Encamên lêgerînê
kur 1.cilwe. 2.kûr.(para için.)
(I) 1. kur (nirxa diravên biyan li beramberî diravê neteweyî) 2. kurs m (II) cîlwe, kûr m
kur (i) 1. kur (nirxa diravên biyan li beramberî diravê neteweyî) 2. kurs m
kur yapmak cilwe kirin.
kûr pê kirin
kura peşk, vijag, çîtik, pişk, damisto, tîr û pişk, qur'e, lûlik, peşt m
kura çekme pişkêşan, kitkêşan, cotkêşan
kura çekmek peşk avêtin, vijag kişandin, tîr û peşk avêtin, lûlik kişandin, vijag kişandin, peşt avêtin, çîtik kişandin, pişk avêtin, peşk kirin, qure danîn, qur'e kişandin
kura efradı leşkerê ku qur'eya wan hatiye kişandin da ku biçine leşkeriyê
kurabiye kurabî.
1. qurabî, qurabiye, xurabî 2. lebzîne (ev cureyeke qurabiyeyan e ku ji behîvan çêdikin) m
kurabiye gibi eynî qurabiye ye
kurabiyeci 1. qurabiyeker 2. qurabiyefiroş nd/nt
1. qurabiyeker 2. qurabiyefiroş nd/nt
kurabiyecilik 1. qurabiyekerî 2. qurabiyefiroşî m
1. qurabiyekerî 2. qurabiyefiroşî m
kuracı sûbay'ê ku ji bo çûna xortan a leşkeriyê qur'a dide kişandin
kurada 1. xirbende, xerabe 2. qirûdî (ji bo mirov û ajelên qels û lewazmayî) rd
1. xirbende, xerabe 2. qirûdî (ji bo mirov û ajelên qels û lewazmayî) rd
kurak ziwa.
1. ziwa, hişk, sixre, dihm, mehteşî (bêşilîtî) *kurak bir yıl geçiriyoruz em saleke bi zuwayî derbas dikin 2. ziwa, hişk, sixre (erda bêrewa) *kurak toprak xaka hişk rd
kurak arazi erda bejî
kurakçıl dêmçîn, riweka ku ji erda zuwa, ji axa hişk hez dike û lê tê
dêmçîn, riweka ku ji erda zuwa, ji axa hişk hez dike û lê tê
kuraklık ziwayî.
hişkayî, hişkî, ziwayî, sixre, meh­teşî, hişkesalî m
hişkayî, hişkî, ziwayî, sixre, mehteşî, hişkesalî m
kural rêzik, distûr, rist.
1. rêzik m, rêzan m, rê û rêzik m, qayde n, qaîde n *gramer kuralları rêzikên rêzimanî 2. rê û rêzan, rê û rêbaz (ew prensîbên ku şekl didin libatên me) m
kural dışı 1. dijrêzik, derî rêzik, derî qayde, ji qayde der, awerte 2. fel rd
kural dışı olmak fel bûn
kural dışılık dijrêzikî, derî rêzikî, derî qaydebûn m
dijrêzikî, derî rêzikî, derî qaydebûn m
kurala aykırılık li deri rêzikê, li dijî qayde
kuralcı rêzikparêz, rêzikperest, qaydeperest rd
rêzikparêz, rêzikperest, qaydeperest rd
kuralcılık rêzikparêzî, rêzikperestî, qayde­perestî m
rêzikparêzî, rêzikperestî, qaydeperestî m
kuraldışı ji derveyî rêzikê.
bnr kural dışı
kurallaşma rêzikîbûn, qaydebûn m
rêzikîbûn, qaydebûn m
kurallaşmak rêzikî bûn, qayde bûn l/ngh
rêzikî bûn, qayde bûn l/ngh
kurallaştırma rêzikîkirin, qaydekirin m
rêzikîkirin, qaydekirin m
kurallaştırmak rêzikî kirin, qayde kirin, ki­rin qayde l/ngh
rêzikî kirin, qayde kirin, kirin qayde l/ngh
kurallı birêzik.
rêzikdar, qaydedar, biqayde, xweyrêzik rd
kurallı fiil lêkera rêzikdar, lêkera biqay­de rz
kuralsız bêrêzik.
bêrêzik, bêqayde rd
kuralsız fiil lêkera bêrêzik, lêkera bêqayde rz
kuram teorî.
1. dozîne, bîrdozî 2. bîrdozî, teorî, nazariye m
1. dozîne, bîrdozî 2. bîrdozî, teorî, nazariye m
kuramcı teorîsyen nd/nt
teorîsyen nd/nt
kuramcılık 1. teorîsyenî 2. teorîzm m
1. teorîsyenî 2. teorîzm m
kuramlaştırma teorîzekirin m
teorîzekirin m
kuramlaştırmak teorîze kirin l/gh
teorîze kirin l/gh
kuramsal teorik, nazarî rd
teorîk, nazarî rd
kuran Qur'an (pirtûka pîroz a ola îslamê) m
kuran çarpsın (veya ekmek çarpsın!) Qur'an li min bixe!, Qur'an xenîmî min be!, nan xenîmî min be!
kuran-ı kerim Quran (Kitêbê Xwadê, Kelama Xwadê).
kurana basıp yemin etmek destê xwe li herfa Quranê xistin
kurani kerim Qur'ana kerîm, Qur'an m
kuranikerim Qur’ana kerîm, Qur’an m
kurası olmak (herhangi bir yılın) ji qur'eya (salekê) bûn (ji bo çûna leşkeriyê)
kurbağa beq.
beq, aqroq zo/m
beq, aqroq zo/m
kurbağa adam xewas, noqar nd/nt
xewas, noqar nd/nt
kurbağacık 1. beqik, têjikê beqan 2. enexdara îngilîz a biçûk 3. zimanok (ji bo pencere û weki wan) 4. xewas, noqar nd/nt
1. beqik, têjikê beqan 2. enexdara îngilîz a biçûk 3. zimanok (ji bo pencere û wekî wan) 4. xewas, noqar nd/nt
kurbağalama 1. beqemele, beqewarî, ajna beqê (soberiya weki beqan) 2. pêlefkî (di hilkişînê de geva ku piyên xwe lê dilefînin û wisa hildikişin serê tiştekî)
1. beqemele, beqewarî, ajna beqê (soberiya wekî beqan) 2. pêlefkî (di hilkişînê de geva ku piyên xwe lê dilefînin û wisa hildikişin serê tiştekî)
kurbağalar familyeya beqan zo/nd
familyeya beqan zo/nd
kurban boraq, gorî, dehî.
1. gorî, qurban, boraq (heywana ku li ser fermana dînî an jî yê ku ji ber tiştek ji xwe re kiriye nezir, tê şeijêkirin) m 2. cejna qurbanê, îda heciyan nd 3. gorî, qur­ban, cangorî (ên ku di ber tiştekî de canê xwe feda kirine) 4. cangorî, qurban (kesê ku di karesat, şer û hwd. de hatine kuştin nd 5. ez bi gorî, ez bi qurban, qurban, go­rî (wekî denglêkirinê) b
kurban bayramı cejna boraqê.
cejna qurbanê, îda qurbanê, îda heciyan, îda hecacan
kurban etmek boraq kirin, gorî kirin.
1) kirin qurban, kirin bo­raq, qurban kirin 2) bi gorî kirin, bi qur­ban kirin, kirin qurbana xwe (di ber berjewendiyê xwe de yek kirin qurban, pê re xayîn gerin)
kurban gitmek av û av çûn, bûn qurbana (tiştekî)
kurban kesmek qurban şeijê kirin
kurban olayım gorî bim! ez gorî.
1) ez bi gorî, ez bi qurban, ez bi gorî bim, ez bi heyran, ez bi qurban bim (ji bo hezkirina zêde) 2) ez goriya te bim, ez goriya te me, ez heyrana te me, ez bi qurbana te bim, ez qurbana te me, ez heyrana te bim (ji bo lavakirinê)
kurban olmak bi gorî bûn, bi qurban bûn, bûn bi gorî, bûn bi qurban, serî bi gorî bûn
kurban olmak (birine) xulamê (yekî) bûn (wek gotina ne­zakete)
kurban vermek 1) qurban dan 2) cango­rî dan, qurbani dan (di têkoşîn û şeran de)
kurbanlık boraqî, qurbanî, ê qurbanê m
kurbanlık koyun (gibi) xafilê pê di avê de
kurca 1. tevdan, pêleyîstin 2. xurandin m
kurca çıbanı kînora tehlkirî
kurcalama 1. pêleyîstin, destlêgerîn, destdan 2. tevdan m
1. pêleyîstin, destlêgerîn, destdan 2. tevdan m
kurcalamak peliştin, pelişîn.
1. pê leyîstin l/ngh, dest dan (tiştekî) l/bw, dest lê gerandin l/bw 2. pê le­yîstin (gava ku serê tiştekî tûj dikin cihekî û tev didin) *kilidi kurcalamışlar bi qeflê leyîstine l/ngh 3. tev dan l/gh, tehl kirin l/gh, pê leyîstin l/ngh *çıbanı kurcalama­yın kînorê tev medin 4. aciz kirin l/gh 5. tev dan, kolan *olayı kurcalamasak iyi olur em bûyêrê tev nedin baş e l/gh
1. pê leyîstin l/ngh, dest dan (tiştekî) l/bw, dest lê gerandin l/bw 2. pê leyîstin (gava ku serê tiştekî tûj dikin cihekî û tev didin) * kilidi kurcalamışlar bi qeflê leyîstine l/ngh 3. tev dan l/gh, tehl kirin l/gh, pê leyîstin l/ngh * çıbanı kurcalamayın kînorê tev medin 4. aciz kirin l/gh 5. tev dan, kolan * olayı kurcalamasak iyi olur em bûyêrê tev nedin baş e l/gh
kurcalanmak 1. pê hatin leyîstin, dest 16 hatin gerandin 2. hatin tevdan, hatin tehlkirin, pê hatin leyîstin 4. hatin tevdan, ha­tin kolan l/tb
1. pê hatin leyîstin, dest lê hatin gerandin 2. hatin tevdan, hatin tehlkirin, pê hatin leyîstin 4. hatin tevdan, hatin kolan l/tb
kurcalayış 1. pêleyîzîn, destlêgerîn, destdayîn 2. tevdayîn m
1. pêleyîzîn, destlêgerîn, destdayîn 2. tevdayîn m
kurçatovyum kurçatovyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî 104, giraniya wê 260 û kurtebêjeya wê jî Ku ye kîm/m
kurçatovyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî 104, giraniya wê 260 û kurtebêjeya wê jî Ku ye kîm/m
kurdela laçik.
kurdele qomçe, qurdele m
qomçe, qurdele m
kurdeşen xwîntewrînek, qurdêşan, gezgezk bj/m
kurdeşen kelebeği pirpirka gezgezkê zo
kurdunu kır­mak kurmên xwe şikandin
kurdurmak dan damezirandin, dan sazkirin, dan avakirin, dan danîn l/lb
dan damezirandin, dan sazkirin, dan avakirin,dan danîn l/lb
kurdurtmak pê dan damezirandin, pê dan sazkirin, pê dan avakirin, pê dan danîn l/lb
pê dan damezirandin, pê dan sazkirin, pê dan avakirin, pê dan danîn l/lb
kurgan 1. girikê gorê 2. diz, kel m 3. girik, gir (di arkeolojiyê de) n
1. girikê gorê 2. diz, kel m 3. girik, gir (di arkeolojiyê de) n
kurgu pevxistin.
1. badek, enexdar 2. badek (ji bo ba­dana milê saetê û tiştên wisa) 3. pevxistin, montaj *fabrikanın kurgusu bitti, işlet­meye açıldı pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir 4. pevbestîn, montaj *filmin kurgusu pevbestîna film sn 5. spe­külasyon fel 6. vehan, honak y/j/m
1. badek, enexdar 2. badek (ji bo badana milê saetê û tiştên wisa) 3. pevxistin, montaj * fabrikanın kurgusu bitti, işletmeye açıldı pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir 4. pevbestîn, montaj * filmin kurgusu pevbestîna fîlm sn 5. spekulasyon fel 6. vehan, honak wj/m
kurgucu montajker, pevbestîner nd/nt
montajker, pevbestîner nd/nt
kurguculuk montajken, pevbestînerî m
montajkerî, pevbestînerî m
kurgulama 1. pevbestin, montajkirin sn 2. vehandin, honandin wj/m
1. pevbestin, montajkirin sn 2. vehandin, honandin wj/m
kurgulamak 1. pev beştin, montaj kirin sn 2. vehandin, honandin (di wêjeyê de) l/gh
1. pev bestin, montaj kirin sn 2. vehandin, honandin (di wêjeyê de) l/gh
kurgusal pevxistî.
spekulatîf rd
spekulatîf rd
kuri kurî bot/m
kurî bot/m
kurk kurk, qup, qupik m
kurk, qup, qupik m
kurlağan marok, ragirtin (werma biêş ya serê tiliyan) bj/m
marok, ragirtin (werma biêş ya serê tiliyan) bj/m
kurma 1. damezirandin, sazkirin, danîn, avakirin, lêkirin 2. pevxistin, monte 3. badan, venandin 4. vegirtin, danîn 5. prefab­rike *kurma ev xaniyê prefabrike m
1. damezirandin, sazkirin, danîn, avakirin, lêkirin 2. pevxistin, monte 3. badan, venandin 4. vegirtin, danîn 5. prefabrîke * kurma ev xaniyê prefabrîke m
kurmaca sêwirî, venîn, çêkirî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye çêkirin)
sêwirî, venîn, çêkirî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye çêkirin)
kurmak 1.mezrandin, saz kirin. 2.venandin (fak/saat).
1. li hev xistin l/bw, bi hev ve danîn l/bw, bi hev xistin l/bw, monte kirin l/gh *çölde kızgın güneşin altında çadırımızı kurduk me li çolê di bin tava tûj de çadira xwe bi hev xist *karyolayı kurduk me karyole li hev xist 2. danîn, rast kirin (amade kirin, çêkirin) *git de kurduğu sof­raya bak ca here li sofreya ku daniye bi­nere *sobayı kurdunuz mu? we soba danî? l/gh 3. ba dan, venandin, bar kirin, siwar kirin (ji bo badana zembereka tiştê wekî saetê) *saati kurdum min saet bar kir l/gh 4. çêkirin *turşu kurmak tirşîn çêkirin l/gh 5. ava kirin, lê kirin, çêkirin, damezirandin (ji bo avakirina tiştê ku domdar e) *fabrika kurmak fabrika çêkirin l/gh 6. ava kirin, lê kirin, înşa kirin *ev kurmak xanî lê kirin l/gh 8. çêkirin, danîn *ortaklık kurmak pê re şirîkatî çêkirin l/gh 9. damezirandin, ava kirin, çeki­lin, saz kirin, sazandin *hükümet kur­mak hikûmet ava kirin *parti teşkilatını ilçede kuracak dê li navçeyê rêxistina partiye damezirîne 10. gerandin, saz kirin, danîn (li hev kom kirin, li hev gerandin, li hev rûniştandin) *divanı kurun dîwanê saz bikin l/gh 11. danîn, lê gerandin, lê çêkirin *tuzak kurmak kemîn danîn *do­lap kurmak dolap lê gerandin *düzen kurmak dek lê çêkirin l/gh 12. tewirandin, sêwirandin 13. kirin serê xwe *o gitmeyi bir kez kurdu mu, artık durmaz ku ew carek kiribe serê xwe êdî nasekine l/bw 14. mezin kirin (di serê xwe de tiştek mezin ki­rin) l/gh 15. sîqilandin, tije kirin (lê sor ki­rin) (mec) l/gh 16. danîn *ilişki kurmak têkilî danîn l/gh *kurup takmak rastkirin û pevxistin, montajkirin 17. vegirtin, danîn (ji bo danîna çadiran) *çadır kurmak is­tiyoruz em dixwazîn kon vegirin
1. li hev xistin l/bw, bi hev ve danîn l/bw, bi hev xistin l/bw, monte kirin l/gh * çölde kızgın güneşin altında çadırımızı kurduk me li çolê di bin tava tûj de çadira xwe bi hev xist * karyolayı kurduk me karyole li hev xist 2. danîn, rast kirin (amade kirin, çêkirin) * git de kurduğu sofraya bak ca here li sofreya ku daniye binêre * sobayı kurdunuz mu? we soba danî? l/gh 3. ba dan, venandin, bar kirin, siwar kirin (ji bo badana zembereka tiştê wekî saetê) * saatı kurdum min saet bar kir l/gh 4. çêkirin * turşu kurmak tirşîn çêkirin l/gh 5. ava kirin, lê kirin, çêkirin, damezirandin (ji bo avakirina tiştê ku domdar e) * fabrika kurmak fabrîka çêkirin l/gh 6. ava kirin, lê kirin, înşa kirin * ev kurmak xanî lê kirin l/gh 8. çêkirin, danîn * ortaklık kurmak pê re şirîkatî çêkirin l/gh 9. damezirandin, ava kirin, çêkirin, saz kirin, sazandin * hükümet kurmak hikûmet ava kirin * parti teşkilatını ilçede kuracak dê li navçeyê rêxistina partiye damezirîne 10. gerandin, saz kirin, danîn (li hev kom kirin, li hev gerandin, li hev rûniştandin) * divanı kurun dîwanê saz bikin l/gh 11. danîn, lê gerandin, lê çêkirin * tuzak kurmak kemîn danîn * dolap kurmak dolap lê gerandin * düzen kurmak dek lê çêkirin l/gh 12. tewirandin, sêwirandin 13. kirin serê xwe * o gitmeyi bir kez kurdu mu, artık durmaz ku ew carek kiribe serê xwe êdî nasekine l/bw 14. mezin kirin (di serê xwe de tiştek mezin kirin) l/gh 15. sîqilandin, tije kirin (lê sor kirin) (mec) l/gh 16. danîn * ilişki kurmak têkilî danîn l/gh * kurup takmak rastkirin û pevxistin, montajkirin 17. vegirtin, danîn (ji bo danîna çadiran) * çadır kurmak istiyoruz em dixwazîn kon vegirin
kurmay serkan.
1. serkan, erkanîherb (ji bo inwan) rd 2. serkantî *genel kurmay başkanı serekê serkantiya giştî n
1. serkan, erkanîherb (ji bo inwan) rd 2. serkantî * genel kurmay başkanı serekê serkantiya giştî n
kurmaylık serkanî m
serkanî m
kurna curn.
cirn, cime, cirnik, qurne, kurn n
cirn, cirne, cirnik, qurne, kurn n
kurnalı bicirne rd
bicirne rd
kurnasız bêcirne rd
bêcirne rd
kurnaz fênek.
kone, xasûk, qurnaz, lepek rd
kurnaz po­litikacı bilhvan, felto
kurnazca bi konetî, bi xasûkî, bi quniazî rd
bi konetî, bi xasûkî, bi qurnazî rd
kurnazlık fênekî.
konetî, xasûkî, qumazî m
konetî, xasûkî, qurnazî m
kuron kuron (kirasê metal ku diransaz diki­şinin ser diran) n
kuron (kirasê metal ku diransaz dikişînin ser diran) n
kurs qurs.
(I) 1. kilor, qurs (ji bo tiştê giloverik) m 2. kilor (ji bo cîsmê asîmanî) *güneşin kursu kilora rojê ast/m (II) fer, kurs *Kürtçe kursu Kursa Kurdî m
kurs (i) 1. kilor, qurs (ji bo tiştê giloverik) m 2. kilor (ji bo cîsmê asîmanî) * güneşin kursu kilora rojê ast/m
kurs almak kurs girtin, kurs stendin
kurs görmek kurs dîtin
kursağında kalmak (tiştek) di ber de man, (tiştek) di qirika (yekî) de man, (tiştek) di gewriya (yekî) de neçûn xwarê
kursak geprûg, sildank, berzik.
1. berkurk, geprûg, hêrik, berçêlk, bertûrk, perçîçeq, dengik, pelqeçîçk, pezîzank, karzîdank, çîldank, gepik, gulpik, xilsik, dengik, qelpeçîçik (ji bo çûkan) zo/m 2. xilsik, perçîçeq (ku geprûka mirîşka derdixin û wekî nepoxê pif didin) 3. qirik, gewri (di şûna mîdeyê de) *kursağın­da kalır inşallah îşelah di qirika te de bi­mîne (bir şey)
kursaklı biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik rd
biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik rd
kursaksız bêberkurk, bêgeprûg, bêhêrik, bêberçêlk, bêbertûrk, bêperçîçeq, bêdengik, bêpelqeçîçk, bêpezîzank, bêkarzîdank, bêçîldank, bêgepik, bêgulpik rd
bêberkurk, bêgeprûg, bêhêrik, bêberçêlk, bêbertûrk, bêperçîçeq, bêdengik, bêpelqeçîçk, bêpezîzank, bêkarzîdank, bêçîldank, bêgepik, bêgulpik rd
kurşun zirinc.
1. zirîç, zirêç, zirinc, sirb, gule, risas, qerqeşûr; elementeke ku nimroya wê ya atomî 82, giraniya wê 207,21, siftiya wê 11,3 û pileya wê ya helînê 327,4 C ye u kurtebêja wê Pb ye kîm/m 2. gule, ber, be­tik, qurşûn, qerşûn (gule û berikên çekan) m 3. zirîç, zirêç, sirb, gule, risas (tiştê ji ziriçê hatiye çêkirin) rd
kurşun atmak 1) gule berdan, berik berdan, gumle avêtin 2) reşandin (yekî), neyariya (yekî) kirin
kurşun dök­mek gule helandin, zirîç helandin (ji bo nezerê)
kurşun erimi mesafeya gulê
kurşun gibi eynî gule ye, eynî risas e (ji bo giraniyê)
kurşun kalem pênûszrêç.
qelemziriç m
qelemzirîç m
kurşun rengi ziriçî,zirincî,risasî
kurşun sıkmak gule berdan (yekî), berik berî (yekî) dan
kurşun yağdırmak gule barandin, gule lê barandin, gule lê reşandin
kurşun yağmuru­na tutmak (yek an jî tiştek) gulebaran ki­rin
kurşun yemek gule xwarin, berik xwarin (gule lê ketin û pê mirin)
kurşuna diz­mek (yek) dan ber guleyan, (yek) dan ber berikan
kurşuncu 1. ziriçfiroş, gulefiroş, risasfiroş 2. ê ku guleyê dihelîne (ji bo nezerê) nd/nt
1. zirîçfiroş, gulefiroş, risasfiroş 2. ê ku guleyê dihelîne (ji bo nezerê) nd/nt
kurşunculuk ziriçfiroşî, gulefiroşî, risasfiroşî m
zirîçfiroşî, gulefiroşî, risasfiroşî m
kurşuni cûn.
kurşunî 1. zirincî, cûn, gewrê girtî, rengzirîç, rengê xweliya agir nd 2. gewrê girtî (ê ji vî rengî) rd
1. zirincî, cûn, gewrê girtî, rengzirîç, rengê xweliya agir nd 2. gewrê girtî (ê ji vî rengî) rd
kurşunlama 1. ziriçkirin, risaskirin 2. gulekirin, berikkirin, qerşûnkirin m
1. zirîçkirin, risaskirin 2. gulekirin, berikkirin, qerşûnkirin m
kurşunlamak 1. zirîç kirin, risas kirin (bi zirîçê kiras kirin) 2. gule kirin, berik kirin, qerşûn kirin (gule lê reşandin) 3. (bi zirîçê) mor kirin l/gh
1. zirîç kirin, risas kirin (bi zirîçê kiras kirin) 2. gule kirin, berik kirin, qerşûn kirin (gule lê reşandin) 3. (bi zirîçê) mor kirin l/gh
kurşunlanmak 1. hatin ziriçkirin, hatin ri­saskirin 2. hatin gulekirin, hatin berikki­rin, hatin qerşûnkirin m
1. hatin zirîçkirin, hatin risaskirin 2. hatin gulekirin, hatin berikkirin, hatin qerşûnkirin m
kurşunlara gelesin gule li ser kevçika dilê (te) bikeve, tu li ber guleyan heri
kurşunlaşma giranbûn m
giranbûn m
kurşunlaşmak giran bûn (wekî ziriçê giran bûn) l/ngh
giran bûn (wekî zirîçê giran bûn) l/ngh
kurşunlu 1. bizirîç, bigule, birisas 2. ziriçkirî, risaskirî, gulekiri *kurşunlu cami camiya ku qubeya wê zirîçkirî ye
1. bizirîç, bigule, birisas 2. zirîçkirî, risaskirî, gulekirî * kurşunlu cami camiya ku qubeya wê zirîçkirî ye
kurşunsuz bêzirîç, bêgule, bêrisas rd
bêzirîç, bêgule, bêrisas rd
kurt 1.gur. 2.kurm.
(I) 1. gur, gurg (Canis lupus) zo/n 2. gur, gurg (kesê ku di warekî de pispor e, zana ye) (mec) nd/nt 3. qurnaz, mizawir (mec) nd/nt (II) kurm, kurmik zo/n
kurt ağzı devê gur nd
devê gur nd
kurt baklası baqilê pisîkan, baqilê tehl
baqilê pisîkan, baqilê tehl
kurt bilimci kurmnas, helmîntolog nd/nt
kurmnas, helmîntolog nd/nt
kurt bilimi kurmnasî, helmîntolojî zo/m
kurmnasî, helmîntolojî zo/m
kurt dumanlı havayı sever şey­tan û fesad dixwazin ku tim dinya lihev­ketî be
kurt gibi mizawir (ji bo kesê jêhatî)
kurt gibi kemirmek (veya kurt gibi yemek) telpetelpa nava dilê (yekî) bûn
kurt kapanı 1. faqa guran 2. pê li nevqê şi­dandin sp/nd
1. faqa guran 2. pê li nevqê şidandin sp/nd
kurt köpeği bavgur
gurêx, seyê gurêx nd
gurêx, seyê gurêx nd
kurt kuş benderuh tev
kurt kuzuyla gezerdi fi­kir başka başka olmasaydı ne ji fesad û şeytanan bûya wê gur û mih bi hev re biçêriyana
kurt ku­yusu çala kemînê
kurt masalı metelokê vala (mec) nd
metelokê vala (mec) nd
kurt pençesi gejlok bot/m
gejlok bot/m
kurt sürüsü zurbe.
ebûr, zirbe, revde, ebûra guran, zirbeye guran, refdeya guran, revdeya guran
kurt yemek kurm lê xistin, kurm (tiştek) hêrandin
kurt yeniği 1) cihê kurman lêxistî 2) bnr bit yeniği
kurtalan Misirc (Navçeyeke girêdayî sêrtê)
kurtarıcı rizgarker, xelasker, felatker, rehaker rd/nd
rizgarker, xelasker, felatker, rehaker rd/nd
kurtarıcılık rizgarkerî, xelaskerî, felatkerî, rehakerî m
rizgarkerî, xelaskerî, felatkerî, rehakerî m
kurtarılmak hatin riha kirin, hatin rizgar kirin.
hatin rizgarkirin, hatin filitandin, hatin xelaskirin, hatin rehakirin l/tb
hatin rizgarkirin, hatin filitandin, hatin xelaskirin, hatin rehakirin l/tb
kurtarılmış rizgarkirî, xelaskirhi, filitandî, rizgarbûyî *kurtarılmış bölge herêma rizgarkirî rd
rizgarkirî, xelaskirhi, filitandî, rizgarbûyî * kurtarılmış bölge herêma rizgarkirî rd
kurtarım filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin m
filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin m
kurtarış filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin (awa û karê filitandinê) m
filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin (awa û karê filitandinê) m
kurtarma filitandin, rizgarkirin, xelaskirin, rehakirin, seqirandin m
kurtarma ekibi koma hawarê, koma felatê, koma rizgarkirinê
kurtarma gemisi keştiya hawarê
kurtarma kazısı kolana rizgarkirinê
kurtarmak riha kirin, rizgar kirin.
1. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, kutah kirin (rizgarkirina candarekî ji xetereyê, felaketekê an jî ji rewşeke zor) *onu boğulmaktan kur­tardı ew ji fetisandinê xelas kir 2. filitan­din, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (ji nû ve bi dest xistin) *evi rehineden kur­tardı xanî ji barimteyê xelas kir 3. filitan­din, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (rêlibergirtina ceza stendina yekî) *ancak bir avukat seni kurtarabilir ancax parêzerek dikare te rizgar bike 4. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, seqi­randin (jê xelaskirin an jî bidûrxistina ye­kî ji tiştekî) *seni bir şartla bu çürük maldan kurtarabiliriz em dikarin te bi şertekî ji vî malê rizî biseqirînin 5. xelas kirin (bi awayê neyînî) *bu para beni kurtarmaz ev pere min xelas nake l/gh
1. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, kutah kirin (rizgarkirina candarekî ji xetereyê, felaketekê an jî ji rewşeke zor) * onu boğulmaktan kurtardı ew ji fetisandinê xelas kir 2. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (ji nû ve bi dest xistin) * evi rehineden kurtardı xanî ji barimteyê xelas kir 3. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (rêlibergirtina ceza stendina yekî) * ancak bir avukat seni kurtarabilir ancax parêzerek dikare te rizgar bike 4. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, seqirandin (jê xelaskirin an jî bidûrxistina yekî ji tiştekî) * seni bir şartla bu çürük maldan kurtarabiliriz em dikarin te bi şertekî ji vî malê rizî biseqirînin 5. xelas kirin (bi awayê neyînî) * bu para beni kurtarmaz ev pere min xelas nake l/gh
kurtboğan gurxenêq, kerxenîq, çimûkê gur (Aconitum napellus) bot/m
gurxenêq, kerxenîq, çirnûkê gur (Aconitum napellus) bot/m
kurtçuk kurmik, pirg, pepik zo/n
kurtcuk kurmik, pirg, pepik zo/n
kurtçul kurmxwer, kurmxur rd
kurmxwer, kurmxur rd
kurtlandırma kurmîkirin m
kurmîkirin m
kurtlandırmak kurmî kirin l/gh
kurmî kirin l/gh
kurtlanma kurmîbûn m
kurmîbûn m
kurtlanmak kurmî bûn.
1. kurmî bûn l/ngh, kurm ketin (tiştekî) l/bw *kirazlar kurtlanmış gelyaz kurmî bûne 2. vitvitîn (mec) l/ngh 3. kurmî bûn (gava ku yek li derekê zêde rûniştî dimîne û ji berê aciz dibe) *burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım ez êdî li virê ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin (mec) l/ngh
1. kurmî bûn l/ngh, kurm ketin (tiştekî) l/bw * kirazlar kurtlanmış gelyaz kurmî bûne 2. vitvitîn (mec) l/ngh 3. kurmî bûn (gava ku yek li derekê zêde rûniştî dimîne û ji berê aciz dibe) * burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım ez êdî li virê ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin (mec) l/ngh
kurtlar gibi fenanî guran, mîna guran, wekî peraniyan
kurtlaşmak bûn gur (bûn mînanî guran) l/ngh
bûn gur (bûn mînanî guran) l/ngh
kurtla­rını dökmek kela xwe rêtin
kurtlu kurmî.
1. kurmî *kurtlu elma sêva kurmî 2. kurmî (ê ku li cihê xwe nasekine, divitvite) (mec) rd
1. kurmî * kurtlu elma sêva kurmî 2. kurmî (ê ku li cihê xwe nasekine, divitvite) (mec) rd
kurtluca marîjok (Aristolochia) bot/m
marîjok (Aristolochia) bot/m
kurtluk gurîtî, gurgîtî
gurîtî, gurgîtî
kurtsuz 1. bêgur 2. bêkurm, bêkurmik rd
1. bêgur 2. bêkurm, bêkurmik rd
kurtulma filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, seqirîn m
filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, seqirîn m
kurtulmak rizgar bûn, filitîn.
1. filitîn, rizgar bûn, xelas bûn, reha bûn, kutah bûn (rewşeke xeternak an jî ya nebaş li dû xwe hiştin) *ellerinden kurtulduğumu görünce sevindiler gava dîtin ku ez ji destê wan filitîme kêf kirin l/ngh 2. filitîn, seqirîn, rizgar bûn, xelas bûn, reha bûn (ji rewşekê, kesekê, ji cihekî xwe bi dûr kirin) *onun etkisinden kur­tulmak için çaba harcıyordu ji bo ku ji bin bandora wî xelas bibe, hewl didan xwe *bu adamdan bir kurtulsam ez carekji vî mirovî biseqirîma l/ngh 3. ji hev xelas bûn (jina ku dikeve ber tengiyê û zarok tîne) *kadın sabaha karşı kurtulmuş jinik berdestî sibehê ji hev xelas bû l/bw 4. fili­tîn (tiştê ku ji cihê xwe, an jî ji cihê bestî diqete) *bıçak elimden kurtuldu kêr ji destê min filitî *olgunlaşmış erikler dal­larından kurtulup yere düşmüşlerdi alûceyên gihîştî ji gulên xwe filitîbûn û ketibûn erdê l/ngh 5. filitîn (qetê xwe qetandin) *at kurtulmuş hesp filitiye l/ngh
kurtulmak (bir şeyden, bir kimseden) tevî îmana xwe jê filitîn (seqirin an jî xelas bûn)
kurtulmalık sere, fidye m
sere, fîdye m
kurtuluş rihayî, rizgarî.
1. felat, rizgarî, xelasî, xelas, kutah 2. roja felatê, roja rizgariyê, roja xelasiyê (roja felata cihekî) *Amed'in kurtuluşu­nu kutlamak için hazırlıklar yapılıyor­du amadehiyên ji bo roja felata Amedê dihatin kirin m
kurtuluş savaşı şerê rizgariyê, şerê felatê, cenga xelasiyê
kurtuluşçu rizgarîxwaz, felatxwaz, rehaxwaz nd/nt
rizgarîxwaz, felatxwaz, rehaxwaz nd/nt
kurtuluşçuluk rizgarîxwazî, felatxwazî, rehaxwazî m
rizgarîxwazî, felatxwazî, rehaxwazî m
kuru 1.hişk. 2.ziwa.
1. hişk, ziwa, ziya (dijraberî ter, şil û hêmî) *kuru odun êzingên hişk *cildi çok kuru canê wê pir ziwa ye 2. hişk, zi­wa, bejavî (dera ku şilî lê nayê an jî rût e) *kuru bir çöl çoleke hişk û ziwa *kuru topraklar erdên ziwa û hişk 3. hişk (ji bo tiştê hişkkirî) *kuru bakla baqilê hişk *kuru fasulye fasûliyê hişk 4. hişk (riwekên ku êdî terbûna wan nemaye) *kuru bir ağaç dareke hişk 5. hişkolek, hişkûhola, qirûdî *bu çocuk ne kadar kuru! ev zarok çiqas hişkûhola ye! 6. hişk, ziwa (bêgilêz, bêav) *kuru bir öksürük kuxikeke hişk û ziwa 7. hişk (ji bo devara rût a neraxistî) *kuru tahtaya oturma li ser texteyê hişk rûmenê 8. ziwa, tisî, xalî (tiştê rijî, bêqatix) *kuru ekmek nanê hişk (nanê tisî) *kuru çayla karın doyar mı? ma bi çaya xalî zik têr dibe? 9. vala (tiştê bêbandor û bêencam) *kuru vaatler sozên vala 10. tena, rût*kuru başıma kal­dım ez bi tena serê xwe mam 11. tehm, lezet (di wateya yeknesak de) *kuru, zevk­siz bir hayat jiyaneke bêtehm û lezet (mec) 12. nerewan (ji bo vegotina bêruh û heyecan) *eserde kuru bir anlatım var di berhemê de vegotineke nerewan heye (mec) 13. hişk (tiştê ku ne ter e, ne şil e)
kuru ayaz hişkesayî, qir
kuru başına kalmak bi te­na serê xwe man, bi serê xwe yû rût man, bêkes û kûs man
kuru çeşme kaniya ziwa, kaniya hişk, kaniya çikiyayî
kuru dere mesîl.
kuru duvar dîwarê ziwa, dîwarê bêherî
kuru filtre fîltreya ziwa
kuru gıda dan û dû nd
dan û dû nd
kuru gürültü xirecira beredayî
kuru gürültüye pabuç bırakmamak ji xirecirê netirsîn, ji (kesî) re nedan paş û pêş
kuru hasır (veya kuru ki­lim) üstünde kalmak (yek) û çata lihêfa xwe man
kuru hava hewaya zivr, hewaya zi­wa, hewaya hişk
kuru iftira hişk vir, iftiraya bêser û qûn, iftiraya hişk
kuru kafa 1. qaqot, qoq, qerqot, qaqotê rût, kilox, kapol ant/n 2. totikvala, qafê vala (mec) 3. cure mînmînikek (Acherantia adrophos)
1. qaqot, qoq, qerqot, qaqotê rût, kilox, kapol ant/n 2. totikvala, qafê vala (mec) 3. cure mînmînikek (Acherantia adrophos)
kuru kahve qehweya qelandî, qehweya hişk nd
qehweya qelandî, qehweya hişk nd
kuru kahveci 1. firoşerê qehweya qelandî nd/nt 2. dukana ku qehweya qelandî û hişk lê tê firotin nd
1. firoşerê qehweya qelandî nd/nt 2. dukana ku qehweya qelandî û hişk lê tê firotin nd
kuru kahvecilik firoşeriya qehweya qelandî, firoşeriya qehweya hişk nd
firoşeriya qehweya qelandî, firoşeriya qehweya hişk nd
kuru kalabalık 1) qerebalixa beredayî 2) ker û perê beredayî (ji bo eşyayan)
kuru kemik hestiyekî hişkûhola (ji bo kesê qirûdî)
kuru köfte kutilkê ziwa
kuru kuruya cihê tune, belasebeb
kuru kuyu çala ava pîsî
kuru meyve 1) fêkiyê hişk (mîna kax, çîr û eşbabiyan) 2) fêkiyê hişk (mîna behîvan) bot
kuru öksürük kuxika ziwa, kuxika hişk
kuru pasta pastaya hişk
kuru pil pîla ziwa
kuru sıkı hişkeber m
hişkeber m
kuru soğan pîvazî êşk
kuru soğuk sermaya zivr, sermaya hişk, hişkesayî
kuru söz gotina vala, gotina beredayî
kuru tahtada kalmak (yek) û çata lihêfa xwe man
kuru tarım çandiniya bejî, zirîetê beji
kuru temizleme paqijiya zi­wa
kuru temizleyici paqijkerê ziwa
kuru üzüm mewij n
mewij n
kuru üzüm mevsimi miştaxan.
kuru yemiş çerez nd
çerez nd
kuru yemişçi çerezfiroş nd
çerezfiroş nd
kurucu damezrêner.
damezrîner, sazgêr, sazende, hîmdar, avaker, sazûmankar, danî, bingehdar, bingehdêr, bingehsaz, damezrandok, daner, sazker, sazkar rd
damezrîner, sazgêr, sazende, hîmdar, avaker, sazûmankar, danî, bingehdar, bingehdêr, bingehsaz, damezrandok, daner, sazker, sazkar rd
kuruculuk damezrinerî, sazgêrî, sazendeyî, hîmdarî, avakerî, sazûmankarî, bingehdarî, bingehdêrî, damezrandokî, danerî, sazkerî, sazkarî m
damezrînerî, sazgêrî, sazendeyî, hîmdarî, avakerî, sazûmankarî, bingehdarî, bingehdêrî, damezrandokî, danerî, sazkerî, sazkarî m
kuruda kalmak rûniştina gemiyê (li ser axê)
kurul komîti, civat.
lijne, wefd, heyet m
lijne, wefd, heyet m
kurulama ziwakirin m
ziwakirin m
kurulamak ziwakirin.
ziwa kirin *saçlarını kuruladı porê xwe ziwa kirl/gh
ziwa kirin * saçlarını kuruladı porê xwe ziwa kirl/gh
kurulanış ziwabûyîn m
ziwabûyîn m
kurulanma ziwabûn m
ziwabûn m
kurulanmak we ziwakirin.
1. ziwa bûn l/ngh 2. hatin zi­wakirin l/tb 3. xwe ziwa kirin *kurulan­madan giyindi xwe ziwa nekir, cil wergirtin l/bw
1. ziwa bûn l/ngh 2. hatin ziwakirin l/tb 3. xwe ziwa kirin * kurulanmadan giyindi xwe ziwa nekir, cil wergirtin l/bw
kurulma 1. damezrîn, sazbûn, avabûn 2. qurebûn 3. palvedan m
1. damezrîn, sazbûn, avabûn 2. qurebûn 3. palvedan m
kurulmak 1. damezrîn, saz bûn, ava bûn, lê bûn l/ngh 2. hatin avakirin, hatin sazkirin, hatin lêkirin, hatin damezirandin 3. qure bûn, simbêl badan l/ngh 4. hatin vedandin, hatin barkirin *saat kuruldu saet ha­te barkirin Utb 5. pal vedan *gelip baş köşeye kuruldu hate li quncik pal veda l/gh 6. pelixîn l/ngh, xwe lê bi keys kirin l/bw, xwe li serê pehn kirin l/bw, kilor li berê pehn kirin l/bw, li berê pehn bûn l/bw, qûn pehn kirin l/bw, kirin nav piyên xwe l/bw, xwe li berê pehn kirin l/bw, xwe li berê xweş kirin l/bw, xwe pehn kirin l/bw *yemeğe öyle kurulmuştu ki hiç sorma xwe wisa li ber xwarinê pehn kiribû qet mepirse
1. damezrîn, saz bûn, ava bûn, lê bûn l/ngh 2. hatin avakirin, hatin sazkirin, hatin lêkirin, hatin damezirandin 3. qure bûn, simbêl badan l/ngh 4. hatin vedandin, hatin barkirin * saat kuruldu saet hate barkirin l/tb 5. pal vedan * gelip baş köşeye kuruldu hate li quncik pal veda l/gh 6. pelixîn l/ngh, xwe lê bi keys kirin l/bw, xwe li serê pehn kirin l/bw, kilor li berê pehn kirin l/bw, li berê pehn bûn l/bw, qûn pehn kirin l/bw, kirin nav piyên xwe l/bw, xwe li berê pehn kirin l/bw, xwe li berê xweş kirin l/bw, xwe pehn kirin l/bw * yemeğe öyle kurulmuştu ki hiç sorma xwe wisa li ber xwarinê pehn kiribû qet mepirse
kurultay 1. komcivîna neteweyî 2. komcivîn, hevcivan, kong, kongre m
1. komcivîna neteweyî 2. komcivîn, hevcivan, kong, kongre m
kurulu mezrandî.
1. damezrandî, sazbûyî, avakirî, lêkirî 2. vedandî, barkirî, siwarkiri *kuru­lu saat saeta barkirî 3. dêmanî, rûniştî 4. rêxistî rd düzen pergala rêxistî, sazûmana rûniştî
kuruluk 1. hişkî, hişkbûn, hişkayî, teqîtî 2. ziwatî m
1. hişkî, hişkbûn, hişkayî, reqîtî 2. ziwatî m
kurulum Sazkirin (Di komputergeriyê de), damezrandin, avakirin, barkirin (Ji bo saetan)
kuruluş mezrek, mezringeh, sazî.
1. avakirin, danîn, sazkirin, dame­zirandin *partinin kuruluş tarihi mêjûya avakirina partiye 2. sazî, damezran, damezrawe, damezrak, dem û dezgeh, avanî, sazgeh 3. binyat, bastûr, bünye (mec) m
1. avakirin, danîn, sazkirin, damezirandin * partinin kuruluş tarihi mêjûya avakirina partiyê 2. sazî, damezran, damezrawe, damezrak, dem û dezgeh, avanî, sazgeh 3. binyat, bastûr, bunye (mec) m
kurum 1.mezrek, sazî, mezringeh. 2.tenî, dorinc.
(I) xîzor, xirêf, rijik m (II) 1. sazî, damezrak, mezrak, da­mezran, damezrawe, mezringe, sazûman, dem û dezgeh 2. damezrak, damezrawe *evlilik kurumu damezraweya zewacê hiq/m (III) quretî, xiram m
kurum (i) xîzor, xirêf, rijik m
kurum (ii) 1. sazî, damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, sazûman, dem û dezgeh 2. damezrak, damezrawe * evlilik kurumu damezraweya zewacê hiq/m
kuruma 1. ziwabûn 2. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn 3. hişkbûn, reqbûn m
1. ziwabûn 2. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn 3. hişkbûn, reqbûn m
kurumak 1. ziwa bûn, nedawî bûn (şilahî tê de neman) *çamaşırlar kurudu cil ziwa bûn 2. hişk bûn (ji bo riwekan, gava ku terbûna wan namîne) *ağaçlar kurumuş dar hişk bûne 3. hişk bûn, hişkolekî bûn, hiş­kûhola bûn (qirûdî bûn) *Dilan kurumuş kalmıştı Dîlan hişk bûbû, tiştek tê de nemabû (mec) 4. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn, ziwa bûn (ji bo ava kanî, çem û wekî wan) *yazın bu nehir kuruyor havînê ev çem diçike *pınar kurumuş kanî ziwa bûye 5. hişk bûn, req bûn (ji bo hin tiştê ku av jê dikişe û av tê de namîne)
1. ziwa bûn, nedawî bûn (şilahî tê de neman) * çamaşırlar kurudu cil ziwa bûn 2. hişk bûn (ji bo riwekan, gava ku terbûna wan namîne) * ağaçlar kurumuş dar hişk bûne 3. hişk bûn, hişkolekî bûn, hişkûhola bûn (qirûdî bûn) * Dilan kurumuş kalmıştı Dîlan hişk bûbû, tiştek tê de nemabû (mec) 4. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn, ziwa bûn (ji bo ava kanî, çem û wekî wan) * yazın bu nehir kuruyor havînê ev çem diçike * pınar kurumuş kanî ziwa bûye 5. hişk bûn, req bûn (ji bo hin tiştê ku av jê dikişe û av tê de namîne)
kurumlandırmak hesab diyar kirin l/bw
kurumlanış 1. qurebûyîn 2. xîzorgirtin m
1. qurebûyîn 2. xîzorgirtin m
kurumlanma 1. qurebûn 2. xîzorgirtin m
1. qurebûn 2. xîzorgirtin m
kurumlanmak 1. qure bûn l/ngh , xwe qu­re kirin l/bw 2. xîzor girtin l/gh
1. qure bûn l/ngh , xwe qure kirin l/bw 2. xîzor girtin l/gh
kurumlan­mak (veya kurulmak) xwe qure qure ki­rin, quretî kirin, bi çavên mezin li xwe nihêrtin
kurumlaşma sazîbûn, damezrawebûn, damezrakbûn m
sazîbûn, damezrawebûn, damezrakbûn m
kurumlaşmak bi sazi bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn l/bw
bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn l/bw
kurumlaştırma sazîkirin, damezrawekirin, damezrakkirin m
sazîkirin, damezrawekirin, damezrakkirin m
kurumlaştırmak bi sazî kirin, bi sazgeh ki­rin, bi damezrawe kirin, bi dem û dezgeh kirin, bi damezrak kirin l/bw
bi sazî kirin, bi sazgeh kirin, bi damezrawe kirin, bi dem û dezgeh kirin, bi damezrak kirin l/bw
kurumlu (I) xweysazî, xweydamezrawe rd (II) xîzorgirtî, xirêfgirtî rd (III) qure, pil, kuşpene, tux, piz, qurqure, nefsmezin, pozbilind rd
kurumlu (i) xweysazî, xweydamezrawe rd
kurumlu (ii) xîzorgirtî, xirêfgirtî rd
kurumlu olmak nefsa (yekî) mezin bûn
kurumsal Sazîtî. Bisazî. Sazumanî.
kurumsuz (I) bêsazî, bêdamezrawe, bêdem û dezgeh rd (II) bêxîzor, bêxirêf rd (III) nequre, nekuşpene, nefsbiçûk rd
kurumsuz (i) bêsazî, bêdamezrawe, bêdem û dezgeh rd
kurumsuz (ii) bêxîzor, bêxirêf rd
kurumsuz (iii) nequre, nekuşpene, nefsbiçûk rd
kuruntu gumreşî.
1. dogman, bedgumanî 2. dilwasî, pojnewaji, waswase, haw m etmek ji xwe re waswase çêkirin
kuruntucu waswaso, waswasek, dilwasek, was wasi rd
waswaso, waswasek, dilwasek, waswasî rd
kuruntulu gumreş.
dilwas, şikberî, waswas, bedgu­manî, hawî, wasewasdar, pojnewaj rd
dilwas, şikberî, waswas, bedgumanî, hawî, wasewasdar, pojnewaj rd
kuruntusuz bêdogman, bêwasewas, bêşikberî, bêhawî rd
bêdogman, bêwasewas, bêşikberî, bêhawî rd
kuruntuya kapılmak ketin waswaseyan
kurunun yanında yaş da yanar agir bikeve dehlê ter û hişk tev dişewite rd
kuruş çerxî, quriş.
qemerî m, qirûş n
kuruşlandırmak hesab diyar kirin l/bw
kuruşluk qiruşî, qemeri *yüz kuruşluk çe­kirdek ver bi sed qiruşî dendikan bide rd
qiruşî, qemerî * yüz kuruşluk çekirdek ver bi sed qiruşî dendikan bide rd
kuruşu kuruşuna quriş bi quriş
kurut 1. keşk, çortan 2. qithitk (petêxên hişkirî) n
1. keşk, çortan 2. qithitk (petêxên hişkirî) n
kurutaç derdana ziwakirinê nd
derdana ziwakirinê nd
kurutma 1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikan­din, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin 4. hişkolekîkirin (mec) 5. helkirin (mec) m
kurutma kabı derdana ziwakirinê
kurutma kâ­ğıdı helçînk, kaxizê helçînk
kurutmak 1. ziwa kirin, ziwandin (ji navê hilanîna şilahiya tiştekî) *bataklığı ku­rutmak istiyorlar dixwazin avzêmkê ziwa bikin 2. hişk kirin (ji bo riwekan) *rüzgâr gülleri kuruttu bayê gul hişk kirin 3. hişk kirin (hişkirina mêwe û zebzeyan) *biber kurutmuşlar îsot hişk kirine 4. çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin, zi­wa kirin (ji bo avê) *derenin suyunu ku­rutun ava newalê bimiçiqînin 5. ziwa ki­rin, hişk kirin, hişkolekî kirin (zeîf kirin) *bu hastalık onu kurutmuş vê nexweşîna hanê ew hişk kiriye (mec) 7. hel kirin (bi xwarin û vexwarinê qedandina xurik û ve­xurikan) (mec) 6. ziwa kirin (lê nebatin, jê re bêpê û par bûn) (mec) l/gh
1. ziwa kirin, ziwandin (ji navê hilanîna şilahiya tiştekî) * bataklığı kurutmak istiyorlar dixwazin avzêmkê ziwa bikin 2. hişk kirin (ji bo riwekan) * rüzgâr gülleri kuruttu bayê gul hişk kirin 3. hişk kirin (hişkirina mêwe û zebzeyan) * biber kurutmuşlar îsot hişk kirine 4. çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin, ziwa kirin (ji bo avê) * derenin suyunu kurutun ava newalê bimiçiqînin 5. ziwa kirin, hişk kirin, hişkolekî kirin (zeîf kirin) * bu hastalık onu kurutmuş vê nexweşîna hanê ew hişk kiriye (mec) 7. hel kirin (bi xwarin û vexwarinê qedandina xurik û vexurikan) (mec) 6. ziwa kirin (lê nehatin, jê re bêpê û par bûn) (mec) l/gh
kurutmalık ê hişkkirinê *kurutmalık kaysı qeysiyên hişkirinê nd
ê hişkkirinê * kurutmalık kaysı qeysiyên hişkirinê nd
kurutucu 1, ziwaker 2. hişkker 3. çikîner, miçiqîner rd
1. ziwaker 2. hişkker 3. çikîner, miçiqîner rd
kurutulmak 1. hatin ziwakirin 2. hatin hişkkirin 3. hatin çikandin, hatin miçiqandin l/tb
1. hatin ziwakirin 2. hatin hişkkirin 3. hatin çikandin, hatin miçiqandin l/tb
kurutuş 1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikandin, miçiqandin (kar û awayê ziwakirinê) m
1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikandin, miçiqandin (kar û awayê ziwakirinê) m
kuruyuş 1. ziwabûyîn 2. çikîn, miçiqîn 3. hişkbûyîn, reqbûyîn m
1. ziwabûyîn 2. çikîn, miçiqîn 3. hişkbûyîn, reqbûyîn m
kurye peyak.
1. qasid, şandî, kurye nd/nt 2. kurye (eşyayê ku bi balafirê tê şandin) m 3. kur­ye (amyara ku tim erkeke bazirganî tîne cih) m
1. qasid, şandî, kurye nd/nt 2. kurye (eşyayê ku bi balafirê tê şandin) m 3. kurye (amyara ku tim erkeke bazirganî tîne cih) m
kuryelik 1. şandîtî, qasidî, kuryetî 2. kuryeti m
1. şandîtî, qasidî, kuryetî 2. kuryetî m
kur’a vijag, pişk.
kur’a çekmek vijagavêtin, pişkkişandin.
kur’ac ı Ôsûbay’ê ku ji bo çûna xortan a leşkeriyê qur’a dide kişandin
kur rd 1. tıraş * riyê xwe kur bike sakalını tıraş et 2. (r kalın okunur) kısa kulaklı * miya kur kısa kulaklı koyun 3. kısa, bodur * bejna wî kur e boyu kısa
n sıpa
n 1. oğul, oğlan, erkek evlât (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) 3. oğul (bazı kelimelerin anlamını pekiştirmek için kullanılır) * kûçikê kurê kûçikan it oğlu it
n 1. höyük 2. ağaçsız tepe 3. çıplak
kur (i) rd 1. (r kalın okunur) oğursuz 2. deymez
kur (ii) rd (k kalın okunur) derin * çem kur e nehir derin
kur (ix) m kur (yabancı paraların ulusal para cinsinden değeri)
kur (v) m 1. (r kalın okunur) iki ağaç arasında ve yüksekte yığılan ot ve meşe laprağı yığını 2. şiddetli * bayê kur şiddetli rüzgâr
kur (vi) ant/n (k ve r kalın okunur) kafa, baş
kur bî bi bavê xwe de baban öle
kur bî pê de yas tutasın
kur bûn (ii) l/ngh kuluçkaya oturmak (veya yatmak)
kur kirin l/gh 1. kesmek (ucunu almak) * tu porê xwe kur bikî baş dibe saçını kesen iyi olur 2. kırkmak (saç, sakal için; kesmek) * te porê xwe pir kur kiriye saçlarını çok kırkmışsın 3. tıraş etmek, tıraşlamak, yülümek
kur sıpa çağırma ünlemi
kur tovil e nevî kakil e oğul balsa torun oğul balıdır
kur û kem saçını başını yolasıca
kur û kem bûn saçı başı yolunmak, per perişan olmak
kur û kem kirin saçını başını yolmak, per perişan etmek (yek)
kur û kemî kirin (birinin) saçını başını yolma
kur û lûs yas nedeniyle üstünü başını paralamış kimse, sevdiği veya yakınının ölüme nedeniyle saçlarını kazmak, vücudunu kesmek anlamında bedua, ilenç
kur û tazî Cıpıldak * kur û tazî digeriyan cıbıldak dolaşıyorlardı
kur û zarî oğul uşak
kurad bnr kurat
kuram n amca oğlu
kurandin m kükretme
l/gh kükretmek
kuranî m evlâtlık
kurap n amca oğlu, emi oğlu
kuraptî m amca oğluluk
kurat bot/m peynire katılan bir ot
kurayî m derinlik
kurbav n yakın akraba
kurbeşk porsuk.
zo/m porsuk (Meles)
kurbûn (i) m tıraş olma
l/ngh tıraş olmak
kurbûn (ii) m kuluçkaya oturma (veya yatma)
kurbûyî rd tıraşlı, tıraş olmuş olan
kurbûyîn m tıraş oluş
kurçatovyûm kîm/m kurçatovyum (kısaltması Ku)
kurçî m kaymağı alınmış sütten yapılan peynir
kurcirk m makaslama, iki parmak arasına alıp sıkma
kurd Kürt.
nd/nt Kürt
kurd bûn l/ngh Kürtleşmek
kurd kirin l/gh Kürtleştirmek
kurdandî rd Kürtleştirilmiş
kurdandin m Kürtleştirme
l/gh Kürtleştirmek
kurdane rd Kürt gibi, Kürdvari
kurdanî rd 1. Kürt usülü, Kürtlere özgü 2. m Kürtlük
rd yere bakan yürek yakan
kurdayetî m Kürtçülük
kurdayî m Kürtlük
kurdbûn m 1. Kürtleşme 2. Kürtlük
kurdbûnî m Kürtlük
kurdbûyî rd kürtleşmiş
kurddost nd Kürt dostu
kurdemîr n Kürt beyi
kurdewarî m 1. Kürtlük 2. Kürtlere özgü
kurdewer m Kürtlük
kurdewerî m Kürtçülük
kurdhez rd Kürtsever
kurdî Kürtçe.
m 1. Kürtçe (Kürt Dili 2. Kürde özgü 3. mzk Kürdî (si bemol notasını andıran perde) 4. Kürdî (dügah perdesindeki makam)
kurdî (ii) m yoğurtla yapılan beyaz darı yemeği
kurdî bûn l/ngh Kürtçeleşmek
kurdî hîcazkar Kürdîli hicazkâr
kurdî kirin l/gh Kürtçeleştirmek
kurdîaxêv nd/nt Kürtçe konuşan
kurdîbêj nd/nt Kürtçe söyleyen sanatçı
kurdîbûn m Kürtçeleşme
kurdik n ceket
kurdikê kerik yelek
kurdîkirin m kürtçeleştirme
kurdînî m Kürtlük
kurdînivîs nd/nt Kürtçe yazarı
kurdînivîsî m Kürtçe yazarlığı
kurdîparêz nd/nt Kürtçeci
kurdîparêzî m Kürtçecilik
kurdistan Kürdistan.
m Kürdistan
kurdistanî rd/nd 1. Kürdistanlı 2. Kürdistana özgü
kurdîtî m Kürtçülük
kurdiyane h Kürtlere yaraşır bir biçimde
kurdîzan nd/nt 1. Kürdolog 2. Kürtçe bilen
kurdîzanî m Kürdoloji
kurdîziman nd/nt Kürtçe konuşan
kurdkî h Kürtlere özgü, Kürtlere yaraşır bir biçimde
kurdkirî rd Kürtleştirilmiş
kurdkirin m Kürtleştirme
kurdnas nd/nt Kürdolog
kurdnasî m Kürdoloji
kurdnîjad nd/nt Kürt kökenli
kurdnişîn nd ahalisi Kürt olan
kurdnivîser nd/nt kürt yazar
kurdolog nd/nt Kürdolog
kurdolojî m Kürdoloji
kurdonde bnr kurdûnde
kurdondeyî bnr kurdûndetî
kurdparêz nd/rd Kürtçü
kurdparêzî m Kürtçülük
kurdperest nd/rd Kürtçü, koyu Kürtçü
kurdperestî m Kürtçülük, koyu Kürtçülük
kurdperwer nd/rd Kürtperver, Kürtsever
kurdperwerî m Kürtperverlik, Kürtseverlik
kurdzan nd/nt Kürdolog
kurdzanî m Kürdoloji
kurdzanîn m Kürdoloji
kurdziman rd dili Kürtçe olan
kurê b 1. yas tutacısa 2. ayol (kadınların kullandığı seslenme sözü)
kure (i) m karınca yuvası
kure (ii) m pekmez kaynatmak için kullanılan ateş ocağı
kurê bavan kişi oğlu (soylu kimse)
kurê bavê min 1) yavrum 2) canım ciğerim
kurebav n babasının oğlu
kurêbeşk bnr kurbeşk
kureder bnr qureder
kurêf m endişe, korku * kurêf ket dilê wê içine bir korku düştü
kurekeçelok n kel oğlan
kurena mzk/m bir tür enstrüman
kurepist m fısıltı
kurepistî m fısıltılık
kuresork bot/m peynire katılan ot
kurfût rd kaçık (bazı davranışlarnı delice olan)
kurheval n erkek arkadaş
kurhilî rd üvey evlât (erkek çocuğu için)
kurî n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
m 1. küpleği (küreğin, baltanın sap takılan yeri, deliği) * kuriya bêrê kure küpleği 2. göz, yurdu (iğnenin deliği) * kuriya derziyê iğne yurdu * kuriya derziyê iğnenin gözü (di
kurî (i) bot/m kuri
kurî (iv) n 1. canavar 2. huysuz hayvan
kurî ya derziyê de derbas kirin (birine) eziyet etirmek, zorlamak
kuriçk nd kıvırcık
kuriçkî rd kıvırcık, kıvırcıkça * porê kuriçkî kıvırcıkça saç
kurîk n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
kurik n 1. oğlan (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) * kurik çû leşkeriyê û car din venegeriya oğlan askere gitti bir daha dönmedi 3. oğulcuk, oğlancağız (sevgi bildimek için, yapılan küçültme)
kurîk (i) m çorab
kurik (i) m çorap * kurikeke kunîşkî delik deşik çorap
kurik (ii) m ocak (demirci ocağı gibi)
kurik (iii) rd kısa
kurik (iv) bot/m bir tür darı
kurik (v) n 1. sıpa 2. erkek tay
kurîk anîn l/gh yavrulamak (eşek için)
kulun atmak
kurîkanîn m yavrulama (eşek için)
kurîkê kerê eşek sıpası
kurikê reben 1) zavallı oğlan 2) mec kel oğlan
kurikfiroş nd/nt çorapçı (satan kimse)
kurikfiroşî m çorapçılık
kurîn l/ngh 1. ulur gibi ağlamak 2. kükremek
kurîn (i) n kulun (at yavrusu)
kurîn (ii) m 1. ulur gibi ağlama 2. kükreme
kurinc nd/nt atımcı, hallaç
kurincî m atımcılık, hallaçlık
kurînî m 1. oğulluk, oğlanlık 2. evlâtlık
kurînî (i) m 1. ulur gibi ağlantı 2. kükreme
kurîş bnr kurîşk
kuris rd kısa kulaklı koyun
kurisandî rd 1. kemirik 2. yenik (bir hayvanın veya böceğin bir şeyi yiyerek onda bıraktığı iz)
kurisandin m 1. kemirme 2. yeme (aşındırma, kemirme) 3. çimdikleme (bir bütünden parça koparma)
l/gh 1. kemirmek 2. yemek (aşındırmak, kemirmek) 3. çimdiklemek (bir bütünden parça koparmak) * kê ev nan kurisandiye bu ekmeği kim çimdiklemiş
kurisî m yenik (bir hayvanın veya böceğin bir şeyi yiyerek onda bıraktığı iz)
kurisîn m 1. kemirilme 2. oyulganma
l/ngh 1. kemirilmek 2. oyulganmak
kurişk m kör gergi
kurîşk (i) n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
kurîşk (ii) m kıvırcık (saç)
kurîşk (iii) m kör gergi
kurîşk (iv) m 1. büzgü * kurîşkê kincan elbise büzgüsü 2. kırma, pli (kumaşı katlayarak yapılan giysi süsü) 3. kıvrım * kurîşkên wan rast bûn kıvrımları düzeldi
kurîşk (v) m yumma * çavê xwe kurîşk kir gözlerini yumdu
kurîşkî (i) rd kıvırcıkça
kurîşkî (ii) rd 1. büzgülü 2. potur 3. kıvrımlı
kurîşkî kirin l/gh büzgülemek
kurîşkîkirin m büzgüleme
kurît (i) bot/m bir tür bitki
kurît (ii) kîm/nd kürit
kurîtî (i) m canavarlık
kurîtî (ii) m oğulluk
kurîtî (iii) m sitem, serzeniş
kuritik bot/m öz suyundan sakız elde edilen bir bitki
kurîyê kerê eşek sıpası
kuriyum kîm/m küriyum (kısaltması Cm)
kurizandin bnr kizirandin
kurizîn bnr kizirîn
kurk 1.kuluçka. 2.kürk.
kurk (i) m körükü (demirci körüğü)
kurk (ii) n 1. kürk 2. rd kürk (künkten yapılma)
kurk (iii) m kuluçka, gurk
kurk (iv) m çorap
kurk bûn l/ngh kuluçka olmak, kuluçkaya oturmak (veya yatmak)
kurk ketin l/gh kuluçkaya oturmak (veya yatmak), gurka yatmak
kurkbûn m kuluçka olma, kuluçkaya oturma (veya yatma)
kurkdar (i) rd kuluçkalı
kurkdar (ii) rd kürklü
kurker nd/nt berber
kurkerî m berberlik
kurkerik rd aptal, salak
kurkerikî m aptallık, salaklık
kurkfiroş nd/nt kürkçü (satan kimse)
kurkfiroşî m kürkçülük
kurking n erkek çocuk, evlât
kurkirî rd 1. kesik (saç ve sakal için) * porê wî kurkirî bû saçları kesik idi 2. kırkık (saç, sakal için) 3. tıraşlı, tıraş edilmiş
kurkirîbûn m 1. kesiklik 2. kırkmışlık
kurkirin m 1. kesme (ucunu alma) 2. kırkma (saç, sakal için; kesme) 3. tıraş etme, tıraşlama, yülüme
kurkketî rd kuluçkaya oturmuş (veya yatmış) olan
kurkketin m kuluçkaya oturma (veya yatma), gurka yatma
kurkor bot/m bir bitki
kurkupe rd bodur
kurkur h ulur gibi ağlama
kurkurik n kurbağanın kurtçuk dönemi
kurkurîk n 1. sıpa 2. kulun
kurkurk zo/m geceleyin ses çıkaran bir canlı
kurkusandî (i) rd 1. bereli (yara bere) 2. haşat
kurkusandî (ii) rd 1. kısık 2. kıpıştırık
kurkusandin (i) m 1. bereleme 2. haşat etme
l/gh 1. berelemek 2. haşat etmek
kurkusandin (ii) m 1. kısma (göz için) 2. kırpıştırma, kıpıştırma
l/gh 1. kısmak (göz için) 2. kırpıştırmak, kıpıştırmak
kurkusîn (i) m 1. berelenme, bereleniş 2. haşat olma
l/ngh 1. berelenmek 2. haşat olmak
kurkusîn (ii) m 1. kısma, kısış 2. kırpışma, kıpışma (göz kapakları için; çok ışıktan sık sık kırpılmak)
l/gh 1. kısmak 2. kırpışmak, kıpışmak (göz kapakları için; çok ışıktan sık sık kırpılma)
kurkusok rd 1. kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan) 2. kıpkıp
kurkusokî rd 1. kısıkça 2. kıpkıpça
kurkusokîbûn m 1. kısıklık 2. kıpkıplık
kurkvan nd/nt kürkçü
kurkvanî m kürkçülük
kurm zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
zo/n 1. kurt (yumuşak vücutlu, uzun gövdeli omurgasız, bacaksız ayaksız veya çok ilkel ayaklı küçük hayvan) 2. solucan 3. böcü
n 1. huy (insanın yaradılış ve özelliklerinin tümü, mizaç) * bawer bike ku çiya ji cihê xwe diçe lê kurmê meriv ji meriv naçe can çıkar da huy çıkmaz 2. huy (iç güdü durumunu almış alışkanlık) 3. âdet, alışkı, alışkanlık * kirina vî tiştî ji xwe re kiriye kurm bunu yapmaya kendine âdet edinmiş * me ji xwe re kiriye kurm, piştî nîvro em bi tombela dileyîzin alışkı edinmişiz, öğleden sonra tombala oyunuyoruz 4. illet (hastalık derecesine varan alışkanlık)
kurm (tiştek) hêrandin (bir şeyi) kurt yemek
kurm ketin (tiştekî) kurtlanmak
kurm lê xistin (bir şeyi) kurt yemek
kurm û kês yara bere ve diğer organik maddelerin bozulması için söylenilir
kurm ên xwe şikandin kurdunu kırmak
kurm jê çûn alışkanlıklarını terk etmek
kurm jê hilanîn (birinden) alışkanlığı kapmak
kurm jê neçûn damarına (veya damarlarına) işlemek
kurm ketin qafê (yekî) damarına (veya damarlarına) işlemek
kurm kişîn berû askıya çıkmak (ipek böceği için)
kurm lê bûn bir huya sahip olmak
kurm sidê rahiştin askıya çıkmak (ipek böceği için)
kurm şikandin kurtlarını dökmek
kurm û tebîet huy ve mizaç
kurm û tebîet û tel gerek mîna hev bin boyu boyuna, huyu huyuna (karı koca için)
kurm û tebîetê (yekî) huyu suyu
hilanîn akıntıya kapılmak (etkide kalarak bir kişinin veya toplulğun davranışlarını benimsemek)
kurm û xûyên (...) hilanin (birinin) huyunu kapmak
kurm xwedî kirin ipek böceği yetiştirmek
kurmal n evin oğlanı
kurmam amca oğlu.
n amca oğlu, emi oğlu, amcazade
kurmamîtî m amcazadelik
kurmamtî m amcazadelik
kurmanc Kürtlerin üç boyundan biri.
nd Kürt, Kürçenin Kurmanci lehçesini konuşan Kürt
kurmancî kurmancların lehçesi.
m geleneksel bir Kürt tüfeği
m Kürtçe, Kürçenin Kurmanci lehçesi (Kürtçenin en büyük lehçesidir)
kurmancîaxêv nd Kürtçenin Kurmanci lehçesini konuşan kimse
kurmancîya başûr (naverast an jî xwarû) Kürtçenin ikinci büyük lehçesi (amiyane tabirle Sorani)
kurmanckî h Kurmançlara yaraşır bir biçimde
kurmarî nd/nt evlâtlık
kurmê (...) hatin (yekî) (biri, bir şey) burnunda (veya gözünde) tütmek, bir şeyi özlemek, özlem duymak * kurmê zarokên min tên min çocuklarım gözümde tutuyorlar
kurmê (...) kirin 1) alışmak (sürekli ister olmak) 2) canı çekmek 3) alışmak (bağlanmak, ısınmak) * ez bawer nakim ku ez ev qas kurmê wî dikim ona bu kadar alıştığıma inanamıyorum 4) birini özlemek
kurmê (tiştekî) hatin (yekî) alışmak (sürekli ister olmak) * kurmê cigareyê tê wî sigaraya alıştı
kurmê (tiştekî) hatin mirov aranmak (eksikliği duyulmak) * van rojan kurmê sobayê tê mirov bu günlerde soba aranıyor
kurmê (wan) çûn ser hev perileri bağdaşmak
kurmê (xûyê an jî tebîetê) xwe xweş kirin huyunu düzeltmek (bi)
kurmê (yekî) jê çûn huyundan vazgeçmek
kurmê (yekî) jê naçe heta mirinê (birini) toprak paklar
kurmê (yekî) jê neçûn huyundan vazgeçmemek (bi) ser
kurmê (yekî) ketin (birinin) damarını bulmak
kurmê (yekî) zanîn (birinin) damarını bulmak
kurmê daran zo ağaç kurdu
kurmê darê ne ji darê be dar kurmî (an jî xera) nabe ağacın kurdu kendinden olur
kurmê erdê her şeyi araştırıp öğrenen, işini bilen
kurmê geleviziyan hatin (yekî) canı yaramazlık yapmak istemek
kurmê hev kirin birbirini özlemek
kurmê hevrîşim zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmê mirovan zû bi zû jê naçe sarımsağı gelin etmişler de kırk gün kokusu çıkmamış
kurmê pîs kötü huy
kurmê qozan zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmê rûviyan zo/nd bağırsak solucanı, askarit
bağırsak solucanı
kurmê şîrî heta pîrî 1) yedisinde neyse yetmişinde de o olmak, arlı arından, huysuz huyundan vazgeçmez, huy canın altındadır 2) teneşirlik kimse (ölünceye dek huyundan vazgeçmeyen kimse)
kurmê xwe dan (tiştekî) (bir şeye) alışmak
kurmê xwe dan serê (birşeye veya kimseye) alışmak
kurmê xwe şikandin kurtlarını dükmek, hevesini almak, körünü kırmak
kurmê xwe terikandin 1) huyundan vazgeçmek, gömlek değiştirmek (huy veya düşünce değiştirmek) 2) defteri kapamak (bir işi artık yapmaz olmak)
kurmekej zo/nd ipek böceği
kurmên (yekî) pê girtin damarı tutmak
kurmet hala oğlu.
n hala oğlu, halazade
kurmetî m halazadelik
kurmetik n hala oğlu, halazade
kurmexwarî rd yinik
kurmî kurtlu.
kurmî (i) rd 1. kurtlu * sêva kurmî kurtlu elma 2. mec kurtlu (yerinde rahat durmayan)
kurmî (ii) rd 1. çürük (diş için) * diranê kurmî çürük diş 2. çürük (çürümüş ağaç vb.) * dar tev kurmî ye ağaç hep çürük
kurmî bûn (i) l/ngh 1. kurtlanmak * gelyaz kurmî bûne kirazlar kurtlanmış 2. mec kurtlanmak (bir yerde çok oturmaktan bıkarak gezme gereği duymak) * ez êdî li vir ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım
kurmî bûn (ii) l/ngh çürümek (vb. diş için)
kurmî kirin (i) l/gh kurtlandırmak
kurmî kirin (ii) l/gh çürütmek
kurmîbûn (i) m 1. kurtlanma 2. mec kurtlanma (bir yerde çok oturmaktan bıkarak gezme gereği duyma)
kurmîbûn (ii) l/ngh çürüme (diş vb. için)
kurmîbûyî (i) rd kurtlu, kurtlanmış
kurmîbûyî (ii) rd çürük, çürümüş olan
kurmîbûyîn (i) m kurtlanış
kurmîbûyîn (ii) m çürüyüş
kurmik zo/n 1. kurt, kurtçuk (yumuşak vücutlu, uzun gövdeli omurgasız, bacaksız ayaksız veya çok ilkel ayaklı küçük hayvan) 2. solucanı 3. biy lârva 4. böcü
kurmik (i) n küçük, olgunlaşmamış salatalık
kurmik (iii) zo/n ipek böceği
kurmikê berfê zo kar kurdu
kurmikê bindeqan zo/nd fındık kurdu
kurmikê devçengelî zo/nd kancalı kurt
kurmikê kitêban kitap kurdu
kurmikê mêweyan meyve kurdu
kurmikê mûyokî zo/nd ipsi solucan, iplik kurdu
kurmikê panik zo/nd aptesbozan
kurmikê pehn zo/nd tenya
kurmikê porikî zo/nd iplicik (Dictyocaulus viviparus)
kurmikê qozan zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmikê rodiyan zo/n bağırsak solucanı, askarit
kurmikê tayokî zo/nd ipsi solucan
kurmikên mûyokî ipsi solucanlar, iplik kurtlar
kurmikên penikî yassı solucanlar
kurmikên tayokî ipsi solucanlar
kurmîkirî rd kurtlandırılmış
kurmîkirin (i) m kurtlandırma
kurmîkirin (ii) m çürütme
kurmîr n beyzade, bey oğlu
kurmîtî m çürüklük
kurmizk n keçi türünde kuyruk
kurmnas nd/nt kurt bilimci
kurmnasî m kurt bilimi, helmintoloji
kurmok zo/n kurtcuk
kurmorî zo/m 1. karınca 2. karınca yuvası 3. mec çok çalışkan kimse
kurmorî biketa bin piyê (yekî) nedipelaxt karıncayı bile ezmemek (veya incitmemek)
kurmorî lê negeriyaye el değmemiş (hiç kullanılmamış, dokunulmamış)
kurmoriyên keran zo/m atlı karınca (Ponera grandis)
kurmxane m böcekhane, böceklik
kurmxur rd kurtçul
kurmxwer rd kurtçul
kurmzan nd/nt kurt bilimci
kurmzanî zo/m kurt bilimi
kurn n 1. kurna, yalak, su yalağı 2. ağaçtan hayvan yemliği
kurnas rd mağrur
kurnasî m mağrurluk
kurnemal nd 1. erkek evlâdı olmayan kimse 2. b soyu sopu kurusun
kurnesî rd tıknaz
kurnik bnr kurn
kurnîşk n köşe
kuro b 1. oğul, evlât (yaşlı kimselerin genç erkeklere söylediği bir seslenme) 2. b yahu
kurofe m fırtına
kuron n kuron
kurore n darı ekmeği
kurosk m ahlât, yaban armudu
kurostik m ahlât, yaban armudu
kurp n küspe
kurs m kurs * Kursa Kurdî Kürtçe kursu
kurs (i) bot/m funda
kurs dîtin kurs görmek
kurs girtin (an jî stendin) kurs almak
kurse m topluluk * kursê hêjiran incir ağaçları topluluğu
kurşe m donmuş, sertleşmiş kar
kursî kürsü, iskemle, sandalye, tabure.
n 1. kürsü 2. kürsü (bir fakültede araştırma ve öğretim birimi)
kursî (i) n büyük dikdörtgen yapı taşı
kursîk n kürsü, kürsücük
kursîkê dudestik nd koltuk (kol dayanacak yerleri olan rahat ve geniş sandalye)
kursîpalek m koltuk (kol dayanacak yerleri olan rahat ve geniş sandalye)
kursiv m kulak çivisi
kursiyê hejînok nd salıncaklı koltuk
kursîyê zivirek (an jî zivirok) döner koltuk
kursiyê zivirok nd döner koltuk
kurşo n obur
kurşotî m oburluk
kursper nd/nt kefil
kursperî m kefillik
kurt rd 1. kısa (boyu, uzunluğu az olan) 2. kısa (az süren, uzun olmayan) 3. kısa (ayrıntısı çok olmayan) * nivîsara kurt kısa yazı 4. h kısa (kısaca, kısaltarak) * kurt axivî kısa konuştu 5. kısa (kısa olan şey) 6.rd kısa, alçak (boy için) * mirovekî bejn kurt alçak boylu bir adam 7. bodur, tıknaz (kimse)
kurt birîn kısa kesmek, (sözü kısa kesmek) * axaftina xwe kurt biriye konuşmasını kısa kesmiş
kurt girtin kısa tutmak * serek axaftina xwe kurt girt başkan konuşmasını kısa tuttu
kurt hiştin kısa tutmak * milê gomlek kurt hiştine gömleğin kolunu kısa tutmuşlar
kurt jê behs kirin kısa geçmek, kısa değinmek
kurt (i) zo/nd akbaba (Vultur monachus)
kurt (ii) m kuluçka, gurk
kurt (iii) rd yırtık, eski püskü (elbise)
kurt (iv) rd 1. alçak, inik, basık 2. çukur
kurt bûn l/ngh kısalmak
kurt girtin l/gh kısa tutmak
kurt gotin l/gh kısa kesmek
kurt kirin l/gh 1. kısaltmak 2. kısmak (boyunu kısaltmak) * kembera xwe kurt kir kemerini kıstı
kurtaj bj/m kürtaj
kurtaj bûn kürtaj olmak
kurtaj kirin kürtaj etmek
kurtan eşek palanı.
n 1. semer, palan 2. eskimmiş, yamalı, yaması bile eskimimiş (elbise)
kurtan avêtin ser piştê semer vurmak, palan vurmak
kurtan dan piştê semer vurmak
kurtan kirin l/gh semerlemek, palanlamak
kurtan lê kirin semer
kurtan qelaptin semeri devirmek, pişman olmak
kurtanfiroş n semerci (satan kimse)
kurtanfiroşî m semercilik
kurtanî m kısalık
kurtanker nd/nt semerci (imal eden)
kurtankerî m semercilik
kurtankirî rd semerli (semer vurulmuş olan)
kurtankirin m semerleme, palanlama
kurtasî m 1. özet, hulâsa 2. kısaltım, kısaltma 3. h kısaca, kısacası, özcesi
kurtasî kirin l/ngh özetlemek
kurtasîkirin m özetleme
kurtasîvan n telhisçi
kurtasîvanî m telhisçilik
kurtayî m 1. kısalık 2. kısaltım, kısaltma 3. özet 4. h kısaca, kısacası, özcesi
kurtbîn bj/nd 1. miyop 2. miyop (gözleri böyle olan kimse) 3. rd kısa görüşlü, dar görüşlü
kurtbînî m 1. miyopluk 2. dar görüşlülük
kurtbir m kısaca, kısa kesme
kurtbûn m 1. kısalma 2. kısalık
kurtbûyîn m kısalış
kurte (i) n ergenlik çağına gelmemiş cocuk
kurte (ii) m 1. özet, hulâsa 2. sn özet
kurte kirin l/ngh özetlemek
kurteagahî m kısa bilgi, brifing
kurtebehs m kısa değinme
kurtebêj rd kısaltmalı
kurtebêje m 1. kesik kelime 2. kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtebêjî m 1. kısaltma, sözü kısa kesme 2. kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtebêjok m kısa hikaye
kurtebîn rd kısa görüşlü, dar görüşlü
kurtebînî m kısa görüşlülük, dar görüşlülük
kurtebir h kısaca, kısacası
kurtebir kirin (1 şîrove)özetlemek.
kurtebirî m 1. kısa kesme 2. özet, hulâsa 3. h özce, kısaca * salekê bi kurtebirî dinirxîne bir yılı kısaca değerlendiriyor
kurteçîrok m 1. kısa öykü 2. wj hikâye, öykü (gerçek veya tasarlanmış olayları anlatan düz yazı türü)
kurtedaxuyanî m kısa açıklama
kurtedem m kısa dönem, kısa an
kurtedîdarî m kısa görüşme
kurtefîlm n kısa film
kurtegêjen fiz/m kısa devre
kurtegotin m kısacası, özcesi
kurtehelbest m kısa şiir
kurtehî h kısaca
kurtejiyan m öz geçmiş
kurtek m kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtekirin m özetleme
kurtekîte rz/m kısa hece
kurtêl m 1. kırıntı, ekmek kırıntısı 2. döküntü, süprüntü
kurtelêgerîn m kısa araştırma
kurtelêkolîn m kısa inceleme
kurteling n kısa bacaklı bir köpek türü
kurtelîstik m kısa oyun
kurtêlxur nd/rd 1. asalak, ekti, parazit, tufeyli, otlakçı (başkalarının sırtında geçinen kimse) 2. kepçe kuyruk (başkalarının sırtından bedava geçinen)
kurtêlxûrane h asalakça
kurtêlxurî m asalaklık, ektilik, parazitlilik, otlakçılık
kurtêlxurî kirin l/gh otlanmak
kurtêlxurîkirin m/argo otlanmak
kurtêlxwer nd/rd 1. asalak, ekti, parazit, tufeyli, otlakçı (başkalarının sırtında geçinen kimse) 2. kepçe kuyruk (başkalarının sırtından bedava geçinen)
kurtêlxwerane h asalakça
kurtêlxwerî m asalaklık, ektilik, parazitlilik, otlakçılık
kurtemil n kısa kol
kurtenav n kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtenirxan m kısa değerlendirme
kurtenirxandin m kısa değerlendirme
kurtenivîs m kısa yazı
kurtenûçe m kısa haber
kurtepêl fiz/m kısa dalga
kurtepêşek m kısa sunu yazısı
kurtepeyv m kısa konuşma
kurtepist m 1. fısıltı, fiskos 2. dedikodu
kurtepist kirin dedikodu etmek (veya yapmak)
kurteqamûs m küçük sözlük
kurterê nd/rd kese, kestirme, kestirme yol
kurterê çûn l/ngh aykırılamak
kurterêçûn m aykırılama
kurteserîn m özet
kurteşev m kısa gece
kurteveguhastin m rapor, yazanak
kurtevekolîn m kısa inceleme
kurtewext m kısa dönem, kısa süre
kurteyî m kısalık
kurtgirtin m kısa tutma
kurtgotin m kısa kesme
kurtî kısalık.
m 1. kısalık 2. özet 3. h kısaca
kurtik n 1. çukurcuk 2. birikinti * kurtikê avê su birikintisi
kurtik (i) n 1. mintan (kollu yelek) 2. gömlek
kurtik (iii) m 1. ova * kurtika Mûşê Muş ovası 2. havza
kurtik (iv) rd tıknaz * ew zilamê kurtik hate mala me o tıknaz adam bize geldi
kurtik û mesîl 1) dere tepe 2) dalgalı (düzgün olmayan, alçaklı yükseltili)
kurtikfiroş nd/nt gömlekçi (satan kimse)
kurtikfiroşî m gömlekçilik
kurtikî rd 1. kısacık 2. tıknazca
kurtikîtî m tıknazlık
kurtikker nd/nt gömlekçi (imal eden)
kurtikkerî m gömlekçilik
kurtîl n kırıntı, ufantı
kurtîle n daha küçük kırıntı
kurtîlkuj rd/argo otlakçı
kurtîlkujî m/argo otlakçılık
kurtker rd kısaltıcı
kurtkirî rd 1. kısaltmalı 2. kısılmış (boyu kısaltılmış olan)
kurtkirin kısaltmak, tıraş etmek.
m 1. kısaltma, kısaltış 2. kısma (boyunu kısaltma)
kurtole rd cüce, boyu çok kısa olan
kurtûn n kürtün, semer
kurtûpist dedikodu.
kurubeşk bnr kurbeşk
kurûbeşk zo/m porsuk (Meles)
kurufte m sıyırga, kar küreme küreği
kurûsek rd bodur
kurûsekî rd bodurca
kurûsekî bûn l/ngh bodurlaşmak
kurûsekî man bodur kalmak
kurûsekîbûn m bodurlaşma
kurûsekîtî m bodurluk
kurx m kıldan dokuma
kurxal n dayı oğlu
kurxalet n teyze oğlu
kurxalîtî m dayı oğluluk
kurxaltî n teyze oğlu
kurxaltîbûn m teyze oğlu olma
kurxaltîk n teyze oğlu
kurye nd/nt 1. kurye (görevli kimse) 2. m kurye (uçakla gönderilen koli, mektup veya havale) 3. m kurye (düzenli olarak ticarî bir hizmeti gören taşıt aracı)
kuryetî m kuryelik
kur [I] law, zarokê nêrîn *mêl ne ji kurê qenc re dayne, ne jî ji yê xerab re [II] sewala ku guhên wê biçûk in [III] li zozanan erdê nermehur (bê kevir)
1. zarrokên nêr (navdêr, nêr) lawik, gede, sebî, xort, zarrokên nêr, mirovên nêr yên biçûk: Kurr bi gogê dilîzin. lawik, gede, sebî, zarrokên nêr, yên kesekî: Te çend kurr hene?.
Herwiha: kur, kurrik, kurik.
Dijwate: keç, qîz.
ji: Proto-aryayî: kur (zan) Sogdî: kwrt (zarrok) xun: kur (kîr) Farisî: kīr (kir) Kurmancî: kîr (kîr, pênîs), kurr (lawik) Kurdî (Soranî): kurr; kêr (kurr; kîr), kurr (lawik) Zazakî: kîr (kîr, pênîs), lorî: kur(r) (kurr, kurrik) Çavkanî: Cheung p.250 Baldarî: Ne ji proto-hindûewropî ye..
: kurranî, kurrik, kurrînî
kur ji hinavê, bira ji bavê (biwêj) kur ji bira jî nezîktir e. helbet bira jî pir giring in, lê kur ji hinave, bira ji bave.
kur kirin 1. kurtisandin, qusandin 2. tiraş kirin *kê karê pir kiriye, keziya xwe kur kiriye
kur mezin bû, xem mezin bû (biwêj) lawik ku mezin dibin, derd û kulen wan jî zede dibin. ere, keçik jî carinan pirsgirekan derdixin, lê kur mezin bû, xem mezin bû.
kurap lawê apî; kurmam
kurator (navdêr) serperişt, birêveber, çavdêr.
ji wêjeyê: 10emîn Bîenala Navneteweyî ya Stenbolê ku kuratoriya wê Hou Hanru dike têde gelek projeyên balkêş dê bêne pêşkêş kirin.(Diyarname.com, 9/2007).
ji: Bi rêya frensî curateur yan inglîzî curator ji latînî curatus.
: kuratorî, kuratorîtî, kuratortî
kuratorî (navdêr, mê) rewşa kuratorbûnê.
ji: kurator + -î
kurbeşk cureyekî sewalên çolê ye
(navdêr) ajelekî guhandar yê çarling û şevgerr e.
Herwiha: kurrbeşk kurribeşk kuribeşk qurrbeşk qurbaşk qurebeşk qurrebeşk.
Hevwate: gurnepaş
kurbûn (navdêr, mê) kurtbûn, :pora serê te kur be
kurd gelê ku ji Tofanê virdetir li Navçêmkê û doraliyên wê dijî
(navdêr) neteweyê serekî yê Kurdistanê, kesên kurdîziman, kesên zimanê wan yê yekem kurdî ye, kurdistanî, kesên ji neteweyê serekî yê Kurdistanê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورد. Têkilî: kurmanc, soran, hewram, goran, zaza.
Bide ber: ecem, ereb, ermenî, faris, tirk.
ji: Wek navê piraniya miletan, etîmolojiya peyva kurd jî ne bi temamî zelal e. Gelek caran eynî nav li du yan çend komên etnîkî hatiye kirin. Bo nimûne kurmanc/kirmanc ji zaravaya xwe re dibêjin kurmancî/kirmancî û ji dêrsimiyan re dibêjin zaza. Lê dêrsimiyên zaza ji xwe re dibêjin kirmanc û ji kurmancan re dibêjin kirdas! Rûsî ji almanan re dibêjin nêmêts lê ereb ji awistriyan re dibêjin nemsayî ku eynî peyv e! Wisa diyar e ku peyva kurd gelek kevn e: di pehlewî de wek kurt/kwrt hatiye nivîsîn, di sûmerî de kerde, si aramî de qerdu, di yûnaniya kevn de kyrtî... Lê ne diyar e ka mebesta wan peyvan gelê kurd yê niha ye yan jî na. Lê taliyê jî ne diyar e ka maneya wê peyvê çi ye. Lê belkî ji peyva kur (çiya) ya sûmerî be ji ber ku sûmeriyan ji miletên di ser xwe re yên li joriya Mezopotamyayê re, li deverên çiyayî, digot karda.Belkî jiari jiarami jisumeri be..
Bikaranîn: Lêker: kurd kirin. Navdêr: kurdkirin Rengdêr: kurdkirî.
: ( , kurdane, kurdatî, kurdayetî, kurddost, kurddostî, kurdewar, kurdewarî, kurdhez, kurdhezî, Kurdistan, Kurdistanî, kurdî, kurdîaxêv, kurdîaxêvî, kurdîaxiv, kurdîaxivî, kurdînî, kurdîpeyiv, kurdîpeyivî, kurdîtî, kurdîzar, kurdîzarî, kurdîziman, kurdnas, kurdnasî, kurdolog, kurdolojî, Kurdperwer, kurdperwerî, kurdyar, kurdyarî
kurd bûn (lêker)(Binihêre:) kurd
kurd kirin (lêker)(Binihêre:) kurd
kurdandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurdandin
kurdandin (lêker)(navdêr, mê) kirin kurd yan kurdî, kurdîfîze kirin, kurdîfîkasyon. Tewîn: -kurdîn-.
Bide ber: erebandin, farisandin, tirkandin.
ji: kurd + -andin.
: kurdandî, kurdîner
kurdane (rengdêr) bi awayekî kurd.
ji: kurd + -ane
kurdax (navdêr) Efrîn û derdora wê.
Herwiha: Çiyayê Kurmênc.
ji wêjeyê: Le ser rêka Reco - Meydanakpasê: Nihrînek ji Kurdaxê (Çiyayên Kurmênc) berve Amanosê (Çiyayên Gewir)..
ji: kurd + tirkî dağ (çiya).
: kurdaxî kurdaxîtî
kurdayetî kurdbûn
kurdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurd
kurdbûnî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdînî, Kurdbûn.
ji: kurd +-bûnî
kurdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurd
kurddost (rengdêr) (navdêr) dostê/a kurdan, kurdperwer, kesa/ê ku ji kurdan hez dike (û alïkariya wan dike).
ji: kurd + -dost.
: kurddostî
kurddostî (navdêr, mê) rewşa kurddostbûnê.
ji: kurddost + -î
kurdewar (rengdêr) (navdêr) mîna kurdan, kesa/ê ku li gor çandeya kurdî dijî yan dixebite.
ji wêjeyê: Ji Gundê Girêmîra me. Bi ser navçeya Nisêbînê ya Mêrdînê ye. Girêmîra berê gundê sûryaniyan û kurdan bû. Bi awayekî zanebûn nebe jî neteweperwer in. Ji berê de tesîra Barzaniyan li ser wan hebû. Axaftina bi kurdî rûmet bû, axaftina bi tirkî gelekî şerm bû. Heta hinekî dema diçûn bajar, dema dibihîstin hinek ji wan bi dikandaran re bi tirkî axivîne, henekê xwe bi wan dikirin. Tiştên kurdewar gelek li pêş bûn..
ji: kurd + -e- + war.
: kurdewarî, kurdewarîtî, kurdewartî
kurdewarî (navdêr, mê) edet û nerîtên kurdan, jiyana mîna ya kurdan.
Bide ber: kurdayetî, kurdînî, kurdîtî.
ji: kurdewar + -î
kurdewerî têkildarî neteweya kurd
kurdî zimanê gelê kurd
(navdêr)(Binihêre:) kurdî
(navdêr, mê) zimanê kurdan, zimanê kurd pê diaxivin (zimanek hindo-ewropî yê ji babika zimanên îranî), (rengdêr) tiştên bi zimanê kurdan: stiranên kurdî, rojnameyên kurdî, tiştên kurdan: Aliyê kurdî di danûstandinan de, mîna kurdan.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کوردی.
ji: kurd + î.
Bikaranîn: Lêker: kurdî kirin. Navdêr: kurdîkirin Rengdêr: kurdîkirî.
: kurdîaxêv, kurdîaxêvî, kurdîaxiv, kurdîaxivî, kurdîpeyiv, kurdîpeyivî, kurdîzar, kurdîzarî, kurdîzimanZaravayên kurdî, hewramî, kurmancî, soranî, zazakî, feylî/kelhurî, lekî. Têkilî: kurdayetî, kurddost, kurddostî, kurdewar, kurdewarî, Kurdistan, kurdistanî, kurdînî, kurdîtî, kurdperwer, kurdperwerî
kurdî kirin (lêker)(Binihêre:) kurdî
kurdi nerway (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê)
kurdî, halê xwe werdî (biwêj) kurd di halê xwe de ne, bi halê xwe dizanin. kurdî, halê xwe werdî. ma ew jî ne kurd e? halê xwe dizane.
kurdî-erebî (rengdêr) bi kurdî û erebî: ferhenga kurdî-erebî, sîstema nivîsîna kurdî bi alfabeya modîfiyekirî ya erebî, ya/yê kurdan û ereban: danûstandinên kurdî-erebî.
Hevwate: erebî-kurdî
kurdî-kirîlî (rengdêr) sîstema nivîsîna kurdî bi alfabeya modîfiyekirî ya kirîlî (ku demekê li Sovyetistanê bo nivîsîna zimanê kurdî dihat bikaranîn).
Herwiha: kurdî-krîlî.
Bide ber: kurdî-erebî, kurdî-latînî
kurdî-krîlî (navdêr, mê) alfabeya krîlî (rusî) ya ku pê kurdî tê/dihat nivîsîn (li Sovyetistanê), tişta/ê ku bi wê alfabeyê hatiye nivîsîn: Kurd bi alfabeya kurdî-krîlî wiha tê nivîsîn: Курд.
Herwiha: kurdî-kirîlî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کوردی-کریلی ku-kr: курдн-крили.
Bide ber: kurdî-erebî
kurdî-latînî bi kurdî û latînî, ya kurdî û latînî: ferhenga kurdî-latînî, kurdiya ku bi alfabeya latînî têt nivîsîn.
Bide ber: kurdî-erebî, kurdî-kirîlî
kurdîaxiv (navdêr) kesên bi kurdî diaxivin, kesên kurdî dizanin, kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye.
Herwiha: kurdîaxif kurdîaxêf kurdîaxêv.
Hevwate: kurdîpeyiv kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîaxiv soranîaxiv hewramîaxiv zazakîaxiv goranîaxiv erebîaxiv farisîaxiv inglîzîaxiv tirkîaxiv.
ji: kurdî + -axiv.
: kurdîaxivî
kurdîaxivî (navdêr, mê) rewşa kurdîaxivbûnê.
ji: kurdîaxiv + -î
kurdîfîkasyon (lêker)(navdêr, mê) kurdandin
kurdîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurdî kirin
kurdîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurdî
kurdînas pisporê ziman û wêjeya kurdî
(navdêr) pispora/ê zimanê kurdî. Nêzîk: kurdnas kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdîzan kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancînas soranînas hewramînas zazakînas goranînas erebînas farisînas inglîzînas tirkînas.
ji: kurdî + -nas.
: kurdînasî
kurdînasî (navdêr, mê) rewşa kurdînasbûnê.
ji: kurdînas + -î
kurdîpeyiv (navdêr) kesên bi kurdî dipeyivin ango diaxivin, kesên kurdî dizanin, kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye.
Herwiha: kurdîpeyv kurdîpeyîv.
Hevwate: kurdîaxiv kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîpeyiv soranîpeyiv hewramîpeyiv zazakîpeyiv goranîpeyiv erebîpeyiv farisîpeyiv inglîzîpeyiv tirkîpeyiv.
ji: kurdî + -peyiv.
: kurdîpeyivî
kurdîpeyivî (navdêr, mê) rewşa kurdîpeyivbûnê.
ji: kurdîpeyiv + -î
kurdistan Serenav,mê. Xwendin: welatê kurdan, welatek bindest e li Rojhilata Navîn û di navbera sinorên Tirkiye û Sûriye û Iraq û Îranê de hatiye parçekirin, herêma otonom ya Kurdistana Iraqê parçeyek e ji Kurdistan ya ku li Başûrê Kurdistanê (Iraqê) ji alî kurdan ve tê birêvebirin, parêzgehek e li Rojhilata KurdistanêAlfabeyên din, kurdîya erebî: ﻛﺮﺩﺳﺘﺎﻥ.
Herwiha: Kurdîstan Kursan.
ji wêjeyê: Kurdistan Bilind e bejn û bala teLi ser taca te esman eKitanek rengsipî daye Serê Zozan û SîpaneLi jorê kanî û cobarWekû hêstir dibarin xweşLi jêrê te dibînim ezBihuşt û bax û bistan eKirasek etlezîn kesk eBi rengê rojê nexşîn e Li bejna te dibînim xweş Bi surme şal û mîtan e Çi rengşêrîn e yara min Şepal û nazik û şox e Ferat û Diclê û Xabor Bi ser bejnê de berdane.
ji: kurd + -i- + -stan.
: kurdistanî, kurdistanîtî
kurdistana bakur Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Tirkiyeyê de ye.
Herwiha: Bakurê Kurdistanê.
Hevwate: Kurdistana TirkiyeyêParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Başûr, Kurdistana Başûr-Rojava, Kurdistana Rojhilat.
ji: Kurdistan + a + Bakur
kurdistana başûr-rojava Serenav,mê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî.
Herwiha: Başûr-Rojavaya Kurdistanê, Kurdistana Rojava.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
kurdistana iraqê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Iraqê de.
Hevwate: Başûrê Kurdistanê, Kurdistana BaşûrParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Tirkiyeyê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana Îranê.
ji: Kurdistan + a + Iraq + ê
kurdistana rojava Serenav,mê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî.
Herwiha: Başûr-Rojavaya Kurdistanê, Kurdistana Başûr-Rojava.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
kurdistana tirkiyeyê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Tirkiyeyê de ye.
Hevwate: Bakurê Kurdistanê, Kurdistana BakurParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Iraqê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana Îranê.
ji: Kurdistan + a + Tirkiye + yê
kurdistanî (rengdêr) (navdêr) kesên yan tiştên li yan ji Kurdistanê, kurd û gelên din yên li Kurdistanê dijîn yan ji wê derê ne: Gelek kurdistanî li Ewropayê dijîn..
ji: Kurdistan + -î.
: kurdistaniyet, kurdistanîtî
kurdistanîtî (navdêr, mê) rewşa kurdistanîbûnê.
ji: kurdistanî + -tî
kurdîtî (navdêr, mê) doza kurdan, neteweperweriya kurdan, xebata bo serxwebûn û mafên kurdan.
Herwiha: kurdayetî, kurdînî, kurdîzm.
ji: kurd + -îtî
kurdiya başûrî (navdêr, mê) devokên başûrî yên zimanê kurdî (kirmaşanî, feylî, kelhurî).
Bide ber: kurdiya bakurî kurdiya navendî, kurdiya naverastî. Agadarî: Mebesta bi kurdiya başûrî ne devokên kurdî yên li Başûrê Kurdistanê tên axivîn e. Kurdiya başûrî li hin deverên Başûrê Kurdistanê (bi taybetî Xaneqîn) û herwiha hin deverên Rojhilata Kurdistanê jî (bi taybetî Kirmaşan û Îlam) tê axivîn.
kurdîzan (navdêr) kesa/ê zimanê kurdî dizane, kurdînas, pispora/ê zimanê kurdî. Nêzîk: kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdînas kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîzan soranîzan hewramîzan zazakîzan goranîzan erebîzan farisîzan inglîzîzan tirkîzan.
ji: kurdî + -zan.
: kurdîzanî
kurdîzanî (navdêr, mê) rewşa kurdîzanbûnê.
ji: kurdîzan + -î
kurdîzar (navdêr) kesên zarê wan ango zimanê wan yê dayikî kurdî ye, tiştên bi zarê ango zimanê kurdî: kovar û rojnameyên kurdîzar.
Hevwate: kurdîziman. Nêzîk: kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdînas kurdîzan.
Bide ber: kurmancîzar soranîzar hewramîzar zazakîzar goranîzar erebîzar farisîzar inglîzîzar tirkîzar.
ji: kurdî + zar.
: kurdîzarî
kurdîzarî (navdêr, mê) rewşa kurdîzarbûnê.
ji: kurdîzar + -î
kurdîziman (navdêr) kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye, tiştên bi zimanê kurdî: kovar û rojnameyên kurdîzar.
Herwiha: kurdîezman kurdîzman.
Hevwate: kurdîzarNêzîk, kurdîaxiv, kurdîpeyiv, kurdînas, kurdîzan.
Bide ber: kurmancîzar, soranîzar, hewramîzar, zazakîzar, goranîzar, erebîziman, farisîziman, inglîzîziman, tirkîziman.
ji: kurdî + ziman.
: kurdîzimanî
kurdîzimanî (navdêr, mê) rewşa kurdîzimanbûnê.
ji: kurdîziman + -î
kurdki (Zazaki) kurdî
kurdkî (Zazaki) (navdêr) kurdî, navê eşireke kurdan e ku li Serhedê û li sirûcê berbelav in
kurdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurd kirin
kurdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurd
kurdnas pisporê çand û dîroka gelê kurd
(navdêr) pispora/ê jiyana kurdan (bi taybetî ya/yê lêkolînên zanistî li ser kurdan dike).
Hevwate: kurdolog, kurdzan.
Bide ber: kurdînas.
ji: kurd + -nas.
: kurdnasî
kurdnasî (navdêr, mê) kurdolojî, zanista li ser jiyana kurdan, lêkolînên zanistî li ser kurdan.
Herwiha: kurdnasîtî, kurdzanî.
Têkildar: kurdînasî.
ji: kurdnas + -î
kurdolog (navdêr) pispora/ê jiyana kurdan (bi taybetî ya/yê lêkolînên zanistî li ser kurdan dike).
Hevwate: kurdnas, kurdzan.
ji: kurd + -o- + -log.
: kurdologî, kurdolojî
kurdolojî (navdêr, mê) kurdnasî, vekolînên zanistî li ser kurdan û jiyana wan.
Herwiha: kurdologî.
Têkildar: kurdolog.
ji: kurd + -olojî
kurdparêz (navdêr, mê) Kurdperwer, Kurdperest.
ji: kurd +-parêz
kurdparêzî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdperwerî, Kurdperestî.
ji: kurd +-parêzî
kurdperest (navdêr, mê) Kurdparêz, Kurdperwer.
ji: kurd +-perest
kurdperestî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdparêzî, Kurdperwerî.
ji: kurd +-perestî
kurdperwer (navdêr) Kesê ku ji Kurdan hez bike û ji bo mafên wan bixebite
kurdperwerî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdparêzî, Kurdperestî.
ji: kurd +-perwerî
kurê (keça) meriv û însanan bûn (biwêj) mirovekî baş bûn. heke ezîzê cindo kurê meriv û însanan be. ve yeke napejirîne.
kurê bavê (yekî) bûn (biwêj) xizm û lêzimên hev û din bûn. çi ye, tu ji bo wî serê xwe dişkenî, ma kurê bavê te ye?
kure bêdewlet, ji bal bavê xwe derket, paşî çû bû şivanê berazan (biwêj) ewledên bêxêr, di dawiyê de xwe ji dixin rewşeke neyin1. ewledê bêxêr xwe jî û mal-bata xwe jî dieşînin. kurê bêdewlet, ji bal bavê xwe derket, paşî çû bû şivane berazan.
kurê bêwar, çav li der (biwêj) heke ku mal milk û tiştekî ku pê re mijûl bibe tune be, çavê law dê bi xwezayî li der be. ma te çi hevî dikir? çi gotine: kurê bêwar, çav li der.
kurê kor hiseyn paşa bûn (biwêj) zehf zêde û awarte bûn. çima, ma kurê te kurê kor huseyn paşa ye ku destê xwe naavêje karekî? (qerf)
kurê mino, ne ji mino, roja koçê barê mino (biwêj) kêra ewlêdan zû bi zû nagihîje dê û bavan, lê gelek caran li ser stûyê wan dibin bar. kurê mino, ne ji mino, roja koçe barê mino. ev jî zagoneke xwezahî ye.
kurê qurqurbegê kûçikê kurê kûçikan; segbav
kurê şahqurdî miriye, pira heqiyê şikestiye (biwêj) heq û hiqûq nemaye. ez çi bibêjim? zeman xera bûye. kurê şahqurdî miriye, pira heqiyê şikestiye.
kurê xwedê bûn (biwêj) xwedî bûmtiyaz bûn. wan wisa dor lê girtibûn, ku ew bibûiya kurê xwedê jî nikaribû j1. dest wan xelas bibûya.
kureke kesê ku ji bilî xwarin û rîtinê bi kêrî tiştekî nayê
kurên bavê hev bûn (biwêj) em gişk exrebeyê hev ên nêzik in. kî çi dibêje bila bibêje, em gişk kurên bavê hev in û em nikarin ji hev bibin.
kurepist weswese, pistînî, fisînî, kurtepistî, kuste-pist, piste-pist, pistepist
kurezan (Soranî) (navdêr) nevî; lê zarokê kurê kesekî.
Têkildar: newe kiçeza.
ji: kur + -za
kurfût (rengdêr) kawik, xeşîm, dilsaf, naşî, cahil, nezan, evdal, heynik, safderûn, dînik, şêtik, qamik, xêtik, debeng, aqilkêm
kurî 1. cehşik 2. caniya viringî *aqilê kurî, caniya dêlî
1. dava bi derqûna ajelan ve (navdêr, mê) k-ya req, dûvik, kilik, boçik, doç, dûv, daw, dava dirêj ya bi derqûna hin ajelan ve: Ker kuriya xwe dihejîne û mêşan pê vedirevîne..
Herwiha: kurîk
kurîk (navdêr, mê) kilik, kurî, dûv, boçik, dûvik, doç, dûvelank, dûm, daw, dava dirêj ya bi derqûna hin ajelan ve, terrî.
Bikaranîn: Lêker: kurîk anîn. Navdêr: kurîkanîn
kurik lawik
kurîk anîn (lêker)terikîn.
ji: kurîk + anîn
kuriktî mêr bûn,mêrantî,kurik bûn
kurîmisk (navdêr, mê) giyadêmk, giyagewrik, helyotrop
kurinc kevanjen, pereker, libûjen, livajen, libûdî, tavnejen, Iibûjen, tîravêj/tîrkêş, tîrendaz
kurincî kevanjenî, libûjenî, livajenî, perekerî, libûdîlî, tavnejenî, tifingendazî, tîrendazî, tivingendazî
kurînî (rengdêr) jîyana bêjinîyê, hêşta kur, zigurd, :bi kurînî min karên weha ne kirîne evca dê çewa noke kem!
kurisandin (navdêr, mê) kuncandin, bdn, :ez di kurisînim em di kurisînîn tu di kurisînî hûn di kurisînin ew di kurisîne…it ewan di kurisînin pr, :dê bi +bdn bdb, :di kurisand di kurisandin db dûr, :kurisandibû kurisandibûn (f), :bi kurisîne bi kurisînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورساندن
kurisandin/dikurisîne/ bikurisîne 1. kotin û hêrandin 2. peritandin û pizirandin 3. komir kirin
kurisî hêrandî û pizirî
kurisîn/dikurise/bikurise 1. dan kotin û hêrandin 2. peritîn û pizirîn 3. komir bûn
kurîşk (navdêr, mê) rêjin.
Bikaranîn: Rengdêr: kurîşkbûyî
kurîşkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurîşk
kurîşkî (navdêr, mê) qurmîçongkî, qermûçekî, qermîçongî, qurîşkî, biqirme.
ji: kurîşk + -î
kurîşkî kirin (lêker) qermûçekî kirin.
ji: kurîşkî + kirin
kurîşkîkirin (navdêr, mê) qermûçekîkirin.
ji: kurîşkî +kirin
kurk keçêça hêkşêlandin û cûcikderxistina ajalên bibask ên malê û firindeyên çolê
1. cilên ji pûrtê heywanan k-ya pêşîn req e(navdêr, nêr) pûrtên ajelan yên nerm: kurkê guran, cilên ji pûrtê heywanan hatiye çêkirin: Saqoyê wê kurk bû..
: kurkî bend
kurk bûn (lêker)(Binihêre:) kurk
kurk ketin (lêker)(Binihêre:) kurk
kurkbûn (navdêr)(Binihêre:) kurk
kurkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurk
kurkê memê qebe ye, tiştek di bin de heye (biwêj) di bin wî kari de tiştek heye. ez jî baş nizanim çi ye, lê kurkê memê qebe ye, tiştek di bin de heye.
kurker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kur dike, berber, sertiraş.
ji: kur + -ker
kurkfiroş (navdêr, mê) pûrtfiroş.
ji: kurk +-firoş
kurkî (navdêr, mê) rewşa kurkbûnê.
ji: kurk + -î
kurkirî (rengdêr) pûrtkirî, traşkirî, traşbûyî, kurbûyî, traştî, qusandî.
ji: kur +kirî
kurkirin (navdêr)kurtkirin, :mirî kêxwe liser hêkan kurk kir.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورکرن
kurkketin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurk
kurkum (navdêr, mê) zerdeçal, zeferan
kurm cureyekî bihukên biçûk e; dikeve birînan, fêkî û sewzeyan û wan xera dike
kurm di serê (yekî) de livîn (biwêj) zexel, xayîn û nedurist bûn. ji te re dibêjim ji wê keçike dûr bikeve. kurm di serê wê de dûivin.
kurm tê de gerîn 1. netebitîn 2. bi tatêla tiştekî de hilketin û daketin
(biwêj) weswese ketin dil, di dil de xayînî sêwirin, ji bo pekanîna tiştekî dil daxwaz kilin. ji ber teki liva zava û qîza xwe kurm di remo de digere. dîsa kurm tê de digere. wa ye wer tê xuyan ku serwetji bo nîvekarê xwe li hin lîstikan difikire. kurmê eraqê dîsti tê de digere, înşelah vê carê dîsa dest pê nake.
kurm û kêziken newalan, bime kevaniyan malan (biwêj) ne hêjayî cih û radeyê bûn. xwede dizane ku kurm û kêziken newalan, bûne kevaniyên imilan.
kurmam kurap, pismam
(navdêr, nêr) pismam, :heval û helgord kurmamên hevdu ne kurmanc (nejn) kurd
kurmamîtî (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurxalîtî, kurmetî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn.
ji: kurmam +-îtî
kurmanc 1. milekî gelê kurd e 2. kesê ji vî milî
(navdêr) kurdên ku bi kurmancî dipeyivin, kurd, hemû kurd, (kevnar) gundî, (kevnar) koçer.
Herwiha: kirmanc, kurdmanc.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورمانج.
Bide ber: feylî, goran kelhur, soran zaza.
ji: jiari. -man-a di peyva kurmanc de jî wek -man- yan -men- ya di peyva tirkmen, tirkoman de ye. Di herdu peyvan de jî man/men maneya mîna, wek dide anku kurmancyên wek kurdan. Di farisî de hevberî peyva mîna bêjeya manend e. Ihtimal e ku herdu kurmanc û tirkmen/tirkoman ji wê bin, paşî kurttir bûbin û di peyva tirkmen/tirkoman de -end ji dawiya manend ketibe lê di peyva kurmanc de -en- ketibe û d bûbe c. Nimûneyeke din jî ku d tê de bûye c peyva gazind/gazinde ye ku di hin devokan de bûye gazinc. Herwiha di hin devokan de bi taybetî li Mêrdînê d wek c tê xwendin: ciya mindiya mindayika min.Herwiha peyv divê wek kurmanc yan kirmanc were nivîsîn, ne wek kurdman ji ber ku kurmancî d ya piştî r red dike, binere: soranî: birdin, zazakî: berden, farisî: burden lê kurmancî bir_in, soranî: xwardin: zazakî: werden, farisî: x(w)arden lê kurmancî: xwar_in Sebebê ku kurmanc li gelek deveran bûye kirmanc jî ew e ku meyla kurmancî li ser i ye li hevberî u: bilbil (lê farisî: bulbul).
: kurmancî, kurmancîtî
kurmancî 1. zaravayê herî berbelav ê zimanê kurdî 2. têkildarî dab û nêrîtên kurmancan
(navdêr)(Binihêre:) kurmancî
Kurdiya Bakur: zaravaya kurdî ya serekî ku li Bakurê Kurdistanê (Tirkiyeyê), Başûr-Rojavaya Kurdistanê (Sûriyê), bakurê Başûrê Kurdistanê (Iraqê), bakurê Rojhilata Kurdistanê (Îranê), li Xorasanê û li herêmine Sovyeta berê tê axivîn, Kurdî: hemî zaravayên kurdî, bi taybetî kurmancî û soranî(rengdêr) her tiştê bi kurmancî: stiranên kurmancî, çîrrokên kurmancî.
Herwiha: kirmancî, kurdiya bakûr, kurdiya jorîn, behdinanî, here-were, were-here.
Bide ber: soranî, hewramî, zazakî.
ji: kurmanc + -î.
: kurmancîaxiv, kurmancîaxivî, kurmancîziman.
ji wêjeyê: Binêrin li şi‘ran heçî zaniye Çi terkîbekî serfê kurmancî ye w:Şêx Evdirehmanê Axtepî
kurmancî têr e, xew jê re çi ye (biwêj) kurmanc zêde tiştekî naxwazin. niza ni m çiqasî rast e, lê dibêjin: kurmancî têr e, xew jê re çi ye?
kurmancîaxiv (navdêr) kesa/ê bi kurmancî diaxive ango dipeyive, kesa/ê kurmancî dizane, kesa/ê zaravayê yan zimanê wan kurmancî.
Herwiha: kirmancîaxif, kirmancîaxêf, kirmancîaxêv, kirmancîaxiv, kurmancîaxif, kurmancîaxêf, kurmancîaxêv, kurmancîaxifNêzîk, kirmancînas, kirmancîpeyiv, kirmancîzan, kirmancîzar, kirmancîzarava, kirmancîziman, kurmancînas, kurmancîpeyiv, kurmancîzan, kurmancîzar, kurmancîzarava, kurmancîziman.
Bide ber: kurdîaxiv, soranîaxiv, hewramîaxiv, zazakîaxiv, goranîaxiv, erebîaxiv, farisîaxiv, inglîzîaxiv, tirkîaxiv.
ji: kurmancî + -axiv.
: kurmancîaxivî
kurmancîaxivî (navdêr, mê) rewşa kurmancîaxivbûnê.
ji: kurmancîaxiv + -î
kurmancînas (navdêr) pispora/ê zaravayê yan zimanê kurmancî.
Herwiha: kirmancînas. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancîpeyiv kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdînas soranînas hewramînas zazakînas goranînas erebînas farisînas inglîzînas tirkîaxiv.
ji: kurmancî + -nas.
: kurmancînasî
kurmancînasî (navdêr, mê) rewşa kurmancînasbûnê.
ji: kurmancînas + -î
kurmancîpeyiv (navdêr) kesa/ê bi kurmancî dipeyive ango diaxive, kesa/ê kurmancî dizane, kesa/ê zaravayê yan zimanê wan kurmancî.
Herwiha: kirmancîpeyiv kirmancîpeyîv kirmancîpeyv kurmancîpeyîv kurmancîpeyv. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdîpeyiv soranîpeyiv hewramîpeyiv zazakîpeyiv goranîpeyiv erebîpeyiv farisîpeyiv inglîzîpeyiv tirkîpeyiv.
ji: kurmancî + -peyiv.
: kurmancîpeyivî
kurmancîpeyivî (navdêr, mê) rewşa kurmancîpeyivbûnê.
ji: kurmancîpeyiv + -î
kurmanciya navendî (navdêr, mê) devokên kurmancî yên ku ji Mûsilê heta Diyarbekirê tên peyivîn (merkezê van devokan teqrîben Mêrdîn e).
Herwiha: kurmanciya merkezî.
Bide ber: kurmanciya rojhilatî kurmanciya rojavayî.
ji wêjeyê: Ji Botan rojhilattir kurmanciya rojhilat heye ko li Dihokê, Hekariyan, Urmiyê, Bazîdê, Wanê û deverên nêzîkî wan tê axiftin. Ji Botan rojavatir jî kurmanciya navendî heye ko li Mêrdînê, Qamişloyê, Diyarbekirê û hin deverên din yên nêzîkî wan tê axiftin. Herçi Botan e, ko ji Cizîrê, Sêrtê û hin deverên din pêk tê, ew dikeve navbera van herdu komên devokan (kurmanciya rojhilatî û kurmanciya navendî) û hin ji taybetmendiyên rojhilatî û hin jî yên navendî li Botan li kar in.
kurmanciya reşbelek axaftina ku her kes tê digihêje
kurmanciya rojavayî (navdêr, mê) kurmanciya Anadolê (bi taybetî Anadola Navîn: Qonya, Meletî, Mereş, Semsûr, Entab, Efrîn...) û herwiha ya Xorasanê.
Herwiha: kurmanciya rojava. Têkilî: kurmanciya navendî kurmanciya rojhilatî
kurmanciya rojhilatî (navdêr, mê) devokên kurmancî yên ku li Behdînan û Hekariyan û deverên nêzîkî wan tên peyivîn (Dihok teqrîben navenda wan e).
Herwiha: kurmanciya rojhelatî.
Bide ber: kurmanciya navendî kurmanciya rojavayî.
ji wêjeyê: Ji Botan rojhilattir kurmanciya rojhilat heye ko li Dihokê, Hekariyan, Urmiyê, Bazîdê, Wanê û deverên nêzîkî wan tê axiftin. Ji Botan rojavatir jî kurmanciya navendî heye ko li Mêrdînê, Qamişloyê, Diyarbekirê û hin deverên din yên nêzîkî wan tê axiftin. Herçi Botan e, ko ji Cizîrê, Sêrtê û hin deverên din pêk tê, ew dikeve navbera van herdu komên devokan (kurmanciya rojhilatî û kurmanciya navendî) û hin ji taybetmendiyên rojhilatî û hin jî yên navendî li Botan li kar in.
kurmancîzan (navdêr) kesa/ê zaravayê yan zimanê kurmancî dizane, pispora/ê zaravayê yan zimanê kurmancî.
Herwiha: kirmancîzan. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîpeyiv kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdîzan soranîzan hewramîzan zazakîzan goranîzan erebîzan farisîzan inglîzîzan tirkîzan.
ji: kurmancî + -zan.
: kurmancîzanî
kurmancîzanî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzanbûnê.
ji: kurmancîzan + -î
kurmancîzar (navdêr) kesên zaravayê wan yan zimanê wan yê dayikî kurmancî, tiştên bi zaravayê ango zimanê kurmancî: kovar û rojnameyên kurmancîzar.
Herwiha: kirmancîzar.
Hevwate: kurmancîziman, kurmancîzaravaNêzîk, kirmancîaxiv, kirmancînas, kirmancîpeyiv, kirmancîzan, kirmancîzarava, kirmancîziman, kurmancîaxiv, kurmancînas, kurmancîzan.
Bide ber: kurdîzar, soranîzar, hewramîzar, zazakîzar, goranîzar, erebîzar, farisîzar, inglîzîzar, tirkîzar.
ji: kurmancî + zar.
: kurmancîzarî
kurmancîzarî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzarbûnê, şermezar.
ji: kurmancîzar + -î
kurmancîziman (navdêr) kesên zaravayê wan yan zimanê wan yê dayikî kurmancî, tiştên bi zaravayê ango zimanê kurmancî: kovar û rojnameyên kurmancîziman.
Herwiha: kirmancîziman kirmancîezman kirmancîzman kurmancîezman kurmancîzman.
Hevwate: kurmancîzar. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîzan.
Bide ber: kurdîziman soranîziman hewramîziman zazakîziman goranîziman erebîziman farisîziman inglîzîziman tirkîziman.
ji: kurmancî + ziman.
: kurmancîzimanî
kurmancîzimanî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzimanbûnê.
ji: kurmancîziman + -î
kurmê bêariyê dev ji pesîra (yekî) bernedan (biwêj) ji xuy û xisletê xwe xelas nebûn. bibore, lê ez bawer nakim ku ew keçik zêde be guherandin. ew kurmê bêariyê zû bi z.û dev ji pêsîra wê bernade.
kurmet lawê meta mirovî
kurmetî (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurmamîtî, kurxalîtî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn.
ji: kurmet + -î
kurmêwk (navdêr, mê) bistîka tayê mêwa tirî ya ter û nazik tama wê miz û xwe e, qurmêwk
kurmî tiştê ku kurm ketinê
kurmî bûn ji ber ketina kurman xerab bûn
kurmorî (navdêr) Binere mûrî (ji aliyê Kurdên Amedê tê bikaranîn).
Herwiha: mêrî (Behdînan), mêrû, mîrî (Xorasan), morcele (bi yan ji kirdkî ye), morî (Riha), mostran (Êlih), mostranîk (Êlih), mûriyane (Xorasan), mûrû, mûstang (Serhed), kumorî (Amed)
kurn 1. hewzê avê 2. afirê ku ji textikan çêdikin û bireke pêz dikare tê de ka û cehî bixwe
(navdêr) alava ku bi gelemperî bo ajalan tê bi kar anîn da ku ajal av û alif jê bixwin, kurn ji conî cihê ye, ne bikaranîn û wateya wan jev cuda yeJi xêra xwe vê torbê kayê bibe valayê kurnê li dirûngehê de bike da ku pez jê alif bixin. Pey re danê nîvro pêz bo avê bîne li ser kurnê avê yê dera hanê. hafir, darbot, texer
kuron (navdêr, nêr) navê pareyê hin welatan: kuronê swêdî, kuronên Danmarkayê yên berî serdema euroyî.
Herwiha: kiron, kron.
ji: Bi rêya frensî couronne ji latînî corona ji yewnaniya kevn κορώνη (tac, tacgul)
kurr 1. zarrokên nêr (navdêr, nêr) lawik, gede, sebî, xort, zarrokên nêr, mirovên nêr yên biçûk: Kurr bi gogê dilîzin. lawik, gede, sebî, zarrokên nêr, yên kesekî: Te çend kurr hene?.
Herwiha: kur, kurrik, kurik.
Dijwate: keç, qîz.
ji: Proto-aryayî: kur (zan) Sogdî: kwrt (zarrok) xun: kur (kîr) Farisî: kīr (kir) Kurmancî: kîr (kîr, pênîs), kurr (lawik) Kurdî (Soranî): kurr; kêr (kurr; kîr), kurr (lawik) Zazakî: kîr (kîr, pênîs), lorî: kur(r) (kurr, kurrik) Çavkanî: Cheung p.250 Baldarî: Ne ji proto-hindûewropî ye..
: kurranî, kurrik, kurrînî
kurr bûn (lêker)(Binihêre:) kurr
kurr kirin (lêker)(Binihêre:) kurr
kurram (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurrap, kurrmam, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + am.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurranî (navdêr, mê) rewşa kurrbûnê.
ji: kurr + -anî
kurrap (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurram, kurrmam, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + ap.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurraxa (navdêr, mê) axazade, pisaxa, malaxa, feodal, arîstokrat, xanedan, derebeg, beg
kurrbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurr
kurrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurr
kurre (navdêr, mê) qelaçê bilind û bê giya
kurrheval (navdêr, nêr) yarê keçekê, evîndarê qîzekê.
Herwiha: kurheval.
Têkildar: keçheval.
ji: kurr + heval.
: kurrhevalane, kurrhevalî, kurhevalînî, kurrhevalîtî, kurrhevaltî
kurrhevalane (rengdêr) bi awayekî kurrheval.
ji: kurrheval + -ane
kurrhevalî (navdêr, mê) rewşa kurrhevalbûnê.
ji: kurrheval + -î
kurrhilî (navdêr, mê) nevis, keçhilî
kurrik 1. zarokên nêr (navdêr, nêr) kurrên biçûk, ew kurr, (devokî) zarr, zarrok(him keç him jî law )(devoka Meraşê û Anatoliya Navîn), (devokî) canî, canîk, têjikên hespan, (devokî) caş, cehş, dehş, têjikên keran.
Herwiha: kurik.
ji: kurr + -ik.
: kurrikî
kurrik anîn (lêker) dehş anîn, cehş anîn.
ji: kurrik + anîn
kurrik bûn (lêker)(Binihêre:) kurrik
kurrikbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurrik
kurrikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurrik
kurrikî (navdêr, mê) rewşa kurrikbûnê.
ji: kurrik + -î
kurrikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurrik kirin
kurrikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurrik
kurrimîn (lêker) kurmî bûn, bi kurm ketin û bêhnek an bînek pîs jê hatin Bide Ber, kurm, kurmî
kurrîn (rengdêr) nêr, mêr, zelam, kurr.
Herwiha: kurîn.
ji wêjeyê: Bi hatina islamiyetê re devên jinan hatin klît û morkirin. Pê re çav jî li jinan hatin morkirin!.. Û jin di nav sedsalan de çavtirsî bûn. Mêran zor û pêkutiyê mîna şûrê Demokles li ser serê jinan girt. Mêr bû “axa” yê “harem”ê. Tu mafekî jinê tune bû ku bikaribe li dijî, an li ber “mêr” biaxive û nêrînên xwe, daxwaz û armancên xwe bêje. Ji xwe nedikarî armanceka “jinê” hebe jî. Ji bo jiyanê yek sedemeke jinê bi tenê hebû ku ew jî koletî û xizmeta “mêr” bû. Erka jinê ew bû ku zarokên kurrîn ji mêran re bînin û xizmeteke baş bidine wan. Ev êş, zor û zilm li ser jinê bi hezaran salan waha berdevam kir û hîn jî bi temamî neşikestiye. Cî bi cî, bi giranî jî didome.(Bîrgul Özbariş ARDA: Bersiva bo Eskerê Boyîk: Dema Hareman derbas bû!, Amidakurd.com, 11/2007).
ji: kurr + -în
kurrkirî (rengdêr) (Binihêre:) kurr
kurrkirin (navdêr)(Binihêre:) kurr
kurrmam (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurram, kurrap, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + mam.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurrmet (navdêr, nêr) kurrê meta kesekê/î, lawê meta kesekê/î.
Dijwate: keçmet.
ji: kurr + met.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrxal, kurrxalet
kurrmîr (navdêr, nêr) pismîr, prens, kurrê paşayekî, lawê qiralekî, pisê keyekî, zarrokê şahekî.
Herwiha: kurmîr.
Têkildar: dotmîr, emîr, emîre, key, mîr, mîre, qiral, şabanî, şah.
Bide ber: kurram, kurrap, kurrmam, kurrmet, kurrxal, kurrxalet.
ji: kurr + mîr.
: kurrmîrane, kurrmîrî, kurrmîrîtî, kurrmîrtî
kurrmîrane (rengdêr) bi awayekî kurrmîr.
ji: kurrmîr + -ane
kurrmîrî (navdêr, mê) rewşa kurrmîrbûnê.
ji: kurrmîr + -î
kurro (hoker) lawo! xorto! lo! gazîkirina kurran e.
Herwiha: kuro!, kurriko!, kuriko!, kurrko!, kurko!.
Bide ber: babo!, bavo!, dayê!, keçê!, qîzê!.
ji: kurro + -o
kurrwunde (lêker) malmîrat, kesê/a ku kurrên wî tune ne û bi mirinê mal û milkên wî ji keçên wî yan jî ji mervên wî re dimîne. ne heyfa wî ku kurrwunde ye
kurrxal (navdêr, nêr) kurrê xalê kesekê/î, lawê xalê kesekê/î.
Dijwate: keçxal.
ji: kurr + xal.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, kurrmet, keçxalet, kurrxalet
kurrxalet (navdêr, nêr) kurrê xaleta kesekê/î, lawê xaltiya kesekê/î.
Hevwate: Mixaletî.
Dijwate: keçxalet.
ji: kurr + xalet.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, kurrmet, kurrxal, keçxalet
kurs (rengdêr) Mînak: pirça kurs (pirça ku qet newerabi, pirbi). Rihê kurs (rihê pir heyî), pirbûnî, Mezinahî û geşbûna nebatatên demsalî yên ku lı ser kokekê şîn dibin.
Bikaranîn: Lêker: kurs girtin. Navdêr: kursgirtin
kurs dîtin (lêker)(Binihêre:) kurs
kurs girtin (lêker)(Binihêre:) kurs
kursgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurs
kursî rûniştekeka ku li ser çar pepikan disekine
(navdêr, mê) rûniştekên bi pişt û bi pêpik yên bi gelemperî bo kesekî bi tenê, didanên paş.
Herwiha: kursîk.
Hevwate: sendelî sendelye sandalye. Binêre
Herwiha: balguh balîf doşek doşk lihêf mobîlya nivîn palpişt qaîdok qenepe rûniştek sofa text.
Bikaranîn: rûniştin ser kursiyê li ser kursiyê rûniştin ji ser kursiyê rabûn.
ji: jirojhilati, hevreha erebî ‏كرسي (kursî), farisî كرسى (kursî), aramî כרסא (kursa) yan כסא (kusa), akadî kursu, kussu, sûmerî guzze..
: kursîk
kursik (navdêr)(navdêr, mê) Kursik yek ji xwarinên Kurdan e. Ji hevîrê nerm û rohn tê çêkirin û di nav rûn3e qijilandî de tê pêtin. Gelemperî bo taştê tê pêtin û bi çay ve têt xwarin. , Naverrok : Ar, şîr (an jî av), xwê, havên û bo qijilandinê rûn. ,.
Hevwate: qursik, kûrsik, qûrsik.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
kursiyê biteker (navdêr)(navdêr, nêr) kursiyên ku mirovên nikarin bimeşin an ji yên nexweş ji bo çûna derekê bi kar tînin
kurt kin û nedirêj *emrê xayinan kurt e, dilê wan pirtepirt e
(rengdêr) kin, qut, quse, ne dirêj.
Dijwate: dirêj.
Bikaranîn: Lêker: kurt bûn, kurt kirin. Navdêr: kurtbûn, kurtkirin Rengdêr: kurtbûyî, kurtkirî.
: kurtahî, kurtasî, kurtatî, kurteçîrrok, kurte, kurtek, kurtî, kurtker, kurt û kurmancî
kurt birîn (lêker) bikurtasî gotin, xulase kirin, kin birîn.
ji: kurt bir +-în
kurt bûn kin bûn
(lêker)(Binihêre:) kurt
kurt kirin (lêker)(Binihêre:) kurt
kurt û kurmancî bêyî ku axaftin dirêj bibe
(biwêj) (rengdêr) kurt û zelal, bi kurtî û sade.
Herwiha: kurt û kirmancî
kurtaj (navdêr, mê) abort, jiberbirin, aborsiyon, hemle betal kirin, zarrok ji ber biriné, bi qest zarrok di zikê dayikê de kuştin.
ji wêjeyê: Gulsum ducaniya 5 mehî bû ji ber tirsa malbatê li Amsterdamê kurtaj bû. Piştî ku kurtaj bû vegeriya Reesê. Piştî vegera wê Gulsum hate kuştin.(Jiyaname.de, jêwergirtin: 7/2009).
ji: Ji frensî curetage.
Bikaranîn: Lêker: kurtaj kirin. Navdêr: kurtajkirin Rengdêr: kurtajkirî
kurtaj kirin (lêker)(Binihêre:) kurtaj
kurtajkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtaj kirin
kurtajkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtaj
kurtan palanê ker û hêştirê *ker, bê kurtan naçe êş
1. cilên dewaran (navdêr, nêr) zîn, cilê stûr û req yê li pişta hespan têt kirin daku mirov li ser rûne û bi sanahî jê nekeve.
Bide ber: cihorr, hefsar, rikêb, sercil, zîn, zengî, nal, dizgîn, liwan, lagam, lixab, gem, lixav, lixaw.
Bikaranîn: Lêker: kurtan kirin, kurtan lê kirin Navdêr, kurtankirin, kurtanlêkirin Rengdêr: kurtankirî, kurtanlêkirî.
: bêkurtan, bêkurtanî, bikurtan, bikurtanî
kurtan kirin (lêker)(Binihêre:) kurtan
kurtane heriya ku pê dîwar tên seyandin
(rengdêr) herîya li dîwaran di din
kurtane kirin dîwar bi heriyê seyandin
kurtanekirin (navdêr)teqinkirina dîwaran, hisîna dîwaran
kurtanfiroş (navdêr, mê) palanfiroş.
ji: kurtan +-firoş
kurtanfiroşî (navdêr, mê) palanfiroşî.
ji: kurtan +-firoşî
kurtanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê kurtanan dirist diket, karê wî çêkirina kurtanane
kurtankerî (navdêr, mê) palankerî.
ji: kurtan +-kerî
kurtankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtan kirin
kurtankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtan
kurtasî kutahî
kurtayî kutahî
kurtbîn (rengdêr) mirovê hizirteng, kêm dîtin, :xortekê kurtbîne, :jineka kurtbîne
kurtbînî (rengdêr) hizirtengî, kêm dîtin, :kurtbînîya te ji kêmbawerîya teye
kurtbînî tî (navdêr, mê) şevkorîtî.
ji: kurtbînî +-tî
kurtbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurt
kurtbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurt
kurtdar (rengdêr) kêmkirî, kêmdar, sivikirî, biçûkkirî, kurtkirî.
ji: kurt +-dar
kurte 1. muxteser 2. kineber
(navdêr, mê) kurtenav, iqtisar, kurtek, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurteya Televizyona Kurdistanê ye YE kurteya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ne û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye, kurtî, kurtkirin, kinî.
Hevwate: kurtebêje .Binêre.
Herwiha: kurte-.
ji: kurt + -e.
Bikaranîn: Lêker: kurte kirin. Navdêr: kurtekirin Rengdêr: kurtekirî, kurtebirî.
: kurteyî
kurte kirin (lêker)(Binihêre:) kurte
kurte kurmancî kirin (biwêj) bi awayekî ne têldiz û ne sazûmanî kirin. simko hema kurte kurmancî kir û xwe avête nav.
kurte- pêşgir, ya/yê ku kurt, ya/yê ku kin: kurteçîrrok, kurtedehmen, kurtenav, kurteçîrrok, kurtekiras, bi kurtî: kurtenûçe, kurtedîroka Kurdistanê.
Hevwate: kine-Nêzîk, -kurtk.
ji: kurt + -e-
kurtebêj (navdêr, mê) kurtkirî.
ji: kurte +-bêj
kurtebêje (navdêr, mê) kurte, kurtenav, iqtisar, kurtek, kurtepeyv, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurtebêjeya Televizyona Kurdistanê ye YE kurtebêjeya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ye û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye.
ji: kurt + -e- bêje.
: kurtebêjeyî
kurtebêjeyî (navdêr, mê) rewşa kurtebêjebûnê.
ji: kurtebêje + -yî
kurtebir (navdêr, mê) bi kurtî, bi kinasî, bi kurtasî, kutanî, kutasî.
ji: kurte +-bir
kurtebirî gotina kin û kurt; bi kinayî
(rengdêr) (Binihêre:) kurte
kurteçîroknivîs (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê/a ku kurteçîrokan dinivîse.
ji: kurteçîrok + nivîs
kurteçîrrok (navdêr, mê) novel, çîrrokên kurt, serpêhatiyên kin, çîrrok.
Herwiha: kurteçîrok (bikaranîna berbelavbûyî), kurteçêrok, kurteçêrrok.
ji: kurte- + çîrrok.
: kurteçîrrokî, kurteçîrroknivîs, kurteçîrroknivîsî
kurteçîrrokî (navdêr, mê) rewşa kurteçîrrokbûnê.
ji: kurteçîrrok + -î
kurtedamen (navdêr, nêr) kurtedawên, kurtedaw, kurtekiras, kurtetenore, kurte-etek, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
Herwiha: kurtedahmen, kurtedehmen, kurtedemen.
ji: kurte- + damen.
: kurtedamenî bend
kurtedamenî (navdêr, mê) rewşa kurtedamenbûnê.
ji: kurtedamen + -î
kurtedaw (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtetenore, kurtekiras, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + daw.
: kurtedawî bend
kurtedawên (navdêr, nêr) kurtedamen, dawênkurtk, kurtetenore, kurtedaw, kurtekiras, kurte-etek, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin.
Herwiha: kurtedehwên.
ji: kurte- + dawên.
: kurtedawênî bend
kurtedawênî (navdêr, mê) rewşa kurtedawênbûnê.
ji: kurtedawên + -î
kurtedawî (navdêr, mê) rewşa kurtedawbûnê.
ji: kurtedaw + -î
kurtedem (soranî) (navdêr) bîsk, kêlîk, sat, gavek, demek kurt.
ji: kurte- + dem.
Bide ber: kurtedemî
kurtedemek (navdêr, mê) sat, pêç, bîsk, kêlîk, gavek
kurtedîrok (navdêr, mê) dîrokçe, tarîxçe, mêjûçe, kurtetarîx
kurtefilm (navdêr, nêr) filmên kurt, filmên kin.
Herwiha: kurtefilim kurtefîlm kurtefîlim kurtefîlîm kurteflîm kurteflim kurtefilîm.
Bide ber: dirêjefilm.
ji: kurte- + film.
: kurtefilmane kurtefilmçêker kurtefilmçêkerî kurtefilmî kurtefilmvan kurtefilmvanî
kurtefilmane (rengdêr) bi awayekî kurtefilm.
ji: kurtefilm + -ane
kurtefilmî (navdêr, mê) rewşa kurtefilmbûnê.
ji: kurtefilm + -î
kurtefilmvanî (navdêr, mê) karê kurtefilmvanan.
ji: kurtefilmvan + -î
kurtegotin (navdêr, mê) puxteya gotinê, bi kurtasî, kurtasî, xuiase.
ji: kurte +gotin
kurtekiras (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtedaw, kurtetenore, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + tenore.
: kurtenoreyî bend
kurtekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurte kirin
kurtekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurte
kurtekurt kirin (biwêj) giran û bêxem hereket kirin. heta jiyanê hesen kurtekurt bike û bi rê bikeve surmliyê evdilrezaq dê rê bi nîvî bike jî.
kurtêl bermayiya xwarinê
(navdêr, mê) qerqod, bermayî, jêmayî, bîj, pirtik, pirt, pirt û mirt, qedûped, qed û ped, firtik, hewrik, mîrat, mîras, parçe.
Bikaranîn: Rengdêr: kurtêlxwarî.
Herwiha: kirtol
kurtêlxur (navdêr, mê) simsik, miftexur, miftexwer, loqek, xweste (argo), mişexur.
ji: kurtêl +-xur
kurtêlxurî (navdêr, mê) simsikî, miftexwerî, loqekî, xwesteyî (argo), mişexurî, arodetî.
ji: kurtêl +-xurî
kurtêlxurî kirin (lêker) çilizîn, simsikî kirin, loqekî kirin, argo.
ji: kurtêlxurî + kirin
kurtêlxwarî (rengdêr) (Binihêre:) kurtêl
kurtêlxwer (navdêr, mê) parîxwer, kimê.
ji: kurtêl +-xwer
kurtenav (navdêr, nêr) kurte, kurtek, iqtisar, şêweyê kurt yê nivîsîna peyvekê: Km kurtenavê kîlometreyê ye. YE kurtenavê Yekîtiya Ewropayê ye. kurtî, kurtkirin.
ji: kurt + -e- + nav.
: kurtenavî
kurtenavî (navdêr, mê) rewşa kurtenavbûnê.
ji: kurtenav + -î
kurtepeyam (navdêr, mê) SMS
kurtepeyv (navdêr, mê) axiftinek kurt anku kin, kurte, kurtenav, iqtisar, kurtek, kurtebêje, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurtebêjeya Televizyona Kurdistanê ye YE kurtebêjeya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ne û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye.
Herwiha: kurtepeyiv, kurtepeyîv.
ji: kurt + -e- peyv.
: kurtepeyvî
kurtepeyvî (navdêr, mê) rewşa kurtepeyvbûnê.
ji: kurtepeyv + -î
kurtepist paşbêjî
kurteserhatî (navdêr)(navdêr, mê) çîrok an bûyereke biçûk ku hatiye serê kesekî/ê an pê re çêbûye , kurteçîrok.
ji wêjeyê: Li dev me kurteserhatîyek heye dibêjit: yekî êzdî ji melayekî re got: me hebû seyekî sorî sirt em çûne zozanan mirt me rûn li eyarê wê girt melê helêl e an heram e? mela lê vedigerînit û dibêjitê heram e .. gazî kabanîya xwe Gozê dikit û jêre dibêjit: Gozê, wa Gozê! tu ji min re bîne berçîtê ber kozê da ji melê daqutim tozê mela dizanit ku kar xerab bû, îna dibêjitê min baş nebihîst ka careka dî ji min re bêje careka dî dibêjit: me hebû seyekî sorî sirt em cûne zozanan mirt me rûn li eyarê wê girt melê helêl e an heram e? mela vê carê dibêjitê helal e.. îna gazî keça xwe dikit dibêjitê ka herûşkekê (her ji wî rûnê di pîstê seyî de hatîye vegirtin) ji melê re dazirçîne.mela jî bi heceta destavê xwe vedidizit û direvit...
Herwiha: • kurteserpêhatî.
Hevwate: • kurteserpêhatî.
ji: kurt + e + serhatî
kurtetarîx (navdêr, mê) dîrokçe, tarîxçe, kurtedîrok, mêjûçe
kurtetenore (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtedaw, kurtekiras, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + tenore.
: kurtenoreyî bend
kurteyî (navdêr, mê) rewşa kurtebûnê, kinî, kinbûn, kurtbûn.
ji: kurte + -yî
kurtî (navdêr, mê) kurtahî, kurtasî, kurtayî, kinî, kinikî, kurtbûn, rewşa tiştên kurt, kinbûn.
Dijwate: dirêjahî, dirêjî, dirêjatî, dirêjayî.
Têkildar: kurte.
ji: kurt + -î
kurtî kirin (lêker)(Binihêre:) kurtî
kurtî tî (navdêr, mê) qelewîtî.
ji: kurtî +-tî
kurtik (navdêr)(deverên hênik), , aranzozan, deşt, berî, mexer, zêlat, best.
ji: Bi zimanê baskî em dibêjin urd ji bo peyva kurdî kurtik
kurtikfiroş (navdêr, mê) gomlekfiroş.
ji: kurtik +-firoş
kurtikî (navdêr, mê) kutilkîbûn, pirnîkî, topikîtî, kutilkîtî.
ji: kurtik + -î
kurtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtî kirin
kurtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtî
kurtikker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kurtik dike, gomlekker.
ji: kurtik + -ker
kurtikkerî (navdêr, mê) gomlekkerî.
ji: kurtik +-kerî
kurtikrawe (navdêr) kurtkirin
kurtitî (navdêr, mê) kurtahî, kurtî, nizimatî.
ji: kurt +-itî
kurtker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kurt dike.
ji: kurt + -ker
kurtkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurt kirin
kurtkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurt
kurtkirinî (navdêr, mê) kêrnkirinî.
ji: kurtkirin +-î
kurtûkirmancî (rengdêr) dema mirovê axivtinker bi xwazit gotina xwe kurt vebirit û mijarê bi dawî bi hînit û himberê xwe tê bi gehînit
kurusîyayene (Zazaki) (lêker) kurisîn
kurusnayene (Zazaki) (lêker) kurisandin
kurusnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kurisandn
kurwunde (navdêr, mê) (navdêr, nêr) Kesê/a ku ji ber kurrê wî/ê tune ne malê wî ji qîzên wî/ê yan mervên wî/ê re dimîne
kurxal lawê xalê mirovî
kurxaltî lawê xaltiya mirovî
pismam, bixaltê, kurmet, dotmam, kurap, kurxal, kurmam, bilxaltî, mixaltî, bixaltî, pisxaltî, pisxaletî, dotxaltî, qîzxaltî
kurxaltîbûn (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurmamîtî, kurxalîtî, kurmetî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn.
ji: kurxaltî +bûn
kurye (navdêr, mê) qasid, şandî, poste, tiştê ku bi balafirê tê şandin, amyar an jî şîrketa ku karê birinûanîna tiştan dikeHeriha, kûrye
kuryetî (navdêr, mê) şandîtî, qasidî.
ji: kurye +-tî
kuryeyî (navdêr, mê) postevanî, qasidî.
ji: kurye +-yî
kurbash qamçî, şelaq 2. qamçîkirin.
kurd, kurdish Kurd 2. Kurdî, zimanê Kurdî.
kurdish, kurd Kurd 2. Kurdî, zimanê Kurdî.
kurdistan Kurdistan
kur m. boy, son
kur kirin to shave
v.t. to cut (the hair)
v.t. to cut (the hair)
kurd Kurd
(adj.) Kurd
m/f Kurd.
Kurdish
kurdandin v.t. to Kurdicize.
v.t. to Kurdicize.
kurdayetî f. Kurdishness.
kurdewarî Kurdish, according to Kurdish tradition
kurdewarî, kurdayetî (n) Kurdishness, Kurdicity; (adj.) Kurdish, characteristic or relating to Kurds
kurdhez Kurdophile.
kurdhiz see: kurdhez
kurdî Kurdish
(n.) Kurdish language
Kurdish
kurdistan Kurdistan
(f.) Kurdistan
f. Kurdistan.
kurdiyetî f. Kurdishness.
kurdmancî Kurmanji Kurdish
kurdnas Kurdolog
kurdnasî Kurdology
kurm (m.) caterpillar, worm
m. worm. Also see: kurmik, kurmî
kurmancî Northern Kurdish, Kurmanji.
kurmî wormy, mangy, maggoty
wormy, mangy, maggoty
kurmik m. little worm.
kurş f. frozen snow.
kurşenegirtî not frozen solid
kursî (j.) chair
f. chair, seat: kursiya şerefê=the seat of honor
chair
kurt (adj.) short (thing)
short, brief. Also see: kurtayî, bi kurtayî, kurteçîrok, kurtedem
short
short
short
kurt kirin to shorten
kurtayî f. shortness
kurtbîn (adj.) myopic
kurte (j.) summary
(adj.) abstract
kurtebinî (f.) myopia
kurteçîrok f. short story.
kurtedem (adv.) soon, moment, instant
f. moment
kurtegotar (f.) speech
kurtek (m.) dress
kuruf f. mound of snow
kurbeln badan
kurd. baseball qîtik
kurde Kurd
kurdentum kurdayetî
kurdin Kurd
kurdisch kurdî
kurdische hose şal
kurdische weste êşlik
îşlik
kurdischer kegelförmiger hut kolos
kurdisches neujahr Nevroz
Newroz
kurdisches neujahrfest Cejna Newrozê
kurdistan Kurdistan
kurs nerden
qurs
kurve fitil
xwar
kurve machen xar kirin
kurven xwar kirin
kurz bi kinahî
bi kinayî
bi kurtasî
hasilî
kin
kur
kurt
xulase
xulese
kurz gesagt hasil
kurze ausdehnung qamkinik
kurze schnur stück kapik
kurze zeit des nachmittagsgebetes esrî teng
kurze zusammenfassung kurtebir
kurze, bortenbesetzte jacke mit schlitzärmeln şapik
kurzer ausschnitt kurtebir
kurzer regenguss tav
kur Jugendlicher
Junge
klein
kleinwüchsig
kraftvoll
kurz
mächtig
Sohn
wild
kur kirin abkürzen
anflunkern
anlügen
kürzen
rasieren
schneiden
kura durch
in
innerhalb
über
kurap Cousin väterlicherseits
Vetter
kurayî Mitte
Tiefe
Zentrum
kurbeşk Dachs
kurbûn Abkürzung
kurçomê gihê Getreidereste
Grasreste
Überbleibsel vom Viehfutter
kurd Kurde
Kurdin
kurdayetî Kurdentum
kurdewarî spezifisch kurdisch
kurdî kurdisch
kurdistan Kurdistan
kurdûnda ohne Sohn
kurdûnde ohne Sohn
kurebeşk Dachs
kureg Schaufel
Spaten
kurik Junge
Socken
Strümpfe
kurîşk Locke
Troddel an einer Kappe oder Mütze
kurîşkî kraus
kraushaarig
lockig
kurkirin sich rasieren
kurm Larve
Regenwurm
kurma Dreifuß
Gestell für den Kochtopf
kurmam Cousin väterlicherseits
kurmet Cousin väterlicherseits
Vetter
kurmik Made
Raupe
Wurm
kurn Wasserbehälter
kurnîşk Ecke
Winkel
kurnuk klein
kleinwüchsig
kurra şadibû er freute sich über den Sohn
er liebte den Sohn
sie freute sich über den Sohn
sie liebte den Sohn
kurşe gefrorene obere Schneeschicht
Harsch
kursî Podium
Rednerpult
Stuhl
Tribüne
kurt knapp
kurz
wild
kurtbûn kürzer werden
kurte Zusammenfassung
kurtebir kurze Zusammenfassung
kurzer Ausschnitt
kurtkirin verkürzen
kurxal Cousin mütterlicherseits
Sohn des Mutterbruders
Vetter
kurxaltî Cousin mütterlicherseits
Vetter
kur rd. kir, kur, kilm
n. ano. sere n.r katike m.f qafike m., kakate m., qotike m., qoqe m., qaqote m., katate m., sare n., sara n.
m. tiras, kur n.
n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
kur kirin lg. tiras kerdene, terdene, kur kerdene, tastene, teras kerdene
kurap n. datîza, dedza, deza, dereza, lajê apî, detza, apza, amza n.
kurbesik m. zoo. kurbesik, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurbesk m. zoo. kurbesîk, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurd m/n. kurd, kirmanc, kird, kirdas n.
kurd kirîn lg. kurdnayene, kirmancnayene, kurd kerdene
kurd olojî m. kurdologî, kirmancnasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kurdandin lg. . kurdnayene, kirmancnayene, kurd kerdene
kurdane rd. kurdane, kirmancane, kurdkî, kirmanckî
kurdayetî m. kurdîye, kirmancîye, kirdîye, kurdênî, kirmancênî m.
kurdewarî m. kurdewarîye, kurdewarênî m.
kurdî m. kurdkî, kirdkî n.
kurdistan m. kurdistan, kirmancîye, kirdistan, kurmacîye n.
kurdistanî N/rd. kurdîstanij
kurdîtî m. kurdîye, kirmancîye, kirdîye, kurdênî, kirmancênî m.
kurdnas m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancsinas, kirdzan n.
kurdnasî m. kurdologî, kirmancsinasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kurdolog m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancnas, kirdzan n.
kurdparêz rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdparêzî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdperest rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdperestî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdperwer rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdperwerî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdûnde rd. ocaxkor, çêkoroz, bêwar, bêdunda, koroacax
kurdzan m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancsinas, kirdzan n.
kurdzanî m. kurdologî, kirmancsinasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kure m. mat. kure n.
kurê kûçikê m/n. kutikbaw, kutikzay, lajê kutikî, sebav, kopekbav, kopekzay n.
kurêxelkê n. lajêsarî, layê sarî n.
kurhilî n. zirlaj, xurt, hewîza, zirlaw, wesnîza, lajê hewîye, olix n.
kurî m. lone, qule, lane, qulike m.
n. zoo. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
kurî anîn lng. . zayene, cans ardene, kurik ardene (here)
kurî avêtin lg. kurik estene
kurîanîn m. zayis, cansardis, kurikardis (here) n.
kurik n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
m. puçik, kurik, punc, gewre, gor, puç, gerwe m.
kurinc m/n. livocî, libocî n.
kurincî m. livocîyîye, liborîyîye, livorîyênî m.
kurindora keran m. bot. xasê heran n.
kurisandin lg. . rîkurisnayene, rîkerdene
kurisîn lng. . rîkurisîyene
kurisk m. qirme n.
kuriskî rd. qirmeyî, qirmeyên
kuriskî kirin tg. qirme kerdene
kuriskîkirin m. qirmekerdis n.
kurîya derziyê n. lona derzîne, qula derzîne m.
kurîyê hespê n. kurikê astore n.
kurk m. kurt, qirpe, kurk, kirp, qirp n.
n. kurk n., apinrî n., arpince m., kurke m.
kurkirî rd. tiraskerde, terde, tirasnaye
kurkirin m. tiras, terdis, tastis, teras n.
kurkurik n. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
kurkusandin lg. kupisnayene
m. kupisnayis n.
kurkvan m/n. kurkrî, kurkwan n.
kurkvanî m. kurkrîyîye, kurkwanîye, kurkrîyênî m.
kurm n. xuye m., tabîat n., mîzaç m.
n. zoo. kerm, karm, kermik n.
kurmam n. datza, dedza, deza, dereza, lajê apî, detza, apza, datîza, amza n.
kurmanc m/n. kirdas, kurmanc n.
kurmancî m. kirdaskî, kurmanckî n.
kurmatîx m. ana. hengil, kule, qorik, qalçe, qulî n.
kurmê fêkî n. kermê rezî n.
kurmê hevrîsim n. kermê hevresî m., kermêîpegî n.
kurmê mêweyan n. kermê mêweyan, kerm n.
kurmê qozan n. zoo. rîncinikê hevresi m., kermê hevresî m., kermêîpegî n.
kurmet n. dateza, lajê amike, emîza, lajê e m., amza n.
kurmî rd. kermin, kermerîn, karmirîn, karmin, kermejin, karmijin
kurmî berfê n. kermê vare n.
kurmî bûn lng. . kermin bîyene, kermerîn bîyene, kerm rîkewtene
kurmî rîger n.
kurmîk n. zoo. malik, mele, qiryestik, melîcuk, molik, qiristik n.
kurmik n. zoo. kerm, karm, kermik n.
kurmikê devçengelî n. zoo. maliko fekçakilin n.
kurmikê pehn m. zoo. pepik, mele, marê zereyî n.
kurmikê pehnik m. zoo. tenya, maliko pan, malik n.
kurmikên tayokî kermên têlênî, kermên tayênî
kurmorî m. zoo. morcela, miloçike, mijloke, morzela, morîla, mijwewle, molcela, mijlewre, mercola m.
kurn m. rîrne, kurnike, kurane, kurne, kurna m.
kurp n. hefil, kuspe, kusbe n.
kurs m. bot. gez, boruqe, vasê gezikî, vasê havêlikî n.
m. kurs n.
kursî m. kursî, kilse, ronistek n.
m. kursî n.
kursiv m. qertî m., qefîle, qetîlpe, qartîme n.
kurt rd. kanek, kan û kortî, gincir-mincirî, gînc-mincî
m/n. zoo. kesexur, keçelok n.
rd. kilm, qort
m. kurt, qirpe, kurk, kirp, qirp n.
kurt birîn lg. kilm birnayene
kurt bûn lng. . kilm bîyene, qort bîyene
lng. . kurtbîyene
kurt histin lg. kilm verdayene
kurt kirin lg. kilm kerdene, qort kerdene, kilmnayene
kurtaj m. tip. kurtaj n.
kurtan n. palane, kurtane, palunde, palike m.
kurtan kirin lg. palan kerdene, kurtan kerdene, palik kerdene
kurtançêker m/n. palanvirastox, palanderz, kurtanderz, palundg n.
kurtanfiros m/n. palanrotox, kurtanrotox n.
kurtanfirosî m. palanrotoxîye, kurtanrotoxîye, palanrotoxênî, kurtanrotoxênî m.
kurtanker m/n. palanvirastox, palanderz, kurtanderz, palundçî n.
kurtankerî m. palanvirastoxîye, palanderzîye, kurtanderzîye, palundgyîye, palanderzênî, kurtanderzênî m.
kurtankirî rd. palankerde, kurtankerde, palikkerde. *hatin kurtankirin ltb. palan kerîyene, kurtan kerîyene, palik kerîyene, ameyene palankerdene, ameyene kurtankerdene, ameyene palikkerdene
kurtankirin m. palankerdis, kurtankerdis, palikkerdis n.
kurtasî m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekiye, kilmvate m.
kurtasî kirin lg. kilmebir kerdene, xulase kerdene, kilmvate kerdene
kurtasîkirin m. kilmebirkerdis, xulasekerdis, kilmvatekerdis n.
kurtayî m. kilmîye, kilmênî, qortîye m.
kurtbîn rd. tip. mîyop, durînêvînitox, kilmevîn
rd. vîrîteng, tengevîr
kurtbînî m. mîyopîye, durînêdîyoxîye, mîyopênî, durînêdîyoxîye m.
m. vîrîtengîye, tengevîrîye, vîrîtengênî m.
kurte n. zoo. kurte, kirte n.
m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekîye, kilmvate n.
kurte kirin lg. . kilmebir kerdene, xulase kerdene, kilmvate kerdene
kurtebêj n. kilmçekûye m.
kurtebir n. bi kilmîye, kilmek ra, kilmebir
kurteçîrok n. kilmçîroke, çîroke, hîkaye m.
kurtedem n. demo kilm, kilmdem n.
kurtegotar n. kilmvata, vata kilme m.
kurtegotin m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekîye, kilmvate n.
kurtejîyan n. kilmcuyane, kilmrîwîyane, tercumeyê halî m.
kurtek n. qolike, kurdike, mîntane, îslige, gomlege, paç, qole, îslege, mîltane m.
kurtekirin m. kilmebirkerdis, xulasekerdis, kilmvatekerdis n.
kurtekurt h. kurtekurt, pilepil, virevir, virtevit, vitvit, tirtetirt, dirdir
kurtêl n. ferk, kirpe, keskuel, kakil, kirpik, lekuere n.
kurtêle rd. listwer, gurîrwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtêlxur rd. listwer, gucirwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtêlxurî m. listwerîye, gucirwerîye, lewlêsîye, kirpwerîye, ferkewerîye, listwerênî, gurîrwerênî, kirpwerênî m.
kurtêlxwer rd. listwer, gurîrwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtenirxan n. kilmnirxe m., kilmnirxnayis n.
kurtenivîs n. kilmnivise, kilmnûsare m.
kurtenûçe n. vengûvajo kilm, heyama kil m., xebera kil m., kilmheyame., kilmxebere n.
kurtepist m. kurtepis, qalûqir, xeyb, dedîqo dîn.
kurtepistî m. pistîye, kurtepisîye, pispisîye, pîçpîçîye, pistênî m.
kurterê rd. kêse, kilmebir, kilmeraye, raya kilme
kurtî m. kilmîye, kilmênî, qortîye m.
kurtik rd. kûpis, lopiki n. topikin, tixis, tiqnaz
qolike, kurdike, mîntane, îslige, gomlege, paç, qole,îslege, miltane m.
kurtikfiros m/n. qolikrotox, kurdikrotox, mîntanrotox, îsligrotox, gomlegrotox n.
kurtikfirosî m. qolikrotoxîye, kurdikrotoxîye, îsligrotoxênî, mîntanrotoxîye, gomlegrotoxênî m.
kurtikî rd. kilmek, kirek
m. lopikîye. topikîye, tixisîye, tiqnazîye, lopikênî m.
kurtikker m/n. qolikrî, kurdikwan, mîntanwan, îsligcî, gomlegrî n.
kurtikkerî m. qolikcîyîye, kurdikwanîye, mîntanwanîye, îsligcîyîye, gomlegcîyênî, qolikrîyênî m.
kurtjîn rd. cukilm, emrkilm, cuserkilm, cuqut, cikilm, rîwkilm
kurtkirî rd. kilmkerde, kilmnaye
kurtkirin m. kilmkerdis, kilmnayis n.
kurtûpist m. kurtepis, qalûqir, xeyb, dedîqodî n.
kurûbesik m. zoo. kurbesik, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurufte m. mecrefe, huyê vare, befredîn, surt m., huyê vewre, mecrîfe n.
kurxal n. xalza, lajêxalî, xalîza, lacê xalî, lazê xalî n.
kurxaltî n. xaleza, yaykeza, pisxalt, lajê xale, lajê xalike n.
kurye m/n. peyik, rêwî, ruvî, kurye, qasid n.
kuryetî m. kuryeyîye, kuryeyênî m.
kurbeşik porsuk
kurd Kürt
kurdîstan Kürdistan
kurdîstanê ma Kürdistanımız
kurdkî Kürtçe
kurkurrik güvercin
kurrî, -ye sıpa
tay
kursî kürsü
kurabiye qurabîye (m)
kural qayde (n)
kurallı qaydeyin, -e
kurallı fiil karo qaydeyin (n)
karo qaydeyin (n)
kuralsız bêqayde (n)
kuralsız fiil karo bêqayde (n)
karo bêqayde (n)
kurbağa beq (n), qirîncele (n)
kurban qurban (n)
kurban edilmek ameyene qurbankerdene
kurban etmek qurban kerdene
kurban olmak qurban bîyene
kurdele kurdele (n)
kurma sazkerdiş (n) (TE)
kurmay başkanı serekerkan (n)
kurmay başkanlığı serekerkanîye (m)
kurna kume (m), kurnike (m), cirne (m)
kurnaz qurnaz, -e; oyniker, -e
kurşun erjîj (n)
kurşun kalem qelema erjîjine (m)
qelema erjîjine (m)
kurt yavrusu kirta (m), kirte (n)
kurt-I verg, -e; ganawir, -e; cinawir, -e
kurt-II b. bağırsak kurdu
kurtarma xelisnayîş (n), filitnayîş (n), qedênayîş (n)
kurtarmak xelisnayene, filitnayene, qedênayene
kurtulma xelisîyayîş (n), filitîyayîş (n), qedîyayîş (n), xelasbîyayîş (n), raxelisîyayîş (n)
kurtulmak xelisîyayene, filitîyayene, qedîyayene, xelas bîyene, raxelisîyayene
kurtuluş xelasîye (m), xelasî (m), xelase (m), felat (n), reyayîş (n), rareyayîş (n), raxelisîyayîş (n), rizgarîye (m), rizgarî (m) Bugün kurtuluş günüdür. (Ewro roja xelasîye/xelasî ya.) Böyle zulüm yaparsa, kurtuluşu yok. (Eke o wina zulm biko, xelasa ey çin a.) Gözüm ülkenin kurtuluşunu da görseydi... (Çimanê mi felatê welatî zî bidîyênê...) Burdan düşersen sağ kurtulamazsın. (Eke ti tîya ra bikewî ti ganî nêreyênî.)
kuru 1)ziwa, -ye 2)huşk, -e
kuru deri çekur (n)
kuru ekmek b. katıksız ekıııek
kuru pasta pastaya huşke
pastaya huşke
kuru soğan kabuğu puşê pîyazî (n), toleyê pîyazî (n), purê pîyazî (n), qaşikê pîyazî (n)
kuru üzüm eskije (m)
kuru yaprak puş (n), şakil (n)
kuruluk 1)ziwayîye (m), ziwayî (m) 2)huşkîye (m), huşkî (m); huşkênî (m)
kuruluş (tesis) sazgeh (n), tesîs (n)
kurum dezgeh (n), muessese (n)
kuruma 1)ziwabîyayîş (n) 2)huşkbîyayîş (n) 3)peysayîş (n)
kurumak 1)ziwa bîyene 2)huşk bîyene 3 )peysayene
kurumuş kütük parçası qotîl (n)
kuruş quriş (n)
kurutma 1)ziwakerdiş (n) 2)huşkkerdiş (n) 3)peysnayîş (n)
kurutmak 1)ziwa kerdene 2)huşk kerdene 3)peysnayene
kurutulma amacıyla meyve serilen yer miştaxe (n)
kurutulmuş armut qaxe (m)
qaxe (m)
kurutulmuş elma talsa (m), sûntuwala (m)
talsa (m), sûntuwala (m)
kurutulmuş kayısı b. çir
çîre (m), eşbabî (m), basmecîye (m), basmecî (m), tole (m), mişmişa huşkkerda (m), mişmişa huşkkerdîye (m)
kuruyan çay laya ziwaye (m)
kuruyan dere dereyo ziwa (n)
kur kur, law, pis, xort, gede, sebî, kurik, lawik. dijw. keç, dot, qîz, kiç
kurane kurane, lawane, xortane, gedane, sebiyane, mîna kuran / lawan / gedeyan / sebiyan
kurd kurd
kurdane kurdane, mîna kurdan
kurdayetî kurdayetî, kurdîtî, kurdînî, hesta neteweperweriya kurdî / kurdistanî, tevgera neteweyî ya kurdan
kurdewan bn kurdşinas
kurdewarî kurdewarî, jiyana (mîna ya) kurdan
kurdhez kurdhez, kurdvîn, kesa/ê ji kurdan hez dike
kurdî zimanê kurdî
tiştê ser bi kurdan ve
kurdîaxêw kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdîaxiv kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdînî bn kurdayetî
kurdîpeyiv kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdistan Kurdistan, welatê kurdan, deverên (piraniya) nişteciyên wan kurd
kurdistanî kurdistanî, kesa/ê yan tişta/ê ji Kurdistanê
kurd û gelên dî yên li Kurdistanê dijîn
welatiyên Kurdistanê
kurd
kurdîzan kurdîzan, kesa/ê zimanê kurdî dizane
kurdînas, kesa/ê pispora/ê zimanê kurdî ye
kurdîzanî kurdîzanî, zanîna zimanê kurdî
kurdînasî, pisporiya li ser zimanê kurdî
kurdîziman kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
tişta bi zimanê kurdî ye
kurdkuje navê cûnek xurmeya / qespên bêxêr / nexweş e
kurdperwer kurdperwer, kesa/ê dilsoza/ê doza kurdan e
kurdşinas kurdnas, kurdevan, kurdolog, kesa/ê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan dike, kesa/ê li ser (jiyana) kurdan pispor e
kurdşinasî kurdnasî, kurdevanî, kurdolojî, karê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan
kurdziman bn kurdîziman
kure kuro! lawo! (bangkirina li kuran / lawan)
kurek nîvek, nav(a tiştekî), navik, navend
kurêtî kurtî, kurîtî, xortanî, xortî, lawanî, lawtî
tolazî, tûletî
kurgerî, karê keç dibin pey kuran
kureza kureza, lawza, zaroyên kurê kesekî, nevî
kurezaza kurezaza, lawzaza, zaroyên zaroyên kurê kesekî, nevîçirk
kurgel xort, kurgel, komek kuran / lawan
kurk kurk, cilek e ji hiriya / pûrtê hin heywanan têt çêkirin
bn ciwanû
kurkandin kinkinîn, bi kinkinkî girîn / nalîn
kurke, kurkekurk kin, kinekin, kinkin, giriyê / nalîna kinkinkî
kurkure kolare, qereqûş, xertel, qertel, qertal, navê firindeyekî ye (zool. Milvus)
kurnûş tewîn, çemîn
kurnûş birdin / kêşan (bejna xwe li ber kesekî / tiştekî) tewandin / çemandin
kursî kursî, rûniştek, cihê liserûniştinê
kursî, text, cihê rûniştina mîr / serok
kurt kurt, kin, qut, gurc. dijw. dirêj
kurt û kirmancî kurt û kurmancî, rasterast, bêyî dirêjkirin, bi sadeyî
kurtan kurtan, palik, hawid
kurtandirû kurtançêker, kurtandirû, kesa/ê kurtanan didirû
kurtbîn ya / yê ku çavên wê / wî tiştên li dûr (baş) nabînin
ya / yê ku (baş) li encamên karekî nikare binirxîne. dijw. dûrbîn
kurtbînî kurtbînî
kurtbir kurtbir, kurt û kurmancî, bi kurtî
kurtbirî kurtbirî
kurte kurte, kurtebêje
kurtebala bejnkurt
bejnbost
kurtebine kurtik, kinik, qutik, hûrik, hûrkok, qutok
kurtek qutik, êlek
kurtî kurtî, kinî, qutî, gurcî
kurtîle kurtik, kinik, qutik, kurtok, pir kurt / kin / qut
kurtîle- kurtike-: kurtîleçîrok kurtikeçîrok, çîrokên pir kurt
kurtim qut (zelam: quto
jin: qutê), kinik, kurtik, bejnbost, kurt û qelew
kurdî 쿠르드어 (Ku-rî-di-o)
kurdistan 쿠르디스탄 (Ku-rî-di-sî-tan)
kur сын
Kurê te: твой сын
kuraĝa brave, courageous
kurdî kurda lingvo, la kurda.
kurdio kurdistan.
kurdo kurd.
kurdujo kurdistan.
kuri Hundo kuras kun mi
kurso qurs, perwergeh.
kurd Ano de iranlingva gento, loĝanta en Kurdio kaj diaspore en Eŭropo, kurdo.
kurdistan Azia lando, dividita inter Armenio, Irano, lrako, Sirio kaj Turkio (46°E, 36°30’N), kurdio, kurdujo.
kurk felo
kurr
kurrik knabo
kursî seĝo