Encamên lêgerînê
le navê tîpa pazdehemîn a alfabeya Tirkî lebaleb mişt, bi dev re, bi lêvikê re rd/h
navê tîpa pazdehemîn a alfabeya Tirkî
leb demeden leblebiyi anlamak leb negotin gotin leblebi, negotin kew, gotin nikul sor e
lebaleb mişt, bi dev re, bi lêvikê re rd/h
leblebi leblebî, lewlewî, şornok, nehk n
leblebi şekeri şekirê nokan
leblebici 1. leblebîvan 2. leblebîfiroş nd/nt
1. leblebîvan 2. leblebîfiroş nd/nt
leblebicilik 1. leblebîvanî 2. leblebîfıroşî m
1. leblebîvanî 2. leblebîfiroşî m
leçe zeviya bikevir
zeviya bikevir
leçek leçek, qlaçik m
leçek, qlaçik m
ledün ledûn, qata Xwedê m
ledün ilmi ilme ledûn
lef kirin zika, kirin hundîr.
lef etmek bnr leffetmek
lefetmek kirin zika, kirin hundîr.l/gh
kirin zika, kirin hundir l/gh
lefuneşir pêçûbelav wj/m
pêçûbelav wj/m
legal 1. pendî, penî, aşkera 2. qanûnî, rewa, legal rd
1. pendî, penî, aşkera 2. qanûnî, rewa, legal rd
legalite legalî, qanûnîtî m
legalî, qanûnîtî m
legalleşme 1. pendîbûn, 2. legalbûn, qanûnîbûn m
1. pendîbûn, 2. legalbûn, qanûnîbûn m
legalleşmek 1. pendîbûn 2. legal bûn, qanûnî bûn l/ngh
1. pendî bûn 2. legal bûn, qanûnî bûn l/ngh
legalleştirme 1. pendîkirin 2. legalkirin, qanûnîkirin m
1. pendîkirin 2. legalkirin, qanûnîkirin m
legalleştirmek 1. pendî kirin 2. legal kirin, qanûnî kirin l/gh
1. pendî kirin 2. legal kirin, qanûnî kirin l/gh
legato legato mzk/h
legato mzk/h
leğen 1. legan 2. legan, kodik ant/m
leğen ibrik legan û misîn
leğen kemiği laqûn, kodik, legan, hestiyê kodikê ant/m
legorn cisnekî mirîşkan e ku pir hêkan dikin
cisnekî mirîşkan e ku pir hêkan dikin
leh (I) Leh (kesê ji gelê Polonyayê an jî, ji eslê vî gelê) nd leh (II) 1. jê re, li pişt, ji aliyê (yekî) d 2. leh, berwer d 3. havil, sûd, kelk m
leh ve aleyhte elenî û selenî
leh(i) Leh (kesê ji gelê Polonyayê an jî, ji eslê vî gelê) nd
lehçe (I) Lehî, Lehkî, zimanê Lehkî m (II) zarava, şêwezar, lehçe, diyalekt m
lehçe (ii) zarava, şêwezar, lehçe, diyalekt m
lehçe bilimi zaravanasî, zaravazanî, diyalektoloji m
zaravanasî, zaravazanî, diyalektolojî m
lehçe(i) Lehî, Lehkî, zimanê Lehkî m
lehçeci zaravaparêz nd/nt
zaravaparêz nd/nt
lehçecilik zaravaparêzî m
zaravaparêzî m
lehim 1. lihêm, lehîm (navê giştî yê qilc û zirîçê) 2. lihêmkirin m
1. lihêm, lehîm (navê giştî yê qilê û zirîçê) 2. lihêmkirin m
lehimci lihêmker nd/nt
lihêmker nd/nt
lehimcilik lihêmkerî m
lihêmkerî m
lehimleme lihêmkirin, temizandin m
lihêmkirin, temizandin m
lehimlemek lihim kirin, temizandin l/gh
lihêm kirin, temizandin l/gh
lehimlenme lihêmbûn, temizin m
lihêmbûn, temizîn m
lehimlenmek 1. lihêm bûn, temizin, hatin lihêmkirin, hatin temizandin l/tb
1. lihêm bûn, temizîn l/ngh 2. hatin lihêmkirin, hatin temizandin l/tb
lehimli lihêmkirî, temizandî, bilihêm rd
lihêmkirî, temizandî, bilihêm rd
lehinde olmak di leha (yekî) de bûn, jê re baş bûn
lehinde söylemek (veya lehinde bulunmak) di leha (yekî) de gotin
lehine olmak li leha (yekî) bûn
lejyon 1. lejyon (di heyna Romayiyan de yekîneya leşken ya ji peyade û siwanyan pêkhatî) dîr.2. lejyon (yekîneya leşken ya ji çend desteyan pêkhatî) m
1. lejyon (di heyna Romayiyan de yekîneya leşkerî ya ji peyade û siwariyan pêkhatî) dîr 2. lejyon (yekîneya leşkerî ya ji çend desteyan pêkhatî) m
lejyoner lejyoner nd/nt
lejyoner nd/nt
lekan leyan, lekan m
leyan, lekan m
leke 1. lek, leke, pinok, lewt (lekeya ber qirêjê) 2. leke, deq (lekeyên ku ji ber sedemên cuda li ser rûxarekî çêbûne) *tırnaklardaki lekeler=lekeyên li ser neynokan 3. leke, şikestek (sûcê ku mirov pê rûreş dibin) *bu durum bizim için bir lekedîr=ev rewş ji bo me leke ye (mec) 4. leke, mincile, şanik (lekeyên ku di ten û cane mirov de çêdibin) 5. leke, xal (lekeyin li ser roj, heyv û weki wan) ast/m
leke etmek (veya leke yapmak) leke lê xistin, leke kirin
leke getirmek leke anîn ser (yekî), jê re şikestek bûn
leke olmak leke lê ketin, leke bûn
leke sürmek leke lê xistin, lekme lê xistin, lekedarî kirin
lekeci bnr kuru temizleyici
bnr kuru temizleyici
lekecilik taşîzm m
taşîzm m
lekeleme 1. lekekirin, lekedarkirin 2. lekedarkirin p aliyê namûs û hesiyetê ve) m
1. lekekirin, lekedarkirin 2. lekedarkirin (ji aliyê namûs û hesiyetê ve) m
lekelemek 1. leke kirin, lekedar kirin 2. lekedar kirin (mec) l/gh
1. leke kirin, lekedar kirin 2. lekedar kirin (mec) l/gh
lekelenme 1. lekebûn, lekedarbûn 2. lekedarbûn (mec) m
1. lekebûn, lekedarbûn 2. lekedarbûn (mec) m
lekelenmek 1. leke bûn l/ngh, lekedar bûn l/ngh, bi leke bûn l/ngh 2. lekedar bûn (mec) l/ngh
1. leke bûn l/ngh, lekedar bûn l/ngh, bi leke bûn l/ngh 2. lekedar bûn (mec) l/ngh
lekeli humma bnr tifüs
1. lekedar, bileke, pinokî 2. lekedar (keşi ku bi awayekî xerab hatiye naskirin) rd
humma bnr tifüs
1. lekedar, bileke, pinokî 2. lekedar (kesê ku bi awayekî xerab hatiye naskirin) rd
lekesiz 1. bêleke 2. bêleke (kesê namûsdar) rd
1. bêleke 2. bêleke (kesê namûsdar) rd
leksikog ferhengnas, leksîkog nd/nt
ferhengnas, leksîkog nd/nt
leksikograf ferhengnivîs, leksikograf nd/nt
ferhengnivîs, leksîkograf nd/nt
leksikografi ferhengnivîsîn, leksikografî m
leksikografî ferhengnivîsîn, leksîkografî m
leksikoloji ferhengnasî, leksîkojî m
ferhengnasî, leksîkojî m
lektör bnr okutman
bnr okutman
lektörlük bnr okutmanlık
bnr okutmanlık
lemis pelîn (pêhisîna bi destan) m
pelîn (pêhisîna bi destan) m
lenduha fîştere (tiştê gir û bêteşe) nd/rd
fîştere (tiştê gir û bêteşe) nd/rd
lenf (lenfa) lenf, xwîna spî ant/m
lenf, lenfa lenf, xwîna spî ant/m
lenfatik 1. lenfatik rd 2. lenfatik ((kesê ku bi nexweşîna lenfatîzmê ketiye) nd/rd
1. lenfatîk rd 2. lenfatîk ((kesê ku bi nexweşîna lenfatîzmê ketiye) nd/rd
lenfatizm lenfatîzm bj/m
lenfatîzm bj/m
lenfosit lenfosît biy/m
lenfosît biy/m
lenger 1. lengerî (ji bo derdana vêl) m 2. lengerî (mixdarê ku lengeriyek hiltîne) rd 3. lenger (hesinê keştiyê) m
1. lengerî (ji bo derdana vêl) m 2. lengerî (mixdarê ku lengeriyek hiltîne) rd 3. lenger (hesinê keştiyê) m
lengüistik zimannasî, lengüistik m
zimannasî, lenguîstik m
leninist Lenînîst rd
Lenînîst rd
leninizm Lenînîzm m
Lenînîzm m
lens 1. mercek 2. lens m
1. mercek 2. lens m
lento (I) 1. lento (dide zanîn ku wê parçe bi giranî lê bê xistin) h 2. lento (parçeya ku bi vê tempoyê lê tê xistin) mzk/m lento (II) serder, lento m
lento (ii) serder, lento m
lento(i) 1. lento (dide zanîn ku wê parçe bi giranî lê bê xistin) h 2. lento (parçeya ku bi vê tempoyê lê tê xistin) mzk/m
leopar pars, leopar zo/m
pars, leopar zo/m
lep leb (beriya ku yek dest bi axaftina xwe bike, bê zanîn bê ku wê çi bibêje) nd
lepiska (ji navi bajarê Leipzig) lepîska, cure qumaşekî hevrişim
(ji navê bajarê Leipzig)1. lepîska, cure qumaşekî hevrîşim e m 2. porê nermikî rd
leş 1. kelax, keltax, kelaş, qetirme, berate (termê heywanê miri) n 2. mirar (tiştê ku bêhneke pîs jê tê) nd/rd 3. laş, term, kelaş, cendek, gewde (ji bo mirovan) n
leş gibi 1) eynî cihê heywanan e (ji bo cih û bermala pîs) 2) eynî bêhna berateyan e, eynî bêhna miraran e 3) laxerî (kesê tiral)
leş gibi sarhoş pir serxweş
leş gibi serilmek weka term xwe avêtin, xwe wekî term dirêj kirin
leş kargası qijika berateyan (Corvus cornis) zo/m
1) teyrê beratexwer 2) qertelê li pey beratê, qijika berateyan (argo)
qijika berateyan (Corvus cornis) zo/m
leşçil kelaxxur,leşxwer, beratexwer, beratexur rd/nd
kelaxxur,leşxwer, beratexwer, beratexur rd/nd
lesepase 1. destûrnameya derbasbûnê (ji bo di sînorekî re derbasî sînorê dîtir bûn) 2. belgeya destûrdanê
1. destûrnameya derbasbûnê (ji bo di sînorekî re derbasî sînorê dîtir bûn) 2. belgeya destûrdanê
leşini çıkarmak (yek) li erdê dirêj kirin, (yek) li erdê kirin term
leşini sermek laş li erdê dirêj kirin, laş çikirin, laş dirêj kirin
letafet 1. xweşikayî, spehî 2. nermayî, zerafet m
1. xweşikayî, spehî 2. nermayî, zerafet m
letarji letarji, xweveçûyîn bj/m
letarjî, xweveçûyîn bj/m
letçe Letî, Letonkî m
Letî, Letonkî m
letonya Letoya m
Letoya m
letonyalı Letonyayî rd/nd
Letonyayî rd/nd
leva leva (yekeya diravê Bulxar) m
leva (yekeya diravê Bulxar) m
levanten 1. Lewanten (kesê ku bi eslê xwe Ewrûpî ye, lê belê ji zû ve li Rojhilata Nêzik bi cih bûye û eslê wî gelê dinê tevî hev bûye) n 2. lewanten (tiştê xweserî Lewantenan) rd
1. Lewanten (kesê ku bi eslê xwe Ewrûpî ye, lê belê ji zû ve li Rojhilata Nêzik bi cih bûye û eslê wî gelê dinê tevî hev bûye) n 2. lewanten (tiştê xweserî Lewantenan) rd
levazım 1. tedarik leşk/m 2. lewazim, lazmatî m
1. tedarik leşk/m 2. lewazim, lazmatî m
levazımcı leşkerê ji sinifa tedarikê
leşkerê ji sinifa tedarikê
levazımcılık erke leşkerî ji tedarikê
erke leşkerê ji tedarikê
levent 1. lewend (cureyeke leşkerî Osmanî yê deryavaniyê) nd 2. lewend (kesi bejnbilind û bedew) (mec) rdlnd
1. lewend (cureyeke leşkerê Osmanî yê deryavaniyê) nd 2. lewend (kesê bejnbilind û bedew) (mec) rdlnd
leventlik lewendî m
lewendî m
levha 1. lewhe, pel 2. keval, resm, tablo 3. navnîş, tabela m
1. lewhe, pêl 2. keval, resm, tablo 3. navnîş, tabela m
levhacık lewhik m levrek sûf (Labrax labrax) zo/m
lewhik m
levrek sûf (Labrax labrax) zo/m
levüloz levuloz tim/m
levuloz kîm/m
levye lewye m
lewye m
ley ley, (yekeya diravi Romenan) m
ley, (yekeya diravê Romenan) m
leylak 1. xamek, leylaq (Syringa vulgaris) bot/m 2. xamek, leylaq (kulîlkin vi riwekê) m
1. xamek, leylaq (Syringa vulgaris) bot/m 2. xamek, leylaq (kulîlkên vê riwekê) m
leyleği havada görmek geregundî
leyleğin ömrü laklakla geçer emrê leglege çû bi leqleqê
leyleğin yuvadan attığı yavru kesê bêxwedî
leylek legleg zo/m
leylek gibi leglega Dersimê, eynî legleg e (kesi jar û çîpdirêj)
leylekgiller familyaya leglegan zo/nd
familyaya leglegan zo/nd
leyli 1. leylî *leylî mektep=dibistana leylî 2. şevîn rd
leyli meccani dibistana ji kîsê dewleti, leyliya belaş
lezgi Lezgî nd/rd
Lezgî nd/rd
leziz çijdar, tehmdar, bitehm, biçij, xweşçeşn, tehmxweş rd
çêjdar, tehmdar, bitehm, biçêj, xweşçeşn, tehmxweş rd
lezyon bnr doku bozukluğu
bnr doku bozukluğu
lezzet 1. çij, çeşnî, tehm, tam, xweşçeşnî, eki 2. tehm, lezet, zewq (mec) m
lezzet almak tehm û lezet ji stendin, tehmjigirtin
lezzetlendirme çijdarkirin, tehmdarkirin, bitehmkirin, tehmxweşkirin m
çêjdarkirin, tehmdarkirin, bitehmkirin, tehmxweşkirin m
lezzetlendirmek çijdar kirin l/gh, tehmdar kirin l/gh, bi tehm kirin l/bw, bi lezet kirin l/bw, bi eki kirin l/bw, tehmxweş kirin l/gh
çêjdar kirin l/gh, tehmdar kirin l/gh, bi tehm kirin l/bw, bi lezet kirin l/bw, bi ekl kirin l/bw, tehmxweş kirin l/gh
lezzetlenme çijdarbûn, tehmdarbûn, tehmxweşbûn, bitehmbûn, bilezetbûn, biekl bûn m
çêjdarbûn, tehmdarbûn, tehmxweşbûn, bitehmbûn, bilezetbûn, biekl bûn m
lezzetlenmek çijdar bûn l/ngh, tehmdar bûn l/ngh, tehmxweş bûn l/ngh, bi tehm bûn l/b w, bi eki bûn l/bw
çêjdar bûn l/ngh, tehmdar bûn l/ngh, tehmxweş bûn l/ngh, bi tehm bûn l/bw, bi ekl bûn l/bw
lezzetli 1. çijdar, tehmdar, tehmxweş, biçij, biekl, bitehm 2. xweş (mec) rd
lezzetli olmak çijdar bûn, tehmdan bûn, tehmxweş bûn, bitehm û eki bûn
lezzetli yemek xwarina tehmxweş, xwarina çijdar, xwarina xweş, xwarina bitehm û lezet
lezzetlilik çijdarî, tehmdarî, tehmxweşî, bieklî, bitehmî m
çêjdarî, tehmdarî, tehmxweşî, bieklî, bitehmî m
lezzetsiz biçij, bitehm, tehmsar, biekl rd
bêçêj, bêtehm, tehmsar, bêekl rd
lezzetsizlik biçijî, bitehmî, bieklî m
bêçêjî, bêtehmî, bêeklî m
leb bnr lêv
leb nd lep (daha söze başlanırken ne demek istenildiğini çabucak anlamak)
leb negotin gotin leblebî lep demeden leblebiyi anlamak
lebat hareket, organ, uzuv.
m 1. hareket, davranış * libateke xweş güzel bir hareket 2. iş, davranış 3. hareket, devinim 4. fiz hareket, devinim, devim (durağan bir noktaya göre devinmekte olan bir nesnenin durumu) 5. fel devinim (bir ruh durumundan başka bir ruh durumuna geçiş; bir düşünce sürecinin başlaması)
lebat (i) rd aktif
lebat (ii) ant/n organ, uzuv
lebat kirin l/gh 1. hareket etmek, vücudu oynatmak, kıpırdatmak, devinmek 2. davranmak, davranış sergilemek
lebata vebizavî tepkisel davranış
lebatî (i) rd organik
lebatî (ii) rz/m etken, aktif
lebatî bûn l/ngh etkenleşmek
lebatîbûn m 1. etkenleþme 2. etkenlik
lebatîtî rz/m etkenlik
lebatkar nd/nt eylemci
lebatkarî m eylemcilik
lebatkirin m 1. hareket etme, vücudu oynatma, kıpırdatma, devinme 2. davranma, davranış sergileme
lebê b efendim (bir sesleniş karşısında ‘buyur, burdayım’ anlamında kullanılır) * Hesen lawo tu li ku yî? –lebê bavo, ez li vir im Hasan, oğlum nedredesin? –efendim baba, burdayım
lebenî m yayla çorbası
lebeniye m bir tür çorba
lebik m kapan, tuzak (fare veya kuş kapanı)
lebikandin m uğraştırma
l/gh uğraştırmak * te ez lebikandim beni uğraştırdın
lebikîn çıkmaza sokulmak, aksamak.
m uğraşma
l/ngh 1. uğraşmak (bir işi başarmaya çalışmak) 2. uğraşmak (bir iş üzerinde sürekli çalışmak) * ez çi qas lebikîm jî ez bi ser neketim ne kadar uğraştıysamda beceremedim
lebitan m devinme, kıpırdama, kımıldama
lebitandî rd devindirik
lebitandin m devindirme, hareket etirme
l/gh devindirmek, hareket etirmek
lebitîn m devinme, hareket etme (bir cismin bir noktaya göre yeri veya durumu değişme)
l/ngh devinmek, hareket etmek (bir cismin bir noktaya göre yeri veya durumu değişmek)
lebk m uğraşı
leblebî leblebi.
m leblebi
leblebîfiroş nd/nt leblebici (satan kimse)
leblebîfiroşî m leblebicilik
leblebîvan nd/nt leblebici
leblebîvanî m leblebicilik
leblebok m leblebi
leblebû bot/m şerbetçi otu (Humulus lupulus)
leblebûn m leblebi
lebt m 1. devim, devinim, hareket (bir cismin durumunun ve yerinin değişmesi) 2. hareket (vücut oynatma, kıpırdatma veya kımıldanma) 3. fiz haraket, devinim 4. davranış, tutum
lebtdar rd devimli
lebtî rd devimsel
lebtîtî m devimsellik
lebtok rd devingen
lebtokî m 1. devingenlik 2. rd devingence
lebtoyî rd oynak (kımıldayan, yerinde durmayan) * lingê maseyê pir leptoyî ye masanın ayağı çok oynak
lebtoyîtî m oynaklık (oynak olma durumu, yerinde durmama durumu)
lebûd bnr libûd
lebûdî bnr libûdî
lebzîne (i) m kurabiye (badem içi ile yapılan bir tür kurabiye)
lebzîne (ii) mat/m eş kenar dörtgen
lebzîne (iii) m elmas
lec tartışma, münakaşa.
m yarışma, musabaka
m 1. kavga 2. tartışma 3. anlaşmazlık
lec (i) m 1. bahanne 2. iddia
lec kirin l/gh 1. kavga etmek, dövüşmek 2. atışmak atışmak (ozanların atışmak) 3. ağız dalaşı (veya kavgası) yapmak, münakaşa yapmak
kavga etmek
leca werzîşê spor karşılaşması
lecbaz nd/nt yarışmacı
lecbazî m yarışmacılık
lecbazîtî m yarışmacılık
leçek m leçek, baş örtüsü
lecgir nd/nt bahane arayan
lecgirî m bahane arama
lecker nd/nt kavgacı
leckerî m kavgacılık
leckirin m 1. kavga etme, dövüşme 2. atışmak atışma (ozanların atışma) 3. ağız dalaşı (veya kavgası) yapma, münakaşa yapma
ledûn m ledün, Tanrı katı
lef mat/m kesir
m 1. dolam, sarım (bir şeyi bir kez saracak miktar) 2. fiz sarım
lef (i) m başa takılan süs takısı
lef û neşir leff ü neşr
lefa dehekî ondalık kesir
lefandî rd 1. dolanık, dolanmış 2. sarılı, sarılmış olan
lefandin dolamak, sarmak.
m 1. dolama 2. sarma, sarış 3. mec sırnaşma
l/gh 1. dolamak (dolaştırmak) 2. sarmak 3. mec sırnaşmak * pisîk xwe lê dilefîne kedi ona sırnaşıyor
lefav m sel
lefek (i) rd 1. dolangan 2. sarılgan, sarmaşık
lefek (ii) nd/nt oyunbaz, hilebaz
lefekî m oyunbazlık, hilebazlık
lefên dehane ondalık kesir.
lefikandin m 1. dolama (dolaştırma) 2. sarma
l/gh 1. dolamak (dolaştırmak) 2. sarmak
lefikîn m 1. dolanma 2. sarılma
lefîn sarılmak, dolanılmak.
l/ngh 1. dolanmak * ben li darê lefiyabû ip ağaca dolanmıştı 2. sarılmak
m 1. dolanma 2. sarılma
l/ngh 1. dolanmak * ben li darê lefiyabû ip ağaca dolanmıştı 2. sarılmak
leflefk rd 1. sarılgan 2. kıvrımlı
leflefkî rd 1. sarılganca 2. kıvrımlıca
leflefok nd 1. sarmaşık 2. tırmanıcı (bitki)
lefz m lâfız
lefzşîrîn rd tatlı dilli
lefzşîrînî m tatlı dillilik
leg zo/m leylek
lega reş zo/nd kara leylek (Ciconia nigara)
legal rd legal
legal bûn l/ngh legalleşmek
legal kirin l/gh legalleştirmek
legalbûn m legalleşme
legalî m legallık
legalîte m legallite
legalkirin m legalleştirme
legan m 1. leğen 2. ant leğen, havsala
legan û misîn legen ibrik
legana gurçikê ant leğen
legap m dizgin
legap kirin l/gh dizginlemek
dizgin vurmak
legapkirî rd dizginli, dizginlenmiş
legapkirin m dizginleme
legato mzk/h legato
legleg zo/m leylek
leglega dêrsimê leylek gibi
leglega reş zo/nd kara leylek (Ciconia nigara)
leh d leh
nd/rd Leh, Polonyalı (Polonya halkından ve ya ırkından olan kimse
leha nd bura, burası
lehçe m lehçe, diyalekt
lehd m pazar (haftanın birinci günü, cümartesi ile pazartesi arası olan gün) * roja lehdê dawet heye pazar günü düğün var
lehêf bnr lihêf
lehêm lehim.
lehêm bûn l/ngh lehimlenmek
lehêmbûn m lehimlenme
lehêmbûyîn m lehimleniş
leheng yiğit, kahraman.
nd/rd 1. kahraman (savaşta veya tehlikeli bir durumda yararlık gösteren, yiğit) 2. kahraman (bir olayda önemli bir yeri olan kimse) 3. wj kahraman (roman, hikaye, tiyatro gibi edebiyat türlerinde, filmlerde en önemli kişi)
lehengane h kahramanca
lehengbûn m kahramanlaşma
lehengbûyîn m kahramanlaşma
lehengî kahramanlık.
m kahramanlık
lehengkî rd kahramanca
lehêq m eklenti
lehf n çal (taşlık yer, çıplak tepe)
lehfz m lâf
lehî sel, taşkın.
m Lehçe, Leh dili
m sel
lehî (cihek) birin (bir yeri) sel götürmek (çok yağmurdan dolayı bir bölgede yollar zor geçilir duruma gelmek)
lehî bi erdê ketin, etrafı sel almak
lehî birin yel üfürdü sel (veya su götürdü)
lehî diçe qirş û qal dimîne sel gider kum kalır
lehî erd şûştin (bir yeri) sel götürmek
lehî ketin (cihekî) (bir yeri) sel basmak
lehî kevir bi xwe re birin sel seli götürmek
lehî lê qelibîn sel basmak
lehî lê rabûn (bir yeri) sel götürmek
lehî lehî birin sel seli götürmek
lehî rabûn sel basmak
lehî rakirin sel almak
lehîk m selinti
lehikandin iki şeyi birbirine yaklaştırmak eklemek, ulamak.
lehîm m lehim
lehîm bûn l/ngh lehimlenmek
lehîm kirin l/gh lehimlemek
lehîmbûn m lehimlenme
lehîmbûyîn m lehimleniş
lehîmker nd/nt lehimci
lehîmkerî m lehimcilik
lehîmkirî rd lehimli, lehimlenmiş olan
lehîmkirin m lehimleme
lehiqandî rd 1. bağlanık 2. ekli, ilaveli, ulamalı (eklenmiş olan)
lehiqandin m 1. bağlama 2. ekleme, ilave etme, ulama
l/gh 1. bağlamak 2. eklemek, ilave etmek, ulamak
m ekleme
lehiqîn m eklenme
l/ngh eklenmek
lehiwandin m oyalama
l/gh oyalatmak
lehiwîn m oyalanma
l/ngh oyalanmak
lehîya avê su baskını
lehîya qeşayê buz seli
lehîzkandin bnr leyîstikandin
lehîzkîn bnr leyîstikîn
lehîztok bnr leyîstok
lehîzvan bnr leyzvan
lehkî m Lehçe, Leh dili
lehmecûn m lâhmacun
lehn m ayı ini
lehp m oyun, hile, desise
lehpekî m tilkilik
lehpekî bûn l/ngh tilkileşmek
lehpekîbûn m tilkileşme
lehpok nd/nt oyunbaz, hilebaz
lehpokî rd oyunbazca, hilebazca
lehpokîtî m oyunbazlık, hilebazlık
leht m mezar taşları
lehtik m küçük toprak parçası
lehz m lahza
lehze m lâhza
leîn rd lain, melun
lej bnr lec
lejav m suyun hızlı aktığı yer
lejyon m 1. dîr lejyon (eski Romalılarda piyade ve süvarinin oluşturduğu askerî birlik) 2. lejyon (birkaç takımdan oluşmuş askerî birlik)
lejyoner nd/nt lejyoner
lejyonerî m lejyonerlik
lek rd değersiz
lek (i) bnr leke
lek (ii) nd mika, melamin
lek (iii) rd tümen (on binden oluşan)
lek û pek değersiz
lekan kar ayakkabısı.
lekan (i) m kar ayakkabısı (hedik, leken)
lekan (ii) m kasnak
lekaş m kelik (eski ayakkabı)
leke 1. leke (kir sonucu oluşan) 2. leke (çeşitli sebebler sonucu bir yüzeyde oluşan) * lekeyên li ser neynokan tırnaklardaki lekeler 3. mec leke, kara (yüz kızartıcı durum, utanılacak durum) * ev rewş ji bo me leke ye bu durum bizim için bir lekedir 4. leke (insan teninde oluşan lekeler için) 5. ast leke (güneş ve ay gibi cisimlerin üzerindeki lekeler için ) 6. ast gözenek (güneş yüzeyinde görülen küçük, yuvarlak kara lekelerden her biri) 7. çil (aynada oluşan leke) 8. yama (deride büyük leke) 9. karalama (leke sürme)
leke anîn ser (...) (bir şeye) gölge düşürmek * ev kurteçîroka dawîn leke aniye ser nav û dengê nivîskar bu son hikaye yazarın ününe gölge düşürmüştür
leke anîn ser (yekî) (birine) leke getirmek
leke anîn ser mêraniyê (an jî mêrxasiyê) yiğitliğe leke (bok) sürmemek
leke anîn ser navê (yekî) adını kirletmek (veya lekelemek)
leke anîn ser şerefa (yekî) (birinin) şerefini lekelemek
leke anîn serê mec gölgelemek
leke bûn l/ngh lekelenmek
leke olmak
leke kirin lekelemek.
l/gh lekelemek
(bir şeyi) leke etmek (veya yapmak), lekelemek
leke lê ketin 1) leke olmak 2) eteği kirlenmek, namusu kirlenmek
leke lê xistin 1) (bir şeyi) leke etmek (veya yapmak), leke sürmek 2) (birine) ip takmak (birinin kötülüğü için çalışmak) 3) balgam atmak (yapılmakta olan bir iş veya konu üzerine kuşku uyandıracak bir söz söylemek)
leke li (yekî) xistin alnına kara sürmek
leke neanîn ser (yekî) (birine) toz kondurmamak
leke neanîn ser xwe üstüne toz kondurmamak
lekebûn m lekelenme
lekedar lekeleyici.
rd lekeli
lekedar bûn l/ngh 1. lekelenmek 2. mec lekelenmek, leke sürülmek 3. mec lekelenmek kirlenmek (ırzına geçilmek)
lekedar kirin l/gh 1. lekelemek 2. mec lekelemek (namus ve onur açısından) 3. karalmak, leke sürmek * cihê beredayî mamoste lekedar kirin e öğretmeni boş yere karalamışlar 4. alnına kara sürmek, damgalamak (yapmadığı bir işi birine yüklemek)
lekedarbûn m 1. lekelenme 2. mec lekelenme, leke sürülme 3. mec lenme, kirlenme (ırzına geçilme)
lekedarbûyîn m 1. lekeleniş 2. mec lekeleniş 3. mec lekeleniş, kirleniş (ırzına geçilme)
lekedarî m lekelilik
lekedarî bûn l/ngh 1. lekelenmek 2. mec karalanmak 3. mec lekelenmek, kirlenmek (onuru lekelenmek) * ji ber dizekiya wî navê malbata me lekedarî bû hırsızlığından dolayı ailemizin adı kirlendi 4. lekelenmek, kirlenmek, ifeti bozulmak (kadın için; ırzına geçilmek) 5. kokuşmak (kişi, toplum, bozularak niteliğini yitirmek)
lekedarî kirin l/gh 1. lekelemek 2. mec lekelemek, kirletmek (onuruna, namusuna zarar verecek bir bir suç yüklemek) * şikeke wiha jî mirovan lekedarî dike böyle bir şüphe bile insanı kirletir 3. mec lekelemek, kirletmek (kadın için; ırzına geçmek, namusuna zarar vermek) 4. karalamak, leke sürmek
lekedarîbûn m 1. lekelenme 2. mec karalanma 3. mec lekelenme, kirlenme (onuru lekelenme) 4. lekelenme, kirlenme, ifeti bozulma (kadın için; ırzına geçilme) 5. kokuşma (kişi, toplum, bozularak niteliğini yitirme)
lekedarîkirin m 1. lekeleme 2. mec lekeleme, kirletme (onuruna, namusuna zarar verecek bir bir suç yükleme) 3. mec lekeleme, kirletme (kadın için; ırzına geçmek, namusuna zarar verme) 4. karalama, karalayış, leke sürme
lekedarkirin m 1. lekeleme 2. mec lekeleme (namus ve onur açısından) 3. karalma, leke sürme 4. alnına kara sürme, damgalama (yapmadığı bir işi birine yükleme)
lekekirin m lekeleme
lekem m gem
lekeya (tiştekî) anîn ser (yekî) (birine) ... damgasını vurmak * lekeya dizektiyê jî anîn ser me bize hırsızlık damgasını bile vurdular
lekeya çav nd ak benek
lekeya sindoqê sandık lekesi
lekeya xwînê kan lekesi
lekeyên li rûyê rojê güneş lekeleri
lekîn rd mikadan yapılma
lekitandin otlatmak.
m otlama
l/gh otlamak
lekitîn otlamak.
m otlanma, otlakta yayılma
l/ngh otlanmak, otlakta yayılmak
lekm m 1. davranış, tutum 2. söz, lâf (kavil, lâkırdı) * lekmên ne xweş jê re digot ona kötü lâflar söyledi
lekm (i) m 1. pençe 2. at, eşek gibi hayvanların ön çiftesi
lekma (yekî) ne xweş bûn söz (veya davranışları) hoş olmamak
lekme m 1. leke, karalama 2. leke (onur kırıcı durum)
lekme lê xistin leke sürmek, karalamak, lekelemek
leksîkograf nd/nt leksikograf, sözlük bilimci
leksîkografî m leksikografi, sözlük bilimi
leksîkojî m leksikoji
leksîkolog nd/nt leksikolog
lektor nd/nt okutman
lektorî m okutmanlık
lel m 1. lâl (değerli bir taş) 2. lâl (bir tür kırmızı mürekkep) 3. rd lâl (kırmızı parlak renkten olan)
lelan m arıza
lelan dan l/gh arızalanmak, arıza vermek
lelandan m arızalanma, arıza verme
lelandayî rd arızalı, arıza vermiş olan
lelandayîn m arızalanış, arıza verme
lelê m 1. ane, teklifsiz konuşmalarda 2. büyük anne (çocuk dilinde)
lele b e e, uyu anlamında (çocuk dilinde)
lele (i) m lâle (ağır hapis mahkûmların boynuna geçirilen demir halka)
lele (ii) n 1. lala (şeyhzadelerin özel eğtmenleri) 2. dîr lala (padişahların vezirlerine seslenirken kullandıkları hitap sözü)
lele kirin uyumak
leleçan m salıncak
lelek bnr xax û lelek
lelengî m bir tür yumurtalı börek
leletî m lalalık
lelewîn rd cimri (toplu olarak) * maleke lelewîn cimri bir ev
lem tevek.
m tevek, köken (kavun, karpuz, kabak gibi bitkilerin toprak üstünde yayılan dalları)
m kesme (kamış ucu gibi kesme şekli)
lem (ii) m çalkantı (su, nehir, göl vb. için)
lem (iii) n 1. el, şamar 2. pençe * lemê hirçi ayı pençesi
lem (iv) m hayvan memesi
lem bûn l/ngh sakinleşmek
lem dan ucunu sivri veya kamış şeklinde kesmek
lem jê çûn teveklenmek
lem kirin dahra ile ucunu sivri bir şekilde kesmek
lema g 1. çünkü 2. ötürü, -den dolayı
lemat m şamar, şaplak, tokat (beş kardeş)
lemat danîn (yekî) (birine) şamar atmak
lemat lê dan (an jî xistin) şamar atmak
lemba m 1. lamba 2. lamba (radyo ve televizyon alıcılarında) 3. lamba (kapı ve pencerelerde açılan kanal)
lemba kirin l/gh lâmbalamak, lâmba açmak (marangözlükte)
lemba pê ketin lamba yanmak
lemba pê xistin lambayı açmak
lemba vekirin lambayı açmak
lembakirî rd lâmbalı (marangözcülükte)
lembakirin m lâmbalama, lâmba açma (marangözlükte)
lembanekirî rd lâmbasız (marangözcülükte)
lembaya diwêr duvar lâmbası, aplik
lembaya don (an jî gazê) gaz lâmbası * gava ku min çavên xwe vekirin ji lembayên don yek tefiyabû gözlerimi açtığımda gaz lâmbalarıdan birisi sönmüştü
lembaya fluoresan flüoresan lâmbası
lembaya îşaretê (an jî sinyalê) sinyal lambası
lembaya lokizê lüks lâmbası
lembaya mij sis lambası
lembaya trafîkê trafik lâmbası
lembûn m sakinleşme
lembûze m domuz burnu
lemecûn m lahmacun
lemelem m çalkantı (su, göl deniz için)
lemelema avê su çalkantısı
lemik m kalem biçiminde kesilmiş ağaç dalları
lemîlemî m çalkantı
lemîlemî bûn m çalkanma
l/ngh çalkanmak
lemisandin m kıvratma
l/gh kıvratmak
lemisîn m kıvranma (korku veya soğuktan)
l/ngh kıvranmak (korku veya soğuktan)
lemişt m yığıntı, yığın
lemkedar rd lekeli, lekelenmiş (kötü olarak namı çıkmış olmak)
lemkî rd ucunu sivri bir biçimde kesme
lemlate (i) ant/m adale, kas
lemlate (ii) sel, akıntı
lemlatedar rd kaslı
lemlateyî rd kasıl, adalî
lempe bnr lemba
lems m ziraat, tarım
lemûz m domuz burnu
lenawber rd yok edici
lenc rd sırıtkan
lence m işve
lencîn hantalca yürümek.
m sırıtma
l/ngh sırıtmak
lencîtî m sırıtkanlık
lend aslan ini.
m tünel
lendeha nd pehlivan
lendehor nd pehlivan
lendik bnr landik
lenet bnr lanet
lenet kirin bnr lanet kirin
lenf ant/m lenf, lenfa, ak kan
lenfatîk nd/rd 1. lenfatik 2. lenfatik (lenfatizme tutulmuş olan kimse)
lenfatîzm bj/m lenfatizm
lenfosît biy/m lenfosit
leng aksak.
rd aksak, çolpa
lengandin m aksatma, topallatma
l/gh aksatmak, topallatmak
lengeloş rd avare, elden ayaktan düşmüş kimse
lengeloşî m avarelik, elden ayaktan düşmüş durumu
lenger der/n 1. lenger, çapa (gemi demiri) * keştiyê lengerê xwe avêtiye deryayê gemi denize çapasını atmış 2. köprü ayağı 3. ufo, uçan daire 4.b fonda (denizcilikte demir atma komutu)
lenger avêtin l/gh demirlemek * keştiyê lenger avêt gemi demirledi
demirlemek, demir atmak, fonda etmek
lenger berdan avê demir atmak
lenger bi xwe re kaş kirin demir taramak (gemi, rüzgâr veya akıntı yüzünden demirini sürüklemek)
lenger hilanîn l/gh demir almak, iskele almak
lenger hildan l/gh demir almak
demir almak, iskele almak
lenger kirin l/gh demirlemek
lenger kişandin demir almak
lengera li pêşiya keştiyê der/nd göz demiri
lengeravêtî der/rd demirli (demirlenmiş olan) * li benderê keştiyek lengeravêtî me dipê limanda demirli bir gemi bizi bekliyor
lengeravêtin m demirleme
lengergeh iskele.
m iskele (gemi, vapurların demir attığı yer)
lengerhilanîn m demir alma, iskele alma
lengerhildan m demir alma
lengerhildayî der/rd demir üzerinde
lengerî m 1. lenger (yayvan ve kenarları geniş büyük bakır kap) 2. servis tabağı 3.rd lenger (bir lengerin alacağı miktar)
lengerîk m lenger, küçük kayık tabak
lengerîya masiyan balık tabağı (balık koymaya yarayan kap)
lengerîya vêl yayvan servis tabağı
lengerkirî rd demirli gemi
lengerkirin m demirleme
lengî m aksaklık, çolpalık
lengîn m 1. aksama, topallanma 2. rd aksak, aksakça
l/ngh aksamak, topallanmak
lengir rd aksak, topal
lengirandî rd aksak, aksatılmış olan
lengirandin m aksatma
l/gh aksatmak
lengirîn m aksama
l/ngh aksamak
lenguîstîk m lengüistik, dil bilimi
lenînîst rd Leninist
lenînîzm m Leninizm
lens m lens
lento (i) mzk/h 1. lento (bir parçanın ağır çalınacağını anlatır) 2. m lento (bu tempoda çalınan parça)
lento (ii) m lento * lentoya derî kapı lentosu
leopar leopar.
zo/m leopar
lep pençe.
h 1. lapa lapa * bi lepan berf barî lapa lapa kar yağdı 2. löpür 3. lâp * hevîr got lep kete erdê hamur lâp diye düştü
ant/n 1. el 2. pençe (insanların elleri çin) 3. mec pençe, baskı, yumruk (mec) * di bin lepê dijmin de düşman yumruğu altında 4. apaz (bir avuç dolusu) * lepek genim bir apaz buğday bi her çar
lep (iii) m oyun, desise, hile
lep xwendin l/gh el falına bakmak
lepan dört ayak içine düşmek
lepat (i) bnr leqat
lepat (ii) m şamar, pençe (insan için)
lepatke m ot balyalarını bağı
lepbîn nd/nt el falına bakan kimse
lepbînî m el falı
lepe (i) m büyük kar tanesi
lepe (ii) m lâpa
lepe lep löpür löpür
lepek rd 1. oyunbaz, hilebaz, hilekâr 2. kurnaz,
lepek rûn di ser dilê xwe dan kınalar yakmak
lepekî m 1. oyunbazlık, hilebazlık, hilekârlık 2. kurnazlık
leper bj/m egzama
lepetir m buğday kırmasından yapılan bir yemek
lepik eldiven.
n eldiven
m kapan, tuzak (yaban hayvanlarını yakalamaya yarayan araç veya düzen)
lepik (ii) bot/m parmak ucu büyüklüğünde eşkimsi kırmızı meyvesi olan bir çalı
lepik danîn l/gh tuzaklamak, kapan kurmak
kapan kurmak
lepikandin m 1. uğraştırma 2. aksatma, felç etme, (bir işi) felçe uğratma, halel verme, sarsma 3. bağlama (başka bir işle uğraşmaz olma) 4. çelme atma (veya takma), gelişmesini engeleme
l/gh 1. uğraştırmak 2. aksatmak, felç etmek, (bir işi) felçe uğratmak, halel vermek, sarsmak * şer aborî lepikan savaş ekonomiye halel verdi 3. bağlamak (başka bir işle uğraşmaz olmak) * vî karî ez lepikandim bu iş beni bağladı 4. çelme atmak (veya takmak), gelişmesini engelemek (yek)
ayağına çelme takmak (birinin işinden yükselmesine engel olmak
lepikdanîn m tuzaklama, kapan kurma
lepikê mexmerî (an jî qedîfe) kadife eldiven
lepikîn m 1. uğraşma 2. aksama, felç olma, (bir iş) felçe uğrama (bir iş gereği gibi yürümeme) 3. bağlanma, işinden gücünden geri kalma (başka bir işle uğraşmaz olma) 4. per perişan olma
l/ngh 1. uğraşmak 2. aksamak, felç olmak, (bir iş) felçe uğramak (bir iş gereği gibi yürümemek) * baran barî trafîk lepikî yağmur yağınca trafik felce uğradı 3. bağlanmak, işinden gücünden geri kalmak (başka bir işle uğraşmaz olmak) 4. per perişan olmak
lepira ansızın.
h 1. anîden, ansızın, birdenbire 2. rd fevrî * tevgerên lepira fevrî hareketler
lepiratî m fevrîlik
lepisandin bnr tepisandin
lepîska m Lepzig şehrinden üretilem ipek
lepok rd 1. oyunbaz, hilebaz, hilekâr 2. kurnaz,
lepokî m 1. oyunbazlık, hilebazlık, hilekârlık 2. kurnazlık
lepoxe m lâpa (derman için)m
lepoxe dan ser (birînê) lâpa vurmak
lepoxekî rd lâpacı * hûn wisa lê mêze nekin yekî lepoxekî ye gösterişine bakmayın lâpacının biridir
leprix rd/argo beceriksiz kimse
leprixî m/argo beceriksizlik
lepxwendin m el falına bakma
lepzîne mat/m 1. kare, dördül 2. rd kare, dördül (kare biçiminde olan)
leq kıpırtı, oynak.
rd 1. gevşek (sıkı veya gergin olmayan) 2. mayışık
m lâklak
m karşılama
m 1. şaka 2. alay
m 1. devim, devinim 2. kıpırdanma 3. sallantı 4. gevşeme
leq (ii) m lek bölük düzeyinde askeri birlik
leq (v) m büyük adam
leq (vi) zo/m yayın balığı
leq (yekî) ve çûn (birini) karşılamaya gitmek leqî (yekî) bûn (birine) rastlamak
leq bûn l/ngh gevşemek (sertlik ve gerginliği bozulmak) * didanê min leq bûye dişim gevşemiş 2. mayışmak (yemek yeme sonucu oluşan mayışma veya hantallık)
leq dan l/gh ısırmak
mayışmak
leq ketin diranê (yekî) dişleri sallanmaya, gevşemeye yüz tutmak
leq kirin l/gh 1. gevşetmek 2. mayıştırmak (yemek yedirip hantallaşmasını sağlamak)
şaka yapmak
leq lê ketin l/bw tetiklemek
1) sallanmak 2) tetiklemek
leq pê kirin 1) (birine) şaka etmek 2) (birini) alaya almak
leq û leq habire lâklak etme
leqa m 1. karşılama 2. karşılaşma, rastlama
leqadorî bot/m hayvan yemi olarak kullanılmayan bir ot türü
leqan m devinme, kıpırdama, kımıldama
leqandî rd 1. devinik, devindirilmiş, kıpırdatılmış, depretmiş olan 2. oynatılmış (yerinden oynatılmış olan)
leqandin m 1. devindirme, depretme, kımıldatma, kıpırdatma, hareket ettirme 2. oynatma (yerinden kımıldatma, hareket ettirme) 3. çalkalama, çalkama (vücudun bir yerini sürekli oynatma) 4. mec ağzını yoklama
ağzını aramak (veya yoklamak) * nehatin leqandin hali vakti çok iyi olmak, parası pulu çok olmak
1. devindirmek, depretmek, kımıldatmak, kıpırdatmak, hareket ettirmek 2. oynatmak (yerinden kımıldatmak, hareket ettirmek) * kes nikare vî gurzî ji cihê wî bileqîne kimse bu gürzü yerinde oynatamaz 3. çalkalamak, çalkamak (vücudun bir yerini sürekli oynatmak) * tu lê binêre bê çawa navmilê xwe dileqîne nasıl da omuz çalkalıyor 4. mec ağzını yoklamak (yek)
leqat m 1. başak (tarlalarda tek tük kalmış başak) 2. oraktan kurtulmuş başakları elle koparma işi 3. taraş (bağ, bağçe, tarla gibi yerlerde kaldırılan ürünlerden artakalanlar)
leqat kirin l/gh 1. başaklamak 2. taraşlamak
1) başak toplamak 2) taraşlamak
leqatdorî nd/nt başakçı (tarlalarda başak toplayan)
leqatker nd/nt başakçı (tarlalarda başak toplayan)
leqatkerî m başakçılık
leqatkirin m 1. başaklama 2. taraşlama
leqatvan nd/nt başakçı (tarlalarda başak toplayan)
leqatvanî m başakçılık
leqayî (...) bûn (birine veya bir şeye) rast gelmek, rastlamak, karşılaşmak * bi rê de ez leqayî birayê we bûm yolda kardeşine rast geldim
leqayî (tiştekî) çûn (birini) karşılamaya gitmek
leqayî (tiştekî) hatin rast gelmek, duş gelmek, birine rast gelmek * bi rê de ez leqayî wan hatim yolda onlara rast geldim
leqayî bûn l/ngh rastlamak, karşılaşmak
leqayî hev bûn l/bw karşılaşmak, rastlaşmak
leqayî hev hatin l/bw 1. karşılaşmak, rastlaşmak, buluşmak 2. karşı karşıya gelmek (birden karşılaşmak)
leqayîbûn m rastlama, karşılaşma
leqayîbûyîn m rastlama, rastlayış, karşılayış
leqayîhevbûn m karşılaşma, rastlaşma
leqayîhevhatin m 1. karşılaşma, rastlaşma, buluşma 2. karşı karşıya gelme (birden karşılaşma)
leqbûn m 1. gevşeme 2. mayışma (yemek yeme sonucu oluşan mayışma veya hantallık)
leqbûyîn m 1. gevşeyiş 2. mayışma
leqdan m ısırma
leqeb n lâkap
leqeleq m 1. lak lak 2. makineli silâh sesi için
leqeleq kirin l/gh laklak etmek, gır geçmek, çene çalmak
leqeleqkirin m laklak etme, gır geçme, çene çalma
leqem bnr lexem
leqemok m mesel
leqemok û meselok mesel
leqên xwe pê kirin (birini) alaya almak
leqî m 1. gevşeklik 2. mayışıklık
leqîn m 1. devinme, hareket etme (bir cismin durumunun ve yerinin değişmesi) 2. deprenme, kıpırdama, kımıldama, kımıldanma, kıpırdanma, kımıldayış 3. sallanma, sallanış (kımıldama, bağlı bulunduğu yerden gevşek duruma gelip yerinden oynama) 4. oynama (insan için; gerekli görevini yapacak hareketten yoksun olma) 5. çalkalanma (vücudun bir yeri sürekli oynama) 6. ırganma
l/ngh 1. devinmek, hareket etmek (bir cismin durumunun ve yerinin değişmesi) 2. deprenmek, kıpırdamak, kımıldamak, kımıldanmak, kıpırdanmak 3. sallanmak (kımıldamak, bağlı bulunduğu yerden gevşek duruma gelip yerinden oynamak) * diranê min dileqe dişim sallanıyor 4. oynamak (insan için; gerekli görevini yapacak hareketten yoksun olmak) * tiliyên wê naleqin parmakları oynamıyor 5. çalkalanmak (vücudun bir yeri sürekli oynamak) 6. ırganmak
leqîner rd devitken
leqînî m 1. devinti 2. kımıltı, kıpırtı 3. salıntı
leqitan (i) m 1. devinme 2. kıpırdama
leqitan (ii) m 1. tökezleme 2. tutuk konuşma
leqitandin (i) m 1. devindirme 2. kıpırdatma 3. dürtme
l/gh 1. devindirmek 2. kıpırdatmak zar zor konuşmayı becerebilme) 3. dürtmek * piyê wê leqitand ayağını dürttü
leqitandin (ii) m 1. tökezletme 2. tutuk konuşma 3. tekleme yapma
l/gh 1. tökezletmek 2. tutuk konuşmak (zar zor konuşmayı becerebilmek) 3. tekleme yapmak * demançe nedileqitand tabanca tekleme yaptı
leqitîn (i) m 1. devinme 2. kıpırdama, kımıldama, kıpırdanma, kıpırdaşma, kıpraşma
l/ngh 1. devinmek 2. kıpırdamak, kımıldamak, kıpırdanmak, kıpırdaşmak, kıpraşmak
leqitîn (ii) m 1. tökezleme, tökezme 2. takılma (bir yere ilişip veya dokunup kalma) 3. kösteklenme (ayağına bir engel takılarak düşer gibi olma) 4. tutuk konuşulma 5. tekleme yapılma
l/ngh 1. tökezlemek, tökezmek 2. takılmak (bir yere ilişip veya dokunup kalmak) * li kevir leqitî taşa takıldı 3. kösteklenmek (ayağına bir engel takılarak düşer gibi olmak) 4. tutuk konuşulmak 5. tekleme yapılmak
leqkirin m 1. gevşetme 2. mayıştırma (yemek yedirip hantallaşmasını sağlama)
leqleq m 1. lâklak (leyleğin gagasından çıkan ses) 2. h lâklak (boş konuşma)
m kapı mandal
leqleqo rd lâklak, geveze kimse
leqok rd 1. devingen 2. oynak (kımıldayan, yerinde durmayan) * lingê maseyê pir leqok e masanın ayağı çok oynak
leqokî m 1. devingenlik 2. oynaklık (oynak olma durumu, yerinde durmama durumu)
leqt m devim, hareket
ler rd enez, eneze, cılız, sıska
ler bûn l/ngh enezeleşmek, cılızlaşmak
lerandin m sallatma
l/gh sallatmak
lerbûn m enezeleşme
lerbûyîn m enezeleşme, cılızlaşma
lere fiz/m 1. salınım 2. frekans, sıklık
lereya bilind yüksek frekans
lereyî fast/m salınımlı
lerî m enezlik, sıskalık
lerîn m salınış, salınma
l/ngh salınmak
leristin m süzülme, zayıflama
l/ngh süzülmek, zayıflamak
lerizan m titreme
lerizandin m titretme, titretiş
l/gh titretmek
lerizîn m 1. titreme, titreyiş 2. titreme (ses için titrek ve kısık çıkma) 3. titreme (korkuya kapılma) 4. mec sallanma
l/ngh 1. titremek 2. titremek (ses için; titrek ve kısık çıkmak) 3. titremek (korkuya kapılmak) 4. mec sallanmak
lerizîner rd 1. titretici 2. mec sarsıcı
lerizok rd titreşimli
lerizokî rd titreşimlice
lerizokîtî m titreşimlice
lerz sarsıntı, titreme.
m 1. titreme 2. titreşim (küçük ve hızlı salınım) 3. zelzele, deprem
lerz lerz tir tir
lerz pê girtin tir tir titremek
lerzan rd titrek
lerzane h titrekçe
lerzdar rd titreşimli
lerze rz/m 1. titrem, ton 2. deprem, zelzele
lerzejentî rd depremzede
lerzek (i) rd batak, üstü çimenli bataklık
lerzek (iii) rd titrek
lerzekî m titreklik
lerzekî bûn l/ngh titrekleşmek
lerzekîbûn m titrekleşme
lerzekirin rz/m titremleme
l/gh titremlemek
lerzenas nd/nt deprem bilimci, sismolog
lerzenasî m deprem bilim, sismoloji
lerzenivîs m depremçizer, sismograf
lerzepîv m depremölçer, sismometri
lerzeta bj/m sıtma
lerzeyî rd sismik
lerzezan nd/nt deprem bilimci, sismolog
lerzezanî m deprem bilim, sismoloji
lerzî m 1. titreme 2. ürperti 3. ürperme
lerzî dan l/bw ürpertmek
lerzî hatin (yekî) ürpermek
lerzîdan m ürpertme
lerzîder rd ürpertici
lerzik rd 1. titrek 2. batak yer
lerzîn m 1. titreme 2. sallantı
lerzîn lê ketin 1) titremeye başlamak 2. sallanmaya başlamak
lerzînok rd titrek
lerzînokî rd titrekçe
lerziyok rd 1. titrek 2. mec ürpertili
lerziyokî rd 1. titreklice 2. mec ürpertilice
lerzlerzok rd 1. titrek 2. tiril tiril (titrer gibi dalgalanan kumaş)
lerzlerzokî rd 1. titrekçe 2. tiril tirilce 3. dökümlü * kincê lerzlerzokî dökümlü elbise
lerzlerzokî bûn l/ngh titrekleşmek
lerzlerzokîbûn m titrekleşme
lerzlerzokîtî m titreklik
lerzok sarsak, titrek.
rd titrek, titreşimli
rd 1. titrek 2. tiril tiril (titrer gibi dalgalanan kumaş)
lerzokî rd 1. titrekçe 2. rz titreşimli
lerzokî bûn l/ngh titrekleşmek
lerzokîbûn m titrekleşme
lerzokîtî m 1. titreklik 2. rz titreşimlilik
leş bnr laş
leşdar bûn bnr laşdar bûn
leşdarkirin bnr laşdar kirin
lesiqandî rd yapıştırılmış olan
lesiqandin m yapıştırma
l/gh yapıştırmak
lesiqîn m yapıştırılma
l/ngh yapıştırılmak
leşker nd/nt1. asker 2. asker (ordunun yanlız er rütbesinde olan bölümü) 3.rd asker (disiplinli) 4. ordu 5. asker (iyi dövüşmesini başaran)
leşker berhev kirin asker toplamak (veya çıkarmak)
leşker kişandin (cihekî) (bir yere) asker çıkarmak
leşker û cebilxane asker ve mühimat
leşker û cebilxane kişandin asker konuşlandirmak
leşkerane h askerce
leşkerê ecemî acemi er
leşkerê piyade piyade asker
leşkerê ragihîner muhabereci asker
leşkerê siwarî süvarî asker
leşkergeh ordugah, kışla.
m 1. kışla, ordugah 2. garnizon (askeri birliklerin bulunduğu yer)
leşkerî askerlik.
m 1. asker * çûye leşkeriyê askere gitmiş 2.rd askerî 3. askerlik
leşkerî kirin askerlik etmek (veya yapmak)
leşkerîbûn m askerîleşme
leşkerîbûyîn m askerîleşme
leşkerkêş rd 1. asker çeken, asker yöneten 2. m asker çeken gemi
leşkerkî h askerce * silaveke leşkerkî da askerce bir selâm verdi
leşkerma lşk/m garnizon (askeri birliklerin bulunduğu yer)
leşkerperest nd/nt asker yanlısı, militarist
leşkerperestî nd/nt asker yanlılığı, militarizm
leşkerşiken rd asker kıran, düşman askerini kıran
leşkertî m askerlik
leşkertî kirin l/gh askerlik yapmak
leşkervan nd/nt askerci
lespet bnr dilq
leşxur bnr laşxur
leşxwer bnr laşxwer
let (i) m pus, pusma
let (ii) m parça * letek nanê req bir parça sert ekmek
let (iii) rd güç, müşkül (ağır ve yorucu emekle yapılan)
letan uslu uslu durmak.
rd 1. uslu, uysal (uysal hayvan) 2. m susma, uslu uslu oturma
letandî rd 1. pusuk 2. susturulmuş, yaktıştırılmış
letandin uslu durmasını sağlamak.
m 1. pusatma 2. susturma
l/gh 1. pusatmak 2. susturmak, yatıştırmak (ağlayan çocuklar için)
letantî m usluluk (hayvanlar için uysal olma durum)
letarjî bj/m letarji
lete bnr lete
m parça
lete bûn l/ngh parçalanmak
lete kirin l/gh parçalamak
lete lete parça parça
lete lete bûn parça parça olmak
lete lete kirin parça parça etmek
letebûn m parçalanma
letebûyîn m parçalanış
letekirin m parçalama, parçalayış
letî m Letçe (Leton dili)
letîf m latif, şaka
letîfedan nd/nt nüktedan
letîfedanî m nüktedanlık
letîfezan nd/nt nüktedan
letîfezanî m nüktedanlık
letik m parça, parçacık
letilandin m bırakma
l/gh bırakmak
letilîn m bırakılma
l/ngh bırakılmak
letim m parça
letîn m pusma
l/ngh pusmak (bir şeyi kendine siper ederek saklanmak)
letm rd 1. zor 2. m vuruş
letonkî m Letonca, Letçe
letonya m Letonya
letonyayî rd/nd Letonyalı
lev bnr lihev
lev anîn l/gh 1. barıştırmak 2. anlaştırmak, uyuşturmak 3. uzlaştırmak 4. denk getirmek
lev bûn l/ngh 1. barışık olmak 2. uyuşmak 3. denkleşmek, denk olmak
lev gerîn lngh 1. (birbirini) aramak 2. telaşlı olmak 3. (birbirine) dolanmak
lev hatin l/ngh 1. barışmak 2. anlaşmak, uyuşmak 3. uzlaşmak 4. denk gelmek
lev herbilîn l/ngh (birbirine) dolanmak
lev par kirin l/bw bölüşmek, paylaşmak
lev xistin l/gh 1. kavga etmek2. dalaşmak 3. çatışmak 4. karmak, karıştırmak
leva pay.
leva (i) m leva (Bulgar para birimi)
leva (ii) m 1. bölü, pay 2. bölüm (bir bütünü oluşturan parçalardan her biri)
leva bûn l/ngh 1. bölünmek 2. bölüşmek, bölüşülmek, paylaşılmak
leva kirin l/gh 1. bölmek 2. bölüştürmek, paylaşmak * ez ê nanê xwe pê re leva bikim? ekmeğimi onunla paylaşayım mı?
levabûn m 1. bölünme 2. bölüşme, bölüşülme, paylaşılma
levabûyîn m bölünüş
levakirin m 1. bölme 2. bölüştürme, paylaşma
levanîn m 1. barıştırma 2. anlaştırma, uyuşturma 3. uzlaştırma 4. denk getirme
levayî m bölüşüm
levayîxwaz rd uzlaşmacı
levayîxwazî m uzlaşmacılık
levbûn m 1. barışık, barışık olma 2. uyuşma 3. denkleşme, denk olma
levbûnî m barışıklık
levdabeşî m bölüşüm
leven bot/m 1. kamış (Phragmites australis) 2. rd kamış (bu bitkiden yapılmış)
levenê şekir bot/nd şeker kamışı (Saccarum oêicinarum)
levgerîn m 1. (birbirini) arama 2. telaşlı olma 3. (birbirine) dolanma
levgeriyayî rd dolaşık, karışık (saç, ip vb. için
levhatî rd 1. barışık 2. anlaşık, uyuşuk 3. uzlaşık
levhatin m 1. barışma 2. anlaşma, uyuşma 3. uzlaşma 4. denk gelme
levherbilî rd dolaşık, karışık (saç, ip vb. için
levherbilîn m (birbirine) dolanma
levis m dialog
levkombûyîn biy/m kümeleşim, aglutinasyon
levn nd nevi, tür
levne n kamış (kola, meyve suyu için)
levparî m paylaşma
levparkirin m bölüşüm, bölüşme, paylaşma
levuloz kîm/m levüloz, meyve şekeri
levxistî rd 1. çatışık 2. karma, muhtelit
levxistin m 1. kavga 2. dalaş, dalaşma 3. çatışma 4. karma, karıştırma
levz m lâf
lew g çünkü, zira
lewabo m lâvabo
lewante lavanta.
lewanten nd 1. Levanten (yakın Doğuda yerleşmiş veya evlenerek soyu karışmış Avrupa asıllı kimse) 2. rd lewanten (Levantenlere özgü olan)
lewaş müşfik.
n 1. lavaş (ekmek) 2. rd/mec nazik
lewaşe (i) m 1. tutaç (lâboratuar maşası) 2. tutacak (bir şeyin tutulacak yeri)
lewaşe (ii) m 1. burunduruk 2. yavaşa
lewate n oğlan, püşt (cinsel bakımdan erkeklerin zevkine hizmet eden sapık erkek çocuk)
lewatetî m oğlanlık
lewaz rd 1. arık, sıska, cılız 2. zayıf (insan ve hayvan için) 3. ölgün (gücü azalmış, zayıflamış) 4. zebun, acîz, güçsüz
lewaz bûn l/ngh 1. arıklamak, arıklaşmak 2. zayıflamak 3. süzülmek, incellmek (çok zayıflanmak)
1) arıklaşmak, sıskalaşmak 2) zayıflamak, vücuttan düşmek 3) ölgünleşmek
lewaz ketin zayıf düşmek, vücuttan düşmek
lewaz kirin l/gh 1. arıklamak 2. zayıflatmak 3. âcizleştirmek, güçsüzleştirmek
1) arılaştırmak, sıskalaştırmak 2) zayıflatmak 3) ölgünleştirmek
lewazbûn m 1. arıklama, arıklaşma 2. zayıflama 3. süzülme, incellme (çok zayıflanma)
lewazî m 1. arıklık 2. zayıflık 3. ölgünlük 4. güçsüzlük
lewazim leşk/m levazım
lewazkirin m 1. arıklama 2. zayıflatma 3. âcizleştirme, güçsüzleştirme
lewazmayî rd kurada, cılız
lewbandin m ağıt yakma (veya tutturma)
l/gh ağıt yakmak (veya tutturmak)
lewçe nd/nt 1. ağzı bozuk 2. boşboğaz (yerli yersiz konuşan) 3. çaçaron, çene kavafı, geveze, zevzek 4. ukalâ
lewçetî m 1. ağız bozukluğu 2. boşboğazlık 3. çaçaronluk, gevezelik, zevzeklik 4. ukalâlık
lewçetî kirin l/gh gevezelenmek
l/gh 1. boşboğazlık etmek 2. gevezelenmek, zevzeklenmek 3. ukalâlanmak
1) boşboğazlık etmek 2) gevezelik etmek, zevzeklik etmek 3) ukalâlık etmek
lewçetîkirin m 1. boşboğazlık etme 2. gevezelenme, zevzeklenme 3. ukalâlanma
lewçeyane h 1. boşboğazca 2. gevezece, zevzekçe 3. ukalâca
lewçokî rd 1. boşboğazca 2. gevezece, zevzekçe 3. ukalâca
lewe m balçık, lığ, alüvyon
lewe kirin lığlamak
lewedar rd balçıklı, lığlı
lewedar bûn lığlanmak
lewen kamış, saz.
lewend serbest, başına buyruk.
güzel, yakışıklı
nd/rd 1. yakışıklı 2. levent (boylu poslu yakışıklı kimse 3. güzel * li min lewendê vay ben güzele 4. dîr levent (Osmanlı donanmasında ve kıyılarında görev yapan asker sınıfı)
lewendî (i) m 1. yakışıklılık 2. leventlik
lewendî (ii) m entari kollarının ucuna dikilen uzun kumaş parçası, kol bağı
lewente m lâvanta
lewentefiroş nd/nt lâvantacı (satan kimse)
lewentefiroşî m lâvantacılık
lewenteker nd/nt lâvantacı (imal eden)
lewentevkerî m lâvantacılık
lewer m otlak, çayırlık, mera
lewhe m 1. levha 2. resim, tablo 3. tabelâ
lewhenivîs nd/nt tabelâcı (tabelâ yazan kimse)
lewhenivîsî m tabelâcılık
lewheya kevir nd ayna taşı
lewhik m levhacık, küçük levha
lewî bnr leyî
lewir bnr rewir
lewirandin m otlatma
l/gh otlatmak
lewirîn m otlama
l/gh otlamak
lewitandî rd 1. batık (kir vb. nedenlerden dolayı batmış durumda olan) 2. berbat, berbat edilmiş olan
lewitandin (i) m kıpırdatma
l/ngh kıpırdatmak
lewitandin (ii) m 1. batırma, kirletme 2. kirletme (küçük veya büyük aptestini yapma) 3. berbat etme, başını gözünü yarma (bir işi istendiği gibi yapmama, kötü yapma) 4. pisletme, kötü duruma sokma 5. becerme (kirletme, bozma, kullanılmaz hale getirme)
l/gh 1. batırmak, kirletmek * xwe lewitandiye üstünü başını batırmış 2. kirletmek (küçük veya büyük aptestini yapmak) * zarok binê xwe lewitandiye çocuk altını kirletmiş 3. berbat etmek, başını gözünü yarmak (bir işi istendiği gibi yapmamak, kötü yapmak) * birayê min te ev kar lewitandiye kardeşim sen bu işin başını gözünü yardın 4. pisletmek, kötü duruma sokmak * hay jê be, vî karî jî nelewitînî dikkat et, bu işi de pisletme 5. becermek (kirletmek, bozmak, kullanılmaz hale getirmek) * di roja pêşîn de kincên xwe lewitandin ilk gün elbiselerini becerdi
lewitî lekeli, kirli, berbat.
rd 1. batık, kirli (kir vb. nedenlerden dolayı batmış durumda olan) 2. pis * ava lewitî pis su berbat 3. mec boklu 4. bulaşık (bulaşmış olan)
lewitîn (i) m kıpırdanma
l/ngh kıpırdanmak
lewitîn (ii) m 1. atma, kirlenme 2. berbat olma 3. bulaşma, pisliğe bulanma, pislenme
l/ngh 1. batmak, kirlenmek * şalê min lewitiye pantolonum batmış 2. berbat olmak 3. bulaşmak, pisliğe bulanmak, pislenmek
lewk m tırıs (atın kısa adımlarla hızlı yürüyüşü)
lewleb çıkrık, kuyu çıkrığı.
lewleb (i) m bir yayık elemanı
lewleb (ii) m 1. çark, döngü 2. fîz/m pandül, sarkaç
lewlebandin m 1. sallama, salladırma 2. yalpalatma
l/gh 1. sallamak, sallandırmak 2. yalpalatmak
lewlebîn m 1. sallanma, salınış, salınma (belli noktasında bir yere bağlı kalmak şartıyla o noktanın iki tarafına sürekli olarak gidip gelme) 2. yalpalama
l/ngh 1. salınmak, sallanmak (belli noktasında bir yere bağlı kalmak şartıyla o noktanın iki tarafına sürekli olarak gidip gelmek)2. yalpalama
lewlês rd aç gözlü
lewlêsî m aç gözlülük
lewlew bnr lûbelûb
lewlewî bnr leblebî
lewlib m yalpa
lewlibandin bnr lewlebandin
lewlibîn bnr lewlebîn
lewm (i) m serzeniş
lewm (ii) m çekiştirme, başa kakma, takaza
lewma bu yüzden.
h -e dolayısıyla, ötürü, onun için, zira
lewma ko gerçi, zira.
lewme m kınamaya yol açacak şey
lewme kirin l/gh kınamak, ayıplamak
lewmekirin m kınama, ayıplama
lewn (i) m sitem
lewn (ii) n 1. biçim, şekil 2. tarz 3. renk
lewndar rd şekilli
lewnî rd şeklî
lewra o yüzden, bundan dolayı.
h çünkü, zira, -den dolayı
lewrek levrek.
lews sarkık dudaklı.
lewt m kir, pislik (pis olanın durumu)
lewtelewt m boş söz
lewye m levye
lex ve çûn l/bw karşılamaya gitmek, karşılamak
lexab m burunduruk
lexandur yabani sirken; chenepodium
sirken, kazayağı; chenopodium album
lexav bnr lexab
lexem lağım.
(I)m 1. lâğım 2. lâğım (düşman siperlerine doğru yer altına açılan dar yol) 3. erd yarıntı (selin açtığı oluk biçimli çukur)
lexêm m geriz
lexem çandin mayın döşemek
lexem kirin 1) lağım kazmak 2) eşmek, kazmak
lexem kirin binê erdê yere mayın döşemek
lexem vedan lâğım kazmak lexemm mayın
lexemçîn nd/nt mayıncı
lexemker n lağımcı (lâğım kazan asker)
lexemkerî m lağımcılık
lexemvan n lağımcı (lâğımları temizleyen işçi)
lexemvanî m lağımcılık
lexer bnr laxer
lexgîr rd enerjik, çevik (güçlü ve hareketli)
lexgîrî m enerjiklik, çeviklik
lext n 1. yem (tavuk, kuş yemi) 2. mec yem (birini kandırmak için hazırlanmış düzen, kullanılan kimse veya şey)
lext avêtin dafikê (an jî teleyê) yem dökmek (veya koymak)
lext dan l/gh yemlemek (kuş, kümes hayvanlarına yem vermek)
lext kirin l/gh 1. yem dökmek, yem koymak 2. mec yemlemek, yem dökmek, yem koymak (aldatmak için inanç verici davranışlarda bulunmak)
yem dökmek, yem koymak (aldatmak için inanç verici davranışlarda bulunmak)
lextdan m yemleme
lextkirin m 1. yem dökme, yem koyma 2. mec yemleme, yem dökme, yem koyma (aldatmak için inanç verici davranışlarda bulunma)
lextxur zo/rd tanecil
lexû m lağvetme
lexû bûn l/ngh lağvolmak
lexû kirin m lağvetme
l/gh lağvetmek
lexûbûn m lağvolma
ley (i) m ley (Romen para birimi)
ley (ii) m yığma
ley dan l/gh yığmak
leyan (i) bnr lekan
leyan (ii) m istila
leyander nd/rd istilacı
leyanderî m istilacılık
leyandin m istila etme
l/gh istila etmek
leyandok nd/rd istilacı
leyandokî m istilacılık
leydan m yığma
leyî m sel
leyîmişt m su taşkını
leyînkar nd/rd istilacı
leyînkarî m istilacılık
leyîstander nd/nt oynatımcı
leyîstandin m oynatma
l/gh oynatmak
leyîstek m oyuncak
leyîstik m 1. oyun 2. oyun (bedence ve kafaca yetenekleri geliştirmek amacıyla yapılan, çevikliğe dayanan her türlü yarışma) * leyîstikên olîmpiyadê olimpiyat oyunlar 3. oyun (teniste; taraflardan birinin dört sayı kazanmasıyla elde edilen sonuç) 4. el (iskambil oyunlarında)
leyîstik dan 1) oyun vermek 2) el vermek
leyîstik leyîstin (an jî lîstin) oyun oynamak
leyîstik qezenc kirin oyun almak
leyîstik rast kirin oyun kurmak
leyîstika bi kaxizan kâğıt oyunu
leyîstika borsayê borsa oyunu
leyîstika fincanan fincan oyunu
leyîstika kapan aşık oyunu
leyîstika pastoral pastoral oyun
leyîstika pêşîkêş şn öncü oyun
leyîstika serîkêş şn öncü oyun
leyîstika sîberê şn gölge oyunu
leyîstika şûr û mertalan kılıç kalkan oyunu
leyîstika werzîşê (an jî sporê) spor oyunları
leyîstikander nd/nt oynatımcı
leyîstikandin m oynatma
l/gh 1. oynatmak 2. oynatmak (aklını yitirmek) * jinika reben ji destê wî dînî aqil leyîstikand kadıncağız o delinin elinden aklını oynatı
leyîstikê meke! oynama! (olumsuz olarak)
leyîstikeke xweş lîstin iyi oyun çıkarmak
leyîstikên gundan şn köy oyunları
leyîstikgeh m oyun yeri, oyun sahası
leyîstikîn m oynanma
l/ngh oynanmak
leyîstikvan nd/nt oyuncu
leyîstikvanî m oyunculuk
leyîstin m 1. oynama (vakit geçirme, eğlenme, oyalanma gibi amaçlarla bir şeyle uğraşma) 2. oynama (herhangi bir tutku, ilgi veya oyalanma gibi sebeple bir şeye kendini verme) 3. oynama (bir temsilde rol alma) 4. oynama (film gösterme) 5. oynama (tiyatro için; sahneye koyma) 6. oynama (eşya için; herhangi bir parçası kımıldama) 7. oynama (sarsılma, yeri değişme) 8. oynama (sporla ilgili çalışmalara katılma) 9. oynama (müziğin gerektirdiği uyumlu hareketleri yapma)
l/gh 1. oynamak (vakit geçirme, eğlenme, oyalanma gibi amaçlarla bir şeyle uğraşmak) * li ser çêrê zarok dileyîzin, berxik jî diçêrin çimenler üzerinde çocuklar oynuyor, kuzular otluyor * maç leyîst maç oynandı 2. oynamak (herhangi bir tutku, ilgi veya oyalanma gibi sebeple bir şeye kendini vermek) * em topê dileyîzin tu jî têyî? top oynuyoruz sende gelirmisin 3. oynamak (bir temsilde rol almak) * dê di fîlm de bileyîze filmde oynayacak 4. oynamak (film göstermek) * vê heftiyê dê di sînemayê de kîjan fîlm bileyîzin? bu hafta sinemada hangi filimler oynayacak? 5. oynamak (tiyatro için; sahneye koymak) * ev lîstika wan diqede naqede wê lîstika xwe ya din bileyîzin bu oyunları biter bitmez diğer oyunlarını oynayacaklar 6. oynamak (eşya için; herhangi bir parçası kımıldamak) * lingên maseyê dileyîzin masanın ayakları oynuyor 7. oynamak (sarsılmak, yeri değişmek) * di bivelerzê de bîna leyîst depremde yapı oynadı 8. oynamak (sporla ilgili çalışmalara katılmak) * tenîs leyîstin tenis oynamak 9. oynamak (müziğin gerektirdiği uyumlu hareketleri yapmak) * bi muzîkê xweş leyîst müzik eşliğinde güzel oynadı
leyîstok m 1. oyuncak 2. oyun
leyîstoka zarokan 1) çocuk oyuncağı 2) çocuk oyuncağı (önem verilecek değerde olmayan) 3) çocuk oyuncağı (kolay iş)
leyîstokfiroş nd/rd oyuncakçı (satan kimse)
leyîstokfiroşî m oyuncakçılık
leyîstoksaz nd/rd oyuncakçı (yapan kimse)
leyîstoksazî m oyuncakçılık
leyîz bnr leyz
leyîzîn m oynayış, oynama
leyîzvan bnr leyzvan
leyl m gece
leyl û mecnûn çifte kumrular
1) çifte kumrular 2) bir doğuda bir batıda iki yıldız
leylan (i) m ezgi, melodi
leylan (ii) m sarap, ılgım, pusarık, yalgın
leylan dan l/gh karıkmak (göz için)
leylandan m karıkma (göz kamışma)
leylank zambak.
bot/m zambak
leylanok m serap
leylaq bot/m 1. leylak (Syringa vulgaris) 2. leylak (bu bitkinin çiçeği)
leyletul qedr nd kadir gecesi
leylî rd leylî, yatılı * dibistana leylî leylî mektep
leylik m salıncak
leyloz bot/m kardelen (Galanthus nivalis)
leymûn (i) bnr limon
leymûn (ii) zo/m maymun
leyz oyun.
m 1. oyun 2. oyun (bedence ve kafaca yetenekleri geliştirmek amacıyla yapılan, çevikliğe dayanan her türlü yarışma) * leyzên olîmpiyadê olimpiyat oyunları 3. oyun (tiyatro veya sinemada sanatçının rolünü yorumlama biçimi)
leyz dan oyun vermek
leyz leyîstin (an jî lîstin) oyun oynamak
leyz qezenc kirin oyun almak
leyza bi kaxizan kâğıt oyunu
leyza borsayê borsa oyunu
leyza fincanan fincan oyunu
leyza kapan aşık oyunu
leyza pastoral pastoral oyun
leyza pêşîkêş şn öncü oyun
leyza serîkêş şn öncü oyun
leyza sîberê şn gölge oyunu
leyza şûr û mertalan kılıç kalkan oyunu
leyza werzîşê (an jî sporê) spor oyunları
leyzbaz nd/nt 1. oyuncu 2. oyunbaz, hilekâr
leyzbazî m 1. oyunculuk 2. oyunbazlık, hilekârlık
leyzê meke! oynama! (olumsuz olarak)
leyzeke xweş lîstin iyi oyun çıkarmak
leyzên gundan şn köy oyunları leyza temaşeyê şn/nd seyirlik oyun
leyzgeh m oyun alanı, oyun sahası
leyznivîs şn nd/nt oyun yazarı
leyznivîsî şn/m oyun yazarlığı
leyzok m oyuncak
leyzsaz sp/n oyun kurucu
leyzsazî sp/m oyun kuruculuk
leyztop m oyun topu
leyzvan nd/nt 1. oyuncu 2. oyuncu (sahne, sinama oyuncusu, aktör, aktris)
leyzvanê damayê (an jî çeqûberkê) dama oyuncusu
leyzvanê dervehiya rastê sp sağ açık (oyuncusu)
leyzvanê hêla rastê yê hundir sp sağ iç oyuncusu
leyzvanê milê çepê sp sol açık oyuncusu
leyzvanê milê çepê ê duduyan sp sol iç oyuncusu
leyzvanê nîvekê sp santrfor
leyzvanî m 1. oyunculuk 2. oyunculuk (aktörlük)
lez m 1. acele * leza min heye acelem var 2. hız, sürat 3. şiddet * leza bayê rüzgârın şiddeti 4. h acele 5. h tez, çabuk olarak
lez bike 1) hızlı 2) çabuk ol
lez bûn l/ngh ivedileşmek
lez dan l/gh 1. hızlandırmak, hız vermek, ivme kazandırmak 2. süratlendirmek
(tiştekî) (bir şeye) hız vermek, hızlandırmak
lez dan xwe hızlanmak
lez kirin l/gh 1. hızlanmak 2. acele etmek, ivedileştirmek, ivmek
lez meke! acele etme! ağır ol!, yavaş ol!
lez û bez çok acele
leza bêqam yıldırım hızı
leza beza h çarçabuk, alelâcele, ivedilikle
leza bipêşketinê (an jî pêketinê) bz kalkınma hızı
leza goşeyî mat açısal hız
leza xwe zêde kirin hızını artırmak
lezag m sedye
lezahî ivme.
lezan m 1. hız, hızlanma 2. fiz/m ivme
lezandin m 1. hızlandırma 2. aceleleştirme, acele ettirme 3. çabuklaştırma, tezleme, ivdirme 4. süratlendirme
l/gh 1. hızlandırmak 2. aceleleştirmek, acele ettirmek 3. çabuklaştırmak, tezlemek, ivdirmek 4. süratlendirmek
lezannivîs m ivmeyazar
lezanpîv m ivmeölçer
lezatî m 1. hızlılık 2. çabukluk 2. fiz hız, sürat
lezayî m 1. hızlılık, sürat 2. çabukluk 3. hız, sürat
lezbiyen m lezbiyen, sevici
lezbiyenî m lezbiyenlik, sevicilik
lezbot m sürat botu
lezbûn m ivedileşme
lezdan m 1. hızlandırma, hız verme, ivme kazandırma 2. süratlendirme
lezdana dilî kalp çarpıntısı (hızlı bir şekilde atması)
lezdana goşeyî mat açısal ivme
lezdar rd 1. hızlı 2. süratlı 3. şiddetli
lezdayîn m 1. hızlandırış, hız veriş, ivme kazandırış 2. süratlendiriş
lezelez h çarçabuk, alelâcele, ivedilikle
lezelez kirin l/gh acele etmek
lezelezkirî rd acele edilmiş, acele olarak yapılmış
lezelezkirin m acele etme
lezet m 1. lezzet, tat (hoşa giden durum) * min lezetek ji vê pirtûkê negirt bu kitapta tat bulamadım 2. kuru (heyacanı, tadı olmayan, tek düze) * jiyaneke bêtehm û lezet kuru, zevksiz bir hayat
lezeta xweş hoş lezzet, güzel tat
lezgî nd/rd Lezgi
lezgîn aceleci.
rd 1. hızlı 2. aceleci, evecen, ivecen, iveğen 3. süratlı, tez (çabuk olan) 4. hızlı, şiddetli, yollu (taşıtlar için) * keştiya lezgîn yollu gemi 5. içi tez
lezgîn bûn l/ngh ivedilenmek
lezgînayî m 1. hızlılık 2. acelecilik, ivedilik 3. süratlılık
lezgînbûn m ivedilenme
lezgînî m 1. hızlılık 2. acelecilik, ivecenlik, ivedilik, evecenlik 3. çabukluk 4. sürat
lezîn m 1. hızlanma, hızlanış 2. kıvrama (hızlı yürüme) 3. acele etme, ivme 4. çabuklaşma 5. süratlenme 6. fiz ivme
l/ngh 1. hızlanmak 2. kıvramak (hızlı yürümek) 3. acele etmek, ivmek 4. çabuklaşmak 5. süratlenmek
lezîtî m 1. hızlılık 2. çabukluk, tezlik 3. acelelik, ivedilik, acil
lezkar m düzengeç, regulator
lezker rd 1. hızlandırıcı 2. aceleci, acul, ivecen, iveğen
lezkerî m 1. hızlandırıcılık 2. acelecilik, aculluk, ivecenlik, iveğenlik
lezkî h 1. hızlı, hızlı olarak 2. acele olarak
lezkirin m 1. hızlanma 2. acele etme, ivedileştirme, ivme
lezlezandin m 1. hızlandırma 2. acele etme
l/gh 1. hızlandırmak 2. acele etmek
lezlezî h 1. hızlı olarak 2. çarçabuk, alelâcele, ivedilikle
lezlezîn m 1. hızlanış, hızlanma 2. acele edilmek
l/ngh 1. hızlanmak 2. acele edilmek
lezlezok rd aceleci
leznuma m hız belirtici, metronom
lezo bezo h çarçabuk, alelâcele, ivedilikle
lezok aceleci.
rd 1. hızlı 2. aceleci
lezoke rd 1. hızlı, hızlıca 2. aceleci, acelecice
lezpîv tek/m hızölçer, ivmeölçer
lezxwar rd çabuk yiyen
lezyon bj/m lezyon, doku bozukluğu
le (Soranî) daçek, li: Ew le mał e. (Ew li malê ye.),
ji: Ew le mał derçûwe. (Ew ji malê derketiye.).
ji wêjeyê: Le Sovyet kurd zor kêm bû, nêzîkey hezar kesêk bûn, le Ermenistan û le Azerbaycan û Gurcistan, beşêkîşiyan le Asyay Navendî, le Turkmenistan bûn. Jimareyan zor kêm bû belam her le Sovyet, lehçey kurmancî ke be kar hênra û gişt kurdî Sovyet be kurmancî qiseyan dekird, kitêbekî zor bilaw buwewe. szb daçek, li. Frensî: art, artîkelê diyar yê peyvên nêrza: le mari (ew mêr) le garçon (ew kurrik, ew lawik). Mê: la. Pirrjimar: les Tirkî: (navdêr)navê tîpa pazdehemîn a alfabeya Tirkî lebaleb mişt, bi dev re, bi lêvikê re
le pênaw (soranî) daçek, bo xatirê, ji ber, bo, ji bo, sera, seba, seva, bo xatira, pêxemet, bo, ji bo, di rêya ... de: Ew le pênaw niştiman da şehîd..
Herwiha: le pênawî
le şidandin (biwêj) der barê mijarekê de zêde bi ser yekî de çûn. heke me ew qasî li wî neşidanda, ew ji wê dozê venedigerî.
le'b (navdêr, mê) lîstik, yarî, geme, bazî.
Herwiha: lab, lab, lahb, lehb, leib, lehib, leib.
ji: Ji erebî, têkildarî laib, meleb
lebat 1. tevger 2. bizav, hereket *sibat lebat, kewanî li nava malê ma mat
(navdêr, mê) hatin û çûna ji cihekî, nesekinîna li cihekî, ranewestîna li cihekî.
Hevwate: liv.
Dijwate: tebat.
: lebitandin lebitîn
lebat kirin (lêker) hereket kirin.
ji: lebat + kirin
lebatî (r) hevoka ku kirarê wê karî bi xwe dike
(rengdêr) çalak, çist, aktîv, karîger, şipil, çibik, kesa/ê yan tişta/ê ku (pirr) dixebite: Ew nivîskarek aktîv e. (pirr dinivîse), (rêziman) hevoka ku kirdeya wê diyar e: Elî nameyek nivîsî. yan Wî nameyek nivîsî. hevokin aktîv in lê Nameyek hat nivîsîn. hevokek pasîv e.
lebatker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lebat dike, çalakîker, bizavkar, livbaz, çalakîsaz.
ji: lebat + -ker
lebê (hoker) peyvek e ku tê bikaranîn li şûna: bibore, min nebihîst ka te çi got, bêzehmet, gotina xwe dubare bike, peyvek e ku tê bikaranîn li şûna:"di xizmeta te/we de me, kerem ke, emir bike, bila, baş e, okey, ser çavan, belê, erê.
Herwiha: libê.
Bikaranîn: Di kurdiyê (û di farisiyê) da li şûna erê (û arê) yê da belê (bi erebî belî, bela) dihêt bikaranîn, ko bi ramana erê ya kurdî û yes-a inglîzî ye. Peyveka dî ya erebî lebê ye ko ne bi ramana erê yê, lê bi ramana bilayê, anko ok-ya inglîzî ye.... jiber nêzîkî ya herdu gotinan kurd dibêjin belê û lebê jî. Lê, di koka xwe da, dema yek ji te bipirse ka tu dê îşev li malê bî an ne, dibê bihêt gotin belê an erê. Lê ko ji te bihêt xwastin li malê bî û tu bixwazî bipejirînî anko qebûl bikî, dibê bibêjî lebê. Herwekî Michaelê Kek jî got, carina jibo daxwaza dubarekirina gotina nebihîstî jî lebê dihêt gotin. Wekî dî, awayekê nerimî û ber-emrî û toreyê ye jî ko di bersiva yekê ji xwe mezintir da bihêt gotin lebê. Anko tu çi bibêjî amade me.Gotina Lebê, gotinek gelekî bi edeb e û veryanta gotina dîsa bêje, an jî ez hazir im, gotinek di hebûna mezinan de tê gotin. lê dibe ku eslê wê erebî be û têkilya wê bi Lebeyke re hebe ji ber ku ew jî eynî wateyê dide. lê gotina Lebe an jî Libê di chîrokên padîshah û sultan û mîran de gelekî dihat gotin.û wateya wê yanî emir bike, an jî yanî dîsa bêje, an jî yanî ez hazir im. yan jî kerem ke bêje.jêder.
ji: Bi metatezê ji belê.
: belê-û-lebê
leberkirdin (Soranî) (navdêr)wate, ezberkirin, jiberkirin
lebetîyayene (Zazaki) lebitîn
lebikandin/dilebikîne/bilebikîne 1. kirin zorê, li qaqa reş asê kirin 2. feşilandin
lebikîn (lêker)(navdêr, mê) tê koşîn, xebitîn, kêfirîn, bilîn, lebitîn, cehd dan, hewl dan, mihawile kirin, serê xwe pê ve êşandin, pê ve mijûl bûn, ji ber heyecan,tirs yan jî tiştekî dinê nema zanibûna çikirinê,şaşmayîn,dest û ling li nav hev ketin.Dema Cenderme got emê malan bişewitînin gundî giş lebikîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌بکین.
Herwiha: lebikiyan. Tewîn: Lêker: -lebik-.
ji: lebak + -în.
ji wêjeyê: Di nav zaravayê zazakî bi xwe de jî devok hene. Her çiqas di nav van devokan da di bingehiyê de ferqên mezîn tune bin jî, dibin sedemên qelsbûn û kêmasiyên zimanê kurdî. Ev kêmasî û qelsbûn bêtir di warê nîvîsandinê de tên xwiyakirin. Kesên kû bi karê nivîsandinê dilebikin gelek zahmetiyan dibînin.(Haydar Diljen, Netkurd.com, 7/2007).
: lebiker, lebikî
lebikîn/dilebike/bilebike 1. ketin zorê, li qaqa reş asê bûn 2. feşilîn
lebitandî (rengdêr) livandî, livî, leqandî, lebitî.
ji: lebitand + -î
lebitandin (lêker)(navdêr, mê) livandin, raguhastin, tiştek ji cihî birin (û anîn).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌بتاندن.
Hevwate: livandin, leqandin, qeliqandin. Tewîn: -lebitîn-.
ji: lebat.
Bide ber: lebitîn
lebitandin/dilebitîne/ bilebitîne 1. bezandin 2. leqandin, livandin
lebitî (rengdêr) qeliqî, livlivî, qelizî, livî
lebitîn (lêker) ji cihê xwe çûn, ji cihê xwe hatin û çûn, nesekinîn, ranewestîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌بتین.
Hevwate: livîn, leqîn, qeliqîn. Tewîn: -lebit-.
ji: lebat.
Bide ber: lebitandin
lebitîn/dilebite/bilebite 1. livîn 2. leqîn 3. bezîn *“barê kerê çiqas giran be, guhên wê dilebitin”
lebitîyayene (Zazaki) (lêker) lebitîn
lebitnayene (Zazaki) (lêker) lebitandin
lebitnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin lebitandin
lebleban (rengdêr) mirovê bi dev û ezman, zorzan, pirbêj
leblebî (navdêr) nokên kelandî.
Bide ber: lobî, lovî.
Bikaranîn: Bi gelemperî peyveke pirrjimar e..
ji: ji erebî لبلاب (leblab), têkilî لب (lubb), binere lib.
lebt (navdêr, mê) reftar, libat, akar, şêl, tevger, lekm, weş, rabûn-û-rûniştin, awayê xebitîn yan jîna kesekî, liv.
Bide ber: aqar
lebtok (navdêr, mê) livok, livlivînek.
ji: lebt +-ok
lebtokî (navdêr, mê) livokî.
ji: lebtok + -î
lebtoyî (navdêr, mê) leqok.
ji: lebt +-oyî
lebûdî livajen
lec 1. devjenî 2. nîqaş
(navdêr, mê) hevrikî, dijberî, hevberî, berberî, reqabet, mixalefet, ixtilaf, dijî hev bûn, dijî hev xebitîn, pêşbirk, pêşbazî.
ji wêjeyê: Çendî bi piranî dengbêj mêr bin jî, dengbêjên jin ên jêhatî jî rabûne û heta zora dengbêjên mêr birine. Ji bo vê yekê nimûneya herî berbiçav ku em pê dizanin, leca di navbera şahê dengbêjan Evdalê Zeynikê û Gulê de ye. Evdal, ji Gulê re gava bi bendan çûne hev, mil daniye.(Zana Farqînî: Dengbêjî: Xweseriyeke muzîka kurdî, Amidakurd.com, 6/2007).
Bikaranîn: Lêker: lec kirin. Navdêr: leckirin Rengdêr: leckirî
lec kirin (lêker)(Binihêre:) lec
leckirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lec kirin
leckirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lec
lef (navdêr, mê) badanek li dora tiştekî bi ta, bi ben yan jî bi têlan.lefeke din jî biavêjê bila qetûf bijidê.
: lefîn, lefandin.
Têkildar: kelef
lefandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lefandin
lefandin (lêker)(navdêr, mê) alandin, badan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌فاندن. Tewîn: Lêker -lefîn-.
Têkildar: lefîn.
ji wêjeyê: Ez ê guliyên porrê te yê sor ê sosinî li qevda destê xwe bilefînim....
ji: lef + -andin.
: lefandî, lefîner, lefînerî, lefîninde, lefînindehî, lefînindetî, lefînindeyî
lefe (navdêr, mê) balolk, çimax, paçûl, hûçik, lef, bastirme, burîto, etûr, etor, qozî, mûzî, hoçik, balol, balîloçk, lûlik, çop, loq, hop
leflefok çêreya badayî
lefz (navdêr, mê) bilêvkirin, telafûz.
ji wêjeyê: •Emrê te bi lefzê »kun« du ‘alem •Mewcûd kirin, xered çi adem.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: لەفز.
Hevwate: bilêvkirin.
ji: ji erebî لفظ
legal (rengdêr) meşrû, ne qedexe, zagonî, qanûnî, hiqûqî, dadmendî, qanûnî, adil, lejîtîm, edalî, yasayî, tişta/ê ku li gor zagonê rast û dirist e, tişta/ê ku zagon qebûl dike, tişta/ê ku li gor zagonê ne qedexe ye, tişta/ê ku ne dijî zagonê, têkildarî qanûnê.
Herwiha: lêgal.
Dijwate: îlegal.
ji: Bi rêya frensî légal yan inglîzî legal ji latînî legalis ji lex.
Bikaranîn: Lêker: legal bûn, legal kirin. Navdêr: legalbûn, legalkirin Rengdêr: legalbûyî, legalkirî.
: îlegal, îlegalîte, legalîte
legal bûn (lêker)(Binihêre:) legal
legal kirin (lêker)(Binihêre:) legal
legalbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) legal
legalbûyî (rengdêr) (Binihêre:) legal
legalî (navdêr, mê) rewşa legalbûnê, qanûnî.
ji: legal + -î
legalîte (navdêr, mê) meşrûiyet, meşrûtî, legalbûn, legalîtî, meşrûbûn, tiştên li gor qanûnan bûn.
ji wêjeyê: Sîstema Serwerîya Tirk li ser înkar û îmhakirina rasteqînîya netew-welatê gelê Kurd hatiye damezirandin. Ji lew re di hiqûqa Sîstema Serwerîya Tirk de Kurdistan û gelê Kurd tuneye. Her weha di nav vê hiqûqê de derfeta ko em wek xwe bimînin û sîyasetê bikin jî tuneye. Li Tirkîyê legalîte ‘Tirk’ e, xebata di vê qadê de tenê bi ‘wek Tirk xuyabûn’ê mumkun e.(Fewad Onen, Nefel.com, 6/2008).
ji: legal + -îte
legalîtî (navdêr, mê) legalîte, meşrûiyet, meşrûtî, legalbûn, meşrûbûn
legalîze (rengdêr) legalkirî, serbestkirî, azadkirî, tişta/ê ku li gor qanûnê serbest e anku ne qedexe ye: legalîze kirin (bi qanûnê serbest kirin, di qanûnê de destûr jê re dan).
Dijwate: krîmînalîze.
Têkildar: îlegal, îlegalîte, legal, legalî, legalîte, legalîzasyon.
ji wêjeyê: Sererkanê tirk M.Yaşar Buyukanit îro di konferansek der barê PKKê de axivî û got PKK di Meclîsê de ye, pêşîyê bû siyasî niha jî legalîze dibe.(Netkurd.com, 12/2007).
ji: Ji frensî légalisé ji légaliser ji legal
legalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye legal kirin
legalkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) legal
legan tasa tehtevêlkî ya mezin
(navdêr, mê) Alavek servekirîye, ne kûre, bi piranî girovere û ji metal hatiye çêkirin. Têde hevîr dikare bê stirandin yan jî ecîn bê çêkirinBide Ber, teşt
legana tehtevêlkî amana xwarinê ya ku zêde ne kûr e
legel (Soranî) daçek, ligel
legen (navdêr, mê) amana pan lê ne zêde kûr ya bêqepax, test, mencel.
Bide ber: sênî.
ji: hevreha farisî لگن (legen), erebî لقن (leqen), tirkî leğen, yûnaniya kevn λεκάνη (lêkanê), latînî lanx, lanc-, hemû jiakadi lekennu.
legleg cureyekî balindeyên kovî û lingdirêj a ku bi biharê tên erdên germ, xwarina wan beq, mişk û mar e
(navdêr) cûnek firrindeyên koçer yên 110 ta 120 cm dirêj in û ling- û stulk- û nikildirêj in û meşa wan hêdî ye; hêlînên xwe li ser daran, li banan, li ser qub û minareyan ava dikin û bi gelemperî bi xwarina masiyan, beqan, maran, mêşûmoran û kuliyan jiyara xwe dikin, kesa/ê zêde dirêj.
Herwiha: leglege, leyleg.
ji: ji erebî لقلق (leqleq) yan لكلك (leklek) jiakadi leqleqqu onom ji dengê leq-leq. Wek leylek ketiye tirkî jî.
lehane (navdêr, mê) kelemî
lehce (navdêr, mê) awayek ango şêweyek zimanekî ku li herêmekê pê tê peyivîn û hin peyvên wî û bendên rêzimana wî û dengkirina wî ji yên herêmên din cuda ne: Kurmancî û soranî du lehceyên zimanê kurdî ne. zimanê taybet, peyv û awayên taybet yên zimanî ku di nav kesên ji heman pîşeyî yan ji heman îdeolojiyê de tê
Bikaranîn: lehceyê dadnasî de di lehceya komunîstan de.
Hevwate: zarava, devok.
Bide ber: zar, ziman.
: lehceyî
lehceyî (navdêr, mê) rewşa lehcebûnê.
ji: lehce + -yî
lehd (navdêr, mê) yekşem,lahd.
Bide ber: sebt.
ji: ji erebî الاحد (el-eḥed) ji احد (eḥed) hevreha واحد (waḥid: yek)
leheng 1. egîd 2. qehreman
(navdêr) rollîza/ê serekî, serrollîz, kesa/ê ku rola serekî di destî de ye, kesa/ê ku di pirtûkekê yan filmekê de herî zêde basa wê/wî têt kirin: Mem lehengê serekî yê dîwana Mem û Zîn ya Ehmedê Xanî ye. James Bond lehengek aşopî ye..
Bikaranîn: Lêker: leheng bûn, leheng kirin. Navdêr: lehengbûn, lehengkirin Rengdêr: lehengbûyî, lehengkirî.
Bide ber: neheng.
Têkildar: qehreman .Binêre.
Herwiha: çeleng.
: lehengî, lehengîtî, lehengtî
leheng bûn (lêker)(Binihêre:) leheng
leheng kirin (lêker)(Binihêre:) leheng
lehengane (rengdêr) qehremane, gernasane, gernaskî, qehremankî, bi lehengî, bi gernasî.
ji: leheng +-ane
lehengbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) leheng
lehengbûyî (rengdêr) (Binihêre:) leheng
lehengî (navdêr, mê) rewşa lehengbûnê, gernasî, qehremanî, mêranî, mêrxasî, cesaret.
ji: leheng + -î
lehengkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye leheng kirin
lehengkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) leheng
lehî sêlav, laser, lêkend *ava lehiyan, da ser geliyan”
(navdêr, mê) Lehkî, şêwezar, lehçe, diyalekt.
ji: L +-ehî
(navdêr, mê) lêser, avrabûn, sêl, rabûna avê (bi taybetî ji ber baranên boş tê), pirr, gelek: lehiya rondikan (gelek/pirr rondik).
Herwiha: leyî, lêhî, lêyî, lafaw soranî û kelhorî.
Bide ber: aşît.
Bikaranîn: Lêker: lehî rabûn, lehî rakirin, lehî birin. Navdêr: lehîrabûn, lehîrakirin, lehîbirin
lehî birin (lêker)(Binihêre:) lehî
lehî ketin (lêker) av ketin.
ji: lehî + ketin
lehîbirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lehî
lehik pêvek, îlawe
lehikandin/dilehikîne/bilehikîne pê ve kirin, lê îlawe kirin
lehikîn/dilehike/bilehike pê ve zeliqîn
lehîm bûjena ku hêsin bi hev ve dizeliqîne
lehîm kirin hesin bi hev ve kirin
lehindik (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lehink (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lehiqandî (rengdêr) qitabkirî, îlawekirî.
ji: lehiqand + -î +
lehiqandin baxlema, bestandin, nûsikandin, vebestandin, hilbestandin, girê dan, girê kirin, dabestandin, şingilandin, veserkirin, pêvekirin, biservekirin, qetabkirin, lêzêdekirin, lêkdan, îlawekirin, veser kirin, veser kirin, xistin ser, qitab kirin, kirin ser, lêk dan, îlawe kirin, efzûnandin
lehîrabûn (navdêr)(Binihêre:) lehî
lehîrakirin (navdêr)(Binihêre:) lehî
lehmecûn (navdêr, mê) pîzza, xwarinek e ji nanek tenik û goşt û tiştên din yên li ser pêk tê.
Herwiha: lahmecîn, lahmecûn, lahmecwîn, lehmecîn, lahmecwîn.
ji: ji erebî لحم بعجين (leh¨m bi-ecîn) anku goştê bi hevîr.
ji wêjeyê: Piştî ku lehmecûncî Îbo got:”Bi sê telaqan ezê dest bi siyasetê bikim û ji Ruhayê serbixwe têkevim hilbijartinan”, îcar jî lotikvana nêrûmêk Bulent Ersoy got:”Bi serê min û we partîyekê pêşniyaza wekîlbûnê ji min re aniye....
: lehmecûncî, lehmecûncîtî, lehmecûnî
lehmecûnî (navdêr, mê) rewşa lehmecûnbûnê.
ji: lehmecûn + -î
lehn lan, hêlîna hirçê
lehndik (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lehze (navdêr, mê) kêlîk, bîsk, gav, sat, demek kurt: vê lehzê (aniha, vê gavê), kêlî.
Herwiha: laze.
ji: ji erebî لعظة (leḥẓe)
lej (Zazaki) (navdêr) şerr, pevçûn, lêdan
lejîtîm (rengdêr) rewa, dadmendî, adil, heq, dirist, meşrû, legal, qanûnî, mafdar, rast.
Herwiha: legitîm, legîtîm, lêgitîm, lêgîtîm, lejitîm, lêjitîm, lêjîtîm.
ji: Bi rêya frensî légitime ji latînî legitimus ji legitimare ji lex.
: yasayîtî
lejyon (navdêr) komek mirovan (bi taybetî komek eskeran).
Herwiha: lejiyon.
ji wêjeyê: Em, Mansur û Lejyoner(sernavê nivîsek Sever Işık di kovara Nûbihar de, hj. 102, 9/2007).
ji: Bi rêya frensî legion ji latînî legiō.
: lejyoner, lejyonerane, lejyonerî, lejyonerîtî, lejyonertî
lejyoner (navdêr) şerrvan, çekdar, endamên lejyonekê.
Herwiha: lejiyoner.
ji wêjeyê: Lejyoner li ziqaqan destdirêjî namûsa edaletê dike, xelk bi çavên gayî, zînaya aşkereyî temaşe dike… zimanqutê namûsxesandî, perdeya ar û namûsê çirandine bi nêrînên heram, çepikan lêdixin seba zînakaran… diçin pêrgînîya lejyoneran bo ramûsana postalan.(Sever Işık: Em, Mansûr û lejyoner di kovara Nûbihar de, hj. 102, 9/2007).
ji: Ji frensî légionnaire.
: lejyonerane, lejyonerî, lejyonerîtî, lejyonertî
lejyonerane (rengdêr) bi awayekî lejyon.
ji: lejyon + -ane
lejyonerî (navdêr, mê) rewşa lejyonerbûnê.
ji: lejyoner + -î
lek bûjenên ku ji eslê neftê çêbûyî
1. kereseyek amanan (navdêr, mê) melamîn, jelatîn, kereseyek mîna naylonî ye lê jê qayimtir e û bi taybetî aman jê tên çêkirin.
Herwiha: lik.
Bide ber: leke, lok, lûkFormûlaya kîmyayî, C3H6N6.
: lekî
lek hatin (lêker)(Binihêre:) lek
lekan sola berfê
lekaş sola bênalçe û paşîvekirî
leke (navdêr, mê) çilk, teqme, pîsî, pîsahî (bi taybetî ya dimîne bi cilên mirovî ve û bi asanî jê naçe anku jê paqij nabe).
Bide ber: lek.
: lekeyî.
ji: hevreha farisî لكا (leka) jiari..
Bikaranîn: Lêker: leke bûn, leke kirin. Navdêr: lekebûn, lekekirin Rengdêr: lekebûyî, lekekirî, lekegirtî
leke bûn (lêker)(Binihêre:) leke
leke kirin (lêker)(Binihêre:) leke
leke neanîna ser xwe (biwêj) listen neyini nekirin. ew jineke wer bimerifet e ku, heya iro tu leke neaniye ser xwe.
leke zû lê çêrîn (biwêj) kemasi û gewtiya yekî zehf zede hatin ditin. beşans bûn, leke zû lê belav bûn. kega min a porkur hema wisa ye, leke zu lê digerin. ew qumaşeki wisa ye, hera lekeya rûn zu lê digere. lawo li her dere ji xwe re maleke çeke.
lekebar (rengdêr) pîsbar.
ji: leke +-bar
lekebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) leke
lekebûyî (rengdêr) (Binihêre:) leke
lekedar (rengdêr) lewitî, tewizî, bileke, lekeyî, lekegirtî, herrimî, pîs, qirêjî.
ji: leke + -dar.
Bikaranîn: Lêker: lekedar bûn, lekedar kirin. Navdêr: lekedarbûn, lekedarkirin Rengdêr: lekedarbûyî, lekedarkirî.
: lekedarî
lekedar bûn (lêker)(Binihêre:) lekedar
lekedar kirin (lêker)(Binihêre:) lekedar
lekedarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lekedar
lekedarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lekedar
lekedarî (navdêr, mê) rewşa lekedarbûnê.
ji: lekedar + -î.
Bikaranîn: Lêker: lekedarî bûn, lekedarî kirin. Navdêr: lekedarîbûn, lekedarîkirin
lekedarî bûn (lêker)(Binihêre:) lekedarî
lekedarî kirin (lêker)(Binihêre:) lekedarî
lekedarîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lekedarî
lekedarîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lekedarî
lekedarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lekedar kirin
lekedarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lekedar
lekegirtî (rengdêr) bileke, lewitî, tewizî, lekeyî, lekedar, herrimî, pîs, qirêjî, lewitandî, lekebûyî, melezî
lekekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye leke kirin
lekekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) leke
lekeyî (rengdêr) lewitî, tewizî, bileke, lekedar, lekegirtî, herrimî, pîs, qirêjî, lewitandî, lekebûyî, melezî.
ji: leke + -yî.
Bikaranîn: Lêker: lekeyî bûn, lekeyî kirin. Navdêr: lekeyîbûn, lekeyîkirin Rengdêr: lekeyîbûyî, lekeyîkirî.
: lekeyîtî
lekeyî bûn (lêker)(Binihêre:) lekeyî
lekeyî kirin (lêker)(Binihêre:) lekeyî
lekeyîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lekeyî
lekeyîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lekeyî
lekeyîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lekeyî kirin
lekeyîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lekeyî
lekeyîtî (navdêr, mê) rewşa lekeyîbûnê.
ji: lekeyî + -î
lekhatî (rengdêr) (Binihêre:) lek
lekhatin (navdêr, mê) (Binihêre:) lek
lekî Lekî(navdêr, mê) zaravayekî kurdî ye û bi taybetî li başûrê Rojhilata Kurdistanê tê peyivîn.
Bide ber: lorî, kelhûrî.
ji: lek + -î.
: lekîtî
lekijîn (lêker) lewkijîn
lekitandin/dilekitîne/bilekitîne likijandin
lekîtî (navdêr, mê) rewşa lekîbûnê.
ji: lekî + -tî
lekitîn/dilekite/bilekite likijîn
lekm (navdêr, mê) reftar, libat, akar, şêl, tevger, akar, weş, rabûn-û-rûniştin, awayê xebitîn yan jîna kesekî, lebt.
Bide ber: aqar
leksîkal (rengdêr) ferhengî, qamûsî
leksîkograf (navdêr) danera/ê peyvnameyan yan peyvnameyekê, nivîsera/ê ferhengan yan ferhengekê, kesa/ê ferhengan dinivîse yan amade dike.
Herwiha: leksîkografer.
Hevwate: bêjenamedaner ferhengdaner peyvnamedaner qamûsdaner.
ji: leksîk + -graf.
: leksîkografî
leksîkografî (navdêr, mê) rewşa leksîkografbûnê.
ji: leksîkograf + -î
lektor (navdêr, mê) dersder, waneder, wanebêj, dersbêj, mideris, fêrker, perwerdeker, hînker, taşîner, mamoste, terbiyetder, elimîner
lektorî (navdêr, mê) wanebêjî.
ji: lek +-torî
lele qeyda ku davêjin stûyên tawanbarên bixeter û hêsîran
(navdêr, mê) xeleka asinî ya ku dixin stuyê ajelan yan mirovan daku nerevin.
Bide ber: lale
lele kirin qeyd avêtin stûyî
lelekirin (navdêr, mê) binçav kirin, girtin, girtin, westandin.
ji: lele +kirin
lelepa dêv derketina peyvan bi awayekî beletewş
lem [I] bistikên petêxan ên li ser rûyê erdê *“dinya dem e, gavinan petêx e gavinan lem e” [II] lehiyên rûbêr [III] lep
(navdêr, mê) lib, tov, tovik, dendik, şitila ku şebeş, petêx, omdî yan jî şimamok pê şên dihên.
Bide ber: lêm .Binêre.
Herwiha: bem, cem, çem, dem, hem, kem, mem, nem, zem.
ji wêjeyê: Di xuşxuş û di pêlên wan çeman deDi sorbûna şimamokên leman de Dibînim te di şahî û xeman deNîgarê te ji ber çavê me naçe.(Bavê Rewşê: Nîgarê te, Lotikxane.com, 11/2007)
lem kirin serê tiştekî zot kirin/tûj birîn
lemç milç
lemçelemç milçemilç
(navdêr, mê) dengeke ji devê mirovî dihêt dema zad xwarinê, :lemçlemç a devê wî ye
lemçelemç kirin milçemilç kirin
lemçelemçkirin (navdêr)dengê lemçelemçê ji devî hatin
lemelem lemper bi lemper
lemelem kirin gotin di devê xwe birin û anîn; mizemiz kirin
(biwêj) bi awayekî gur û xurt tevgerîn. zingirî û qoçax bûn. maşelah keçika şikak hingî lemelem dike, kê wê têxe bûika xwe, dê mala xwe ava bike.
lemik (navdêr, mê) alek, gep, sîmet, lam, lamik, rûçik, gip, sûret, dêm, hinark, hinarok, lem, rûçik, alişk
lemisîn/dilemise/bilemise 1. bizdîn 2. (çerm) vekişîn 3. qutifîn
lemkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lem
lemlate 1. lûs 2. girse
(navdêr, mê) bazû, masûlke, zevlek, ezalet, tarîşk, hencav
lemlatedar (rengdêr) masûlkedar.
ji: lemlate +-dar
lemlateyî (navdêr, mê) masûlkeyî.
ji: lemlate +-yî
lemper [I] sinî, berkeşok [II] 1. lehiyên zeryayê 2. çelq û herka ava boş
lemtor (navdêr, mê) lêv, deriyên devî yên ku vedibin û tên girtin (peyvek tal e bi taybetî bo lêvên mezin): lêv û lemtor (dev û lêv).
Herwiha: lamtor.
: lemtorgiran, lemtorî
lemtorî (navdêr, mê) rewşa lemtorbûnê.
ji: lemtor + -î
len (navdêr)(navdêr, mê) hêwirgeha ajalên kovî û dirrinde yên wek hirç û şêran . Xwendin: l-ya hilmî.
Herwiha: lan
lenc xwar û badayî
lencîn (navdêr, mê) xwe badan, xilingîn, bdn, :ez di lencim em di lencîn tu di lencî hûn di lencin ew di lence, it ewan di lencin, pr, :dêbi +bdn bdb, :ez di lencîm em di lencîn tu di lencî hûn di lencîn ew di lencî ewan di lencîn db dûr, :ez lencîbûm em lencîbûyn tu lencîbûy hûn lencîbûn ew lencîbû ewan lencîbûn bi bû, (f), :bi lence bi lencin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌نجین
lencîn/dilence/bilence bi lexerî û giranî meşîn
lencînî (navdêr, mê) qîçoyîtî, qîçbeşî.
ji: lencîn +-î
lenf (navdêr, mê) xwîna spî, ava wek xwînê lê spî ya ku ji leşî tê.
Herwiha: lemf, lemfa, lenfa.
ji wêjeyê: Astim, spazmayên givirandinê (hezimkirin - sîndirim), rêyên avrêjê, nexweşîya ba (romatîzma), hêrsbûn, hemi awayên westanê (betlîn), sermagirtin, grîp, acizahîyên ji tevgêra xwînê, herneroid, nexweşîyên perdeyên lenf, zorpêketina, destava zarowan, rawestandina xwînê (li ba jinan), emorît, edavên cerm, makoza, û nexweşîyên zûhrewî.(Bavê Jîndar: Dermanxana xweristê, Lotikxane.com, 6/2008).
ji: Bi rêya frensî lymphe ji latînî lympha ji yewnaniya kevn νυμφε (nîmf).
: lenfatîk, lenfatîk, lenfatîzm, lenfî, lenfnas, lenfnasî, lenfosît
lenfî (navdêr, mê) rewşa lenfbûnê.
ji: lenf + -î
leng pêgoc, kulek, lingor
(rengdêr) (navdêr) linger, kulek, seqet, kûd, qorim, qop, qot, kesa/ê ku dest yan lingên wî baş naxebitin, kût.
Bide ber: ling .Binêre.
Herwiha: beng, ceng, çeng, deng, heng, jeng, neng, peng, reng, şeng, teng, veng, weng, zeng.
: lenger, lengerî, lengerîtî, lengertî
lengayene (Zazaki) (lêker)lengîn, kulîn
lenger [I] hesinê keştiyan ê ku pê erdê lengergehê ve tê girêdan [II] siniya fireh [III] firokeya fezayî
1. singê keştiyan (navdêr, nêr) , ankor, asinê keştiyê yê ku di binê avê re yan bi derek din ve tê asêkirin daku keştî ji cihê xwe nelive.
Herwiha: linger.
ji: ji frensî lancre ji latinî ancora ji yunanî ἄγκυρα (ankura) ku herwiha serekaniya peyva Enqere ye..
: lengergeh
lenger avêtin (lêker)(Binihêre:) lenger
lenger berdan (keştîvan) gihiştin qeraxê û rawestan
(lêker)(Binihêre:) lenger
lenger hilanîn (Binihêre:) lenger
lenger hildan (Binihêre:) lenger
lenger kişandin (lêker)(Binihêre:) lenger
lengeravêtin (Binihêre:) lenger
lengerberdan (navdêr, mê) (Binihêre:) lenger
lengergeh li qeraxa deryayekê rawestgeha ku keştî lê diêwirin
(navdêr, mê) bendergeh, keştîgeh.
ji: lenger +-geh
lengerî (navdêr, mê) teyfika mezin.
ji: len +-gerî
lengî (navdêr, mê) kulekî, qotî, kuloketî, qotbûn, qolixetî.
ji: leng +-î
lengîkî (navdêr, mê) bi lengî.
ji: lengî +-kî
lengîn (navdêr, mê) li dema rêveçûnê mirov û giyandar di lengin, nicimîn, bdn, :ez di lengin em di lengîn tu di lengî hûn di lengin ew di lenge, it ewan di lengin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌نگین
lengîtî (navdêr, mê) sistî.
ji: leng +-îtî
lenguîstîk (navdêr, mê) zimanzanî, zimannasî, fîlolojî.
ji: lenguîstî +-k
lenîngrad serenav, navê bajarrê Petersbûrgê ji sala 1924ê ta 1991ê.
ji: Lenîn + -grad.
: lenîngradî, lenîngradîtî
lensa berfireh (navdêr, mê) amûrek berê wê fireh e ku ji 50mm berjêrtir e, di wênekêşokê de bi cî dibe û pê wêne dihêne kişandin.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
lensa berteng (navdêr, mê) amûrek berê wê teng ku ji 50mm berjortir e, di wênekêşokê de bi cî dibe û pê wêne dihêne kişandin.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
leopar (navdêr)pars, pilingên pinpinî.
Herwiha: lêpird.
lep 1. penc 2. dest *“her şêrek, bi lepê xwe ye”
(navdêr, nêr). Xwendin: łep, penc, dest û piyên nerm yên hin heywanan (bo nimûne yên kitik û seyan), mist, kulm, dest, Lepeke xwê kir nav girarê. (tijî destê xwe).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ڵه‌پ/له‌پ.
ji: hevreha din ya kurmancî (bi metatezê) pil, soranî lep û pil, zazakî lep, feylî (bi metatezê) pel, rusî/bulgarî/ukraynî/belarusî лапа (lapa), polonî łapa, çekî tlapa, romanî labă (ji zimanekî slavî), îzlendî loppa, hemû ji Proto-hindûewropî lep-. Herwiha hevreha bêr (merr) ya kurdî ye jî, bide ber latînî pala, rusî лопата (lopata)..
: çarlepk, lepik, lepikî, lep hilanîn, Xanê Lepzêrrîn
lep hilanîn (biwêj) dest pê kirin, hewl dan. em gelekî bi deretigî ketin. hevalno, êdî lepan hilînîn.
lep kirin penc kirin
lep lêdan (Binihêre:) lep
lepê te, çavê rojê nagire (biwêj) tu nikarî wê rastiyê veşêrî, hêza te nagihîjiyê ku tu wê yekê pêk bînî. ezbenî, tu çi dikî bike, bêkêr e. lepê te, çavê rojê nagire. heyran xwe têxe hempayê xwe, lepê te çavê rojê nagire.
lepek rêx li dêv dan (biwêj) heqeret lê kirin. bi gotinên pir tal yek rezîl kirin. hema wardekê kengê tiştek bigota xesûya wê lepek rêx li dêv dida û dixwest ku di nav her ıcesî de wê bihetikîne. (argo)
lepek rûn li ser dil dan (biwêj) dil rehet kirin. şengide bi wan gotinên xwe yên xweşilc lepek rûn li ser dilê hogir da.
lepelep kirin bê emad ketin erdê û raweşîn
lepelepa mêweyan ketina bêemad a mêweyên terixî
lepik lixwekirina destan
1. cawê destan diparêze (navdêr, nêr) destgork, dezgork, cawek e ku ji bo parêzîna destan (bi taybetî ji sarmayê), destik, çembilê çante û tûrikan e.
Herwiha: lapik, lepk.
Bide ber: cil, kinc, şal, kurik, îşlig.
ji: lep + ik.
Bikaranîn: Lêker: lepik danîn. Navdêr: lepikdanîn.
: bêlepik, bêlepikî, bilepik, bilepikî, lepikdar, lepikdarî, lepikdarîtî, lepikdartî, lepikdêr, lepikdêrî, lepikdêrîtî, lepikdêrtî, lepikî
lepik danîn (lêker)(Binihêre:) lepik
lepikandin (lêker)şehitandin.
ji: lepik +-andin
lepikdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) lepik
lepikîn (lêker)şehitîn, kûd bûn, lihevketina karekî, şepikîn, raşehitîn, perişan bûn, aporebûn, pilûçîbûn, rêşaşîbûn, rêderketîbûn. Tewîn: -lepik-.
ji: lepik +-în
lepira gavişkî, ji xaftila, nagah, nagihanî, xirp, ji gavişkî, pêre, vebû, raserî, xaftila
lepkexur (navdêr, mê) çûkeke di beravan dijî.
: lepkexurîNave zanistî Haematopus ostragalus
lepkexurî (navdêr, mê) rewşa lepkexurbûnê.
ji: lepkexur + -î
leplep dengê domdar ê ku ji ketina bêemad tê
lepok (navdêr, mê) pêşkenî, pêkenî, qeşmer, qirdik, awawok, komîk.
ji: lep +-ok
lepokî (navdêr, mê) qird, qirdik, komîk, pêkenokî, qeşmerokî, qirdikî, sûtalokî.
ji: lepok + -î
lepokî kirin (lêker) pêşkenî kirin, qeşmerokî kirin, pêkenî kirin, komîk kirin.
ji: lepokî + kirin
lepokîkirin (navdêr, mê) qeşmerokîki rin, pêşkenîkirin, pêkenîkirin, komîkkirin.
ji: lepokî +kirin
lepoktî (navdêr, mê) pêkenoktî, qeşmeroktî, qirdiktî.
ji: lepok +-tî
leq 1. hej 2. ziq
1. didan lê dan (navdêr, mê) gez, gestin, gezandin, dan ber didanan, bi diranan hûr-hûr kirin: leq lê dan.
Bikaranîn: Lêker: leq bûn, leq kirin. Navdêr: leqbûn, leqkirin, leqdan Rengdêr: leqbûyî, leqkirî.
: leqandin, leq lê dan, leqlêdan, leqlêdayî, leqlêder
leq bûn (lêker)(Binihêre:) leq
leq kirin (lêker)(Binihêre:) leq
leq lê dan (lêker) gestin, gezandin, dan ber didanan
leqan 1. Pirrjimariya leqê. Binêre;, leq 2. nesekinîn. Binêre;, leqîn
leqandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye leqandin
leqandin (lêker)(navdêr, mê) piçekî livandin, qeliqandin, gezandin, leq lê dan, didan lê dan, dan ber didanan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌قاندن.
Herwiha: liqandin. Tewîn: Lêker: -leqîn-.
Têkildar: leqîn.
ji: leq + -andin.
: leqandî, leqîner
leqandin/dileqîne/bileqîne 1. livandin 2. lebitandin 3. hejandin 4. ziqinandin *“mirov nakeve govendê, heke ketê jî divê xwe bileqîne”
leqayene (Zazaki) (lêker) leqîn
leqayî rastî, tûşî, tûş bûn, rast hatin, leqî, pêrgî, pergî
leqayî bûn rastî hatin, pergî hatin
(navdêr, mê) tûşîhev bûn.
ji: leq +-ayî + bûn
leqayîbûn (rengdêr) li hev qelivîn
leqbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) leq
leqbûyî (rengdêr) (Binihêre:) leq
leqdan (navdêr, mê) dema mirov xwarinekê yan tiştekî bike di devê xwe da û didanêd xwe liser bi givêşe, geztin
leqdanan (navdêr, mê) devavêtin, geztin
leqdar (rengdêr) çiqkirî, çiqdar.
ji: leq +-dar
leqeb (navdêr, nêr) paşnav, navê malbatê, navê binemalê, ji herdu navên kesekî ew nav yê ku wek yê kesên din yên binemala wê/wî ye: Haco paşnavê Zerdeşt Haco, Zagros Haco û Ciwan Haco ye. bernav, navê nerast, navê ku kesek pê tê nasîn lê ne navê wî bi xwe ye.
Herwiha: lexeb, leqem, lexem.
ji: Ji erebî.
: leqebî
leqebî (navdêr, mê) rewşa leqebbûnê.
ji: leqeb + -î
leqî (navdêr, mê) sistî, sistayî, sistbûnî, patotî.
ji: leq +-î
leqik (navdêr, mê) çiq, çiqik, cil, baw, mode, çêlke, weç.
ji: leq +-ik
leqîn (lêker) livîn ango lebitîn (bi taybetî piçekê), li cihê xwe xurt nesekinînin (bo nimûne: didanên sistbûyî).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌قین.
Herwiha: leqan, leqihan, leqiyan, leqihîn, leqyan, liqîn, liqan, liqihan, liqiyan, liqihîn, liqyan. Tewîn: Lêker: -leq-.
Hevwate: lebitîn, livîn, qeliqîn.
ji: leq + -în.
Têkildar: leqandin
leqîn/dileqe/bileqe 1. livîn 2. lebitîn
leqînî (navdêr, mê) qeliqînî.
ji: leqîn +-î
leqînî kirin (navdêr, mê) liqeliq kirin, kirin liqînî, qulteqult kirin, kine, çek, lîbas.
ji: liqîn +-î
leqitîn (lêker)(navdêr, mê) hilingivîn, likumîn, kumişîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, terpilîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn, hilisîn, tehisîn, şemitîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌قتین.
Bide ber: leqîn. Tewîn: Lêker: -leqit-.
Têkildar: leqitandin.
: leqitî, leqitiyayî
leqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye leq kirin
leqkirin (navdêr) sistkirin
leqlêdan (navdêr, mê) leqdan, geztin, :leq li sêvê da
leqleqok tiştê ku di cihê xwe de dileqe û natebite
(rengdêr) livlivok, :stûna kepir ê ya leqleqoke , :didanê leqleqok, :;tiştê di leqit dilivlivit, didanê leqleqok
leqnayene (Zazaki) (lêker) leqandin
leqnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin leqandin
ler (navdêr, mê) (eneze) qirûdî, qels, qirûdî, qar, qarik, çirmaq, qarçîlok, çîçîlask, hilar, çeqelok, lar, tîltîlok, çeqelok, bêşiyan, bêpertav.
ji: l +-er
ler bûn (lêker)(Binihêre:) ler
lerbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) ler
lere (navdêr, mê) livîna pêşve û paşve.
ji wêjeyê: Azmûnên berê prinsîpê lereya neutrîno nîşan kirine.(Netkurd.com, 3/2007).
Têkildar: lerîn, lerandin.
Bide ber: lerizîn
lere kirin (lêker) lerizîn, hevseng bûn.
ji: lere + kirin
leredar (rengdêr) hejîndar.
ji: lere +-dar
lereker (navdêr, mê) lerekirin.
ji: lere +-ker
lerekêş (navdêr, mê) bînekî lereyî.
ji: lere +-kêş
lerekî (navdêr, mê) bi lereyî.
ji: lere +-kî
lerekirî (rengdêr) hejyayî, lerizî.
ji: lere +kirî
lerekirin (navdêr, mê) awazkirin.
ji: lere +kirin
lerekirinî (navdêr, mê) lereyiyî.
ji: lerekirin +-î
lereyî (navdêr, mê) lere kirin, pirteyî, leredar, hejînî, lerzînî.
ji: lere +-yî
lerizandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lerizandin
lerizandin (lêker)(navdêr, mê) recifandin, rihilandin, livlivandin, teztezandin, cirifandin, ricifandin, qutifandin, ligligandin, ricricandin, li ber bayî yan sarmayê yan jî bi tirsê livlivandin, hatin lerizîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌رزاندن.
Herwiha: lerzandin. Tewîn: Lêker: -lerizîn-.
Têkildar: lerizîn.
ji: lerz + -andin.
: lerizandî, lerizîner, lerizînk
lerizandin/dilerizîne/ bilerizîne 1. hejandin, leqandin 2. ricifandin
lerizîn (lêker)(navdêr, mê) recifîn, livlivîn, teztezîn, cirifîn, ricifîn, qutifîn, ligligîn, ricricîn, li ber bayî yan sarmayê yan jî ji tirsan bêhemdî xwe livlivîn, hatin lerizandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌رزین.
Herwiha: lerizan, leriziyan, lerizyan, lerzan, lerziyan, lerzîn.
Têkildar: lerizandin.
ji: lerz + -în.
: leriziyayî, lerizî, lerizok, lerizoke, lerizokî
lerizîn/dilerize/bilerize 1. hejîn 2. ricifîn *“an bike û melerize, an jî meke û melerize”
lerizînî (navdêr, mê) lerzî, şikestebar, hejînî, lereyî.
ji: lerizîn +-î
lerizok (rengdêr) recifok, hejhejok, velerizok, tişta/ê ku dilerize.
Herwiha: lerzok.
Bide ber: lerzik.
ji: -leriz- (< lerizîn) + -ok.
: lerizokane, lerizokî, lerizokîtî, lerizoktî
lerizokane (rengdêr) bi awayekî lerizok.
ji: lerizok + -ane
lerizokî (navdêr, mê) rewşa lerizokbûnê.
ji: lerizok + -î
lerz 1. hej, leq 2. ricaf
(navdêr, mê) refick, rihil, lerizîn yan lerizandin.
Herwiha: leriz.
ji: hevreha farisî لرز (lerz), pehlewî lerz-/rerz-, partî alerz, jiari.
Bikaranîn: Lêker: lerz girtin. Navdêr: lerzgirtin.
: lerizandin lerizandî lerizî lerizok lerizîn lerzik
lerz girtin (lêker)(Binihêre:) lerz
lerza tayê (ji ber herareta nexweşiyê) awayekî ricafa xeternak e
lerzayene (Zazaki) lerizin
lerzdar (rengdêr) hejdar, bilerz.
ji: lerz +-dar
lerzek 1. hezek, cihe bi herî û gil 2. ricaf
(navdêr, mê) lerzok, lerzlerzok, ricricî.
ji: lerz +-ek
lerzekî (navdêr, mê) lerzokî, lerzlerzokî.
ji: lerzek + -î
lerzekî bûn (lêker) lerzokî bûn, lerzlerzokî bûn, ricricî bûn.
ji: lerzekî + bûn
lerzekîbûn (navdêr, mê) lerzokîbûn, lerzlerzokîbûn, ricricîbûn.
ji: lerzekî +bûn
lerzeta cureyekî nexweşiyan e
(navdêr, mê) nexweşîya melarîya
lerzgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) lerz
lerzî (navdêr, mê) cefilîn, cefilan, girizîn, girîzonek, girizî.
ji: lerz +-î
lerzî hatin (lêker) cefilîn, girizîn, girûzî bûn, silikîn, pirçûk hatin.
ji: lerzî + hatin
lerzîdan (navdêr, mê) cefilandin, girizandin.
ji: lerzî +dan
lerzik (navdêr, mê) şok, şoke, recifk.
ji: lerz +-ik
lerzîner (navdêr, mê) hejikîner, hejîner.
ji: lerz +-îner
lerzîtî (navdêr, mê) pêlîtî.
ji: lerz +-îtî
lerziyokî (navdêr, mê) girizokî.
ji: lerzî +-yokî
lerzkî (navdêr, mê) bi lerzokî.
ji: lerz +-kî
lerznayene (Zazaki) (lêker) lerizandin
lerznîyayene (Zazaki) (lêker)hatin nlerizandin
lerzok 1. hejok 2. leqleqok
leş cendek
(navdêr, nêr) ser û dest û ling û zik û pişt û hemî parçeyên din yên bi mirovekê/î yan candarek din ve bi hev re.
Herwiha: laş, laşe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌ش.
Hevwate: cendekg, beden, cesed, gewde, kelex, kelax.
ji: jiari, hevreha soranî لاش (laş), farisî لاش (laş). Leş ya tirkî, لاش (laş) ya urdûyî û लाश (laş) ya hindî ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: leşî, leşnas, leşnasî, leşparêz, leşparêzî
leş kelaştin rewşa cendekekî teselî kirin
leşdar bûn (rengdêr) leşdar kirin, koçer bûn.
ji: leş +-dar + bûn
leşdar kirin (rengdêr) kesî kirin, ko kirin, nîmûne kirin, behane kirin, madeyî kirin, aşkart kirin, madî kirin, qayim kirin.
ji: leş +-dar + kirin
leşdarbûn (rengdêr) madekirin.
ji: leş +-dar +bûn
leşdarkirin (rengdêr) nimûnekirin.
ji: leş +-dar +kirin
leşfiroş (navdêr) xwefiroş, fahîşe, kirûng, qehbe, orispî, kesa/ê ku bi pare xizmetên seksê dide xelkê.
Herwiha: laşfiroş, laşfroş, leşfroş.
ji wêjeyê: Rojnameya Hawlatî radigihîne ku diyardeya leşfiroşiyê (fihûşê) her ku diçe li Silêmaniyê pêşdetir diçe. Li gor îstatîstîkan hejmara leşfiroşan li vî bajarî di ser 1000 kesan re ye. Berpirsên asayişê radigihînin ku ew car bi car operasyonan li hemberî leşfiroşiyê li dar dixin lê ew gelekî dûr in ji binbirrkirina vî karî. Di 2006ê asayişa Silêmaniyê di encama operasyonên xwe de qasî 40 leşfiroş girtin. Deh kes ji wan hilgirên vîrusa HIV-ê (ku pişt re dibe AIDS) bûn..
ji: leş + -firoş.
: leşfiroşî
leşfiroşî (navdêr) xwefiroşî, fahîşetî, fihûş, kirûngî, qehbetî, orispîtî, xizmetên seksê bi pare dan xelkê, gan bi pere dan, ganderî, forqî, prostîtusyon, feltetî, orispîbûn, qehbebûn.
Herwiha: laşfiroşî, laşfroşî, leşfroşî.
ji wêjeyê: Rojnameya Hawlatî radigihîne ku diyardeya leşfiroşiyê (fihûşê) her ku diçe li Silêmaniyê pêşdetir diçe. Li gor îstatîstîkan hejmara leşfiroşan li vî bajarî di ser 1000 kesan re ye. Berpirsên asayişê radigihînin ku ew car bi car operasyonan li hemberî leşfiroşiyê li dar dixin lê ew gelekî dûr in ji binbirrkirina vî karî. Di 2006ê asayişa Silêmaniyê di encama operasyonên xwe de qasî 40 leşfiroş girtin. Deh kes ji wan hilgirên vîrusa HIV-ê (ku pişt re dibe AIDS) bûn..
ji: leşfiroş + -î yan leş + -firoşî
leşgiran (rengdêr) cangiran, bêxîret, axgiran, gangox, betî, himbil, barûte, laxerî, tembel, arode, kislan, dexes, goc, kasilî, tiral, zexel, destgiran
leşgiranîtî (navdêr, mê) sistîtî.
ji: leşgiran +-îtî
leşî (rengdêr) bedenî, gewdeyî, cismî, cesedî, fizîkî, fizîkal, fiziyolojîk, ya /yê bedenê yan têkildarî bedenê: Êşên wî yên leşî jê re pirr dijwar bûn..
Herwiha: laşî.
ji: leş + -î.
: leşîtî
leşîtî (navdêr, mê) rewşa leşîbûnê.
ji: leşî + -î
leşkelêşî di bijîşkiyê de pisporiya temtêla cendekan
(navdêr, mê) otopsî, teşrîh
leşker 1. esker 2. şervan 3. pêşmerge *“leşkerê Romê ye, nan li ser çongê ye”
(navdêr, mê) artêş, cêş, ordî, sipa, serbaz, çekdar, koma eskeran, hemû eskerên dewletekê, kesa/ê ji wê komê, esker, serbaz, sipa.
Herwiha: leşger, leşgir, leşkir, laşker.
ji: jiari, hevreha farisî لشكر (leşker), pehlewî leşker. عسكر (esker: esker) ya erebî belkî ji zimanekî îranî hatibe wergirtin lê ihtimal mezintir e ku ji exercitus ya latînî be..
: leşkerî, leşkerkêş, leşkerkêşî, leşkerperist, leşkerperistî, leşkeryar, leşkeryarî
leşkerane (rengdêr) leşkerkî.
ji: leşker +-ane
leşkere romê ye, nan li ser çokê ye (biwêj) bi leşkeren osmanî nayê bawer kirin. tu çawa ji wan bawer dikî, ew wekî leşkere romê ye, nan li ser gokê ye.
leşkergeh artêşgeh
(navdêr, mê) cih yan baregêyê meşqkirina leşkerî
leşkerî 1. eskerî 2. şervanî 3. pêşmergetî
(navdêr, mê) eskerî, serbazî, supayî, artêş, ordî, cêş, kar û jiyana leşkeran, saziya leşkeran.
Herwiha: leşgerî, laşkerî, laşkirî, leşkirî.
ji: leşker + -î
leşkerî kirin (lêker)(Binihêre:) leşkerî
leşkerîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) leşkerî
leşkerkî (navdêr, mê) leşkerane.
ji: leşker +-kî
leşkerma (navdêr, mê) garnîzon, qişle, leşkergeh, eskergeh, ordîgeh
leşkertîkirin (navdêr, mê) xizmeta leşkerîyê.
ji: leşker +-tî +kirin
leşkerxane (rengdêr) leşkergeh
leşkirr (navdêr) kesa/ê ku xizmetên fahîşeyan dikirre.
Bide ber: leşkir.
ji: leş + -kirr.
: leşkirrî, leşkirrîtî, leşkirrtî
leşkirrî (navdêr, mê) rewşa leşkirrbûnê.
ji: leşkirr + -î
lesoto (navdêr, mê) welatek e li Efrîqayê.
: lesotoyî
leşsax (rengdêr) mirovê leşêwî peyt û çi nexweşîli dev nebin , saxlem
leşsaxî (rengdêr) saxlemî, :leşsaxîya wî ji egera pir xwarina fêqîye
leşşûştin (navdêr, mê) دوش, dûş, serşok, hemam
lestîk (navdêr, mê) lastîk.
ji: lestî +-k
leşxwer (navdêr, mê) kelaxxur, beratexwer, beratexur.
ji: leş +-xwer
let parçe
(navdêr) parçe, par, pişk, beş
let bûn parçe bûn
(lêker)(Binihêre:) let
let kirin parçe kirin
(lêker)(Binihêre:) let
letafet (navdêr, mê) delalî, spehîtî, ciwanî, xweşikî, xeml, bedewî.
ji wêjeyê: Letafet û zerafeto ke na şîîra Herîrî de yo, hetê krîteranê edebî ra tu şîîrêka başe yê miletanê bînan ra kemêr nîyo. Yanî tîya ra hezar serrî verê cû lehçeya kurmanckî bi edebîyatî aşna bîya; weşik, nazik û terbîye bîya..
ji: ji erebî لطافة (leṭafet), têkilî letîf û litf. Tirkî: (navdêr)xweşikî, spehîtî nermî, zerafet
letandî (rengdêr) telandî, qelizandî, mitandî.
ji: letand + -î
letandin (lêker)telandin, qelizandin.
ji: let +-andin
letandin/diletîne/biletîne 1. heytandin 2. jê re ‘hiş be’ gotin 3. deng lê birîn û nizm kirin
leteme 1. eyba mezin 2. teşqeleya herwe 3. belaya bêpere
letemeya rûyê dê û bavan şerm û soxiya ku ji kirinên zarokan rastî dê û bavan tê
letîf (rengdêr) letîf: spehî, delal, xweşik, bedew, ciwan, xwînşirîn, rind, keşxe, qeşeng, zîba(navdêr, nêr) Letîf: navek zelaman e.
Herwiha: latîf.
ji wêjeyê: Şêrîn û çavreşa min, gelek delal e dîlber, Ya Reb çi şox û şeng e, ciwan û rind û nûber. Narîn û bînxweş û geş, qibla me aşiqan e, Letîf û zehre-sîma şepal e wek gula zer. Sîng çi gewr û boz e berdane ser du fincan, Sed heyf û sed mixabin destê çepel herin ser.(Cigerxwîn: Çavreşa Min).
ji: Ji erebî.
: letîfî
letîfî (navdêr, mê) lutf, spehîtî, delalî, bedewî, ciwanî, cemal, husn, rewşa letîfbûnê.
ji: letîf + -î
letkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) let
letok aştbûyî û biaqil
lev li hev, lêk: lev kirin (li hev kirin, pêk kirin.
Têkildar: jev pev tev.
Bide ber: lêv liv.
ji: li + hev.
Bikaranîn: Lêker: lev ketin, lev anîn. Navdêr: levxistin, levketin, levanîn
lev anîn (lêker)(Binihêre:) lev
lev ketin (lêker)(Binihêre:) lev
lev piçikîn li hev alîn, wekî gocan bûn
leva qisim, par, beş
leva kirin par ve kirin
parî kirin, dabeş kirin, parandin, lêkve kirin, pay kirin, dabeşandini/g/î, beş kirin, pişk kirin, behr kirin, feliqandin, lat kirin, dabeşandin, belav kirin, let kirin, par kirin, tar kirin, perçe kirin, qismqere kirin
levanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
levayî (navdêr, mê) parvekirin, parîkirin.
ji: lev +-ayî
levayîxwaz (navdêr, mê) lêkayîxwaz.
ji: levayî +-xwaz
levayîxwazî (navdêr, mê) lêkayîxwazî, llihevkerî.
ji: levayî +-xwazî
levbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
levdan (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
levdankî (navdêr, mê) bi levdanî.
ji: levdan +-kî
leven qamûş, qamir
(navdêr, mê) rûl, çîq, qamîş, zil, riwekek pirrsalî ya qayîm e û li beravan di di nav hev re himbiz şên dibin, çîx.
Herwiha: lewen. Navê zanistî: Arundo
levhatî (rengdêr) (Binihêre:) lev
levketin (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
levnehatî (rengdêr) (Binihêre:) lev
levnekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
levxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) lev
lewaş 1. nazik 2. diltenik
lewat (navdêr, mê) leke, teqme, qirêj, pîsî.
: lewitandin, lewitandî, lewitî, lewitîn
lewate (rengdêr) (navdêr, mê) pûşt, hîz, qûnde, homo, hevzayend
lewazbûn (navdêr, mê) bêhêzbûn, sistbûn, kêm goştbûn, helyan
lewazkirin (navdêr) bêhêz- sist kirin
lewçe 1. devçepel 2. bêrûmet
(rengdêr) zimandirêj, zêdebêj, zêdeaxiv, kesa/ê ku zêde yan bêwate diaxive, xeberbêj, dijûnbêj, sixêfbêj.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌وچه.
lewçebûn (navdêr, mê) mirov bi kiryarek yan gotineka lewçe û kirêt li ber çavan dikeve, :ew wekî berê nemaye gelekê lewçe bûy !
lewçekirin (navdêr) xwe lewçekirin, ang, :xwe sarkirin li ber xelikî
lewçetî (navdêr, mê) zimandirêjî, zêdebêjî, zêdeaxivî, axivîna zêde yan bêwate.
Herwiha: lewçehî, lewçeyî.
ji: lewçe + -tî.
Bikaranîn: Lêker: lewçetî kirin. Navdêr: lewçetîkirin Rengdêr: lewçetîkirî
lewçetî kirin (lêker)(Binihêre:) lewçetî
lewçetîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lewçetî kirin
lewçetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lewçetî
lewçeyane (rengdêr) ûqeleyane, bi lewçeyî, bi pirbêjî, bi teqayî, bi ûqeleyî.
ji: lewçe +y+-ane
lewçeyîkirin (navdêr)mirovê gotin û kiryarên lewçe dike
lewend (rengdêr) bejnzirav, bejndirêj, keşxe(navdêr) li serdema osmaniyan li esker bûn, bi taybetî yên deryayî.
: Lewend lewo.
: lewendane lewendî lewendîtî lewendtî
lewendî (rengdêr) parçe perokek sipî û dirêje di gel cilkên kurdî zelam di zendikên xwe bo ciwanî di alînin herwesa jin jî li ser kiras û fîstanan bi kar di hînin
lewente (navdêr, nêr) Binêre: berzeling, ji cinsê lavandula komeke riwekan e. Navê zanistî: Lavandula
lewer (navdêr, nêr) çer, mêrg, çîmen, giya.
: lewerandin, lewerandî, lewergeh, lewerî, lewerîn, lewerîner ----
lewerandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lewerandin
lewerandin (lêker)(navdêr, mê) çerandin, sewal birin xwarina giyayê mêrgan yan zeviyan. Tewîn: Lêker: -lewerîn-.
Têkildar: lewerîn.
ji wêjeyê: Şivanî pez bir li koza gundî lewerand.(Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 124).
: lewerandî lewerîner
lewergeh (navdêr, mê) çergeh, mêrg, çîmen, çayir, alifcar, cihê lêçerînê
lewerî (navdêr, mê) rewşa lewerbûnê.
ji: lewer + -î
lewerîn (lêker)(navdêr, mê) çerîn, (heywan) giyayê mêrgan yan zeviyan xwarin. Tewîn: Lêker: -lewer-.
Têkildar: lewerandin.
ji wêjeyê: Çêla Gulê verest çû nav bîstanî lewerî.(Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 124).
: leweriyayî, lewerî
lewh (navdêr, mê). Gotin: lewḥ, tablo, mase, lewhe, textereş, amûra ku nivîsar, gotin, nesîhet an pend li ser tê nivîsîn.
ji: ji erebî لوح (lewḥ), hevreha aramî ܠܘܚܐ (luḥa), îbrî לוח (luaḥ).
ji wêjeyê: sernameyê name, namê Ellah, bê namê wî natemam e wellah. Ey metleê husnê işqibazî, mehbûbê heqîqî û mecazî, Namê te ye lewhê nameya işq, Ismê te ye neqşê xameya işq , Bê neqşê te, neqşê xame xam e, Bê namê te, name natemam e
lewhe çarçive
(navdêr, nêr) tablo, keval, nîgar, tablet, wêne, resim, şekil, eks, dîmen, dîdar.
ji: ji erebî لوحة (lewḥe) jiarami לוחא (lewḥe) jiibrani לוח (bi taybetî tabloyê ku her deh fermanên Mûsa pêxemberî li ser hatibûn nivîsîn)..
: lewheçêker, lewhesaz, lewhesazî, lewhevan, lewheyî
lewhenivîs (navdêr, mê) tabelanivîs.
ji: lewhe +-nivîs
lewhenivîsî (navdêr, mê) tabelanivîsî.
ji: lewhe +-nivîsî
lewheyî (navdêr, mê) rewşa lewhebûnê.
ji: lewhe + -yî
lewisandin (lêker)(navdêr, mê) lewçetî kirin, zêde axivîn, bêmane axiftin.
Herwiha: lewsandin.
Bide ber: lewitandin.
ji wêjeyê: Hemîd Deqorî li rojavaya Kurdistanê dilewisîne, bi wateya: çi tê ber zimanê wî, dibêje..
ji: lewçe + -andin.
: lewisandî lewisîner
lewitandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lewitandin
lewitandin (lêker)(navdêr, mê) tewizandin, herrimandin, pîs kirin, lekeyî kirin, leke xistinê, gemarî kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌وتاندن. Tewîn: -lewitîn-.
Têkildar: lewitîn.
ji: ji erebî لواط (liwaṭt: hîzî, sodomî, qûnderî, homoseksuelî, têkiliya seksî ya hevcinsan) jiarami לוטא (lewaṭa: nalet, nifrîn, xezeb) jibirani לוֹט (Lot: Lût) ku li gor Tewratê kurrên wî hevcinshez anku homoseksuel bûn û wî nalet li wan kir..
: lewitandî, lewitîner
lewitandin/dilewitîne/ bilewitîne 1. labikandin 2. qirêj kirin
lewitî 1. berbad 2. qirêj *“lewitî dora xwe jî dilewitîne, şehitî bîsa xwe jî dişehitîne”
(rengdêr) lekeyî, herrimî, pîs, qirêjî, lewitandî, lekegirtî, lekebûyî, melezî, ne pak, ne paqij, ne saf, ne xwerû, ne petî, tewizî, lekedar, heram, bileke.
Herwiha: lewitayî, lewitiyayî.
Têkildar: lewitandî.
ji: lewitîn
lewitîn (lêker)(navdêr, mê) tewizîn, herrimîn, pîs bûn, lekeyî bûn, leke ketinê, tewirîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌وتین.
Herwiha: lewitiyan, lewityan. Tewîn: -lewit-.
Têkildar: lewitandin.
ji: ji erebî لواطة (liwaṭet: homoseksuelî, têkiliya seksî ya hevcinsan) jiarami לוטא (lewaṭa: nalet, nifrîn, xezeb) jibirani לוֹט (Lot: Lût) ku li gor Tewratê kurrên wî hevcinshez anku homoseksuel bûn û wî nalet li wan kir..
: lewitiyayî, lewitî
lewitîn/dilewite/bilewite 1. labikîn 2. qirêj bûn
lewitîyayene (Zazaki) (lêker) lewitîn
lewitnayene (Zazaki) (lêker) lewitandin
lewitnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin lewitandin
lewîyayene (Zazaki) (lêker) mijîn
lewkijîn (lêker) dest û ling li nav hev ketin, lekijîn, lebikîn dema xebera mirinê hat em giş lewkijîn,
lewleb toterîka ku pê bendê satilê dadiliqînin nava bîrê
lewma 1. lewre, loma 2. ji ber vê egerê
lewn (navdêr, nêr) reng, elwan, gon, boyax, sibox, kesk û sor û zer û spî û reş û taybetiyên din yên ronahiyê, gûn, cûn.
Herwiha: lewin.
Têkildar: elwan.
Bide ber: lewh.
Bikaranîn: Lêker: lewn avêtin, lewn dan, lewn jê çûn lewn kirin. Navdêr: lewnavêtin, lewndan, lewnjêçûn, lewnkirin Rengdêr: lewnavêtî, lewndayî, lewnjêçûyî, lewnkirî.
ji: Ji erebî لون (lewn).
: bêlewn, bêlewnî, bilewn, bilewnî, lewndar, lewndarî, lewndêr, lewndêrî, lewnî
lewn dan (lêker)(Binihêre:) lewn
lewn jê çûn (lêker)(Binihêre:) lewn
lewn kirin (lêker)(Binihêre:) lewn
lewnayene (Zazaki) (lêker) mijandin
lewndan (navdêr)(Binihêre:) lewn
lewndar (rengdêr) bireng, bielwan, bigon, biboyax, bisibox.
ji: lewn + -dar.
: lewndarî lewndarîtî lewndartî
lewndarî (navdêr, mê) rewşa lewndarbûnê.
ji: lewndar + -î
lewnî (navdêr, mê) rewşa lewnbûnê, şêweyî, teşeyî, fesalîtî, nîgarî, fîguratîf.
ji: lewn + -î
lewnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin mijandin
lewnjêçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lewn
lewnkirî (rengdêr) (Binihêre:) lewn
lewnkirin (navdêr)(Binihêre:) lewn
lexem 1. çekek e. Binêre;, elxam 2. bernav, paşnav. Binêre;, leqeb
lexer teral, xêr(r)
(rengdêr) qels, lawaz, zeîf.
Bide ber: lêxer.
: lexerî, lexerîtî, lexertî
teralî, xêr(r)îtî
lexerî (navdêr, mê) rewşa lexerbûnê, kislan.
ji: lexer + -î
leyistin (lêker) lîstin, geme.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌یستن
leyizer (navdêr, mê) yarîker, lîstikker, lîzer
leyla (navdêr, mê) navekî jinan e.
Herwiha: Leyl (Leyl û Mecnûn) Leylê.
Bide ber: Lelê. Têkilî: Niharî.
ji: ji erebî ليلى (Leyla) ji ليلة (leylet: şev, êvar), hevreha maltî lejl, îbrî לילה (leyla), aramî ܠܠܝܐ (lêlya, lêlyo), erebiya başûrî ya epîgrafî ??? (l-l-y), ugarî ?? (l-l), fenîkî ?? (l-l), amharî ሌት (lêt), akadî ?? (liliātu KIN.SIG)...
leylan serab, revrevk
(navdêr, mê) moran, rewrewk, dêmcame, aqlûne, serav, seraw, serab, pêpirk, pêpirik, tirawîlke, rewc, tişta/ê mirov bawer dike bi çavên xwe dibîne lê di rastiyê de nîne.
Herwiha: lêlan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌یلان.
Bikaranîn: . Navdêr: leylandan.
: leylanî, leylank
leylan dan (lêker) delîn.
ji: leylan + dan
leylandan (navdêr, mê) (Binihêre:) leylan
leylanî (navdêr, mê) rewşa leylanbûnê.
ji: leylan + -î
leylanok (navdêr, mê) leylan, serab, dêmcame, rewrewk, algûne, serav.
ji: leylan +-ok
leylî 1 Dibistan û cihê ku bi şev jî mirov lê dimîne 2 Xwendekare leylî
leymûn cureyekî mêweyên tirş e
lez [I] hereket [II] biecele *“digerî li dewleta lez, xwedî ke rez û pez”
(navdêr, mê) ecele, pele, zûkatî, zû.
Têkildar: serwîsa lezê.
Bide ber: bez, rev.
ji: Ji Proto-hindûewropî h₁lengʷʰ-, Proto-aryayî ragu- ir, parsî reg, medî ereg. արագ (arag) û երագ (erag) ji zimanên îranî hatine deynkirin. Yan jî ji erebî لاحظة (lahze: bîst, kêlîk, gav, bêhneka kurt).
Bikaranîn: Lêker: lez bûn, lez kirin, lez dan, lez ketin. Navdêr: lezbûn, lezkirin, lezdan, lezketin Rengdêr: lezbûyî, lezkirî.
: bêlez, bêlezî, bilez, bilezî, lezan, lezandin, lezgîn, lezgînî, lezî, lezîn, lezok, lezokî, lezûbez, lezûbezî
lez bi rê ve diçim, dibêjin dîn e, nerm bi re ve diçim, dibêjin ehmeq e (biwêj) çawa dikim naecibînin. ez rebenê xwedê nizanim çawa bikim? lez bi rê ve diçim, dibêjin dîn e, nerm bi rê ve diçim, dibêjin ehmeq e.
lez bûn (lêker)(Binihêre:) lez
lez dan (lêker)(Binihêre:) lez
lez girtin 1. zû kirin 2. bi ecele tev gerîn
(lêker)(Binihêre:) lez
lez ketin (lêker)(Binihêre:) lez
lez kirin (lêker)(Binihêre:) lez
lezandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lezandin
lezandin (lêker)(navdêr, mê) lez kirin, lezîn, zû kirin, ecele kirin, pele kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌زاندن. Tewîn: Lêker: -lezîn-.
Têkildar: lezîn.
ji: lez + -andin.
: lezandî, lezîner
lezandin/dilezîne/bilezîne 1. ecele kirin 2. bezandin, revandin
lezanpîv (navdêr, mê) lezpîv, akselerometre.
ji: lezan +-pîv
lezayî (navdêr, mê) çapikî, çipikî, lezîtî, lezgînî, lez, suret, zûtî, çapiktî, çistî, zûkayî, eceletî, sivikî.
ji: lez +-ayî
lezbiyen (rengdêr) (navdêr, mê) jina homoseksuel, jina ku têkiliyên cinsî li gel jinekê yan hin jinan hene.
Herwiha: lesbiyen, lesbo, lezbo.
Hevwate: mêbaz.
Bide ber: homoseksuel, homo, nêrbaz.
ji wêjeyê: Ez bi vê nûçeya rindik pir kêfxweş bûm. Ez bixwe jî lezbîyen im. Guh nedin nêrînên ku zemên sed sal şunde dişopînin.(Zozan Dêrsimî, Netkurd.com, 11/2007).
ji: Bi rêya frensî lesbienne yan inglîzî lesbian ji yewnaniya kevn.
: lezbiyenî
lezbiyenî (navdêr, mê) rewşa lezbiyenbûnê.
ji: lezbiyen + -î
lezbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lez
lezbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lez
lezdan (navdêr, mê) (Binihêre:) lez
lezdar (rengdêr) lezgîn, zû.
ji: lez +-dar
lezdayî (rengdêr) (Binihêre:) lez
lezê, dereng ketê (biwêj) yên ku zêde dilezînin, gelek caran jî derengtir dikevin. lezê, dereng ketê; min ji we re negot, zehf lez nekin?
lezet çêj, tahm
(navdêr, mê) zewq, xweşî, kêf, şahî, dilxweşî, keyf, çêja xweş, tama xweş.
Herwiha: lezzet.
ji: Ji erebî.
: bêlezet, bêlezetî, bilezet, lezetdar, lezetdarî, lezetî
lezet standin (lêker)(Binihêre:) lezet
lezetdar (rengdêr) bizewq, bixweşî, bikêf, bişahî, bidilxweşî, bikeyf.
ji: lezet + -dar.
: lezetdarî lezetdarîtî lezetdartî
lezetdarî (navdêr, mê) rewşa lezetdarbûnê.
ji: lezetdar + -î
lezetî (navdêr, mê) rewşa lezetbûnê.
ji: lezet + -î
lezgîn kesê ku karê xwe bi zûyî dike
(rengdêr) lezgîn: bilez, zû, acîl, bipele, xêrayî, pelepel, bi lez û bez, ne hêdî, ne hêdîka, ne yawaş, kesa/ê yan tişta/ê ku dikare di demek kurt de mesafeyek dirêj bimeşe, kesa/ê yan tişta/ê ku dikare di demek kurt de karekî bike: trênek lezgîn(navdêr, nêr) Lezgîn: navek zelaman e: Roşan Lezgîn nivîskarek kurd yê behremend e..
Bikaranîn: Lêker: lezgîn bûn, lezgîn kirin. Navdêr: lezgînbûn, lezgînkirin Rengdêr: lezgînbûyî, lezgînkirî.
ji: lez + -gîn.
: lezgînî, lezgînîtî, lezgîntî
lezgîn bûn (lêker)(Binihêre:) lezgîn
lezgîn kirin (lêker)(Binihêre:) lezgîn
lezgînahî (navdêr, mê) zû, eceletî, lezîtî, zûtî, çapikî, sivikî.
ji: lezgîn +-ahî
lezgînbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lezgîn
lezgînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lezgîn
lezgînî bizûyî, biecele
(navdêr, mê) lez, bizav, tempo, zimanek li qefqaziyayê tê axaftin.
Herwiha: lezgînîtî, lezgîntî.
ji: lezgîn + -î
lezgînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lezgîn kirin
lezgînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lezgîn
lezî (navdêr, mê) rewşa lezbûnê.
ji: lez + -î
lezîn (lêker)(navdêr, mê) lez kirin, bi lez karek kirin, pele kirin, ecele kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: له‌زین.
Herwiha: leziyan, lezyan. Tewîn: Lêker: -lez-.
Bide ber: bezîn.
Têkildar: lezandin.
ji: lez + -în.
: lezgîn, lezok
lezîtî (navdêr, mê) çapikî, çipikî, lezayî, lezgînî, zûtî, eceletî, sivikî, zû, lezgînahî, lez, çapiktî, çistî.
ji: lez +-îtî
lezîz (rengdêr) çêjdar, bitam, bilezet, tamxweş, biçêj, çêjxweş, lezetdar.
ji wêjeyê: Kuro ez bi serê te û Mehmûd Ehmedînejad kim, alfabeya latînî ji me Kurmancan re wek goştê berxan xweş û lezîz e. Tu jî goştê şeytanokan bixwe kaka....
ji: Ji erebî, têkildarî lezet.
: lezîzî, lezîzîtî, lezîztî
lezîzî (navdêr, mê) rewşa lezîzbûnê.
ji: lezîz + -î
lezker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lez dike, lezgîn, law, aza.
ji: lez + -ker
lezkerî (navdêr, mê) lezgînî.
ji: lez +-kerî
lezketin (navdêr, mê) (Binihêre:) lez
lezkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lez kirin
lezkirin (navdêr) bizavkirin jibo zû karekî bi cih bînin, lezandin, lezîn
lezok (rengdêr) lezgîn, bilez, bilez, bi lez, acîl, zû, xêra.
ji wêjeyê: Ji hêla din de, ew Lêgervanê, ku biryarên lezok distîne, dê hem mafxwerê mafên hevpîşeyên xwe bête xuyakirin, û hem jî dê ziyanên giran, bê hemdî xwe, bigihîne dîrok û gelê xwe.(Heyder Omer: Çima li ba xelkê rûmet e û li ba me robet e?!, Diyarname.com, 7/2009).
ji: lez + -ok yan lezîn - -în + -ok.
: lezokane, lezokî, lezokîtî, lezoktî
lezokane (rengdêr) bi awayekî lezok.
ji: lezok + -ane
lezokî (navdêr, mê) rewşa lezokbûnê, lez, bizav, bêsexbêrî.
ji: lezok + -î
lezpîv (navdêr, mê) lezanpîv, akselerometre.
ji: lez +-pîv
lezûbez (navdêr, mê) leza zêde, lezûbizav, heysûbeys, lez, bizav, pele, xêrayî, lezgîn, ecele, geremol.
ji: lez + -û- + bez (bezîn, bazdan).
Bikaranîn: Lêker: lezûbez kirin. Navdêr: lezûbezkirin Rengdêr: lezûbezkirî
lezûbez kirin (lêker)(Binihêre:) lezûbez
lezûbezkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lezûbez kirin
lezûbezkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lezûbez
lezûbizav (navdêr, mê) heytûhot, lez, bizav, tevgerr, hereket, heysûbeys, ecele.
Bikaranîn: Lêker: lezûbizav kirin. Navdêr: lezûbizavkirin
lezûbizav kirin (lêker)(Binihêre:) lezûbizav
lezûbizavkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lezûbizav
lead ... rêberî ... kirin
leader semyan
serek
sergêr
rêber
leaders serok
leadership serokatî
leaf pelê daran, pel
leap qevz
leap year Sala zêde.
learn fêr bûn, fêr bike
lease deman
leave berdan
betlane
derketin
leave aside paşguh kirin, guh nedan, girîngî pê nedan.
leave politics aside=guhê xwe nede siyaseyê.
leave to chance Ji şensê re hiştin. Hiştin li ser talih û siûdê. Hiştin li ser şans û îqbalê.
leery bernac
kone
xasûk
left çep
çep
leg ling

ling
legend efsane, leheng
legs ling
lemon lîmon
lend deyn dan
lend an ear Guh dan, guhdarkirin
length bejn
mawe
qam
dirêjahî
lengthen dirêjbûn
dirêjkirin
lentil nîsk
leprosy kotî
less kêmtir
kêmtir
lessen kêmkirin
lesson wane
ders
let one' hair down (argo) Dilê xwe vala kirin, nava xwe rêtin.
let' be on our way Em herin.
letter name
tîp
level ast
ast
ast
lever qerase
lebat (m.) organ, member
lebitandin (bilebitîne) to operate
lebitîn (bilebite) to move, to move about
v.i. to move about
v.i. to move about
leheng hero
m. champion, hero
lehengane heroic
lehengî heroism
lehî (f.) stream, current (flow of river)
f. flood, torrent
lemlate (m.) muscle
lempe (f.) lamp
lenger anchor
f. tray
lengergeh harbour, port
lep m. paw
claw
lepik  (m. pl.) gloves
leplepî twinkling
leqîn (bileqe) to slip to slide, to move
lerizîn =lerzîn
=lerzîn
lerizîner trembling
lerizok trembling
lerz m. trembling
lerzandin lerzînv.t. to shake
lerzîn v.i. to tremble, shake
v.i. to tremble, shake
leş m. body.
leşker (n) army, military
(m.) soldier
m. soldier
leşkergeh (f.) barracks
leşkerî (adj.) military
lewaş thin flat bread
lewhe f. sign
lewitî (adj.) dirty, disgusting
lewma hence, therefore
for this reason, therefore
lewma ku because
lewra because
lewra ku because
lewra; loma So; therefore; thus, hence
lewre thence, therefore
leyistik (f.) game
leyistin leyiz-, lîzv.t. to play, play (a part); to play around (bi with): wî bi nivîsên min dileyist he used to play around with my writings
leyiztin (dial. var.)=leyistin
leylan f. mirage
leypiçig f. Leipzig
lez speed, velocity, impetus, quickness, hurry, haste
m. haste. Also see: lez kirin, bi lezîn, bi lez û bez, lezandin
lez kirin v.t. to make haste
v.t. to make haste
lezandin to hurry, to hasten
lezînv.t. to hasten, to accelerate
lezet f. pleasure
lezgîn urgent
lezîn to hurry up
leben jiyan
jiyan
jîn
jîn
nefs
jiyîn
jîyin
leben lassen vejandin
leben(salter) umr
lebend giyanewer
jîndar
sax
zindî
lebende kreatur zendî
zindî
lebende schutschilde mertalên zindî
lebendig bisaxî
dilgeş
ganî
jîndar
sax
şeng
zendî
zindî
lebensalter emir
emr
lebensdauer
temen
lebensende talî
lebensgrundlage zad
zed
lebensmittel zad
lebensphilosophie bîrûbawerî
lebensplan terh
lebensunterhalt abor
debar
debir
debr
risq
risqet
rizk
rizq
zad
zed
lebensweisheit bîrûbawerî
leber cerg
kezeb
kezew
lebewesen binelî
bînaullah
mexloqat
mexluqet
ruhber
lebewohl sagen malava
lebhaft çeleng
şebbab
lebhaftigkeit coş
peroş
kel
leblos bêjî
lebloser körper cendek
lecken alastin
lecker biçêj
made
mede
xwaş
leder çerm
çerm
eyar
post
post
lederbeutel heban
hevan
ledersack aus ziegenleder meşk
lederschlauch kun
lederschuh konder
ledig azeb
azep
ledige jungfrau azeb
azep
lediger jüngling azeb
azep
leer farix
pûç
tal
vala
xalî
xawî
leeres gerede laqirdî
legen danîn
danîn
veketin
xistin
legen, sich in die zügel ~ ketin qerase
ketin qereze
legende destan
efsan
efsane
legitim helal
lehm celb
herî
herîşk
lehnen, sich gegen etwas ~ pal dan
lehre entnehmen ibret hilanîn
lehre ziehen aus ibret hilanîn
lehren belî kirin
ders dan
elimandin
fer kirin
fêr kirin
hesandin
hin kirin
hokirin
hukirin
lehrer mamoste
metlûb
lehrer/in dersdar
êrvan
mamoste(a)
lehrsätze telqîn
leib beden
can
cendek
laş
meyit
ten
leibeigener xulam
leibwächter xweykirî
leiche berate
cendek
cesed
cinaze
cinyaz
çinyaz
laşe
leichentuch kefen
leichnam laşe
meyit
meyt
leicht asan
bi hêsanî
hêsa
hêsan
ronî
sivik
leicht berühren xar kirin
xwar kirin
leicht erröten soro-moro bûn
leicht gesäuertes fladenbrot loş
leicht sein hêsan bûn
leicht werden hêsan bûn
leichter sommerschuh kilaş
leichtheit sivikahî
leichtigkeit asanî
hêsanî
hêsanî
sivikahî
sivikî
leichtsinnig bêser
sersem
leid cefa
derd
derd
hesret
keser
misûbet
musibet
xem
ezab
leid eines milzkranken telaqreş
leid erdulden derd kişandin
leid tun liberketin
berketin
li ber ketin
leiden jan
kul
êşandin <êşîn>
qacqicîn
leidend melûl
xemgir
xemgîn
leidenschaftlich dilovan
leidenschaftlich verliebt sein bengî bûn
leider cihê daxê ye
mixabin
leider! heyf
heyf e
mixabin
way
leihbücherei pirtûkxane
leihen deyn dan/dayîn
deyn kirin
deyndan
leim zeliqok
leine hefsar
hevsar
sirît
şerît
leise aram
bêdeng
hêdî
hêdîka
kalî
nizim
nizm
zîz
leiste rûv
leiten gerandin
rêberî kirin
leiter nêrdewan
pêpeling
pêpelûk
pêşeng
rêber
semyan
serkar
sêlim
leitseil destkêş
leitung rêberî
lektion ders
wane
lenken ajotin
gerandin
lenkrad badan
leopard piling
lepra belweşîn
kotî
lerche sorewîlk
sûrav
sûravêlk
sûravk
sûrevêlk
lernen elimîn
elimîn
fêrbûn
hîn bûn
hînbûn
hînî...bûn
hînkirin
lesen xwendin
leser/in xwandevan
xwendevan
letzte axir
dawî
paşi
letzte ruhe heqî
letzter axir
dawî
paşi
letztes axir
dawî
paşi
letztes jahr par
sala par
letztes mal cara berê
cara dawiyê
letztes urteil mahşer
mehşer
leuchten biriqîn
biriqîn
çirisîn <çiris>
çirûskîn <çirûsk>
gurîn
leuchtend çîkî
çîl
geş
ronî
leuchtend weiß qerqas
leugnen inkar kirin
înkar kirin
leute ehil
ehl
mirov
şênî
xelk
xelk
lebat Bewegung
Organ
lebenî Essen aus Fleisch, Yoghurt und Teig
lebitandin bewegen
umziehen
lebitandin betätigen
bewegen
lebitîn betätigen
bewegen, sich ~
lec Auseinandersetzung
Gefecht
Kampf
Schlacht
Streit
Zank
leçer Marmelade
leheng Held
Meister
mutig
Sieger
tapfer
lehî Flut
Sintflut
Strom
Sturzbach
lehîf Bettdecke
Decke
Steppdecke
lehîzevan Spieler
lekan Schneeschuh
Ski
leke Fehler
Fleck
Makel
Mangel
lele Amme
lema darum
deshalb
deswegen
lempe Glühbirne
lemper Tablett
leng behindert
verkrüppelt
lenger breites Tablett
lengergeh Hafen
Kai
lep Handfläche
Pfote
Tatze
lep birîn aus der Hand lesen
lepik Handschuh
Handschuhe
leqandin bewegen
in Bewegung setzen
locker machen
lockern
lösen
unsicher machen
wackeln
leqayîbûn begegnen
treffen
leqîn sich bewegen
leqîn bewegen, sich ~
rühren, sich ~
setzen, sich in Bewegung ~
leqiyan setzen, sich in Bewegung ~
lerizîn beben
vibrieren
lerizîn zittern
lerteza Malaria
lerz zitternd
lerzandin erzittern lassen
zittern
lerzîn erzittern lassen
zittern
leş Aas [n.]
leşker Soldat
leşkerî militärisch
lestîk Gummi
Kautschuk
Reifen
Schlauch
letandin Schwieg machen
leven Stock
lewitandin verschmutzen
lewitîn besudeln
lewna deshalb
wegen
lewre weil
lewz Art und Weise
Äußerung
Ausdruck
Methode
Rede
Sprechweise
Stimme
lewze Ausdruck
Mundart
Wort
ley Flut
leyî Flut
leyîstevan Spieler
leylan Fata Morgana
Luftspiegelung
Täuschung
Trugbild
lez Geschwindigkeit
lezandin beeilen, sich ~
beschleunigen
lezgîn rasch
schnell
lezîn gehen (schnell)
lezûbez Eile
Hast
Übereilung
Unruhe
Wirrwarr
leğandur lexandur; chenopodium album
leğandure zurayên lexandur; chenepodium
le kîm. lekkî n.
lebat m. hereket, liv, lebat, lew n.
m. ana. wesil, organ, endam, aza, uzv n.
lebatamêhikiyê rd. organê mayîye, endamê mayikîye n.
lebatî rd. rz. lebatin, aktîf, livdar, lebatkar
lebatker m. lebatkar, felîhsaz, aktivîst, lebatwan, lebatsaz, livsaz n.
lebatkerî m. lebatkarîye, felîhsazîye, aktivîz m., lebatwanîye, lebatsazîye, lebatkarênî, felîhsazênî, lebatwanênî, lebatsazênî m.
lebê b. lebê, efendim, libê
lebik m. cebelîyayis, bilîyekewtis, pêmijûlbîyayis n.
lebikandin lg. cebelnayene, pê mijûl kerdene, pê xecelnayene, bilîye kerdene
m. cebelnayis, pêmijûlkerdis, pêxecelnayis, bilîyekerdis n.
lg. lawetnayene, hetiknayene, medernayene, berbat kerdene, heteknayene
lebikîn lng. . cebelîyene, bilîye kewtene, pê mijûlbîyene
lng. . lawetîyene, hetikîyene, mederîyene, berbat bîyene, hetekîyene
lng. . newe bîyene, teze bîyene (nêwesîye)
lebitandin lg. lebetnayene
lebitîn lng. . lewîyene, lebetîyene, livîyene, lewutîyene
lebkok m. mijûlîye, mesqele, xecel, mijûlayî, mesxele, xejel, mujîlîye m.
leblebî n. lebiebî, lebleboy, levlevî m.
leblebîvan m/n. leblebîd, leblebîwan n.
leblebîvanî m. leblebîcîyîye, leblebîwanîye, leblebîcîyênî m.
lebt m. hereket, liv, lebat, lew n.
lebûdî m/n. libecî, livcî n.
lebzîne m. almast, elmas, almas n.
n. mat. çargoseyo hemkobe n.
leç rd. çewt, sas
lec m. lej, lec, lez n.
lec kirin lg. pêrodayene, qewxa kerdene, lej kerdene, ser kerdene, pîyordayene
leca werzîsê n. têverestisê sporî, lecê sporî, musabeqaya sporî n.
leçek m. leçege, çîtike, lêçek m.
leckirin m. gelecekerdis, xirecirkerdis, leckerdis n.
lg. werênayene, gelece kerdene, xirecir kerdene, lec kerdene
lef m. mat. kesîr, sikîyaye, kesr n.
lefa dehekî a /. mat. kesîro desikin n.
lefandin lg. . piro pilêsnayene, lîfnayene
m. piropilêsnayis, lîfnayis n.
lefên dehekî pj. mat. kesîrên desikinî
lefîn lng. piro pilêsîyene, lîfîyene
legal rd. qanûnî, zagonî, legal, yasal, mesru
legal bûn lng. qanûnî bîyene, zagonî bîyene,legal bîyene, mesru bîyene
legal kirin lg. qanûnên kerdene, zagonên kerdene, legal kerdene, qanûnî kerdene, mesru kerdene
legalbûn m. qanûnîbîyayis, zagonîbîyayis, legalbîyayis, mesrubîyayis, yasalbîyayis n.
legalkirin m. qanûnênkerdis, zagonênkerdis, qanûnîkerdis, legalkerdis, mesrukerdis n.
legan m. ana. legan, hevsale n.
m. legane, lemgan m.
legand m. legan n.
legap m. dizgîn n.
legen m. ana. legan, hevsala n.
legleg m. zoo. leglege, hed leglege, leylege, haj lenglenge, lenglenge, lelege m.
leglega res m. zoo. leglega sîyaye, îbîse m.
lehçe m. zarave, lehçe, dîyalekte m.
lehd m. yewse m., bazar n.
leheng rd. mêrde, çêr, xirt, qehreman, egît, xurt, jîhat, camêrd, canmêrd
lehengane rd. çêrkî, mêrdane, sêrgelekî, camêrdane, xirtkî, çêrane, qehremane, egîtane, camêrdekî, qehremankî, xirtane
lehengî m. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
lehf m. giris, pês, pês, piyes, eteg, gilêse, pilês, pîês, gilêsî n.
lehî m. laser, lehî, sêl n.
lehî hatin lng. laserameyene, lehî ameyene
lehî lê qelibî lng. lehî re ciqelebîyene, laser re riqelebîyene
lehî rabûn lg. lehî deginayene, laser ravastene
lehîm m. lehîm, leyîm, lexîm n.
lehîm bûn lng. lehîm bîyene, lehîmîyene
lehîm kirin lg. lehîm kerdene, lehîmnayene
lehîmbûn m. lehîmbîyayis, lehîmîyayis n.
lehîmkirin m. lehîmkerdis, lehîmnayis n.
lehiqandin lg. . zot kerdene, îlawe kerdene, qertaf kerdene, ser kerdene, ulame kerdene
m. zotkerdis, qertafkerdis, îlawekerdis, ulamekerdis, serkerdis n.
lehiqîn lng. zot bîyene, qertaf bîyene, îlawe bîyene, rest bîyene, ulame bîyene
m. zotbîyayis, qertafbîyayis, îlawebîyayis, restbîyayis, ulamebîyayis n.
lehîstoka zarokan n. kayê domanan n.
lehiwandin lg. vindamayene, edelnayene, egle kerdene, xecelnayene, haware kerdene, vindernayene
m. vindarnayis, edelnayis, eglekerdis, xecelnayis, hawarekerdis, edilnayis n.
lehîya avê n. laserê awe, lehîyê awe n.
lehîzkandin ltb. dayene kaykerdene
lehmecûn m. lahmacûn, lamacûn n.
lehze m. vîste m., hêne m., lehza m., qas n., vîsteke m.
lek m. leglege, hecî leglege, leylege, haj lenglenge, lenglenge, lelege m.
m. lek (pêm de) n.
m. leke n.
m. lek n.
lekan m. lekan n.
lekas rd. lekas, çekal, sekal, sakolî, çikal, lekas
leke m. leke n.
leke bûn lng. leke bîyene
leke kirin lg. leke kerdene, lekenayene
lekedar rd. lekeyin
lekedar kirin lng. lekeyin kerdene
lekitîn lg. list kerdene, gurir kerdene, çerayene
lekm m. çekû, laf, vate, qalûqirf, qal, soz, qese, qisa n.
n. lep, lap, lop n.
lektor m/n. lektor, wendnayox n.
lektorî m. lektorîye, wendnayoxîye, lektorênî m.
lele m. merzîne n.
n. lele, lala n.
lelengî m. nano baxkin n.
leletî m. leleyîye, leleyênî m.
lem m. mêw n.
lemat m. lapaçe, sirmaqe, çapale, terpike, lapate, lepate, lepaçe, çopole, lamate m.
lemat lê xistin lg. sîrmaqe pirodayene, lekmate pirodayene, sîrmaq kerdene, terpike riestene, samar kerdene
lemba m. lamba, lemba, lampa, lambe m.
lemba gazê n. lambaya gazî, lamba gazî m.
lemba mij rd. lambaya mijî, lamba mijî m.
lemba sînyalê n. lambaya îsaretî, lambaya sînyalî m.
lemlate m. limist, litam n.
m. ana. masûlke, edale, batane n.
lemlatedar rd. masûlkeyin, bataneyin
lempe m. lamba, lemba, lampa, lambe m.
lend m. lone, qule, lane, qulike m.
m. tunel n.
lenet kirin lg. lanet kerdene, nalet kerdene
lenf m. ana. lenfe, sipîgonî, gonîya sipîye m.
lenfosît m. ana. lenfosîte m.
lenger m. lenger, linga pirdî, puncey pirdî n.
m. lenger (tetik de) n.
m. astr. lengere m.
m. lengerî, fotêr, çerxe, lengerîsewqe, sewqo lengerî n.
m. lengerîye m.
m. lenger, sîlke, kulbe n.
lenger avêtin lg. lenger estene, sîlke estene
lenger berdan lg. lenger raverdayene, sîlke estene
lenger girtin lg. lenger girewtene, sîlke girewtene
lenger hildan lg. lenger girewtene, sîlke ravaznayene
lengerî m. lengerîye m.
lenrin lng. raxengelîyene
lg. didanî beskerdene, didanî gqkerdene
lens m. lense m.r lens n.
leopar m. zoo. pars, leopar n.
lep n. lep, lap, lop n.
lep kirin lg. lep kerdene
lepe m. lape, pîlav n.
lepek rd. xeznag, luk, qurnaz, dirnoz
lepik n. lepik, lapik, lopik, lepuk, lapuk n.
lepikê feran n. salik, salik n.
lepikê herî n. lepiko rêsên n.
lepira rd. xaftila, tafte, tavilê, yekde. niska, he m., tut, xafila, xafilde, xaftela, xelfa, tuit, xafla, xelf
lepra m. tip. xuna n., gureyo pî n., kot n., risa merdimwere m.r cuzam n.r guro pîl n.
leq m. yaranîye, kurate, kusade, leqî, yarî, heneke, laqî, kurata, kusate, lexî n.
rd. sist, xav, rexdek, xirb, pilt, geves, sistpist, geves, gewsek, leq
leq bûn lng. sist bîyene, xav bîyene, rexdek bîyene, xirb bîyene, pilt bîyene, geves bîyene
leq kirin lg. leqî kerdene, yaranîye kerdene, kurate kerdene, kusate kerdene, heneke kerdene, lexî kerdene
lg. . sist kerdene, xav kerdene, rexdek kerdene, xirb kerdene, geves kerdene, pilt kerdene, sistpist kerdene, sistnayene, xavnayene, rexdeknayene
leqandin lg. leqnayene, lewnayene
m. leqnayis, lewnayis n.
leqat w. efare, lekate, qurf, qirf n.
leqat kirin lg. lekatnayene, efarenayene, qirf kerdene, lekat kerdene, efare kerdene, qirfnayene
leqatkirin m. lekatnayis, efarenayis, qirfkerdis, lekatkerdis, efarekerdis, qirfnayis n.
leqayî m. pêjinde, rastmekî, tevkelî, teseduf, rast, tesaduf n.
leqayî bûn lng. . rastmekî bîyene
leqayî hev bûn lng. rastê yewbînî ameyene, rastê yewbînî bîyene
leqayî hev hatin lng. . rastê yewbînî ameyene, rastê yewbînî bîyene
leqayîhevbûn m. rastêyewbînîameyis, rastêyewbînîbîyayis n.
leqayîhevhatin m. rastêyewbînîameyis, rastêyewbînîbîyayis n.
leqe m. pasqule, loqtîzik, çifte, çut m., paskile, loq, çut m., paskîl, çitma (heywan) m.
leqeb n. mexlese, leqebe, lekmatike, milqatike, leqe m., melqatik, leqame m.
leqeb lêdan în lg. mexlese piranayene, leqebe piranayene, lekmatike piranayene, milqatike piranayene, leqeme piranayene
leqeleq kirin lg. çene kerdene, leq-luq kerdene
leqîn lng. . leqîyene, lewîyene, leqayene
m. leqîyayis, lewîyayis n.
leqinî m. leqîye, lewîye m.
leqitîn lng. . pakewtene, re cikewtene, aleqîyene
lng. . telpekî bîyene, telpekîyene, telepekî bîyene
m. telpekîbîyayis, telpekîyayis, telepekîbîyayis n.
leqkirin m. sistkerdis, xavkerdis, rexdekkerdis, xirbkerdis, geveskerdis, piltkerdis, sistpistkerdis, sistnayis, xavnayis, rexdeknayis n.
ler rd. qîq, req, çîq, qîqerut, zêlexte
ler bûn lng. . qîq bîyene, zêlexte bîyene
lerbûn m. qîqbîyayis, zêlextebîyayis n.
lerizandin lg. lerznayene, recefnayene, recifnayene
m. lerznayis, rerifnayis n.
lerizîn lng. . lerzîyene, recefîyene, lerzayene, rerifîyene
lerz m. lerze, recef, lerzayis, rerif, recfî, refsî m.
lerzandin tg. lerznayene, recefnayene, rerifnayene
lerzdar rd. lerzin, hejin, lerzokin, hejdar, lerzdar, hejhejok, hejokin, lerzlerzok
lerze kîm. lerzokîye, lerzokênî m.
lerzek m. heze, awzêle, gereqe, hezaze, lincûlêze, bataxe m.
rd. lerzok, lerzan, lerzek
lerzekî bûn lng. . lerzokin bîyene
lerzeta m. tip. lerze, tewe m.
lerzîn lng. . lerzîyene, recefîyene, lerzayene, rerifîyene
lerzlerzok rd. lerzok, lerzan, lerze
lerzo kîm. lerzokîye, lerzokênî m.
lerzok rd. lerzok, lerzan, lerzek
lerzokî rd. lerzin, hejin, lerzokin, hejdar, lerzdar, hejhejok, hejokin, lerzlerzok
lerzokî bûn lng. . lerzokin bîyene
les n. lase m.f cendek n., term n., lese m.r tirm n. (însan)
lesar m. laser, lehî, sêt n.
lesker m/n. lesker, esker n.
leskerane rd. leskerkî, leskerane, eskerane
leskerêsor n. leskero sur n.
leskergeh m. leskergeh n.r qisle m. , leskerxane n.
leskerî m. leskerîye, eskerîye m.
leskerî kirin lg. . leskerîye kerdene
leskerxane m. leskergeh n.r qisle m.r leskerxane n.
leswxer rd. laswer, kelaxwer, beratewer
letan rd. xuynerm, rir, bihevsar (heywan)
letandin lg. kerehis kerdene, ast kerdene, bêveng kerdene (domanan)
lete bûn lng. . parçe bîyene, lete bîyene, kerî bîyene
letî m. letkî n.
letimîn lng. lewetîyene, heremîyene, lewitîyene
letîn lng. . hevsar girewtene, baqil bîyene (heywan)
lng. . telîyene
letm rd. çetin, zor, zahmetin, ezîyetin, cefayin, zarzunin
letmî m. çetinîye, zorîye, zahmetîye, çetinênî, zorênî m.
letonya m. letonya m.
letonyayî m/n. letonyayij n.
leven n. bot. qamîs n.
levenêsekir n. bot. qamîsêsekirî, sîramek, sekirqamîs n.
levuloz m. kîm. levuloz, mêwesekir, sekirê mêweye n.
lewabo m. destsu, lavabo, lawabo n.
lewas rd. sewqetin, mîhriban, rahmdar, musfîk
lewate n. qineda, hîz, îbne, qinek n.
lewaz rd. jar, weza, zayif, kelax
lewaz bûn lng. . jar bîyene, weza bîyene, satiyene, zayif bîyene, saetyene
lewazbûn m. jarbîyayis, wezabîyayis, satiyayis, zayifbîyayis n.
lewazî m. jarîye, wezayîye, zayifîye, kelaxîye, jarênî, wezayênî m.
lewazim m. lsk. lewazim n.
lewçe rd. qurvet, çenebaz, qurtqur, fekbaz, lafezan, lewbaz, geweze, zevzek, çeneyin, qalizav, fekwazun, riririr, wazun
lewçetî m. qurvetîye, çenebazîye, qurtqurîye, fekbazîye, lafezanîye, lewbazênî, gewezeyîye, zevzekîye, qalizavênî, fekwazunîye, riririrîye, qurvetênî, fekbazênî m.
lewçetî kirin lg. qurvetîye kerdene, çenebazîye kerdene, fekbazîye kerdene, lewbazênî kerdene, gewezeyîye kerdene, zevzekîye kerdene, wazunîye kerdene, riririrîye kerdene, qurvetênî kerdene, fekbazênî kerdene, lafezanîye kerdene
lewçetîkirin m. qurvetîyekerdis, çenebazîyekerdis, fekbazîyekerdis, lewbazênîkerdis, gewezeyîyekerdis, zevzekîyekerdis, wazunîyekerdis, riririrîyekerdis, qurvetênîkerdis, fekbazênîkerdis, lafezanîyekerdis n.
lewe m. remil n., lixe m.r aluvyone m.
lewe kirin lg. remilnayene, lixe kerdene, lixnayene. *bi lewe bûn lg. remilîyene, lixîyene
lewedar rd. remilin, lixin, aluvyonin
lewend rd. se m., çeleng, trîtal, keles, bedew, xoser, rind
rd. lewend
lewendî m. lewendîye, lewendênî m.
lewente m. lawante, labante, lavante, lawonte n.
lewha m. lewha, leva m.
lewirin lng. . çerayene
lewitandî rd. lawetnaye, demeknaye, labatnaye
lewitandin lg. lewetnayene, demeknayene, hetiknayene, heremnayene, herimnayene, heromnayene
lewitandîn m. lewetnayis, demeknayis, hetiknayis, heremnayis n.
lewitî rd. lawetnaye, labatnaye
lewitîn lng. . heremiyene, lewetîyene, lewitîyene
lng. lewîyene, lebetîyene, livîyene, lewutîyene
lewleb m. loleb, lolev (meske de) n.
m. pandul, reqqas n.
lewlebîn lng. rahejîyene, rahengelîyene, rasanîyene (mes de)
lewlês rd. listwer, gucirwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
lewlêsî m. listwerîye, gucirwerîye, lewlêsîye, kirpwerîye, ferkewerîye, listwerênî, gucirwerênî, kirpwerênî m.
lewlewî n. leblebî, lebleboy, levlevî m.
lewm m. gazîn, lome., sîtem, gere, lueme n.
lewma h. çirake, çunke, zîra, coka, cora, cokana, cuwera, seba naye, çimke, çunkî, çimkî, çirêke, cokona, çike, cueka
lewra h. çirake, çunke, zîra, coka, cora, cokana, cuwera, seba naye, çimke, çunkî, çimkî, çirêke, cokona, çike, cueka
lewre h. çirake, çunke, zîra, coka, cora, cokana, cuwera, seba naye, çimke, çunkî, çimkî, çirêke, cokona, çike, cueka
lews rd. lewçurt, lewçir
lewt m. lewat, demek n.
lewye m. lewye, levîye m.
lexandur leğandure zurayên; chenepodium
leğandur; chenopodium album
lexem m. lexem, laxim, leqem, lixem n.
lexem kirin lg. lexem kerdene, lexem radayene, lexemnayene
lexem vedan lg. . lexem radayene, lexem kerdene, lexemnayene
lexemker n. lexemker, lexemcî, lexemwan n.
lexemkerî m. lexemkerîye, lexemcîyîye, lexemwanîye, lexemcîyênî m.
lexsam lng. . rasemetîyene, xij bîyene, sus bîyene, semitiyene, rêsikîyene, rasamatîyene, rareysayene, sermitîyene, sermetîyene
lext dan lg. qutdayene
lextdan m. qutdayis n.
leyan m. lekan n.
m. degirewtis, îstila n.
leyander rd. degirewtox, îstîlaker, îstilarî
leyanderî m. degirewtoxîye, îstîlakerîye, degirewtoxênî m.
leyandin lg. degirewtene, îstila kerdene
leyî m. laser, lehî, sêl n.
leyîmist m. limist, litam n.
leyîso rd. sêlî, limistin, litamin, lêlin, lêlekin
leyistandin llb. kaynayene, dayene kaykerdene
m. kaynayis, dayenekaykerdis n.
leyîstevan m/n. kaywan, kaybaz, kayrî, kayker, oyinbaz n.
leyîstevanî m. kaywanîye, kaybazîye, kaykerîye, kaywanênî, kaybazênî m.
leyîstik m. kay n.
leyistikandin llb. dayene kaykerdene, kaynayene
m. dayenekaykerdis, kaynayis n.
leyîstin lg. kay kerdene
m. kaykerdis n
leyîstok m. titik, kay, îsike, kayek n.
leyîzandin llb. kaynayene, dayene kaykerdene
leylalo b. lo
leylan m. serab, pusrik, serap n.
leylank m. bot. galire, sosine, zembaqe, zanbaqe m.
leylaq m bot. leylaqe, vilîka leylaqe, guleyloz m.
m. bot. leylaqêre, dara leylaqe m.
leylî rd. leylî
leymûn m. lîmone, leymûne, lêmone m.
m. bot. lîmonêre, leymûnêre, darlîmone m.
leystik dan lg. kay dayene
leystîk leyîstin lg. kay kaykerdene
leystika qertalê n. qertalkay, kayê qertalî n.
leyz m. kay n.
leyzbaz m/n. kaywan, kaybaz, kayrî, kayker, oyinbaz n.
leyzbazî m. kaywanîye, kaybazîye, kayrîyîye, kaykerîye, kaywanênî, kaybazênî m.
leyzok m. titik, kay, îsike, kayek n.
leyzsaz m/n. kayvirastox n.
leyzvan m/n. kaywan, kaybaz, kayrî, kayker, oyinbaz n.
leyzvanê milê çepê n. kaywanê baskê çepî, kaybazê baskê çepî, kayrîyê baskê çepî n.
leyzvanî m. kaywanîye, kaybazîye, kayrîyîye, kaykerîye, kaywanênî, kaybazênî m.
lez m. çapikîye, lerzîye, xiz, lez, suret m.
rd. çapik, lerze, rew, ecele, riwî, lez, acele
lez bi [ez h. çarçapik, lerzelerz, lezelez, çapikane, remerem, rewerew, gpegp, hemenane, lerzane
lez bûn lng. . çapik bîyene, lez bîyene, lerze bîyene
lez kirin tg. çapik kerdene, leznayene, ecele kerdene, lerze kerdene, têziknayene, lez kerdene, rew kerdene
lez û bez h. çarçapik, lerzelerz, lezelez, çapikane, remerem, rewerew, ppepp, hemenane, lerzane
lezahî m. çapikîye, lezîye, çapikênî m.
lezandin lg. çapik kerdene, leznayene, ecele kerdene, lerze kerdene, têziknayene, lez kerdene, rew kerdene
m. lerzenayis, çapikkerdis, lezkerdis n.
lezayî m. çapikîye, lerzîye, xiz, lez, suret m.
m. çapikîye, lezîye, ppîye, sivikîye m.
lezbîyen m. lezbîyene m.
lezbot m. galimbote, êrisbote, hucumbote m.
lezdar rd. lerzin, çapikin, lezin, têzikin, sivikin, lerzikin
lezelez h. çarçapik, lerzelerz, lezelez, çapikane, remerem, rewerew, çîpepp, hemenane, lerzane
lezet m. tam, tad, ekr, lezet, tom, ekir, ekl n.
lezgîn rd. lerzin, çapikin, lezin, têzikin, sivikin, lerzikin
lezgînbûn lng. . lerzin bîyene, çapikin bîyene, têzikin bîyene, lezin bîyene, lerzik bîyene
m. lerzinbîyayis, lezinbîyayis, çapikinbîyayis, têzikinbîyayis n.
lezgînî m. çapikîye, rewîye, lerzîye, lerzikîye, eceleyîye, têzikênî, çapikênî, têzikîye m.
lezîn lng. . çapik bîyene, lez bîyene, lerze bîyene, lezîyene
m. çapikîye, lerzîye, xiz, lez, suret m.
lezîtî m. çapikîye, rewîye, lerzîye, lerzikîye, eceleyîye, têzikênî, çapikênî, têzikîye m.
lezker rd. çapik, têzik, lezker, lerzeker
lezkerî m. çapikîye, lezkerîye, rewîye, lerzîye, lerzikîye, eceleyîye, têzikênî, sivikîye, çapikênî, têzikîye m.
lezkî h. lezkî, wu lerzkane, çapikkî, lerzkî, lezkanî
lezlezandin lg. çapik kerdene, leznayene, ecele kerdene, lerze kerdene, têziknayene, lez kerdene, rew kerdene
m. lerzenayis, çapikkerdis, lezkerdis n.
lezok h. çapik, têzik, lezker, lerzeker
lezpîv m. lerzpê m., akselerometre, lezpême m.
lefkoşe Lefkoşe
leğandur sirken, kazayağı; chenopodium album
leğandure zurayên yabani sirken; chenepodium
leglege leylek
lehçe lehçe
lej kavga
lej kerdene kavga etmek
lele zincir (cezalandırmak amacıyla kişinin boynuna takılan kalın zincir)
leşker asker
leşkerî askerî
letonya Letonya
lew dudak
lewê gapûre yanağın ağız boşluğuna bakan iç tarafı
lewo binên alt dudak
lewo serên üst dudak
leyîr civciv
çocuk
yavru (hayvan yavrusu)
leyîrê kutikî encek
encik
enik
köpek yavrusu
leyîrzerenc yavru keklik
leyrek yavru (hayvan yavrusu)
leyrekê kutikî encek
encik
enik
köpek yavrusu
leze çabuk
tez
lezîye çabukluk
tezlik
leblebi nehaya tirênayîye (m), nehaya tirênaya (m), nehaya pirênayîye (m), nehaya pirênaya (m); leblebî (m), leblebîye (m)
leğen legan (n)
lehçe lehçe (m), dîyalekte (m)
lekelihumma b. tifüs
leken lekan (n), lekanî (zh)
lenger (kap için) lengerî (m), lengerîye (m)
leş leşe (m)
levye levya (m)
leylek leglege (m)
lezzet b. tat
lezzetli lezetin, -e
lezzetlilik lezetinî (m), lezetinîye (m)
lezzetsiz b. tatsız
lezzetsizlik b. tatsızlık
le li
(le ... da) di ... de, tê de
li
(le ...ewe) ji
le 'eyn bn le heman
le 'ezretana li erd û esmanan (Ez li esmanan li te digerim, tu li erdê bi dest min dikevî.), pir bi coş
le ... çûn şibîn (tiştekî), wek tiştekî bûn, pê ve çûn, bi ser ve bûn: Kurekeyş her lêy eçê Kurê wî jî dişibiyê, Kurê wî jî wek wî ye
le ara (da) berdest, amade, hazir
li meydanê
di nav de
le ast li ber / pêşberî / miqayeseyî (kesekî yan tiştekî)
le ban li ser
li serbanî
le bar li ber, bicihkirî, amade, li cihê xwe yê rast
le bar birdin ji ber birin (t zarok)
wa kirin ku bi ser neketin
le bar bûnewe welidandin, hemleya xwe danîn (dayika Xwedê zarokê wê dide)
le bar çûn ji ber çûn, hemle têk çûn, zarok pêşdem û mirî welidîn
le bar kewtin têk çûn, bi ser neketin
ji taqet û şiyan ketin
le bare / bareyî li ser, li dor, derheq, derbareyî (mijarekê / babetekî),
le batî / ciyatî li şûna, li dewsa, pêşve, ji dêlva
le ber ji ber, bo, ji bo, ji sedema (ku)
li ber, li pêş
(le pênawî, bo xatirî) ji ber, (ji) bo xatirê, bi pêxemet
ji ber, ezber, bêyî ku lê binere: Ew zor şî'r le ber dezanê Ew gelek helbestan ji ber dizane
(cil û berg) (cil û berg) lê, li ber: Kirasekey le berî ke, ba zû biçîn Kirasê wê bike ber (lê bike) daku em zû biçin
le ber çî ji ber çi, çima, (ji) bo çi, çire, çira, sedema wê çi ye (ku)
le ber dem da li pêşberî / rûyê / hizûra (kesekî)
le ber ewe ji ber hindê, ji ber wê yekê, ji ber wê çendê, lew, lewre, lewma, loma, lema
le ber helsan pêşve rabûn, rabûn daku bixêrhatinê li (kesekî / tiştekî) bike
le ber kirdin ji ber kirin, ezber kirin
le bin li bin, di bin (tiştekî) ve
le bîn gîran (xwarin) li gewriyê (asê) man
le binewe ji bin ve
le bîr birdinewe ji bîrê (bîra kesekî) birin, wa kirin ku (tiştek) ji bîra (kesekî) biçe
le bîr bûn li bîrê (bîra kesekî) bûn
le bîr çûn ji bîrê çûn
le bîr kirdin ji bîr kirin
le birew li ber zêdebûnê
le birîtî li şûna, ji dêlva, li cihê, pêş (tiştekî) ve
le çap dan çap kirin, (pirtûk / rojname û hwd) derxistin
dan çapkirin, dan derxistin
le çaw lew çawit! va ye! işte, ha ev e! li ber çavê te ye!
le çaw ... da di çav(î) de
li ber, ger bêt berhevdan / miqayesekirin: Le çaw to da tawanekanim hîç nîn! Li ber tawanên / xirabiyên te, yên min ne ti ne! (Ger xirabiyên min û te bên berhevdan / miqayesekirin, yên min qet ne ti tişt in.)
le ciyatî li şûna, ji dêlva, li cihê, pêş (tiştekî) ve
le daw derhatin jê (ji belayekê / dijwariyekê) filitîn / xilas bûn
le dem ji devê (kesekî / lawirekî)
le demêkewe ji mêj, ji mêj ve ye, ev demek dirêj e (ku)
le derewe li derê, li derve
le derewewe ji derê, ji derve
ji derve ve
le derga dan li derî dan / xistin
le dest dan li dest(î) dan, li dest(î) xistin
(delîv / derfet / jiyana xwe û hwd.) ji dest dan, hinda / wenda kirin
le dewr geran xwe gorî / qurban kirin
le diwa(y şitêk) piştî (tiştekî), li dû (tiştekî), li pey (tiştekî), li dûv
le dû dû re, dûvre, bo razî kirinê: Hatûwe le dûm Hatiye dû(v) min re (= Hatiye min razî / qane bike. Hatiye ji min daxwaz bike.)
le dûr dûrewe ji dûr
ji dûr ve
le em bn lem
le êre bn lêre
le gel li gel, di gel, pê re, bi (tiştekî / kesekî) re
di dema (bûyerekê) de
le gel ewe(ş) da ke tevî ku ... (jî), herçend e (ku) .... jî: Le gel eweş da ke temenim bîst sal bû, her beminyan dewut: Tu minal ît. Tevî ku ez bîstsalî bûm jî, wan her digote min: Tu zarok î.
le ger da bûn xebitîn, di gerê / tevgerê de bûn
le ger kewtin êdî nexebitîn, ji gerê / tevgerê ketin, ji kar ketin
le gij bilez, bilezûbez, bilezûbizav, mijûl, destbişol
le gire bn lêre
le giwê li (ber) guhê (kesekî)
li hindavî / kinarî / rex / qiraxa (tiştekî)
le giwê kirdin kirin guhê (xwe / kesekî)
paşguh kirin, paş guhê xwe ve avêtin, pûte pê nekirin, giringî nedanê
le go çûn xirabe bûn, êdî nexebitîn
le go kewtin bn le go çûn
le go xistin xirabe kirin, wa kirin ku êdî nexebite
le hemû ... (da) li hemû / hemî
li her: le hemû katêk da herdem.
le hoş xo çûn ji hal çûn, ji hiş çûn, aga / hay ji xwe neman
le jêr li bin
li jêr
le jêr (şitêk) da di bin (tiştekî) ve
li bin (tiştekî) ve
li jêr
le jêrewe ji binî ve
ji jêr ve
le jûr li jor, li serî, li silal, li hindavî / raserî (tiştekî)
ji jor, ji serî, ji silal, ji hindavî / raserî (tiştekî)
le kanga ji binê / kûratiya (tiştekî): le kangay dilmewe ji kûratiya dilê min (ve)
le kelk kewtin bûn bêwec / bêkêr, êdî (bi) kêr nehatin
le kelk xistin bêkêr / bêwec kirin, wa kirin ku tiştek êdî bibe bêkêr / bêwec
le kerem kewtin bn le kelk kewtin
le kin li nik, li cem, li bal, li dev, li rex, li tenişt, li gel
le kin xo qaşo, xwedêgiravî, hesaba xwe
le kîs çûn ji kîsê (kesekî) çûn, derfet / delîv ji dest çûn, îmkan wenda bûn
le kîs dan ji kîs dan, ji dest dan, derfet / delîv / îmkan ji dest dan / wenda kirin
le kiwê li kû, li kû ve, li kû derê, li çi cihî
le kiwêwe ji kû, ji kû ve, ji kû derê ve, ji kêrê ve, ji çi cihî (ve)
le kurtî bi kurtî, bi kinî
le kurtî birînewe kurt vebirîn, nehiştin / nehêlan / rê nedan ku (t suhbet) dirêj bibe
le lawe ji alî ve, ji al(iy)ekî ve, ne rikerast
le layekewe ji al(iy)ekî ve, ji milekî ve, ji layekî ve
le layekî tir(îş)ewe al(iy)ek dî / din ve (jî), ji milek dî / din ve jî, ji rexek dî / din ve (jî)
le layen kesêkewe ji alî kesekî ve, ji kesekî
le le ber dest da berdest, li ber dest, tişta/ê mirov dikare (bi asanî) xwe bigihîniyê
le mêjewe ji mêj ve, demek / heyamek dirêj e / bû ku
ji mêj ve, ji berê ve, demek dirêj e / bû ku...
le nakaw ji nişkê ve, qewimîna bûyerekê bêyî ku kesek li bendê be
le naşta nexwer, kesa/ê yan lawira/ê ti tiştî naxwe (bi mecazî: pir qels / lawaz)
le naw ... (da) bn le nêw
le nax da di kûr de, di kûratiyê de
le nêw ... (da) li nav, li nêv
di nav / nêv ... de
le nêwan ... (da) li navbera (du tiştan) de, navberî (du tiştan)
le nîwan ... (da) bn le nêwan ... (da)
le palewe paldayî, rûniştî, hewante
le paş piştî, li dû, li pey, li dûv
le paş mile li pişt guhê (kesekî), baskirina kesekî dema ew bi xwe ne amade / hazir
le paşan (da) paşî, paşê, dûre, dûrve, peyre
le pê kirdin (pêlav / sol) kirin piyê (xwe / kesekî)
le pê kirdinewe (pêlav / sol) ji piyê (xwe / kesekî) kirin
le pena li pişt, li paş
li ber stara (kesekî / tiştekî): Le penay Xwa da bin! Li ber stara Xwedê bin! Spartiyî Xwedê bin! Xwedê we bistirîne!
le pênaw bo, ji ber, (ji) bo xatira/ê (tiştekî), bi pêxemet
le pesta bi berdewamî, bê rawestan, bê navbir
le pir ji nişkê ve, bi lez
le pirêk da ji nişkekê ve, ji nişkê ve, bi lez û bê plan
le pişt li pişt, li paş
le qestî ji qesta, ji yarî ve, ne ji dil
ji qesta, bi mebest, bi zanebûn
le rastî (şitêk) li rasta (tiştekî), hemberî / miqabilî (tiştekî)
le rastî da bi rastî
di rastiyê de
le rê laçûn xwe ji (ser) rê vedan, ji (ser) rê derçûn, xwe ji (ser) rê dan aliyekî
le rê ladan ji (ser) rê vedan, ji (ser) rê dan aliyekî
le regûrîşe ji reh û rîş(an) ve, ji bingeh ve
le rêz (da) li rêzê, di rêzê de
bi rêz, yek li pey / dû ya din
le rû da man neçar man, mecbûr bûn
le rû da westanewe li ber xwe dan, berevanî ji xwe kirin, xwe ragirtin
le rû hatin wêrîn, wêriyan, bistehî / wêrekî hebûn, cesaret / cur'et kirin
le rû(y kesêk) da li rûyê (kesekî), di rûyê (kesekî) de, li ber çavên kesekî
le rû(y kesêk/ şitêk)ewe ji ber (tiştekî), ji sedema (tiştekî): Le rûy nebûnî kitêbewe natiwanîn ders bideyn Ji ber (ti)nebûna kitêban em nikarin dersê bidin
ji alî (tiştekî) ve: Le rûy abûriyewe ji alî aborî ve
le sêdare dan li sêdarê dan, daliqandin, xeniqandin, xendiqandin, (mirov) bi darekê ve hilawîstin daku bimire
le ser kirdin rê dan ku kesek beşdarî (t lîstikê) bibe
le ser kirdinewe li ber xwe dan, berevanî ji xwe kirin, xwe parastin
le ser la li ser lêva / rexê / tenişta / aliyê (tiştekî)
le ser şan li ser milê (kesekî), erkê / berpirsiyariya (kesekî)
le ser westa li ber destê hoste, li ber tamîrkirinê
le ser westan li benda / hêviya (tiştekî / kesekî) man / rawestîn / sekinîn
le ser xo bi dilê xwe, hêdî-hêdî, rehet-rehet, bê lez û bez
liserxwe, bn leserxo
le ser xo çûn ji hal çûn, ji xwe çûn, aga / hay ji xwe neman
le ser xo kirdin bi dilê xwe kirin, bê lez û bez kirin, hêdî-hêdî kirin
le serêkî tirewe ji serek dî / din ve, ji rexek dî / din ve
(li aliyekî / milekî mesele wiha ye û) li aliyê / milê dî / din
le şîr birînewe ji şîr ve kirin, êdî şîrê dayikê nedan zarokekî/ê
le taw ji ber, bo, ji bo, ji sedema (ku), çiku, çimkî, çunke
le tek bn le gel
le tenîşt li tenişt, li rex, li nik, li cem, li bal, li ba, li dev, nêzîkî (tiştekî)
le tirazan ji hev vebûn / veqetîn / cuda bûn, pêkve neman
le wê li wir, li wê derê, li wêrê
ji wir, ji wê derê, ji wêrê
le wê ra di wir re, di wê derê re, di wêrê re
le wên derê bn le wê
le wêwe ji wir, ji wê derê, ji wêrê
ji wir ve, ji wê derê ve, ji wêrê ve
le wûze(y kesêk) da bûn jê hatin, karîn, pê çêbûn, ji destî hatin, şiyan
le xem çûn / rexsîn bi ser xwe bûn, serbest bûn (zarok yan firinde ku êdî pêwîstiya wan bi dêbavên / makên wan namîne)
le xêw derçûn fehma bûn, mezin bûn, (zarok) gihiştin wê pileya temenî ku êdî dikare bi xwe xwe xwedî bike
le xew helsan ji xew rabûn, şiyar bûn, hişyar bûn
le xew raperîn (ji xew) ceniqîn, veceniqîn, hilceniqîn
le xirte çûn (hestî / til / tilî / tibl) ji geh çûn, ji cih çûn (lew êşîn)
le xişte birdin xirandin, ji ser rêya rast birin, kafir kirin, xapandin, lêb / hîle / dekûdolab lê kirin
le xo ji xwe, ji alî xwe ve (bêyî ku jê bêt pirsîn / xwestin)
le xo bûrdin bo xwe nekirin xem, guh nedanê
le xo çûn ji xwe çûn, ji hal çûn, aga / hay ji xwe neman
le xo da rabînîn di xwe re dîtin, wa hesibandin ku dikare tiştekî bike: Le xo da ranabînim le ser ew babete binûsim Di xwe re nabînim li ser wî babetî binivîsim (Bawer nakim dê ji min were ku li ser wî babetî binivîsim)
le xo kirdin ji xwe kirin, li xwe biyan / xerîb kirin, ji xwe dûr xistin
le xorayî bîlasebeb, bêsebeb, ne ji ber ti tiştî
bêkêr, bêwec, bêmifa
le xowe ji ber xwe ve, ji xwe ve, ji alî xwe ve
le xurênî bi exrînî, bi zikê birsî / birçî, bêyî ku tiştek xwaribe
le xwar li jêr, li xwarê, nizmtir
le yad bûn li bîra (kesekî) bûn, hatin bîra (kesekî)
le yad kirdin ji bîr kirin, ji bîra (kesekî) çûn, neman li bîra (kesekî)
le yek li yek / êk
li hev / hevdu / êkûdu
le yek berbûn berbûn hev, pev çûn, êrişî hev kirin, bera hev bûn / çûn
le yek berdan berdan hev, bera hev dan, wa kirin ku (du mirov / kom û hwd) êrişî hev bikin
le yek bûn ji hev bûn (serekaniya wan eynî)
ji hev (cuda) bûn, ji hev veqetîn, ji hev sil bûn, ji hev xeyidîn
le yek çûn şibîn hev, mîna hev xwiya kirin, dirûvê / rengê wan wek hev bûn
le yek dan li hev dan, li hev xistin, bi hev ketin, li hev qelibîn, deynan êkûdu
li hev dan, xistin hev, bi hev re girê dan, zeliqandin
le yek kirdin li hev kirin, kêrî hev hatin
li hev kirin, pêk hatin, aşt bûn, sulh kirin
ji hev (cuda) kirin
le yek negeyiştin di hev negihiştin, ji hev fam nekirin
le ziman (kesêk)ewe ji zarê / devê (kesekî)
le ziman kewtin ji ziman ketin, nekarîn bipeyive
le … bew lawe ji bilî..., ji ... pêve, ji xeynî...: Le min bew lawe kesî tir lê nebû Ji bilî min kes lê nebû, ji min pêve kes lê nebû, ji xeynî min kes lê nebû.
le … da li …
di … de
le'l bn lal
le'net lanet, nalet, le'net, ne'let, xezeb, bela
lebarî kêrhatin, biwecbûn, bikêrbûn
leberçav berçav, diyar, xwiya, tişta tê dîtin yan dikare (bi asanî) bê dîtin
leblebî leblebî, nokên qelandî
lebz (e) gotin, qese, peyv, bêje, kelîme
leçer çepel, çirûk, çirîk, tema, nemerd, temah, tema'
leçerî çepelî, çirûkî, çirîkî, temayî, nemerdî, temahî, tema'î
leçik kevînk, dersok, serpoş
lefaf birînpêçk, lifaf
legel bn le gel
legen legen, amanek mezin yê avê ye
legij bilez, bilezûbez, bilezûbizav, mijûl, destbişol
lehîm zilqek, lehîm
lek kurdên lek, kurdên bi zaravaya kurdî ya lekî dipeyivin
lekan cûnek pêlavên / solên ser berfê ye
leke lewt, tewz, leke, teqme, pîsatiya li ser tiştekî
lekedar lewitî, tewizî, lekedar
lekedar bûn lewitîn, tewizîn, herimîn, pîs bûn
lekedar kirdin lewitandin, tewizandin, herimandin, pîs kirin
lekedarî lewitînî, tewizînî, lekedarî, herimînî
lekî lekî, zaravayek zimanê kurdî
lel kip, kipîn, kipên, dengek nizm / kurt / biçûk: Nawêrê bilê lel Newêre kipênê ji xwe bîne, Newêre ti dengî bike
lel kirdin kipîn, kipên ji xwe anîn
lele xulam, evd, xizmetkar: Ey min leley tom!? Ma ez xulamê te me!?
hînker, fêrker, perwerdeker
leleyî xulamî, evd, xizmetkarî
lem li vê
li vî
ji vê
ji vî
lem cêgaye da li vî cihî, li vê derê, li vir
lem dîwewe ji vî alî / milî / rexî / teniştê ve
leman li van, li evan
lemanewe ji van, ji evan
lemer ya / yê (kesekî): kerekey lemer to kerê te
lemew (be) diwa ji niha şûnve, ji noke pêve
lemew ber berî niha, beriya vê gavê
lemew la bn lemew (be) diwa
lemew lawe ji bilî vê, ji vê pêve(tir), ji xeynî vê
lemew pêş berî niha, beriya niha
lempa lampe, lempe, çira, şewl, gulop, ronahî
lemper asteng, kosp
lemper, baraj
lemper perandin asteng rakirin / nehêlan / nehiştin, rê xweş kirin
lenc kirdin lîtik li xwe dan, bilind meşîn, xwe hilavêtin
lenc, lence lîtik, xwehilavêtin
lencîn lîtikîn, lîtik li xwe dan, xwe hilavêtin
leng leng, kulek, seqet
nelihev, nehevseng, neparseng, bêbalans, newekhev
lenger lenger, asinê giran / qurs yê diavêjin binê avê daku keştî / belem ji cihê xwe neçe
hevsengî, parsengî, balans, lihevî
teşîrêsk, sekinîna yan lidorxwezivirîna li hewa (ya firindeyan / firokeyan)
wezn, qafiye (ya helbestan)
sênî, beleme
lengere hejek, lengere, pendulum, tiştikên dihejin
lengerî bn lenger
lengêze tavîbaran, şirebaran, barana pir boş
lengî lengî, kulekî, seqetî
nelihevî, newekhevî, bêparsengî, bêbalansî
lengîn lengîn, kulîn, wek lengan / kulekan / seqetan meşîn / bi rê ve çûn
lep lep, paniya destan
lepalep lepelep, du lep hemberî hev
lepaşecêmaw peymayî, bermayî, mîras, mîrat, kelepûr
lepewrû devûdev, rû-û-rû
lepewrû kewtin devûdev ketin, rû-û-rû ketin
lepî lepî, wek / mîna lepan / lepên destan
lepî dest lepê destî
lepmal lepmal, malîna / maliştina / paqijkirina bi lepan / lepên destî
lepmal kirdin bi lepan malîn / maliştin / paqijkirin
leq leq, leqleqok, livlivok, ne şidayî / baş pê ve girêdayî
leqan leqîn, leqleqîn, livlivîn, baş li cihê xwe nesekinîn
leqandin leqandin, leqleqandin, livlivandin, velivandin, vehejandin, ji cihê wê / wî hinekî anîn û birin
dalivandin, dahejandin, daçemandin, datewandin, da-anîn, daînan, serê xwe bi mebesta belê / bila livandin
leqe pên, pehîn, pêhn, derbeyên bi (t binê) piyên mirovan
zîtik, zîçik, derbeyên bi simên dewaran
leqe weşandin pên / pehîn veweşandin / tê werkirin
leqeb paşnav
bernav
leqefirtê bn leqe
leqekut pêqutk, pêkutk, çendîn car li dû hev piyên xwe li erdê dan / kutan / qutan
leqeleq leqleq, leqeleq, bn leq
leqeşêl bn leqe
leqîn bn leqîn
leqleq leglege, quling, firindeyek ling- û stulkdirêj e
leqûloq leqleqok, livlivok, hejhejok
ler lawaz, qels, zeîf, qaştîk, çermok
ler û lawaz qels û qaştîk, pir lawaz / zeîf
leran lerizîn, recifîn, ricifîn
qeliqîn, livîn
lerandin lerizandin, recifandin, ricifandin
qeliqandin, livandin
velerizandin, verecifandin, vericifandin
veqeliqandin, velivandin
leranewe velerizîn, verecifîn, vericifîn
veqeliqîn, velivîn
lere, lereler lerz, recifk
qelik, liv, lebat
lerî lawazî, qelsî, zeîfî, qaştîkî, çermokî
lerînewe bn leranewe
lerok bn lerzok
lerû rastgo, rastbêj, dw. derewker
lerûyî rastgoyî, rastbêjî
lerz lerz, recifk, livîna leşî ji ber sarmayê yan tirsê
lerzan lerizîn, recifîn, leş ji ber sarmayê yan tirsê livîn
vehejîn
velivîn, veqeliqîn
lerzandin lerizandin, recifandin
vehejandin
velivandin, veqeliqandin
lerze bn lerz
lerzek bn lerz
lerzîn bn lerzan
lerzok lerizok, recifok, ya / yê ku dilerize
vehejok
livlivok, velivok, veqeliqok
leş leş, laş, beden, gewde, kelex
leserkerewe berevan, parêzvan, berxwedêr
leserxo liserxwe, kesa/ê bi xwe dikare karûbarên xwe bi rê ve bibe, kesa/ê xwedî şiyan / taqet
hêdî, rehet, bêlezûbez
leserxoyî liserxweyî
hêdîkayî, bêlezûbezî
leşî leşî, tişta têkildarî leş
leşkir leşker, leşkir, esker, artêş, ordî, şervan, şerker, ordû
leşkirga leşkergeh, navenda / cihê leşker lê
leşkirgêr leşkergêr, stratejîsta/ê leşkerî
leşkirgêrî leşkergêrî, stratejiya leşkerî
leşkirnişîn bn leşkirga
leşqurs leşgiran, keslan, tembel
leşsûk leşsivik, destsivik, zîrek, çalak, aktîv
leşûlar bejnûbal
let, lete qed, parçe, pirt, ker
letger budje, hesaba lêçûn û jêhatinan
letke bn let
letûkut bn letûpet
letûpet qedûped, pirtûmirt, parçe-parçe
lew li wê
li wî
ji wê
ji wî
lew lawe ji wî alî / milî / rexî / serî ve
lew per di zêdetirîn bilindiyê / spehîtiyê / zîrekiyê û hwd de: lew perî ciwanî da di bilindtirîn pileya bedewiyê de
lew serewe ji wî serî / rexî / alî / milî ve
lewan li wan
ji wan
lewane ye dibe ku, belkî, gengaz e ku, mimkin e ku
lewaşe cûnek nanê tenûrê yê dirêjok e
lewaze çartilk, çetelk
lewç, lewçe lewçe, zêdebêj, zêdeaxiv, kesa/ê zêde dipeyive, kesa/ê çi tê ber devî dibêje
rûqayim, bêşerm
lewçelewç lemçelemç, xwarina / cû(ti)na bi dengek bilind ji ber ku dev vekirî dikirîne / dicû
lewçeyî lewçeyî, zêdebêjî, zêdeaxivî, axivîna / peyivîna / şitexilîna / xeberdana zêde û bêwate
rûqayimî, bêşermî
lewê li wir, li wê derê, li wêrê
ji wir, ji wê derê, ji wêrê
lewe be der ji derî wê, li derî wê, ew ne tê de, ji bilî wê, ji xeynî wê
lewe be diwa bn lewe diwa
lewe bew lawe ji wê wêvetir, ji wê wêdetir
lewe diwa piştî wê
ji wê pêve
lewe pêş berî wê, beriya wê
lewêç mist, kulm, lep (tijî / miştî mistekî / kulmekî / lepekî xwê / şekir û hwd)
lewen leven, rûl, qamûş, qamîş, çîq, giyayek dirêj e ku di avê de yan li ber avê şên dibe
lewênderê bn lewê
lewer mêrg, çîmen, şayir, şêngeh
çerîngeh, çergeh, çêrgeh, çêrîngeh
lewer kirdin çerandin, çêrandin, giya pê dan xwarin
çerîn, çêrîn, giya xwarin
lewêra di wir re, di wê derê re, ji wêrê re
leweran çerîn, çêrîn, giya / gîha xwarin, dema heywan giyayê li mêrg û çîmen û çayiran şên dibe dixwin
lewerga çerîngeh, çêrgeh, cihê / meydana çerînê
lewerîn bn leweran
lewêwe ji wir, ji wê derê, ji wêrê
ji wir ve, ji wê derê ve, ji wêrê ve
lews lêv (t lêva jêrîn ya şor / dirêj / stûn), bn lêw
lewsawe ji hingê ve, ji vê demê ve, ji wê gavê şûnve
lewsin lêvşor, lêvşotirk, kesa/ê lêva wê / wî ya jêrîn zêde dirêj e
lexem mîn, mayin, lexem, elxam (hin alavên teqok in ku tên binaxkirin daku piyê dijminan bikeve ser û biqete)
tunel, şkefta herdu aliyan ve vekirî
lexemrexsîw serbixwe, serbest(zarokên yan firindeyên êdî pêwîstiya wan bi dêbavên / makên wan nemaye)
lexişteber xapîner, xirîner, xapînok
lexwanetirs jixwedênetirs, xirab, bêîman, nebawer
lexwanetirsî jixwedênetirsî, xirabî, bêîmanî, nebawerî
lexwatirs jixwedêtirs, rast, durist, biîman, bawer, bawermend, qenc, heq, rêrast
lexwatirsî jixwedêtirsî, îman, bawerî, qencî, rastî, rêrastî, duristî, heqî
leylax bn kiwêstan
leylûk bn colan, colane
lez lez, bizav, lezûbez, lezûbizav, zûkahî, pîtî, ecele
lezandin lezandin, bizivandin, lez lê kirin
lezet çêj, tam, lezet
lezgêr lezgîn, bilez, bibizav, bilezûbizav, bilezûbez, pît
lezgêrî lezgînî, bizav, lezûbez, lezûbizav, pîtî
lezîn lezîn, bizivîn, lez kirin, ecele kirin, lezûbez kirin, lezûbizav kirin, pîtîn
lezjimêr bn lezpîw
lezpîw lezpîvk, alava leza / bizava meşîna tiştekî dipîve
leciono ders, wane.
legi xwendin.
lerni fêr bûn.
letero name.
levi rakirin, bilind kirin.