Encamên lêgerînê
la 1. la (di rêzeya gamê de dengê di navbera "sol" û "sî"yê de) 2. la (îşareta notayê ya ku vî dengî nîşan dide) mzk/m
La, kurtebêjeya lantanê kim
La, kurtebêjeya lantanê kîm
1. la (di rêzeya gamê de dengê di navbera “solî û “sîîyê de) 2. la (îşareta notayê ya ku vî dengî nîşan dide) mzk/m
labada tirşikê zaracan bot/nd
tirşika zaracan bot/nd
labirent 1. gêjgerînk, labirent 2. gelş, gelemşe (mec) m
1. gêjgerînk, labîrent 2. gelş, gelemşe (mec) m
laborant laborant ndJnt
laborant nd/nt
laboratuar 1. taqîgeh, ezmûngeh, laboratuar, tecrûbexane *fizik laboratuarı laboratuara fizîkê 2. tomargeh m
1. taqîgeh, ezmûngeh, laboratuar, tecrûbexane * fizik laboratuarı laboratuara fizîkê 2. tomargeh m
labrador labrador jeo/m
labrador jeo/m
laçın baz, başok (Falco) zo/n
baz, başok (Falco) zo/n
laciverdi lacîwerdî rd
laciverdî lacîwerdî rd
lacivert 1. lacîwerd n 2. lacîwerd (tiştê ji vî rengî) rd
1. lacîwerd n 2. lacîwerd (tiştê ji vî rengî) rd
lacivertlik lacîwerdîtî m
lacîwerdîtî m
laçka 1. sist (sistkirina xelatê keştiyê) der 2. xirek, şore (mec) rd
laçka etmek 1) sist kirin, berdan 2) xir bûn, xirek kirin, şore kirin, şorandin g
laçka olmak 1) sist bûn 2) xir bûn, xirek bûn, şore bûn
laçkalaşma I. sistbûn 2. xirbûn, xirekbûn, şorebûn m
1. sistbûn 2. xirbûn, xirekbûn, şorebûn m
laçkalaşmak 1. sist bûn 2. xir bûn, xirek bûn, şore bûn l/ngh
1. sist bûn 2. xir bûn, xirek bûn, şore bûn l/ngh
laçkalaştırma xirkirin, xirekkirin, şorekirin m
xirkirin, xirekkirin, şorekirin m
laçkalaştırmak xir kirin, xirek kirin, şore kirin l/gh
xir kirin, xirek kirin, şore kirin l/gh
laçkalı xirek, şore rd
xirek, şore rd
laden 1. laden (Cistus creticus) bot/m 2. rastik (kilê ku ji vê riwekê tê çêkirin) n
1. laden (Cistus creticus) bot/m 2. rastik (kilê ku ji vê riwekê tê çêkirin) n
ladenli biladen, birastik rd
biladen, birastik rd
lades şertik, cinaq, yadeşt, çeleme, kerik m
lades kemiği hestiyê şertikê, cinaq ant
lades tutuşmak şertik girtin, şert girtin
ladesçi miçûlgevan n
miçûlgevan n
ladini derî dîn, derî ol rd
derî dîn, derî ol rd
laedri 1. bênav, anonîm (berhema ku nivîskarê wê nediyar e) 2. nezanîparêzî, agnostîzm fel/m
1. bênav, anonîm (berhema ku nivîskarê wê nediyar e) 2. nezanîparêzî, agnostîzm fel/m
laf 1. gift, lekm, guftar, gotin, şor, şore, gilî, qise, geft, laf m 2. galegal, gotina vala m 3. axaftin, xeberdan, şorkirin m 4. dabaş m 5. hewa *şunu yapacakmış bunu yapacakmış, hepsi laf nizanim dê filan tiştî bike û bêvan tiştî bike, tev jî hewa ye b
laf almak gotin kişandin
laf almaya çalışmak hela devê (yekî) kirin, jê gotin kişandin
laf altında kalmamak li ber gotinê nesekinîn, gotina (yekî) di paşila (yekî) de bûn
laf anlamaz ji gotinan fêm nake, gotin di serê (wî) de naçe
laf aramızda (söz aramızda) bila gotin di nav me de bimîne, gotin di nav me de bimîne
bila gotin di nav me de be, bila kes pê mehise
laf atma tekirme
laf atmak 1) bi hev re mijûl bûn, bi hev re mijûlahî kirin 2) gotin di ber de avêtin 3) gotin avêtin (yekê)
laf cambazlığı cambazê gotinan
laf çıkarmak gotin derxistin, gotin bi dû (yekî) xistin
laf çıkmak gotin li ser (yekî) derketin, li ser (yekî) hatin xeberdan
laf değil! hewce nake!, ne hêja ye!
laf dinlemek li gotina (yekî) guhdarî kirin, bi gotina (yekî) kirin, bi gura (yekî) kirin
laf dokundurmak gotin li binçenê (yekî) xistin, bi tehn û niçan çûn (yekî), bi qerîneyan çûn (yekî), tehn lê xistin
laf düşmemek 1) dor nehatin ser (yekî) 2) gotin nehatin ser (yekî), gotin li (yekî) neman, gotin ne heqê (yekî) bûn *bu konuda söz bize düşmüyor der barê vê yekê xeberdan ne heqê me ye
laf ebesi bidev û çen (kesê bi dev û çen e) rd
bnr lâf ebesi
bidev û çen (kesê bi dev û çen e) rd
laf etmek gotinî kirin
devavêtina (tiştekî) kirin, gotiniya (tiştekî) kirin, ji (tiştekî) xeber dan
laf işitmek gotin hatin rûyê (yekî)
laf kaldırmamak gotin di xwe de derbas nekirin, gotin di xwe de nebihartin
laf kıtlığında asmalar budayayım ji van gotinên vala serê me diêşe
laf lafı açar gotin gotinê tîne, xeber xeberê tîne, xeberdan xeberdanê zêde dike
laf ola (veya laf ola berî gele) hema ji xwe re xeber da, hema ji xwe re axivî
laf olmak rê jê çûn, jê hatin xeberdan, jê hatin axaftin, jê xeberdan *böyle yapmayalım, sonra laf olur em wiha nekin, paşê wê jê bê xeberdan
laf olsun diye ew jî gotinek bû (me) got
laf söyledi bal kabağı kundiro jî gotina xwe got
laf taşımak gotin gerandin, gilî gerandin, gotin kişandin, gilî (an jî gotin) li hev gerandin
laf taşıyıcı gilîgerin
gilîgerin, gotingerîn, peyvgenn, xeberguhêz nd/nt
gilîgerîn, gotingerîn, peyvgerîn, xeberguhêz nd/nt
laf taşıyıcılığı gilîgerînî, gotingerînî, peyvgerînî, xeberguhêzî m
gilîgerînî, gotingerînî, peyvgerînî, xeberguhêzî m
laf yemek 1) daxwarin 2) gotin hatin rûyê (yekî), gotin anîn xwe
laf yetiştirmek gotin gihandin (yekî)
laf yok (bir şeye) gotin nayê serê, gotin jê re tune, ew e ku pê ye
lafa atılmak xwe avêtin nav (tiştekî), xwe avêtin navê
lafa boğmak nehiştin gotin bi ber gotinê xistin, dev lê zuwa kirin, dev li (yekî) ziwa kirin
lafa dalmak ketin axaftinê, ketin nav axaftinê
lafa karışmak tevê mijûlahiyê bûn, tevî xeberdanê bûn, ketin nav axaftinê
lafa tutmak (yek) dan xeberdanê
lafa yekûn tutmak dawî li gotinên xwe anîn
lafçılık 1. devlokî, bêjokî 2. qezîbêjî, gotinbêjî 3. gotingerinî, gilîgerînî (mec) m
1. devlokî, bêjokî 2. qezîbêjî, gotinbêjî 3. gotingerînî, gilîgerînî (mec) m
lafezan devlok, zimanbaz, bêjok, biziman, bidev û çene rd
devlok, zimanbaz, bêjok, biziman, bidev û çene rd
lafezanlık devlokî, zimanbazî, bêjokî m
devlokî, zimanbazî, bêjokî m
lafı açmak jê behs kirin, jê çêl kirin, jê qal kirin
lafı ağzına tıkamak gotina (yekî) di dev de girtin, gotina (yekî) di devê (yekî) de girtin, (gotin) di dev de girtin
lafı ağzında kalmak gotin di dev de man
lafı ağzında kalmak gotina (yekî) di devê (yekî) de man
lafı değiştirmek gotina xwe guhartin, devê gotinê girtin
lafı dokunmak gotina (yekî) dilê (yekî dî) girtin, gotina (yekî) yek girtin
lafı mı olur? ew çi ye?, ew çi ye îcar?
lafı uzatmak gotina xwe dirêj kirin, (gotin) dirêj kirin
lafı yabana atmamak gotin neavêtin pişt guhê xwe, ne gotinê vala beredayî bûn
lafı yüzüne vurmak gotin dan rûyê (yekî), gotin li ser çavê (yekî) xistin
lafia peynir gemisi yürümez bi peyvê sifır nabe zêr, bi gote got mirov naçe cot, tişt bi gotinê nabe, kirinek ji hezar gotinî çêtir e
lafını balla kestim min gotina we bi şekir birî, gotina we bi şekir be
lafını bilmek (yek) bi gotina xwe zanîn, (yek) zanîn ku berê gotina (wî) diçe ku
lafını etmek jê behs kirin, jê çêl kirin, jê qal kirin, behsa (tiştekî) kirin
lafını kesmek gotina (yekî) birin
lafını şaşırmak xwe li hev şaş kirin, li hev şaş bûn
lafını yüzüne vurmak gotina (yekî) li ser çavê (wî) xistin, li tela (yekî) ketin
lafız şor, gotin, lefz m
şor, gotin, lefz m
laflama şorkirin, qisekirin m
şorkirin, qisekirin m
laflamak şor kirin, qise kirin, gotin gotin l/gh
şor kirin, qise kirin, gotin gotin l/gh
lafta kalmak gotina xwe pêk neanîn
lafü güzaf gotinê vala û tewş, gotinên beredayî
lagar laxer 1 lâgar at hespê laxer rd
laxer * lâgar at hespê laxer rd
lağarca laxerî rd/h lagün lâgûn erd/m
laxerî rd/h
lağım lexem, kêzîn, selep (sereba pîsî) 2. lexem (riya teng a ku di binê erdê de tê vedan da ku ziyan pê bidin dijminan) m
lağım çukuru nihûn, çala pîsî, sîkat
lağım döşemi selep, kanalizasyon
lağım kazmak lexem vedan, lexem kirin
lağım suyu siyan
lağımcı 1. lexemker (karkerê ku lexeman paqij dike) 2. lexemker (leşkerê ku lexeman vedide)n
1. lexemker (karkerê ku lexeman paqij dike) 2. lexemker (leşkerê ku lexeman vedide) n
lağımcılık 1. lexemkerî 2. lexemkerî (ji bo leşkerê lexemker) m
1. lexemkerî 2. lexemkerî (ji bo leşkerê lexemker) m
lağımla atmak (zinar) bi teqemenî parçe kirin
lağıv 1. pelaştin, rakirin (ji navê rakirina saziyekê) 2. fesxkirin. betalkirin (betalkirina hukmekê) m
lağiv etmek bnr lâğvetmek
lağıv olmak bnr lâğvolmak
lagün lâgûn erd/m
lağvedilmek 1. hatin pelaştin, ji navê hatin rakirin 2. hatin fesxkirin, hatin betalkirin l/lb
1. hatin pelaştin, ji navê hatin rakirin 2. hatin fesxkirin, hatin betalkirin l/tb
lağvetme 1. rakirin, pelaştin 2. betalkirin, fesxkirin m
1. rakirin, pelaştin 2. betalkirin, fesxkirin m
lağvetmek 1. rakirin, pelaştin, (ji navê rakirina saziyekê) 2. betal kirin, fesx kirin l/gh
1. rakirin, pelaştin, (ji navê rakirina saziyekê) 2. betal kirin, fesx kirin l/gh
lağvolma I. râbûn, pelişîn 2. betalbûn, fesxbûn m
1. rabûn, pelişîn 2. betalbûn, fesxbûn m
lağvolmak 1. rabûn, pelişîn (ji navê rabûna saziyekê) 2. betal bûn, fesx bûn l/ngh
lağvolunmak 1. hatin pelaştin, ji navi hatin rakirin 2. hatin fesxkirin, hatin betalkirin l/tb
1. hatin pelaştin, ji navê hatin rakirin 2. hatin fesxkirin, hatin betalkirin l/tb
lahana kelem bot/m
lahana turşusu çortî
lahavle lahewle, ya hewlûwela b
lahavle çekmek (veya lahavle okumak) lahewleyek gotin
lahika îlawe m
îlawe m
lahît 1. lahit 2. lahit (gora ji kevir an ji mermer qewartî) m
1. lahît 2. lahît (gora ji kevir an ji mermer qewartî) m
lahmacun lehmecûn m
lehmecûn m
lahuri Iahorî (pişt û şara lahori) m
lahorî (pişt û şara lahorî) m
lahuti xwedayî, yezdanî rd
lahutî xwedayî, yezdanî rd
lahza kêlî, kêlîk, qas, bisk, weş, qeder, lehze, pel, sot, xêl m
kêlî, kêlîk, qas, bîsk, weş, qeder, lehze, pêl, sot, xêl m
lahzada hanhanka, zûzûka, heman h
hanhanka, zûzûka, heman h
laik laîk rd
laîk rd
laikleştirme laîkkirin m
laîkkirin m
laikleştirmek laîk kirin l/gh
laîk kirin l/gh
laiklik laikti, laisîzm m
laîktî, laîsîzm m
laikperest lâîkperest rd
lâîkperest rd
laikperestlik lâîkperestî m
lâîkperestî m
laîn lenetkirî, melun rd
lain lenetkirî, melûn rd
lain çiçeği selebî (Tropeoalum) bot/m
selebî (Tropeoalum) bot/m
laisîzm laîkti, laîsîzm m
laisizm laîktî, laîsîzm m
laka laka m
laka m
lakacı lakaker nd/nt
lakaker nd/nt
lakap bernavk, navûnûçik, leqeb n
lakap takmak nav û nûçik lê danin, bemav lê danîn
lakaplı bibernavk, binavûnûçîk rd
bibernavk, binavûnûçik rd
lakaydi bêganetî, guhnedêrî m
lakaydî bêganetî, guhnedêrî m
lakayt bêgane, guhpêneker, guhnedêr, guhfire, bêeleqe rd
bêgane, guhpêneker, guhnedêr, guhfire, bêeleqe rd
lakaytlık bêganetî, guhpênekerî, guhnedêrî, bêeleqetî m
bêganetî, guhpênekerî, guhnedêrî, bêeleqetî m
lake lake rd
lake rd
lakin Lê, lê belê, belam, feqet, lakin, ema, hema
lê, lê belê, belam, feqet, lakîn, ema, hema g
lakırdı 1. laqirdî, peyv, şor 2. galegal, gotina vala m
lakırdı ağzında dökülmek bêhemde xwe xeber dan, bêamadê xwe axaftin
lakırdı altında kalmamak bnr lâf altında kalmamak
lakırdı çıkmak bnr lâf çıkmak
lakırdı ebesi bnr lâf ebesi e
lakırdı taşımak bnr lâf taşımak
lakırdı tmek 1) laqirdi kirin 2) devavêtina (tiştekî) kirin, ji (tiştekî) xeber dan
lakırdı yetiştirmek bnr lâf yetiştirmek
lakırdıcı 1. bixeberdan, bidevûçen 2. pirbej, devlok. geveze 3. gotingerîn, gilîgerin (mec) rd
1. bixeberdan, bidevûçen 2. pirbêj, devlok, geveze 3. gotingerîn, gilîgerîn (mec) rd
lakırdısı ağzında kalmak gotina (yekî) di deve (yekî) de man
lakırdısı mı olur? ew çi ye?, ew çi ye icar?
lakırdısını etmek ji behs kirin, ji çel kirin, ji qal kirin, behsa (tiştekî) kirin
lakırdıya tutmak (yek) dan xeberdanê
lakırdıya boğmak nehiştin gotin bi ber gotinê xistin. dev lê zuwa kirin, dev li (yekî) zuwa kirin
lakırdıyı ağzına tıkamak gotina (yekî) di dev de girtin, gotina (yekî) dı devi (yekî) de girtin. gotin di dev dc girtin
lakırdıyı erip büzmek gotin li hev qelabtin
laklak I. leqleq 2. Ieqleq, hewtehewt. hefteheşt, leqûleq (gnlegaia beredayî) m
laklak etmek hefteheşî kirin
laklaka leqûleq, galegal m
lakonik wecîze, aforîzma m
wecîze, aforîzma m
lakrimal rûndikî, firmiskî (tiştê ku bi hestiyê çavan re têkildar c)
rondikî, firmiskî (tiştê ku bi hêstirê çavan re têkilddar e) rd
laktaz laktaz m
lâktaz m
laktik asit asîda laktik kim.
asîda laktîk kîmk/nd
laktoz laktoz şekirê di şîr de
lâktoz(şekirê di şîr de) m
lal(i) 1. le’l (kevirekî gewher e) m 2. le’el (cureyeke hibra sor e) m 3. çîk sor rd
lalalık leletî m
laldaka leqûleq, galegal m
lale alal; tulipa aleppensis
1. helale, lale, alale (Tulipa Gesneriana)bot/m 2. darê çiqulî (rewta serçetelî ku pê mêweyan diçinin) 3. lele (xeleka hesin a ku dikin stûyê mehkûman) m
lale ağacı dara laleyê (Liriodendron tulipifera) bot/nd
lalettayin rastlêhatî, çawalêhatî, laleteyîn rd/h
lalezar lalezar m
lam (ii) 1. lam (cama mîkroskopê) 2. lam (metalê ziravik û dirêj a ku berahiyla wê pir hindik e) m
lama (ii) lama (rehîbê Budayan), ji yê mezinê lamayan re dalay lama tê gotin n
lama(i) lama (Lama) zo/m
lamba çira, lampe, şewşe, gulop
lambalamak 1. bi lambayê vekolandin l/bw 2. lamba kirin, hide kirin l/gh
lambalı 1. bilamba 2. bilamba (ê ku bi lambayê dişixule) * lambalı radyo radyoya bilamba 3. lambakirî (di pencere û deriyan de) rd
lambalık 1. refik, textê lambeyê 2. têra lambayekê * bir lambalık gaz yağı donê têra lambayekê m
lambasız 1. bêlamba 2. bêlamba, lambanekirî rd
lambri lambrî m
lame lame (ji bo qumaş an jî çerm) n
lamel lamel (cama tenik a çargoşe ku didin ser cama lamê ya mîkroskopê) m
laminarya lamînarya (çeşîdekî kevza deryayê) (Laminaria) bot/m
lamise 1. pêhesîn m 2. pevjik n, anten m (ji bo ajelan) zo
lanet olsun Nalet lê be! Lanet lê be! Xwedê xera bike! Weda lê bikeve!
lanetleme 1. nifirkirin, pûşîlkirin, lanetkirin m 2. nifirlêbûyî, pûşîlkirî, lanetkirî, lanetbûyî rd
lanetlemek 1. nifir kirin l/gh, nifir lê kirin l/bw 2. pûşîl lê kirin, lanet lê kirin, lanet lê anîn, lanet lê hatin l/bw 3. lanet kirin (ji dîn derxistin, qewirandin) l/gh
lanetli nifirlêbûyî, pûşîllêbûyî, lanetlêbûyî, naletkirî, lanetlêhatî, lanetî rd
lanetmlenmek lanetîbûn m
1. nifir lê hatin kirin, pûşîl lê hatin kirin, lanet lê hatin kirin l/tb 2. lanetî bûn l/ngh
langir lungur 1. teqereq, gurmetep, repetep, gurmering * araba langır lungur bozuk yoldan geçti erebe di riya xerabe de bi gurmering derbas bû 2. leqleq (ji bo axaftina kesê ku bêbaldarî û armanc dipeyîve) h
langırt langirt (navê leyîstikekê ye) m
langur langûr, cure meymûnek e (Presbytis entellus) zo/m
langust langûst (ajaleke deryayî ye) (Palinurus vulgaris) zo/m
lanolin lanolîn m
lantan lantan, elementeke ku nimroya wê ya atomî 57, giraniya wê ya atomî 138,9 û siftiya wê 6,1 e; kurtebêja wê la ye kîm/m
lantanit lantanît (navê giştî yê elementê ku nimroya wê ya atomî di navbera 57 û 71 de ne û kêm peyde dibin) m
lapacı nermûsankî, lepoxekî, sistikî (mec) rd
lapçın kale, mest m
lapili lapîlî jeo/m
lapon, laponyalı Lapon, Laponyayî nd/rd
laponca Laponî m
lappadak bi lepînî, bi terpînî, bi çelpînî h
larenjit larenjît bj/m
larghetto 1. largheto (dide nimandin ku parçeyekê muzîkê ji largoyê zûtir û siviktir tê lêxistin) h 2. largheto (parçeya muzîkê ya ku bi vî awayî tê lêxistin) mzk/m
largo 1. largo (dide nimandin ku parçeyekê muzîkê wê giran û bimirês bê gotin an jî lêxistin) 2. largo (parçeya muzîkê ya ku bi vî awayî tê lêxistin) mzk/m
larp gur * lârp diye önümüze çıkıverdi got gur û derkete pêşiya me h
larpdak bi gurînî h
larva kurmik, pirg biy/n
kurmik, pirg biy/n
laser bnr lâzer
laskine cure leyîstikeke ku bi kaxizên îskambîlê tê leyîstin
lasta yekeya kişana gumlatan ku beramberî du hezar kgîî ye
lasteks 1. lastek (cure qumaşek) m 2. lastek (ê ji vî qumaşî çêbûye) rd
lastik ağacı kaûçik bot/m
1. lastîk (tiştê ji kaûçikê hatiye çêkirin) 2. xafik (rûyê solê) 3. raker, jêbir (rakera lastîk) 4. lastîk (ji bo tekerê erebeyan) 5. lastîk (şirîta lastîk
lastik ağacı kaûçik bot/m
lastikli 1. bilastîk, lastîlckirî 2. gotina elastiki (mec) rd
1. bilastîk, lastîkkirî 2. gotina elastîkî (mec) rd
lastikotin 1. lastîkotîn (navhe çeşîdekî qumaş e) m 2. lastîkotîn (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
1. lastîkotîn (navhe çeşîdekî qumaş e) m 2. lastîkotîn (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
lata (I) ferîç, lata m (II) kokolata (kincek e ku bi ser cilan de li xwe dikin) m
lata (ii) kokolata (kincek e ku bi ser cilan de li xwe dikin) m
lata(i) ferîç, lata m
lateks şîrik, lateks (ava ku ji riwekan dertê)m
şîrik, lateks (ava ku ji riwekan dertê) m
laterit latent jeo/m
laterît jeo/m
laterna laterna, orga destan m
laterna, orga destan m
laternacı latemajen, lêderhe laternayê nd/nt
laternajen, lêderhe laternayê nd/nt
latif xweş, spehî, letîf rd
xweş, spehî, letîf rd
latife yarî, tirane, galte, henek m
latife yapmak henek kirin, yarî kirin, tirane kirin
latifeci heneker, yarîker, tiraneker, henekoyî rd
heneker, yarîker, tiraneker, henekoyî rd
latilokum bnr lokum
bnr lokum
latin I Latîn (kesêji gelê herêma Latiuma îtalyayê) dîr/nd 2. Latîn, Latînî (tiştê bi Latînan re eleqedar e) *Latin müziği=muzîka Latîn rd
latin alfabesi alfabeya Latîn
latin çiçeği bnr Lâtin çiçeği
latin çiçeğigiller familyeya selebiyan bot/nd
familyeya selebiyan bot/nd
latin halkları gelê Latînî
latin yelkeni bavana Latînî der.
latince Latînî, zimanê Latînî m
Latînî, zimanê Latînî m
lav law, xilav m
lav silahı çeka agiravêj
lav taşması rabûna lawê
lava lava der/m
lava etmek I) lava kirin 2) xeyba (yekî) kirin (mec)
lavabo 1. destşo, destşok, lewabo 2. daşra, tuvalet m
1. destşo, destşok, lewabo 2. daşra, tuvalet m
lavanta lewente m
lavanta çiçeği berzeling (Lavandula angustifolia) bot/nd
berzeling (Lavandula angustifolia) bot/nd
lavanta mavisi şînê kulîlka lewenteyê
lavantacı 1. lewenteker 2. lewentefiroş nd/nt
1. lewenteker 2. lewentefiroş nd/nt
lavantacılık 1. lewentevkerî 2. lewentefiroşîm
1. lewentevkerî 2. lewentefiroşî m
lavaş loş, lawaş, laş, nanê loş n
loş, lawaş, laş, nanê loş n
lavdanom lavdanom (îlaceke avdar a ku tê de afyon heye) m
lavdanom (îlaceke avdar a ku tê de afyon heye) m
lavman lavman bj/m
lavman bj/m
lavrensiyum bnr lorentiyum
bnr lorentiyum
lavrovit lavrovît jeo/m
lavrovît jeo/m
lavsonit lavsonîty jeo/m
lavsonît jeo/m
lavta (I) lavta (sazeke biçûk ku koda wê ji dara tûyê ye) m (II) 1. pîrik, pîrika zarokan 2. lavta (aletê ku zarok ji rehîma dê derdixe) 3. hekîmê weladetê yê mêr
lavta (ii) 1. pîrik, pîrika zarokan 2. lavta (aletê ku zarok ji rehîma dê derdixe) 3. hekîmê weladetê yê mê
lavta(i) lavta (sazeke biçûk ku koda wê ji dara tûyê ye) m
lavtacı lavtajen, lêderê lavtayê nd/nt
lavtajen, lêderê lavtayê nd/nt
layemut nemir rd
nemir rd
layığını bulmak 1) babetê xwe dîtin, liyaqê xwe dîtin (kesê hinkûfê xwe dibîne) 2) liyaqê (yekî) bûn ku dîtin (ji bo ceza an jî felaketa ku tê serê yekî)
layiha 1. layîha (nivîsara ku li ser warekî, tiştekî hatiye nivîsandin) 2. pêşnûma m
1. layîha (nivîsara ku li ser warekî, tiştekî hatiye nivîsandin) 2. pêşnûma m
layık babet, şayeste, seza, şayan, sezawer, şehn, serwe, liyaq, layiq rd
layık görmek jê re babet dîtin, jê re şayest dîtin, jê re liyaq dîtin
layık olmak babetî (tiştekî) bûn, şayesteyî (...) bûn, liyaqî (....) bûn, sezawer bûn
layıkıyla li şayesta (...), li liyaqî (...), li gorî pêwistiyê h
li şayesta (...), li liyaqî (...), li gorî pêwistiyê h
laytmotif 1. ramana sereke, laytmotif (di parçeyê muzîkê de motîfa sereke) 2. ramana sereke, laytmotif (di berhemê wêjeyî û hunerî de) mzk/m
1. ramana sereke, laytmotîf (di parçeyê muzîkê de motîfa sereke) 2. ramana sereke, laytmotîf (di berhemê wêjeyî û hunerî de) mzk/m
layuhti xetenekir, şaşnekir rd
xetenekir, şaşnekir rd
laz 1 Laz nd 2. Laz (tiştê ku bi gelî re têkildar e) rd
1. Laz nd 2. Laz (tiştê ku bi gelî re têkildar e) rd
laza kodika ku hingiv têdixinê
kodika ku hingiv têdixinê
lazanya navê çeşîdek makameya Italyanan
navê çeşîdek makarneya Îtalyanan
lazca Lazî, lazkî, zimanê lazkî m
Lazî, lazkî, zimanê lazkî m
lazer lazer fiz/m
lazer fiz/m
lazım 1. pêwist, hewce, gerek, lazim rd 2. gerguhêz, nederbasî, netêper rz/rd
lazım gelmek (veya lazım olmak) pêwist kirin, hewce kirin, gerek kirin, lazim kirin, pêwist bûn, gerek bûn, hewce bûn, lazim bûn
lazım olmamak jê re nebûn
lazımlık destavok, lazimok m
destavok, lazimok m
lazut lazût, gilgil bot/n
lazût, gilgil bot/n
la kîm La (lantanın kısaltması)
b yahu, ulan
la (i) mzk/m 1. la (gam (II) dizisinde sol ile sî arasındaki ses 2. la (bu sesi gösteren nota işareti)
la (ii) n taraf, yön
la (iii) n 1. eş, eş değer * layî hev in birbirinin eşidirler 2. -e gibi
la lawo argo ulan be, be adam
laban m kandırma
labik m tuzak (kuşları yakalamaya yarar araç veya düzen)
labik danîn tuzak kurmak
labikandin bnr lebikandin
labikîn bnr lebikîn
labîrent nd/nt lâbirent
lablabok bnr lavlavk
laborant nd/nt lâborant
laboratuar m lâboratuar * laboratuara fizîkê fizik lâboratuarı
laboratuara zimên dil lâboratuarı (yabancı dillerin öğretildikleri yer)
laboratuarkar nd/nt lâboratuarcı
laboratuarvan nd/nt lâboratuarcı
labrador jeo/m lâbrador
labût m üvendire
labûte bnr labût
lac erkek çocuk.
laça m türkü
laçavan nd/nt bestekâr
lace m sığınma
laçek m leçek, başörtüsü
laceyî bûn l/ngh sığınmak
laceyîbûn m sığınma, sığınış
laçik m leçek, başörtüsü
laçîn (i) (Falco) zo/n doğan
laçîn (ii) m lapçin, mest (hafif ve yumuşak bir tür ayakkabı)
laçînfiroş nd/nt mestçi (satan kimse)
laçînfiroşî m mestçilik
laçînker nd/nt mestçi (imal eden)
laçînkerî m mestçilik
lacîwerd 1.bir çeşit kumaş 2.bir renk.
n 1. lâcivert 2. rd lâcivert (bu renkten olan)
lacîwerdî rd lâciverdî (bu renkten olan)
lacîwerdîtî m lâcivertlik
lad m yüz adımlık uzunlamasına arazi
ladan l/gh terk etmek
ladan (i) fiz/m kırınım, difraksiyon
ladan (ii) m sapınç, sapkı
ladan (iii) m terk etme
ladanî m sapkınlık
ladayî (ii) rd metruk, terk edilmiş olan
rd sapkın
ladayî bûn l/ngh sapkınlaşmak
ladayîbûn m sapkınlaşma
ladê m kır evi
laden bot/m lâden (Cistus creticus)
lader rd dönek
laderane rd/h dönekçe
laderî m döneklik
laelac rd odsuz ocaksız, aç susuz, per perişan (yoksul)
laelac bûn l/ngh per perişan olmak, fülüsü ahmere muhtaç olmak (yoksulluktan ötürü)
laelac man l/bw aç susuz kalmak
laelacbûn m per perişan olmak, fülüsü ahmere muhtaç olma (yoksulluktan ötürü)
laelacî m aç susuzluk, per perişanlık (yoksulluk)
laelacman m aç susuz kalma
laf m lâf
laf û guzaf lâf ü güzaf
lafav m sel
lafaw şiddetli sağanak.
lafazan laf bilen, lafazan.
lafezan rd lâfezan, dil ebesi
lafezanî m lâfezanlık
laflafok (=pêçalok) sarmaşık-; convolvulus
bot/m sarmaşık
lagam m gem
lagam kirin l/gh gemlemek
lagamdar rd gemli
lagamkirî rd gemli, gemlenmiş olan
lagamkirin m gemleme
lagan (i) m pranga
lagan (ii) m bir çifte türü
lahewle m lâhavle
lahewleyek gotin lâhavla çekmek (veya okumak)
lahîka m lâhika
lahît m lahît
lahor nd kaliteli bir kılıç
lahorî rd lahor şalı, lahurî kuşak
lahpelûşk m pençe
laîk rd lâik
laîk kirin l/gh laikleştirmek
laîkkirin m laikleştirme
laîkperest nd/nt laikperest, laiklik yanlısı
laîkperestî m laikperestlik
laîktî m lâiklik
laîsîzm m laisizm, lâiklik
lajig rd geri zekâlı
lajwerd maden, metal.
kîm/m metal, maden
lajwerdî madeni, metalürji.
rd metalik
lajwerdkar nd/nt madenci
lajwerdkarî m madencilik
lajwerdnas nd metal bilimci
lajwerdnasî m metal bilimi
lajwerdokî kîm/rd metaloit, madensi
lak el büyüklüğünde yassı taş, disk.
lak (i) n köpek yemi, kepekten köpek yemeği
lak (ii) rd vıcık (çamur)
lak bûn l/ngh vıcıkllaşmak
laka m lâka
lakaker nd/nt lâkacı
lakan kar ayakkabısı
lakbûn m vıcıklaşma
lake lake.
rd lake
lakêşe mat/m dik dörtgen
lakîn (i) g lâkin
lakîn (ii) m köpek yalağı
lakot m parazit, tüfeyli, asalak
lakotînas nd/nt asalak bilimci
lakotînasî m asalak bilimi
lakotkî h asalakça
lakottî m asalaklık
lakotzan nd/nt asalak bilimci
lakotzanî m asalak bilimi
laktoz m lâktoz (sütteki şeker)
lakulek m yedikule (bir çocuk oyunu)
lal rd lâl, dilsiz (ahraz, konuşamayan kimse)
lal (i) m kızıl yakut, kırmızı cevher
lal bûn l/ngh 1. dilsizleşmek 2. sus pus olmak 3. çok gülmek veya ağlamaktan bir ara sesi çıkmaz olmak
lal kirin l/gh 1. dilsizleştirmek 2. topaç gibi şeyleri döndürerek ses çıkarmamalarını sağlamak 3. mec sus pus etmek
lal û ebkem lâl ü ebkem
lalbûn m 1. dilsizleşme 2. sus pus olma 3. çok gülme veya ağlamaktan bir ara sesi çıkmaz olma
lalbûnî m dilsizlik
lalê m teyze
lale (i) bot/m lâle (Tulipa Gesneriana)
lale (ii) n lala * laleyê min hat lalam geldi
lalengî mandalina.
bot/m 1. mandalina (Citrus nobilis) 2. mandalina (bu ağacın meyvesi)
lalepêt m yemekten sonra yenilen bir tatlı
lalepetî rd kekeme
lalepetî bûn kekeme olmak
lalepetîtî m kekemelik
laleş m Yezidilerin hacı olmak için gittikleri kutsal yer
laleşe bnr laleşî
laleşî m grültü, patırtı
laleteyn rd/h lâlettayin
laletî m lalalık
laleya Îranî bot/nd Acem lâlesi
lalezar m lâlezar, lâle bahçesi
lalî (i) m 1. tabak (yiyecek koymaya yarar az derin veya yayvan kap) 2. rd tabak (bir tabağın alacağı miktar)
lalî (ii) m dilsizlik
lalijandin l/gh sızlamak
m sızlama
lalijîn m sızlanma
l/ngh sızlanmak
lalîk bnr lalî (I)
lalik (i) m tabak, yemek kabı
lalik (ii) rd 1. dilsiz 2. keke, kekeme, pepe, pepeme
lalikî rd kekeç
lalikî axaftin l/gh pepelemek
lalikî kirin l/gh pepelemek
lalikîtî m kekelik, pepelik, pepemelik
lalîs m ince bir tür dokuma
lalîsî rd bu dokumaya benzer giysi
lalîsok rd incece (elbise için)
lalîsokî rd incecikçe (giysi)
lalkirin m 1. dilsizleştirme 2. topaç gibi şeyleri döndürerek ses çıkarmamalarını sağlama 3. mec sus pus etme
lalo (i) n sağır (erkek, teklifsiz konuşmada)
lalo (ii) n dayı
lalome m dil tutukluğu
lalome bi zimanê (yekî) ketin dili tutulmak
lalome li zimanê te bikeve dilin tutulsun
laloza nd/nt dayızade
lalûsî bnr lalîsî
lalûte rd 1. kekeç, pepeme 2. tutuk (akıcı, rahat konuşamayan)
lalûteyî m 1. kekeçlik, kekelik, kekemelik, pepeleme 2. tutukluk
lalûteyî bûn l/ngh kekemeleşmek
lalûteyîbûn m kekemeleşme
lam çene.
m 1. lâm (Arap alfabesinde l harfinin adı) 2. lâm (ebcet hesabında otuz sayısının adı) 3. lâm (mikroskop camı) 4. lâm (dar, çok ince metal parça)
m 1. avurt 2. yanak 3. çene
lama (i) zo/m lâma (Lama)
lama (ii) lâma (Tibetlilerde ve Moğallarda Buddha rahibi)
lama jorîn üst çene
lamba bnr lemba
lambrî m lâmbri
lame yanak.
lame (i) m 1. avurt, yanak 2. çene
lame (ii) rd lâme (deri)
lamekan lâmekan, yersiz yurtsuz (Allah’ın sıfatlarından)
lamel m lâmel
lamij nd parazit
lamik m damak
lamînarya bot/m lâminarya (bir tür deniz yosunu) (Laminaria)
lamûfek m isyan
lamyat m bünye
lamyatî rd bünyevi
lan m 1. köre, yuva * lana moza arı yuvası 2. yuva (bir şeyin içinde yerleşmiş olduğu veya yerleştirildiği oyuk) * ev ode lana gêreyan e bu oda karınca yuvası 3. in (yabani hayvanların barınağı)
lana morî (an jî kurmoriyan) karınca yuvası
lana mozeqirtikan arı yuvası (eşek arısı)
lana mozeqirtikan derkirin arının yuvasına kazık (veya çöp) dürtmek
lana mozeqirtkan li xwe der kirin esmayı üstüne sıçratmak
lancix n küçük balta
land (i) rd hantal
land (ii) m in (yabanîhayvan barınağı)
landan m çiğ kavurma eti konulan yer
landik beşik.
m 1. beşik 2. mec bebek
lane (i) m beşik
lane (ii) m in (yabanî hayvanların barınağı)
lanet m lânet
lanet bibare li te û heftê bavî te! yedi cedine lânet!
lanet kirin l/gh lânetlemek, telin etmek, kargımak, kargışlamak
lanet lê anîn l/bw lânetlemek, kargımak, kargışlamak, telin etmek
lanet lê barandin l/bw kargış etmek (veya vermek)
lanet okumak
lanet lê be! nâlet olsun!
lanet lê bibare yüzünü şeytan görsün
lanet lê bûn l/bw lânetlenmek, kargışlanmak
lanet lê hatin l/bw lânetlenmek
lanet lê kirin l/bw lânetlemek, kargış etmek (veya vermek)
(birine veya bir şeye) lânet okumak
lanet li (yekî) bibare 1) kör şeytandan bulmak 2) yediği naneye bak
lanet li kok û zureta te be! cedine lânet olsun
lanet li te be! sana lânetler olsun! yuf ervahına
lanet li te bibare kör şeytandan bulmak
lanet li te û li heft bavê te be! yedi cedine lânet!
lanetbûn m lanetleme
lanetbûyî rd lânetli
lanetbûyîn m lanetleniş
lanetî rd lânetli
lanetî bûn lânetlenmiş olmak
lanetkirî rd lânetli, kargışlı, lânetlenmiş olan
lanetkirin m lânetleme, telin etme, kargıma, kargışlama
lanetlêanîn m lânetleme, kargıma, kargışlama, telin etme
lanetlêbûn m lânetlenme, kargışlanma
lanetlêbûyî rd lânetli, kargışlı
lanetlêhatî rd lânetli
lanetlêhatin m lânetlenme
lanetlêkirin m lânetleme, kargış etme (veya verme)
langeçîç bot/m yenilir bir bitki
langirt m langirt
langûr zo/m lângur (Presbytis entellus)
langûst zo/m lângust (Palinurus vulgaris)
lanolîn m lânolîn (sarımtırak renkte bir yağ)
lanse rd lânse
lanse kirin l/gh lânse etmek
lansekirin m lânse etme
lantan kîm/m lantan elementi
lantanît kîm/nd lantanit
lap (i) rd 1. azıcık, birazcık 2. bayağı, iyice, epey * lap çûye jî bayağı gitmiş de * lap mezin bûbû iyice büyümüştü * xwendekarên kurd lap kêm bûn Kürt öğrenciler bayağı azdı 3. hâlâ, daha 4. en * birayê min î lapî mezin e en büyük erkek kardeşim
lap (ii) rd ayrı
lapat rd güçlü, kalıbı yerinde, yapılı adam * xortekî lapat kalıbı yerinde genç
lape rd 1. aşırı 2. h en * lape mezin en büyük
laper m sayfa
laperîn (fiil için) çekilmek.
lapetî m aşırılık
lapîlî jeo/m lâpili
lapir m sini
lapon nd/rd Lâpon, Lâponyalı
laponî m Lâponca
laponyayî nd/rd Lâponyalı
lapor rd bol (dar karşıtı, büyük ve geniş)
laporekî rd bolca * kincekî laporekî li xwe kiriye bolca bir elbise giymiş
laporî m 1. bolluk * hinek laporiya vî kincî heye bu elbisenin bolluğu var 2. rd bol, bolca (dar karşıt, büyük ve geniş)
laporî bûn l/ngh bollanmak, bollaşmak
laporî kirin l/ng bollatmak, bollaştırmak
laporîbûn m bollanma, bollaşma
laporîkirin m bollatma, bollaştırma
lapûşk n pençe (insanların elleri çin)
laq zayıf et.
n bacak (vücudun kasıktan tabana kadar olan bölümü)
laqeyd rd lâkayt, ilgisiz, aldırmaz
laqeydî fel/m lâkaytlık, ilgisizlik
laqirdî m 1. lâkırdı 2. şaka
laqirdî kirin l/gh lâkırdı etmek
laqirdîhez nd/nt şakacı
laqirdîhezî m şakacılık
laqirdîkirin m lâkırdı etme
laqûn ant/m 1. leğen kemiği 2. kalça, popo
lar (i) zo/n dana burnu (Gryllotalpa vulgaris)
lar (ii) m 1. ahır, öküz ve manda barınağı 2. in, hayvan ini
rd 1. zayıf 2. çelimsiz, sıska
lar kirin l/gh 1. zayıflatmak, sıskalaştırmak 2. hayvan otlatırken belli belirsiz ses çıkarmak
laran m yabani hayvan sürüsü
larbîn bj nd/rd astigmat
larbînî bj/m astigmatizm
lare (i) m işve
lare (ii) m eğik çizgi (dik olmayan)
larehêl mat/m köşegen
larenjît bj/m lârenjit
lareş bnr lareşe
lareşe bj/m kangren
lareşe girtin kangren olmak
lareşeyî rd kangrenli
lareşeyî bûn l/ngh kangrenleşmek
lareşeyîbûn m kangrenleşme
largheto mzk/m larghetto
largo mzk/m largo
larkirin m 1. zayıflatma, sıskalaştırma 2. hayvan otlatırken belli belirsiz ses çıkarma
laro rd cici (çocuk dilinde güzel ve hoş şeyler için)
laro laro cici cici (şey)
lart rd ağır, kilolu, şişman
laş cüsse, gövde, vücut, bünye.
n 1. beden, gövde, vücut (insan bedeni) 2. beden, gövde (hayvan ve insanlarda baş, ayak ve kuyruktan sonra kalan bölüm) 3. gövde (kasaplıkta kesilmiş hayvanların sakatatları alındıktan sonraki bölümü) 4. ceset, naaş 5. leş
las m 1. biçilmiş ekin yığını 2. bağlanmış ot demeti
laş (i) bot/m yenilir bir bitki
laş (ii) m lavaş
laş (iii) ant/m vagina, vajina
laş çêkirin (birinin) leşini sermek
laş dirêj kirin (birinin) leşini sermek
laş li ber xwînê çûn kan gövdeyi götürmek
laş li erdê dirêj kirin (birinin) leşini yere sermek
lasa m taklit
lasaker nd/nt taklitçi
lasakerî m taklitçilik
lasar rd kalın kafalı
lasarî m kalın kafalılık
lasayî m 1. taklit 2. rd taklit (benzetilerek yapılmış şey) 3. rd taklidî (taklit yoluyla yapılan)
lasayî (i) h sıradan
lasayî kirin l/gh 1. taklit etmek 2. taklidini yapmak, öykünmek
lasayîker rd taklitçi
lasayîkerî m taklitçilik
lasayîkirin m 1. taklit etme 2. taklidini yapma, öykünme
laşciwanî sp/m vucüt geliştirme
laşdar rd cismanî
laşdar bûn l/ngh cismanileşmek, vücuta gelmek
laşdarbûn m cismanileşme, vücuta gelme
laşdarkirin m 1. cismanîleştirme 2. wj kişileştirme, teşhis
l/gh 1. cismanîleştirmek 2. wj kişileştirmek, teşhis etmek
laşdurist rd sağlıklı (kimse)
laser m sel, sel baskını, seylâp
lasera biharê olağan bahar seli
lasera şop birdenbire oluşan sel
laserî m yalvarma
laserî (yekî) gerîn -e yalvarmak
laserk m telsiz (cihazı)
laserke bnr laserk
laserkvan nd/nt telsizci
laserkvanî m telsizcilik
laşfiroş m fahişe
laşfiroşî m fahişelik
laşgir iri vücutlu.
rd gövdeli, cüsseli, iri, iri kıyım, yapılı, iri yapılı, vucütlu, iri vücutlu, iri yarı * yeke laşgir e iri biri * zilamekî laşgir e yapılı bir adam
laşgiran rd ağır canlı, hantal (işi, davranışları ağır ve yavaş) * yeke pir laşgiran e, kar ji destê wî dernakeve çok hantal biri, elinden iş çıkmıyor
laşgiran bûn l/ngh hantallaşmak
laşgiranbûn m hantallaşma
laşgiranî m hantallık
laşgirî m iri yapılılık, iri vücutluluk, yapılılık
lasik m sapçık
lask sap.
lask (i) m askı, hevenk (saklanmak için tavana asılmış dizi)
lask (ii) m sap
lasker nd/nt toplayıcı (ekin demetlerini toplayan)
lastîk rd 1. lastik (kauçuktan yapılmış şey) 2. m lastik (araba lastiği) 3. m lastik (ince lastik şerit) * lastîka derpê don lastiği
lastîka hundirû nd iç lâstik
lastîkçêker nd/nt lastikçi
lastîkçêkerî m lastikçilik
lastîkdar rd lâstikli
lastîkkirî rd lâstikli, lâstik takılmış olan
lastîkotîn m 1. lâstikotin (bir tür kumaş adı) 2. rd lâstikotin (bu kumaştan yapılmış şey)
laşxur rd leş yiyici, etobur
laşxurî m leş yiyicilik, etoburluk
laşxwer rd leş yiyici, etobur
lat 1.parça, tarh, parsel. 2.masif kaya.
lat (i) bnr tat û lat
lat (iii) m ar (yüzey ölçü birimi)
lat (iv) m 1. evlek, maşala 2. parsel (bahçelerde) 3. sürülmüş tarla parçası 4. yüz adımlık tarla 5. parça
lat (v) m yatak, akak, mecra (ırmak, çay, dere gibi suların içinde aktıkları yer)
lat jeo/n 1. külte 2. kaya, büyük ve sert taş kütlesi 3. tomruk * latê mermer mermer tomruğu
lat kirin (i) l/gh 1. paylaşmak 2. küçük parçalara ayırmak
lat kirin (ii) l/gh evleklemek
lat û lot kayalar
lata m lâta (dar ve kalınca tahta)
lateks m lâteks
latenişt m yan, böğür
laterît jeo/m lâterit
laterna m lâterna (elle çalınan bir org)
laternajen nd/nt lâternacı
latik (i) m 1. evlek 2. tarh
latik (ii) m jeo/n 1. külte 2. kaya, büyük kaya parçası
latim (i) m parça
latim (ii) m bulaşma
latimandî rd bulaştırılmış, sıvaştırılmış
latimandin m bulaştırma, sıvaştırma
l/gh bulaştırmak, sıvaştırmak, sıvamak (sıvar gibi bulaştırmak)
latimî rd bulaşık (bulaşmış olan)
latimîn m bulaşma, sıvaşma
l/ngh bulaşmak, sıvaşmak
latimoyî rd sıvışık
latin Latin.
latîn dîr/nd 1. Lâtin (İtalyada Latium bölgesi halkından olan) 2. rd Lâtin (Lâtinlerle ilgili olan şey) * muzîka Latîn Lâtin müziği
latînî m Lâtince
latkirin (i) m 1. paylaşma 2. küçük parçalara ayırma
latkirin (ii) m evlekleme
laûbalî laubali.
rd lâubali
laûbalî bûn l/ngh lâubalileşmek
lâubali olmak
laûbalîbûn m lâubalileşme
laûbalîtî m lâubalilik
lava m 1. niyaz 2. yalvarma
lava der/m lâva
lava kirin lâva etmek
lava dike dünden hazır (veya razı)
lava kirin yalvarmak.
l/gh 1. can atmak, niyaz etmek (veya eylemek) 2. yakarmak
1) niyaz etmek (veya eylemek), can atmak, kıç atmak (çok istemek) 2) yakarmak
lava lava bin can ile, dünden razı olma
lava lava kirin bin can ile, çok isteyerek
lavahî yalvarma.
m 1. niyaz etme, istirham 2. yakarı, yakarış, yakarma, yalvarma
lavahî pê dan kirin yalvartmak
lavaj m 1. lâvaj (metalürjide) 2. bj lâvaj (bir organa su vererek temizlemek)
lavakar rd 1. arzulu, istekli, isterik, razı 2. yakarıcı, yalvaran
lavakar bûn l/gh arzulu olmak, istekli olmak
lavakar e, dikarê çiya bide pişta xwe âşığa Bağdat sorulmaz (bir işi yapmaya istekli olan)
lavakarbûn m arzulu olma, istekli olma
lavakarê (tiştekî) bûn talip çıkmak (veya talibi çıkmak)
lavakarî m 1. arzululuk, isteklilik 2. yakarıcılık
lavaker dua eden, yalvaran.
rd 1. arzulu, istekli, isterik, razı 2. yakarıcı, yalvaran
lavakirin m 1. can atma, niyaz etme (veya eyleme) 2. yakarma
lavane h 1. arzuluca, isteklice 2. yalvarırcasına, yalvarmacasına
lavayî m 1. niyaz etme, istirham 2. yakarı, yakarış, yakarma, yalvarma (bi)
lavayî kirin l/gh 1. niyaz etmek, istirham etmek 2. can atmak 3. yalvarmak
lavayîkirin m 1. niyaz etme, istirham etme 2. can atma 3. yalvarma
lavayîyan çûn (yekî) suyuna gitmek
lavayîyan ji xwedê bike Allaha yalvar
lavdanom m lâvdanom
lavekar bnr lavakar
lavelav m yalvarış, yakarış
lavelav kirin l/gh yalvar yakar olmak, yakarmak
lavelavkirin m yalvar yakar olma, yakarma
lavij ol/m deyiş, ilâhî (Allah’ı övmek, ona dua etmek için yazılıp makamla okunan nazım)
lavijebêj nd/nt deyişleri söyleyen kimse
lavjebêjî m bu deyişleri icra etme
lavlavî rd yalvarmaklı
lavlavik bnr lavlavk
lavlavk bot/m 1. sarmaşık 2. bağboğan, çit sarmaşığı (Convolvulus sepium)
lavlavka daran bot/nd kuzu sarmaşığı
lavlavka mor bot/nd gündüz sefası, kahkaha çiçeği
lavlavok çok yakaran kimse.
rd yalvarıcı (sürekli yalvaran kimse)
lavlavokî m yalvarıcılık
lavman bj/m lâvman
lavrovît jeo/m lâvrovit
lavsonît jeo/m lâvsonit
lavta (i) mzk/m lavta
lavta (ii) lavta (doğacak çocuğu ana rahminde çekmeye yarayan alet)
lavtajen nd/nt lâvtacı (lavta aletini çalan kimse)
law n 1. oğul, oğlan (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) 3. uşak * lawên Entebî Antep uşağı 4. oğul (bazı kelimelerin anlamını pekiştirmek için kullanılır) * kûçikê lawê kûçikan it oğlu it 5. genç
law (i) rd 1. taze (dinç, yıpranmamış, yorulmamış) 2. taze (kuru olmayan, körpe) 3. yaş (kendi canlılığını yitirmemiş, taze) 4. güzel, taze
law (ii) m lâv, püskürtü
law li bav tê oğul babaya çeker
lawan rd genç, toy (zihin bakımında yeterince gelişmemiş)
lawandin figan etmek.
m ağıt yakma, oğula ağıt yakma
l/gh ağıt yakmak, oğula ağıt yakmak
lawanî m 1. gençlik, delikanlılık 2. toyluk
lawap n amcaoğlu, amcazade
lawaş n lavaş
lawaz cılız, sıska.
rd cılız, çelimsiz, zayıf
lawaz bûn cılızlaşmak
lawaz kirin l/gh cılızlaştırmak, zayıflatmak
lawazî m cılızlık, çelimsizlik, zayıflık
lawazkirin m cılızlaştırma, zayıflatma
lawçak rd delikanlı
lawçakî m delikanlılık
lawê bavê xwe babasının oğlu
lawê mirovan (an jî merivan) adam evlâdı
lawê xelkê el oğlu
lawejok m ağıt
lawelaw h 1. hey oğul, oğul oğul 2. m oğula ağıt yakma
lawelaw kirin oğula ağıt yakmak, ağlayıp sızlamak
lawên adem adem oğlu, insan oğlu
lawêsîn m ağıt yakma
l/ngh ağıt yakmak * li ser miriyan stran dilawêsin ölüler üzerine ağıt yakıyorlar
lawheval n erkek arkadaş
lawî m tazelik, körpelik
lawij 1.ağıt. 2.(müz.) ilahi.
bnr lavij
bnr lavij
lawik mzk/m 1. uzun hava (aşk, din, tarih, acı gibi konuları işleyen ölçüsüz şarkı veya türkü) 2. gazel 3. müzikli hikaye 4. ağıt
(I) n 1. oğlan (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) * lawik çû leşkeriyê û car din venegeriya oğlan askere gitti bir daha dönmedi 3. oğulcuk, oğlancağız (sevgi bildimek için, yapılan küçültme)
lawik strîn gazel okumak
lawika miriyan ağıt
lawikbêj nd/nt bu şarkı veya türküleri söyleyen kimse
lawikê male bila şane be, bila meaşê wî qet tune be kel başa şimşir tarak
lawikên beriye ovalık kesimde söylenen türkü türü
lawikên siwaran dağlık bölgede de söylenen savaş türküleri
lawikî m genç kızların delikanlılar üstüne yaktığı türkü
lawîn (i) n delikanlı
lawîn (ii) m yas tutma, ağıt yakma (oğul oğul deyip yas tutma)
lawînî m gençlik, delikanlılık
m 1. gençlik, delikanlılık 2. rd delikanlıca
lawir vahşi hayvan.
bnr rawir
lawîtî m 1. gençlik, delikanlılık 2. evlâtlık, oğulluk
lawje bnr lavij
lawjebêj bnr lavijebêj
lawkeleş rd hoş delikanlı
lawlaw (i) bnr lawelaw
lawlaw (ii) bot/m sarmaşık
lawmet n hala oğlu, halazade
lawmetik n hala oğlu, halazade
lawmîr n 1. beyzade 2. prens
lawmîrî m 1. beyzadelik 2. prenslik
lawo b 1. evlât (erkek için) 2. oğul (yaşlı kimselerin genç erkeklere söylediği bir seslenme) 3. ey
lawûte m çekel
lawxal n dayı oğlu
lawxaltîk n teyze oğlu
lawxatî n teyze oğlu
lax tarama (silâhla)
lax (i) n kara et (kastan oluşan yağsız et)
lax kirin l/gh (silahla) taramak
taramak
laxer rd lâgar * hespê laxer lâgar at
laxerî rd 1. lâgarca 2. hantal (işi, davranışları ağır ve yavaş) 3. leş gibi (tembel veya çok yorgun)
laxerî bûn l/ngh 1. lâgarlaşmak 2. hantallaşmak
laxerîbûn m 1. lâgarlaşma 2. hantallaşma
laxkirin m (silahla) tarama, tarayış
lay n 1. taraf (ön, arka, sağ, sol, üst, alt vb. yanların her biri) * her layê xanî bi dîwar hatibû girtin evin her tarafı duvarla çevirilmişti 2. taraf, yön, (yan, doğrultu) 3. taraf (istekleri, düşünceleri karşıt olan iki kişiden veya iki topluluktan her biri) * tu ji kîjan layî yî? sen hangi taraftansın? 4. taraf (bir kişinin soyundan gelenlerin hepsi) 5. öte * layekî mala me bexçe layê din kuçe ye evimizin bir yanı bahçe öte yanı sokak
layê din 1) öte * layê din yê rê yolun ötesi 2)rd öte (karşı taraf)
layê navber erd/nd ara yön
layê sereke erd/nd ana yön
layekî rd yan, tali, ikinci dereceden * rolên layekî yan roller * saziyên layekî yan kuruluşlar * dahata layekî yan gelir
layen n 1. taraf (ön, arka, sağ, sol, üst, alt vb. yanların her biri) 2. taraf, yön, (yan, doğrultu)
layengir nd/nt 1. tarafgir, taraftar, yandaş 2. taban, yandaş kitle 3.rd taraflı
layengirê (yekî) bûn (birinin) yandaşı olmak
layengirî m tarafgirlik, taraftarlık, andaşlık
layengirî kirin tarafgirlik yapmak
layennegir rd tarafsız
layennegirî m tarafsızlık
layerê rd yanal
layî d 1. gibi, -e benzer * zilamekî layî şêr aslan gibi bir adam 2. nd tıpkı
layîha hiq/m lâyiha, tasarı
layîn m taklit
layiq rd lâyık * tu layiqê vî tiştî yî sen buna lâyıksın
layît m el feneri
layka m roket
laylay m neni neni
layş rd muğlak
layşî m muğlaklık
laytmotîf 1. lâytmotif (müzik parçasında ana motif) 2. laytmotîf (edebi vesanat eserlerinde)
laz nd 1. Lâz 2. rd Lâz (bu halka özgü olan)
lazer fiz/m lâzer
lazî m lazca
lazim rd lâzım, gerekli
lazim bûn l/ngh gerekmek
lâzım olmak
lazim kirin lâzım gelmek
lazimatî bnr lazmatî
lazimbûn m gerekme
lazimkarî m ihtiyaç
lazimok m 1. oturak, lazımlık (içine aptes bozulan kap) 2. sürgü (hastanın büyük ve küçük aptesini yaptığı kap)
lazkî m Lâzca
lazmatî m 1. ihtiyaç, gereksinim, gereksinme 2. eksik (ihtiyaç duyulan şey) * lazmatiyên malê pir in evin eksikleri çok
lazmatî pê çêbûn ihtiyaç duymak
lazmatî pê hebûn ihtiyacı olmak
lazmatîyên (yekî) ji mala (wî) qedîn kendi yağından kavrulmak, hallenip küllenmek
lazmatîyên hûrik mûrik eksik gedik
lazûk bot/m 1. mısır (Zea mays) 2. mısır (bu bitkinin koçan üzerindeki taneli ürünü)
lazûk qelandin mısır patlatmak
lazût bot/m 1. lâzut, mısır (Zea mays) 2. lâzut, mısır (bu bitkinin koçan üzerindeki taneli ürünü)
lazût qelandin mısır patlatmak
lazûtfiroş nd/nt mısırcı
lazûtfiroşî m mısırcılık
lazwerd m piruze taşı
la 1. alî, hêl 2. kêlek
la dan (lêker) (xwe) vedan, vedbeyîn, xwehr bûn, araste guhorandin.
ji: la + dan
la-reyb rastiya misoger û bêguman, bê guman, cihê lê guman tine.
ji wêjeyê: namê te ye şahibeytê meqsûd, fihristê mukatebatê mehmûd, medmûnê muraselatê la-reyb, meşhûdê mukaşefatê bi-l-xeyb, mehbûbê qulûbê men lehu l-qelb, qelban tu dikî bi ba xwe ve celb, me’şûq tu yî, bi fexr û naz î, ‘aşiq tu yî, lêk bêniyaz î, Mutleq tu mufîd û mustefad î, Bêşubhe murîd û hem murad î, Nûr î tu di husn-i rûyê dildar, Nar î tu di qelbê ‘aşiqê zar.
Herwiha: reyb ,guman,şik,şiphe.
Dijwate:
labik (navdêr, mê) xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, dargap, xepik, şepilte, tele, tapik, faqe, celik, damik.
Herwiha: labk.
Bide ber: lepik.
ji: lab + -ik
labikandin/dilabikîne /bilabikîne 1. tev li hev kirin 2. lewitandin
labikîn/dilabike/bilabike 1. lewitîn 2. tev li hev bûn
labîrent (navdêr, mê) alole, gêjgerrînk, gilole
labirin (navdêr, mê) rakirin, hilqetîn.
ji: la +birin
laboratiwar (navdêr, mê) azmûngeh, cihê ku lêkolînên zanistî li ser dermanan yan kemîkalan yan mîkroban tê kirin, cihê ku derman yan kemîkal yan mîkrob tê de tên çêkirin.
Herwiha: laboratuar, laboratoryûm, laboratorî.
ji wêjeyê: Cîgirê Rektorê Zanîngeha Dîcleyê Prof. Zulkuf Gulsun li ser vê yekê daxuyanîyek da û got ev yek mumkin e, divê em xebata vî xwendekarî bibînin û di laboratuarê de test bikin.(Netkurd.com, 12/2007).
ji: Bi rêya frensî laboratoire ji latînî laboratorium ji labore (xebitîn, kar kirin) + -toryûm.
: laboratiwarî
laboratiwarî (navdêr, mê) rewşa laboratiwarbûnê.
ji: laboratiwar + -î
labûn (navdêr, mê) veweşîn.
ji: la +bûn
lac law, kur
(navdêr) kur, law, :Arî lacê Hêmin e anku :kurê hêmin e
laçank (navdêr, mê) erzînk, çene, argûşk, alûşk, zenî, lam, lemtor, erçen, çenik, arzen, erzîn, çenake, çenawe, çinage, hestiyê navbera devî û gerdenê, erzen.
Herwiha: erzing, erzink, erzîng
laçik pûşiya serê jinan *“li bejnê nêrî, bi zêran kirî, laçik rakir kerika gurî ye”
(navdêr, mê) kevînk, serpoş, kefî, egale, dersok, xafik, çîtê mirov pirça anku porrê xwe diniximînin (bi taybetî jin), dolbend, şar, çît, çarik, xêlî, eyaşî, şaşik, cemedanî, pêçe, poşî, xavik, kofî, nerme, şerpa, kitan, desmal, yazme, şelbe, çarok, hubirî, melkezêt, berrûk, pate, şelpe.
Herwiha: laçk.
ji wêjeyê: Bila ew çax dayîkên şehîdan, Laçikên reş ji serên xwe bavêjin, Şarên spî girêdin, Kincên rengîn li xwe kin.(Bayram Ayaz: Dayîka şorreşvanan, helbest, Nasname.de, 4/2004).
ji: hevreha farisî لچک (leçek) jiari yan jî bi metatezê û bi guherîna R bi L ji çarik jikurdi
lacik lawik, kurik
(navdêr, nêr) kurik
laçika jinan dan serê xwe ji mêraniyê ketin û bênamûsî qebûl kirin
laçika jinan danîn serê xwe (biwêj) ji bo mêrên ku serjinik in û karên jinan dikin tê gotin, ji bo mêrên bêxîret jî tê bikaranîn. wî hema rasterast laçika jinan daniye serê xwe û her karen jinan dike. ji bo welat, em derketin serê çiyayan, lê wan laçika jinan dan serê xwe û li mal rûniştin.
laçin cureyekî solan e
(navdêr) laçin: şimqar , dubirak, firrindeyek jakaw anku dirrinde ye, terlan, baz, şahîn, şehbaz, şimqar.
Herwiha: laçîn.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: لا چين.
Têkildar: başok, eylo, keçelok, kerges, kurt , simsiyark, sîsalk. Navê zanistî: Falco
laçînker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê laçîn dike, mesker.
ji: laçîn + -ker
laciwerd (navdêr, nêr) kevirekî şînê tîr û gewer jê tên çêkirin, şînê tîr.
Herwiha: lacwerd, lajwerd, lajiwerd.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: لاجوه‌رد.
ji: hevreha farisî لاجورد (laciverd), erebî لازورد (lazuwerd), hemû jisanskriti राजावर्त (racaverte) ji राजन् (racan: paşa, serwer, serok, melik, qiral) + वर्त (verte-: par, behr, pirt, pişk, beş) anku yê paşayan. Bi rêya erebî hem wek lazuli (lapis lazuli) û hem jî wek azur ketiye fransî (bi şaşî l wek pêşgirtika diyarker ya frensî (l, le, la) hatiye hesibandin û ji bingehê peyvê hatiye avêtin. Ji fransî jî ketiye zimanên din (binêre beşa wergerê ya li jêr)..
: laciwerdî, laciwerdîtî
laciwerdî (navdêr, mê) rewşa laciwerdbûnê.
ji: laciwerd + -î
ladan (navdêr, mê) ji rê derketin, serdaçûn, :ez ladidim em ladidîn tu ladidî hûn ladidin ew ladidit ewan ladidin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: لادان
ladan/ladide/lade ji rê derketin
ladanbar (rengdêr) vebeyînbar.
ji: ladan +-bar
ladankî (navdêr, mê) bi ladanî.
ji: ladan +-kî
ladayî (rengdêr) nasayî, çav zerek, fêlbazîkirî.
ji: la +dayî
ladê (Soranî) (navdêr) şiryar, gundewar, gund û deverên din yên derî bajarran.
Herwiha: lade.
ji: la (alî) + dê (gund).
: ladêyî
lader mirovê ladayî
laderane (rengdêr) bêfirşkî, hulhulîkî, çivokane, cebankî, çarpînekî) bêfirşkî, hulhulîkî, çivokane, cebankî, çarpînekî).
ji: lader +-ane
laderî (navdêr, mê) bêfirşî, hulhulîtî, çivoktî, cebanî, çarpînetî) bêfirşî, hulhulîtî, çivoktî, cebanî, çarpînetî).
ji: la +-derî
ladêyî (navdêr, mê) rewşa ladêbûnê.
ji: ladê + -yî
ladînî (navdêr, mê) zimanê cihûyên Spanyayê ku li ser bingehê spanî û îbranî ava bûye 2.derdînî, derî dîn, derî ol (
Dijwate: dînî, olî)
ladînoyî 1. zimanê cihûyên Spanyayê (navdêr, mê) zimanê cihûyên Spanyayê ku ji têkilkirina spaniyê û îbraniyê peyda bûye
laf gotin
lafavêtin (navdêr, mê) axivtin, peyvîn
lafazan kesê ku dizane gotina wî digihê kîderê
pirbêj
lafên wan qûna meriyan diqelişînin (biwêj) ji kesên lafek re tê gotin. lafên wan qîma meriyan diqelişînin, lê cîgera wan jî bi pênc 7 qur1.şan nake.
laflafok çêreya badayî
laga (rengdêr) Bi kesekî tehen, ten kirin.
Hevwate: ten, tehen
lagir (navdêr, mê) kesê/a layan digire.
ji: la + -gir
lagirî (navdêr, mê) karê lagiriyê.
ji: lagir + -î
lahêze (rengdêr) pirr fire, zêde fireh (bi taybetî cil).
Bide ber: şepaporr.
: lahêzetî lahêzeyî
lahêzetî (navdêr, mê) rewşa lahêzebûnê.
ji: lahêze + -tî
lahindik (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lahink (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lahndik (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lahnk (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lahorî cureyekî şûrên Hindistanê ye
lahût (navdêr)(navdêr, nêr) girêdayî xwedê, xwedayî, yezdanî.
ji wêjeyê: eşbah muressem in ji nasût, erwah muwessem in ji lahût
laîk (rengdêr) (navdêr) sekuler, elmanî, ne dînî, birêvebirina li gor qanûnên mirovan, ne li gor şerîetê: Divê welatê me laîk be, ne dînî be..
Herwiha: layîk.
Bide ber: laîq, layiq.
Têkildar: laîsîzm.
ji: Bi rêya frensî laïque ji latînî laicus (mirovên sade, mirovên bê erkên dînî) ji yewnaniya kevn laîkos (gelêrî) ji laos (gel, mirov, xelk).
Bikaranîn: Lêker: laîk kirin. Navdêr: laîkkirin Rengdêr: laîkkirî.
: laîkane, laîkî, laîkîtî, laîktî
laîk kirin (lêker)(Binihêre:) laîk
laîkane (rengdêr) bi awayekî laîk.
ji: laîk + ane
laîkî (navdêr, mê) rewşa laîkbûnê.
ji: laîk + -î
laîkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye laîk kirin
laîkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) laîk
laîlaheîllellah (biwêj) (îslam) Ji bilî Xwedê, ti xwedayên dî nînin.
Herwiha: la îlahe îlle Ellah.
ji: Ji erebî
laîlehe îlelah, mehemed resûlûllah (biwêj) hemû ew qas e, şikir ku qediya, ji bo rewşa ecêb û ecêbmayînê tê gotin. la îlehe îlelah, mehemed resûlûllah! te gelekî xwe aciz dikir, te dît çawa qediya? la îlehe helali, mehemed resûlûllah! kuro ev çi ecêba giran e lawo?
laîsîzm (navdêr, mê) elmaniyet, sekûlarîzm
laj (Zazaki) (navdêr) kurr, law, kurrik, lawik
lajek (Zazaki) (navdêr) kurrik, lawik, gede, sebî.
Herwiha: lacek.
Dijwate: lajek.
ji: lac + -ek
lajwerd bûjena ku bi şêweyên curecureyî ji madenan hatiye bidestxistin
lak 1. kûtê kûçikan 2. hoçik 3. bekereya ku davêjin ser kombersê
(navdêr, nêr) xwarina kuçikan, Qîzê kuçik diewtin, gelo birçî ne? We îro laka wan dayê?.
ji: Tê gotin ku ji rûsî hatiye zimanê kurdî..
Bikaranîn: Lêker: lak bûn, lak kirin. Navdêr: lakbûn, lakkirin Rengdêr: lakbûyî, lakkirî
lak bûn (lêker)(Binihêre:) lak
lak kirin (lêker)(Binihêre:) lak
lakaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê laka dike.
ji: laka + -ker
lakbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lak
lakbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lak
lakin (hoker) lê, belê, lêpa, welê, feqet, dîsan jî, ema.
Herwiha: lakîn, lêkin, lêkîn.
ji: Ji erebî
lakîn derdana ku ji bo xwarin û vexwarina kûçikan tê veqetandin; savêr
lakkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lak kirin
lakkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lak
lakonîk (navdêr, mê) wecîze, pend, aforîzm, pend, şîret, epîtaf, maksîm, adaj, apoftem
lakota (navdêr) êlek hindiyaniyên Emerîkayê ye, kesa/ê ji wê êlê.
: lakotayî, lakotayîtî, lakotî, lakotîtî
lakotayî (navdêr, mê) zimanek hindiyaniyan e û bi taybetî li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê tê peyivîn.
ji: lakota + -yî
lakotî (navdêr, mê) mişexwerî, terîfeyî.
ji: lak +-otî
lal 1. bêzar û bêziman 2. tat *“azadî hat dinê, zimanê lal hat vekirinê”
1. bêziman (rengdêr) kesa/ê zimanê wê/wî qet yan baş nagerre û nikare bipeyive anku biaxive.
Hevwate: bêziman.
Bide ber: kerr, kor.
Bikaranîn: Lêker: lal bûn, lal kirin. Navdêr: lalbûn, lalkirin Rengdêr: lalbûyî, lalkirî.
ji: hevreha soranî لاڵ (lał), farisî لال (lal), jiari.
: lalî, lalîtî, zimanlal, zimanlalî
lal bûn 1. tat bûn 2. aniqîn
(lêker)(Binihêre:) lal
lal kirin (lêker)(Binihêre:) lal
lala (navdêr) fêrker, hînker, perwerdeker, mamoste, dersder, waneder, ilimder, mielim.
Bide ber: lale.
ji wêjeyê: Malbata Ehmedê Xanî mamosteyên (lalayên) mîrzadeyên mîran bûne û di medreseyên bilind ên merkezên mîrayetiyê de midderisî kirine.(Mûrad Ciwan: Hin belgeyên nuh li ser Ahmedê Xanî, Netkurd.com, 7/2005).
: lalahî lalatî lalayane lalayî
lalatî (navdêr, mê) mamostetî, fêrkarî, hînkarî, perwerdekarî, dersderî, wanederî, ilimderî, mielimî, rewşa lalabûnê.
ji: lala + -tî
lalawo (hoker) bi heyf,bi gazin bang kirin weke kurro,lawo,lêlawo,lolawolalawo ma hûn nizanin kuştina ajalên berî guneh e!
lalayane (rengdêr) bi awayekî lala.
ji: lala + -ane
lalbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lal
lalbûnî (navdêr, mê) lalî.
ji: lal +-bûnî
lalbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lal
lalê 1- Li hindek herêman wek daçek tê bikaranîn; cem,nik,ba mînak : Ew hate lalê me.2- navê bangkirin yan naznavê jina lalHerêm, Cihên ku wek daçek tê bikaranîn : Di navbera Gevera Hekarî,Elbaka Wanê û rojavayê Wirmê de tê bikaranîn..
ji: Bi kurtkirina li aliyê hatiye çêkirin.
lale (navdêr, mê) çend cûnên gulan in û ji gelek rengan hene.
Herwiha: alale, halale, helale.
Bide ber: lal, lele. Navê zanistî: Tulipa.
ji: hevreha farisî لاله (lalê), pehlewî elalek
lale kirin (lêker) borî kirin.
ji: lale + kirin
lalelal (navdêr, mê) lava, hîvî
lalelalkirin (navdêr) lavakirin, hîvîkirin
laleng (navdêr, mê) mandarîn, tangerîn, mendalîn
lalengî cureyekî porteqalan e û qalikê wan zûtir jê dibe
(navdêr, mê) mandalina.
ji: laleng +-î
laleş (navdêr, mê) pîrozgeha êzidiyan, heca êzidiyan, (mecazî) her cihê ku mirov pirr jê hez dike.
Herwiha: Laliş.
: laleşî
lalezar (navdêr, mê) baxê laleyan
lalî (rengdêr) derd nexweşîya lalbûnê
lalihî (navdêr, mê) layekî.
ji: lal +-ihî
lalijîn/dilalije/bilalije lalote bûn, ziman negerîn
lalik 1. tatik 2. sinî *“lalika şikestî, çêtir e ji a xwestî”
(rengdêr) lalûte
lalikî (navdêr, mê) lalûte, lalûtetî, taliktî, laliktî.
ji: lalik + -î
lalikî kirin (lêker) lalûteyî axaftin.
ji: lalikî + kirin
lalikîtî (navdêr, mê) fafikî, keketî, lalûteyî.
ji: lalik +-îtî
laliktî (navdêr, mê) lalûtetî, lalikî, lalûte.
ji: lalik +-tî
lalîn (lêker) guhîj.
ji: lal +-în
lalitî (navdêr, mê) lalî.
ji: lal +-itî
lalkî (navdêr, mê) bi lalkî.
ji: lal +-kî
lalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lal kirin
lalkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lal
lalo (Hewramî) (navdêr) xal, mam, ap, am.
: lalojen, laloza
lalojen (hewramî) (navdêr) jinxal, jinmam, amojin.
ji: lalo + jen
lalome di ziman de hatin (biwêj) înşelah lalome di zimanê tê de he ku em ji te rizgar bibin, (nifir)
laloşî aloşî, melaqî
laloşî kirin aloşî kirin, melaqî kirin
lalote 1. aniqî 2. zimangiran
laloza (hewramî) (navdêr) xaloza, amoza.
ji: lalo + -za
lalûte (rengdêr) lalik, hinekî lal.
ji wêjeyê: Nivîskarekî bi eslê xwe kurd, li Amedê rûdine û di qada edebiyata tirkî de dibeze, van rojan xwe avêtiye nav gola çamûrê û diçelpîne. Romannûs Ilhami Sidar heta niha bi zimanê tirkî sê roman nivîsine, lê nivîskarên tirk wî nedigirtin nav xwe. Îcar ji bo “eferimek” ji wan bigre û hinek pişta wî bê mizdanê dev avêt zimanê kurdî. Ew ji zimanê kurdî re dibêje: “zimanê me yê lalûte.” Gava însanek ji eslê bavê xwe û şîrê dêya xwe fedî neke, dê meriv jê re çi bibêje? Ji xwe hewldana wî bê bersîv nema, nivîskara tirk Necmiye Alpay di rojnameya Radikalê de jê re eferimnameyek şand û pişta wî miz da. (16.03.2007 Radikal Gazetesi) Ez dibêjim, li ser vê eferîmnameyê ew ê ilhami Sidar li hember edebiyat û nivîskarên kurd qelema xwe tûjtir bike.(Receb Dildar: Îlhamî Sîdar û zimanê lalûte, Amidakurd.com, 3/2007).
: lalûtehî, lalûtetî, lalûteyî
lalûtetî (navdêr, mê) rewşa lalûtebûnê, lalûte, laliktî, lalikî.
ji: lalûte + -tî
lalûtetî axaftin (lêker) lalikî kirin.
ji: lalûtetî + axaftin
lalûtetî bûn (lêker)(Binihêre:) lalûtetî
lalûtetîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lalûtetî
lalûtetîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lalûtetî
lam erzên
1. hestiyê gepê (navdêr) hestiyê gepê, hestiyê alekê, hestiyê hinarokê
lama (navdêr) hin ajelên mîna hêştiran û bizinan in, rêberên dînî yên budîzma tîbetî û mongolî.
: dalay-lama, lamayî
lamayî (navdêr, mê) rewşa lamabûnê.
ji: lama + -yî
lamb Înglîzî (navdêr) kavir, nêre gîsk, berx, dilber, xoşevî, mirovê sade, lawaz, hejar. Ingilîzî: Bilêvkirin, lem Wate, berx, berxik
lame valahiya di navbeyna hestiyê hinarikê û erzenê de; gep
lamelîfla (navdêr, mê) navê herfa لا (la) ya alfabeya erebîNavên herfên erebî, elîf, ba, ta, ca, ha, ha, xa, da, za, ra, za, sîn, şîn, sat, dat, ta, za, eyn, xeyn, fa, qaf, kaf, lam, mîm, nûn, ha, wa, lamelîfla, ya.
ji: Ji erebî
lamerkeziyet (navdêr, mê) nenavendîtî, bênavendîtî, nemerkeziyet, desentralîzm, desantralîzasyon, herêmîtî, deverîtî, pergala siyasî ya ku hinek hêz û desthilatê dide herêmên otonom û hemû desthilat ne di destê hikûmeta navendî de ye.
Herwiha: lamerkezîtî.
ji wêjeyê: Tirkên herî çakbîn ên ku daxwaza dayina mafên ziman û kultura kurdan dikin jî, ji ber vê endîşeyê, bi her awayî li dijî reorganîzekirina dewletê ya bi wî awayî ne, ku unîteriya wê xera bike. Tirk bi dewlet û miletê xwe îro bi temamî girtî ye li her aweyê lamerkezîyetê, otonomî an federaliya dewletê.(Mûrad Ciwan: Veqetiyana kurdan ji Tirkiyeyê kar e yan zerar e?, Netkurd.com, 8/2009).
ji: Ji erebî la- (ne-, bê-) + merkeziyet
lamik (navdêr, mê) alek, gep, sîmet, lam, rûçik, gip, sûret, dêm, hinark, hinarok, lem, lemik, rûçik, alişk, herdu rexên rû yên li herdu alên difinê, cihê rihên zelaman lê şên dibin.
Herwiha: lamk.
ji: lam + -ikJ ê lamikî
lampe (navdêr, mê) çira, rahnî, rahnik, gulop, şewle, cama ku ronahiyê dide, çavik.
Herwiha: lempe.
: lampeyî
lampeyî (navdêr, mê) rewşa lampebûnê.
ji: lampe + -yî
lan hêlîna kovî û dirindeyan *“hirç lana xwe ji bîr nake, çivîk jî hêlîna xwe”
land (navdêr, mê) (Binihêre:) landikDanîmarkî (navdêr) welat, war, weten, memleket, dewlet. Înglîzî: Xwendin: lend(navdêr) ax, war, zevî(lêker) dadan, daniştin, dahatin, daketinSwêdî (navdêr) welat, war, weten, memleket, dewlet
landik hêlekan, hêleçan
(navdêr, mê) çincîl, mehdik, dergûş, bêşîk, hêlik, hêlanek, textê ku zarrokên sava dikin tê de û dihejînin, (mecazî) cihê ku tiştek cara yekem lê peyda bûye: Kurdistan landika şaristaniyê ye..
Herwiha: land, lanik, lank, lehindik, lehink, lehndik, lahindik, lahink, lahndik, lahnk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: لاندک.
Bide ber: colank, hêsk.
ji: hevreha soranî لانک (lanik), feylî lelû/helülik, jikurdi, têkilî hêlanek (hêsk) û hêl kirin (hejandin).
: landikî
landikî (navdêr, mê) rewşa landikbûnê.
ji: landik + -î
lane (Soranî) (navdêr). Bi kurmancî: hêlîn
lanet qewirandina bi nifiran
lanet kirin 1. jê re beddua kirin 2. ji hafê avêtin
lanet lê barandin (biwêj) şermezar kirin. xelk li ber bûyeran di ket û lanet li egîd dibaratid. lê ji destê kesekî tu tiştek nedihat. mehmed uzun
lanetî kesê ku bi nifiran hatiye qewirandin
lanik (navdêr, mê) (Binihêre:) landik
lank (navdêr, mê) (Binihêre:) landikÎnglîzî (rengdêr) zirav û dirêj, barîk û dirêj
lanse (rengdêr) lanse kirin: li qelem dan, diyar kirin, eşkere kirin, berçav kirin, ragihandin.
ji wêjeyê: Ev demekê dirêj e ko Kurd1 dibêje dê dest bi weşanê bike û reklameka danasînê jî tê de belav dibe. Şivan Perwer wekî berpirsê hinerî yê Kurd1-ê têt lanse kirin.(Nefel.com, 12/2008).
ji: Ji frensî lancé ji lancer ji latînî lanceare ji lancea.
: lanse kirin, lanseker, lansekirin, lansekirî
lanseker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lanse dike.
ji: lanse + -ker
lansekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lanse kirin
laos Serenav,mê, Laws, welatek e li başûr-rojhilata parzemîna Asyayê.
: laosî
lap 1. tam 2. pir
1. dest, mist, kulm, kef (navdêr, nêr) (Binihêre:) lep 2. pirr, gelek, zêde (rengdêr) (Binihêre:) lape 2. tam, temam (rengdêr) tam, temamElba wê lap tije bûye lê hê jî şîr didoşe
kûr gelekî kûr
lape (rengdêr) pirr, gelek, zêde, zaf, zehf, mişe.
Herwiha: lap.
ji wêjeyê: Di vê pirsê de, dewletên Kurdistan perçekirî, nimûnên kevneperestîyê û hovîtîyê, yên lape berbiçav in.(Tosinê Reşîd: Rê li pêşîya xwefroşan bigrin, Netkurd.com, 9/2005).
ji: lap + -e.
: lapetî, lapeyî
laper rûyekî kaxezê
laperr (soranî) (navdêr, nêr) rûpel, berperr, berpel, rûperr, sefhe, seyfe, aliyek ji perrî, rexek kaxezê: Di pirtûkê de 200 laperr hene..
Herwiha: laper.
ji: la + perr.
: laperrî
laperrî (navdêr, mê) rewşa laperrbûnê.
ji: laperr + -î
lapetî (navdêr, mê) rewşa lapebûnê.
ji: lape + -tî
laplenda paşgir, -lenda, Grînlenda, Holenda, Polenda
laponya (navdêr, mê) bakurê Skandinavyayê û Fînlendayê û herwiha nîvgirava Kola ya bakur-rojavaya Rusyayê.
: laponî, laponîtî, laponyayî, laponyayîtî
laptopî (navdêr, mê) rewşa laptopbûnê.
ji: laptop + -î
lapûşk 1. pençe 2. kulab
laq goştê jar
(navdêr, nêr) çîp, ling, lûlaq, qaç, pî (ji çokî ta gozekê), çîm, nig, pê, pî.
Bide ber: leq, liq, loq.
: laqrûs, laqrûsî, laqrût, laqrûtî
laq e, tolaq e (biwêj) ji bo rewşa hempayê hev û din tê bikaranîn. hema baş hev û din dîtine. laq e, tolaq e.
laqa (hoker) pêrgî, rastî, hemberî, pêşber.
ji wêjeyê: Bazarên kurdan li Stenbolê, deverên taybet in. Mirov li van deran, laqayî dîmenên taybet tê. (mirov dîmenên taybet li wan deran dibîne.) (Netkurd.com, 3/2007)
laqayî hev hatin (lêker) rastî hev hatin, li hev qelibîn, Do li sûkê em laqayî hev hatin.
Herwiha: leqayî hev hatin
laqeyt (rengdêr) terkexem, xemsar, guhneder, sersar.
Herwiha: laqayt, leqeyd, laqeyd, leqeyt.
ji wêjeyê: Orhan bi minasebeta kurdî jî nîşan dida ko nivîskar nikare li hember serdema xwe laqayt bimîne.(Mustafa Aydogan di hevpeyivînekê de li gel Enwer Karahan, Nefel.com, 8/2007).
: laqeytî.
ji: ji erebî لا + قید.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: laqeyt soranî: kemterxem zazakî:
laqeytî (navdêr, mê) rewşa laqeytbûnê.
ji: laqeyt + -î
laqirdî (navdêr, mê) henek, galte, qerf, pêkenok, tinazî, tirrane, yarî,gotinên mirov dibêje daku xelk pê bikene, tehn.
Bikaranîn: Lêker: laqirdî kirin. Navdêr: laqirdîkirin Rengdêr: laqirdîkirî.
: laqirdîbêj, laqirdîbêjî, laqirdîxweş
laqirdî kirin (lêker)(Binihêre:) laqirdî
laqirdîhez (navdêr, mê) henekoyî, heneker, henekbaz, henekvan, yariker, tewzeker, hewesker, galteker, yaranîker, tiraneker, henekhez, yarîker.
ji: laqirdî +-hez
laqirdîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye laqirdî kirin
laqirdîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) laqirdî
laqirdok henekbaz
laqûn (navdêr, mê) tilor, derqûn, ran, qalçe, hêt, king.
ji wêjeyê: Em çima gotina qûn sansûr bikin? Çima ji îngîlîzî werbigirin? Li gor min qûn bila niviskî jî wek qûn bê bikaranîn. Li Botanê ji qalçayan re dibêjin ‘laqûn’. Em dikarin bêjin laqûn jî. Xweşiktirîn laqûnên cîhanê....
: laqûnî
laqûnî (navdêr, mê) rewşa laqûnbûnê.
ji: laqûn + -î
lar [I] 1. bê dê 2. êwirgehe ga û gamêşan; tewle [I] xwar
lar bûn xwar bûn
lar kirin xwar kirin
larane (rengdêr) bi awayekî lar.
ji: lar + -ane
larbûn (navdêr, mê) xwarbûn, xarbûn
laregî (rengdêr) kotî, gurrî, pîs, heram, herrimî, gulî
lareş cureyekî nexweşiyan e
larî (navdêr, mê) rewşa larbûnê, qels, jarî, ziravî, qelsî.
ji: lar + -î
larîk (navdêr, mê) sênî, sênîk, aman, firax.
Bide ber: lalîk.
ji wêjeyê: Ebdilayê Şero ê Jîrkî rêya wî dikeve Sowara Xelê (Suwarî Xelîl). Camêrek Hemkî jî li Siwara Xelê bi tirpanê giya didûrit (diçinit-diçine) û dike texê (gurz). Ji bo paletiyê jî axafk (mirtoxe) bi xwe re biriye.(Bavê Ronahî: Cezayê axafkê, Lotikxane.com, 7/2010).
: larîkşo, larîkşok
larkirî (rengdêr) ziravkirî.
ji: lar +kirî
larkirin (navdêr) xwarkirin, xwehirkirin, keçkirin
laş beden, term *“laş laşê mêşê, deng dengê gamêşê”
laş li ber xwînê çûn (biwêj) şerekî giran bûn. di serê wan her du eşîran de laş li ber xwînê çûn.
lasa (navdêr, mê) texlîd, çavlêkirin, zarîkirin, zehrîvekirin, demelaske, mîna kesekî yan tiştekî kirin, wek kesekî yan tiştekî kirin.
Bikaranîn: Lêker: lasa kirin. Navdêr: lasakirin Rengdêr: lasakirî.
: lasaker
lasa kirin (lêker)(Binihêre:) lasa
lasaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lasa dike, zehrker, remzker, teqlîdker.
ji: lasa + -ker
lasakerî (navdêr, mê) zehrkerî, remzkerî, teqiîdkerî.
ji: lasa +-kerî
lasakirî (rengdêr) (Binihêre:) lasa
lasakirin (navdêr)(Binihêre:) lasa
lasar 1. baldar 2. înadkar
lasayî qulebî, sexte
lasayî kirin teqlîd kirin, sextekarî kirin
lasayîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lasayî dike, zarîker, texlîdker.
ji: lasayî + -ker
lasayîkirin (navdêr) zarvekirin
laşe 1. kelax 2. goştê mirdar *laşe li ku derê, qijik li wê derê”
laşê (yekî) sivik bûn (biwêj) moralxweş bûn, bêhn vebûn. xwe ji hev vezeland, wek barekî giran ji ser milê xwe dabe alî, wiha iaşe wî sivik hû. mem
laser sêlav, lehî, lêkend
laşgiran 1. canazar, xwerenedîtî 2. pêgiran
(rengdêr) westayî, mandî, le giran, kerixî.
Bikaranîn: Lêker: laşgiran bûn, laşgiran kirin. Navdêr: laşgiranbûn, laşgirankirin Rengdêr: laşgiranbûyî, laşgirankirî
laşgiran bûn (lêker)(Binihêre:) laşgiran
laşgiran kirin (lêker)(Binihêre:) laşgiran
laşgiranbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) laşgiran
laşgiranbûyî (rengdêr) (Binihêre:) laşgiran
laşgiranî (rengdêr) nexwe î, westan
laşgirankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye laşgiran kirin
laşgirankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) laşgiran
laşik (navdêr, mê) pirtik, pirt, parçeyên hûrik, tiştên pirr hûrik.
Herwiha: laşk, leşik, leşk.
Bide ber: laş.
: fizîka laşikî, laşikî
laşikî (navdêr, mê) rewşa laşikbûnê.
ji: laşik + -î
lask saq, bist
lastîk (navdêr, mê) kaûçik, kereseyek çirr lê jêkvekêşk anku elastîk e, (devkî) teker, tekel, tayre, (devkî) kondom, prezervatîf.
Bide ber: plastîk.
ji: bêwijdan + -î.
Bikaranîn: Lêker: lastîk kirin. Navdêr: lastîkkirin
lastîk kirin (lêker)(Binihêre:) lastîk
lastîkî (rengdêr) ji lastîkê, wek lastîkê.
Bide ber: plastîkî.
ji: lastîk + -î
lastîkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lastîk kirin
lastîkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lastîk
lat 1. zinarên meht; teht 2. parçe 3. coya mezin
(navdêr, mê) zinar, tat, helan, firake, cihên bilind, co, cok, newal, nihal, parçeyek zeviyê yan erdek din, qerewêl, nivîn, text.
Bikaranîn: Lêker: lat kirin. Navdêr: latkirin Rengdêr: latkirî
lat ajotin 1. sohbet kirin, galegal kirin 2. bi axaftinê dem bihurandin
(biwêj) sohbet û mijûliya vala kirin. ya star ji dest van nezanan! ji evar de ji ber latajotina wan, serê me hemûyan gej bû
lat kirin (lêker)(Binihêre:) lat
latik 1. kevirê biçûk 2. kerdî
(navdêr, mê) lata biçûk malikên birinc bacan gul û htd, latînî (nbiyan) ziman û ênivîseka taybete ji çep bo rastî dest pê di ke mîna zimanên îngilîzî elmanî kurdî û htd
latimîn tegerîn, hesikîn, te gerin, xwe hesikandin, t
latînî (navdêr, mê) zimanê Romê, zimanê li Romê dihat bikaranîn (maka zimanê frensî û spanî û îtalî û portugalî û romanî û hin zimanên din e), alfabeya di pirraniya zimanên ewropî û hin zimanên din de jî tê bikaranîn û di kurdî de ji van tîpan pêk hatiye: a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p r s ş t u û v w x y z
Bide ber: erebî, ji Spanyayê yan Îtalyayê yan Portugalê yan jî ji welatek Amerîkaya Başûr yan Amerîkaya Navîn.
Herwiha: latîn
latînî kirin (lêker)(Binihêre:) latînî
latkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lat kirin
latkirin (navdêr)çêkirina latikan jibo çandinê, :me erdê xwe yê lat kirî dê birincî çînîn
latviyayî (navdêr, mê) zimanê Latviyayê(navdêr) welatiya/ê Latviyayê, her tişta/ê Latviyayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: latvî
lav 1. daxwaz, dua. Binêre;, lava 2. ax û berên volkanê (navdêr, mê) ax û kevirên li ber volkanê helîne û diherrikin.
Herwiha: lava.
ji: Ji îtalî lava.
: lavayî, lavî
lava 1. dua 2. tika, rica
1. daxwaza ji Xwedê (navdêr, mê) dua, daxwaz, kibar/kebar, dirûd, diroz, wird, hewîş, parîn, niyaz, bergeran, berger, daxwaz, hêvî, daxwazkirina ji Xwedê.
Bikaranîn: Lêker: lava kirin Navdêr, mê: lavakirin.
ji: hevreha lawij, limêj, nivêj, nimêj, jiari. Binêre: nimêj..
: lavahî, lavakar, lavakarî, lavaker, lavakerî, lavayî
lava kirin tika kirin, rica kirin
(lêker)(Binihêre:) lava
lavabo (navdêr, mê) destşok, têşok, avdestxane, tiwalet, destavxane.
ji: Ji latînî lavabo (ez ê bişom) ji lavare (şûştin)
lavahî (navdêr, mê) rewşa lavabûnê, nivişt, hîvî.
ji: lava + -hî
lavahîkirin (navdêr, mê) bergerîn.
ji: lavahî +kirin
lavakar 1. duakar 2. kesê ku tika û ricayê dike
(rengdêr) kesê lava dike, kesê bo xwe hîvîya ji yekî dike jibo alîkarîyekê yan azakirin û lêbûrînê.
Bikaranîn: Lêker: lavakar bûn, lavakar kirin. Navdêr: lavakarbûn, lavakarkirin Rengdêr: lavakarbûyî, lavakarkirî
lavakar bûn (lêker)(Binihêre:) lavakar
lavakar kirin (lêker)(Binihêre:) lavakar
lavakarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lavakar
lavakarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lavakar
lavakarê nefsa te me ji nefsa te re dua dikim
lavakarî (navdêr, mê) rewşa lavakarbûnê.
ji: lavakar + -î
lavakarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lavakar kirin
lavakarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lavakar
lavaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lava dike, parsek.
ji: lava + -ker
lavakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lava
lavayî lava
lavekirin (navdêr, mê) dilnewayî.
ji: la +vekirin
lavî (navdêr, mê) rewşa lavbûnê.
ji: lav + -î
lavij 1. newayên dînî; beyt 2. stran
(navdêr, mê) lolok, stran, kilam, goranî, miqam
lavijbêj (navdêr, mê) stranbêj, ahengbêj, dengbêj.
ji: lavij +-bêj
lavje sitran, deng, awaz
lavjegotin (navdêr, mê) stirangotin, stirîn, :ji kerema xo lavjekê jibo me bêje
lavlavk (navdêr, mê) riwekek ku bi cî, dîwar, şiv û daran radipelike. Riwek bi şaxikên ku jê derdikevin xwe bi dora xwe digre û xwe li wan tiştan diale. Peyvnasî: Dibe ji koka lêkera lefandin çê bibe yan dirûst bibe..
Herwiha: lablabk, leflefk.
Bide ber: lefandin.
ji wêjeyê: Li Amedê sazî û dezgeyên kurdan destên xwe destên hev û saziyek ji bo alîkariya madî û manewî ava kirin. Saziya bi navê Sarmaşik di kurdî de tê wateya lavlavk. Wekî tê zanîn gihayê lavlavkê li her derê belav dibe, hildikişe ser xanî û baniyan û her derê bi kulîlkên xwe dixemilîne. (amidakurd.eu, 12/2008)
lavlavknasî (navdêr, mê) briyolojî
law kur *bav çi seg be, dê law jî ew seg be”
(navdêr, nêr) kurr, zarrokên kesekê/î yên nêr(rengdêr) keşxe, qeşeng, spehî, xweşik, delal, rind, berkeftî, bedew, ciwan, baş, qenc, çê, xort, ciwan, genc, mirovên êdî ne zarrok in lê hê nebûne mezin jî(navdêr, nêr) evîndarê keçekê(navdêr, mê) hin cûn stranên gelêrî yên kurdî ne (bi taybetî li ser evînê ne).
Herwiha: la , lawik, lawk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: لاو.
Hevwate: genc, kur, kurr, xort.
ji: hevreha soranî لاو (xort, ciwan, genc), herdu . Ji ermenî: bi ermeniya kevn լաւ (law), ermeniya nû լավ (lav), herdu bi maneya baş, çê, qenc, hevreha prûsiya kevn û latviyayî labs (baş), lîtwanî lãbas (baş), lobùs (zengîn, halxweş), yûnaniya kevn λωΐων (loîon: baştir) û λάφυρον (láphūron: qazanc, xenîmet), sanskrîtî लभते (labhate: qazanc kirin, wergirtin, peyda kirin), hemû ji Proto-hindûewropî labʰ- (bi dest xistin, bi dest ve anîn, girtin, zeft kirin).Di kurmancî de li hin deveran maneya kurr wergirtiye lê li hinên din bi wateya keşxe, spehî, lihev e û li hin cihan jî bi maneya baş e anku maneya xwe ya bingehîn ya ermenî parastiye. Sebebê guherîna maneyê ji baş bo kurr ihtimalen di bin tesîra lac/laj (kurr) ya zazakî de ye. Lê lac, laj ne hevreha law e, ew peyveke îranî ye, hevreha iştihardî لزک (lezek) (kurr).Sebebên ku diyar dikin ku kurdî ji ermenî wergirtiye û ne ermenî ji kurdî wergirtiye ew in ku law di zimanên din yên îranî de peyda nabe û l di îraniya kevn de tine bû. Loma eger ew ji Proto-hindûewropî yekser daketibûya kurdî, diviyabû ku l bûbûya r (bide ber roj û rêtin).Bo guherîna maneyê ji baş bo xort, ciwan, kurr bide ber diyardeyeke berevajî di peyva qenc (baş) de ku ji tirkî ye, bi tirkiya kevn kênç û tirkiya nû genç (xort, ciwan) ku dubare wek genc jî ji tirkî ketiye kurdî..
: lawik, lawî, lawînî, lawîtî, lawtî Almanî Bub, Bube, Sohn, Înglîzî boy, cute, Farisî فرزند, Almanî Bub, Bube, Sohn, Înglîzî boy, cute, Tirkî boy, filo, kızan, mahdum, oğlan, oğul, püskürtü, uşak, velet, zade, Îng.: young, Îng.: guy, Tr.: taze, Farisî: فرزند, فرزند پسر, Tr.: oğul, körpe, velet, Îng.: dapper, Îng.: dasher, Îng.: dinky, Îng.: flossy, Îng.: fop, Îng.: fulgent, Îng.: genteel, Îng.: good looking, Îng.: gradely, Îng.: lambent, Îng.: nippy, Îng.: perky, Îng.: personable, Îng.: posh, Îng.: smalt, Îng.: snappy, Îng.: spick, Îng.: sporty, Îng.: stylish, Îng.: thoroughbred, Îng.: toff, Îng.: trig, Îng.: trifurcation, Îng.: trim, Îng.: voguish, Îng.: youngish, Îng.: sprucy, Îng.: chic, Îng.: nice, Îng.: prim
law bûn (lêker) ciwanpûş kirin, law kirin.
ji: law + bûn
law kirin (lêker) serfirazî kirin, ciwanpûş kirin.
ji: law + kirin
lawan jiyana di nav têkberên bedew de
lawanî (navdêr, mê) xortanî, xortî.
ji: law +-anî
lawayene (Zazaki) (lêker)reyîn, ewtîn
lawaz 1. hejar 2. zeîf
(rengdêr) qels, zeîf, bêhêz, bêçare, ne sax, ne sax, ne qayîm, ne xurt, ne qewî.
Herwiha: lahwaz, lehwaz, lewaz, lihwaz.
Bikaranîn: Lêker: lawaz bûn, lawaz kirin. Navdêr: lawazbûn, lawazkirin, lawazxistin Rengdêr: lawazbûyî, lawazkirî.
: lawazandin, lawazandî, lawazane, lawazî, lawazker, lawazkerî
lawaz bûn (lêker)(Binihêre:) lawaz
lawaz ketin (lêker)(Binihêre:) lawaz
lawaz kirin (lêker)(Binihêre:) lawaz
lawazane (rengdêr) bi awayekî lawaz.
ji: lawaz + ane
lawazbûn (navdêr)(Binihêre:) lawaz
lawazbûnî (navdêr, mê) nişîv, hatinxwar.
ji: lawaz +-bûnî
lawazbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lawaz
lawazî 1. hejarî 2. zeîftî
(navdêr, mê) qelsî, zeîfî, jarî, hejarî, bêhêzî, bêçaretî, bêxêrî, lawazbûn, sistî, xavî.
Herwiha: lawazîtî, lawazîtî, lehwazî, lehwazîtî, lehwaztî.
Dijwate: xurtî, hêzdarî, qayîmî, qewîtî.
ji: lawaz + -î
lawazker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lawaz dike, kêmker, biçûker, hilweşîner.
ji: lawaz + -ker
lawazkerî (navdêr, mê) rewşa lawazkerbûnê.
ji: lawazker + -î
lawazketî (rengdêr) (Binihêre:) lawaz
lawazketin (navdêr, mê) (Binihêre:) lawaz
lawazkî (navdêr, mê) bi lawazî, bisistî, bi neçalakî.
ji: lawaz +-kî
lawazkirî (rengdêr) (Binihêre:) lawaz
lawazkirin (navdêr)(Binihêre:) lawaz
lawazxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) lawaz
lawazxur (navdêr) Lawazxur ew ajalên ku ajalên ji xwe biçûktir û lawaztir dixun re tê gotin. Mînak masî masiyan dixun, mar maran dixwin û hin wekî din
lawê mencê çû qezencê (biwêj) ji bo bûyeren berevaji û eceb tê gotin. maşelah ma^elah, lawe mence, gû qezence. (qerf) ‎ lencê Mencê, çû qezence.
lawij (navdêr, mê) lava, dua, daxwazên ku mirov ji Xwedê dike (bi taybetî stranên dînî, neşîde, îlahî), daxwaz, hewîş, parîn, niyaz, hêvî.
Bide ber: lawik.
Bikaranîn: Lêker: lawij kirin Navdêr, mê: lawijkirin.
ji: hevreha limêj, nivêj, nimêj, lava, jiari. Binêre: nimêj..
: lawijkar, lawijkarî, lawijker, lawijkerî, lawijî
lawij kirin (lêker)(Binihêre:) lawij
lawijbêj (navdêr, mê) zêmarbêj.
ji: lawij +-bêj
lawijî (navdêr, mê) rewşa lawijbûnê.
ji: lawij + -î
lawijkarî (navdêr, mê) rewşa lawijkarbûnê.
ji: lawijkar + -î
lawijker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê lawij dike.
ji: lawij + -ker
lawijkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lawij
lawik kurik
(navdêr, nêr) kurrik, gede, sebî, kurr, law, zarrokên nêr, yar, berdilî, evîndar(navdêr, mê) cûnek stranên kurdî yên li ser qehremaniyê ne.
Herwiha: lawk.
Têkildar: lawij, lawje.
ji: law + -ik.
: lawikî, lawikbêj, lawikbêjî
lawikê qureyşî, kes nîn e pişt neêşî, belê xîret namûsê dikeşî (biwêj) miroven bi xiret, der bare namûs û şanaziye de ji pejinkar in. helbet we wer be. lawike qureyfi, kes nin e pûjt neeşi, bele xiret namûse dike ft.
lawikî (navdêr, mê) rewşa lawikbûnê.
ji: lawik + -î
lawînî (rengdêr) jiyê lawînî yê, jiyana gencînî, tiştê nû bit nûyatî
lawir rawir
(navdêr) heyberên jîndar yên dikarin bimeşin û bi tiştan dihesin, hemî lawirên din lê ne mirov (nezanistî), candarên dirrinde, candarên kûvî.
Herwiha: rawir.
Hevwate: ajel, candar, heywan.
: lawirî, lawirnas, lawirnasî
lawirî (navdêr, mê) rewşa lawirbûnê.
ji: lawir + -î
lawirnas (navdêr) ajelnas, canewer, giyanewernas, zoolog, zoolojîst, heywannasî, pispora/ê anku şarezaya/ê zanista ku lêkolînan li ser ajelan anku heywanan dike, heywannas, canewernas.
Herwiha: lawirzan.
Têkildar: lawirnasî. Jornav: siriştnas. Jêrnav: buxiknas firrindenas guhandarnas masînas.
Têkildar: giyanas riweknas.
ji: lawir + -nas.
: lawirnasane lawirnasî lawirnasîtî lawirnastî
lawirnasî (navdêr, mê) ajelnasî, canewernasî, giyanewernasî, zoolojî, heywannasî, zanista ku lêkolînan li ser ajelan anku heywanan dike.
Herwiha: lawirzanî.
Têkildar: lawirnas. Jornav: siriştnasî. Jêrnav: buxiknasî firrindenasî guhandarnasî.
Têkildar: giyanasî riweknasî.
ji: lawir + -nasî yan lawirnas + -î
lawitî (navdêr, mê) kurikitî.
ji: law +-itî
lawker (navdêr, mê) gencker.
ji: law +-ker
lawkî (navdêr, mê) bi lawî.
ji: law +-kî
lawkirî (rengdêr) tazekirî.
ji: law +kirî
lawkirin (navdêr, mê) rêkxistin.
ji: law +kirin
lawlaw laflaf
lawo (hoker) kurro! xorto! lo! gazîkirina lawan e.
Bide ber: babo!, bavo!, dayê!, keçê!, qîzê!.
ji: law + -o
lawo gûz keştandin ne karê min e, lê teze ez dizanim ku, gor warê min e! (biwêj) edi ez dizanim ku ez pir bûme. weki meseleya ku pire ji kure xwe re dibêje: lawo gûzkeştandin ne kare min e, lê teze ez dizanim ku gor wäre min e!.. ez ji dizanim ku edi ez kal bûm e.
lawo li her derê ji xwe re maleke çêke (biwêj) bila li her dere dost û hevalen te hebin. peşiyen me dibêjin, dosteki te ku zede be, deh dijminen te kêm dibin. lawo tu ji li her dere ji xwe re maleke geke. (bnr. firok)
laws Serenav,mê, welatek e li başûr-rojhilata Asyayê.
Herwiha: Laos, Lawis.
: lawsî, lawsîtî
lawsî (navdêr) welatiya/ê Lawsê(navdêr, mê) zimanê Lawsê yê nêzî zimanê tayî(rengdêr) her tişta/ê Lawsê, zimanê wê yan gelê wê.
Herwiha: laosî, lawisî.
ji: Laws + -î.
: lawsîtî
lawsîtî (navdêr, mê) rewşa lawsîbûnê.
ji: lawsî + -tî
laxerî (rengdêr) cangiran, bêxîret, leşgiran, axgiran, gangox, betî, himbil, barûte, tembel, arode, kislan, dexes, goc, kasilî, destgiran
lay/layen 1. tûş/dûş 2. alî 3. teref, ta
layen (navdêr, nêr) alî, hêl, rex, al, teref, la.
Herwiha: layên.
ji wêjeyê: Li Hekariya şa’ir û ‘ilmdarên mezin hebûne weku Elî Herîrî, Melayî Beyatî, Pertuyê Hekarî(10) û Weda’î(11). Li Behdînan wekî Mela Mensurê Gîrgaşî(12) û Xalid Axayê Zêbarî(13) û Şêx Nuredînî Birîfkanî(14) û Bekir Begî Erzî(15). Li virê da weku biyang û belge em dê yek ji wan hevpeyvînên di navbera Melayê Betayî û Mela Mensûrê Gêrgaşî da tomar bikin daku hinek layênên şaristanetî û rewşenbîrî di navbera herdu mîrgehan da xuya bibin. Li Behdînan wekî Mela Mensurê Gîrgaşî(12) û Xalid Axayê Zêbarî(13) û Şêx Nuredînî Birîfkanî(14) û Bekir Begî Erzî(15). Li virê da weku biyang û belge dî yek ji wan hevpeyvînên di navbera Melayê Betayî û Mela Mensûrê Gêrgaşî da tomar keyn daku hinek layênên şaristanetî û rewşenbîrî di navbera herdû mîrgehan da xuya bibin û dahatî dê layêyên pitir aşkere ke, çi li ser astê folklor û kelepûrê kevin û çi li ser astê edebê nivîskî û şunewarên dêrîn ên herdû deveran ko ji gelek aliyan ve wekhev û temamkerên hev in..
: bêlayen, bêlayenî, bêlayenîtî, bêlayentî, bilayen, layendar, layengir, layengirî, layengirîtî, layenî
layendar (rengdêr) bialî, bihêl, birex, bial, biteref, bila.
ji: layen + -dar.
: layendarî layendarîtî layendartî
layendarî (navdêr, mê) rewşa layendarbûnê.
ji: layendar + -î
layengîr 1. terefgir 2. tagir 3. alîgir
layenî (navdêr, mê) rewşa layenbûnê.
ji: layen + -î
layezal (rengdêr) bêdawî.
ji wêjeyê: Paşê bo wî çêkirî duwazdeh hicab Her yekî xweştir ji yarî bê hisab Hem hidayet hem nubûwwet rîfet e Taet e yazdeh şefaet temmete Her yekî westabû tê de çendî sal Lê eded mes-pare ilmê Layezal .” w:Mela Hisênê Bateyî
layî 1. mîna. hoker: mîna, wek, şibî, nola, fena, bîna, mînanî, bînanî: Gelê kurd, layî gelên din ku ripinên wan digihîje berî mîladê bi hazar salan, bîr û bawerî, bastan, awayên saziyên xwe yên civakî bi destên nifşên xwe, bi awayê destan, çîrok û berhemên din ên zargotinê, ragihandine roja me. (Torî: Hûrnêrînek derbarî Destana Memê Alan de, amidakurd.com 6/2005) 2. la (tewandî) (navdêr, nêr) formek tewandî ye ji peyva la anku al/rex/ta: Ji wî layî hat vî layî.
layîkî (navdêr, mê) dinyayî.
ji: layî +-kî
layiq 1. hejî, hêja (rengdêr) hejî, hêja, şayeste, babet, seza, şayan, sezawer, şirjav, şan, serwe, liyaq: Ew layiqî pesnan e. (Ew hêjayî pesnan e./Wî meth heq kirine./Divê ew bêt pesinandin.).
Herwiha: laîq, layîq.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Lêker: layiq bûn, layiq kirin. Navdêr: layiqbûn, layiqkirin Rengdêr: layiqbûyî, layiqkirî.
: layiqî, layiqîtî, layiqtî
layîq 1. munasib 2. bikêrhatî
layiq bûn (lêker)(Binihêre:) layiq
layîq bûn 1. munasib bûn 2. bi kêr hatin
layiq kirin (lêker)(Binihêre:) layiq
layiqbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) layiq
layiqbûyî (rengdêr) (Binihêre:) layiq
layiqdîtin (navdêr, mê) guncandîtin, babetdîtin, mûnasîbdîtin.
ji: layiq +dîtin
layiqî (navdêr, mê) şayeste, hejî, hêja, babetî, sezaî, şayan, sezawer, şirjav, şan, serwe, rewşa layiqbûnê.
ji: layiq + -î
layiqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye layiq kirin
layiqkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) layiq
layîsîzm (navdêr, mê) baweriya ku dibêje divê dîn û dewlet ji hev cuda bin û dewlet ne li ser rêbazên dînî bêt birêvebirin, sekûlerî, dinyawîtî, baweriya ku ne li ser ti dînan anku olan hatiye avakirin.
Têkildar: layîk, layîsîst.
ji wêjeyê: Hebûna hiqûqa Îslamê di destûrê de wek yek ji çavkaniyan be jî, li dijî layîsîzmê (sekuleriyê) ye. Dewleta ku ne laîk (sekuler) be, ew dewlet nikare bibe dewleteka demokratîk.(Mûrad Ciwan: Destûra Kurdistanê li parlamentoyê hat xwendin, Netkurd.com, 9/2006).
ji: Ji frensî laïcité
laylac 1. çavçil û silek 2. tezepêkhatî
laylacî 1. silektî 2. tezedîtîtî
laz (navdêr) miletek qefqasyayî ye û bi taybetî li başûrê Deryaya Reş dijî.
ji wêjeyê: Xwediyê Salona Balûleyî ya Can Dayi Bala Gokçenay, diyar kir ku ew li ser daxwaza bikirên xwe beriya çend rojan menuyên li ser camê bi kurdî nivîsandine û wiha axivî: “Beriya çend rojan em derbasî vê pergalê bûn. Çend laz hene wan ji min re gotin, ‘xwezî te bi zimanê me jî nivisandiba’. Me bi vê hewldanê bala bikirên xwe kêşa û ew me pîroz dikin.”(Welat.com, 12/2010).
: Lazistan, lazistanî, lazistanîtî, lazî, lazîtî, Lazona, lazûrî
lazî (navdêr, mê) zimanê lazan, zimanek lêzimî gurcî ye û bi taybetî li bakur-rojhilata Tirkiyê tê peyivîn, tiştên bi zimanê lazî yan têkildarî lazan: muzîk û govendên lazî.
ji: laz + -î.
: lazîtî
lazim 1. pêwist 2. bikêrhatî
(rengdêr) pêdivî, pêwîst, hewce, gerek, divê, tişta/ê bêyî wê/wî nabe, pêdivîtî.
Herwiha: elzem.
Bikaranîn: Lêker: lazim bûn, lazim kirin. Navdêr: lazimbûn, lazimkirin Rengdêr: lazimbûyî, lazimkirî.
ji: Ji erebî.
: lazimî, lazimîtî, lazimtî
lazim bûn 1. pêwist bûn 2. bi kêr hatin
(lêker)(Binihêre:) lazim
lazim kirin (lêker)(Binihêre:) lazim
lazimbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) lazim
lazimbûyî (rengdêr) (Binihêre:) lazim
lazimî hewcetî, pêdivî
(navdêr, mê) rewşa lazimbûna tiştekê/î, pêdivîtî, hewcehî, gerekî, pêwîstî, mecbûrî, lazim bûn, hewce bûn, pêwîst bûn, pêdivî, ihtiyac, neçarî, bêçaretî, muhtacbûn, divêtî.
Herwiha: lazimîtî lazimtî.
Hevwate: pêdivîtî pêwîstî hewcehî gerekî divêtî.
ji: lazim + -î
lazimkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye lazim kirin
lazimkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) lazim
lazimok (navdêr, mê) destavok.
ji: lazim +-ok
lazkî (navdêr, mê) Lazî.
ji: laz +-kî
lazmatî pêwistî, kêmasî, hewcedarî, pêdivî, hewcetî, hewceyî, îhtiyaç, lewazim
lazû cureyekî zadê ku jê rûn tê bidestxistin û wekî gênim jî tê bikaranîn; garis
lazût (navdêr, nêr) garis, genimok, genimokê şamî, şamî
lazûtfiroş (navdêr, mê) gilgilfiroş.
ji: lazût +-firoş
la (kurte.) Los Angeles. (kurte.) Louisiana. (mûz.) Notaya la, di mûzîkê de notaya şeşemîn.
laager Di Afrîkaya Başûr de kamp an jî cihê hêwirînê ku bi erebeyan hatiye dorpêçkirin. Çêkirina ciheke wisa ji bo hewirînê û lê mayînê. Li ciheke wisa mayîn, hewirîn.
lab (kurte.) Labrador. DYA, laboratuvar. (kurte.) laboratory.
labdanum laden, (bot.) Cistus. Şîrêza laden.
label Etîket, beş. Nav an jî hevoka ku rave dike. Etîket pê ve kirin, etîketkirin. Beşkirin, kategorîzekirin. Pasara, rêşiya li pace û deriyan tê çêkirin.
labellum (bot.) Weke teşeya lêvan.
labia (bnr.) labium.
labial Derbarê lêvan de. (ziman.) bi lêvî. (mûz.) Lûleya bi kêlekên weke lêvan. Dengdarên lêvan. Dengên ji lêvan.
labiate (bot.) Ê ku aliyekê wê weke lêvan e.
labile Leq, meyla wê ser tehisînê. Ji bo guhertinê textan bi civa kloridê têrkirin.
labium Lêv. (anat.) Di organa zayendî a jinan de beşa weke lêvan, lêv.
labor - ked, kar, pê ve mijûlbûn, lê xebitin, hewl dan.
- zayîn (hatina dinyayê).
- êşa anîna zarokan
laboratory ezmûngeh
labour xebat
ladle hesk
lady stî
lamb berx
lame duck (DYA) endamê senato an kongreyê ku çendî ji bo dewra nû nehatibe hilbijartin jî hinekî din di senatoyê de kar dike.
lameduck tişta ku aîdê civîna piştî hilbijartinê ya endamên berê.
lamp çira
lan Local Area Network (Tora Qada Heremî)
land ax
welat
xak
language Ziman
ziman
ziman
lank tenik
zirav
larboard watch koma nobedaran ya şevê ya ku li aliyê targeyê ye.
large gewre
girs
kertek
mezin
large odds zêdebûna di rêjeya behsê de.
larger mezin kirin
largest herî mezin
laser lazer
last dawî
domîn
dawî
last resort merciya dawîn
lasting passion agirê qoçan
late dereng
dereng
later piştre
later on piştre, piçek, dûre.
latitude firehî
latter - ya dûre (ji nav du tiştan ya dûre)
- dawîn
- di dawiyê de
- weke encam
laud pesindan
laugh kenîn
kenîn, bikene
kenîn, ken
laughing jackass Cûreyeke ji çûkên masîxwer ku li Avusturalyayê dijîn.
laughter ken
law dad
hiqûq
rêpîvan
zagon
laws zagon
lawyer parêzer
avûqat
lay danîn
têxistin
xistin
lay at the door of sûncdar kirin, tawanbar kirin
lay open jê kirin û vekirin.
lay to rest veşartin, binax kirin.
lay waste wêran kirin, kambax kirin.
lazy galtefis
keslan
tiral
zexel
labîrent f. labyrinth
lablabik m. marsh: kusîyê lablabik=marsh turtle
laîk secular
lal (adj.) dump
mute, speechless
lal bûn to keep quie
lal û bêdeng man to remain speechless
lampe f. lamp, light
land f. belly
landik f. cradle
lanet kirin (lê lanet kirin) to curse
lanet lê kirin to curse
lareş gangrene
laş body
(m.) body
m. body, corpse
laşfiroş prostitute
laşfiroşî prostitution
lastîk (f.) rubber
lat (j.) small part, flat stone, slab
f. boulder
latînî Latin
lava beg
lava kirin to beg
to beg
v.t. to plead.
v.t. to plead.
lavan = lava
= lava
lavayî f. pleading
law (m.) child, son
m/f youth, child. Also see: lawik
(=kur) lad, son
law сын
Lawê min : мой сын
lawaz (adj.) weak, slim, thin
lawekar (adj.) willing
lawij (f.) religious chant
lawik (m.) lover, young boy, young man
m. infant
lawînî (j.) youth, childhood
lawir animal
lawirnasî zoology
lawur m. wild animal
layiq (adj.) worthy
worthy
worthy
lazim necessary
laboratorium ezmûngeh
lachen ken
ken
pêkenîn
kenîn
lachen über... bi...kenîn
laden dikan
dûkan
têkirin
ladenbesitzer etar
ladeninhaber esnaf
lady bano
banû
lage barîdox
hal
hal
rewş
şûn
tebek
tebeqe
tevek
lager baregeh
çûl
embar
enbar
kewar
war
wargeh
lager der pistolen cebilxane
lager der stroh merek
lagerplatz war
lahm kulek
lahmen kulîn
nicimîn
laie gora
lamentieren ax kirin
kuf kirin
lorandin
lamm berx
berx
berxik
lampe çira
çire
lampe
land -istan
erd
la
niştiman
sitan
şûnewar
welat
welat
xak
zemîn
landarbeiter rencber
rêncber
rênçber
landausflug bindarûk
landen veniştin
landkarte erdkefşar
nexşe
xerîte
landkreis bajarok
landlos bêwar
landmann reat
reyat
landrat qaymeqam
landschildkröte kûsel
kûşî
landsitz mal
saman
war
xak
landstreicher selexane
serserî
sêwak
tolaz
landung peyabûn
landwirt cotkar
çandiyar
rêncber
landwirtin çandiyar
landwirtschaft cotkarî
çandinî
landwirtschaft arbeiter pale
lang direj
dirêj
kilb
lang lebensdauer bekommende temendirêj
lange zeit dema dirêj
ji zû va
langer stein kêl
langer zweischneidiger dolch qame
qeme
langes band, um den kopf gewunden şar
şer
langes frauenoberkleid fîstan
langes materialband şar
şer
langeweile bîhntengî
diltengî
langhalslaute tembûr
tenbûr
langmut sebir
sebr
langohr guhdrêj
langohrig guhdrêj
langsam bi giranî
giran
hedî
hedîka
hêdî
hêdîka
sist
langsamkeit sistî
langweilen bêhntengbûn
kerixandin
kîpkirin
tengavkirin
xicilkirin
langweilig qûl
lanze rim
rum
lanzenreiter rimbaz
lappen caw
paçik
lappen aus grober wolle lop
larve kurm
lassen berdandin
hiştin
têrmaş
lasso weris
werisê xerboqekirî
last bar
bar
lastenträger hemal
hembal
lastpferd bargîr
lasttier dêwar
laube kepir
lauchzwiebel pîvazterik
lauf bez
lauf der welt gerîna dinê
laufen bazdan
bezan
bezîn
revîn
revîn
laufgraben qelaçî
qelaço
laune dekûdolab
hewa
xulq
launisch hewadar
laus sipih
lauschen beliqandin
lauseier rişk
laut deng
pejn
bi dengê bilind
bideng
laut brüllen qûrtîn kirin
laut erzeugen deyn kirin
laut heulen orîn
laut lachen pirqînî bi yekî ketin
laut rufen orîn
laut schreien qîrîn
qûjîn
lautes donnerndes geräusch guregur
gurgur
lautes geschrei von vögeln qube-qube
lautes lachen pirjînî
pirqînî
lautes streiten xircir
xirecir
lautlos ker
lauwarm sarûgerm
şîregerm
lawine berfende
şap
la Gegend
Land
Schenkel (technisch)
Seite
laflafok Efeu
lakan Schneeschuh
Ski
lal sprachlos
stumm
lal bûn nicht mehr sprechen können
schweigen
sprachlos sein
sprachlos werden
stumm werden
verstummen
lalbûn sprachlos sein
verstummen
lale Gewehrlauf
Rohr
Röhre
lambe Ampel
lampe Lampe
landik Wiege
lanet Fluch
verdammt!
verflixt!
verflucht!
lap groß
viel
lape mezin allergrößte
der ganz großen
laperik Zettel
lapûşk Klaue
laqirdî Gerede
Geschwätz
Gespräch
Konversation
leeres Gerede
Scherz
Schwatz
Unterhaltung
laqirdîçî Schwätzer
Spaßmacher
laqirtî Scherz
laş Aas [n.]
Körper
Leib
lasayî Imitation
lasayîkirin imitieren
nachmachen
laşe Kadaver
Leiche
Leichnam
laser Überschwemmung
lastik Gummi
lastîk Gummi
Kautschuk
Plastik
Schlauch
lat arm
hilflos
Stück
Teil
lava Bitten
Flehen
lava kirin anflehen
betteln
bitten
erbitten
erflehen
inständig bitten
lavakirin betteln
lave Anflehen
Ersuchen
lave kirin anflehen
bitten
ersuchen
inständig bitten
law Junge
Sohn
lawaz dünn
mager
lawaz bûn abmagern
abnehmen
lawij Lied
religiöses Lied
lawik Junge
lawir Tier
lawlaw Efeu
lay Seite
lay/layen Richtung
layen Seite
layengir Anhänger
layeq ehrbar
passend
würdevoll
würdig
layîk angemessen
ehrbar
würdevoll
würdig
layiq ehrbar
würdevoll
würdig
layîq passend
würdig
layîq bûn kompetent sein
würdig sein
layîqî tiştekî bûn etwas wert sein
laylon Nylon
Plastik
lazim nötig
notwendig
lazut Mais
la m. muz. la m.
la lawo b. ero, la lawo, hey
labîrent m. labîrente, bertenggêroke m.
laborant m/n. laborant n.
laboratuar m. laboratuar, desinayisgeh, laboratuwar n.
laboratuara zimên n. labaratuarê ziwanî n.
labûte n. lavda, lavude m.
laçik m. çîte, qemte, sarpa, çîtike, qente m.
laçin n. mes n.
lacîwerd rd. lacîwerd, kewewo tarî, sîyawo ask
lacîwerdî rd. lacîwerdî, sîyawo askin
lacîwerdîtî m. lacîwerdîye, ladwerdênî m.
ladê keyeyên baxçeyinî
lader rd. rageraye, çivçivok, çivok
laf m. çekû, laf, vate, qalûqirf, qal, soz, qese, qisa n.
laf avêtin lg. laf estene, qese pirodayene. *laf û gef laf û gefi
lafaw n. laulaser n.
lafazan rd. qurvet, çenebaz, qurtqur, fekbaz, lafezan, lewbaz, geweze, zevzek, çeneyin, qatizav, fekwazun, ciricir, wazun
laflafok (=pêçalok) mastêrek; convolvulus
m. bot. pêçoke, lîfoke, vilika mastêrin, lesoke, pêçe m.
lagam m. gem n.
lahane m. bot. ketem, lahane, lahne, laxane, lune, lehene, liyune, lane n.
lahîye rd. texlît, lahîye (por û didanî -erebkî) n.
lahmacûn m. lahmacun, lamacûn n.
lahor n. simsêrê lahorî, surê lahorî n.
lahorî m. lahorî, mîya lahorî, mundîya lawure, lawure m.
lahût rd. homayî, heqî, lahutî, rebî, homayên
m. lahut, alemê homayî n.
laîk rd. taîk, layiq, laîq
laîk kirin lg. . laîk kerdene, layiq kerdene, laîknayene
laîkperest rd. laîkperest, layiqperest
laîkperestî m. laîkperestîye, layiqperestîye, laîkperestênî m.
laîktî m. laîkîye, laîsîz m., laîkênî m. (aîsîzm m. laîkîye, laîsîz m., laîkênî m.
lajwerd m. maden, metal n.
lajwerdî rd. madenên, metalîk, metalên
lajwerdnasî m. metalurjî, madensinasîye n.
lak n. lap, lop n.
n. lap, tevs, kayê tevsî, kayê lepî (kay) n.
rd. pelhel, viltik, sortik
lakêse m. mat. çargoseyo tîkin n.
lakîn b. labelê, la, çikoke, labrê, lê, feqet, e m., lakîn, lavrê
m. qotêl, çalika lapî, dinga kutikî, çala kutikî n.
lal rd. lal, bêziwan
lal bûn lng. lal bîyene, bêziwan bîyene
lal kirin lg. lal kerdene, lalnayene
lal man lng. lal mendene
lal û ebkem rd. lalûebkem, bêziwan
lale m. bot. lale, korbize m.
lalegun rd. lalegon, laleyî, rengêlaleye
lalelal m. lava m., lebiyayis n., lakayis n., verogêrayis n., nîyaz n., îstîrham n.
lalengî rd. lalegon, laleyî, rengê lateyî
m. mandalîna, mandarîna m.
laleyîîranî n. bot. laleya îranî m.
lalezar m. laleistan n.
lalî m. tebaxe, nalmike, qacaxe, tabaxe, tabaqe m.
m. sênîye, mengirî, sînîye, sînî, sinîke m.
m. lalîye, lalênî m.
lalik rd. faf, lalek, kakaz, kekej, lalik, ziwangirewte, kekec
lalikî m. fafîye, talekîye, fafênî, lalekênî m.
lalikî kirin tg. fafîye kerdene, lalekîye kerdene
laliktî m. fafîye, lalekîye, fafênî, lalekênî m.
lalo b. lalo
lalpir m. sênîye, mengirî, sînîye, sînî, sinîke m.
lals rd. suro tarî, surereng
lalûte rd. faf, lalek, kakaz, kekej, lalik, ziwangirewte, kekec
lalûteyî m. fafîye, lalekîye, kakazênî, kekejênî m.
lalûteyî bûn lng. faf bîyene, kekej bîyene, kakaz bîyene
lalûteyî kirin lg. . fafîye kerdene, lalekîye kerdene
lam m. lam., camê mîkroskopî n.
m. ana. liske, gu m., gepe, sirote, aliske, gumike, luske m.
lama m. zoo. lama m.
n. lama., rahîbê buda n.
lama jorin n. ana. çena corêne, çenika corêne m.
lamba m. lamba, lemba, lampa, lambe m.
lamba pêxistin tg. lamba re dfîstene, lamba tafîstene, lamba tavistene
lambe m. lamba, lemba, lampa, lambe m.
lambeya îsaretê /v. lambaya îsaretî, lambaya sînyalî m.
lame m. ana. liske, gu m., gepe, sirote, atiske, gumike, luske m.
lamel m. lamelm
lan m. lone, qule, lane, qulike m.
m. lone, qule, lane, qulike m.
landîk m. derguse, bêsige, gerguse m.
m. derguse, bêsige, gerguse m.
lanet m. nalet, lanet, nolet n.
m. nalet, lanet, nolet n.
lanet lêanîn lg. lanetî re dardene, naletî re cikerdene, lanetî kerdene
lg. lanetî re dardene, naletî re cikerdene, lanetî kerdene
lanet lêkîrin tg. lanetî re dardene, naletî re cikerd
tg. lanetî re dardene, naletî re cikerdene, lanetî kerdene
lanse kirin lg. mîyan vetene, lanse kerdene
lape rd. vêsêr, bêtir, zêdeyêr, zafêr, vîsane, zîyadêr
laper m. weozîyayis, çemetîyayis, piroozîyayis n.
laperandin lg. raantene
laperin lg. raantene
lapetî m. vêserîye, zêdeyîye, zafiye, bolîye, zêdeyênî m.
lapon m/n. lapon n.
laponî m. laponkî n.
laporî rd. hîra, bol, fera, hera, ferah
lapûsk n. lep, lap, lop n.
laq rd. kelax, kezax, weza
laqirdî m. çekû, laf, vate, qalûqirf, qal, soz, qese, qisa n.
laqûn m. ana. hengil, kule, qorik, qalçe, qulî n.
lar m. axure, axuîr m.
m. zoo. cumûre, lope/r.
lare n. lare, larike m.
lares m. tip. kangrên, gangrên n.
laresî rd. kangrênin
laresî bûn lng. . kangrên bîyene
laresîbûn m. kangrênbîyayis n.
las m. lase m.
n. cesed n.f cendek n.. lese m.f term n.
n. lase m.f cendek n.f term n.f lese m.f term n. (însan)
n. lawas, lebas, nano lewas n.
n. ten n.f beden n.f lase m.f wucud n.f govd n., besne n.
lasaker m/n. mexseker, texlîdker, mexserî, texlîdcî n.
lasar rd. serehusk, sarehusk, sarewisk, sarehusk
lasayî m. mexse, texlît, teqlîd n.
laser m. laser, lehî, sêl n.
m. fiz. lazere m.
laserk m. bêtêl, funk, bêbend, telsiz n.
lasfiros m. forqe, fîstaqe, qaltaxe, orispîye, fahîsa, çimtebere, urimsipîye m.
lasgir rd. tirtire, tartan, zirteboxe, kamore, lasgirs, qirase, qerese
lasgiran rd. xengar, cangiran, paygiran, ximbil, lasgiran, hengar, gangiran
lasgiran bûn lng. ximbilbîyene, lasgiran bîyene, xengar bîyene, cangiran bîyene, paygiran bîyene
lasgiranbûn m. xengarbîyayis, cangiranbîyayis, paygiranbîyayis, ximbilbîyayis, lasgiranbîyayis n.
lasgiranî m. cangiranîye, ximbilîye, lasgiranîye, xengarîye, paygiranîye, ximbilênî, cangiranênî, lasgiranênî m.
lask m. sap, qarût, dasik, das, sop n.
lastik n. lastik n.
lastika hundirîn n. lastikê zereyî n.
lastikî rd. lastikî
lastikkirî rd. lastikkerde, lastiknaye
lat m. lale m.
m. ar (pêm de) n.
m. komça, tûm, telp, talt, kutle m.
m. tej, lar n.
n. zinar, kere, tehran, kendal, sî, kemer, çengel n.
latik m. lare, qarix, siqe, tej m.
latîn m/n. latîn n.
latînî m. latînkî n.
latûlût rd. rutûtut
lava m. lave, lav m.
m. lava m.f lebiyayis n.f lakayis n.f verogêrayis n.f nîyaz n.f îstîrham n.
lava kirin lg. . lava kerdene, vero gêrayene, lakayene, lebîyene, niyaz kerdene, wera giyrayene
lavahî m. lava, lebiyayis, lakayis, verogêrayis, nîyaz, îstîrham m.
lavakar rd. lavakar, lavaker
lavakirin m. lavakerdis, verogêrayis, lakayis, lebîyayis, niyazkerdis n.
lavalav m. lavalav, lavakerdis n.
lavatî m. lavayîye, lavayênî m.
lavij m. dêyre, îlahîye, beyte, dêyse m.
lavlav m. bot. liflîfok, darpêçek n.
lavlavk m. bot. pêçoke, lîfoke, vilika mastêrin, lesoke, pêçe m.
lavlavka dar m. bot. lêsoka dare, darpêçoke m.
lavlavok rd. lavakar, lavaker
m. bot. pêçoke, lîfoke, vilika mastêrin, lesoke, pêçe m.
law m. lav, lava n.
n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
lawabo m. lavabo, destsu n.
lawanî m. xortîye, ciwanîye, rihalîye, xortênî, riwanênî, rihalênî m.
lawante m. lawante, labante, lavante, lawonte n.
lawanteker m/n. lawantecî, lawantewan n.
lawantekerî m. lawantecîyîye, lawantewanîye, lawantecîyênî m.
lawas n. lawas, lebas, nano lewas n.
lawaz rd. jar, weza, zar
lawaz bûn lng. jar bîyene, weza bîyene, satiyene, zayif bîyene, saetyene
lawaz kirin lg. . jar kerdene, weza kerdene, zayif kerdene
lawazbûn m. jarbîyayis, wezabîyayis, satiyayis, zayifbîyayis n.
lawazkirin m. jarkerdis, wezakerdis, zayifkerdis n.
lawê xelkê rd. lajê sarî, layê sarî n.
lawekar rcf. lavakar, lavaker
lawij m. dêyre, îlahîye, beyte, dêyse m.
m. suyare, lurike, durike, lorike m.
lawik n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
lawinî m. xortîye, riwanîye, rihalîye, xortênî, riwanênî, rihalênî m.
lawir n. heywan,ters, heywon, heywun, heyban n.
lawje m. dêyre, îlahîye, beyte, dêyse m.
lawlaw m. vaso lîfok, lîfokvas n.
lawmet n. dateza, lajê amike, emîza, lajê e m., amza n.
lawmîr n. sahzade, prens, mîrza, sehzade n.
lawûte n. lavda, lavude m.
lawxal n. xalza, lajê xalî, xalîza, lacê xalî, lazê xalî n.
lax kirin lg. lexem kerdene, lexem radayene, lexemnayene
laxer rd. kelax, kezax, weza
layen n. het, hêm, per, teng n.
layengir N/rd. pistdar, pistewan, pistgirewtox, pistgîr, hetgirewtox, terefdar layê sereke bingehetî, hetên bîngehênîz n.
layî d. fênda, sey, wek, zê, zey, jê
layîn m. mexse, texlît, teqlîd n.
layiq rd. laîk, layiq, laîq
rd. rewa, sayan, lîyaq
layka m. rokete m.
lays rd. xemam, lêl, mûxlaq, xemum
laysî m. xemamîye, lêlîye, mûxlaqîye, xemamênî, lêlênî, mûxlaqênî m.
laz m/n. laz n.
lazer m. fiz. lazere m.
lazim rd. gerek, ganî, destwaz, hewce, lazim, hacet, luzim, wacîb, îcab
lazim bûn lng. . ganî bîyene, gerek bîyene, destwaz bîyene, lazim bîyene
lazimbûn m. gerekbîyayis, lazimbîyayis, destwazbîyayis, ganîbîyayis, îcabkerdis, hewcebîyayis n.
lazimî m. îhtîyac n., destwazîye m., gerekîye m., gerekbîyayis n., ganîyîye m., hewcedarîye m., lazimîye m.f êtac n.
lazmatî m. îhtîyac n.f destwazîye m.f gerekîye m.f gerekbîyayis n.f ganîyîye m.f hewcedarîye m.f lazimîye m.f êtac n.
lazmistan m. lazistan n.
lazmistanîa rd. lazistanij
lazût m. lazût, gilgil, misrî n.
lazût qelandin lg. pirênayene, gilgilteqnayene, gilgilqelênayene, lazutteqnayene
lazûtfiros m/n. gilgilrotox, lazûtrotox n.
labelê fakat
lakin
laheye Lahey
laj oğul
lajek erkek çocuk
oğlan
lajek keye de yo Oğlan evdedir
lajek keye der o Oğlan evdedir
lama, -ye lama
laos Laos
latîn latin
latînkî latince
lawike türkü
laf qisa (m), qesa (m), qale (m)
lahana kelem (n), lehne (n)
lakin labelê, la
lale halhale; tulipa aleppensis
lama lama, -ye
lamba lamba (m)
lamba fitili fîtîlê lamba (n)
fîtîlê lamba (n)
lapa lepawe (m), lepe (m)
lastik lastik (n)
lastik ayakkabı lastik (n), lastikê paykerdişî (n)
lastik (n), lastikê paykerdişî (n)
lastik ayakkabı çeşitleri gislavet (n), lastikê Anqara (n), lastikê Erzinganî (n), lastikê Palî (n), lastikê Trabzonî (n)
lastikli lastikin, -e
lastikten yapılma lastikên, -e
lav lav (n)
lav püskürmesi pijiqîyayîşê lavî (n)
lav taşması serdeşîyayîşê lavî (n)
lavabo lawabo (n)
lavaş lawaşe (m), nano patîre (n), patîre (n)
la al, alî, rex, hêl
cem, nik, bal, ba, dev
ber
neserekî, duyem
dor, derdor, dorber
pirt, par, pişk
la birdin dan / birin aliyekî
la çûn xwe vedan, xwe dan aliyekî, ji rê rabûn, veder bûn, rêya kesekî / tiştekî kirin
la dan dan alî, dan rexekî, ji ser rê rakirin, veder kirin, vedan
la danan danîn / deynan aliyekî
la kirdin berê xwe dan
la lê kirdin alîkarî kirin
la tê kirdin pişta / guhê xwe danê, pûte pê nekirin, giringî nedanê
lababet albabet, babeta duyemîn / neserekî
labar albar, tiştê li gel barê serekî tê barkirin
laberhem alberhem, berhema neserekî / duyemîn
labiraw dayî / birî aliyekî
lacang cênîk
lacîwerd lacîwerd, şînî zelal
laçû demkî, berdemî, dw. berdewam, herdemî
ladê derbajar, gund
ladêyî gundî, derbajarî
laencam albandor, alencam, bandora / encama neserekî / duyemîn
laf meth, pesn
laf û gezaf meth û pesn
lafaw lehî, lêhî, avrabûn
lagîr alîgir
piştevan
lagîrî alîgirî
piştevanî
lajig nezan, bêhay, bêaga
lajigî nezanî, bêhayî, bêagayî
lak kelex, term (t yê lawirên sekitî / mirî)
lakarî karê pirtdemî, karê ne bo temamî rojê (ango 8 saetan), karê neserekî / duyemîn
lakêş kêmkêş, kesa/ê carinan cigareyan dikêşe
lakêşe stêl, çargoşeya çik, rektangel
lakolan alkolan, kolana neserekî / duyemîn
lal lehl, yaqût (dir û miceherek e)
lal, bêziman (kesa/ê nikare qet yan baş zimanê xwe bigerîne û bipeyive)
lalanewe lava / dia / dua kirin, hêvî kirin, tika / rica kirin, xwestin
lale xal, birayê dayika kesekî, bn xal
tika, rica, hêvî, daxwaz, dua, lava
lalengî lalengî, tangerîn (navê fêkiyekî ye)
lalepete nîvlal, kesa/ê baş nikare zimanê xwe bigerîne û bipeyive lê ne bi temamî lal e
lalî bn lale
lalî
lalixawe aliyê devî
lalo bn lale
lalupal pelate, pijale, belawela
lam navê tîpa L di alfabeya kurdî-erebî de
lamelîfla di alfabeya kurdî-erebî de tîpên hevedudanî LA
lamî qelew tîpa di alfabeya kurdî-erebî de L ku di soranî de wek tîpa l di peyva sal de tê xwendin
lamil stu
patik, paşstu
lan, lane hêlîn, mala firindeyan / teyrikan
kunc, mala hin lawiran
lanewaz derxistî, aware, mişext, derbider, derkirî, bêmal, bêhêlîn, penaber
lanewazî derbiderî, mişextî, awareyî, bêmalî, penaberî
lapal beten, aliyek çiyayekî / girekî
lapçîn lapçîn, lafçîn, gezme, pêlav, sol
lapere rûpel, berper
serlêv, alper, marjînal
laq ling, pî, pê, bn qaç
laqe kirdin dest tê werdan, destê xwe kirin di nav karekî re, xwe tûşî tiştekî kirin, dest kirin (tiştekî), dest (li tiştekî) dan
laqirdî qerf, henek, tirane, galte, yarî
lar xwar, xwehr, xêl, çemayî, tewî, tewayî, çemandî, tewandî, dw. rêk, rast
larê alrê, rêya neserekî / duyemîn
larelar hejhejok, bi hejhejokî
larew varê, avarê, aliyekî rê, derî rê, rexî rê, ne li ser rê
larewlar xwarûvîç, çepûçûr
larî xwarî, xwehrî, xêlî
las qane, îqna, razî
laş laş, leş, beden, gewde
kelex, term, cesed
mirar
laşan yekal, rêyên tenê yekalî
lasar serhişk, înato, biînat
lasarî serhişkî, înat
lasayî zarvekirin, çavlêkirin, lasayî, texlîd
lasayî kirdinewe zarve kirin, texlîd kirin, çav lê kirin, lasayî kirin
lasayîker zarveker, çavlêker, texlîdker, lasayîker
lasayiyane lasayiyane, texlîdane, zarveker, îmîtatîv
laşe bn laş
laseng bêseng, alseng, bêbalans
lasengî bêsengî, alsengî, bêbalansî
laşer şernexwaz, aştîxwaz, pasîfîst
laşerî şernexwazî, pasîfîzm, aştîxwazî
lask destik
lastîk lastîk, plastîk, elastîk
lat jar, hejar, feqîr, bêhal, belengaz, perîşan, reben, nehe
lat û liwar feqîr û hejar
lat û liwat reben û perîşan
lateraf tenişt, rex, teref, alî
latirqewç vajî, berevajî, berûpişt, serberjêr
latuxm jêrcûn, jêrtuxm, cûnên / tuxmên / celebên / coreyên ji hin cûnên / tuxmên celebên serekî
law ciwan, genc, xort, law
lawandinewe lorandin, lorîk pê gotin, stiranên şîniyê li behiyan / taziyan gotin
lawanewe lorîk, stiranên şîniyê li behiyan / taziyan
lawaz lawaz, qels, bêhêz, zeîf, nazik, hejar, lehwaz, dw. xurt, bihêz
lawazî lawazî, qelsî, bêhêzî, nazikî, hejarî, zeîfî, dw. xurtî, hêzdarî, bihêzî
lawçak xortemêr, xweşxort
lawe balkêşî, balkişan, dênkişandin, bi alî xwe ve birin, qanekirin, îqnakirin,
lawekî biçûk, kêm, neserekî, duyemîn
lawelawe bn lawe
lawênî bn lawêtî
lawêtî ciwanî, gencî, xortî
lawik lawik, cûnek stiranên kurdî ye
lawirge parasît, pêrejîn
lawje cûnek stiranên kurdî yên evînî ye
lawlaw navê giyayekî ye
lawuk bn lawik
lay alî
hêl
layen al, rex, tenişt, alî, hêl
layengir alîgir, piştevan, piştgir
layengirî alîgirî, piştevanî, piştgirî
laylaye lorîk, stiranên dergûşan / landikan, stiranên bo zarokên biçûk tên gotin dema landikên wan tên hejandin
lawik 남자 (namca)
la La koro, la buso
labori xebitîn, şixûlîn, kar kirin.
laca betilî, westiyayî.
lakto şîr.
lando welat, war.
larĝa fire, berfire.
lasi hêlan, hiştin, bi rê ketin, çûn.
lasta dawî.
laŭ Li dews(a yekî), li şûn(a yekî). li venas laŭ mi. Ew li dewsa min hat.
lavi şûştin.
laçin falko
lanet be damne
lanetkirî damne
laş korpo
law filo
lawik knabo
lazim bûn devi.