivîsandin
(navdêr, mê) barname.
ji: mal +-name
malnekembaxane (rengdêr) bi awayekî malkembax.
ji: malkembax + -ane
malnexirabane (rengdêr) bi awayekî malxirab.
ji: malxirab + -ane
malnişîn karnişîn
(navdêr) karbes, teqawid, karkenar, emekdar, xanenişîn, gandanket, kesa/ê ku bi dehan salan kar kiriye û paşî ji ber pîriyê yan nesaxiyek demdirêj dest ji karê xwe berdaye lê dîsan jî dewlet meaşî didiyê.
ji: mal + -nişîn.
Bikaranîn: Rengdêr: malnişînbûyî.
: malnişînî, tmalnişînîtî, malnişîntî
malnişînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) malnişîn
malnişînî (navdêr, mê) rewşa malnişînbûnê, karbesî, karkenarî, emekdarî, teqawidî.
ji: malnişîn + -î.
Bikaranîn: Lêker: malnişînî kirin, malnişînî bûn. Navdêr: malnişînîkirin, malnişînîbûn
malnişînî bûn (lêker)(Binihêre:) malnişînî
malnişînî kirin (lêker)(Binihêre:) malnişînî
malnişînîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) malnişînî
malnişînîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) malnişînî
malofî sewala ku hînî mirovan dibe û êdî bêtirs di nava malê de digere
(rengdêr) giyandarê hînî mirovî û nav malê dibe, bizina mîha malofî.
Bikaranîn: Lêker: malofî bûn, malofî kirin. Navdêr: malofîbûn, malofîkirin Rengdêr: malofîbûyî, malofîkirî
malofî bûn (lêker)(Binihêre:) malofî
malofî kirin (lêker)(Binihêre:) malofî
malofîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) malofî
malofîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) malofî
malofîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye malofî kirin
malofîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) malofî
malok (navdêr, mê) henekok.
ji: mal +-ok
malovanî (navdêr, mê) banket, ziyafet, ceşne, mêvanî, mazûmî, mazûvanî.
Bikaranîn: Lêker: malovanî kirin. Navdêr: malovanîkirin
malovanî kirin (lêker)(Binihêre:) malovanî
malovanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) malovanî
malper cihê ku (ji bo ragihandina zanyarî, nûçe û danûstandinan) di tora ragihandinê ya navneteweyî (înternetê) de qeyd bûye
(navdêr, mê) sîteya înternetê, rûpela yekemîn sîteyeke înternetê, serûpel. Bi soranî: mallewe/ماڵه‌وه
malperist www.malperist.com
malperr (navdêr, mê) torrperr, xaneperr, torrgeh, homepage, websîte, webgeh, sîte, sayt, rûpelên li ser internetê.
Herwiha: malpel, malper.
ji: mal + perr
malpersaz (navdêr) webmaster, çêkerên yan birêveberên malperan.
Herwiha: malperrsaz, malperrvan, malpervan.
ji wêjeyê: Pîvanên înternetê yên navnetewî hatin asteke wisa ku êdî divê hem malpersazên kurd, hem jî nivîskarên kurd bizanin. Weşanger û edîtorên ku naveroka malperan bi cih dikin, divê teqez van xalan yek bi yek ji ber bikin.(Amidakurd.com, 3/2010).
ji: malper + -saz.
: malpersazî, malpersazîtî, malpersaztî
malpersazî (navdêr, mê) rewşa malpersazbûnê.
ji: malpersaz + -î
maltayî 1. ji welatê Maltayê (navdêr, mê) zimanê Maltayê (zimanek samî ye û carine wek zaravayek erebî têt hesibandin) (navdêr) welatiya/ê Maltayê, her tişta/ê Maltayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: malezyayî
malû darê meht ê ku li ser erdê cotkirî digerînin
malûhal (navdêr) zarrûzêç, jin û zarrok yan mêr û zarrok: bimalûhal (ne zigord), mal û milk.
ji: mal + -û- hal.
: bimalûhal
malûmat (navdêr, mê) zanyarî, haydarî, agadarî, enformasyon, agahî, aga, hay, zanîn.
Herwiha: malûmat, mahlûmat, mehlûmat, melûmat.
ji: Ji erebî, têkildarî ilm, elimîn, elimandin, mielim, talîmat, talîm
malûmilk (navdêr, mê) pare û eşya û milkê ku mirovî heye, mal, maliyet, dewle, dewlemendî, zengînî, saman, serwet, milk.
Herwiha: mal û milk, mal-û-milk.
ji wêjeyê: Neyse, duhî dema min (dîsa!) paqijî dikir min formek ji bo wesîyetnameyekê dît û ez ê vê hefteyê wê tijî bikim. Yanê malûmilkê min pir nîne, lê çi hebe jî ez ê li ser Jîndayê binivîsim. Ku rojekê zarokekî/a me yê/ya din çêbe jî ezê yeka nuh binivîsim.(Şîlan Diljen, Hircok.blogspot.com, 2/2009).
ji: mal + û + milk.
: bêmalûmilk, bêmalûmilkî, bimalûmilk, malûmilkdar, malûmilkdarî, malûmilkî
malûmilkdar (rengdêr) bimal, bimaliyet, bidewle, bidewlemendî, bizengînî, bisaman, biserwet.
ji: malûmilk + -dar.
: malûmilkdarî malûmilkdarîtî malûmilkdartî
malûmilkdarî (navdêr, mê) rewşa malûmilkdarbûnê.
ji: malûmilkdar + -î
malûmilkî (navdêr, mê) rewşa malûmilkbûnê.
ji: malûmilk + -î
malvan (navdêr, mê) mazûban, maloban, mazûvan.
ji: mal +-van
malvînk (navdêr, mê) malika livînan,qubaleka mezin ku livîn dihê xistinê,ciyê ciyan em tejên xwe jî dixin malvînkê
malwa (Zazaki) marmarok
malwêran (rengdêr) kesê mala wî wêran çamek bi ser hatî, malxirab.
Bikaranîn: Lêker: malwêran bûn, malwêran kirin. Navdêr: malwêranbûn, malwêrankirin Rengdêr: malwêranbûyî, malwêrankirî
malwêran bûn (lêker)(Binihêre:) malwêran
malwêran kirin (lêker)(Binihêre:) malwêran
malwêranbûn (navdêr, mê) wêran- xirabbûna malê ji egera çamekê
malwêranbûyî (rengdêr) (Binihêre:) malwêran
malwêranî (rengdêr) derdeserî, malxirabî
malwêrankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye malwêran kirin
malwêrankirin (navdêr) dema çamek dibe egera wêranî û derdeserî ya malê, pend, :mala xwe bi destê xwe wêran kirang, :yê bi xwe karên xwe têk dide
malxalan (navdêr) binemala dayika kesekê/î, xal û xalzayên kesek/ê.
Bide ber: xalzaBinere.
Herwiha: am, ap, biraza, birazî, dotmam, keçmam, kurrmam, keçxalet, kurrxalet, mam, met, pismam, xwarza, xwarzî.
ji: xal + mal + an
malxezûran xezûrgelan
malxirab (rengdêr) kesa/ê ku mala wê/wî xirab bûye hoker, nifrînek e: mala te xirab bibe!.
Herwiha: malxerab.
Hevwate: malkembax, malmîrat, malwêran.
Dijwate: malava.
ji: mal + xirab.
: malxirabane, malxirabî, malxirabîtî, malxirabtî, malnexirab, malnexirabane, malnexirabî, malnexirabîtî, malnexirabtî
malxirabane (rengdêr) bi awayekî malxirab.
ji: malxirab + -ane
malxirabbûn (navdêr, mê) malwêranbûn
malxirabî (rengdêr) malwêranî, derdeserî
malxirabkirin (navdêr) malwêrankirin
malxur 1. malxwe 2. mîratxur *“heke hat malxurê malê ye, heke nehat qeda li salê ye”
(navdêr, mê) malxwer.
ji: mal +-xur
malxwê (navdêr, nêr) xwediyê malê, xwedanê malê, serokê malê.
Herwiha: malxwey malxê malxey.
Hevwate: banxwê banxwey banxey banxê xanxwê xanxwey xanxê xanxey.
Bide ber: bermalî kabanî mazûban.
ji wêjeyê: Çaxê ku perê xwe standin, dest pê kirin, ji malxwê malê gazin kirin...(Mizgîn Incîl, Metta, 20:11, Kurdish-bible.org).
ji: mal + xwê.
: malxwêhî malxwêtî malxwêyî
malxwe 1. xwediyê malê 2. rêvebirê kar û barên malê *“mala bê malxwe kes nizane ku mezin kî ye”
malxwediyê kulê ye, lê mêvanê xwe ye (biwêj) erê, xerabiya wî heye lê bi xwe ziyanê digihîne xwe. ji kesî re xisara wî nîn e; malxwediyê kule ye, lê mêvanê xwe ye.
malxwer (navdêr, mê) dekbaz, gelac, hîlebaz, weledizna, xapînok, fenek, qulebaz, tepres, malxur.
ji: mal +-xwer
malxwêtî (navdêr, mê) rewşa malxwêbûnê.
ji: malxwê + -tî
malxwetî sexbêrî û rêvebiriya malê *“malxwetî kete destê kurî, rizqê salekê di carekê de birî”
malxwetî ket destê jinê; karik birî, berxik hişt di bin livayê de (biwêj) ji ber sedemên serdema asta civaka îroyîn, jin wekî mêran nikarin malxwetiyê pêk bînin. li gorî serdemê her tişt lêhatineke wê heye. malxwetî ket destê jinê; karik birî, berxik hişt di bin livayê de.
malxweyê me ku xelo be, dê xwarina me çilo be (biwêj) heta ku mezinê me ev bin, halê me jî dê ev qas xerab be. ev jî qedera me ye. malxweyê me ka xelo be dê xwarina me çilo be?
malzar (navdêr, mê) hucre, şane, gen, biçûktirîn pirtikên jîndar yên leşî, , şanik.
Bide ber: malzarrok.
ji wêjeyê: Li gor lêkolîna Zanîngeha Birmingham a brîtanî qehwe serê mirov dixebitîne û dihêle ku malzarên (hucre) mejî zindî bimînin. Dibêjin qehwe bi riya kofeîna di nava xwe de elektrîka di nava mejiyê însên de xurttir dike û nahêle reh û damarên mejî bişewitin.(Lotikxane.com, 7/2006).
: malzarî
malzarî (navdêr, mê) rewşa malzarbûnê.
ji: malzar + -î
malzarok di zikê nifşê mê de cihê ku zarok tê de çêdibe; pizdan
malzarrok (navdêr, mê) pizdan, rahîm, zarrokdank, di zikê jinan yan ajelên mê de ew cih yê ku zarrok tê de ye berî ku biwelide.
Herwiha: malzaro, malzarok, malzarro. Agadarî: Peyva malzarrok tenê bo jinan têt bikaranîn. Heman dera ajelên mê malesexl e..
ji wêjeyê: Li gora ragihandinên Daîreya dermanan a Dewletên Yekgirtî ên Amerîkayê deqa(derzî) ku ê pêşî li nexweşiya kansera malzarokê ... bigire hatiye dîtin.(Netkurd.org, 6/2006).
ji: mal + zarrok.
: malzarrokî
malzarrokî (navdêr, mê) rewşa malzarrokbûnê.
ji: malzarrok + -î
malzeme (navdêr) kerese, materyal, tişta/ê tiştek jê tê çêkirin yan dikare jê bêt çêkirin, tişta/ê bo çêkirina tiştek din: Qumaş malzemeyê cilan e. Ev kaxez bo rojnameyê malzemek giran e..
ji: Ji erebî.
: malzemeyî
malzemeyî (navdêr, mê) rewşa malzemebûnê.
ji: malzeme + -yî
mala fide (Latînî) bi neyt/mebest/meqsedeke pîs
maladministration rêvebirinê nebaş.
malady nesaxî, nexweşî, derd, kul.
malagasy 1. Hemwelatiyê madagaskar 2. Zimanê madagaskarî
malaise Xemgînî
male mêr. male chauvinist: mêrê ku ji jinan hez nake
male quartet tîma xwîner ya ku bi çar mêran tê danîn.
malediction nifir
malicious Xerab, xêrnexwaz.
mallard Cureyek werdeka kovî
maltese 1. Maltayî , hemwelatiyê malta 2. Zimanê maltayî
malversation bertîl xwarin, jêxwarin, hîlekirin, bedkarî, pere jêxwarin.
mal (f.) dwelling, house, home, family, tent
house, home
home
1. f. house, home: mala min mala te=my house is your house. Also see: malbat, malxwê, malmezin, malava. 2. m. goods, possessions, wealth: malê ticaretê=commercial goods
mal (xanî) home; (maliyet) property
mal ava (1) thank you; (2) hey! (an expression used at the beginning of a contrasting statement)
mal û hal general material and psychological situation of someone
mal zaro womb
mal- maliştin, miştin
mala te ava thanks
mala xwedê temple
malava (vocative particle) hey!, see here!
malbat (f.) family
family
f. family.
maldarî (f.) fortune
malê maddî tangible property
malên ticarete (f.) goods
maliştin (bimale) to sweep, to paint
mal- v.t. to rub, rub out
maliye f. tax office
maliyet property
malmezin belonging to a great family.
malnişîn pensionered, retired
malnişînî retirement, pension
malûmat (pl) information
malûmilk estate
malvan host
malvanî kirin to host
malxwê paterfamilias
mal car
car
lib
mal...mal geh...geh
malaria lerteza
ta
malaria bekommen tane xistin
malen boyaxkirin
çê kirin
maler/in boyaxkar
mal 1. zu hause. 2. s Haus, s Heim, e Wohnung. 3. Haus, Heim, Wohnung.
Besitz
Geld
Güter
Habe
Haus
Landsitz
Reichtum
Vermögen
Ware
Wohnung
mal- Verstärkungspräfix
malava Dank sagen
erblüht
gediehen
Lebewohl sagen
malbat Abstammung, Linie
Familie
Familienabstammung
Linie
maldar reich
male Maurerkelle
malêle Hebel
malî Hausgemeinschaft
Verwandtschaft
maliştin auswischen
wischen
malkambax miserabel
schlecht
unglücklich
verdorben
malmerat Erbe
Erbschaft
verdammt
verflucht
malmirat auf den Hund gekommen
ausgestorben
ruiniert
malmîrat Erbe
Erbschaft
verdammt
verflucht
malmûl Plektrum
malnişîn pensioniert
malşewitî sein Haus möge verbrennen
sein Haus möge zerstört werden
malwêran großen Verlust erleidend
ruiniert
zerstört
malwêranî großer Verlust
Ruin
malxe Familienoberhaupt
Hausherr
malxerab verdammt
verflucht
malxirab möge dein Haus zerbrechen
verdammt
verflucht
malxu Familienoberhaupt
malxû Hausherr
malzarok Gebärmutter
mal paq. -male (pêsmale, destmale)
m. keye, xane, kê. çê, kîye, kîe n.
n. milk, mai, mas, mulk n.
mal kirin lg. . mal kerdene, xo rê mal û milk kerdene
mala m. male, melik, malik n.
mala apan n. datan, dedan, apan, keyeyê datan, çêyê apan n.
mala bavê n. keyeyê pîyî, çêyê pîyî, key pêran n.
mala gel keyeyê sarî, çêyê sarî
mala kalan n. kalikan, keyeyê kalikan n.
malakît n. kemera kewîye, kemera sifirî m.
malandin lg. . desuyene, suyax kerdene, sebax kerdene, dusnayene,suyax pirodayene, suyaxnayene
m. desuyayis, suyaxkerdis, sebaxkerdis, dusnayis, suyaxnayis n.
esteritene, pak kerdene
malastin lg. esteritene, pak kerdene
lg. . derutene, tafîstene, gez kerdene, havêlik kerdene, darûtene, ritene, ruwayene
m. derutis, tafîstis gezkerdis, havêlikkerdis, ritis, ruwayis n.
malava rd. keyeawa, malawa, çêawa
malava kirin lg. . keye awan kerdene, çê sên kerdene, keye awan kerdene
malaxme n. gele, melheme n.
malbat m. keye, famîlya n.
malbatî h. keyeyî, koçemal
malbatperest m/n. keyeparêz n.
malbatperestî m. keyeparêzîye m.
malbav n. keyeyê pîyî, çêyê pîyî, key pêran n.
malbêçî m. ana. cayê domanî, rehîm, domandang n.
maldar rd. zengîn, pête, maldar, dewletî
maldarî m. maldarîye, maldarênî m.
maldoxîn m. pisa, pisîye m.
malê dinê n. malê dinya n.
malê gistî n. malê pêroyî n.
male kerdene lg. male kerdene, melik kerdene
malê ketî rd. malo eyax, malo kewte, marda
malên bazirganî n. mal, çîyê bazirganîye, meta, malê bazirganîye n.
malên guhêzbar n. malo ragozbar n.
maleria m. tip. ta n., malarya m.
malesef h. mixabin, malesef, çi heyf ke, çi koranîye ke, çi
malêz m. sorike, malêzî n.
malhebûnî m. malestene, malhebûne m. mal û melal mal û melal, mal û milk. *mal û menal mal û melal, mal û menal. *mal û milk n. mal û milk, milk û mal, mal milk n. *lê bûn mal lng. cirê mal bîyene, serro ronistene, serro malbîyene. *yekbûna malû milkêjin û mêryewbîyayisê malûmilkê cînî û mêrdeyî
malî rd. malî
n. sak n., kasane m., tapane m., kasane m., tapon m.
rd. keyeyin, xaneyin
malik n. zoo. malik, mele, qiryestik, melîcuk, molik, qîristik n.
m. ede. beyte, keyeke, malike m.
m. banek, malîk, kozik, keyek, bunik n.
malikane m. malîkane, wargeh
malikiyet m. wayirîye, malîkîyet m.
malinc m. male, melik, malik n.
malinc kirin lg. . malekerdene, melik kerdene
malistin lg. derutene, tafîstene, gez kerdene, havêlik kerdene, darûtene, ritene, ruwayene
malîtî n. koçemal, keyeyî, keye ra, çê ra
maliye m. malîye m.
maliyet m. malîyet n.
maliyevan m/n. malîyecî, malîyedar n.
maliyevanî m. malîyecîyîye, malîyedarîye, malîyecîyênî, malîyedarênî m.
malker rd. çêker, keyeker
malkirin lg. . mal kerdene, kê kerdene
malln lg. derutene, tafîstene, gez kerdene, havêlik kerdene, darûtene, ritene, ruwayene
malmîrat rd. kêmadax, malmîrat, çêmîrat
malmist rd. ziblûzîwar
malnîs rd. teqawit, emegdar, rencdar, keddar
malnivînk m. andangeh n.
maloban m/n. wayirê keyeyî, keyewayir, wayirqonax, wayi rê çêyî n.
malofî rd kedî, keyeyî, destî, çêyî, cayî, kêdî
malofî bûn lng. kedî bîyene, keyeyî bîyene, destî bîyene
malofî kirin lg. . kedî kerdene, keyeyî kerdene, destî kerdene
malofîbûn m. kedîbîyayis, keyeyîbîyayis, destîbîyayis n.
malofîkirin m. kedîkerdis, keyeyîkerdis, destîkerdis n.
malok m. çêkeld, kozik n.
malper m. xanpele, keyepele, vebpere, xanpere, rîpela vebî m.
malperst rd. malperst
malû n. sak n., kasane m., tapane m., kasane m.r tapon m.
malûlk n. zoo. malik, mele, qiryestik, melîcuk, molik, qiristik n.
malûm rd. kifs, negar, malûm, asaye, bellî
malûmat m. haye m., malûma n., haydarîye m., zani n., pêzanayis n.
malûmat dan lg. hay dayene, malûmat dayene, haydarîye dayene
malxalan n. xalan, keyeyê xalan, çêyê xalan n.
malxirab rd. keyexirab, mabmal n. mal, çîyê bazirganîye, meta, malê bazirganîye n.
malzarok m. ana. cayê domanî, rehîm, domandang n.
malzeme n. kelûpel, pulpergal, malze m., materyal n.
malawî Malawi
maldîv Maldiv Adaları
malezya Malezya
malî Mali
malim öğretmen
malimîye öğretmenlik
malîye maliye
malta Malta
mal mal (n)
mal mülk mal û milk, mal-milk (n); mal û melal, mal-melal (n)
mala mele (n), melik (n), koçike (m), koçika sîwaxî (m), koçika dêsan (m)
malak koc, -e
malalama melekerdiş (n), koçikekerdiş (n)
malalamak mele kerdene, koçike kerdene
malama malaxme (n), tîxe (m)
malarya b. sıtma
maliye malîye (m)
maliye bakanlığı wezaretê malîye (n)
maliye hukuku huqûqê malîye (n)
maltaeriği yengîdinya (m)
maltız maltiz (n)
malumat zanayîş (n), elm (n), melumat (n)
malzeme malzeme (n)
mal I
II
mal be qur girtin mal (li kesekî) wêran kirin, ziyan(ek mezin) gihandin kesekî
Mal be qur gîrê, bo wat kird? Malwêran, te çima wa kir?
malat pez, koma mih û berx û beranan
terş, koma karik û bizin û nêriyan
malawa bît! Malava (bî)! Mala te ava be! Bi xatira/ê te!
malawayî xatirxwestin:
malawayî kirdin xatir xwestin Malawayî lê kirdîn Xatir ji me xwest
malbend malbend, bênvedangeh / rawestgeh in li ber rêyên karwanan
der, dever
war, welat
navend, cihê girse / gel lê dicive, meydana bûyeran
maldar maldar, zengîn, dewlemend
maldarî maldarî, rêveberiya / karûbarên aboriya malê
maldarî, zengînî, dewlemendî
malewe malve, berev malê, ber bi malê ve: Eçim bo malewe Ez ê bi nik mal ve biçim
malbatî, ehlê malê, kesên ji malekê: Malewe çon in? Malbatî çawan in? Zarûzêç çawan in?
malewênçe cûnek giya ye
malewmal mal bi mal: pişkinînî malewmal (lê)gerîna mal bi mal
malî xwemalî, xumalî, yên malê, malî
kedî, kehî, dw kûvî, kovî
malîn malîn, maliştin, (bi firçeyê / gêzîk / motorê gilêşî) paqij kirin
maloçke xanîk, mala / xaniyê biçûk û bêserûber
malos mahû, beraza mê, mehû, mawî
malran hatin malîn / maliştin
malû bangurdan, bagurdan, mangêr, mehlî, tapan, şûnkê serbanan, bangurdank, alavek e li ser banan tê gerandin daku ban bihêz bibe û dilopên avê tê neçin mal ve û malê şil nekin
malûm malim, serekên dînî yên cihûyan (li şûna melayên misilmanan yan qeşeyên fileyan)
malûminal zarûzêç, erzûeyal, jin û zarok
malwêran malwêran, malkembax, malxirab, xwelîser
malwêranî malwêranî, malkembaxî, malxirabî, xwelîserî
malxo lêzim, dost, kesek ku ji malbatê tê hesibandin. (Agadarî: Di kurmancî de malxwê
malyat maliyet, berhem, hate, dahate, kar, qazanc
mal дом
я дома: Ez li malê me.
mala te ava спасибо (wek spasîba tê xwendin)
malbat семья
mal domo
domo
hejmo
malbat familio. Familioj de la kurdoj estas grandaj