Encamên lêgerînê
mêr n 1. erkek * mêrên gund çûbûn xebatê köyün erkekleri çalışmaya gitmişlerdi 2. koca, er, eş (bir kadının eşi) * mêrê jinikê hate malê kadının kocası eve geldi * jinik mêrê xwe verê nake kadın erkeğini göndermiyor 3.rd er, erkek, yiğit, babayiğit, cömert * nan û avê mêran nanekî bêminet e yiğit ve cömertlerin ekmeği ile suyu mihnetsizdir 4. yiğit, gözüpek (düşüncelerini açıkça söylemekten çekinmeyen) 5. kazak (karısına söz geçirebilen) 6. adam * tu jî mêr î? sende adam mısın? 7. mec delikanlı 8. biy erkek (sperma oluşturan organizma)
mêr bi mêran re erkek erkeğe * were em mêr bi mêran re biaxivin gel erkek erkeğe konuşalım
mêr dimire nav dimîne ga dimire çerm dimîne at ölür meydan kalır yiğit ölür şanı kalır
mêr dîwarê derve ye erkek ev içinde ne olur biterden habersizdir
mêr esman e jin erd e erkek gök kadın ise yerdir
mêr ew e ku xwe xelas dike gemisini kurtaran kaptan
mêr hatin kuştin kan olmak, insan öldürülmek
mêr heyata jinê ye erkek kadının yaşamıdır
mêr ji hev kuştin (aralarında) kan olmak
mêr kanî ye jin lîç e yuvayı yapan dişi kuştur
mêr kirin l/gh kocaya varmak, evlenmek
mêr kirin xewê boynuz takmak (veya takınmak, taktırmak)
mêr kuştin l/gh adam öldürmek, cinayet işlemek
mêr kuştin a dam öldürmek, cinayet işlemek
mêr tên girêdan bi şoran e erkekler sözle yola gelir
mêr û camêr mec delikanlı
mêr xwestin ersemek
mêrac m hâsıl, var olma, varlık
mêrandin m gösterme
l/gh göstermek
mêrane h 1. erkekçe 2. yiğitçe 3. mertçe, merdane 4.rd osmanlı* jineke mêrane Osmanlı bir kadın 5. erkekvari, erkek gibi (kadın) yeke
eli bayraklı (veya maşalı)
mêranî 1. erkeklik 2. erkeklik, cinsel güç (bir erkeğin biyolojik görevini yerine getirme gücü) 3. erkeklik, yiğitlik, babayiğitlik 4. cesaret 5. kocalık
mêranî kirin yiğitlik etmek, efelenmek
mêrankî rd/h 1. erkekçe 2. yiğitçe, efece 3. delikanlıca
mêrantî m 1. erkeklik 2. erkeklik, yiğitlik 3. adamlık 4. kocalık
mêrat m meret
mêratî m 1. erkeklik 2. erkeklik, yiğitlik 3. kocalık
mêrav m olayın yaşandığı yer
mêrbaş rd has adam
mêrber m bel küreği
mêrbî rd dul erkek
mêrçak rd yiğit
mêrçakî m yiğitlik
mêrçakî kirin yiğitlik etmek
mêrdar rd yiğit
mêrdezime m kâbus, karabasan
mêrdezimeyî rd kâbuslu
mêrdezme bnr mêrdezime
mêrê baş ji bav û bira çêtir e, mêrê xerab ji ber dîwaran çêtir e iyi koca baba ve erkek kardeşten iyi, kötü koca ise dışardan kalmaktan iyidir
mêrê bi heft mêran yüz adama bedel yiğit
mêrê bi mala xwe ve evcimen
mêrê bi sed mêran yüz adama bedel yiğit
mêrê bijin evli erkek
mêrê birî û simbêl saçlı sakallı adam
mêrê çê 1) yiğit adam 2) centilmen
mêrê çê bavê xwe nas nake has erkek bildiği doğruluktan şaşmaz
mêrê çê di roja teng de kifş dibe ak koyun kara koyun dönemeçte belli olur
mêrê hok yiğit, er kişi
mêrê ji mala xwe re ev adamı
mêrê ji xwe re ev adamı
mêrê jinperest çöplük horozu
mêrê kerê argo hödük
mêrê ku bi mala xwe ve ye ev adamı
mêrê mêr has erkek
mêrê roja reş günün adamı (kendisinde zamanın gerektiği değerleri bulunan kimse)
mêrê şer û oxilmê giran dar günlerin adamı
mêrê şevê nd gulyabanî
mêrê tifaq û teşqelan aranan günlerin adamı
mêrê tirsonek sînga gewr nabîne korkak adam hedefine varmaz
mêrê xwe kirin l/bw kocaya varmak, evlenmek
kocaya varmak, evlenmek
mêrê xwe kirin xewê boynuzlamak (kocasını başka bir erkekle aldatmak)
mêrê xwedî gotina xwe bûn sözünün eri olmak
mêrê xweyî sozê xwe bûn sözünün eri olmak * wekî (mîna an jî fîna) mêran erkek gibi
mêreba nd/nt maraba
mêrebatî m 1. maraba 2. yarıcılık
mêrebatî kirin yarıcılık yapmak
mêrebayî m maraba
mêrebî rd dul erkek
mêrek m savaş meydanı ortası
mêresil rd 1. soylu erkek 2. uysal
mêrg m 1. çayırlık, çimenlik, çayır (üzerinde gür ot biten düz ve nemli yer) 2. otlak, mera
mêrga amê nd haymana ( başıboş hayvanların salındığı çayırlık)
mêrgeh m mera
mêrgelan m otlak
mêrhez nd/nt erkeksever
mêrhezî m erkekseverlik
mêrî yiğitlik.
zo/n karınca (Formica)
mêrik n 1. adam 2. koca 3. adamcağız * mêrik têra dilê xwe şil bû adamcağız adamakıllı ıslandı
mêrik firêziya nadawêre adam haksızlığa dayanmıyor
mêrik mêr e heqê wî winda mekin yiğidi öldür hakkını yeme
mêrikê bikêr lu ku be bikêr e iş bilenin kılıç kuşananın
mêrikê xerîb el oğlu
mêrikê zengîn li ser zar û zimanan e zenginin malı züğürdün çenesini yorar
mêrikok rd/nd adamcık
mêrîn rd 1. er, erkek, erkeklerle ilgili * zariyê mêrîn ne li mal in erkekler evde değil 2. yiğit
mêrînî m 1. erkeklik 2. erkeklik, yiğitlik 3. kocalık
mêristan m baba tarafıından akraba çevresi
mêrîtî m 1. erkeklik 2. kocalık
mêrîxwer zo/m karınca yiyen (Echidna aculeata)
mêrjinî m izdivaç
mêrjinî kirin l/gh izdivac etmek
mêrkemot 1. Azrail 2. mec çok çalışıp didinen
mêrkemotê kulê Azrail
mêrkî rd erkekvari
mêrkirî rd kocalı, evli (evli kadın)
mêrkirin m kocaya varma, evlenme
mêrkirin li ber tune bûn (kadın) evlenmeyi düşünmemek
mêrkok n 1. erkekcik 2. adamcık
mêrkot m ağaçtan tokmak (buğday dövmede kullanılır)
mêrkotik m küçük tokmak
mêrkuj nd/ntkatil, kıyacı, cani, kıyıcı
mêrkujane rd/h canice, caniyane
mêrkujê kirêkirtî (an jî kirêgirtî) kiralık katil
mêrkujê xwînfir kanlı katil
mêrkujî m 1. katillik, kıyacılık, canilik 2. cinayet
mêrkujî kirin cinayet işlemek
mêrkuştin m 1. adam öldürme 2. kan davası
mêrkuştin jî germegerm (an jî germ bi germ) her şey sıcağı sıcağına
mêrkutok m tokmak
mêrnelimal m bulgurdan yapılan bol yağlı yemek
mêrokî rd erkeksi
mêrperest rd erkekçil, vamp, erkek peşinden koyşan kadın
mêrtêl m elbiselik
mêrtî m erkeklik, erlik
mêrû m karınca
mêrûn ol/m vaftiz
mêrûn bûn l/ngh vaftiz olmak
mêrûn kirin l/gh vaftiz etmek
mêrûnbûn m vaftiz olma
mêrûnker nd/nt vaftizci
mêrûnkirî rd vaftizli, vaftiz edilmiş olan
mêrûnkirin m vaftiz etme
mêrûnxane m vaftizhane
mêrûperk m kanatlı karınca
mêrxas bahadır, yiğit.
rd 1. yiğit, babayiğit 2. mert 3. mec delikanlı
mêrxas bûn l/ngh yiğitlenmek, yiğitleşmek
mêrxasane rd/h yiğitçe
mêrxasbûn m yiğitlenme, yiğitleşme
mêrxasî m 1. yiğitlik, babayiğitlik 2. mertlik 3. delikanlılık
mêrxasî kirin l/gh yiğitleştirmek
yiğitlik etmek
mêrxasîkirin m yiğitleştirme
mêrxasîtî m 1. yiğitlik, babayiğitlik 2. mertlik 3. delikanlılık
mêrxaskî rd/h 1. yiğitçe 2. delikanlıca
mêrxesan rd yiğit hadımlaştıran
mêrxwas bnr mêrxas
mêrxwasî bnr mêrxasî
mêr 1. mirovê nêr 2. wêrek *“axa jin û mêran, ji hev e”
(navdêr, nêr) zelam, mirovên nêr (bi taybetî yên mezin), hevserê jinekê, şûyê jinekê: Mêrê wê pîr e.(rengdêr) camêr, xweşmêr, wêrek, gernas, egîd, qehreman: Ew mêrek bi sed mêran e..
Bide ber: nêr.
Bikaranîn: Lêker: mêr xwestin, mêr kirin, mêr bûn. Navdêr: mêrxwestin, mêrkirin, mêrbûn Rengdêr: mêrkirî.
ji: Têkilî peyva mirov û mirin, Proto-hindûewropî: mer- (mirin) > mer-to (mirov) + teuk- (malbat, binemal), Sogdî: marta-tauxma- , Middle Persian: mertum (mirov), Farisî: merdom (mirov), Zazakî: merdim, Hewramî: merdim, Kurmancî: mirov, meriv, mêr.
: bêmêr, bêmêrî, bêmêrîtî, bimêr, bimêrî, bimêrîtî, mêrane, mêranî, mêratî, mêrik
mêr bi mûyê xwe, jin bi rûyê xwe (biwêj) mêrê bipirç, jinên rûxweşik meqbûltir in. welatên din nizanim, lê li welatê me, mêr bi mûyê xwe, jin bi rûyê xwe meqbûl in.
mêr bûn (lêker)(Binihêre:) mêr
mêr çavlider e, jinik xwelî li ser e (biwêj) heke ku mêrê wê li pey jinên din be, xêra wê jinê tune. mêr çavlider e, jinik xwelî li ser e. ez jî dizanim ku dawiya min û wî xerab e.
mêr im, kurê mêran im, îro jî qatix, sibê jî qatix (biwêj) ji bo mêrên ku li hemberî jinan li ber xwe didin tê bikaranîn. ma ez jî wekî wî kêleye qafdaxkiri me? mêr im kurê mêran im, îro jî qatix, sibê jî qatix. (qerf) merikekî ku zehf ji jina xwe ditirse hebûye. jina wî wisa çavê wî tirsandiye ku çi bibêje ew jî heman tiştî dubare dike û ji gotina wê qet demakeve. rojekê jinik hinek qatix dide mêrik û dibêje hanê ji te re dew. mêrik dinêre ku jina wî qatix daye pêşiyê û dibêje dew. mêrik bi awayekî tirsek ji jina xwe re dibêje: jinik nîa ev ne qatix e? jinik bi ser de diqîre û dibêje: min ji te re got ev dew e, dew e, zêde xeher nede. ji ber tirsa jinikê mêrik nikare zêde li ber xwe bide, hema ji nişkan ve direve derve û dike gazîn:"mêr im, kurê mercin im, îro jî qatix, sibê ji qatix. ji bo rewşa bi nakokî tê gotin. mêvanê sehîdati, mehrûm bûji du îdan. meseleya xelîl jî jiema wisa bû.
mêr kirin (lêker)bo navdêrê binere mêrkirin, şû kirin, (keç) zewicîn, bûn jina kesekî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مێر کرن.
Bide ber: jin anîn.
Têkildar: dan şû, zewicandin.
ji: mêr + kirin.
: mêrker, mêrkerî, mêrkirî
mêr ne li mal e, navê dîk evdirehman e (biwêj) ciyê ku yên xwerû tune bin, şûna wan, bi hinek tiştên sexte debar dibe. ez çawa bikin? mêr ne li mal e, navê dîk evdirehman e.
mêr ser re heram e lehengê herî qenc e
mêr xwestin (lêker)(Binihêre:) mêr
mêran bikuje, xwe biavêje ber bextê wî (biwêj) ji bo kesên pir bi bawer û dirust tê bikaranîn. ji bo xelo qet fikaran meke, mêran bikuje, xwe biavêje ber bextê wî.
mêran mêr nas kir, qûşê quzê kerê nas kir (biwêj) her kes bi çi re têkildar be, dibe hempayê wê. mêran mêr nas kir, qûşe quzê kerê nas kir. têkiliya remo jî ancax bi wan re be.
mêrandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mêrandin
mêrandin (lêker)(navdêr, mê) destnîşan kirin, pêşkêş kirin, nîşan dan, diyar kirin, demonstre kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مێراندن. Tewîn: Lêker: -mêrîn-.
ji wêjeyê: Wekî ku şivên pê mêrandibû, rêwî û keçik terin û nêzikî mala êxe dibin. Bi nêzikbûna harima malê mêze dikin, ku mêrikek li ber derîyê wê da westiyaye. Ku xwe hinekî din nêzîkî dikin, keçik xulamê bavê xwe nas dike û wê jî bi rêwî ra dibê.(Axa û keçika xwe ya bi deq, berhevker: Ecevit Yildirim, kovara Bîrnebûn, hejmara 28, payiza 2005ê).
: mêrandî, mêrîner, mêrînk
mêrandin/dimêrîne/bimêrîne 1. nîşan dan 2. pêşandin
mêrane (rengdêr) bi awayekî mêr, mêrxasane, mêrxaskî, merdane, nêrane, maskulîn, nêr, maço, egîdkî, egîdane.
ji: mêr + -ane
mêranî 1. egîdî 2. nêrtî *“mêranî, ne karê her kesî ye”
(navdêr, mê) mêrbûn,rewşa mêrbûnîyê.
ji: mêr+-anî.
Bikaranîn: Lêker: mêranî kirin. Navdêr: mêranîkirin Rengdêr: mêranîkirî
mêranî kirin (lêker)(Binihêre:) mêranî
mêranîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mêranî kirin
mêranîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mêranî
mêrantî kuriktî, mêr bûn
mêrayî (navdêr, mê) hêz, çalakî, desthelatî.
ji: mêr +-ayî
mêrber (navdêr, mê) metirke.
ji: mêr +-ber
mêrbûn (navdêr, mê) mêranî
mêrçak (rengdêr) mêr, mêrxaz, çavnetirs, egîd
mêrçakî (rengdêr) mêranî
mêrd (soranî) (navdêr) mêr, zelam, mirovên nêr (bi taybetî yên mezin), hevserê jinekê, şûyê jinekê: Mêrdê wê pîr e. camêrd, xweşmêrd, wêrek, gernas, egîd, qehreman: Ew mêrdek bi sed mêrdan e..
Bide ber: nêr.
Bikaranîn: Lêker: mêrd kirdin: şû kirin, (jin) zewicîn Navdêr: mêrdkirdin: şûkirin, (jin) zewicîn Rengdêr: mêrdkiraw: şûkirî, (jin) zewicî.
ji: Têkildarî peyva mêr ya kurmancî, mirov û mirin Bi avestayî merêt-, bi pehlewî mert, bi farisî mêrd, bi zazakî mêrde. Kurmancî dengê dyê dike winda..
: bêmêrd, bêmêrdî, bêmêrdîtî, bemêrd, bemêrdî, bimêrdîtî, ciwamêrd, mêrdane, mêrdanî, mêrdatî
mêrdan (navdêr, mê) (Binihêre:) mêr
mêrdane (rengdêr) bi awayekî mêrd.
ji: mêrd + -ane
mêrdanî (navdêr, mê) rewşa mêrdbûnê.
ji: mêrd + -anî
mêrde (Zazaki) (navdêr) mêr, zelam
mêrdîn Serenav,mê, parêzgehek e li Bakurê Kurdistanê, bajarê serekî yê wê parêzgehê.
Herwiha: MardînBi zimanên din, Tr.: Mardin.
: mêrdînî, mêrdînîtî
mêrê devê (yekî) nebûn (biwêj) ne layîq û hempayê yekî bûn. here lawo ez xwe naxim hevalê te. tu ne mêrê devê min î.
mêrê jineke hevserê jineke, şû, mêrik
mêrê kulê ruhistînê stûbir; celad
mêrê kurê jinikê bûn (biwêj) ji bo mêrên ji gotin û bandora jina xwe dernakevin tê bikaranîn. her kes dizane ku xelef mêrê kurê jinikê ye.
mêrê rojên teng bûn (biwêj) ji bo mêrên xurt, hêja û çeleng ku di rojên zor de bi kêr tên tê gotin. heyfa f at is, bi rastî jî ew mêrê roja teng bû.
mêrê tenê, xenê (biwêj) yên ku tenê ne, rihet û serfiraz in. kî çi dibêje bila bibêje, lê bi dîtina min, mêrê tenê, xenê.
mêrê xweyê gotina xwe bûn (biwêj) ji bo mêrên ku ji sozên rast in tê bi kar anîn. ew mêrê xweyê gotina xweye, ne tenê ez, her kes bi wî bawer dibe.
mêrem Serenav,mê, navek jinan e.
Herwiha: Meyrem.
Bide ber: Meryem
mêrg erdê ku çêreya wê tê çinîn; çêregeh
(navdêr, mê) çîmen, çayir, cihê giya lê şên dibe (bi taybetî cihê têrav yê giyayê kurt û nizm lê heye).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مێرگ. Têkilî: çergeh, zozan, deşt.
Bide ber: merg mêrik.
ji: hevreha parsî merg, farisî مغ (merẍ), avestayî marĕγā (meriẍa) jiari. Peyvên ermenî մարգ (marg), aramî ܡܪܓܐ (merga) û erebî مرج (merc) ya bi maneya mêrg ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: mêrgane, Mêrgeverr, Mêrgesor, mêrgistan, mêrgî
mêrg û çîman 1. gulzar 2. seyrangeh
mêrgane (rengdêr) bi awayekî mêrg.
ji: mêrg + -ane
mêrgdirûn giyaçinîn
mêrgesor bajêrkek kurdistana başûre
mêrgî (navdêr, mê) rewşa mêrgbûnê.
ji: mêrg + -î
mêrî 1. cûnek ajelên pirr biçûk. Binêre; mûrî 2. ji mêr. Binêre; mêr
mêrik mirov
(navdêr, mê) zilam.
ji: mêr +-ik
mêrik ha pîrê, pey re guneh hat bîrê (biwêj) piştî bûyer pêkanîn û xwe rehetkirinê bi xwe hesîn. jixwe engels jî gotiye: ‘‘şeytan, dozîn ci tamaha mirovan e. mêrik na pîrê, pey re guneh liêt bîrê.
mêrik ket bin siya axê, axa ket bin siya doxîna xwe (biwêj) ji bo kesên ku bawerî û prestîja xwe ji bo daxwaza zayendî binpê dikin tê gotin. mirovên w’isa jî hene. afêrik ket bin siya axê, axa ket bin siya doxîna xwe.
mêrikok (navdêr, mê) merivok, merivkok.
ji: mêrik +-ok
mêrîtî (navdêr, mê) mêranî.
ji: mêr +-îtî
mêritî (navdêr, mê) şûtî.
ji: mêr +-itî
mêriyî (navdêr, mê) mêrîk.
ji: mêr +-iyî
mêrkî (navdêr, mê) wek mirovî, kêrhatî, zelamî.
ji: mêr +-kî
mêrkirin (navdêr, mê) bo lêkerê binere mêr kirin, şûkirin, (keç) zewicîn, bûn jina kesekî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: مێرکرن.
Bide ber: jinanîn.
Têkildar: dan şû, zewicandin.
ji: mêr + kirin
mêrkok 1. qelsemêr 2. şindokê mêran
mêrkuj 1. qatil 2. kujer 3. kuştox *“destê te, ne destê mêrkujan e”
(navdêr) qatil, kujer, kujyar, mirovkuj, kesa/ê kesek yan hin kes kuştine, bikuj.
ji wêjeyê: Konfederasyona cafan ji 54 eşîran pêk têt û her eşîrek digel serokeşîrê xwe û bi çadireka cida beşdarî karnevalê dibe. Gelek eşîrên ko berê mêrkujên hev bûn di vê karnevalê de tên cem hev û destê dostayetiyê û bratiyê dirêjî hev dikin.(Nefel.com, 5/2007).
ji: mêr + -kuj.
: mêrkujî, mêrkujîtî
mêrkujane (rengdêr) caniyane.
ji: mêrkuj +-ane
mêrkujî (navdêr, mê) rewşa mêrkujbûnê, mirovkujî, cînayet, canîtî, kuştin, cinayet, qetil.
ji: mêrkuj + -î.
Bikaranîn: Lêker: mêrkujî kirin. Navdêr: mêrkujîkirin
mêrkujî kirin (lêker)(Binihêre:) mêrkujî
mêrkujîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mêrkujî
mêrkuştin nermenerin, qîzxwestin germegerm (biwêj) her tişt demek û taybetiyek wê heye. bavê min tim digot: mêrkustin nermenerm, qîzxwestin germegerm.
mêro bi sedî, sedo ne bi yekî (biwêj) mêrek dibe ku hêjayî sed mêrî be, lê dibe ku sed mêr ne hêjayî merekî çi bin. ev yek ne bi hejmaran e. .
mêro, bi xwe kêro (biwêj) bi zerengî û kedê tiştên xweş û şanaz pêk tên. mêro bi xwe kêro, ewyek bi lopixan naçe serî, ji bo wê bingeheke xurt û paqij divê.
mêrole (Soranî) (navdêr)wate, mûrî, gêrik
mêrtî (navdêr, mê) mêranî, merdî.
ji: mêr +-tî
mêrûle (Soranî) (navdêr) mûrî
mêrxas (rengdêr) çeleng, fêris, aza, egîd, çalak, zîrek, wêrek, qehreman, gernas, xweşmêr, camêr, aktîv, palewan, biste, netirs, bêtirs, rewan, segvan.
ji: mêr + xas.
Bikaranîn: Lêker: mêrxas bûn, mêrxas kirin. Navdêr: mêrxasbûn, mêrxaskirin Rengdêr: mêrxasbûyî, mêrxaskirî.
: mêrxasî, mêrxasîtî, mêrxastî
mêrxas bûn (lêker)(Binihêre:) mêrxas
mêrxas kirin (lêker)(Binihêre:) mêrxas
mêrxasane (rengdêr) bi awayekî mêrxas, mêrxaskî, egîdkî, mêrane, egîdane.
ji: mêrxas + ane
mêrxasbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) mêrxas
mêrxasbûyî (rengdêr) (Binihêre:) mêrxas
mêrxasî egîdî, wêrekî *“mêrxasî deh e, yek jê zor e û yên din fen in”
(navdêr, mê) egîdî, qehremanî, pelewanî, wêrekî, bistehî, cesûrî, cesaret, netirsî, bêtirsî, zîrekî, aktîvî, fêrisî, çelengî, çalakî, camêrî, şampiyonî.
Herwiha: mêrxasîtî, mêrxastî.
ji: mêrxas + -î.
Bikaranîn: Lêker: mêrxasî kirin. Navdêr: mêrxasîkirin Rengdêr: mêrxasîkirî
mêrxasî kirin (lêker)(Binihêre:) mêrxasî
mêrxasîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mêrxasî kirin
mêrxasîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mêrxasî
mêrxaskî (navdêr, mê) mêrankî, egîdkî, mêrxasane, mêrane, egîdane, dilêrane, bi mêrxasî, bi egîdî, bi mêranî.
ji: mêrxas +-kî
mêrxaskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye mêrxas kirin
mêrxaskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) mêrxas
mêrxasokî (rengdêr) ebebozî
mêrxaz (rengdêr) mêr, zîrek, çavnetirs, qehreman
mêrxwaz jina ku dilê wê bi guhneliyê heye
mêrxwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) mêr
mêr (n) husband; (zelam) man; (adj.) brave, gallant
(m.) spouse, husband, male
man
m. husband, man
1. m. man, husband. 2. =mar (snake)
mêranî courage, bravery
(f.) courage, bravery
f. manliness;
mêrbî, mêrebî widower
mêrg f. meadow
f. meadow
mêrik (m.) man, human being, guy
m. man
m. fellow, guy.
mêrkirî (f.) married (woman), wife
mêrkujî (f.) murder
mêrxas hero
(adj.) courageous, brave
m. gentleman
brave
mêrxasî heroism
(f.) bravery
mêr Mann
mutig
mêr kirin heiraten
nehmen, sich einen Mann ~
mêr kirin (frauen) heiraten
mêrandin andeuten
zeigen
mêrane männlich
mêranî Kühnheit
Männlichkeit
Mut
Tapferkeit
mêratî Männlichkeit
mêrebî Witwer
mêrg Gras
Weide
Wiese
mêrik Mann
mêrkuj blutdürstend
blutrünstig
Mörder
mörderisch
mêrkut Hammer
mêrmet Onkel
mêrxas beherzt
Held
mutig
tapfer
unerschrocken
verwegen
mêrxasî Heldentum
Kühnheit
Mut
Tapferkeit
Unerschrockenheit
mêrxaz Held/in
mêrxwaz mannhaft
mêr n. mêrde n.
rd. mêrde, çêr, xirt, qehreman, egît, xurt, jîhat, camêrd, canmêrd
mêr bûn lng. mêrde bîyene, camêrd bîyene
mêr kirin lg. . mêrde kerdene
mêrac m. dî n. mêrace, mîrace m.
mêrane rd. çêrkî, mêrdane, sêrgelekî, camêrdane, xirtkî, çêrane, qehremane, egîtane, camêrdkî, qehremankî, xirtane
mêranî m. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
mêranî kirin lg. çêrîye kerdene, sêrgeleyîye kerdene, xirtîye kerdene, qehremanîye kerdene, egîtîye kerdene, camêrdîye kerdene, mêrdeyîye kerdene, çêrênî kerdene, camêrdênî kerdene, jîhatîye kerdene
mêrankî rd.. h. çêrkî, mêrdane, sêrgelekî, camêrdane, xirtkî, çêrane, qehremane, egîtane, camêrdekî, qehremankî, xirtane
mêras rd. madax, têrmas, serxur, hermend, andêr, mêrat, bêwe, soxe, mêras, kambax, ondêr, mîrat, medax
mêrbî rd. vîya, mêriko vîya
mêrça kîm. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
mêrçak rd. mêrde, çêr, xirt, qehreman, egît, xurt, jîhat, camêrd, canmêrd
mêrdezime m. hêlike, kapose, kapuese, elke, kapues m.
mêre m. qertîboz, zirope, xeyalet, metekin, sipêla, qerqertî m., xayve,xeybe n.
mêreba m/n. moreba, coleg, mareba, mirêba n.
mêrebatî m. morebayîye, colegîye, morebayênî, colegênî m.
mêrebayî m. morebayîye, colegîye, morebayênî, colegênî m.
mêrebayî kirin lg. morebayîye kerdene, colegîye kerdene, morebayênî kerdene, colegênî kerdene
mêrebî rd. vîya, mêriko vîya
mêrg m. merge, gmen, mêrge, çemen m.
mêrik rd. mêrik, camêrd
mêrikok rd. mêrik, mêrikek
mêris n. pêzevang, teres, qebrax, qewad, gewat, qibrax n.
mêrivok rd. mêrik, mêrikek
mêrkirî rd. mêrdekere, mêrdekerdîye, mêrdekerdeye
mêrkuj m/n. qetil, kistox, canî, merdimkistox, qetilkar, qitil n.
mêrkujane rd. qetilane, kistoxane, canîyane, merdimkistoxane, qetilkarane, qetilkî
mêrkujî m. cinayete, merdimkistis m.
m. qetilîye, kistoxîye, canîyênî, merdimkistoxîye, qetilkarîye, qetilênî m.
mêrokî rd. mêrikên
mêrperest rd. mêrikhes, camêrdsîn, camêrdhes, mêriksîn, camêrdperest. *dan mêri g. zewecnayene, mêrde dayene
mêrû m. zoo. morcela, miloçike, mijloke, morzela, morila, mijwewle, molcela, mijlewre, mercola m.
mêrûn m. dîn. tafil, waftîs n.
mêrûn kirin lg. tafil kerdene, waftîs kerdene, tafilnayene
mêrûnker m/n. tafilker, waftîsker, tafilnayox n.
mêrûnxane m. tafilxane, waftîsxane n.
mêrxas rd. mêrde, çêr, xirt, qehreman, egît, xurt, jîhat, camêrd, canmêrd
mêrxasî m. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
mêrxasî kirin lg. . çêrîye kerdene, sêrgeleyîye kerdene, xurtîye kerdene, qehremanîye kerdene, egîtîye kerdene, camêrdîye kerdene, mêrdeyîye kerdene, çêrênî kerdene, camêrdênî kerdene, jîhatîye kerdene
mêrxaskî rd. çêrkî, mêrdane, sêrgelekî, camêrdane, xirtkî, çêrane, qehremane, egîtane, camêrdekî, qehremankî, xirtane
mêrde koca (eş)
mêrdek adamin biri
bir adam
bir insan
mêrd mêr, şû, helal, zelamê di zewacê de mêrê jinekê
mêrd kirdin mêr kirin, şû kirin, (keç / jin) zewicîn
mêrddar bimêr, mêrkirî, şûkirî, mêrdar, jina zewicî / zewicandî
mêrdezime bn moteke
mêrg mêrg, çîmen, çayir, giyastan
mêrgole mêrgok, mêrga biçûk
mêrguzar şên, hêşîn, giyadar, cihê gul û giya lê şên dibin
baxçe, gulistan
mêrû kêzik, hemû cûnên kêzikan yên difirin û dimeşin
mêrûgir kêzikgir, giyayên kêzikgir / kêzikxwer
mêrûle mêrî, mûrî, morî, gêle, gêre, gêrik, mûr, mûhî (zool. Formicidae)
mêrûle kirdin kizîn, kizkizîn, kizkiz kirin, hêdîka li ser agir kelîn
mêrûxor kêzikxwer, heywanên kêzikan dixwin
mêr мужчина