Encamên lêgerînê
ku Ku, kurtebêja kurçatovyûmê ye Idm
Ku, kurtebêja kurçatovyûmê ye kîm
kuaför 1. kuafor (delaka jinan) 2. kuafor (delakê mêran) nd/nt
1. kuafor (delaka jinan) 2. kuafor (delakê mêran) nd/nt
kuartet çarêk rd
çarêk rd
kubarmak 1. 2. qure bûn (mec) l/ngh
1. 2. qure bûn (mec) l/ngh
kubaşmak zibareya hev kirin, palûteya hev kirin l/bw
zibareya hev kirin, palûteya hev kirin l/bw
kubat 1. bêteşe 2. bêteşe, qebe (kesê bêteşe) rd
1. bêteşe 2. bêteşe, qebe (kesê bêteşe) rd
kubatlık bêteşetî, qebetî m
bêteşetî, qebetî m
kubbe kumbet, qub.
1. qube, qub, gûmez, gumbet m 2. qab, kemerî, qube (tiştê di şeklê qubê de) rd
1. qube, qub, gûmez, gumbet m 2. qab, kemerî, qube (tiştê di şeklê qubê de) rd
kubbealtı li Seraya Topkapiyê warê ku wezîrên Osmanî ji bo çareseriya gelşan lê dihêwirîn
li Seraya Topkapiyê warê ku wezîrên Osmanî ji bo çareseriya gelşan lê dihêwirîn
kubbeli 1. biqube, bigumbet, bigumêz 2. qubekirî, qabkirî rd
1. biqube, bigumbet, bigumêz 2. qubekirî, qabkirî rd
kubbesiz bêqube, bêgumbet, bêgumêz rd
bêqube, bêgumbet, bêgumêz rd
kubur 1. boriya daşrayê 2. derdana di şeklê boriyê de 3. cure demançeyek
kubur sıkmak demançe berdan
kuburluk 1. qaba demançeyê 2. cewdik, tîrdank m
1. qaba demançeyê 2. cewdik, tîrdank m
kubutz kibûtz (civata çandinî ya Cihûyan e) m
kibûtz (civata çandinî ya Cihûyan e) m
kucağına almak dan ber dilê xwe, dan milê xwe
kucağına düşmek ketin berdestê (yekî), ketin berdilê (yekî)
kucağına otur­mak 1) serê xwe kirin pêşa (yekî) *so­nunda gidip düşmanın kucağına otur­du a soxîn çû serê xwe xiste pêşa neyarê xwe 2) li ser çoka (yekî) rûniştin, di pêşa (yekî) de rûniştin *çocuk dayısının ku­cağına oturmuş, gelmek istemiyordu kurik di pêşa xalê xwe de rûniştibû û nedixwest bê ba me
kucak hemêz.
1. hembêz, axûş, himêz, helbêz, berdil, bersing, qepaçe m 2. mil (tiştê bi qasî hembêzê) *bir kucak odun milek êzing rd 3. nav, pêş, hembez *denizin kucağındayız em di nav deryayê de ne (mec) m
kucak açmak jê re bûn pişt (piştvanekiya yekî kirin)
kucak çocuğu zarokê berdilan, zarokê milan, sebiyê berdil
kucak dolusu bi qandî dinyayê, bi qasî dinyayê *sana ku­cak dolusu selamlarım var bi qandî dinyayê silavên min ji te re hene
kucak kucağa di berdilê hev de, di hembêza hev de, di ser dilê hev de
kucak kucağa girmek ketin berdilê hev, ketin paşila hev
kucak kucak 1. bi mi­lan *önünde kucak kucak çiçekler var­dı li berê bi milan çîçek hebûn 2. bi milan (bi qasî milekî)
kucaklama hembêzkirin, berhembêzkirin, qepaçekirin m
hembêzkirin, berhembêzkirin, qepaçekirin m
kucaklamak hemêz kirin.
1. hembêz kirin, berhembêz kirin, qepaçe kirin, berçeng kirin, xwe lê weranîn *onu görür görmez üstüne atı­lıp onu kucakladı gava ew dît nedît xwe avête serê û ew hembêz kir l/gh 2. dan milê xwe, dan berdilê xwe, dan hembêza xwe *çocuğu kucakla kurikê bide milê xwe l/bw 3. dan ber xwe l/bw, dorpêç ki­rin l/gh *ovayı kucaklayan dağlar çiyayên ku zozan dorpêç kirine
1. hembêz kirin, berhembêz kirin, qepaçe kirin, berçeng kirin, xwe lê weranîn * onu görür görmez üstüne atılıp onu kucakladı gava ew dît nedît xwe avête serê û ew hembêz kir l/gh 2. dan milê xwe, dan berdilê xwe, dan hembêza xwe * çocuğu kucakla kurikê bide milê xwe l/bw 3. dan ber xwe l/bw, dorpêç kirin l/gh * ovayı kucaklayan dağlar çiyayên ku zozan dorpêç kirine
kucaklanmak hatin hembêzkirin, hatin berhembêzkirin l/tb
hatin hembêzkirin, hatin berhembêzkirin l/tb
kucaklaşma hevhembêzkirin m
hevhembêzkirin m
kucaklaşmak hev hembêz kirin, hev berhembêz kirin, dest li stûyê hev weranîn, werandin, qilûzî stûyê hev bûn l/bw
hev hembêz kirin, hev berhembêz kirin, dest li stûyê hev weranîn, werandin, qilûzî stûyê hev bûn l/bw
kucaklayış hembêzkirin (ji bo kar û awayê hembêzkirinê)
hembêzkirin (ji bo kar û awayê hembêzkirinê)
kucakta ê milan, ê berdilan (ji bo zarokê ku hîna bi ser piyan neketiye)
kucaktan kucağa dolaşmak xwedî gelek dostikan bûn (ji bo jina xerab)
kuçu kuçu kûço kûço, kûç kûç b
kûço kûço, kûç kûç b
kuçukuçu kûçokûço, kut kut (di zimanê za­rokan de kûçik) n
kûçokûço, kut kut (di zimanê zarokan de kûçik) n
kudas kudas m
kudas m
kudret karîn, şiyan.
1. karîn, şiyan, tiwan, qudret 2. behre, qabiliyet 3. zengînî 4. qudret (tiştê ji qudreta Xwedê çêbûye) 5. qudret (şiyana Xwedê ya ezelî) m
kudret hamamı germav
kudret helvası dayî, gezo
kudret narı gulxenderan (Mormordica charantia) bot/m
gulxenderan (Mormordica charantia) bot/m
kudret sahibi xwedî şiyan, xweyşiyan
kudretli kara, tiwandar, şiyandar, xweyşiyan, xweytuwan, xweyqudret, biqûdret rd
kara, tiwandar, şiyandar, xweyşiyan, xweytuwan, xweyqudret, biqûdret rd
kudretsiz bê karîn, neşiyandar.
bêşiyan, bêkarîn, bêtuwan, bêqudret rd
bêşiyan, bêkarîn, bêtuwan, bêqudret rd
kudretten ji qudreta Xwedê *kudretten sürmeli gözleri var çavên wî yê ji qudreta Xwedê kilkirî hebûn
kudüm qudum (daholeke mehtere ye)
qudum (daholeke mehterê ye)
kudurgan har, hêç, harûdîn, şaqiz rd
har, hêç, harûdîn, şaqiz rd
kudurganlık harîtî, hêçîtî, şaqizî m
harîtî, hêçîtî, şaqizî m
kudurma 1. harbûn 2. hêçbûn (mec) m
1. harbûn 2. hêçbûn (mec) m
kudurmak har bûn.
1. har bûn (ji bo nexweşînê) 2. hêç bûn, azirîn, kulibîn, dîn û har bûn (ke­tina nav libat û kirinên ji adet der) (mec) 3.hêç bûn, nehs bûn (ji bo zarokan) (mec) 4.dîn û har bûn, dînomîno bûn, hers bûn (mec) l/ngh
1. har bûn (ji bo nexweşînê) 2. hêç bûn, azirîn, kulibîn, dîn û har bûn (ketina nav libat û kirinên ji adet der) (mec) 3. hêç bûn, nehs bûn (ji bo zarokan) (mec) 4. dîn û har bûn, dînomîno bûn, hers bûn (mec) l/ngh
kudurtma 1. harkirin 2. hêçkirin (mec) m
1. harkirin 2. hêçkirin (mec) m
kudurtmak 1. har kirin 2. hêç kirin, dîn û har kirin (mec) l/gh
1. har kirin 2. hêç kirin, dîn û har kirin (mec) l/gh
kudurtucu harker rd
harker rd
kuduruk 1. harbûyî 2. hêç, har, terxîç (mec) 3. har, nehs (ji bo zarokan) (mec) rd
1. harbûyî 2. hêç, har, terxîç (mec) 3. har, nehs (ji bo zarokan) (mec) rd
kuduruş harbûyîn m
harbûyîn m
kudüs Quds.
kuduz har.
1. sebenêz, harî, derdese bj/m 2. har (mec) rd 3. har, harbûyî rd
1. sebenêz, harî, derdese bj/m 2. har (mec) rd 3. har, harbûyî rd
kuduz otu gulçît bot/m
gulçît bot/m
kuduzluk sebenêzî, harîtî m
sebenêzî, harîtî m
kufikî li min rûniştiye
kuğu qû.
qû, qaza iraqî, qubeqaz, şaho (Cygnus olor) zo/m
qû, qaza iraqî, qubeqaz, şaho (Cygnus olor) zo/m
kuğurmak quwîn (quwîna kevokan) l/ngh
quwîn (quwîna kevokan) l/ngh
kuintet pêncêk mzk/m
pêncêk mzk/m
kuka (I) 1. qoq (qoqa ta) 2. leyîstikeke zarokan m (II) 1. qoq, kuka, neran (reh ên dara gûza hindê) m 2. qoq *kuka teşbih tizbiya qoq rd
kuka (i) 1. qoq (qoqa ta) 2. leyîstikeke zarokan m
kuka (ii) 1. qoq, kuka, neran (reh ên dara gûza hindê) m 2. qoq * kuka tesbih tizbiya qoq rd
kukla ximbil, bûkoke.
1. kûkla, bûkoke m 2. bûkoke, kûkla (leyîstika bûkokeyan) m 3. pêleystok, pêlîstik, qirdik (kesê ku ne bi serê xwe ye, bi vîna xwe na, lê belê bi daxwaza kesê dî tevdigere) rd/nd
kukla gibi 1) qicik, qicûcankî 2) benikê dûhebanê, pêleyistok
kukla gibi oynatmak (yek li ser tiliya xwe leyîstikandin
kukla hükümet hukûmeta dûvelang
kuklacı kûklabaz nd/nt
kûklabazî m
kûklabaz nd/nt
kûklabazî m
kukuleta kulik.
kimik, kulik n
kimik, kulik n
kukuletalı bikumik, bikulik rd
bikumik, bikulik rd
kukuletasız bêkimik, bêkulik rd
bêkimik, bêkulik rd
kukumav kund, kundê kor (Athena noctua) zo/n
kukumav gibi wekî kundan, mîna kundê kor
kukumav gibi düşünüp durmak weka kundan hizinîn
kul benî.
1. benî, bende (kole û cariyê ku di şer de dîl tên girtin) 2. bende, hulk, evd, hulûlk, qûl (li gorî Xwedê mirov)nd/nt
kul cinsi di heyna Osmaniyan de jina ku ji nav qerewaşan rabûye
kul hakkı heqê evdan
kul kâh­yası kedxudayê koleyan (di 'yeniçeri ocağı'ye) dîr
kul köle olmak jê re bûn kole û xulam, ji (ye­kî) re bûn evd û kole
kul oğlanı bacgirê belediyeyê dîr/n
bacgirê belediyeyê dîr/n
kul oğlu bnr kuloğlu
kul olmak bûn hulûlk, bûn evd, bûn benî
kul olmak (bir şeye) bûn miriyê (tiştekî)
kul sıkılmayınca hızır yetişmez meraq meke di pey tengiyê de firehî ne, di pey firehiyê de tengî ne
kul taksimi parêkirina bi xwedayî
kul yapısı çêkirina evdan
kula şînboz.
1. şînboz, hêşînboz n 2. şînboz, hêşînboz (hespê ji vî rengî) rd
1. şînboz, hêşînboz n 2. şînboz, hêşînboz (hespê ji vî rengî) rd
kula kul olmak bûn evdê ev­dan
kulaç qulac, çeng.
mil, qolaç (pîvana ji serê tiliya milekî ta bi milê din) n
kulaç atmak çepl avêtin (di soberiyê de)
kulacık bnr kulakçık
bnr kulakçık
kulaçlama 1. pîvana bi milan 2. baskemele, baskê, ajna baskan m
kulaçlamak 1. bi milan pîvan l/bw 2. baske­mele kirin (ji bo melevaniyê) l/gh
1. bi milan pîvan l/bw 2. baskemele kirin (ji bo melevaniyê) l/gh
kulağakaçan guhkunkere, guhsim (Forticula auricularia) zo/m
guhkunkere, guhsim (Forticula auricularia) zo/m
kulağı (bir şeyde) olmak guhê (yekî) lê bûn, guh lê bûn
kulağı ağır guhê (yekî) giran e
kulağı ağır işitmek dereng deng diçe (yekî)
kulağı çınlasın (veya kulakları çınlasın) Xwedê jê razî be
kulağı delik guhên (wî) vekirî ne, guhên (wî) şiyar in, guhê (yekî) qul e
kulağı kirişte olmak li hêviya xeberê bûn, li benda xeberê bûn
kulağı okşa­mak li guhê (yekî) xweş hatin, li (yekî) xweş hatin
kulağı tetikte (ol­mak) guhê (yekî) li xeberan bûn
kulağı tıkalı 1)guhê (yekî) girtî ye, guhê (yekî) giran e 2)guhê (yekî) girtî ye (kesê ku naxweze li kesekî an jî tiştekî guhdarî bike)
kulağına çarpmak hatin guhê (yekî) *lafları kulağıma çarptı gotinên di wî hatin guhê min
kulağına ça­lınmak bi guhê (yekî) ve çûn, ber bi guhê (yekî) ketin
kulağına gelmek 1) bi guhê (yekî) ve hatin, bi guhê (yekî) ketin 2) pê hisîn, bi (tiştekî) hisîn
kulağına girmek ketin guhê (yekî), ketin serê (yekî), bi se­re (yekî) de çûn
kulağına inanmamak me ne bawer e
kulağına kar suyu kaçmak lê bûn pêsîrtengî
kulağına koymak (veya kulağına sokmak) kirin serê (yekî), bi serî de xwendin
kulağına küpe etmek kirin guharek û kirin guhê xwe *bu sözlerimi kulağına küpe yap kızım keça min van gotinên min bike gu­harek û bike guhê xwe
kulağına küpe olmak guharek be di guhê (te) de be *bunu hiç unutma, kulağına küpe olsun tu vî tiştî qet ji bîr mekî, bila guharek be di guhê te de be
kulağına söylemek bi dizî di guhê (wî) de gotin, di ker de jê re gotin, di guhê (wî) de jê re gotin
kulağına vurmak di belegoşkê de lê xistin, di pelegoşkê de danîn (yekî)
kulağını açmak (yek) guhên xwe vekirin
kulağını bükmek guhê (yekî) ba dan, guhê (yekî) li hev ba dan
kulağını çekmek 1) guhê (yekî) kişandin (guhê yekî ba dan) 2) guhê (yekî) kişandin (der barê tiştekî de yek hişyar kirin)
kulağını çınlatmak (yek) bi bîr anîn
kulağını doldur­mak serê (yekî) tije kirin, bi serî de xwen­din
kulak guh.
(I) 1. guh, guhçik (organê bihîstinê) 2. guh, go, goş, guçik (beşa derve a vî organî) 3. guh (ji bo masiyan) 4. guhik, guÇik (guhikê sazên jîdar) mzk 5. guh (behreya niqandin û nirxandina dengan) 6. guh (guhê gîsn) n (II) gundiyê Rûs û zengin
kulak (ii) gundiyê Rûs û zengîn
kulak ağrısı guhêşk, guhêş
kulak altı bezi giniya binê guh ant/nd
giniya binê guh ant/nd
kulak ardı etmek avêtin pişt guhê xwe, bi pişt guhê xwe ve avêtin
kulak asma! guh medê, ber bayê (wî) mekeve!
kulak asmak guh dan (yekî)
kulak asmamak guh nedan (yekî)
kulak çivisi kursiv, guharok
kulak davulu perdeya guh, pergî ant/nd
kulak demiri guhê gîsin nd
kulak dolgunluğu jê re ne xerîb bûn *Kürtçeye kulak dolgunluğum var ji Kurdî re ne xerîb im
kulak erimi mesafeya dengçûnê
kulak kabartmak guh dirêj kirin.
guh lê mûç kirin, guh mûç kirin, guh dan serê, guhê xwe lê bel kirin
kulak kepçesi kerik.
kevçika guh ant/nd
kulak kesilmek xwe li berê ker kirin, guhê xwe dan (yekî)
kulak kulağa di ker de, bi dizî *kulak kulağa konuştular di ker de axiftin
kulak memesi nermika guh, gurçika guh, nermikguh, guhik ant/nd
nermika guh, gurçika guh, nermikguh, guhik ant/nd
kulak misafiri ol­mak lê guhdar bûn, lê bûn guhdar *ko­nuşmalarına katılmadım, yalnızca ku­lak misafiri oldum ez tevî gengeşiya wan nebûm, bi tenê ez li wan guhdar bûm
kulak salyangozu şeytanok, guhmasî ant/m
şeytanok, guhmasî ant/m
kulak tıkamak (bir şeye) guhê xwe nedanê
kulak tıka­cı guhgirk
kulak tırmalamak kirekir ji guhê (ye­kî) çûn, kirekir ji guhê (yekî) birin *onun ince sesi kulağımı tırmaladı ji ber dengê wê yê zirar kirekir ji guhê min çû
kulak tır­malayıcı kirekir ji guh dibe
kulak tozu belegoşk, pelegoşk (hestiyê piş­ta guh) ant/m
kulak tutmak guhê xwe dan serê
kulak vermek guh dan, guh lê kirin.
guh dan, guh dan serê, guhê xwe dan (tiştekî, yekî), lê guhdarî kirin
kulak yolu kerika guh.
kerik, kerika guh ant/m
kerik, kerika guh ant/m
kulak zarı perdeya guh ant/nd
perdeya guh ant/nd
kulakçı bijîşkê guhan nd/nt
bijîşkê guhan nd/nt
kulakçık guhik.
1. guhik 2. derîçe, guhik (deriçeyên dil) ant/m
kulakları çınlamak guhê (yekî) çîn bûn
kulakları dikmek guh belkirin, guhvîtkirin.
kulakları dolmak serê (yekî) genî bûn (ji ber gelek caran guhdarîkirina heman tiştî)
kulakları paslanmak xwe ji bîra kirin (ji demeke dirêj ve guhdarînekirina muzîkê)
kulaklarına kadar kızarmak di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, di xwe de şermî bûn, soromoro bûn
kulaklarını dikmek guhê xwe bel kirin, guhê xwe mûç kirin, guhê xwe vît kirin (ji bo heywanan)
kulaklarını tıkamak guhê xwe girtin (lê guh­darî nekirin)
kulaklarının pasını gidermek dilê xwe rihet kirin, bêhna xwe derxistin (li muzîkê) guhdarî kirin
kulaklı 1. biguh, buguhik rd 2. guhik rd 3. qûşxaneya vêtik nd
1. biguh, buguhik rd 2. guhik rd 3. qûşxaneya vêtik nd
kulaklık berguhk.
1. berguhk (ji bo parastina guh) 2. berguhk (ji bo amrazên TV, radyo hwd.) 3. pêbihistok, guhok (amraza ku kesê guhgiran dikin guhê xwe da ku pê baş bibihîzin) m
1. berguhk (ji bo parastina guh) 2. berguhk (ji bo amrazên TV, radyo hwd.) 3. pêbihîstok, guhok (amraza ku kesê guhgiran dikin guhê xwe da ku pê baş bibihîzin) m
kulakmemesi guçik.
kulaksız bêguh, guhkir rd
bêguh, guhkir rd
kulaktan ji devan *bu kıza kulaktan aşık ol­muş ji devan aşiqî vê keçikê bûye
kulaktan dolma ji devan seh kirin, ji devan girtin
kulaktan kulağa dev ji devan re (ji devê hev seh kirin)
kulaktozu bnr ku­lak tozu
kulakzarı bnr kulak zan
kulampara hetîwbaz, xulampare n
hetîwbaz, xulampare n
kulamparalık hetîwbazî, xulamparetî m
hetîwbazî, xulamparetî m
kulanpara xulampare.
kule barû.
1. barû, bire, qûle 2. nêrîngeh, cîhannuma m
1. barû, birc, qûle 2. nêrîngeh, cîhannuma m
kulis 1.kulîs. 2.kurtûpist.
1. kulîs (di şanoyê de) 2. kulîs (mec)
kulis faaliyeti çalakiyên kulisiyê
kulis yapmak kurtûpist kirin.
kulîs kirin
kullandırmak dan siviyandin, dan emilandin, dan bikaranîn l/lb
dan siviyandin, dan emilandin, dan bikaranîn l/lb
kullanıcı bikarhêner nd/nt
bikarhêner nd/nt
kullanıcı adı Navê bikarhêner.
kullanılmak hatin siviyandin, hatin bikarhatin, hatin emilandin l/tb
hatin siviyandin, hatin bikarhatin, hatin emilandin l/tb
kullanılmış xizmetbûyî, bikarhatî, şixulî (mal û eşyayê ku hatiye bikaranîn) *kul­lanılmış saat saeta xizmetbûyî rd
xizmetbûyî, bikarhatî, şixulî (mal û eşyayê ku hatiye bikaranîn) * kullanılmış saat saeta xizmetbûyî rd
kullanım bikaranîn, pîş, teserûf m
bikaranîn, pîş, teserûf m
kullanış bikaranîn, emilandin (awayê bikaranînê) m
bikaranîn, emilandin (awayê bikaranînê) m
kullanışlı kêrhatî.
nehîdar, bikarbar, kêrhatî *kulla­nışlı bir ev xaniyekî nehîdar rd
nehîdar, bikarbar, kêrhatî * kullanışlı bir ev xaniyekî nehîdar rd
kullanışsız nenehîdar, nekêrhatî rd
nenehîdar, nekêrhatî rd
kullanma bikaranîn, emilandin, siviyandin m
bikaranîn, emilandin, siviyandin m
kullanmak bikaranîn.
1. bi kar anîn l/bw, emilandin l/gh, siviyandin l/gh, emel kirin l/gh 2. xebitandin, şixulandin *analarını esir gibi kullanıyorlar diya xwe wekî koleyan dixebitînin *çok iyi tüfek kullanıyor pir baş tivingê dişixulîne l/gh 3. şixulandin (nirxandin) *parasını ticarette kulanacakmış dê pereyê xwe di bazirganiyê de bişixulîne l/gh 4. wergirtin l/gh, li xwe ki­rin l/bw, dan serê xwe l/bw *hiç palto kullanmıyor qet palto wernagire 5. kişan­din, vexwarin *sigara kulanmıyor cigare nakişîne l/gh 6. bi kar anîn (ji bo peyvan) *güzel kelimeler kullanmış peyvên bedew bi kar anîne l/bw 7. xerc kirin, serf kirin *su kullanmak av xerc kirin 8. xa­pandin, pîş pê kirin, îstismar kirin (pê ka­re xwe kirin) l/gh 9. xebitandin, şixulandin (ji bo alet û wesaîtan) *makinayı gü­zel kullanıyor makîne xweş dixebitîne *arabayı fena kullanmıyor erebeyê fena naşixulîne l/gh
1. bi kar anîn l/bw, emilandin l/gh, siviyandin l/gh, emel kirin l/gh 2. xebitandin, şixulandin * analarını esir gibi kullanıyorlar diya xwe wekî koleyan dixebitînin * çok iyi tüfek kullanıyor pir baş tivingê dişixulîne l/gh 3. şixulandin (nirxandin) * parasını ticarette kulanacakmış dê pereyê xwe di bazirganiyê de bişixulîne l/gh 4. wergirtin l/gh, li xwe kirin l/bw, dan serê xwe l/bw * hiç palto kullanmıyor qet palto wernagire 5. kişandin, vexwarin * sigara kulanmıyor cigare nakişîne l/gh 6. bi kar anîn (ji bo peyvan) * güzel kelimeler kullanmış peyvên bedew bi kar anîne l/bw 7. xerc kirin, serf kirin * su kullanmak av xerc kirin 8. xapandin, pîş pê kirin, îstismar kirin (pê karê xwe kirin) l/gh 9. xebitandin, şixulandin (ji bo alet û wesaîtan) * makinayı güzel kullanıyor makîne xweş dixebitîne * arabayı fena kullanmıyor erebeyê fena naşixulîne l/gh
kullanmamak Bi kar neanîn. Neemilandin.
kullap cure dolabeke ristinê
cure dolabeke ristinê
kulluk 1. bendetî, benîtî, hulkî, bendeganî, hulhulktî, evdîtî 2. qereqol dîr/m
kulluk etmek (veya kulluk yapmak) bendîtî kirin, hulûlktî ki­rin, evdîtî kirin
kulluk köllelik koletî û evdîtî
kullukçu yeniçeri'yê di qereqolê de erkedar e
ÔyeniçeriÔyê di qereqolê de erkedar e
kuloğlu zarokê 'yeniçeri'yê mirî ku wekî bavê xwe di 'ocaxa yeniçeri'yê de leşkeriyê dikin
zarokê Ôyeniçeri’yê mirî ku wekî bavê xwe di Ôocaxa yeniçeri’yê de leşkeriyê dikin
kulp qulp, çembil, destik.
1. qulp m, çemil n, çembil/çenbil n, hingil n, deştik n, destî n *fincanın kul­pu çembilê fincanê 2. qulp (di cihê bahaneyê de) (mec)
Pasûr (Navçeyeke girêdayî Amedê)
kulp takmak 1) çembil kirin, qulp lê xistin 2) jê re qulpek derxistin, jê re kêmasiyek derxistin
kulplamak çembil kirin, qulp kirin l/gh
çembil kirin, qulp kirin l/gh
kulplu biçembil, bidestik, biqulp, bihingil rd
biçembil, bidestik, biqulp, bihingil rd
kulpsuz bêçembil, bêdestik, bêqulp, bêhingil rd
bêçembil, bêdestik, bêqulp, bêhingil rd
kulpunu bulmak qulp jê re dîtin
kulübe kepir, holik.
1. qulûbe, holik, kolik, enzelok, ke­pir, koxî, qurçik, qulix, kolît, xicik, erzêl, herzalik, bûtik, firêze 2. holik, kolik, qulûbe *bekçi kulübesi qulûbeya nobedaran 3. koxî, koxik (ji bo xanîkê heywanan) *köpek kulübesi koxika kûçikê 4. xanîk (bi nefsbikûçî di şûna xanî de) m
1. qulûbe, holik, kolik, enzelok, kepir, koxî, qurçik, qulix, kolît, xicik, erzêl, herzalik, bûtik, firêze 2. holik, kolik, qulûbe * bekçi kulübesi qulûbeya nobedaran 3. koxî, koxik (ji bo xanîkê heywanan) * köpek kulübesi koxika kûçikê 4. xanîk (bi nefsbikûçî di şûna xanî de) m
kuluçka kurk.
1. kurk, qupik, qup, qebik, kurt (çûka mê an jî mirîşk û werdeka mê ku bi kurk dikeve) 2. kurkketin, qupketin, qerimîn m
kuluçka dönemi (veya kuluçka devri) 1) qewlê qupbûnê, maweyê qerimînê
kuluçka makinesi makîneya çûçikan, makîneya cûcikan
kuluçka olmak bi qup bûn, kurk bûn
kuluçka tavuğu mirişka kurk, mirîşka kuvik
kuluçkalık 1. kurkketin, qubketin m 2. hêka binê qupikê nd
1. kurkketin, qubketin m 2. hêka binê qupikê nd
kuluçkaya oturmak (veya kuluçkaya yatmak) qerimîn, rûniştin, kurk ke­tin, bi qup ketin, qurp ketin
kulun kurîk, cehş, cehşik, dehş, dehşik
kulun at­mak terikîn, kurîk anîn, dehş anîn (ji bo mehîn û mankerê)
kulunc qolinc, êlinc n
kulunç qolinc.
kulunc kırmak qolincê (yekî) girtin, qolincê (yekî) firikandin, qo­linc şikandin
kulunc olmak qolincî bûn
kulunç otu qorican bot/m
qorîcan bot/m
kulunuz ezxulam, ezbenî
kulvar kulvar sp/m
kulvar sp/m
kum xîz.
1. sêhil, xîz, sêlak, seylak, rik, sêleh, qûm 2. xîçik (ji bo hermî, bihok û yên wekî wan) 3. xîçik, xîz (tiştê hûrikî yê di gurçikan de) m
kum başı kevîşen, rikelan
kum darı gewşîr bot/m
gewşîr bot/m
kum falı remil
kum fırtınası firtûneya qûmê
kum gibi weka xweliyê
kum kırlangıcı kûşk zo
kum otu sîrika maran bot/m
sîrika maran bot/m
kum saati saeta xîzê, saeta qûmê
kum taşı kevirê xîzekî, kevirê sêlakîjeo/nd
kevirê xîzekî, kevirê sêlakî jeo/nd
kuma hewî.
hêwî, hewî, hene m
kuma çocuğu heneza, zariyê hewiyê
kumalı bihêwî, bihewî rd
bihêwî, bihewî rd
kuman bnr Kıpçak
bnr Kıpçak
kumanda fermandarî.
1. fermonde, fermande, kuman­da, fermander 2. kumanda (ji b° alavan) m
kumanda vermek 1) ferman dan 2) serkarî lê kirin, bi rê ve birin, gêrandin
kumandalı bikumanda rd
bikumanda rd
kumandan fermandar.
fermandar, kumandar n
fermandar, kumandar n
kumandanlık fermandarî, kumandarî m
fermandarî, kumandarî m
kumanya 1. tiwîsî, zewade (xurekên ku di heyna rêwîtiyê de mirov bi xwe re dibe) 2. kumanya (di heyna seferberiyê de xwari­na leşkeran) m
1. tiwîsî, zewade (xurekên ku di heyna rêwîtiyê de mirov bi xwe re dibe) 2. kumanya (di heyna seferberiyê de xwarina leşkeran) m
kumar xumar.
1. qumar, xumar 2. qumar (mec) m
kumar oynamak qumar leyîstin
kumar oynatmak qumar leyîstikandin
kumarbaz xumarbaz.
qumarbaz, xumarbaz, qumarleyz rd/nd
qumarbaz, xumarbaz, qumarleyz rd/nd
kumarbazlık qumarbazî, xumarbazî, qumarleyzî m
qumarbazî, xumarbazî, qumarleyzî m
kumarcı qumarbaz, xumarbaz, qumarleyz rd/nd
qumarbaz, xumarbaz, qumarleyz rd/nd
kumarcılık qumarbazî, xumarbazî, qumarleyzî m
qumarbazî, xumarbazî, qumarleyzî m
kumarhane xumarxane.
qumarxane, xumarxane m
qumarxane, xumarxane m
kumarhaneci qumarxanevan nd/nt
qumarxanevan nd/nt
kumarhanecilik qumarxanevanî m
qumarxanevanî m
kumaş kirar, kisûr, pirtû.
bestir, çitare, qumaş, kirar, kisûr n
bestir, çitare, qumaş, kirar, kisûr n
kumaş boyası rengrêj.
kumasız bêhêwî, bêhewî rd
bêhêwî, bêhewî rd
kumbara xeznok.
1. kompere, qumbere, peredank 2. xumbere (bobaya destan) m
1. kompere, qumbere, peredank 2. xumbere (bobaya destan) m
kumbaracı qûmbereavêj, xumberevan (leşkerê ku qûmbereyan bi kar tîne) n
qûmbereavêj, xumberevan (leşkerê ku qûmbereyan bi kar tîne) n
kumbarahane xumberexane m
xumberexane m
kumçatı Dêrgûl (Navçeyeke girêdayî ?irnexê)
kumcu xîzfiroş, qûmfiroş, sêhilfiroş, sêlakfiroş nd/nt
xîzfiroş, qûmfiroş, sêhilfiroş, sêlakfiroş nd/nt
kumcul riweka ku ji erda xîzek hez dike
riweka ku ji erda xîzek hez dike
kumculuk xîzfiroşî, qûmfiroşî, sêhilfiroşî, sêlakfiroşî m
xîzfiroşî, qûmfiroşî, sêhilfiroşî, sêlakfiroşî m
kumda oynamak firsend ji dest xwe berdan
kumkuma 1. şerbik, dîzik 2. küre *yalan kumkuması kûreya viran (mec) m
1. şerbik, dîzik 2. kûre * yalan kumkuması kûreya viran (mec) m
kumla kevîşen, rikelan, plaj m
kevîşen, rîkelan, plaj m
kumlama 1. lê reşandina xîzê, pê werkirina sêlakê 2. gircomîkirin, girûzerkîkirin m
1. lê reşandina xîzê, pê werkirina sêlakê 2. gircomîkirin, girûzerkîkirin m
kumlamak xîz lê reşandina, qûm lê rokirin, sêlak lê rêtin l/bw
xîz lê reşandina, qûm lê rokirin, sêlak lê rêtin l/bw
kumlu 1. bisêlak, bêsêhil, biqûm, bixîz, têrxîz 2. deqdeqokî (ji bo qumaşan) rd
kumlu toprak axa bi xîz.
kumlu top­rak axa bixîs
kumluk 1. sêlak, sêlxan, xîzistan, sêlewan, sîlexane, xîzek, qûmistan 2. kevîşen, rike­lan m
1. sêlak, sêlxan, xîzistan, sêlewan, sîlexane, xîzek, qûmistan 2. kevîşen, rîkelan m
kumpanya 1. kumpanya 2. kumpanya (ko­ma şanogeriyê) 3. kom (mec) m
1. kumpanya 2. kumpanya (koma şanogeriyê) 3. kom (mec) m
kumpas kumpas m
kumpas kurmak dek û dolab lê çêkirin (mec)
kumral kej.
1. kej, çûr n 2. kej, çûr (ê ji vî rengî ye) rd/nd
1. kej, çûr n 2. kej, çûr (ê ji vî rengî ye) rd/nd
kumrallık kejî, çûri m
kejî, çûrî m
kumru qumrî, fatfatik, tivîlk.
qumrî, fatfatok, fatimok, fatmûk, tivîlk, fatik, tiltivîk (Streptopelia) zo/m
qumrî, fatfatok, fatimok, fatmûk, tivîlk, fatik, tiltivîk (Streptopelia) zo/m
kumsal seylax, kevîşen.
1. rikelan, sêlekan, kevîşen, sêlxan, plaj 2. xîzek, xîçek, sêlak, kersax *kum­lu toprak erda xîzek m
1. rîkelan, sêlekan, kevîşen, sêlxan, plaj 2. xîzek, xîçek, sêlak, kersax * kumlu toprak erda xîzek m
kumsallık kevîşenî, rikelanî m
kevîşenî, rîkelanî m
kumsuz bêqûm, bêxîz, bêseylak, bêsêhil, bêsêlak rd
bêqûm, bêxîz, bêseylak, bêsêhil, bêsêlak rd
kumuç 1. pêşî, mirmirk zo/m 2. cure borekek
1. pêşî, mirmirk zo/m 2. cure borekek
kumul Girên xîzê yên ku bi bandora bayê, li kêleka behran an jî li çolan berhev dibe.
girikê xîzê, girikê qûmê, ginkê selakê nd
girikê xîzê, girikê qûmê, girikê sêlakê nd
kunda kêzikeke mezin e
kêzikeke mezin e
kundak quntax, qevdik.
1. qûndax, pêçek, qimatk, qimatok, pêçolk 2. pêçek, qimatk (pitika di pêçekê de) 3. qûndax (paç û potê donkirî ku pê ci­han dişewitînin) 4. topik, qûndax *saç kundağı topika por 5. qûndax (ji bo çek û sîleh) 6. ewanî, gelacî (mec) m
kundak sokmak (veya kundak koymak) 1) qûndax xistin (cihekî); ji bo şewitandinê 2) navbera (wan) xera kirin (mec)
kundakçı 1. agirberdêr (kesê ku bi qûndaxê cihan dişewitîne) 2. qûndaxker, qûndaxsaz (kesê ku qûndaxa tivingan çêdike) 3. ewan, gelac (mec) nd/nt
1. agirberdêr (kesê ku bi qûndaxê cihan dişewitîne) 2. qûndaxker, qûndaxsaz (kesê ku qûndaxa tivingan çêdike) 3. ewan, gelac (mec) nd/nt
kundakçılık 1. agirberdêri 2. ewantî, gelacîtî (mec) m
1. agirberdêrî 2. ewantî, gelacîtî (mec) m
kundaklama 1. pêçekkirin, qimatkkirin, qûndaxkirin 2. agirpêxistin, qûndaxkirin 3. topikkirin, qûndaxkirin (ji bo por) 4. qundax kirin, qûndaxlêxistin (ji bo çekan) 5. xerakirina navbera (wan) (mec) m
1. pêçekkirin, qimatkkirin, qûndaxkirin 2. agirpêxistin, qûndaxkirin 3. topikkirin, qûndaxkirin (ji bo por) 4. qûndax kirin, qûndaxlêxistin (ji bo çekan) 5. xerakirina navbera (wan) (mec) m
kundaklamak qamet kirin.
1. pêçek kirin, qimatk kirin, qûndax kirin (di pêçekê de pêçandina pitikan) l/gh 2. agir pê xistin l/bw, agir ber­dan (tiştekî) l/bw, qûndax kirin l/gh 3. to­pik kirin, qûndax kirin (ji bo por) l/gh 4. qûndax kirin l/gh, qûndax lê xistin l/bw (ji bo çekan) 5. navbera (wan) xera kirin, (wan) berî hev dan (mec) l/bw
1. pêçek kirin, qimatk kirin, qûndax kirin (di pêçekê de pêçandina pitikan) l/gh 2. agir pê xistin l/bw, agir berdan (tiştekî) l/bw, qûndax kirin l/gh 3. topik kirin, qûndax kirin (ji bo por) l/gh 4. qûndax kirin l/gh, qûndax lê xistin l/bw (ji bo çekan) 5. navbera (wan) xera kirin, (wan) berî hev dan (mec) l/bw
kundaklanmak 1. hatin pêçekkirin, hatin qimatkkirin 2. hatin topikkirin 3. hatin qûndaxkirin l/tb
1. hatin pêçekkirin, hatin qimatkkirin 2. hatin topikkirin 3. hatin qûndaxkirin l/tb
kundaklayış 1. pêçekkirin, qimatkkirin, qûndaxkirin 2. agirpêxistin, qûndaxkirin 3. topikkirin, qûndaxkirin (ji bo por) 4. qûndax kirin, qûndaxlêxistin (ji bo çekan) 5. xerakirina navbera (wan) (mec) m
1. pêçekkirin, qimatkkirin, qûndaxkirin 2. agirpêxistin, qûndaxkirin 3. topikkirin, qûndaxkirin (ji bo por) 4. qûndax kirin, qûndaxlêxistin (ji bo çekan) 5. xerakirina navbera (wan) (mec) m
kundaklı 1. pêçekkirî, qimatkirî *kundak­lı çocuk zarokê pêçekkiri 2. topikkirî 3. biqûndax, qûndaxkiri *kundaklı silah çeka biqûndax (an jî çeka qûndaxkiri) rd
1. pêçekkirî, qimatkirî * kundaklı çocuk zarokê pêçekkirî 2. topikkirî 3. biqûndax, qûndaxkirî * kundaklı silah çeka biqûndax (an jî çeka qûndaxkirî) rd
kundaksız 1. bêpêçek, bêqimatk 2. netopikirî 3. bêqûndax rd
1. bêpêçek, bêqimatk 2. netopikirî 3. bêqûndax rd
kundura qondre.
qondere m
qondere m
kunduracı goşkar.
1. qondereker 2. qonderefiroş nd/nt
1. qondereker 2. qonderefiroş nd/nt
kunduracılık 1. qonderekeri 2. qonderefiroşî m
1. qonderekerî 2. qonderefiroşî m
kunduz darbir, segavî.
darbir (Castor fiber) zo/n
darbir (Castor fiber) zo/n
kungfu kûngfu m
kûngfû m
kunt zexm rd
zexm rd
kup birîna cilan nd
birîna cilan nd
kupa kûpe.
(I) 1. kase 2. kas, kûpa (kupaya ku di pêşbaziyan de didin) *dünya kupası ka­sa cîhanê *futbol kupası kupaya futbolê 3. badîn, pardax 4. kûpa (yek ji kaxizên îskambîlê) m (II) cure erebeyek e
kupa (i) 1. kase 2. kas, kûpa (kûpaya ku di pêşbaziyan de didin) * dünya kupası kasa cîhanê * futbol kupası kûpaya futbolê 3. badîn, pardax 4. kûpa (yek ji kaxizên îskambîlê) m
kupa (ii) cure erebeyek e
kupkuru zip û ziwa.
zipziwa, zipî ziwa , qahtî, pûşexal rd
kupkuru etmek zipziwa kirin
kupkuru kalmak qahtî man
kupkuru olmak zipzi­wa bûn
kupon 1. kupon 2. kûpon (kaxizê hêja yê li ser hîse û tehwîlan) 3. kûpon (qumaşê giranbuha) m
1. kupon 2. kûpon (kaxizê hêja yê li ser hîse û tehwîlan) 3. kûpon (qumaşê giranbuha) m
kupür kûpur m
kûpur m
kur 1.cilwe. 2.kûr.(para için.)
(I) 1. kur (nirxa diravên biyan li beramberî diravê neteweyî) 2. kurs m (II) cîlwe, kûr m
kur (i) 1. kur (nirxa diravên biyan li beramberî diravê neteweyî) 2. kurs m
kur yapmak cilwe kirin.
kûr pê kirin
kura peşk, vijag, çîtik, pişk, damisto, tîr û pişk, qur'e, lûlik, peşt m
kura çekme pişkêşan, kitkêşan, cotkêşan
kura çekmek peşk avêtin, vijag kişandin, tîr û peşk avêtin, lûlik kişandin, vijag kişandin, peşt avêtin, çîtik kişandin, pişk avêtin, peşk kirin, qure danîn, qur'e kişandin
kura efradı leşkerê ku qur'eya wan hatiye kişandin da ku biçine leşkeriyê
kurabiye kurabî.
1. qurabî, qurabiye, xurabî 2. lebzîne (ev cureyeke qurabiyeyan e ku ji behîvan çêdikin) m
kurabiye gibi eynî qurabiye ye
kurabiyeci 1. qurabiyeker 2. qurabiyefiroş nd/nt
1. qurabiyeker 2. qurabiyefiroş nd/nt
kurabiyecilik 1. qurabiyekerî 2. qurabiyefiroşî m
1. qurabiyekerî 2. qurabiyefiroşî m
kuracı sûbay'ê ku ji bo çûna xortan a leşkeriyê qur'a dide kişandin
kurada 1. xirbende, xerabe 2. qirûdî (ji bo mirov û ajelên qels û lewazmayî) rd
1. xirbende, xerabe 2. qirûdî (ji bo mirov û ajelên qels û lewazmayî) rd
kurak ziwa.
1. ziwa, hişk, sixre, dihm, mehteşî (bêşilîtî) *kurak bir yıl geçiriyoruz em saleke bi zuwayî derbas dikin 2. ziwa, hişk, sixre (erda bêrewa) *kurak toprak xaka hişk rd
kurak arazi erda bejî
kurakçıl dêmçîn, riweka ku ji erda zuwa, ji axa hişk hez dike û lê tê
dêmçîn, riweka ku ji erda zuwa, ji axa hişk hez dike û lê tê
kuraklık ziwayî.
hişkayî, hişkî, ziwayî, sixre, meh­teşî, hişkesalî m
hişkayî, hişkî, ziwayî, sixre, mehteşî, hişkesalî m
kural rêzik, distûr, rist.
1. rêzik m, rêzan m, rê û rêzik m, qayde n, qaîde n *gramer kuralları rêzikên rêzimanî 2. rê û rêzan, rê û rêbaz (ew prensîbên ku şekl didin libatên me) m
kural dışı 1. dijrêzik, derî rêzik, derî qayde, ji qayde der, awerte 2. fel rd
kural dışı olmak fel bûn
kural dışılık dijrêzikî, derî rêzikî, derî qaydebûn m
dijrêzikî, derî rêzikî, derî qaydebûn m
kurala aykırılık li deri rêzikê, li dijî qayde
kuralcı rêzikparêz, rêzikperest, qaydeperest rd
rêzikparêz, rêzikperest, qaydeperest rd
kuralcılık rêzikparêzî, rêzikperestî, qayde­perestî m
rêzikparêzî, rêzikperestî, qaydeperestî m
kuraldışı ji derveyî rêzikê.
bnr kural dışı
kurallaşma rêzikîbûn, qaydebûn m
rêzikîbûn, qaydebûn m
kurallaşmak rêzikî bûn, qayde bûn l/ngh
rêzikî bûn, qayde bûn l/ngh
kurallaştırma rêzikîkirin, qaydekirin m
rêzikîkirin, qaydekirin m
kurallaştırmak rêzikî kirin, qayde kirin, ki­rin qayde l/ngh
rêzikî kirin, qayde kirin, kirin qayde l/ngh
kurallı birêzik.
rêzikdar, qaydedar, biqayde, xweyrêzik rd
kurallı fiil lêkera rêzikdar, lêkera biqay­de rz
kuralsız bêrêzik.
bêrêzik, bêqayde rd
kuralsız fiil lêkera bêrêzik, lêkera bêqayde rz
kuram teorî.
1. dozîne, bîrdozî 2. bîrdozî, teorî, nazariye m
1. dozîne, bîrdozî 2. bîrdozî, teorî, nazariye m
kuramcı teorîsyen nd/nt
teorîsyen nd/nt
kuramcılık 1. teorîsyenî 2. teorîzm m
1. teorîsyenî 2. teorîzm m
kuramlaştırma teorîzekirin m
teorîzekirin m
kuramlaştırmak teorîze kirin l/gh
teorîze kirin l/gh
kuramsal teorik, nazarî rd
teorîk, nazarî rd
kuran Qur'an (pirtûka pîroz a ola îslamê) m
kuran çarpsın (veya ekmek çarpsın!) Qur'an li min bixe!, Qur'an xenîmî min be!, nan xenîmî min be!
kuran-ı kerim Quran (Kitêbê Xwadê, Kelama Xwadê).
kurana basıp yemin etmek destê xwe li herfa Quranê xistin
kurani kerim Qur'ana kerîm, Qur'an m
kuranikerim Qur’ana kerîm, Qur’an m
kurası olmak (herhangi bir yılın) ji qur'eya (salekê) bûn (ji bo çûna leşkeriyê)
kurbağa beq.
beq, aqroq zo/m
beq, aqroq zo/m
kurbağa adam xewas, noqar nd/nt
xewas, noqar nd/nt
kurbağacık 1. beqik, têjikê beqan 2. enexdara îngilîz a biçûk 3. zimanok (ji bo pencere û weki wan) 4. xewas, noqar nd/nt
1. beqik, têjikê beqan 2. enexdara îngilîz a biçûk 3. zimanok (ji bo pencere û wekî wan) 4. xewas, noqar nd/nt
kurbağalama 1. beqemele, beqewarî, ajna beqê (soberiya weki beqan) 2. pêlefkî (di hilkişînê de geva ku piyên xwe lê dilefînin û wisa hildikişin serê tiştekî)
1. beqemele, beqewarî, ajna beqê (soberiya wekî beqan) 2. pêlefkî (di hilkişînê de geva ku piyên xwe lê dilefînin û wisa hildikişin serê tiştekî)
kurbağalar familyeya beqan zo/nd
familyeya beqan zo/nd
kurban boraq, gorî, dehî.
1. gorî, qurban, boraq (heywana ku li ser fermana dînî an jî yê ku ji ber tiştek ji xwe re kiriye nezir, tê şeijêkirin) m 2. cejna qurbanê, îda heciyan nd 3. gorî, qur­ban, cangorî (ên ku di ber tiştekî de canê xwe feda kirine) 4. cangorî, qurban (kesê ku di karesat, şer û hwd. de hatine kuştin nd 5. ez bi gorî, ez bi qurban, qurban, go­rî (wekî denglêkirinê) b
kurban bayramı cejna boraqê.
cejna qurbanê, îda qurbanê, îda heciyan, îda hecacan
kurban etmek boraq kirin, gorî kirin.
1) kirin qurban, kirin bo­raq, qurban kirin 2) bi gorî kirin, bi qur­ban kirin, kirin qurbana xwe (di ber berjewendiyê xwe de yek kirin qurban, pê re xayîn gerin)
kurban gitmek av û av çûn, bûn qurbana (tiştekî)
kurban kesmek qurban şeijê kirin
kurban olayım gorî bim! ez gorî.
1) ez bi gorî, ez bi qurban, ez bi gorî bim, ez bi heyran, ez bi qurban bim (ji bo hezkirina zêde) 2) ez goriya te bim, ez goriya te me, ez heyrana te me, ez bi qurbana te bim, ez qurbana te me, ez heyrana te bim (ji bo lavakirinê)
kurban olmak bi gorî bûn, bi qurban bûn, bûn bi gorî, bûn bi qurban, serî bi gorî bûn
kurban olmak (birine) xulamê (yekî) bûn (wek gotina ne­zakete)
kurban vermek 1) qurban dan 2) cango­rî dan, qurbani dan (di têkoşîn û şeran de)
kurbanlık boraqî, qurbanî, ê qurbanê m
kurbanlık koyun (gibi) xafilê pê di avê de
kurca 1. tevdan, pêleyîstin 2. xurandin m
kurca çıbanı kînora tehlkirî
kurcalama 1. pêleyîstin, destlêgerîn, destdan 2. tevdan m
1. pêleyîstin, destlêgerîn, destdan 2. tevdan m
kurcalamak peliştin, pelişîn.
1. pê leyîstin l/ngh, dest dan (tiştekî) l/bw, dest lê gerandin l/bw 2. pê le­yîstin (gava ku serê tiştekî tûj dikin cihekî û tev didin) *kilidi kurcalamışlar bi qeflê leyîstine l/ngh 3. tev dan l/gh, tehl kirin l/gh, pê leyîstin l/ngh *çıbanı kurcalama­yın kînorê tev medin 4. aciz kirin l/gh 5. tev dan, kolan *olayı kurcalamasak iyi olur em bûyêrê tev nedin baş e l/gh
1. pê leyîstin l/ngh, dest dan (tiştekî) l/bw, dest lê gerandin l/bw 2. pê leyîstin (gava ku serê tiştekî tûj dikin cihekî û tev didin) * kilidi kurcalamışlar bi qeflê leyîstine l/ngh 3. tev dan l/gh, tehl kirin l/gh, pê leyîstin l/ngh * çıbanı kurcalamayın kînorê tev medin 4. aciz kirin l/gh 5. tev dan, kolan * olayı kurcalamasak iyi olur em bûyêrê tev nedin baş e l/gh
kurcalanmak 1. pê hatin leyîstin, dest 16 hatin gerandin 2. hatin tevdan, hatin tehlkirin, pê hatin leyîstin 4. hatin tevdan, ha­tin kolan l/tb
1. pê hatin leyîstin, dest lê hatin gerandin 2. hatin tevdan, hatin tehlkirin, pê hatin leyîstin 4. hatin tevdan, hatin kolan l/tb
kurcalayış 1. pêleyîzîn, destlêgerîn, destdayîn 2. tevdayîn m
1. pêleyîzîn, destlêgerîn, destdayîn 2. tevdayîn m
kurçatovyum kurçatovyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî 104, giraniya wê 260 û kurtebêjeya wê jî Ku ye kîm/m
kurçatovyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomî 104, giraniya wê 260 û kurtebêjeya wê jî Ku ye kîm/m
kurdela laçik.
kurdele qomçe, qurdele m
qomçe, qurdele m
kurdeşen xwîntewrînek, qurdêşan, gezgezk bj/m
kurdeşen kelebeği pirpirka gezgezkê zo
kurdunu kır­mak kurmên xwe şikandin
kurdurmak dan damezirandin, dan sazkirin, dan avakirin, dan danîn l/lb
dan damezirandin, dan sazkirin, dan avakirin,dan danîn l/lb
kurdurtmak pê dan damezirandin, pê dan sazkirin, pê dan avakirin, pê dan danîn l/lb
pê dan damezirandin, pê dan sazkirin, pê dan avakirin, pê dan danîn l/lb
kurgan 1. girikê gorê 2. diz, kel m 3. girik, gir (di arkeolojiyê de) n
1. girikê gorê 2. diz, kel m 3. girik, gir (di arkeolojiyê de) n
kurgu pevxistin.
1. badek, enexdar 2. badek (ji bo ba­dana milê saetê û tiştên wisa) 3. pevxistin, montaj *fabrikanın kurgusu bitti, işlet­meye açıldı pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir 4. pevbestîn, montaj *filmin kurgusu pevbestîna film sn 5. spe­külasyon fel 6. vehan, honak y/j/m
1. badek, enexdar 2. badek (ji bo badana milê saetê û tiştên wisa) 3. pevxistin, montaj * fabrikanın kurgusu bitti, işletmeye açıldı pevxistina fabrîkayê qediya, dest bi fealiyetê kir 4. pevbestîn, montaj * filmin kurgusu pevbestîna fîlm sn 5. spekulasyon fel 6. vehan, honak wj/m
kurgucu montajker, pevbestîner nd/nt
montajker, pevbestîner nd/nt
kurguculuk montajken, pevbestînerî m
montajkerî, pevbestînerî m
kurgulama 1. pevbestin, montajkirin sn 2. vehandin, honandin wj/m
1. pevbestin, montajkirin sn 2. vehandin, honandin wj/m
kurgulamak 1. pev beştin, montaj kirin sn 2. vehandin, honandin (di wêjeyê de) l/gh
1. pev bestin, montaj kirin sn 2. vehandin, honandin (di wêjeyê de) l/gh
kurgusal pevxistî.
spekulatîf rd
spekulatîf rd
kuri kurî bot/m
kurî bot/m
kurk kurk, qup, qupik m
kurk, qup, qupik m
kurlağan marok, ragirtin (werma biêş ya serê tiliyan) bj/m
marok, ragirtin (werma biêş ya serê tiliyan) bj/m
kurma 1. damezirandin, sazkirin, danîn, avakirin, lêkirin 2. pevxistin, monte 3. badan, venandin 4. vegirtin, danîn 5. prefab­rike *kurma ev xaniyê prefabrike m
1. damezirandin, sazkirin, danîn, avakirin, lêkirin 2. pevxistin, monte 3. badan, venandin 4. vegirtin, danîn 5. prefabrîke * kurma ev xaniyê prefabrîke m
kurmaca sêwirî, venîn, çêkirî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye çêkirin)
sêwirî, venîn, çêkirî (tiştê ku di hiş û mêjî de hatiye çêkirin)
kurmak 1.mezrandin, saz kirin. 2.venandin (fak/saat).
1. li hev xistin l/bw, bi hev ve danîn l/bw, bi hev xistin l/bw, monte kirin l/gh *çölde kızgın güneşin altında çadırımızı kurduk me li çolê di bin tava tûj de çadira xwe bi hev xist *karyolayı kurduk me karyole li hev xist 2. danîn, rast kirin (amade kirin, çêkirin) *git de kurduğu sof­raya bak ca here li sofreya ku daniye bi­nere *sobayı kurdunuz mu? we soba danî? l/gh 3. ba dan, venandin, bar kirin, siwar kirin (ji bo badana zembereka tiştê wekî saetê) *saati kurdum min saet bar kir l/gh 4. çêkirin *turşu kurmak tirşîn çêkirin l/gh 5. ava kirin, lê kirin, çêkirin, damezirandin (ji bo avakirina tiştê ku domdar e) *fabrika kurmak fabrika çêkirin l/gh 6. ava kirin, lê kirin, înşa kirin *ev kurmak xanî lê kirin l/gh 8. çêkirin, danîn *ortaklık kurmak pê re şirîkatî çêkirin l/gh 9. damezirandin, ava kirin, çeki­lin, saz kirin, sazandin *hükümet kur­mak hikûmet ava kirin *parti teşkilatını ilçede kuracak dê li navçeyê rêxistina partiye damezirîne 10. gerandin, saz kirin, danîn (li hev kom kirin, li hev gerandin, li hev rûniştandin) *divanı kurun dîwanê saz bikin l/gh 11. danîn, lê gerandin, lê çêkirin *tuzak kurmak kemîn danîn *do­lap kurmak dolap lê gerandin *düzen kurmak dek lê çêkirin l/gh 12. tewirandin, sêwirandin 13. kirin serê xwe *o gitmeyi bir kez kurdu mu, artık durmaz ku ew carek kiribe serê xwe êdî nasekine l/bw 14. mezin kirin (di serê xwe de tiştek mezin ki­rin) l/gh 15. sîqilandin, tije kirin (lê sor ki­rin) (mec) l/gh 16. danîn *ilişki kurmak têkilî danîn l/gh *kurup takmak rastkirin û pevxistin, montajkirin 17. vegirtin, danîn (ji bo danîna çadiran) *çadır kurmak is­tiyoruz em dixwazîn kon vegirin
1. li hev xistin l/bw, bi hev ve danîn l/bw, bi hev xistin l/bw, monte kirin l/gh * çölde kızgın güneşin altında çadırımızı kurduk me li çolê di bin tava tûj de çadira xwe bi hev xist * karyolayı kurduk me karyole li hev xist 2. danîn, rast kirin (amade kirin, çêkirin) * git de kurduğu sofraya bak ca here li sofreya ku daniye binêre * sobayı kurdunuz mu? we soba danî? l/gh 3. ba dan, venandin, bar kirin, siwar kirin (ji bo badana zembereka tiştê wekî saetê) * saatı kurdum min saet bar kir l/gh 4. çêkirin * turşu kurmak tirşîn çêkirin l/gh 5. ava kirin, lê kirin, çêkirin, damezirandin (ji bo avakirina tiştê ku domdar e) * fabrika kurmak fabrîka çêkirin l/gh 6. ava kirin, lê kirin, înşa kirin * ev kurmak xanî lê kirin l/gh 8. çêkirin, danîn * ortaklık kurmak pê re şirîkatî çêkirin l/gh 9. damezirandin, ava kirin, çêkirin, saz kirin, sazandin * hükümet kurmak hikûmet ava kirin * parti teşkilatını ilçede kuracak dê li navçeyê rêxistina partiye damezirîne 10. gerandin, saz kirin, danîn (li hev kom kirin, li hev gerandin, li hev rûniştandin) * divanı kurun dîwanê saz bikin l/gh 11. danîn, lê gerandin, lê çêkirin * tuzak kurmak kemîn danîn * dolap kurmak dolap lê gerandin * düzen kurmak dek lê çêkirin l/gh 12. tewirandin, sêwirandin 13. kirin serê xwe * o gitmeyi bir kez kurdu mu, artık durmaz ku ew carek kiribe serê xwe êdî nasekine l/bw 14. mezin kirin (di serê xwe de tiştek mezin kirin) l/gh 15. sîqilandin, tije kirin (lê sor kirin) (mec) l/gh 16. danîn * ilişki kurmak têkilî danîn l/gh * kurup takmak rastkirin û pevxistin, montajkirin 17. vegirtin, danîn (ji bo danîna çadiran) * çadır kurmak istiyoruz em dixwazîn kon vegirin
kurmay serkan.
1. serkan, erkanîherb (ji bo inwan) rd 2. serkantî *genel kurmay başkanı serekê serkantiya giştî n
1. serkan, erkanîherb (ji bo inwan) rd 2. serkantî * genel kurmay başkanı serekê serkantiya giştî n
kurmaylık serkanî m
serkanî m
kurna curn.
cirn, cime, cirnik, qurne, kurn n
cirn, cirne, cirnik, qurne, kurn n
kurnalı bicirne rd
bicirne rd
kurnasız bêcirne rd
bêcirne rd
kurnaz fênek.
kone, xasûk, qurnaz, lepek rd
kurnaz po­litikacı bilhvan, felto
kurnazca bi konetî, bi xasûkî, bi quniazî rd
bi konetî, bi xasûkî, bi qurnazî rd
kurnazlık fênekî.
konetî, xasûkî, qumazî m
konetî, xasûkî, qurnazî m
kuron kuron (kirasê metal ku diransaz diki­şinin ser diran) n
kuron (kirasê metal ku diransaz dikişînin ser diran) n
kurs qurs.
(I) 1. kilor, qurs (ji bo tiştê giloverik) m 2. kilor (ji bo cîsmê asîmanî) *güneşin kursu kilora rojê ast/m (II) fer, kurs *Kürtçe kursu Kursa Kurdî m
kurs (i) 1. kilor, qurs (ji bo tiştê giloverik) m 2. kilor (ji bo cîsmê asîmanî) * güneşin kursu kilora rojê ast/m
kurs almak kurs girtin, kurs stendin
kurs görmek kurs dîtin
kursağında kalmak (tiştek) di ber de man, (tiştek) di qirika (yekî) de man, (tiştek) di gewriya (yekî) de neçûn xwarê
kursak geprûg, sildank, berzik.
1. berkurk, geprûg, hêrik, berçêlk, bertûrk, perçîçeq, dengik, pelqeçîçk, pezîzank, karzîdank, çîldank, gepik, gulpik, xilsik, dengik, qelpeçîçik (ji bo çûkan) zo/m 2. xilsik, perçîçeq (ku geprûka mirîşka derdixin û wekî nepoxê pif didin) 3. qirik, gewri (di şûna mîdeyê de) *kursağın­da kalır inşallah îşelah di qirika te de bi­mîne (bir şey)
kursaklı biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik rd
biberkurk, bigeprûg, bihêrik, biberçêlk, bibertûrk, biperçîçeq, bidengik, bipelqeçîçk, bipezîzank, bikarzîdank, biçîldank, bigepik, bigulpik rd
kursaksız bêberkurk, bêgeprûg, bêhêrik, bêberçêlk, bêbertûrk, bêperçîçeq, bêdengik, bêpelqeçîçk, bêpezîzank, bêkarzîdank, bêçîldank, bêgepik, bêgulpik rd
bêberkurk, bêgeprûg, bêhêrik, bêberçêlk, bêbertûrk, bêperçîçeq, bêdengik, bêpelqeçîçk, bêpezîzank, bêkarzîdank, bêçîldank, bêgepik, bêgulpik rd
kurşun zirinc.
1. zirîç, zirêç, zirinc, sirb, gule, risas, qerqeşûr; elementeke ku nimroya wê ya atomî 82, giraniya wê 207,21, siftiya wê 11,3 û pileya wê ya helînê 327,4 C ye u kurtebêja wê Pb ye kîm/m 2. gule, ber, be­tik, qurşûn, qerşûn (gule û berikên çekan) m 3. zirîç, zirêç, sirb, gule, risas (tiştê ji ziriçê hatiye çêkirin) rd
kurşun atmak 1) gule berdan, berik berdan, gumle avêtin 2) reşandin (yekî), neyariya (yekî) kirin
kurşun dök­mek gule helandin, zirîç helandin (ji bo nezerê)
kurşun erimi mesafeya gulê
kurşun gibi eynî gule ye, eynî risas e (ji bo giraniyê)
kurşun kalem pênûszrêç.
qelemziriç m
qelemzirîç m
kurşun rengi ziriçî,zirincî,risasî
kurşun sıkmak gule berdan (yekî), berik berî (yekî) dan
kurşun yağdırmak gule barandin, gule lê barandin, gule lê reşandin
kurşun yağmuru­na tutmak (yek an jî tiştek) gulebaran ki­rin
kurşun yemek gule xwarin, berik xwarin (gule lê ketin û pê mirin)
kurşuna diz­mek (yek) dan ber guleyan, (yek) dan ber berikan
kurşuncu 1. ziriçfiroş, gulefiroş, risasfiroş 2. ê ku guleyê dihelîne (ji bo nezerê) nd/nt
1. zirîçfiroş, gulefiroş, risasfiroş 2. ê ku guleyê dihelîne (ji bo nezerê) nd/nt
kurşunculuk ziriçfiroşî, gulefiroşî, risasfiroşî m
zirîçfiroşî, gulefiroşî, risasfiroşî m
kurşuni cûn.
kurşunî 1. zirincî, cûn, gewrê girtî, rengzirîç, rengê xweliya agir nd 2. gewrê girtî (ê ji vî rengî) rd
1. zirincî, cûn, gewrê girtî, rengzirîç, rengê xweliya agir nd 2. gewrê girtî (ê ji vî rengî) rd
kurşunlama 1. ziriçkirin, risaskirin 2. gulekirin, berikkirin, qerşûnkirin m
1. zirîçkirin, risaskirin 2. gulekirin, berikkirin, qerşûnkirin m
kurşunlamak 1. zirîç kirin, risas kirin (bi zirîçê kiras kirin) 2. gule kirin, berik kirin, qerşûn kirin (gule lê reşandin) 3. (bi zirîçê) mor kirin l/gh
1. zirîç kirin, risas kirin (bi zirîçê kiras kirin) 2. gule kirin, berik kirin, qerşûn kirin (gule lê reşandin) 3. (bi zirîçê) mor kirin l/gh
kurşunlanmak 1. hatin ziriçkirin, hatin ri­saskirin 2. hatin gulekirin, hatin berikki­rin, hatin qerşûnkirin m
1. hatin zirîçkirin, hatin risaskirin 2. hatin gulekirin, hatin berikkirin, hatin qerşûnkirin m
kurşunlara gelesin gule li ser kevçika dilê (te) bikeve, tu li ber guleyan heri
kurşunlaşma giranbûn m
giranbûn m
kurşunlaşmak giran bûn (wekî ziriçê giran bûn) l/ngh
giran bûn (wekî zirîçê giran bûn) l/ngh
kurşunlu 1. bizirîç, bigule, birisas 2. ziriçkirî, risaskirî, gulekiri *kurşunlu cami camiya ku qubeya wê zirîçkirî ye
1. bizirîç, bigule, birisas 2. zirîçkirî, risaskirî, gulekirî * kurşunlu cami camiya ku qubeya wê zirîçkirî ye
kurşunsuz bêzirîç, bêgule, bêrisas rd
bêzirîç, bêgule, bêrisas rd
kurt 1.gur. 2.kurm.
(I) 1. gur, gurg (Canis lupus) zo/n 2. gur, gurg (kesê ku di warekî de pispor e, zana ye) (mec) nd/nt 3. qurnaz, mizawir (mec) nd/nt (II) kurm, kurmik zo/n
kurt ağzı devê gur nd
devê gur nd
kurt baklası baqilê pisîkan, baqilê tehl
baqilê pisîkan, baqilê tehl
kurt bilimci kurmnas, helmîntolog nd/nt
kurmnas, helmîntolog nd/nt
kurt bilimi kurmnasî, helmîntolojî zo/m
kurmnasî, helmîntolojî zo/m
kurt dumanlı havayı sever şey­tan û fesad dixwazin ku tim dinya lihev­ketî be
kurt gibi mizawir (ji bo kesê jêhatî)
kurt gibi kemirmek (veya kurt gibi yemek) telpetelpa nava dilê (yekî) bûn
kurt kapanı 1. faqa guran 2. pê li nevqê şi­dandin sp/nd
1. faqa guran 2. pê li nevqê şidandin sp/nd
kurt köpeği bavgur
gurêx, seyê gurêx nd
gurêx, seyê gurêx nd
kurt kuş benderuh tev
kurt kuzuyla gezerdi fi­kir başka başka olmasaydı ne ji fesad û şeytanan bûya wê gur û mih bi hev re biçêriyana
kurt ku­yusu çala kemînê
kurt masalı metelokê vala (mec) nd
metelokê vala (mec) nd
kurt pençesi gejlok bot/m
gejlok bot/m
kurt sürüsü zurbe.
ebûr, zirbe, revde, ebûra guran, zirbeye guran, refdeya guran, revdeya guran
kurt yemek kurm lê xistin, kurm (tiştek) hêrandin
kurt yeniği 1) cihê kurman lêxistî 2) bnr bit yeniği
kurtalan Misirc (Navçeyeke girêdayî sêrtê)
kurtarıcı rizgarker, xelasker, felatker, rehaker rd/nd
rizgarker, xelasker, felatker, rehaker rd/nd
kurtarıcılık rizgarkerî, xelaskerî, felatkerî, rehakerî m
rizgarkerî, xelaskerî, felatkerî, rehakerî m
kurtarılmak hatin riha kirin, hatin rizgar kirin.
hatin rizgarkirin, hatin filitandin, hatin xelaskirin, hatin rehakirin l/tb
hatin rizgarkirin, hatin filitandin, hatin xelaskirin, hatin rehakirin l/tb
kurtarılmış rizgarkirî, xelaskirhi, filitandî, rizgarbûyî *kurtarılmış bölge herêma rizgarkirî rd
rizgarkirî, xelaskirhi, filitandî, rizgarbûyî * kurtarılmış bölge herêma rizgarkirî rd
kurtarım filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin m
filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin m
kurtarış filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin (awa û karê filitandinê) m
filitandin, rehakirin, rizgarkirin, xelaskirin (awa û karê filitandinê) m
kurtarma filitandin, rizgarkirin, xelaskirin, rehakirin, seqirandin m
kurtarma ekibi koma hawarê, koma felatê, koma rizgarkirinê
kurtarma gemisi keştiya hawarê
kurtarma kazısı kolana rizgarkirinê
kurtarmak riha kirin, rizgar kirin.
1. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, kutah kirin (rizgarkirina candarekî ji xetereyê, felaketekê an jî ji rewşeke zor) *onu boğulmaktan kur­tardı ew ji fetisandinê xelas kir 2. filitan­din, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (ji nû ve bi dest xistin) *evi rehineden kur­tardı xanî ji barimteyê xelas kir 3. filitan­din, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (rêlibergirtina ceza stendina yekî) *ancak bir avukat seni kurtarabilir ancax parêzerek dikare te rizgar bike 4. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, seqi­randin (jê xelaskirin an jî bidûrxistina ye­kî ji tiştekî) *seni bir şartla bu çürük maldan kurtarabiliriz em dikarin te bi şertekî ji vî malê rizî biseqirînin 5. xelas kirin (bi awayê neyînî) *bu para beni kurtarmaz ev pere min xelas nake l/gh
1. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, kutah kirin (rizgarkirina candarekî ji xetereyê, felaketekê an jî ji rewşeke zor) * onu boğulmaktan kurtardı ew ji fetisandinê xelas kir 2. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (ji nû ve bi dest xistin) * evi rehineden kurtardı xanî ji barimteyê xelas kir 3. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin (rêlibergirtina ceza stendina yekî) * ancak bir avukat seni kurtarabilir ancax parêzerek dikare te rizgar bike 4. filitandin, rizgar kirin, xelas kirin, reha kirin, seqirandin (jê xelaskirin an jî bidûrxistina yekî ji tiştekî) * seni bir şartla bu çürük maldan kurtarabiliriz em dikarin te bi şertekî ji vî malê rizî biseqirînin 5. xelas kirin (bi awayê neyînî) * bu para beni kurtarmaz ev pere min xelas nake l/gh
kurtboğan gurxenêq, kerxenîq, çimûkê gur (Aconitum napellus) bot/m
gurxenêq, kerxenîq, çirnûkê gur (Aconitum napellus) bot/m
kurtçuk kurmik, pirg, pepik zo/n
kurtcuk kurmik, pirg, pepik zo/n
kurtçul kurmxwer, kurmxur rd
kurmxwer, kurmxur rd
kurtlandırma kurmîkirin m
kurmîkirin m
kurtlandırmak kurmî kirin l/gh
kurmî kirin l/gh
kurtlanma kurmîbûn m
kurmîbûn m
kurtlanmak kurmî bûn.
1. kurmî bûn l/ngh, kurm ketin (tiştekî) l/bw *kirazlar kurtlanmış gelyaz kurmî bûne 2. vitvitîn (mec) l/ngh 3. kurmî bûn (gava ku yek li derekê zêde rûniştî dimîne û ji berê aciz dibe) *burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım ez êdî li virê ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin (mec) l/ngh
1. kurmî bûn l/ngh, kurm ketin (tiştekî) l/bw * kirazlar kurtlanmış gelyaz kurmî bûne 2. vitvitîn (mec) l/ngh 3. kurmî bûn (gava ku yek li derekê zêde rûniştî dimîne û ji berê aciz dibe) * burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım ez êdî li virê ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin (mec) l/ngh
kurtlar gibi fenanî guran, mîna guran, wekî peraniyan
kurtlaşmak bûn gur (bûn mînanî guran) l/ngh
bûn gur (bûn mînanî guran) l/ngh
kurtla­rını dökmek kela xwe rêtin
kurtlu kurmî.
1. kurmî *kurtlu elma sêva kurmî 2. kurmî (ê ku li cihê xwe nasekine, divitvite) (mec) rd
1. kurmî * kurtlu elma sêva kurmî 2. kurmî (ê ku li cihê xwe nasekine, divitvite) (mec) rd
kurtluca marîjok (Aristolochia) bot/m
marîjok (Aristolochia) bot/m
kurtluk gurîtî, gurgîtî
gurîtî, gurgîtî
kurtsuz 1. bêgur 2. bêkurm, bêkurmik rd
1. bêgur 2. bêkurm, bêkurmik rd
kurtulma filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, seqirîn m
filitîn, filitan, rizgarbûn, xelasbûn, rehabûn, seqirîn m
kurtulmak rizgar bûn, filitîn.
1. filitîn, rizgar bûn, xelas bûn, reha bûn, kutah bûn (rewşeke xeternak an jî ya nebaş li dû xwe hiştin) *ellerinden kurtulduğumu görünce sevindiler gava dîtin ku ez ji destê wan filitîme kêf kirin l/ngh 2. filitîn, seqirîn, rizgar bûn, xelas bûn, reha bûn (ji rewşekê, kesekê, ji cihekî xwe bi dûr kirin) *onun etkisinden kur­tulmak için çaba harcıyordu ji bo ku ji bin bandora wî xelas bibe, hewl didan xwe *bu adamdan bir kurtulsam ez carekji vî mirovî biseqirîma l/ngh 3. ji hev xelas bûn (jina ku dikeve ber tengiyê û zarok tîne) *kadın sabaha karşı kurtulmuş jinik berdestî sibehê ji hev xelas bû l/bw 4. fili­tîn (tiştê ku ji cihê xwe, an jî ji cihê bestî diqete) *bıçak elimden kurtuldu kêr ji destê min filitî *olgunlaşmış erikler dal­larından kurtulup yere düşmüşlerdi alûceyên gihîştî ji gulên xwe filitîbûn û ketibûn erdê l/ngh 5. filitîn (qetê xwe qetandin) *at kurtulmuş hesp filitiye l/ngh
kurtulmak (bir şeyden, bir kimseden) tevî îmana xwe jê filitîn (seqirin an jî xelas bûn)
kurtulmalık sere, fidye m
sere, fîdye m
kurtuluş rihayî, rizgarî.
1. felat, rizgarî, xelasî, xelas, kutah 2. roja felatê, roja rizgariyê, roja xelasiyê (roja felata cihekî) *Amed'in kurtuluşu­nu kutlamak için hazırlıklar yapılıyor­du amadehiyên ji bo roja felata Amedê dihatin kirin m
kurtuluş savaşı şerê rizgariyê, şerê felatê, cenga xelasiyê
kurtuluşçu rizgarîxwaz, felatxwaz, rehaxwaz nd/nt
rizgarîxwaz, felatxwaz, rehaxwaz nd/nt
kurtuluşçuluk rizgarîxwazî, felatxwazî, rehaxwazî m
rizgarîxwazî, felatxwazî, rehaxwazî m
kuru 1.hişk. 2.ziwa.
1. hişk, ziwa, ziya (dijraberî ter, şil û hêmî) *kuru odun êzingên hişk *cildi çok kuru canê wê pir ziwa ye 2. hişk, zi­wa, bejavî (dera ku şilî lê nayê an jî rût e) *kuru bir çöl çoleke hişk û ziwa *kuru topraklar erdên ziwa û hişk 3. hişk (ji bo tiştê hişkkirî) *kuru bakla baqilê hişk *kuru fasulye fasûliyê hişk 4. hişk (riwekên ku êdî terbûna wan nemaye) *kuru bir ağaç dareke hişk 5. hişkolek, hişkûhola, qirûdî *bu çocuk ne kadar kuru! ev zarok çiqas hişkûhola ye! 6. hişk, ziwa (bêgilêz, bêav) *kuru bir öksürük kuxikeke hişk û ziwa 7. hişk (ji bo devara rût a neraxistî) *kuru tahtaya oturma li ser texteyê hişk rûmenê 8. ziwa, tisî, xalî (tiştê rijî, bêqatix) *kuru ekmek nanê hişk (nanê tisî) *kuru çayla karın doyar mı? ma bi çaya xalî zik têr dibe? 9. vala (tiştê bêbandor û bêencam) *kuru vaatler sozên vala 10. tena, rût*kuru başıma kal­dım ez bi tena serê xwe mam 11. tehm, lezet (di wateya yeknesak de) *kuru, zevk­siz bir hayat jiyaneke bêtehm û lezet (mec) 12. nerewan (ji bo vegotina bêruh û heyecan) *eserde kuru bir anlatım var di berhemê de vegotineke nerewan heye (mec) 13. hişk (tiştê ku ne ter e, ne şil e)
kuru ayaz hişkesayî, qir
kuru başına kalmak bi te­na serê xwe man, bi serê xwe yû rût man, bêkes û kûs man
kuru çeşme kaniya ziwa, kaniya hişk, kaniya çikiyayî
kuru dere mesîl.
kuru duvar dîwarê ziwa, dîwarê bêherî
kuru filtre fîltreya ziwa
kuru gıda dan û dû nd
dan û dû nd
kuru gürültü xirecira beredayî
kuru gürültüye pabuç bırakmamak ji xirecirê netirsîn, ji (kesî) re nedan paş û pêş
kuru hasır (veya kuru ki­lim) üstünde kalmak (yek) û çata lihêfa xwe man
kuru hava hewaya zivr, hewaya zi­wa, hewaya hişk
kuru iftira hişk vir, iftiraya bêser û qûn, iftiraya hişk
kuru kafa 1. qaqot, qoq, qerqot, qaqotê rût, kilox, kapol ant/n 2. totikvala, qafê vala (mec) 3. cure mînmînikek (Acherantia adrophos)
1. qaqot, qoq, qerqot, qaqotê rût, kilox, kapol ant/n 2. totikvala, qafê vala (mec) 3. cure mînmînikek (Acherantia adrophos)
kuru kahve qehweya qelandî, qehweya hişk nd
qehweya qelandî, qehweya hişk nd
kuru kahveci 1. firoşerê qehweya qelandî nd/nt 2. dukana ku qehweya qelandî û hişk lê tê firotin nd
1. firoşerê qehweya qelandî nd/nt 2. dukana ku qehweya qelandî û hişk lê tê firotin nd
kuru kahvecilik firoşeriya qehweya qelandî, firoşeriya qehweya hişk nd
firoşeriya qehweya qelandî, firoşeriya qehweya hişk nd
kuru kalabalık 1) qerebalixa beredayî 2) ker û perê beredayî (ji bo eşyayan)
kuru kemik hestiyekî hişkûhola (ji bo kesê qirûdî)
kuru köfte kutilkê ziwa
kuru kuruya cihê tune, belasebeb
kuru kuyu çala ava pîsî
kuru meyve 1) fêkiyê hişk (mîna kax, çîr û eşbabiyan) 2) fêkiyê hişk (mîna behîvan) bot
kuru öksürük kuxika ziwa, kuxika hişk
kuru pasta pastaya hişk
kuru pil pîla ziwa
kuru sıkı hişkeber m
hişkeber m
kuru soğan pîvazî êşk
kuru soğuk sermaya zivr, sermaya hişk, hişkesayî
kuru söz gotina vala, gotina beredayî
kuru tahtada kalmak (yek) û çata lihêfa xwe man
kuru tarım çandiniya bejî, zirîetê beji
kuru temizleme paqijiya zi­wa
kuru temizleyici paqijkerê ziwa
kuru üzüm mewij n
mewij n
kuru üzüm mevsimi miştaxan.
kuru yemiş çerez nd
çerez nd
kuru yemişçi çerezfiroş nd
çerezfiroş nd
kurucu damezrêner.
damezrîner, sazgêr, sazende, hîmdar, avaker, sazûmankar, danî, bingehdar, bingehdêr, bingehsaz, damezrandok, daner, sazker, sazkar rd
damezrîner, sazgêr, sazende, hîmdar, avaker, sazûmankar, danî, bingehdar, bingehdêr, bingehsaz, damezrandok, daner, sazker, sazkar rd
kuruculuk damezrinerî, sazgêrî, sazendeyî, hîmdarî, avakerî, sazûmankarî, bingehdarî, bingehdêrî, damezrandokî, danerî, sazkerî, sazkarî m
damezrînerî, sazgêrî, sazendeyî, hîmdarî, avakerî, sazûmankarî, bingehdarî, bingehdêrî, damezrandokî, danerî, sazkerî, sazkarî m
kuruda kalmak rûniştina gemiyê (li ser axê)
kurul komîti, civat.
lijne, wefd, heyet m
lijne, wefd, heyet m
kurulama ziwakirin m
ziwakirin m
kurulamak ziwakirin.
ziwa kirin *saçlarını kuruladı porê xwe ziwa kirl/gh
ziwa kirin * saçlarını kuruladı porê xwe ziwa kirl/gh
kurulanış ziwabûyîn m
ziwabûyîn m
kurulanma ziwabûn m
ziwabûn m
kurulanmak we ziwakirin.
1. ziwa bûn l/ngh 2. hatin zi­wakirin l/tb 3. xwe ziwa kirin *kurulan­madan giyindi xwe ziwa nekir, cil wergirtin l/bw
1. ziwa bûn l/ngh 2. hatin ziwakirin l/tb 3. xwe ziwa kirin * kurulanmadan giyindi xwe ziwa nekir, cil wergirtin l/bw
kurulma 1. damezrîn, sazbûn, avabûn 2. qurebûn 3. palvedan m
1. damezrîn, sazbûn, avabûn 2. qurebûn 3. palvedan m
kurulmak 1. damezrîn, saz bûn, ava bûn, lê bûn l/ngh 2. hatin avakirin, hatin sazkirin, hatin lêkirin, hatin damezirandin 3. qure bûn, simbêl badan l/ngh 4. hatin vedandin, hatin barkirin *saat kuruldu saet ha­te barkirin Utb 5. pal vedan *gelip baş köşeye kuruldu hate li quncik pal veda l/gh 6. pelixîn l/ngh, xwe lê bi keys kirin l/bw, xwe li serê pehn kirin l/bw, kilor li berê pehn kirin l/bw, li berê pehn bûn l/bw, qûn pehn kirin l/bw, kirin nav piyên xwe l/bw, xwe li berê pehn kirin l/bw, xwe li berê xweş kirin l/bw, xwe pehn kirin l/bw *yemeğe öyle kurulmuştu ki hiç sorma xwe wisa li ber xwarinê pehn kiribû qet mepirse
1. damezrîn, saz bûn, ava bûn, lê bûn l/ngh 2. hatin avakirin, hatin sazkirin, hatin lêkirin, hatin damezirandin 3. qure bûn, simbêl badan l/ngh 4. hatin vedandin, hatin barkirin * saat kuruldu saet hate barkirin l/tb 5. pal vedan * gelip baş köşeye kuruldu hate li quncik pal veda l/gh 6. pelixîn l/ngh, xwe lê bi keys kirin l/bw, xwe li serê pehn kirin l/bw, kilor li berê pehn kirin l/bw, li berê pehn bûn l/bw, qûn pehn kirin l/bw, kirin nav piyên xwe l/bw, xwe li berê pehn kirin l/bw, xwe li berê xweş kirin l/bw, xwe pehn kirin l/bw * yemeğe öyle kurulmuştu ki hiç sorma xwe wisa li ber xwarinê pehn kiribû qet mepirse
kurultay 1. komcivîna neteweyî 2. komcivîn, hevcivan, kong, kongre m
1. komcivîna neteweyî 2. komcivîn, hevcivan, kong, kongre m
kurulu mezrandî.
1. damezrandî, sazbûyî, avakirî, lêkirî 2. vedandî, barkirî, siwarkiri *kuru­lu saat saeta barkirî 3. dêmanî, rûniştî 4. rêxistî rd düzen pergala rêxistî, sazûmana rûniştî
kuruluk 1. hişkî, hişkbûn, hişkayî, teqîtî 2. ziwatî m
1. hişkî, hişkbûn, hişkayî, reqîtî 2. ziwatî m
kurulum Sazkirin (Di komputergeriyê de), damezrandin, avakirin, barkirin (Ji bo saetan)
kuruluş mezrek, mezringeh, sazî.
1. avakirin, danîn, sazkirin, dame­zirandin *partinin kuruluş tarihi mêjûya avakirina partiye 2. sazî, damezran, damezrawe, damezrak, dem û dezgeh, avanî, sazgeh 3. binyat, bastûr, bünye (mec) m
1. avakirin, danîn, sazkirin, damezirandin * partinin kuruluş tarihi mêjûya avakirina partiyê 2. sazî, damezran, damezrawe, damezrak, dem û dezgeh, avanî, sazgeh 3. binyat, bastûr, bunye (mec) m
kurum 1.mezrek, sazî, mezringeh. 2.tenî, dorinc.
(I) xîzor, xirêf, rijik m (II) 1. sazî, damezrak, mezrak, da­mezran, damezrawe, mezringe, sazûman, dem û dezgeh 2. damezrak, damezrawe *evlilik kurumu damezraweya zewacê hiq/m (III) quretî, xiram m
kurum (i) xîzor, xirêf, rijik m
kurum (ii) 1. sazî, damezrak, mezrak, damezran, damezrawe, mezringe, sazûman, dem û dezgeh 2. damezrak, damezrawe * evlilik kurumu damezraweya zewacê hiq/m
kuruma 1. ziwabûn 2. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn 3. hişkbûn, reqbûn m
1. ziwabûn 2. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn 3. hişkbûn, reqbûn m
kurumak 1. ziwa bûn, nedawî bûn (şilahî tê de neman) *çamaşırlar kurudu cil ziwa bûn 2. hişk bûn (ji bo riwekan, gava ku terbûna wan namîne) *ağaçlar kurumuş dar hişk bûne 3. hişk bûn, hişkolekî bûn, hiş­kûhola bûn (qirûdî bûn) *Dilan kurumuş kalmıştı Dîlan hişk bûbû, tiştek tê de nemabû (mec) 4. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn, ziwa bûn (ji bo ava kanî, çem û wekî wan) *yazın bu nehir kuruyor havînê ev çem diçike *pınar kurumuş kanî ziwa bûye 5. hişk bûn, req bûn (ji bo hin tiştê ku av jê dikişe û av tê de namîne)
1. ziwa bûn, nedawî bûn (şilahî tê de neman) * çamaşırlar kurudu cil ziwa bûn 2. hişk bûn (ji bo riwekan, gava ku terbûna wan namîne) * ağaçlar kurumuş dar hişk bûne 3. hişk bûn, hişkolekî bûn, hişkûhola bûn (qirûdî bûn) * Dilan kurumuş kalmıştı Dîlan hişk bûbû, tiştek tê de nemabû (mec) 4. çikîn, çikçikîn, çimçimîn, miçiqîn, ziwa bûn (ji bo ava kanî, çem û wekî wan) * yazın bu nehir kuruyor havînê ev çem diçike * pınar kurumuş kanî ziwa bûye 5. hişk bûn, req bûn (ji bo hin tiştê ku av jê dikişe û av tê de namîne)
kurumlandırmak hesab diyar kirin l/bw
kurumlanış 1. qurebûyîn 2. xîzorgirtin m
1. qurebûyîn 2. xîzorgirtin m
kurumlanma 1. qurebûn 2. xîzorgirtin m
1. qurebûn 2. xîzorgirtin m
kurumlanmak 1. qure bûn l/ngh , xwe qu­re kirin l/bw 2. xîzor girtin l/gh
1. qure bûn l/ngh , xwe qure kirin l/bw 2. xîzor girtin l/gh
kurumlan­mak (veya kurulmak) xwe qure qure ki­rin, quretî kirin, bi çavên mezin li xwe nihêrtin
kurumlaşma sazîbûn, damezrawebûn, damezrakbûn m
sazîbûn, damezrawebûn, damezrakbûn m
kurumlaşmak bi sazi bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn l/bw
bi sazî bûn, bi sazgeh bûn, bi damezrawe bûn, bi dem û dezgeh bûn, bi damezrak bûn l/bw
kurumlaştırma sazîkirin, damezrawekirin, damezrakkirin m
sazîkirin, damezrawekirin, damezrakkirin m
kurumlaştırmak bi sazî kirin, bi sazgeh ki­rin, bi damezrawe kirin, bi dem û dezgeh kirin, bi damezrak kirin l/bw
bi sazî kirin, bi sazgeh kirin, bi damezrawe kirin, bi dem û dezgeh kirin, bi damezrak kirin l/bw
kurumlu (I) xweysazî, xweydamezrawe rd (II) xîzorgirtî, xirêfgirtî rd (III) qure, pil, kuşpene, tux, piz, qurqure, nefsmezin, pozbilind rd
kurumlu (i) xweysazî, xweydamezrawe rd
kurumlu (ii) xîzorgirtî, xirêfgirtî rd
kurumlu olmak nefsa (yekî) mezin bûn
kurumsal Sazîtî. Bisazî. Sazumanî.
kurumsuz (I) bêsazî, bêdamezrawe, bêdem û dezgeh rd (II) bêxîzor, bêxirêf rd (III) nequre, nekuşpene, nefsbiçûk rd
kurumsuz (i) bêsazî, bêdamezrawe, bêdem û dezgeh rd
kurumsuz (ii) bêxîzor, bêxirêf rd
kurumsuz (iii) nequre, nekuşpene, nefsbiçûk rd
kuruntu gumreşî.
1. dogman, bedgumanî 2. dilwasî, pojnewaji, waswase, haw m etmek ji xwe re waswase çêkirin
kuruntucu waswaso, waswasek, dilwasek, was wasi rd
waswaso, waswasek, dilwasek, waswasî rd
kuruntulu gumreş.
dilwas, şikberî, waswas, bedgu­manî, hawî, wasewasdar, pojnewaj rd
dilwas, şikberî, waswas, bedgumanî, hawî, wasewasdar, pojnewaj rd
kuruntusuz bêdogman, bêwasewas, bêşikberî, bêhawî rd
bêdogman, bêwasewas, bêşikberî, bêhawî rd
kuruntuya kapılmak ketin waswaseyan
kurunun yanında yaş da yanar agir bikeve dehlê ter û hişk tev dişewite rd
kuruş çerxî, quriş.
qemerî m, qirûş n
kuruşlandırmak hesab diyar kirin l/bw
kuruşluk qiruşî, qemeri *yüz kuruşluk çe­kirdek ver bi sed qiruşî dendikan bide rd
qiruşî, qemerî * yüz kuruşluk çekirdek ver bi sed qiruşî dendikan bide rd
kuruşu kuruşuna quriş bi quriş
kurut 1. keşk, çortan 2. qithitk (petêxên hişkirî) n
1. keşk, çortan 2. qithitk (petêxên hişkirî) n
kurutaç derdana ziwakirinê nd
derdana ziwakirinê nd
kurutma 1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikan­din, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin 4. hişkolekîkirin (mec) 5. helkirin (mec) m
kurutma kabı derdana ziwakirinê
kurutma kâ­ğıdı helçînk, kaxizê helçînk
kurutmak 1. ziwa kirin, ziwandin (ji navê hilanîna şilahiya tiştekî) *bataklığı ku­rutmak istiyorlar dixwazin avzêmkê ziwa bikin 2. hişk kirin (ji bo riwekan) *rüzgâr gülleri kuruttu bayê gul hişk kirin 3. hişk kirin (hişkirina mêwe û zebzeyan) *biber kurutmuşlar îsot hişk kirine 4. çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin, zi­wa kirin (ji bo avê) *derenin suyunu ku­rutun ava newalê bimiçiqînin 5. ziwa ki­rin, hişk kirin, hişkolekî kirin (zeîf kirin) *bu hastalık onu kurutmuş vê nexweşîna hanê ew hişk kiriye (mec) 7. hel kirin (bi xwarin û vexwarinê qedandina xurik û ve­xurikan) (mec) 6. ziwa kirin (lê nebatin, jê re bêpê û par bûn) (mec) l/gh
1. ziwa kirin, ziwandin (ji navê hilanîna şilahiya tiştekî) * bataklığı kurutmak istiyorlar dixwazin avzêmkê ziwa bikin 2. hişk kirin (ji bo riwekan) * rüzgâr gülleri kuruttu bayê gul hişk kirin 3. hişk kirin (hişkirina mêwe û zebzeyan) * biber kurutmuşlar îsot hişk kirine 4. çikandin, çikçikandin, çimçimandin, miçiqandin, ziwa kirin (ji bo avê) * derenin suyunu kurutun ava newalê bimiçiqînin 5. ziwa kirin, hişk kirin, hişkolekî kirin (zeîf kirin) * bu hastalık onu kurutmuş vê nexweşîna hanê ew hişk kiriye (mec) 7. hel kirin (bi xwarin û vexwarinê qedandina xurik û vexurikan) (mec) 6. ziwa kirin (lê nehatin, jê re bêpê û par bûn) (mec) l/gh
kurutmalık ê hişkkirinê *kurutmalık kaysı qeysiyên hişkirinê nd
ê hişkkirinê * kurutmalık kaysı qeysiyên hişkirinê nd
kurutucu 1, ziwaker 2. hişkker 3. çikîner, miçiqîner rd
1. ziwaker 2. hişkker 3. çikîner, miçiqîner rd
kurutulmak 1. hatin ziwakirin 2. hatin hişkkirin 3. hatin çikandin, hatin miçiqandin l/tb
1. hatin ziwakirin 2. hatin hişkkirin 3. hatin çikandin, hatin miçiqandin l/tb
kurutuş 1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikandin, miçiqandin (kar û awayê ziwakirinê) m
1. ziwakirin 2. hişkkirin 3. çikandin, miçiqandin (kar û awayê ziwakirinê) m
kuruyuş 1. ziwabûyîn 2. çikîn, miçiqîn 3. hişkbûyîn, reqbûyîn m
1. ziwabûyîn 2. çikîn, miçiqîn 3. hişkbûyîn, reqbûyîn m
kurye peyak.
1. qasid, şandî, kurye nd/nt 2. kurye (eşyayê ku bi balafirê tê şandin) m 3. kur­ye (amyara ku tim erkeke bazirganî tîne cih) m
1. qasid, şandî, kurye nd/nt 2. kurye (eşyayê ku bi balafirê tê şandin) m 3. kurye (amyara ku tim erkeke bazirganî tîne cih) m
kuryelik 1. şandîtî, qasidî, kuryetî 2. kuryeti m
1. şandîtî, qasidî, kuryetî 2. kuryetî m
kur’a vijag, pişk.
kur’a çekmek vijagavêtin, pişkkişandin.
kur’ac ı Ôsûbay’ê ku ji bo çûna xortan a leşkeriyê qur’a dide kişandin
kuş çûk, çûçik, balinde.
1. çivîk, çûk, çûçik, terewîl zo/m 2. çivê (di zimanê zarokan de) m
kuş bakışı nihêrtina ji jor de nd
nihêrtina ji jor de nd
kuş başı tîkegoşt, kezebkî m
tîkegoşt, kezebkî m
kuş başılı bi tîkê goşt, bi cîkê goşt rd
bi tîkê goşt, bi cîkê goşt rd
kuş beyinli mejî kakilk.
evdal, reben, xêt, mêjî kakilk
kuş bilimci çûknas, çivîknas, ornitolog nd/nt
çûknas, çivîknas, ornîtolog nd/nt
kuş bilimi çûknasî, çivîknasî, omîtolojî m
çûknasî, çivîknasî, ornîtolojî m
kuş burnu 1. darşîlan 2. şîlan, şîlank, gulşîlan, gulçîçek bot/m
1. darşîlan 2. şîlan, şîlank, gulşîlan, gulçîçek bot/m
kuş dili 1. zimanê çivîkan, zimanê çûçikan, zimanê çivîkê (ji bo zimanê zarokan) 2. cure dareke benavê bot/nd
1. zimanê çivîkan, zimanê çûçikan, zimanê çivîkê (ji bo zimanê zarokan) 2. cure dareke benavê bot/nd
kuş ekmeği nanikê çûçê (Thlaspi) bot/nd
nanikê çûçê (Thlaspi) bot/nd
kuş fiği kiznok bot/m
gîyayê kevno-gîyayê kewlîk; vicia cracca
kuş figi kiznok bot/m
kuş gibi 1) eynî çivîk e, sivik e 2) tu dibêjî qey çivîk e, çipik
kuş gibi çırpınmak di eyarê xwe de qijqijîn *sokaktaki çocuklar katılmak için kuş gibi çırpmıyordum ji bo ku ez jî bikevim nava zarokên li kuçeyê, ez di eyarê xwe de diqijqijîm
kuş gibi uçup gitmek 1) pê girtin û çûn (ji ber neqweşînê) 2) weka kela şîr çûn, weka ku bawîşk bên (yekî) *zaman kuş gibi uçup gidiyor zeman weka kela şîr e diçe *bir baktım ki seneler kuş gibi uçup gitmiş min carek bala xwe dayê ku sal weka ku bawîşk hatibin min, çûne
kuş gibi yemek piço piço xwarin, mîna çivîkê xwarin
kuş gömü pastirmeya ji goştê sirtê
pastirmeya ji goştê sirtê
kuş gübresi zîrç, zilq
kuş kadar canı olmak ruhê çivîkê tê de tune bûn, halê (yekî) wekî halê çivîkê bûn
kuş kadar yemek eynî xwarina çivîkê ye, bi qandî çivîkê xwarin
kuş kafesi gibi avahiya biçûk û xweşik
kuş kanadı nexweşîneke çav e ku tofilê spîçka çav wekî serê tîrê ber bi bîrika çav dirêj dibe bj
nexweşîneke çav e ku tofilê spîçka çav wekî serê tîrê ber bi bîrika çav dirêj dibe bj
kuş kanadıyla gitmek bi per û bask bûn, tu dibêjî qey bi per û bask e, difire
kuş lokumu cure qurabiyek e, ku ji hêk, rûn û ard tê çêkirin
cure qurabiyek e, ku ji hêk, rûn û ard tê çêkirin
kuş mu konduracak? qey tuyê nexş lê deynî?
kuş otu giyayê çivîkê (Stellaria medai) bot/nd
giyayê çivîkê (Stellaria medai) bot/nd
kuş palazı duşaxe, xirtik, wenaq, dîfterî bj/m
duşaxe, xirtik, wenaq, dîfterî bj/m
kuş pisliği zilq, zîrç.
kuş sapanı ferqûsk, qewsik
kuş sürüsü ref, qermelax.
kuş sütü şîrê teyran, tûtya (ji bo tiştê ku peyde nabe)
kuş sütü eksik olmamak şîrê tey­ran lê kêm nebûn
kuş sütü ile beslemek bi şîrê teyran xwedî kirin
kuş sütünden başka her şey var her tişt heye heta şîrê teyran jî (hemû xurek hene)
kuş tüyü 1. pûrta çivîkan, pûrtika çûkan, pûrta teyran nd 2. pûrta çivîkan, pûrtika çûkan, pûrta teyran (tiştê ji pûrta çûkan çêbûye) *kuş tüyü yastık balifa ji pûrta çûkan rd
kuş tüyü gibi nerme eynî pembû ye
kuş tuzağı reşbend
kuş uçmaz kervan geçmez çivîk lê negotin wiq
kuş uçurmamak nehiştin çivîk jî bi (cihekî) de çûn, nehiştin benderik pê de herin, çivîk di ser xwe re nefirandin kuş uçurtmayın bila çivîk di ser we re nefire
kuş uykusu (veya tavşan uykusu) xewa kêrgoşkê
kuş üzümü kişmiş.
kişmiş, tiriyê çivîkan, cûrikê çi­vîkan n
kişmiş, tiriyê çivîkan, cûrikê çivîkan n
kuş yemi gilgilok, gilgil bot/n
gilgilok, gilgil bot/n
kuşa benzemek (veya kuş dönmek) heycar xera kirin, heycar edem kirin
kuşak 1.piştik, şûtik, şeleme. 2.nifş, binaçe.
1. pişt, piştik, piştîn, piştînî, qûşak, şûtik, egal *acem kuşağı bağlamıştı pişta ecem dabû pişta xwe m 2. şoreb, çembilheya (ji bo zexmkirina tişta ku li dora wan dixin, weki şoreba elbikê) 3. nifş newş, nesi, babik, wert *yeni kuşağın yanında cahil sayılır li pêşberî nifşa nû em nezan tên hesibandin sos 4. nifş, hemnifş (kesê ku di heman demê de hatine dinyayê) *yetmişli yılların sanat kuşağı nifşa hunerê ya salên heftêyî/ê/ 5. nehiye *ısı kuşağı nehiyeya germê erd/m
1. pişt, piştik, piştîn, piştînî, qûşak, şûtik, egal * acem kuşağı bağlamıştı pişta ecem dabû pişta xwe m 2. şoreb, çembilheya (ji bo zexmkirina tişta ku li dora wan dixin, wekî şoreba elbikê) 3. nifş, newş, nesl, babik, wert * yeni kuşağın yanında cahil sayılır li pêşberî nifşa nû em nezan tên hesibandin sos 4. nifş, hemnifş (kesê ku di heman demê de hatine dinyayê) * yetmişli yılların sanat kuşağı nifşa hunerê ya salên heftêyîfel 5. nehiye * ısı kuşağı nehiyeya germê erd/m
kuşaklama 1. şorebkirin 2. çembilheyakirin m
1. şorebkirin 2. çembilheyakirin m
kuşaklamak 1. şoreb kirin 2. çembilheya kirin l/gh
1. şoreb kirin 2. çembilheya kirin l/gh
kuşaklı 1. bipişt, bişûtik, biegal 2. bişoreb, şorebkirî rd
1. bipişt, bişûtik, biegal 2. bişoreb, şorebkirî rd
kuşaksız 1. bêpişt, bêşûtik, bêegal 2. bêşoreb rd
1. bêpişt, bêşûtik, bêegal 2. bêşoreb rd
kuşam pêçan, pêçan û girêdan m
pêçan, pêçan û girêdan m
kuşamlı pêçandî, girêdayî rd
pêçandî, girêdayî rd
kuşane qûşxane m
qûşxane m
kuşanılmak 1. hatin rapêçandin 2. hatin girêdan (ji bo cil wergirtinê) l/tb
1. hatin rapêçandin 2. hatin girêdan (ji bo cil wergirtinê) l/tb
kuşanış rapaçîn, xwegirêdayîn (ji bo kar û awayê rapêçînê) m
rapaçîn, xwegirêdayîn (ji bo kar û awayê rapêçînê) m
kuşanma rapaçan, rabestan, xwegirêdan m
rapaçan, rabestan, xwegirêdan m
kuşanmak xwe pêçan, xwe girê dan.
1. rapêçandin, rabestin l/gh 2. xwe rapêçandin l/gh, xwe girê dan l/bw (li nava xwe girêdana çek û pûsatan) 3. xwe girê dan (cil û berg wergirtin) *düğüne gitmek için kuşanmıştı ji bo dîlanê xwe girê dabû l/bw
1. rapêçandin, rabestin l/gh 2. xwe rapêçandin l/gh, xwe girê dan l/bw (li nava xwe girêdana çek û pûsatan) 3. xwe girê dan (cil û berg wergirtin) * düğüne gitmek için kuşanmıştı ji bo dîlanê xwe girê dabû l/bw * kuşannıp giyinmek ser û guhê xwe dan hev
kuşannıp giyinmek ser û guhê xwe dan hev
kuşantı girêdan (cil û bergê wergirtin) m
girêdan (cil û bergê wergirtin) m
kuşatılmak hatin gemarokirin, hatin dorpêçandin, hatin dorpêçkirin, hatin rapêçandin l/tb
hatin gemarokirin, hatin dorpêçandin, hatin dorpêçkirin, hatin rapêçandin l/tb
kuşatılmış dorgirtî, rapêçandî, dorpêçkirî rd
dorgirtî, rapêçandî, dorpêçkirî rd
kuşatılmışlık dorpêçandîbûn, dorpêçkirîbûn, dorgirtîbûn m
dorpêçandîbûn, dorpêçkirîbûn, dorgirtîbûn m
kuşatma 1. gemaro, rapêçan, rapêçandin, dorpêç, dorpêçandin, dorgirtin 2. girtin, ziflkirin m
1. gemaro, rapêçan, rapêçandin, dorpêç, dorpêçandin, dorgirtin 2. girtin, ziftkirin m
kuşatmacı rapêçker nd/nt
rapêçker nd/nt
kuşatmak dorpêç kirin.
1. gemaro kirin l/gh, rapêçandin l/gh, dorpêç kirin l/gh, rabestandin l/gh, dor lê girtin l/bw, dorpêç kirin l/gh, dor pêçandin l/gh, dor jê stendin l/gh, bi ser de girtin l/bw (dorgirtina li tiştekî) *şehri kuşatacaklar wê dor li bajêr bigirin 2. dor jê stendin (pirbûna tiştekî) 3. girtin, zift kirin *duman şehri kuşatmış dû bajar girtiye l/gh 4. pişt bi pişta (yekî) girê dan, pişt dan pişta (yekî) l/bw
1. gemaro kirin l/gh, rapêçandin l/gh, dorpêç kirin l/gh, rabestandin l/gh, dor lê girtin l/bw, dorpêç kirin l/gh, dor pêçandin l/gh, dor jê stendin l/gh, bi ser de girtin l/bw (dorgirtina li tiştekî) * şehri kuşatacaklar wê dor li bajêr bigirin 2. dor jê stendin (pirbûna tiştekî) 3. girtin, zift kirin * duman şehri kuşatmış dû bajar girtiye l/gh 4. pişt bi pişta (yekî) girê dan, pişt dan pişta (yekî) l/bw
kuşbakışı ji jor de nihêrîn.
bnr kuş bakışı
kuşbaşı bnr kuş başı
kuşbaz 1. çûkbaz, çivîkbaz 2. teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrî yên padişah xweyi dike) dir/n
1. çûkbaz, çivîkbaz 2. teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrî yên padîşah xweyî dike) dîr/n
kuşburnu bnr kuş burnu
şîlan; rosa canina
kuşçu 1. çûkbaz, çivîkbaz n 2. teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrê yên padişah xweyi dike) dîr/n 3. efserê ku hasekiyên di serayan Osmanî de ceza dikir nd
1. çûkbaz, çivîkbaz n 2. teyrvan (kesê ku teyrikê nêçîrê yên padîşah xweyî dike) dîr/n 3. efserê ku hasekiyên di serayan Osmanî de ceza dikir nd
kuşçuluk 1. çûkbazî, çivîkbazî 2. teyrvanî m
1. çûkbazî, çivîkbazî 2. teyrvanî m
kuşdili bnr kuş dili
kuşe kûşe m
kûşe m
kuşekmeği bnr kuş ekmeği
kuşet kûşet (nivîna keşti an jî ya trênê)
kûşet (nivîna keştî an jî ya trênê)
kuşetli bikûşet *kuşetli vagon vagona bikûşet rd
bikûşet * kuşetli vagon vagona bikûşet rd
kuşetsiz bêkûşet m
bêkûşet m
kuşgömü bnr kuş gömü
kuşhane çûkxane (cihê ku çûk lê tên xwedîkirin) m
çûkxane (cihê ku çûk lê tên xwedîkirin) m
kuşkanadı bnr kuş kanadı
kuşkirazı bnr kuş kirazı
kuşkonmaz çavmark, maroje.
bnr kuş konmaz
çavmark, meroje, kiling, kilig (Asparaggus officinalis) bot/m
(zambakgiller) merejo; asparagus officinalis
çavmark, meroje, kiling, kilig (Asparaggus officinalis) bot/m
kuşku şik.
1. guman, gur û guman, şik, şek 2. bedgumanî, hawî, dilwasî, wehm psi/m
kuşku belirteci rengpîşeya gumanî rz
kuşku beslemek (veya kuşku duymak) gumana (yekî) tê Çûn, şika (yekî) tê çûn, şupha (yekî) tê çûn, şik birin (...), zen birin (...)
kuşku uyanmak şik birin (tiştekî), guman birin (tiştekî)
kuşkucu 1. gumanber, şikber 2. gumanber, şikber, septik fel/rd
1. gumanber, şikber 2. gumanber, şikber, septîk fel/rd
kuşkuculuk 1. gunıanbcrî, şikberî 2. gumanberî, şikbeıî, septîzm fel/m
1. gumanberî, şikberî 2. gumanberî, şikberî, septîzm fel/m
kuşkulandırma gumandarkirin, gumanbarkirin, şikdarkirin, şikbarkirin m
gumandarkirin, gumanbarkirin, şikdarkirin, şikbarkirin m
kuşkulandırmak şikberkirin.
gumandar kirin, gumanbar kirin, şikdar kirin, şikbar kirin l/gh
gumandar kirin, gumanbar kirin, şikdar kirin, şikbar kirin l/gh
kuşkulanma gumankirin, şikkirin, gumanbirin, şikbirin, gumandarbûn, gumanbarbûn, şikdarbûn m
gumankirin, şikkirin, gumanbirin, şikbirin, gumandarbûn, gumanbarbûn, şikdarbûn m
kuşkulanmak şikkirin.
guman kirin, şik kirin, guman birin, şik birin, gumandar bûn, gumanbar bûn, şikdar bûn, şik birin (..), şik çûn (...) l/gh
guman kirin, şik kirin, guman birin, şik birin, gumandar bûn, gumanbar bûn, şikdar bûn, şik birin (...), şik çûn (...) l/gh
kuşkulu şikber.
1. gumandar, gumanbar, şikdar, şikbar, biguman, dilbiguman, bişik 2. şikber, gumanber rd
1. gumandar, gumanbar, şikdar, şikbar, biguman, dilbiguman, bişik 2. şikber, gumanber rd
kuskun qûş m
kuskun üstü serqûş
kuşkunlu biqûş, bipaldûm rd
biqûş, bipaldûm rd
kuşkunsuz 1. bêqûş 2. qûşlêqetiyayî, peri­şan (mec) rd
1. bêqûş 2. qûşlêqetiyayî, perîşan (mec) rd
kuskunu düşük 1) qûşa (hespê) daketî ye, qûşa (wî) daxistî ye 2) ji pêşçavketî (mec)
kuskus qûsqûs m
kuskus pilavı girara biqûsqûs
kuşkusuz 1. bêguman, bêşik rd 2. bêguman, bêşik h
1. bêguman, bêşik rd 2. bêguman, bêşik h
kuşkuya düşmek ketin şikê, ketin gumanê
jê ketin gumanê (an jî şikê)
kuşlak cihê ku çûkên nêçîrê lê pir in
cihê ku çûkên nêçîrê lê pir in
kuşlar famîleya çûkan, famîleya çivîkan zo/nd
famîleya çûkan, famîleya çivîkan zo/nd
kuşlokumu bnr kuş lokumu
kuşluk 1. çûkanî 2. taştê (çaxê di navbera serê sibehê û nîvro de) m
kuşluk yemeği taştê
kusma vereşan, vereşîn m
vereşan, vereşîn m
kusmak vereşîn.
1. vereşîn, verşîn l/ngh 2. red kirin *ihanetin böylesini tarih kabul etmez, kusar dîrok îxaneteke wiha napejirîne red dike l/gh 3. dan der *kumaş lekeyi kus­tu qumaş leke da der *helva yağı kus­muş helaw rûn daye der l/ngh 4. kela xwe pê de hêdî kirin (mec) l/bw *kusar gibi olmak dilê (yekî) jêr de hatin
1. vereşîn, verşîn l/ngh 2. red kirin * ihanetin böylesini tarih kabul etmez, kusar dîrok îxaneteke wiha napejirîne red dike l/gh 3. dan der * kumaş lekeyi kustu qumaş leke da der * helva yağı kusmuş helaw rûn daye der l/ngh 4. kela xwe pê de hêdî kirin (mec) l/bw * kusar gibi olmak dilê (yekî) jêr de hatin
kuşmar dafik, tapik, tele m
dafik, tapik, tele m
kusmuk verş, vereşan, verşî, vereşang m
verş, vereşan, verşî, vereşang m
kuşpalazı bnr kuş palazı
kuşsütü bnr kuş sütü
kusturma vereşandan, verşandin m
vereşandan, verşandin m
kusturmak vereşandin.
vereşandan, verşandin l/gh
vereşandan, verşandin l/gh
kusturucu vereşîner *kusturucu ilâç îlaca vereşîner rd/nd
vereşîner * kusturucu ilâç îlaca vereşîner rd/nd
kusturuş vereşandan, verşandin (kar û awayê verişandinê) m
vereşandan, verşandin (kar û awayê verişandinê) m
kuştüyü pûrt.
bnr kuş tüyü
kusucu verşok rd
verşok rd
kusuk bnr kusmuk
bnr kusmuk
kusuntu verş, vereşan, vereşang w
verş, vereşan, vereşang m
kusur kêmasî.
1. kêmasî, kêmahî, kêmanî, engast, qisûr *bu işte bir kusur var mı? ma di vî kari de kêmasiyek heye? 2. qisûr, uzr *ku­suruma bakma li qisûra min menêre 3. kêmasî, kêmahî, kêmanî, engast, qisûr (kêmaniya di karekî de) 4. kusûr, bermaye m
kusur bulmak kêmasî tê de dîtin, qisûr lê dîtin
kusur etmek qisûr kirin *ona saygıda kusur etmeyeceksiniz gere hûn ji aliyê giramiyê de qisûrekê nekin
kusur işlemek qisûr kirin
kusura bakma li kêmasiyê nenêre. Li qusûrê nenêre. Bibexşîne (Affet, kusura bakma) Li min negire. (Kusura bakma, pardon) Li min biborin. (Kusuruma bakmayın, bağışlayın)
kusura bakmamak (veya kusura kalmamak) li qisûrê nenihêrtin, lê negirtin, li qisûrê mezê neki­rin, li qisûrê negirtin
kusura bakmayınız li kêmasiyê nenihêrin.
kusurlu bi kêmasî.
bikêmasî, eybdar, engastî, bikêmanî, biqisûr rd
bikêmasî, eybdar, engastî, bikêmanî, biqisûr rd
kusurluluk bikêmasîbûn, bikêmanîbûn, biqisûrî, eybdarî, engastîbûn rd
bikêmasîbûn, bikêmanîbûn, biqisûrî, eybdarî, engastîbûn rd
kusursuz bêkêmasî.
bêkêmasî, bêkêmanî, bêqisur, bêengast rd
kusursuz olmak tiştek lê kêm tune bûn, qisûrek lê tune bûn, ew bûn pê bûn, lê nehatin şikandin
kusursuzluk bêkêmasîtî, bêkêmanîtî, bêkêmanîbûn, bêqisûrî, bêengastî m
bêkêmasîtî, bêkêmanîtî, bêkêmanîbûn, bêqisûrî, bêengastî m
kusurunu yüzüne vur­mak gotina (yekî) dan rûyê (wî)
kuşüzümü bnr kuş üzümü
kuşyemi bnr kuş yemi
kut 1. qidoş, yom, bext, talih 2. bextiyarî, şadûmanî m
1. qidoş, yom, bext, talih 2. bextiyarî, şadûmanî m
kutan zerîle zo/m
zerîle zo/m
kutlama 1. pîrozkirin 2. pîrozbayî, şahînet 3. pîrozname m
kutlama yapmak şahînet kirin, pîrozbayî kirin
kutlamak 1. pîroz kirin 2. pîrozbayî kirin, tebrik kirin l/gh
1. pîroz kirin 2. pîrozbayî kirin, tebrîk kirin l/gh
kutlanmak hatin pîroz kirin.
hatin pirozkirin, hatin pîrozbayîkirin l/tb
hatin pîrozkirin, hatin pîrozbayîkirin l/tb
kutlayış 1. pirozkirin 2. pîrozbayîkirin m
1. pîrozkirin 2. pîrozbayîkirin m
kutlu 1. pîroz, bimbarek 2. biqidoş, biyom rd
kutlu olsun pîroz be, bimbarek be (Ji bo tiştên dînî tê bikaranîn)
kutlulamak pîroz kirin l/gh
pîroz kirin l/gh
kutluluk pîrozî.
pîrozî m
pîrozî m
kutnu qutnî m
qutnî m
kutsal pîroz.
1. pîrozwer, evrar, pîrozmend, homanwer, qutsî 2. pîroz, pîrozwer, muqedes (tiştê mirov pir pê ve ye) *aile kut­saldır malbat pîroz e 3. yezdanî, pîrozwer, muqedes (tiştê ku bi Xwedê re têtikldar e)fel/rd
1. pîrozwer, evrar, pîrozmend, homanwer, qutsî 2. pîroz, pîrozwer, muqedes (tiştê mirov pir pê ve ye) * aile kutsaldır malbat pîroz e 3. yezdanî, pîrozwer, muqedes (tiştê ku bi Xwedê re têtikldar e)fel/rd
kutsal yer pîrozgeh.
kutsallaşma pîrozbûn, pîrozwerbûn, evrarbûn, muqedesbûn m
pîrozbûn, pîrozwerbûn, evrarbûn, muqedesbûn m
kutsallaşmak pîroz bûn, pîrozwer bûn, ev­rar bûn, muqedes bûn l/ngh
pîroz bûn, pîrozwer bûn, evrar bûn, muqedes bûn l/ngh
kutsallaştırma pîrozwerkirin, homanwerkirin, evrarkirin, muqedeskirin l/gh
pîrozwerkirin, homanwerkirin, evrarkirin, muqedeskirin l/gh
kutsallaştırmak pîrozwer kirin, evrar kirin, homanwer kirin, muqedes kirin l/gh
pîrozwer kirin, evrar kirin, homanwer kirin, muqedes kirin l/gh
kutsallık pîrozî.
pîrozî, pîrozwerî, homanwerî, evrarî, pîrozmendî, qutsiyet m
pîrozî, pîrozwerî, homanwerî, evrarî, pîrozmendî, qutsiyet m
kutsama 1. evrandin, homan, teqdîskirin 2. pîrozkirin m
1. evrandin, homan, teqdîskirin 2. pîrozkirin m
kutsamak pîrozandin.
1. evrandin, homandin, teqdîs ki­rin 2. pîroz kirin l/gh
1. evrandin, homandin, teqdîs kirin 2. pîroz kirin l/gh
kutsanmak 1. homîn, evrîn l/gh 2. hatin ho­mandin, hatin evrandin l/lb
1. homîn, evrîn l/gh 2. hatin homandin, hatin evrandin l/lb
kutsî homane, pîroz, pîrozwer, evrar, qutsî rd
homane, pîroz, pîrozwer, evrar, qutsî rd
kutsuz 1. bêqidoş, bêyom 2. nebextiyar, reben rd
1. bêqidoş, bêyom 2. nebextiyar, reben rd
kutsuzluk 1. bêqidoşî, bêyomî 2. nebextiyarî, rebenî m
1. bêqidoşî, bêyomî 2. nebextiyarî, rebenî m
kutu qutî, elbik.
1. qutî (derdana devgirtî) *mücevher kutusu qutiya cewheran m 2. qutî, bûat m 3. qutî (qutiya ku kabloyên elektrîkê anjî telefonê tê de digihên hev) m 4. behr *adam akıl kutusu camêr behra aqil (mec) nd 5. qutî (mixdara ku qutiyek hiltîne) *bir kutu lokum qutiyek loqim rd
kutu otu dilek boUm
dilek bot/m
kutucu 1. qutîker 2. qutîfiroş nd/nt
1. qutîker 2. qutîfiroş nd/nt
kutuculuk 1. qutîkerî 2. qutîfiroşî m
1. qutîkerî 2. qutîfiroşî m
kutulamak kirin qutiyan, xistin qutiyan l/gh
kirin qutiyan, xistin qutiyan l/gh
kutulanmak hatin xistin qutiyan Utb
hatin xistin qutiyan l/tb
kutulayış xistina qutiyan, kirina qutiyan m
xistina qutiyan, kirina qutiyan m
kutup 1.cemser. 2.durexî, xura.
1. cemser, seholbend, qutb erd/m 2. durexî, bend, ber (tiştên dijraberî hev) *ayrı kutuplarda yer alıyorlar her yek ji wan ji bendekê ne, her yek ji wan ji berekê ne (mec) 3. qutb *bu adam zamanı­mızın kutbudur ev kes qutbê zemanê me ye (mec) 4. qutb ast 5. salîs (ji bo elektrîkê) fîz/m
Yıldızı Stêrka Qurixê, Stêrka Bakur, Stêrka Qawanê, Stêrka Cemserê ast/nd
kutup ayısı hirçê cemserê, hirçê seholbendê zo/nd
hirçê cemserê, hirçê seholbendê zo/nd
kutup yıldızı qurix.
Stêrka Qurixê, Stêrka Bakur, Stêrka Qawanê, Stêrka Cemserê ast/nd
kutuplanma 1. salîsbûn 2. nîşandana cemserêm
1. salîsbûn 2. nîşandana cemserê m
kutuplanmak 1. salîs bûn 2. cemser nîşan dan (ji bo pûsulayê) l/bw
1. salîs bûn 2. cemser nîşan dan (ji bo pûsulayê) l/bw
kutuplaşma bendbendî, berberî, bendbendîbûn, berberîbûn m
bendbendî, berberî, bendbendîbûn, berberîbûn m
kutuplaşmak bendbendî bûn, berberî bûn (ji bo civakê ku berberîtî dikeve navê)*dünya gittikçe siyasi olarak kutuplaşıyor her diçe dinya ji hêla siyasî ve berbe­ri dibe l/ngh
bendbendî bûn, berberî bûn (ji bo civakê ku berberîtî dikeve navê)* dünya gittikçe siyasi olarak kutuplaşıyor her diçe dinya ji hêla siyasî ve berberî dibe l/ngh
kutupsal 1. cemserî 2. salîsî rd
1. cemserî 2. salîsî rd
kutur 1. çap, guloxor (ji bo çapa çekan) 2. eşkêl, goşekenar maUn
1. çap, guloxor (ji bo çapa çekan) 2. eşkêl, goşekenar mat/n
kuvak qurequr nd
qurequr nd
kuvark 1-Bkz:kuvarik(mantar anlamında olan) 2. Parçeyên ji atomê jî biçûktir.
kuvars şeb, kuars jeo/m
şeb, kuars jeo/m
kuvarsit kevirê şebê jeo/nd
kevirê şebê jeo/nd
kuveyt Kuweyt.
kuveytli Kuweytî.
kuvöz kuvöz (cihê ku pitikên ku ne di wex­ta xwe de çêbûne an jî yên zaîf dikinê) m
kuvoz (cihê ku pitikên ku ne di wexta xwe de çêbûne an jî yên zaîf dikinê) m
kuvve 1. bîr û bawerî, raman 2. hêza çekdaI (ya dewletekê) 3. meleke m
kuvveden fiile çıkarmak pêkanîna ramanê
kuvvet hêz.
1. şiyan, pertav, mecal, taqet (hêza fizikî) *ona yetecek kuvvetim yok şiyan û pertava min têri wê nake 2. hêz, quwet, qewet *devlet kuvvetleri hêzên dewletê 3. zor, (quwetî cebrî, darê zorê) *kuvvet kullanmak dest avêtin darê zorê 4. desthilatî, qewet 5. zor, xurtî, zexmî 6. hêz, quwet mat 7. hêz (hêzên çekdarî yên şerker) 8. hêz, birh *su kuvveti birha avê m
kuvvet (bir şeye, birine) heta tu dikarî, zorê dan (tiştekî) *ilâça kuvvet zor dan îlacan
kuvvet almak hêz stendin, hêz girtin, quwet stendin, jê qewet girtin
kuvvet bulamamak hêz di xwe de nedîtin, qewet nekirin, cesaret nekirin
kuvvet komutanları fermandarên hêzan, amiri hêz
kuvvet vermek zor dan (tiştekî) *matematiğe kuvvet verince diğer derslerini yetiştirmedi zor da matematîkê, dersên xwe yên din negihandê
kuvvetle bi baldari lê bûn, hiş lê bûn *bu mesele üzerine kuvvetle durmak lazım divê mirov bi baldari li ser vê meseleyê be
kuvvetlendirici 1. hêzdêr 2.xurtker rd
1. hêzdêr 2.xurtker rd
kuvvetlendiriş 1. xurtkirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin 2. bihêzkirin, hêzdarkirin (ji bo kar û awayê xurtkirinê, hêzdarkirinê) m
1. xurtkirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin 2. bihêzkirin, hêzdarkirin (ji bo kar û awayê xurtkirinê, hêzdarkirinê) m
kuvvetlendirme 1. xurtkirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin 2. bihêzkirin, hêzdarkirin m
1. xurtkirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin 2. bihêzkirin, hêzdarkirin m
kuvvetlendirmek 1. xurt kirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin l/gh 2. bi hêz kirin l/bw, hêzdar kirin l/gh, bi qewet kirin l/bw
1. xurt kirin, xurtandin, zexmkirin, zexmandin l/gh 2. bi hêz kirin l/bw, hêzdar kirin l/gh, bi qewet kirin l/bw
kuvvetleniş 1. xurtbûyîn, zexmbûyîn 2. bihêzbûyîn, hêzdarbûyîn (ji bo kar û awayê xurtbûnê, hêzdarbûnê) m
1. xurtbûyîn, zexmbûyîn 2. bihêzbûyîn, hêzdarbûyîn (ji bo kar û awayê xurtbûnê, hêzdarbûnê) m
kuvvetlenme 1. xurtbûn, zexmbûn 2. bihêzbûn, hêzdarbûn, biqewetbûn m
1. xurtbûn, zexmbûn 2. bihêzbûn, hêzdarbûn, biqewetbûn m
kuvvetlenmek 1. xurt bûn, zexm bûn l/ngh 2. bi hêz bûn l/bw, hêzdar bûn l/ngh, bi qewet bûn l/bw
1. xurt bûn, zexm bûn l/ngh 2. bi hêz bûn l/bw, hêzdar bûn l/ngh, bi qewet bûn l/bw
kuvvetli bihêz, xurt.
1. bihêz, hêzdar, biquwet, xurt *kuvvetli bir ordu artêşeke hezdar *kuvetli bir biri yekî xurt e 2. zexm, saxlem 3. tûj *kuvvetli gözleri var çavên wê yên tûj hene 4. zor, dijwar *kuvvetli inatlar intên zor 5. xurt, biqewet (kesê ku zengin û derdora wî heye) 6. biqewet, baş *kuvetli bir kahvaltı edeyim ca ez xurîniyeke biqewet bikim 7. gur, xurt *kuvvetli bir rüzgâr bayekî gur rd
1. bihêz, hêzdar, biquwet, xurt * kuvvetli bir ordu artêşeke hêzdar * kuvetli bir biri yekî xurt e 2. zexm, saxlem 3. tûj * kuvvetli gözleri var çavên wê yên tûj hene 4. zor, dijwar * kuvvetli inatlar intên zor 5. xurt, biqewet (kesê ku zengîn û derdora wî heye) 6. biqewet, baş * kuvetli bir kahvaltı edeyim ca ez xurîniyeke biqewet bikim 7. gur, xurt * kuvvetli bir rüzgâr bayekî gur rd
kuvvetlice 1. xurtane, hêzdarane h 2. xurt, xurtaneyî, biqewet *kuvvetlice bir çocuk kurikekî biqwet e txJ
1. xurtane, hêzdarane h 2. xurt, xurtaneyî, biqewet * kuvvetlice bir çocuk kurikekî biqwet e rd
kuvvetölçer hêzpîv, dinamometre m
hêzpîv, dînamometre m
kuvvetsiz bêhêz.
1. bêhêz, bcqewet, qels 2. bêqewet, bêbandor, bêtesîr *bu ilâç kuvvetsiz ev ilaca hanê bêqewet e rd
1. bêhêz, bêqewet, qels 2. bêqewet, bêbandor, bêtesîr * bu ilâç kuvvetsiz ev îlaca hanê bêqewet e rd
kuvvetsizlik bêhêzî, nexurtî, bêqewetî, bêquwetbûn, qelsî m
bêhêzî, nexurtî, bêqewetî, bêquwetbûn, qelsî m
kuvvetten düşmek ji hêz ketin, ji qewet ketin, ji pertav ketin, ji taqet ketin
kuyruğa girmek ketin ber dorê, li ber dora xwe sekinîn
kuyruğu dikmek 1) qemça xwe dan ser milê xwe, dûva xwe dan ser milê xwe, doçik rep kirin, teriya xwe bilind kirin dan ser milê xwe (ji bo heywana ku dest bi mozkirê, bazdanê dike) 2) qemça xwe dan ser milê xwe, dûva xwe dan ser milê xwe, doçik rep kirin, teriya xwe bilind kirin dan ser milê xwe (ji bo mirovan, gava ku bi xeyd ji cihekî radibe diçe)
kuyruğu ele vermek serê xwe dan dest
kuyruğu kapana kısılmak (veya kuyruğu kapana sıkışmak) bi her çar piyan ketin dafikê
kuyruğu titretmek (1 şîrove)çîmik di hev dan (argo)
kuyruğuna basmak (yek) tehl kirin, pêlî (yekî) kirin
kuyruğuna teneke bağlamak (yek) şewitandin, (yek) kirin polekî sor
kuyruğunu kısmak qemça xwe kirin nav piyên xwe, dûvika xwe kirin nav lingê xwe, teres bûn
kuyruğunu kıstırmak bi her çar lepan (yek) xistin dafikê, bi her çar lepan (yek) kirin faqê
kuyruk boç, doç, dûv, qemc, terî.
1. dûvik, qemç, qemçik, poçik, doç, doçik, boç, boçik, terî, dêhl, dêl, çeq (organê dirêj û ku dewama hestiyê piştê ye û bi hemû heywanî ve heye) *atın kuyruğu teriya hesp *eşeğin kuyruğu qemça kerê *ineğin kuyruğu boçika çêlekê *itin kuyruğu teriya se 2. boçik, qemçik, doçik (ji bo qemçika çûkan) 3. dûv, dûm (ji bo dûvê mihan) 4. qemç, qemçik, boç, boçik, dûvik (ji bo tiştan) *uçağın kuyruğu qemça balafirê (mec) 5. qemç, qemçik, boç, boçik, dûvik (kesê ku tim li dû yekî ye, pê ve ye û jê naqete) *Falanca kuyruğu ile birlikte geziyor filan kes tevî qemçika xwe digere 6. dor, rêz *fırının önünde uzun bir kuyruk oluşmuş li ber firinê milet bi rêz bûye 7. qemçik, dûvik, boçik (ji bo herfan) 8. dûçik (ji bo çav) m
kuyruk acısı êşa teriyê
kuyruk çekmek dûvçik çêkirin *Zehra elinde sürme, gözlerine kuyruk çekiyordu Zehra di dest de kil, li çavê xwe dûvçik çêdikir
kuyruk kemiği kilêjî, hestiyê boçikê, hestiyê qarçikê ant/m
kilêjî, hestiyê boçikê, hestiyê qarçikê ant/m
kuyruk olmak li dû hev rêz bûn, dûvdirêjbûn
kuyruk omurları movikên boçikê, movikên kilêjiyê ant/nd
movikên boçikê, movikên kilêjiyê ant/nd
kuyruk sallamak 1) boçik hejandin, qemç veweşandin, teri li ba kirin 2) bi devê (yekî) re kenîn, benîşt avêtin devê (yekî) *oynak bir kadındı, her kese kuyruk sallardı jineke sivik bû, bi devê her kesî re dikeniya
kuyruk sokumu hestîqûn, qarçik, pêç, boçik, kelêjî ant/m
kuyruk sokumu kemiği qarçik.
hestiyê qarçikê, hestiyê boçikê, hestiyê kilêjiyê
kuyruk yağı dohn, don, dwîn, rûnê dûv (rûnê ku ji dûv tê bi dest xistin)
dohn, don, dwîn, rûnê dûv (rûnê ku ji dûv tê bi dest xistin) n
kuyrukçu dûvelang, paşko *sanatçı hiç kimsenin kuyrukçusu olmamalıdır divê ku hunermend ne dûvelangê tu kesî be (mec) nd/nt
dûvelang, paşko * sanatçı hiç kimsenin kuyrukçusu olmamalıdır divê ku hunermend ne dûvelangê tu kesî be (mec) nd/nt
kuyruklama şelepanî h
şelepanî h
kuyruklu 1. bidûv, biboç, biqemç, bipoçik, bidoç, biterî, biqemçik, bidîvik, biboçik, dûmdar rd 2. dûpişk m yalan vira biqemçik, vira bêxwê
kuyruklu yıldız dûvsitêrk.
dûvstêrk, stêrka dûmdar, stêra bidûv m
dûvstêrk, stêrka dûmdar, stêra bidûv m
kuyruklular famîleya bidûvik, famîleya biqemçik zo/nd
famîleya bidûvik, famîleya biqemçik zo/nd
kuyruksallayan bnr kuyruksallayan
tûtirwask, dûvlerzîn, qûnhejhejok (Motacilla) zo/m
tûtirwask, dûvlerzîn, qûnhejhejok (Motacilla) zo/m
kuyruksallayangiller famîleya tûtirwaskan, familyeya dûvlerzînan, famîleya qûnhejhejokan zo/m
famîleya tûtirwaskan, familyeya dûvlerzînan, famîleya qûnhejhejokan zo/m
kuyruksokumu bnr kuyruk sokumu
kuyruksuz bêdûv, bêdûvik, bêboç, bêboçik, bêqemç, bêqemçik, bêdoçik, bêteri rd
bêdûv, bêdûvik, bêboç, bêboçik, bêqemç, bêqemçik, bêdoçik, bêterî rd
kuyruksuzlar beq zo/nd
beq zo/nd
kuyrukyağı bnr kuyruk yağı
kuytu talde.
1 tenha, tenya (cihê çep û xalî) *kahvehanenin kuytu bir köşesinde sohbet ediyorlar li quncekî tenya yê qehwexaneyê mijûl dibin 2. çep (cihê ku rê bi ser ve venabe) *dükkan kuytu bir yerde dukan li cihekî çep e 3. keresi, talde, dibûrî 4. semtexalî, xewle, tenha rd
1. tenha, tenya (cihê çep û xalî) * kahvehanenin kuytu bir köşesinde sohbet ediyorlar li quncekî tenya yê qehwexaneyê mijûl dibin 2. çep (cihê ku rê bi ser ve venabe) * dükkan kuytu bir yerde dukan li cihekî çep e 3. keresî, talde, dibûrî 4. semtexalî, xewle, tenha rd
kuytuluk 1. tenhabûn, tenyabûn 2. çepbûn 3. keresîbûn, taldebûn, dibûrîbûn 4. semtexalîbûn, xewlebûn, tenhabûn m
1. tenhabûn, tenyabûn 2. çepbûn 3. keresîbûn, taldebûn, dibûrîbûn 4. semtexalîbûn, xewlebûn, tenhabûn m
kuyu bîr.
1. bîr, çalav, qunî *su kuyusu bîra avê 2. çal *buğday kuyusu çala genim 3. qulya, bîr, qulî *petrol kuyusu qulyaya petrolê 4. bîr, çal (ketina rewşeke dijwar) m
kuyu açmak bîr vedan, çal vedan
kuyu gibi 1) bîr e, zindan e (ji bo cihê kûr û tarî) 2) koxik, kort (cihê nizm) kazmak bîr kolan, çal kolan
kuyucu bîrvedêr, çalkol nd/nt
bîrvedêr, çalkol nd/nt
kuyuculuk bîrvedêrî, çalkolî m
bîrvedêrî, çalkolî m
kuyudat qeydî, tomar m
qeydî, tomar m
kuyum 1. xişir, gewher 2. zêringer n
1. xişir, gewher 2. zêringer n
kuyumcu zêrînger.
xişirfiroş, gewherfiroş nd/nt
xişirfiroş, gewherfiroş nd/nt
kuyumculuk 1. xişirfiroşî, gewherfîroşî 2. zêringeri m
1. xişirfiroşî, gewherfiroşî 2. zêringerî m
kuyusunu kazmak gora (yekî) kolan, çala (yekî) kolan, mezelê (yekî) kolan, sola (yekî) danîn
kuz keresî, talde rd
kuz dişi 1. diranê şîr 2. diranê mirinê nd
kuz keresi talde rd
kuzaeybatı rüzgârı bayê bakurê rojava
kuzay buz denizi deryaya seholbenda bakur
kuzay rüzgârı bayê bakur
kuzen pisxaltî(teyzeoğlu), kurxal(dayıoğlu), pismam(amcaoğlu), kurmet(halaoğlu).
pismam, kurap, kurmam (zarokê kurin e apê), kurxal (zarokê kurin ê xalê), kurmet (zarokê kurîn ê metê), bilxaltî, mixaltî, kurxaltî, bixaltî (zarokê kurîn ê xaltiyê) n
pismam, kurap, kurmam (zarokê kurin e apê), kurxal (zarokê kurin ê xalê), kurmet (zarokê kurîn ê metê), bilxaltî, mixaltî, kurxaltî, bixaltî (zarokê kurîn ê xaltiyê) n
pismam, kurap, kurmam (zarokê kurîn ê apê), kurxal (zarokê kurîn ê xalê), kurmet (zarokê kurîn ê metê), bilxaltî, mixaltî, kurxaltî, bixaltî (zarokê kurîn ê xaltiyê) n
kuzenli pismamî, kuraptî, kurmamîtî (zarokê kurin ê apê), kurxalîtî (zarokê kurin ê xalê), kurmetî (zarokê kurîn ê metê), bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn (zarokê kurîn ê xaltiyê) m
pismamî, kuraptî, kurmamîtî (zarokê kurin ê apê), kurxalîtî (zarokê kurin ê xalê), kurmetî (zarokê kurîn ê metê), bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn (zarokê kurîn ê xaltiyê) m
pismamî, kuraptî, kurmamîtî (zarokê kurîn ê apê), kurxalîtî (zarokê kurîn ê xalê), kurmetî (zarokê kurîn ê metê), bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn (zarokê kurîn ê xaltiyê) m
kuzey bakur.
1. bakur n 2. bakur (ê ku li hêla bakur dikeve) rd
1. bakur n 2. bakur (ê ku li hêla bakur dikeve) rd
kuzey batı bnr kuzeybatı
bnr kuzeybatı
kuzey buz de­nizi deryaya seholbenda bakur
kuzey doğu bnr kuzeydoğu
kuzey ırlanda Îrlanda bakurî.
Îrlanda Bakur.
kuzey ırlandalı Îrlanda Bakurî.
kuzey noktası nuqteya bakur ast.
nuqteya bakur ast.
kuzey rüzgârı bayê bakur
kuzeybatı 1. bakurê rojava nd 2. bakurê rojava (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e) rd
1. bakurê rojava nd 2. bakurê rojava (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e) rd
kuzeybatı rüzgârı bayê bakurê rojava
kuzeydoğu 1. bakurê rojhilat nd 2. bakurê rojhilat (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e) rd
1. bakurê rojhilat nd 2. bakurê rojhilat (tiştê bi vê hêlê ve têkildar e) rd
kuzeydoğu rüzgârı werzeba, bayê bakurê rojhilat
werzeba, bayê bakurê rojhilat
kuzeyli bakurî nd/rd
bakurî nd/rd
bakurî nd/rd
kuzgun qelareşk.
qelareşk, qijika reş, qirika reş, reşçêlek zo/m
qelareşk, qijika reş, qirika reş, reşçêlek zo/m
kuzgun gibi eynî qelereşk e, eynî qijika reş e
eynî qelereşk e, eynî qijika reş e
kuzgun kılıcı bnr kuzgunkılıcı
bnr kuzgunkılıcı
kuzgun otu kerefzê maran bot/nd
kerefzê maran bot/nd
kerefzê maran bot/nd
kuzguna yavrusu şahin (veya anka) görünür jûjî dibêje ji pirça têjikên min nermtir qet tune ye
kuzguna yavrusu şahin görünür jûjî dibêje ji Pirça têjikên min nermtir qet tune ye
kuzguncuk paceya caxkirî ya di deriye girtigehan de
paceya caxkirî ya di deriye girtîgehan de
paceya caxkirî ya di deriyê girtîgehan de
kuzguni reşê tarî, reşê qetran nd
reşê tarî, reşê qetran nd
kuzguni siyah reş,e qîr
reşê qîr
kuzgunkılıcı şimşiri (Gladiolus illyricus) bot/m
şimşiri (Gladiolus illyricus) bot/m
şimşîrî (Gladiolus illyricus) bot/m
kuzin dotmam, keçmam, keçap, qîzap (zaroka keçîn a apê), keçxal, qîzxal (zaroka keçîn a xalê), keçmet, qîzmet (zaroka keçîn a metê), keçxaltî, qîzxaltî (zaroka keçîn a xaltiyê) m
dotmam, keçmam, keçap, qîzap (zaroka keçîn a apê), keçxal, qîzxal (zaroka keçîn a xalê), keçmet, qîzmet (zaroka ke­çîn a metê), keçxaltî, qîzxaltî (zaroka ke­çîn a xaltiyê) m
dotmam, keçmam, keçap, qîzap (zaroka keçîn a apê), keçxal, qîzxal (zaroka keçîn a xalê), keçmet, qîzmet (zaroka keçîn a metê), keçxaltî, qîzxaltî (zaroka keçîn a xaltiyê) m
kuzine maşêngeh.
1. maşêngeh 2. mutbexa keştiyê m
1. maşêngeh 2. mutbexa keştiyê m
1. maşêngeh 2. mutbexa keştiyê m
kuzu berx.
1. berx, berxik zo/nt 2. têjik (hebika biçûçik a ku bi mêwe an jî zebzeyê ve çêdibe) bot/m 3. ê berxikê (xwarina ku ji goştê berxikê çêdikin) rd
1. berx, berxik zo/nt 2. têjik (hebika biçûçik a ku bi mêwe an jî zebzeyê ve çêdibe) bot/m 3. ê berxikê (xwarina ku ji goştê berxikê çêdikin) rd
kuzu asidi oksalît asîd kim
kuzu çevirmek berx li şîş xistin, berx biraştin
berx li şîş xistin, berx biraştin
kuzu dişi 1. diranê şîr 2. diranê mirinê nd
1. diranê şîr 2. diranê mirinê nd
kuzu gibi wekî mêşin e, eynî mêşin e
wekî mêşin e, eynî mêşin e
kuzu gibi olmak bûn mêşin, bûn mînanî mêşin
bûn mêşin, bûn mînanî mêşin
kuzu kesilmek bûn mêşin, bûn mînanî mêşin man
bûn mêşin, bûn mînanî mêşin man
kuzu kestanesi çeşîdekî kestaneyê ye
çeşîdekî kestaneyê ye
çeşîdekî kestaneyê ye
kuzu kulağı tirşo, tirşoq, kerika berxê, kerika berxo, tirşikê zerecan, sêxaşik, tirşoya nalik (Rumex acetosa) bot/m
tirşo, tirşoq, kerika berxê, kerika berxo, tirşikê zerecan, sêxaşik, tirşoya nalik (Rumex acetosa) bot/m
kuzu kuşu delaş zo/m
delaş zo/m
delaş zo/m
kuzu kuzu qet dengê xwe nekirin, dengê xwe dernexistin
qet dengê xwe nekirin, dengê xwe dernexistin
kuzu mantarı fîqeroşk bot/m
fîqeroşk bot/m
fîqeroşk bot/m
kuzu postuna bürünmek gurê di eyarê mêşinê de bûn, gurê di postê mihê de
gurê di eyarê mêşinê de bûn, gurê di postê mihê de
kuzu sarmaşığı lavlavka dar bot/nd
lavlavka dar bot/nd
lavlavka dar bot/nd
kuzugöbeği goştberxik (çeşîdekê kuvkarikan e ku tê xwarin) (Agaricus campestris) bot/m
goştberxik (çeşîdekê kuvkarikan e ku tê xwarin) (Agaricus campestris) bot/m
goştberxik (çeşîdekê kuvkarikan e ku tê xwarin) (Agaricus campestris) bot/m
kuzukulağı (=karabuğdaygiller) tirşok; rumex acetosa
kuzulama 1. berxanîn, berxikanîn 2. çarlepk (bi çarlepkan çûna zarokan) m
1. berxanîn, berxikanîn 2. çarlepk (bi çarlepkan çûna zarokan) m
kuzulama dönemi heyna berxzayîn, wextê berxanînê
kuzulama dö­nemi heyna berxzayîn, wextê berxanînê
kuzulamak 1. berx anîn, berxik anîn l/gh 2. bi çarlepkan ketin l/bw
1. berx anîn, berxik anîn l/gh 2. bi çarlepkan ketin l/bw
1. berx anîn, berxik anîn l/gh 2. bi çarlepkan ketin l/bw
kuzulaşma mêşinbûn, dengnekirbûn m
mêşinbûn, dengnekirbûn m
mêşinbûn, dengnekirbûn m
kuzulaşmak bûn mêşin, dengnekir bûn l/ngh
bûn mêşin, dengnekir bûn l/ngh
bûn mêşin, dengnekir bûn l/ngh
kuzulu 1. biberx, biberxik rd 2. bitêjik
1. biberx, biberxik rd 2. bitêjik bot/rd
kuzuluk 1. koz (hewşa berxikan) 2. mêşinî, mulayîmî (mec) m
1. koz (hewşa berxikan) 2. mêşinî, mulayîmî (mec) m
1. koz (hewşa berxikan) 2. mêşinî, mulayîmî (mec) m
kuzum berxê/a min.
berxê mini, berxo!, berxa min!, berxê!
kuzum! berxê minî, berxo!, berxa min!, berxê!
ku kîm Ku (kurçatovyum’un kısaltması)
rz/m 1. -sa/-se (dilek şart eki) * ku ez bêm em dê hev bibînin gelirsem görüşürüz 2. g ise * ku ez werim ben gelirsem 3. g eğer
c 1. c nere (‘hangi yer’anlamında yer sormak için kullanılır) * ev resmê ku ye? bu nerenin resmi * tu zanî ev ku der e? buranın nere olduğunu biliyor musun? 2. h nereye * tu diçî ku? nereye gidiyorsun? * te pirtûk danî ku? kitabı nereye koydun?
ku (ew) bi kêrî xwe bihata wê bi kêrî (te) jî bihata kelin merhemi olsa başına sürer
ku (i) g 1. ki (anlam bakımından birbirleriyle ilgiler cümleleri birbirine bağlar) * şivan angaşt dikin ku ava her kaniyê ji derdekî re derman e çobanlar iddia ederler ki her membanın suyu ayrı derde devadır 2. ki (özneyi, tümleci güçlendirerek cümlenin temel bölümüne bağlar) * wisa gotin ku werin öyle dediler ki gelsinler * hûn ku min dinasin, çima wiha dihizirin? siz ki beni tanırsınız, niye böyle düşünüyorsunuz? 3. ki (şaşkınlığı bildirir) * sindoq vekiriye ku vipvala ye sandığı kaldırmış ki, bomboş 4. ki (iki cümlede anlatılan durumların uyuşmazlığını bildirir) * devê xelkê ne doxîna diya mirov e ku meriv girê bide elalemin ağzı torba değil ki büzesin 5. ki (zarf ve edat yapımında kullanılır)
ku (yek) ketin dinyayê bi vir ve dünyaya geldiğinden beri
ku (yekî) berdin (an jî bihêlin) dikare (wî) bi diranan bixeniqîne (elinden gelse, bıraksalar) bir kaşık suda boğmak
ku ... got dedi mi (tam vaktinde) * ku saet got sisê li dibistanê ye saat üç dedi mi okulda
ku agir bi çiyê ket ter û hişk tev dişewitin kurunun yanında yaş da yanar
ku avê da serî çi bihostek çi çar tilî battı balık yan gider, nerde inceyse orda kopsun
ku baskî wî hebûna wê bifiriya sevinçten uçmak, çok sevinmek
ku bê milê (yekî) gücü yeterse
ku berf rabû wê gûyê seyan derkeve güneş balçıkla sıvanmaz
ku canê însên xweş nebû insanın sağlığın yerinde olmazsa
ku de 1) nereden * ew ku de hat? o nereden geldi? 2) nereden (nasıl, ne gibi bir ilişki ile)* ev kar ku de kete bîra te? bu iş nereden hatırınıza geldi? 3) nereye * tu ku de diçî? nereye gidiyorsun?
ku de îcar nerede kaldı ki * ew bi xwe nizane, ku de îcar hînî wê bike kendisi bilmez, nerede kaldı ki ona öğretsin
ku der c nere (vücut için, hangi taraf ve organ) * ku derê te diêşe? neren ağrıyor?
ku der zirav e bila di wir de biqete anasını sat! (veya satayım!)
ku derê nereye * te pirtûk danî ku derê? kitabı nereye koydun?
ku dil şikest nacebire gönül bir kere kırılmaya görsün
ku dilê şivên hebe dikare ji nêrî şîr bidoşe çobanın gönlü olursa tekeden yağ (süt veya köremez) çıkarır
ku dor bê (serê) h sırası gelince, bilmünasebe
ku ecelê moriyê hat çeng û perên wê çêdibin eceli gelen köpek cami duvarına
ku eşq tune be mil li kar ranabe aşk olmayınca meşk olmaz
ku ez ji efendiyê xwe re bibêjim efendime söyleyeyim
ku ez nekevim axa sar ecel aman verirse
ku ez nemirim ecel aman verirse
ku got xwedê yek e jê bawer bikin Allah bir dediğinden başka sözüne inanılmaz
ku hat ser ... -e gelince * ku hate ser me, çima negotin nan tune! bize gelince, ekmek bitti demezler mi!
ku hewce bike gerekirse, icabında
ku jê bê 1) gücü yeterse 2) (şuna veya buna) kalsa (veya kalırsa) * ku jê bê tiştek nade me ona kalsa, bizse bir şey vermez
ku ji begê xwe re bibêjim efendime söyleyeyim
ku ji te re ma bila be alacağı olsun
ku ker nezire wê bidire eşek anırmasa çatlar
ku lê tê, jê tê insanın şansı yaver gitti mi tamadır
ku me da avê ha li gûzikê ha li navê nerde inceyse orda kopsun
ku mirov kete govendê gere we bihejîne hamama giren terler
ku mirov li xwe negirî kes li mirov nagirî ağlamayan çocuğa meme vermezler
ku mirov li xwe nepirse kes li mirov napirse ağlamayan çocuğa meme vermezler
ku mirov ne li ba hev be, şewt kêm e göz görmeyince gönül katlanır
ku nan bişikê nacebire çivi çıkar, ama yarası kalır
ku nebe g olmazsa (yekî)
ku pê ewle bûn tune bûn tutunacak dalı olmamak
ku qeweta (yekî) bigihîjê gücü yeterse
ku tu ji dilê xwe sax î vijdanın rahat ise, kendine güveniyorsan
ku tu li keçê nexî tû yê li çoka xwe bixî kızını dövmeyen dizini döver
ku tu li qîzê (an jî kurê) xwe nexî tuyê li çoka xwe bixî kızını dövmeyen dizini döver
ku tu pif bikiyê diçe li dîwar dikeve püf desen uçacak
ku wisa be h öyleyse
ku xwedê bide em ê jî bidin te Allah bana, ben de sana
ku xwedê got ê Tanrı yardım eder, terslik çıkmazsa
ku xweyê (an jî xwediyê) mal zehmetê nebîne rencber qet nabîne ağanın alnı terlemese ırgadın burnu kanamaz
ku... bibe h olsa * ku ev îş bibe ez dê kêf bikim bu iş olsa, keyf edeceğim
ku... hebe h olsa * ku pere hebe ez dê çi bikim çi nekim para olsa, neler yaparım neler
kuafor nd/nt kuaför
kuaforî m kuaförlük
kuars jeo/m kuvars
kuartet mzk/rd kuartet, dörtlü
kuba m Küba
kubandin m eğme
l/gh eğmek
kubar m seher, tan ağartısı
kubar (ii) rd 1. kibar (davranış düşünce, duygu bakımında nazik olan kimse) 2. kibar (şık, seçkin) * cilekî kubar kibar bir elbise 3. gururlu, kuruntulu
kubara sibehê tan yeri
kubarî m 1. kibarlık 2. mec kuruntu
kubat nd/nt küfürbaz
kubatî m küfürbazlık
kubayî rd/nd Kübalı
kubelek bot/m mantar
kubîk rd kubik
kubîn m eğilme
l/ngh eğilmek
kubîst nd/rd kübist
kubîzm m kübizm
kubkube rd 1. büyükçe 2. iri, iri yarı, kocaman 3. ileri gelen, yüksek tabakadan kimse 4. kibirli
kubkubetî m kibirlilik
kubkubetî kirin kibirlik yapmak
kubrî m Yezidilikte kewalleri sıraya koymak için söylenen ezgi
kuç n 1. taş 2. taş (bazı yerlerde ve işlerde kullanılmak için bu maddeden özel olarak hazırlanmış malzeme) 3. taş (yapı işlerinde kullanılmak için bu maddeden hazırlanmış malzeme) * kuçên peyarêyê bi awayekî rêk û pêk hatibûn bicihkirin kaldırım taşları düzgünce yerleştirilmişti 4. kayanın uzantısı 5. bir elle alınıp savurulabilen büyüklükte taş kütle 5. ocak yapımında kullanılan taş 6. ocak (ateş yakmaya yarayan, pişirme, ısıtma, ısınma amaçlarla kullanılan yer) 7.argo söz dinlemez kimse
kuç (ii) n tonluk odun
kuca rd nasıl
kuçe m sokak
kuçê ku tu li nava çamûrê bixî çirkef gibi etrafı kirletmek
kuçe pîvan kaldırımları arşınlamak
kuçe û pangêrên xelkê yad eller
kuçê xwe di ber xwe de berdan vazgeçmek, sesini çıkarmamak
kuçebaz rd sokaklarda sürten
kuçebazî m sokaklarda sürtme
kuçelan m nezle
kuçelanî rd sokaklara düşmüş olan
kuçelanî bûn l/ngh sokaklara düşmek
kuçelanî kirin l/gh sokaklara düşürmek
kuçelanîbûn m sokaklara düşme
kuçelanîkirin m sokaklara düşürme
kuçeya paş arka sokak
kuçik n 1. taş 2.m ocak (ateş yakmaya yarayan, pişirme, ısıtma, ısınma amaçlarla kullanılan yer)
kuçika mitribkî eğreti ocak
kuçikvan nd/n ocakçı
kuçk n taş
kuçkanî m sapan (taş atma aracı)
kud n ebe
kudandin m 1. katetme, alma (yol için gitme) 2. tüketme, tepme (yürüyerek aşma, bitirme, çokça yürüme) 3. sürme, devam etme 4. (acı duyarak) çekme 5. izleme, peşine düşme
l/gh 1. katetmek, almak (yol için gitmek) * hûn dê di saetekê de wê riyê bikudînin o yolu bir saatte alırsınız 2. tüketmek, tepmek (yürüyerek aşmak, bitirmek, çokça yürümek) 3. sürmek, devam etmek * çalaki sê saet kudand etkinlik üç saat sürdü 4. (acı duyarak) çekmek * bi wê birînê kudand, heta çû ber rehma Xwedê o acıyı çekti ta ki hakkın rahmetine kavuşana kadar 5. izlemek, peşine düşmek
kudas m kudas
kudê nd bir oyun
kuderî n 1. güderi 2. rd güderi (bu deriden yapılmış olan)
kudî h hoşt (köpek için)
kudî, kudîk bnr kudik (II)
kudik ayı, domuz yavrusu.
kudik (i) bnr kodik
kudik (ii) n 1. göcen (domuz yavrusu) 2. n dorum (deve yavrusu) 3. kurt, ayı, aslan, kaplan yavrusu) 4. argo yavru, çoluk çocuk
n 1. göcen (domuz yavrusu) 2. kurt, ayı, aslan, kaplan yavrusu)
kudik (iii) rd badik (kısa boylu)
kudik anîn l/ngh eniklenmek
kudikanîn m eniklenme
kudîn m (acı çekerek) bekleme
l/ngh (acı çekerek) beklemek
kudirandin m gütme
l/gh 1gütmek (bir düşünceyi, bir ilkeyi veya bir duyguyu gerçekleştirmeye çalışmak) * doza xwînê dikudirîne kan davasını güdüyor * kîn kudirandin kin gütmek
kudkam rd bencil
kudkamkî h bencilce
kudret bnr kîn û kudret
kudûr m kin
kuf m küf
kuf avêtin (tiştekî) küf bağlamak (veya tutmak)
kuf girtin küf bağlamak (veya tutmak)
kuf (ii) m tıs (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses)
kufandin m 1. pofurdama 2. fosurdam 3. m tüttürme
l/gh 1. pofurdamak 2. fosurdamak 3. tüttürmek (sigara, pipo, nargile gibi)
kufar nd küfar
kufarê kevn (an jî berê) 1) eski kurt (mesleğinde uzmanlaşmış kimse) 2) eski kurt (bir işin hileli yanlarını bilen ve kolay kolay kandırılmayan) 3) eski tüfek (herhangi bir işte eski ve tecrübeli olan)
kufarê kevn bûn dünyaya kazık çakmak (veya kakmak)
kufaret m kefaret
kufaretî gunehan be geçmiş olsun
kufekuf h püfür püfür, pofur pofur, fosur fosur
kufekufa (yekî) bûn pofurdayıp durmak
kufekufkirin m püfür püfür etme, pofur pofur etme, fosur fosur etme
l/gh püfür püfür etmek, pofur pofur etmek, fosur fosur etmek
kufên bnr kufîn
kufî rd küflü
kufî bûn l/ngh küflenmek
kufîbûn m küflenme
kufik küf.
m 1. küf 2. burundan çıkan kurumuş sümük
kufik avêtin (tiştekî) küf bağlamak (veya tutmak), küflenmeye yüz tutmak, pamuklanmak
kufik girtin l/ngh küflenmek, küf bağlanmak, pamuklanmak
küf bağlamak (veya tutmak), küflenmek
kufika nan ekmek küfü
kufika tenî bot/nd isli küf (Aspergillus fumigatus)
kufikgirtî rd küflü, küflenmiş
kufikgirtin m küflenme, küf bağlanma, pamuklanm
kufikî rd 1. küflü 2. küflü (zamanı geçmiş, köhne) 3. küflü (saklı para)
kufikî bûn küflenmek.
l/ngh 1. küflenmek 2. mec küflenmek (zamanı geçmek, köneleşmek)
kufikî kirin l/gh küflendirmek, küfletmek
kufikîbûn m küflenme
kufikîbûyî rd küflü, küflenmiş olan
kufikîbûyîn m 1. küfleniş 2. mec küfleniş (zamanı geçme, köneleşme)
kufikîkirin m küflendirme, küfletme
kufîn m 1. pofurdama, puflama 2. fosurdanma 3. tıslama, tıslayış (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses) 4. tüttürülme
l/ngh 1. pofurdamak, puflamak 2. fosurdanmak 3. tıslamak (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses) 4. tüttürülmek
kufîn kirin l/gh 1. pofurdamak, puflamak 2. fosurdanmak 3. tıslamak (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses)
kufîn pê xistin l/bw fosurdatmak
kufînî m 1. pofurtu, pufurtu 2. fosurtu 3. tıs, tıslama (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses) 4. tüttürme * kufîniya wî bû cixare dikişand habire sigara tüttürüyordu
kufînkirin m 1. pofurdama, puflama 2. fosurdanma 3. tıslama (kaz, kedi, yılan vb. nin çıkardığı ses)
kufînpêxistin m fosurdatma
kufir m 1. küfür, sövgü 2. küfür ( Allahın varlığı ve birliği gibi dinin temellerinden sayılan inançları inkar etme ve bu yolda söylenen söz)
kufirbaz nd/nt küfürbaz
kufirbazî nd/nt küfürbazlık
kufirî m küfür
kufirî pê kirin (birine) küfretmek
kufkar bot/m mantar
kufkarik bot/m mantar
kufkoyî rd 1. küflü 2. küflü (zamanı geçmiş, köhne)
kufkoyî bûn l/ngh 1. küflenmek 2. mec küflenmek (zamanı geçmek, köneleşmek)
kufkoyî kirin l/gh küflendirmek, küfletmek
kufkoyîbûn m küflenme
kufkoyîbûyî rd küflü, küflenmiş olan
kufkoyîbûyîn m küfleniş
kufkoyîkirin m küflendirme, küfletme
kuflet bnr kulfet
kufrî m küfür, sövgü
kufrî kirin l/gh küfürü basmak, sövmek
kufrî pê kirin küfür savurmak
kufrîkirin m küfürü basma, sövme
kuft m nefret
kufte n köfte
kuftê (yekî) jê çûn (birinden) gıcık almak (veya olmak)
kuftefiroş nd/nt 1. köfteci (satan kimse) 2. m köfteci (köfte satılan yer)
kuftefiroşî m köftecilik
kuftepêj nd/nt köfteci (yapan kimse)
kuftepêjî m köftecilik
kufteqirêj rd bitli kokuşuk
kufter m köfter
kuftik n köfte
kuftikê nîskan mercimek köftesi
kuftoyî bnr kufkoyî
kuh (i) n dağ
kuh (ii) rd kör (keskinliği yeterli olmayan)
kuh bûn l/ngh körelmek, körleşmek (keskinliğini yitirmek, kesmez, işlemez duruma gelmek)
kuhbûn m körelme, körleşme (keskinliğini yitirme, kesmez, işlemez duruma gelme)
kuhbûnî m körlük (kesmez olma durumu)
kuhbûyîn m köreliş, körleşiş
kuhî rd dağlı
kuhistan m dağlık
kuhîtî m körlük (kesmez olma durumu)
kuhkirin m körleştirme, köreltme, körletme (keskinliğini yitirmesine sebep olma)
l/gh körleştirmek, körletmek, köreltmek (keskinliğini yitirmesine sebep olmak)
kuj n 1. köşe * kujê xanî evin köşesi 2. kenar, köşe * kujên kaxez kağıt köşesi 3. geo açı
kuj dan l/gh 1. köşe vermek 2. bel vermek (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşmak) * dîwar kuj daye duvar bel vermiş
kujandin bnr kojandin
kujar rd öldürücü
kujare nr 1. öldürücü 2. öldürücü özeliği olan, tehlikeli
kujarîtî m öldürücülük
kujdan m 1. köşe verme 2. bel verme (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşma)
kujdar rd katil, öldürücü
kujdarî m katillik, öldürücülük
kujdayîn m 1. köşe verme 2. bel vermek (duvar gibi dik şeyler için, dışa doğru kamburlaşma)
kuje n köşe
kujek nd/nt öldürücü, kıyacı
kujekî m öldürücülük
kujên lêvê dudakların birleşme yeri
kujende rd öldürücü
kujendetî rd öldürücülük
kujendeyane h öldürücüce
kujer nd/nt 1. katil, kıyacı 2. öldürücü * derbeyeke kujer lê da ona öldürücü bir darbe vurdu
kujerbûn m 1. katil olma 2. öldürücü olma 3. katillik
kujêre m mertek
kujerhez rd katil sever
kujerî m 1. katillik 2. öldürücülük
kujî m 1. köşe 2. geo açı 3. köşe, kenar, bucak * kujiyê dinyayê dünyanın bucağı
kujîle m dam saçağı
kujinde bnr kujende
kujîner rd öldürücü
kujînîvker mat/m açı ortayı
kujm rd -e kadar * bi kujmê 2 sed hezar dolaran 2 bin dolar kadar
kujnik rd badi, bodur kimse
kujtar m katliam
kujtarker nd/nt katliamcı
kujtarkerî m katliamcılık
kujyar öldürücü.
nd/nt katil, kıyacı
kujyarî m katillik
kuka m kuka (tespih, sigara ağızlığı gibi şeylerin yapımında kullanılan Hindistan cevizi kökü)
kukind m kabak
kuku rd keke, kekeme
kuku kirin l/gh kekelemek
kukukirin m kekeleme
kukurd bnr gogird
kul yara.
n hayalı yaratık * kul lê xist yaratık çarptı
m 1. yara (kendiliğinde oluşan yara, darp, kesici bir araç sonucu oluşmamış yara) 2. iç yara, ülser 3. bere, bertik 4. bj kıran, ölet 5. yara (dert, üzüntü, acı) * kula dil yürek yarası 6. ukde * ev kulek e bi min ra bu içimde bir ukdedir
kul (i) m 1. cibinlik 2. rd konik tepeli
kul bûn l/ngh 1. yaralanmak 2. çöreklenme (bir duyguyu güçlü ve sürekli olarak duyma)
kul ketin (...) kıran girmek
kul ketin dilê (yekî) yüreğine kar yağmak
kul ketin mala (yekî) evine kıran girmek
kul ketin nav û dilê (yekî) içini kurt yemek (veya kemirmek)
kul ketin zikê (yekî) içine dert olmak
kul kirin l/gh yaralamak
kul kirin zikê (yekî) (birinin içine) felfelek sokmak
kul lê hat! kıran mi girdi?
kul lê xistin hayali yaratık çarpmak
kul qureder zıkkımın kökü
kul û birîn (an jî rîşî) yara bere
kul û derd 1) acı, keder, üzüntü 2) ukde
kul û keder kahir, derin acı
kul û qotik 1) kırcın (hayvan kıranı) 2) zehir zıkkım
kul û qotik kirin dilê xwe yüreğinin yağı (veya yağları) erimek (çok üzülmek)
kul û xemên (yekî) hişyar kirin (bir kimse birinin) derdini deşmek (veya depreştirmek)
kul û xemên (yekî) rakirin (an jî hişyar kirin) (bir kimse birinin) derdini deşmek (veya depreştirmek)
kul ûrta (yekî) biqelîne soyunu sopunu kıran kurutsun
kula (...) ketin dilê (yekî çökmek (çok üzülmek)
kula destan xweş dibe ya zimanan xweş nabe kılıç yarası onar dil yarası onmaz
kula dil yürek yarası
kula dilê (yekî) tiştek bûn (birinin) hayali de ... olmak
kula dilê xwe rêtin yüreğini boşaltmak (veya dökmek)
kula felekê lê tune bûn 1) hali vakti yerinde olmak, hiç bir eksiği olmamak 2) dertsiz tasasız olmak
kula guran dizikê se de pir in birinin yaptıklarını unutamamak
kula heftpençe bj/m kanser
kula helebê bir tür hastalık
kula helebê li her derê hebûn dert her yer de olmak, her yerde sorun ve çekilmez dertler olmak
kula pîroz çıbana benzer bir yara
kula salê ölümcül yara
kula xwe rêtin yüreğini boşaltmak (veya dökmek)
kulab (i) rd kötü (iyi karşıtı)
kulab (ii) n menteşe
kulab (iii) n 1. hayvan tırnağı 2. çengel
kulabak m koyun kuyruğunu ucu
kulabe (i) m sıyırga (kar küreme aracı)
kulabe (ii) m 1. boyunduruğun ucuna bağlanan demirden çubuk 2. pulluğun halkası
kulaf n kuş pençesi
kulafok m üç başlı kaşık (kavurma çıkarmada kullanılır)
kulandin m aksatma, sektirme
l/gh aksatmak, sektirmek
kulav keçe.
n 1. keçe 2. keçe (yaygı olarak) 3. kepenek (keçeden çoban üstlüğü) 4.rd keçe (keçeden yapılma)
kulav (i) n külah (keçeden erkek başlık)
kulav avêtin avê boş vermek, işi bitkmek
kulav bi avê de berdan boş vermek
kulav girtin (tiştekî) keçelemek
kulav kirin l/gh keçelemek
kulav sûtin keçe yapmak
kulavçêker nd/nt keçeci
kulavçêkerî m keçecilik
kulavê ber pişt duvara çakılı, asılı yaslanma kepeneği
kulavê berêx yer, sergi kepeneği
kulavê min rehmet li dê û bavê min kör değneğini beller gibi
kulavê palan yük hayvanının takımında kullanılan keçe
kulavê serî erkek başlığı olarak kullanılan keçe
kulavê şivanan kepenek (keçeden çoban üstlüğü)
kulavê xemilî süslü eşya yapımında kullanılan kepenek
kulavê xoristanî bir tür Horasan keçesi
kulavfiroş nd/nt keçeci (satan kimse)
kulavfiroşî m keçecilik
kulavik n 1. keçe 2. külah
kulavîn rd keçe, keçeden yapılma
kulavker nd/nt keçeci
kulavkerî m keçecilik
kulavkî m dürüm, dürme (silindir biçiminde kıvrılma)
kulavkî kirin l/gh dürümlemek
kulavkîkirin m dürümleme
kulavkirin m keçeleme
kulavqoç n külah (ucu boynuz şeklinde külah)
kulb rd obur
kulbe çapa, nacak.
n 1. kör çapa 2. çapa (toprağı eşelemek için kulanılan ağaç saplı deemir kazı aracı) 3. çapa (çapalama işi)
kulbe kirin çapalamak.
l/gh çapalamak
kulbêj nd dert ortağı (bir kimsenin derdini anlatığı, derdini paylaştığı dostu)
kulbêjê te tune derdini Marko Paşa’ya anlat
kulbeker nd/nt çapacı
kulbekerî m çapacılık
kulbekirî rd çapalı (çapalanmış yer)
kulbekirin m çapalama
kulbeşk zo/n porsuk
kulbî m oburluk
kulbik bnr kulbe
kulbiş m büyükçe küfe
kulbûn m 1. yaralanma 2. çöreklenme (bir duyguyu güçlü ve sürekli olarak duyma)
kulçik n köşe
kuldar rd 1. yaralı 2. yaralı bereli 3. dertli
kuldarî m 1. yaralılık 2. dertlilik
kule (i) rd aksak
kule (ii) rd maviye çalan at donu
kule (iii) m cibinlik
kule (iv) bnr külah
kulê bixwe zıkım ye
kulê dan ser (yekî) ardından (veya arkasından) atlı kovalamak
kulecergî m kahretme, verem etme
kulecergî bûn l/ngh kahrolmaktan hastalanmak, verem olmak
kulecergî kirin l/gh kahretmek, verem etmek
kulecergîbûn m kahrolmaktan hastalanma, verem olma
kulecergîkirin m kahretme, verem etme
kuleh n 1. külah (keçeden erkek başlık) 2. külah (içine bazı şeyleri koymak için huni biçiminde kap) * kulehê besteniyê dondurma kulahı 3.rd külah (bu kabın alabileceği miktar)
kuleh (i) bnr kulî
kulehê şut sivri külah
kulehfiroş nd/nt külahçı (satan kimse)
kulehker nd/nt külahçı (imal eden)
kulek 1.aksak, topal. 2.baca.
m 1. aydınlık (damın ortasında açılan boşluk) 2. havalandırma, nefeslik 3. baca * kuleka bixêriyê şömine bacası 4. delik 5. mec kova (çok gol yiyen takım veya kaleci)
kulek (i) nd küçük baş hayvan
kulek (iii) m 1. pencere, küçük pencere 2. duvardaki küçük gömme dolap veya terek
kulek (iv) rd 1. aksak 2. mec korkak
kulek bûn l/gh aksamak, topallamak
kuleka hewayê hava deliği
kulekbûn m aksama, topallama
kulekî m 1. aksaklık 2. rd aksakça
kulemar (i) bj/m kolera
kulemar (ii) zo/m çaylak
kulemek m 1. oyluk kemiği 2. kalça
kulêmek bnr kulîmek
kulemist m yumruk
kulên (...) di zikê (yekî) de hebûn (an jî pir in) yaptıklarını unutamamak
kuleng m külek
kulêre m poğaça
kulêrefiroş nd/nt poğaçacı (satan)
kulêreker nd/nt poğaçacı (imal eden)
kulereş bj/m bir tür yara
kulêş bot/m kırılmamış kuru ot
kuleşûtik nd/m öcü
kulfet (i) n külfet, güçlülük
kulfet (ii) n 1. eş, hanım, hatun, karı, zevce * mêrik digote ku kulfetê wî li malê riya wî dipê adam eşinin onu evde beklediğini söylüyordu 2. eş, koca, bey (koca anlamında) * kulfetê min li benda min e, divê ez herim beyim beni bekliyor, gitmem lazım 3. aile
kulfik (i) m kürük
kulfik (ii) m 1. tandırın alt deliği (kül ve ateşi çıkarmak için) 2. göbek (değirmen taşının ortası)
kulfişî rd hantal ve şişman kimse
kulgewrî b bir bedua
kulî zo/n çekirge (Acridium)
n kar tanesi * kuliyê berfê kar tanesi
nd 1. kül, küli (bütün, tümü, hepsi) 2. rd (man/fel) küli, tüme
kulî gir kirin lapa lapa kar yağmak
kulî (ii) n taraktan geçirilmiş eğrilmeye hazır yün tutamı veya yumağı
kulî zimanê (yekî) xwarin dilini (veya dillerini) yutmak
kulibandin m 1. bunatma 2. kudurtma 3. çabuk acıktırma
l/gh 1. bunatmak 2. kudurtmak 3. çabuk acıktırmak
kulîbe m küllük, çöplük, çöp yeri
kulibîn m 1. bunama, bunayış 2. kudurma, kuduruş, çıldırma 3. çabuk acıkma
l/ngh 1. bunama 2. kudurmak, çıldırmak 3. çabuk acıkmak
kulîç bnr kulîçe
kulîçe pasta.
kuliçe m çörek
kulîçe (i) m 1. çörek (bir çörek çeşidi) 2. poğaça
kulîçe (ii) m 1. külçe 2. rd külçe (külçe şeklinde olan)
kulîçebûn m külçeleşme
kulîçefiroş nd/nt çörekçi (satan kimse)
kulîçefiroşî m çörekçilik
kulîçeker nd/nt çörekçi (yapan kimse)
kulîçekerî m çörekçilik
kulîçevan nd/nt çörekç
kulîçevanî m çörekçilik
kulîçexane pasta(ha)ne.
kulîdanik m seren
kulîfek m çöplük
kulîî sala xedê her sene
kulîî salê her sene
kulik 1.kukuleta, 2.bulaşıcı hayvan hastalığı.
kulik (i) n kar tanesi
kulîk (i) n çöp, dal
kulik (ii) n 1. sorguç, tuğ 2. keçi tüyü
kulîk (ii) n koni
kulik (iii) m kiler
kulik (iv) m küllük
kulik (v) bnr kul (III)
kulik (vi) m 1. külah (keçeden erkek başlık) 2. kukuleta 3. yağmurluk başlğı
kulîke rd aksak, topal
kulîkêz zo/m haşere
kulikfiroş nd/nt külahçı (satan kimse)
kulikker nd/nt külahçı (imal eden)
kulîkulî h seke seke
kulîlk kır çiçeği, çiçek.
bot/m 1. çiçek (bir bitkinin üreme organını taşıyan çoğu güzel kokulu, renkli bölümü) 2. kır çiçeklerinin genel adı)
kulîlk çandin l/gh çiçeklemek
kulîlk dan l/gh 1. çiçeklenmek 2. (baklagiller) tane sütle dolgunlaşmak
çiçek açmak * daran kulîlk dane ağaçlar çiçek açmış
kulîlk danîn l/gh çiçeklemek
kulîlk vedan l/gh çiçeklenmek
kulîlk vekirin l/gh çiçeklenmek
çiçek açmak
kulîlka bîcadê bot/nd amber çiçeği
kulîlka bûkê bir tür çiçekli bitki
kulîlka hinarê nar çiçeği
kulîlka qesar bot/nd yayla çiçeği
kulîlka spî papatya
kulîlka xubare (fiska cotyara, zaferan) safran çiçeği-süsengiller; crocus sativa
kulîlka zer sarı çiçek
kulîlkçandin m çiçekleme
kulîlkdan m 1. çiçeklenme 2. (baklagiller) tane sütle dolgunlaşma
kulîlkdanîn m çiçekleme
kulîlkdank m 1. çiçeklik 2. çiçeklik (çiçek yetiştirilen kap)
kulîlkdar rd çiçekli
kulîlkên bibizir bot tohumlu bitkiler
kulîlkfiroş nd/nt çiçekçi (satan kimse)
kulîlkfiroşî m çiçekçilik
kulîlkhez nd/nt çiçeksever
kulîlkker nd/nt 1. çiçekçi 2. çiçekçi (plastik çiçekler yapan kimse)
kulîlkkerî m çiçekçilik
kulîlksor m kızıl çiçek
kulîlkvan nd/nt 1. çiçekçi 2. çiçekçi (plastik çiçekler yapan kimse)
kulîlkvanî m çiçekçilik
kulîlkvedan m çiçeklenme
kulîlkvekirin m çiçeklenme
kulîmek ant/m oyluk kemiği
kulîmok ant/m oyluk kemiği
kulîn 1.aksamak. 2.silo, yatak dolabı.
l/ngh aksamak, topallamak
kulîn (i) m 1. yüklük (yatak yüklüğü veya yük altı dolabı) 2. kiler, ambar, zahirelik yer 3. mutfak
kulîn (ii) m 1. uyku tahtası 2. seki
kulîn (iii) m aksama, aksayış, topallama, topallayış
kulînçe jê hatin geliri çok olmak
kulînçe (ii) n külçe
kulind bot/n 1. kabak (Cucurbita) 2. kabak (bu bitkinin ürünü)
kulindê mîran bot/nd bal kabağı, helvacı kabağı, kestane kabağı (Cucurbita moschata)
kulindir dolmalık kabak.
n kabak
kulindirê reş nd kara kabak
kulindterk m dolmalık kabak
kuling (i) n kiler
kulîng (i) m küllük, çöplük
kuling (ii) n külünk
kulîng (ii) m sap kaldırmada kullanan bir gereç
kuling (iii) zo/n sivrisinek
kuling (iv) n omuz
kuling (v) n 1. kazma (toprağı kazmada kullanılan ağaç saplı demir araç) 2. manivela 3. çengelli sopa
kulingvan nd/nt kazmacı
kulînk m üzerine bir şeyler konulmak için hazırlanan seki
kulîs m kulîs
kulîs kirin kulis yapmak
kulit m öksürük
kulitandin m öksürtme
l/gh öksürtmek
kulitîn m öksürme
l/ngh öksürmek
kuliyat m külliyat
kuliye m külliye
kulîyê kesk yeşil çegirge
kulîyê şamî bir tür iri çegirge
kulizandın m zıkımlatma
l/gh zıkımlatmak
kulizîn m zıkkımlanma
l/ngh zıkkımlanmak
kulkirin yaralatma
kulkulandin (i) m çırpındırma, çırpıtma, debeletme
l/gh çırpındırmak, çırpıtmak, debeletmek
kulkulandin (ii) m sektirme
l/gh sektirmek
kulkulî h seke seke, sekerekten
kulkulik n dal
kulkulîn güçlük içinde sürüklenip gitmek.
kulkulîn (i) m çırpınma, çırpınış, debelenme, debeleniş
l/ngh çırpınmak, debelenmek
kulkulîn (ii) m sekme
l/ngh sekmek
kulkulînk m omuz
kulm m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş) * kulmek li ser çavê wî xist yüzüne bir yumruk vurdu 3. apaz, avuç (bir avuç dolusu) * kulmek genim bir apaz buğday
kulm danîn (yekî) birine yumruk indirmek
kulm daweşandin (yekî) birini yumruklamak, yumruk savurmak
kulm lê dan l/bw yumruklamak
kulm lê hatin xistin yumruklanmak
kulm lê xistin l/bw yumruklamak
kulm lê xistin (an jî dan) 1) yumruk atmak (veya indirmek) 2) avuçlamak
kulma xwe lê xistin avuçlamak
kulmbaz n boksör
kulmbazî m boksörlük
kulmek bir avuç.
kulmîro m karınca yuvası
kulmişandin m çöktürme
l/gh çöktürmek
kulmişîn m çökme
l/gh çökmek
kulmist m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş) 3. mec apaz, avuç
kulmist danîn (yekî) birine yumruk indirmek
kulmist daweşandin (yekî) birini yumruklamak, yumruk savurmak
kulmist lê xistin (an jî dan) yumruk atmak (veya indirmek)
kulmîz n sidik torbası
kulmîzik n sidik torbası
kulmlêdan m yumruklama
kulmlêxistin m yumruklama
kulmoz m arı yuvası
kuloç m peksimit
kuloke rd topal
kuloketî m topallık
kulor bnr kilor
kulot (i) rd dişleri kırık, bozuk kimse
kulot (ii) rd 1. saçları kısa ve iyi tıraş edilmemiş olan kimse 2. dallarının tümü kesilmiş ağaç
kuloz n küp
kulp (i) m ağacın toprakta kalan kısmı
kulp (ii) m kıtlık
kulp (iii) m sokarken çıkan ses
kulpandin m 1. tüttürme 2. argo sokma
l/gh 1. tüttürmek (sigara, pipo, nargile gibi) 2. argo sokmak
kulpekulp m 1. tüttürme 2.argo sokarken çıkan ses
kulpekulp jê anîn argo sokarken ses çıkartmak
kulpîn l/gh tütmek
m kalp atışı * kulpîna dilê dadê ananın kalp atışının sesi
kulpîn (ii) m tütme * kulpîna cigareya wî bû sigara tütüyordu
kulpîna dil kalp atışı (kalp sesi için)
kulpînî m kapl çarpıntısı
kult m kült
kultur m 1. kültür 2. biy kültür (uygun biyolojik şartlarda bir mikrop türünü üretme)
kulturberz rd yüksek kültürlü
kulturî rd kültürel
kulturnas nd/nt kültür bilimci
kulturnasî mt kültür bilim
kulû m yumak (pamuk ve iplik yumağı)
kulû kirin l/gh yumaklamak
kulûçe m çörek
kulûfeng m çöplük
kuluk m hörgüç
kulûkirin m yumaklama
kulund n kabak
kulunterk n dolmalık kabak
kulvar sp/m kulvar
kulxan külhan.
m külhan
kulxane m faraş
kulxanvan n külhancı
kulxe rd sık
kulxen m dönden kalan bulgur pilavına su ve yağ eklenerek yapılan bir yemek
kulzik rd karşısındakini kızdıran, onun meraktan çatlatan kimse
kum n takke
kumanda m 1. kumanda, komuta 2. kumanda cihazı
kumanda hildan dest xwe komutayı ele almak
kumanda kirin komuta etmek
kumandar n kumandan
kumandarî m kumandanlık
kumanya m kumanya
kumbed bnr kumbet
kumbet kubbe, kümbet.
m 1. kümbet, kubbe 2. rd kümbet, kubbe (kubbe biçiminde olan)
kumbir m kepez, oyuk (dağlardaki oyuk)
kumbirk erd/n tepecik
kumê bêxîretiyê kişandin serê xwe haksızlığa karşı sus pus olmak
kumêd bnr kumeyt
kumêl bnr berdûv
kumêt kırmızı (at rengi).
rd doru, doru at
kumet (i) bnr kumet
kumet (ii) n tümsek
kumeyt rd doru, doru at
kumik n 1. takke 2. ibik 3. rz düzeltme (veya inceltme, uzatma) işareti
bot/m mantar kumik
kumik (ii) bot/m 1. kadehçik 2. kömeç 3. kabuklu tane
kumik (iv) n kepez (tavuk veya kuşların başındaki ibiği)
kumik (v) n gözleme
kumikê qadî bir tür zehirli mantar
kumikê xwe bi serê xwe de bidewisîne sen kendi gemini kurtarmaya bak
kumişandin (i) m çöktürme
l/gh çöktürmek
kumişandin (ii) m sendeletme, tökezletme
l/gh sendeletmek, tökezletmek
kumişîn çökmek.
kumişîn (i) m 1. çökme (inerek kaplama) 2. çökme (duygu, durum vb. için; basma) 3. kapanma (yüzü, gövdesi bir yere gelecek biçimde eğilme) 4. kaplama
l/ngh 1. çökmek (inerek kaplamak) * mij kumişiye ser deştê ovaya sis çökmüş * tarî kumişî ser bajêr şehre karanlık çöktü 2. çökmek (duygu, durum vb. için; basmak) 3. kapanmak (yüzü, gövdesi bir yere gelecek biçimde eğilmek) 4. kaplamak * mijekî qalind kumişîbû ser bajêr kalın bir sis tabakası şehri kaplamıştı
kumişîn (ii) m sendeleme, tökezleme, tökezme
l/ngh sendelemek, tökezlemek, tökezmek
kumkumandin m kıvrıltma
l/gh kıvrıltmak
kumkumî rd kıvrılmış (dar bir yere büzülere yatmış olan)
kumkumîn m kıvrılma (dar bir yere büzülere yatma)
l/ngh kıvrılmak (dar bir yere büzülerek yatmak)
kumpanya m kumpanya, ortaklık
kumpas m kumpas
kumqeşa m buzul
kumreş rd kıskanç, günücü, hasetçi
kumreş bûn l/ngh kıskanmak, hasetlenmek
kumreşbûn m kıskanma, hasetlenme
kumreşî m kıkançlık, haset
kumreşî kirin kıskanmak, çekememek, haset etmek
kumreşik m bir kız çocuğu oyunu
kumrib n etrafı çeyrek altın liralarla bezenmiş kadın başlığı
kumsor rd kırmızı başlıklı
kumulus m kümülüs, küme bulut
kumûşk m büklüm
kumzirî n miğfer, tolga, zırhlı miğfer
kumzirx miğfer.
n tolga, miğfer
kun delik
n tuluğ, keçi derisinden su tulumu
m 1. delik 2. delik (iğne, keser, kazma gibi araçların deliği) 3.rd delik (delinmiş)
kun pir gir e pîne nagire açık çok büyük olmak
kun û kundêl delik deşik
kun û kundêl kirin kalbura çevirmek (di)
kun (i) bnr qûn
kun (iii) m yalak
kun (iv) m in (yabani hayvanların barınağı)
kun bûn delinmek.
l/ngh delinmek (delmek işine konu olmak)
kun kirin l/gh delmek (delik açmak)
kuna derziyê de lê gerîn delik deşik aramak
kunbizîrç rd kıçı sağı * mirîşka kunbizîrç kıçı sağılı tavuk
kunbûn m delinme
kunbûyîn mdeliniş
kunc n köşe
kunc (i) bnr kef û kunc
kunc (ii) n levha, tablet
kunc û qulûr köşe bucak
kuncal n köşe, korner
kuncandin (i) l/gh sığdırmak
m sığdırma
kuncandin (ii) l/gh örselemek * bayê pelên çîçekan kuncandibûn rüzgâr çiçeklerin yapraklarını örselemişti
m örseleme
kuncandin (iii) l/gh göstermek
m gösterme
kuncere bot/m mersin ağacı (Myrtus communis)
kuncî bot/m susam
kuncik iç, köşe, açı, zaviye.
n köşe, köşecik
kuncîkerk bot/m yarım el büyüklüğünde, hafif tüylü yaprakları yere yatık bir bitki
kuncil n delik deşik elbise
kuncîn (i) m sığma, sığış
l/ngh sığmak
kuncîn (ii) m örselenme, , örseleniş
l/ngh örselenmek
kuncin (iii) m görünme
kuncîn (iii) l/ngh görünmek
kuncinandin m örseleme, zedeleme
l/gh örselemek, zedelemek
kuncinîn m örselenme, zedelenme
l/ngh örselenme, zedelenme
kuncir bot/m pıtrak
kuncirandin (i) m kemirme
l/gh kemirmek
kuncirandin (ii) m zedeleme
l/gh zedelemek
kuncirîn (i) m kemirilme
l/ngh kemirilmek
kuncirîn (ii) m zedelenme
l/ngh zedelenmek
kuncnivîs nd/nt köşe yazarı
kuncnivîsar m köşe yazısı
kunco rd köşeye sinen oğlak, kuzu
kund zo/n baykuş
kund (i) rd cimri
kund (ii) m pazı, beze (bir ekmeklik hamur)
kund li ser (...) xwendin üstünde baykuşlar ötmek
kundayî rd delikli
kunde sp/m künde
kundê kor zo/nd puhu (Bubo bubo)
kundê şevê zo/nd alaca baykuş
kundêl bnr kun û kundêl
kundîl m kiler
kundir kabak.
kabak- ikiçenekliler- kabakgiller; cucurbita
kundir axivî! bal kabağı lâf söyledî!
kundir bot/n 1. kabak (Cucurbita) 2. kabak (bu bitkinin ürünü) 3.rd kabak (kavun, karpuz için; ham, tatsız) 4. n/argo kafa * kundirê serê wî vala ye kafası kabak 5.n göbek (argo) 6.rd kabak (tüysüz, dazlak) 7. rd/mec kabak, bal kabağı, boş kafalı (bilgisiz, görgüsüz, kaba kimse)
kundir derketin kabak çıkmak (karpuz, kavun için; ham çıkmak)
kundir xeber da! bal kabağı lâf söyledî!
kundirandin m yuvarlama
l/gh yuvarlamak
kundirbûn m kabaklaşma (dazlaklaşma)
kundirbûnî m 1. kabaklık, hamlık (karpuz, kavun için) 2. kabaklık, tüysüzlük, dazlaklık (baş için) 3. kabaklık (bilgisizlik, görgüsüzlük)
kundirê avî bot/nd testi kabağı
su kabağı
kundirê dagirtî nd kabak dolması
kundirê girîtî dolmalık kabak.
kundirê mîranî bot/nd bal kabağı, helvacı kabağı, (Cucurbita moschata)
bal kabağı
kundirê qerewe bot/nd bal kabağı (Cucurbita moschata)
kundirê reş bot/nd kara kabak
kundirê şamî bot/nd bal kabağı (Cucurbita moschata)
kundirê serî nd/argo kafa tası
rgo kafa tası
kundirê stûreq bot/nd su kabağı, testi kabağı
kundirê tirşê bot/nd sakız kabağı
sakız kabağı
kundirê vala hıyar ağa (veya hıyar ağası)
kundirên sorkirî kabak kızartması
kundirfiroş nd/nt kabakçı (satan kimse)
kundirî m (argo) hıyarlık, kabaklık (bilgisizlik, görgüsüzlük)
kundirî kirin hıyarlık etmek
kundirîn m yuvarlanmak
l/ngh yuvarlanmak
kundirmast n kabak ve yoğurtan yapılan bir yemek
kundiro jî gotina xwe got lâf söyledi bal kabağı
kundirok (i) bot/m bir karış boyunda, sarı çiçekleri olan ve pişirilerek yenilir bir ot
kundirok (ii) rd tolbul
kundirokî h 1. tombulca 2. fıstık gibi (dolgun, besili ve canlı)
kundirtî m (argo) hıyarlık, kabaklık (bilgisizlik, görgüsüzlük)
kundirtî kirin hıyarlık etmek
kundirvala rd boş, kabak, kafasız
kundol m karpuz
kunefe m künefe
kunek ava sar li ser dilê xwe reşandin kendini teselli ederek rahatlamak
kunemêrî bnr kunemorî
kunemorî m karınca yuvası, karınca deliği
kunende nd/rd kâhin
kunenden rd tedbirli, tedbir almasını bilen
kunendetî m kâhinlik
kunêr m çıban
kunerovî m tilki ini
kunesim m 1. karasabanın sürgü deliği 2. pulluğun çekme deliği
kunesima nîr boyunduruk deliği
kung n yün taranırken arta kalan yun parçacıkları
kung (i) n yele
kungî m barbata
kunhestî ant/n kalça kemiği
kunhirç nd ayı ini
kunifte m sıyırga
kunik (i) bnr kûnik
kunik (ii) m 1. delik, delikçik 2. gözenek
kunik (iii) m tuluğu, küçük su tulumu
kunik (iv) m taranmış yün kırpıntısı
kunik (v) m kalça
kunikdar rd 1. delikli 2. gözenekli
kunikî rd 1. delikli 2. gözenekli
kunişkî rd 1. deliklice 2. gözeneklice 3. delik deşik * kurikeke kunîşk delik deşik çorap
kunk künk.
kunk (i) n künk, büz
kunk (ii) m taranmış yün kırpıntısı
kunker rd 1. delici 2. m zimba, delgeç
kunkere m delgi, matkap
kunkerevan nd/nt matkapçı
kunkî rd Amerikan tıraşına benzer kürt tıraşı
kunkirin delmek.
m delme
kunkulav bot/m bir üzüm türü
kunkun rd delik delik
kunkun bûn l/ngh delik delik olmak
kunkunbûn m delik delik olma
kunkunî rd delik deşik
kunkunî bûn l/ngh delik deşik olmak
kunkunî kirin l/gh delik deşik etmek
kunkunîbûn m delik deşik olma
kunkunîkirin m delik deşik etme
kunkunoşk rd 1. delikli 2. m gözenek (delikli bir nesnenin deliklerinden her biri)
kunkunoşkî rd 1. deliklice 2. gözenekli, gözlü (deliği olan)
kunmişk m fare deliği
kunmorî m karınca yuvası
kunmûrî bnr kunmorî
kunrim m mızrağın alt ucu, mızrak dibi
kunrimkirin m hasmını mızrak dibiyle yere atma
l/gh hasmını mızrak dibiyle yere atmak
kunrovî m tilki ini
kuntik m çömelme
kunza m bir tür darbuka
kunzîr rd delinmeyen şey
kupal bnr gopal
kupekup m kalp atışı
kupeşte der/m küpeşte
kupînî m atış (kalp atışının sesi gibi)
kur rd 1. tıraş * riyê xwe kur bike sakalını tıraş et 2. (r kalın okunur) kısa kulaklı * miya kur kısa kulaklı koyun 3. kısa, bodur * bejna wî kur e boyu kısa
n sıpa
n 1. oğul, oğlan, erkek evlât (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) 3. oğul (bazı kelimelerin anlamını pekiştirmek için kullanılır) * kûçikê kurê kûçikan it oğlu it
n 1. höyük 2. ağaçsız tepe 3. çıplak
kur (i) rd 1. (r kalın okunur) oğursuz 2. deymez
kur (ii) rd (k kalın okunur) derin * çem kur e nehir derin
kur (ix) m kur (yabancı paraların ulusal para cinsinden değeri)
kur (v) m 1. (r kalın okunur) iki ağaç arasında ve yüksekte yığılan ot ve meşe laprağı yığını 2. şiddetli * bayê kur şiddetli rüzgâr
kur (vi) ant/n (k ve r kalın okunur) kafa, baş
kur bî bi bavê xwe de baban öle
kur bî pê de yas tutasın
kur bûn (ii) l/ngh kuluçkaya oturmak (veya yatmak)
kur kirin l/gh 1. kesmek (ucunu almak) * tu porê xwe kur bikî baş dibe saçını kesen iyi olur 2. kırkmak (saç, sakal için; kesmek) * te porê xwe pir kur kiriye saçlarını çok kırkmışsın 3. tıraş etmek, tıraşlamak, yülümek
kur sıpa çağırma ünlemi
kur tovil e nevî kakil e oğul balsa torun oğul balıdır
kur û kem saçını başını yolasıca
kur û kem bûn saçı başı yolunmak, per perişan olmak
kur û kem kirin saçını başını yolmak, per perişan etmek (yek)
kur û kemî kirin (birinin) saçını başını yolma
kur û lûs yas nedeniyle üstünü başını paralamış kimse, sevdiği veya yakınının ölüme nedeniyle saçlarını kazmak, vücudunu kesmek anlamında bedua, ilenç
kur û tazî Cıpıldak * kur û tazî digeriyan cıbıldak dolaşıyorlardı
kur û zarî oğul uşak
kurad bnr kurat
kuram n amca oğlu
kurandin m kükretme
l/gh kükretmek
kuranî m evlâtlık
kurap n amca oğlu, emi oğlu
kuraptî m amca oğluluk
kurat bot/m peynire katılan bir ot
kurayî m derinlik
kurbav n yakın akraba
kurbeşk porsuk.
zo/m porsuk (Meles)
kurbûn (i) m tıraş olma
l/ngh tıraş olmak
kurbûn (ii) m kuluçkaya oturma (veya yatma)
kurbûyî rd tıraşlı, tıraş olmuş olan
kurbûyîn m tıraş oluş
kurçatovyûm kîm/m kurçatovyum (kısaltması Ku)
kurçî m kaymağı alınmış sütten yapılan peynir
kurcirk m makaslama, iki parmak arasına alıp sıkma
kurd Kürt.
nd/nt Kürt
kurd bûn l/ngh Kürtleşmek
kurd kirin l/gh Kürtleştirmek
kurdandî rd Kürtleştirilmiş
kurdandin m Kürtleştirme
l/gh Kürtleştirmek
kurdane rd Kürt gibi, Kürdvari
kurdanî rd 1. Kürt usülü, Kürtlere özgü 2. m Kürtlük
rd yere bakan yürek yakan
kurdayetî m Kürtçülük
kurdayî m Kürtlük
kurdbûn m 1. Kürtleşme 2. Kürtlük
kurdbûnî m Kürtlük
kurdbûyî rd kürtleşmiş
kurddost nd Kürt dostu
kurdemîr n Kürt beyi
kurdewarî m 1. Kürtlük 2. Kürtlere özgü
kurdewer m Kürtlük
kurdewerî m Kürtçülük
kurdhez rd Kürtsever
kurdî Kürtçe.
m 1. Kürtçe (Kürt Dili 2. Kürde özgü 3. mzk Kürdî (si bemol notasını andıran perde) 4. Kürdî (dügah perdesindeki makam)
kurdî (ii) m yoğurtla yapılan beyaz darı yemeği
kurdî bûn l/ngh Kürtçeleşmek
kurdî hîcazkar Kürdîli hicazkâr
kurdî kirin l/gh Kürtçeleştirmek
kurdîaxêv nd/nt Kürtçe konuşan
kurdîbêj nd/nt Kürtçe söyleyen sanatçı
kurdîbûn m Kürtçeleşme
kurdik n ceket
kurdikê kerik yelek
kurdîkirin m kürtçeleştirme
kurdînî m Kürtlük
kurdînivîs nd/nt Kürtçe yazarı
kurdînivîsî m Kürtçe yazarlığı
kurdîparêz nd/nt Kürtçeci
kurdîparêzî m Kürtçecilik
kurdistan Kürdistan.
m Kürdistan
kurdistanî rd/nd 1. Kürdistanlı 2. Kürdistana özgü
kurdîtî m Kürtçülük
kurdiyane h Kürtlere yaraşır bir biçimde
kurdîzan nd/nt 1. Kürdolog 2. Kürtçe bilen
kurdîzanî m Kürdoloji
kurdîziman nd/nt Kürtçe konuşan
kurdkî h Kürtlere özgü, Kürtlere yaraşır bir biçimde
kurdkirî rd Kürtleştirilmiş
kurdkirin m Kürtleştirme
kurdnas nd/nt Kürdolog
kurdnasî m Kürdoloji
kurdnîjad nd/nt Kürt kökenli
kurdnişîn nd ahalisi Kürt olan
kurdnivîser nd/nt kürt yazar
kurdolog nd/nt Kürdolog
kurdolojî m Kürdoloji
kurdonde bnr kurdûnde
kurdondeyî bnr kurdûndetî
kurdparêz nd/rd Kürtçü
kurdparêzî m Kürtçülük
kurdperest nd/rd Kürtçü, koyu Kürtçü
kurdperestî m Kürtçülük, koyu Kürtçülük
kurdperwer nd/rd Kürtperver, Kürtsever
kurdperwerî m Kürtperverlik, Kürtseverlik
kurdzan nd/nt Kürdolog
kurdzanî m Kürdoloji
kurdzanîn m Kürdoloji
kurdziman rd dili Kürtçe olan
kurê b 1. yas tutacısa 2. ayol (kadınların kullandığı seslenme sözü)
kure (i) m karınca yuvası
kure (ii) m pekmez kaynatmak için kullanılan ateş ocağı
kurê bavan kişi oğlu (soylu kimse)
kurê bavê min 1) yavrum 2) canım ciğerim
kurebav n babasının oğlu
kurêbeşk bnr kurbeşk
kureder bnr qureder
kurêf m endişe, korku * kurêf ket dilê wê içine bir korku düştü
kurekeçelok n kel oğlan
kurena mzk/m bir tür enstrüman
kurepist m fısıltı
kurepistî m fısıltılık
kuresork bot/m peynire katılan ot
kurfût rd kaçık (bazı davranışlarnı delice olan)
kurheval n erkek arkadaş
kurhilî rd üvey evlât (erkek çocuğu için)
kurî n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
m 1. küpleği (küreğin, baltanın sap takılan yeri, deliği) * kuriya bêrê kure küpleği 2. göz, yurdu (iğnenin deliği) * kuriya derziyê iğne yurdu * kuriya derziyê iğnenin gözü (di
kurî (i) bot/m kuri
kurî (iv) n 1. canavar 2. huysuz hayvan
kurî ya derziyê de derbas kirin (birine) eziyet etirmek, zorlamak
kuriçk nd kıvırcık
kuriçkî rd kıvırcık, kıvırcıkça * porê kuriçkî kıvırcıkça saç
kurîk n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
kurik n 1. oğlan (erkek çocuk) 2. oğlan (yetişkin erkek) * kurik çû leşkeriyê û car din venegeriya oğlan askere gitti bir daha dönmedi 3. oğulcuk, oğlancağız (sevgi bildimek için, yapılan küçültme)
kurîk (i) m çorab
kurik (i) m çorap * kurikeke kunîşkî delik deşik çorap
kurik (ii) m ocak (demirci ocağı gibi)
kurik (iii) rd kısa
kurik (iv) bot/m bir tür darı
kurik (v) n 1. sıpa 2. erkek tay
kurîk anîn l/gh yavrulamak (eşek için)
kulun atmak
kurîkanîn m yavrulama (eşek için)
kurîkê kerê eşek sıpası
kurikê reben 1) zavallı oğlan 2) mec kel oğlan
kurikfiroş nd/nt çorapçı (satan kimse)
kurikfiroşî m çorapçılık
kurîn l/ngh 1. ulur gibi ağlamak 2. kükremek
kurîn (i) n kulun (at yavrusu)
kurîn (ii) m 1. ulur gibi ağlama 2. kükreme
kurinc nd/nt atımcı, hallaç
kurincî m atımcılık, hallaçlık
kurînî m 1. oğulluk, oğlanlık 2. evlâtlık
kurînî (i) m 1. ulur gibi ağlantı 2. kükreme
kurîş bnr kurîşk
kuris rd kısa kulaklı koyun
kurisandî rd 1. kemirik 2. yenik (bir hayvanın veya böceğin bir şeyi yiyerek onda bıraktığı iz)
kurisandin m 1. kemirme 2. yeme (aşındırma, kemirme) 3. çimdikleme (bir bütünden parça koparma)
l/gh 1. kemirmek 2. yemek (aşındırmak, kemirmek) 3. çimdiklemek (bir bütünden parça koparmak) * kê ev nan kurisandiye bu ekmeği kim çimdiklemiş
kurisî m yenik (bir hayvanın veya böceğin bir şeyi yiyerek onda bıraktığı iz)
kurisîn m 1. kemirilme 2. oyulganma
l/ngh 1. kemirilmek 2. oyulganmak
kurişk m kör gergi
kurîşk (i) n 1. sıpa 2. kulun (at yavrusu)
kurîşk (ii) m kıvırcık (saç)
kurîşk (iii) m kör gergi
kurîşk (iv) m 1. büzgü * kurîşkê kincan elbise büzgüsü 2. kırma, pli (kumaşı katlayarak yapılan giysi süsü) 3. kıvrım * kurîşkên wan rast bûn kıvrımları düzeldi
kurîşk (v) m yumma * çavê xwe kurîşk kir gözlerini yumdu
kurîşkî (i) rd kıvırcıkça
kurîşkî (ii) rd 1. büzgülü 2. potur 3. kıvrımlı
kurîşkî kirin l/gh büzgülemek
kurîşkîkirin m büzgüleme
kurît (i) bot/m bir tür bitki
kurît (ii) kîm/nd kürit
kurîtî (i) m canavarlık
kurîtî (ii) m oğulluk
kurîtî (iii) m sitem, serzeniş
kuritik bot/m öz suyundan sakız elde edilen bir bitki
kurîyê kerê eşek sıpası
kuriyum kîm/m küriyum (kısaltması Cm)
kurizandin bnr kizirandin
kurizîn bnr kizirîn
kurk 1.kuluçka. 2.kürk.
kurk (i) m körükü (demirci körüğü)
kurk (ii) n 1. kürk 2. rd kürk (künkten yapılma)
kurk (iii) m kuluçka, gurk
kurk (iv) m çorap
kurk bûn l/ngh kuluçka olmak, kuluçkaya oturmak (veya yatmak)
kurk ketin l/gh kuluçkaya oturmak (veya yatmak), gurka yatmak
kurkbûn m kuluçka olma, kuluçkaya oturma (veya yatma)
kurkdar (i) rd kuluçkalı
kurkdar (ii) rd kürklü
kurker nd/nt berber
kurkerî m berberlik
kurkerik rd aptal, salak
kurkerikî m aptallık, salaklık
kurkfiroş nd/nt kürkçü (satan kimse)
kurkfiroşî m kürkçülük
kurking n erkek çocuk, evlât
kurkirî rd 1. kesik (saç ve sakal için) * porê wî kurkirî bû saçları kesik idi 2. kırkık (saç, sakal için) 3. tıraşlı, tıraş edilmiş
kurkirîbûn m 1. kesiklik 2. kırkmışlık
kurkirin m 1. kesme (ucunu alma) 2. kırkma (saç, sakal için; kesme) 3. tıraş etme, tıraşlama, yülüme
kurkketî rd kuluçkaya oturmuş (veya yatmış) olan
kurkketin m kuluçkaya oturma (veya yatma), gurka yatma
kurkor bot/m bir bitki
kurkupe rd bodur
kurkur h ulur gibi ağlama
kurkurik n kurbağanın kurtçuk dönemi
kurkurîk n 1. sıpa 2. kulun
kurkurk zo/m geceleyin ses çıkaran bir canlı
kurkusandî (i) rd 1. bereli (yara bere) 2. haşat
kurkusandî (ii) rd 1. kısık 2. kıpıştırık
kurkusandin (i) m 1. bereleme 2. haşat etme
l/gh 1. berelemek 2. haşat etmek
kurkusandin (ii) m 1. kısma (göz için) 2. kırpıştırma, kıpıştırma
l/gh 1. kısmak (göz için) 2. kırpıştırmak, kıpıştırmak
kurkusîn (i) m 1. berelenme, bereleniş 2. haşat olma
l/ngh 1. berelenmek 2. haşat olmak
kurkusîn (ii) m 1. kısma, kısış 2. kırpışma, kıpışma (göz kapakları için; çok ışıktan sık sık kırpılmak)
l/gh 1. kısmak 2. kırpışmak, kıpışmak (göz kapakları için; çok ışıktan sık sık kırpılma)
kurkusok rd 1. kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan) 2. kıpkıp
kurkusokî rd 1. kısıkça 2. kıpkıpça
kurkusokîbûn m 1. kısıklık 2. kıpkıplık
kurkvan nd/nt kürkçü
kurkvanî m kürkçülük
kurm zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
zo/n 1. kurt (yumuşak vücutlu, uzun gövdeli omurgasız, bacaksız ayaksız veya çok ilkel ayaklı küçük hayvan) 2. solucan 3. böcü
n 1. huy (insanın yaradılış ve özelliklerinin tümü, mizaç) * bawer bike ku çiya ji cihê xwe diçe lê kurmê meriv ji meriv naçe can çıkar da huy çıkmaz 2. huy (iç güdü durumunu almış alışkanlık) 3. âdet, alışkı, alışkanlık * kirina vî tiştî ji xwe re kiriye kurm bunu yapmaya kendine âdet edinmiş * me ji xwe re kiriye kurm, piştî nîvro em bi tombela dileyîzin alışkı edinmişiz, öğleden sonra tombala oyunuyoruz 4. illet (hastalık derecesine varan alışkanlık)
kurm (tiştek) hêrandin (bir şeyi) kurt yemek
kurm ketin (tiştekî) kurtlanmak
kurm lê xistin (bir şeyi) kurt yemek
kurm û kês yara bere ve diğer organik maddelerin bozulması için söylenilir
kurm ên xwe şikandin kurdunu kırmak
kurm jê çûn alışkanlıklarını terk etmek
kurm jê hilanîn (birinden) alışkanlığı kapmak
kurm jê neçûn damarına (veya damarlarına) işlemek
kurm ketin qafê (yekî) damarına (veya damarlarına) işlemek
kurm kişîn berû askıya çıkmak (ipek böceği için)
kurm lê bûn bir huya sahip olmak
kurm sidê rahiştin askıya çıkmak (ipek böceği için)
kurm şikandin kurtlarını dökmek
kurm û tebîet huy ve mizaç
kurm û tebîet û tel gerek mîna hev bin boyu boyuna, huyu huyuna (karı koca için)
kurm û tebîetê (yekî) huyu suyu
hilanîn akıntıya kapılmak (etkide kalarak bir kişinin veya toplulğun davranışlarını benimsemek)
kurm û xûyên (...) hilanin (birinin) huyunu kapmak
kurm xwedî kirin ipek böceği yetiştirmek
kurmal n evin oğlanı
kurmam amca oğlu.
n amca oğlu, emi oğlu, amcazade
kurmamîtî m amcazadelik
kurmamtî m amcazadelik
kurmanc Kürtlerin üç boyundan biri.
nd Kürt, Kürçenin Kurmanci lehçesini konuşan Kürt
kurmancî kurmancların lehçesi.
m geleneksel bir Kürt tüfeği
m Kürtçe, Kürçenin Kurmanci lehçesi (Kürtçenin en büyük lehçesidir)
kurmancîaxêv nd Kürtçenin Kurmanci lehçesini konuşan kimse
kurmancîya başûr (naverast an jî xwarû) Kürtçenin ikinci büyük lehçesi (amiyane tabirle Sorani)
kurmanckî h Kurmançlara yaraşır bir biçimde
kurmarî nd/nt evlâtlık
kurmê (...) hatin (yekî) (biri, bir şey) burnunda (veya gözünde) tütmek, bir şeyi özlemek, özlem duymak * kurmê zarokên min tên min çocuklarım gözümde tutuyorlar
kurmê (...) kirin 1) alışmak (sürekli ister olmak) 2) canı çekmek 3) alışmak (bağlanmak, ısınmak) * ez bawer nakim ku ez ev qas kurmê wî dikim ona bu kadar alıştığıma inanamıyorum 4) birini özlemek
kurmê (tiştekî) hatin (yekî) alışmak (sürekli ister olmak) * kurmê cigareyê tê wî sigaraya alıştı
kurmê (tiştekî) hatin mirov aranmak (eksikliği duyulmak) * van rojan kurmê sobayê tê mirov bu günlerde soba aranıyor
kurmê (wan) çûn ser hev perileri bağdaşmak
kurmê (xûyê an jî tebîetê) xwe xweş kirin huyunu düzeltmek (bi)
kurmê (yekî) jê çûn huyundan vazgeçmek
kurmê (yekî) jê naçe heta mirinê (birini) toprak paklar
kurmê (yekî) jê neçûn huyundan vazgeçmemek (bi) ser
kurmê (yekî) ketin (birinin) damarını bulmak
kurmê (yekî) zanîn (birinin) damarını bulmak
kurmê daran zo ağaç kurdu
kurmê darê ne ji darê be dar kurmî (an jî xera) nabe ağacın kurdu kendinden olur
kurmê erdê her şeyi araştırıp öğrenen, işini bilen
kurmê geleviziyan hatin (yekî) canı yaramazlık yapmak istemek
kurmê hev kirin birbirini özlemek
kurmê hevrîşim zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmê mirovan zû bi zû jê naçe sarımsağı gelin etmişler de kırk gün kokusu çıkmamış
kurmê pîs kötü huy
kurmê qozan zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmê rûviyan zo/nd bağırsak solucanı, askarit
bağırsak solucanı
kurmê şîrî heta pîrî 1) yedisinde neyse yetmişinde de o olmak, arlı arından, huysuz huyundan vazgeçmez, huy canın altındadır 2) teneşirlik kimse (ölünceye dek huyundan vazgeçmeyen kimse)
kurmê xwe dan (tiştekî) (bir şeye) alışmak
kurmê xwe dan serê (birşeye veya kimseye) alışmak
kurmê xwe şikandin kurtlarını dükmek, hevesini almak, körünü kırmak
kurmê xwe terikandin 1) huyundan vazgeçmek, gömlek değiştirmek (huy veya düşünce değiştirmek) 2) defteri kapamak (bir işi artık yapmaz olmak)
kurmekej zo/nd ipek böceği
kurmên (yekî) pê girtin damarı tutmak
kurmet hala oğlu.
n hala oğlu, halazade
kurmetî m halazadelik
kurmetik n hala oğlu, halazade
kurmexwarî rd yinik
kurmî kurtlu.
kurmî (i) rd 1. kurtlu * sêva kurmî kurtlu elma 2. mec kurtlu (yerinde rahat durmayan)
kurmî (ii) rd 1. çürük (diş için) * diranê kurmî çürük diş 2. çürük (çürümüş ağaç vb.) * dar tev kurmî ye ağaç hep çürük
kurmî bûn (i) l/ngh 1. kurtlanmak * gelyaz kurmî bûne kirazlar kurtlanmış 2. mec kurtlanmak (bir yerde çok oturmaktan bıkarak gezme gereği duymak) * ez êdî li vir ji ber rûniştinê kurmî bûm, em hinek derkevin ji xwe re bigerin burada oturmaktan kurtlandım, biraz çıkıp dolaşalım
kurmî bûn (ii) l/ngh çürümek (vb. diş için)
kurmî kirin (i) l/gh kurtlandırmak
kurmî kirin (ii) l/gh çürütmek
kurmîbûn (i) m 1. kurtlanma 2. mec kurtlanma (bir yerde çok oturmaktan bıkarak gezme gereği duyma)
kurmîbûn (ii) l/ngh çürüme (diş vb. için)
kurmîbûyî (i) rd kurtlu, kurtlanmış
kurmîbûyî (ii) rd çürük, çürümüş olan
kurmîbûyîn (i) m kurtlanış
kurmîbûyîn (ii) m çürüyüş
kurmik zo/n 1. kurt, kurtçuk (yumuşak vücutlu, uzun gövdeli omurgasız, bacaksız ayaksız veya çok ilkel ayaklı küçük hayvan) 2. solucanı 3. biy lârva 4. böcü
kurmik (i) n küçük, olgunlaşmamış salatalık
kurmik (iii) zo/n ipek böceği
kurmikê berfê zo kar kurdu
kurmikê bindeqan zo/nd fındık kurdu
kurmikê devçengelî zo/nd kancalı kurt
kurmikê kitêban kitap kurdu
kurmikê mêweyan meyve kurdu
kurmikê mûyokî zo/nd ipsi solucan, iplik kurdu
kurmikê panik zo/nd aptesbozan
kurmikê pehn zo/nd tenya
kurmikê porikî zo/nd iplicik (Dictyocaulus viviparus)
kurmikê qozan zo/nd ipek böceği (Bombyx mori)
kurmikê rodiyan zo/n bağırsak solucanı, askarit
kurmikê tayokî zo/nd ipsi solucan
kurmikên mûyokî ipsi solucanlar, iplik kurtlar
kurmikên penikî yassı solucanlar
kurmikên tayokî ipsi solucanlar
kurmîkirî rd kurtlandırılmış
kurmîkirin (i) m kurtlandırma
kurmîkirin (ii) m çürütme
kurmîr n beyzade, bey oğlu
kurmîtî m çürüklük
kurmizk n keçi türünde kuyruk
kurmnas nd/nt kurt bilimci
kurmnasî m kurt bilimi, helmintoloji
kurmok zo/n kurtcuk
kurmorî zo/m 1. karınca 2. karınca yuvası 3. mec çok çalışkan kimse
kurmorî biketa bin piyê (yekî) nedipelaxt karıncayı bile ezmemek (veya incitmemek)
kurmorî lê negeriyaye el değmemiş (hiç kullanılmamış, dokunulmamış)
kurmoriyên keran zo/m atlı karınca (Ponera grandis)
kurmxane m böcekhane, böceklik
kurmxur rd kurtçul
kurmxwer rd kurtçul
kurmzan nd/nt kurt bilimci
kurmzanî zo/m kurt bilimi
kurn n 1. kurna, yalak, su yalağı 2. ağaçtan hayvan yemliği
kurnas rd mağrur
kurnasî m mağrurluk
kurnemal nd 1. erkek evlâdı olmayan kimse 2. b soyu sopu kurusun
kurnesî rd tıknaz
kurnik bnr kurn
kurnîşk n köşe
kuro b 1. oğul, evlât (yaşlı kimselerin genç erkeklere söylediği bir seslenme) 2. b yahu
kurofe m fırtına
kuron n kuron
kurore n darı ekmeği
kurosk m ahlât, yaban armudu
kurostik m ahlât, yaban armudu
kurp n küspe
kurs m kurs * Kursa Kurdî Kürtçe kursu
kurs (i) bot/m funda
kurs dîtin kurs görmek
kurs girtin (an jî stendin) kurs almak
kurse m topluluk * kursê hêjiran incir ağaçları topluluğu
kurşe m donmuş, sertleşmiş kar
kursî kürsü, iskemle, sandalye, tabure.
n 1. kürsü 2. kürsü (bir fakültede araştırma ve öğretim birimi)
kursî (i) n büyük dikdörtgen yapı taşı
kursîk n kürsü, kürsücük
kursîkê dudestik nd koltuk (kol dayanacak yerleri olan rahat ve geniş sandalye)
kursîpalek m koltuk (kol dayanacak yerleri olan rahat ve geniş sandalye)
kursiv m kulak çivisi
kursiyê hejînok nd salıncaklı koltuk
kursîyê zivirek (an jî zivirok) döner koltuk
kursiyê zivirok nd döner koltuk
kurşo n obur
kurşotî m oburluk
kursper nd/nt kefil
kursperî m kefillik
kurt rd 1. kısa (boyu, uzunluğu az olan) 2. kısa (az süren, uzun olmayan) 3. kısa (ayrıntısı çok olmayan) * nivîsara kurt kısa yazı 4. h kısa (kısaca, kısaltarak) * kurt axivî kısa konuştu 5. kısa (kısa olan şey) 6.rd kısa, alçak (boy için) * mirovekî bejn kurt alçak boylu bir adam 7. bodur, tıknaz (kimse)
kurt birîn kısa kesmek, (sözü kısa kesmek) * axaftina xwe kurt biriye konuşmasını kısa kesmiş
kurt girtin kısa tutmak * serek axaftina xwe kurt girt başkan konuşmasını kısa tuttu
kurt hiştin kısa tutmak * milê gomlek kurt hiştine gömleğin kolunu kısa tutmuşlar
kurt jê behs kirin kısa geçmek, kısa değinmek
kurt (i) zo/nd akbaba (Vultur monachus)
kurt (ii) m kuluçka, gurk
kurt (iii) rd yırtık, eski püskü (elbise)
kurt (iv) rd 1. alçak, inik, basık 2. çukur
kurt bûn l/ngh kısalmak
kurt girtin l/gh kısa tutmak
kurt gotin l/gh kısa kesmek
kurt kirin l/gh 1. kısaltmak 2. kısmak (boyunu kısaltmak) * kembera xwe kurt kir kemerini kıstı
kurtaj bj/m kürtaj
kurtaj bûn kürtaj olmak
kurtaj kirin kürtaj etmek
kurtan eşek palanı.
n 1. semer, palan 2. eskimmiş, yamalı, yaması bile eskimimiş (elbise)
kurtan avêtin ser piştê semer vurmak, palan vurmak
kurtan dan piştê semer vurmak
kurtan kirin l/gh semerlemek, palanlamak
kurtan lê kirin semer
kurtan qelaptin semeri devirmek, pişman olmak
kurtanfiroş n semerci (satan kimse)
kurtanfiroşî m semercilik
kurtanî m kısalık
kurtanker nd/nt semerci (imal eden)
kurtankerî m semercilik
kurtankirî rd semerli (semer vurulmuş olan)
kurtankirin m semerleme, palanlama
kurtasî m 1. özet, hulâsa 2. kısaltım, kısaltma 3. h kısaca, kısacası, özcesi
kurtasî kirin l/ngh özetlemek
kurtasîkirin m özetleme
kurtasîvan n telhisçi
kurtasîvanî m telhisçilik
kurtayî m 1. kısalık 2. kısaltım, kısaltma 3. özet 4. h kısaca, kısacası, özcesi
kurtbîn bj/nd 1. miyop 2. miyop (gözleri böyle olan kimse) 3. rd kısa görüşlü, dar görüşlü
kurtbînî m 1. miyopluk 2. dar görüşlülük
kurtbir m kısaca, kısa kesme
kurtbûn m 1. kısalma 2. kısalık
kurtbûyîn m kısalış
kurte (i) n ergenlik çağına gelmemiş cocuk
kurte (ii) m 1. özet, hulâsa 2. sn özet
kurte kirin l/ngh özetlemek
kurteagahî m kısa bilgi, brifing
kurtebehs m kısa değinme
kurtebêj rd kısaltmalı
kurtebêje m 1. kesik kelime 2. kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtebêjî m 1. kısaltma, sözü kısa kesme 2. kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtebêjok m kısa hikaye
kurtebîn rd kısa görüşlü, dar görüşlü
kurtebînî m kısa görüşlülük, dar görüşlülük
kurtebir h kısaca, kısacası
kurtebir kirin (1 şîrove)özetlemek.
kurtebirî m 1. kısa kesme 2. özet, hulâsa 3. h özce, kısaca * salekê bi kurtebirî dinirxîne bir yılı kısaca değerlendiriyor
kurteçîrok m 1. kısa öykü 2. wj hikâye, öykü (gerçek veya tasarlanmış olayları anlatan düz yazı türü)
kurtedaxuyanî m kısa açıklama
kurtedem m kısa dönem, kısa an
kurtedîdarî m kısa görüşme
kurtefîlm n kısa film
kurtegêjen fiz/m kısa devre
kurtegotin m kısacası, özcesi
kurtehelbest m kısa şiir
kurtehî h kısaca
kurtejiyan m öz geçmiş
kurtek m kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtekirin m özetleme
kurtekîte rz/m kısa hece
kurtêl m 1. kırıntı, ekmek kırıntısı 2. döküntü, süprüntü
kurtelêgerîn m kısa araştırma
kurtelêkolîn m kısa inceleme
kurteling n kısa bacaklı bir köpek türü
kurtelîstik m kısa oyun
kurtêlxur nd/rd 1. asalak, ekti, parazit, tufeyli, otlakçı (başkalarının sırtında geçinen kimse) 2. kepçe kuyruk (başkalarının sırtından bedava geçinen)
kurtêlxûrane h asalakça
kurtêlxurî m asalaklık, ektilik, parazitlilik, otlakçılık
kurtêlxurî kirin l/gh otlanmak
kurtêlxurîkirin m/argo otlanmak
kurtêlxwer nd/rd 1. asalak, ekti, parazit, tufeyli, otlakçı (başkalarının sırtında geçinen kimse) 2. kepçe kuyruk (başkalarının sırtından bedava geçinen)
kurtêlxwerane h asalakça
kurtêlxwerî m asalaklık, ektilik, parazitlilik, otlakçılık
kurtemil n kısa kol
kurtenav n kısaltma (ihtisar, kısaltılmış ad veya söz)
kurtenirxan m kısa değerlendirme
kurtenirxandin m kısa değerlendirme
kurtenivîs m kısa yazı
kurtenûçe m kısa haber
kurtepêl fiz/m kısa dalga
kurtepêşek m kısa sunu yazısı
kurtepeyv m kısa konuşma
kurtepist m 1. fısıltı, fiskos 2. dedikodu
kurtepist kirin dedikodu etmek (veya yapmak)
kurteqamûs m küçük sözlük
kurterê nd/rd kese, kestirme, kestirme yol
kurterê çûn l/ngh aykırılamak
kurterêçûn m aykırılama
kurteserîn m özet
kurteşev m kısa gece
kurteveguhastin m rapor, yazanak
kurtevekolîn m kısa inceleme
kurtewext m kısa dönem, kısa süre
kurteyî m kısalık
kurtgirtin m kısa tutma
kurtgotin m kısa kesme
kurtî kısalık.
m 1. kısalık 2. özet 3. h kısaca
kurtik n 1. çukurcuk 2. birikinti * kurtikê avê su birikintisi
kurtik (i) n 1. mintan (kollu yelek) 2. gömlek
kurtik (iii) m 1. ova * kurtika Mûşê Muş ovası 2. havza
kurtik (iv) rd tıknaz * ew zilamê kurtik hate mala me o tıknaz adam bize geldi
kurtik û mesîl 1) dere tepe 2) dalgalı (düzgün olmayan, alçaklı yükseltili)
kurtikfiroş nd/nt gömlekçi (satan kimse)
kurtikfiroşî m gömlekçilik
kurtikî rd 1. kısacık 2. tıknazca
kurtikîtî m tıknazlık
kurtikker nd/nt gömlekçi (imal eden)
kurtikkerî m gömlekçilik
kurtîl n kırıntı, ufantı
kurtîle n daha küçük kırıntı
kurtîlkuj rd/argo otlakçı
kurtîlkujî m/argo otlakçılık
kurtker rd kısaltıcı
kurtkirî rd 1. kısaltmalı 2. kısılmış (boyu kısaltılmış olan)
kurtkirin kısaltmak, tıraş etmek.
m 1. kısaltma, kısaltış 2. kısma (boyunu kısaltma)
kurtole rd cüce, boyu çok kısa olan
kurtûn n kürtün, semer
kurtûpist dedikodu.
kurubeşk bnr kurbeşk
kurûbeşk zo/m porsuk (Meles)
kurufte m sıyırga, kar küreme küreği
kurûsek rd bodur
kurûsekî rd bodurca
kurûsekî bûn l/ngh bodurlaşmak
kurûsekî man bodur kalmak
kurûsekîbûn m bodurlaşma
kurûsekîtî m bodurluk
kurx m kıldan dokuma
kurxal n dayı oğlu
kurxalet n teyze oğlu
kurxalîtî m dayı oğluluk
kurxaltî n teyze oğlu
kurxaltîbûn m teyze oğlu olma
kurxaltîk n teyze oğlu
kurye nd/nt 1. kurye (görevli kimse) 2. m kurye (uçakla gönderilen koli, mektup veya havale) 3. m kurye (düzenli olarak ticarî bir hizmeti gören taşıt aracı)
kuryetî m kuryelik
kuş m/argo fortçuluk yapma
kus m osuruk
kuş kirin l/gh fortçuluk yapmak
fortçuluk yapmak
kus û fis osurma
kusa rd nasıl, ne
kuşa, kuşad rd küşade, açık, açılmış
kusad rd açık, açılış
kuşade rd küşade, açık, açılmış
kusan rd nasıl, niçin
kuşandin m açma
l/gh açmak
kuşariş m tehlike
kuse m sürgü
kuşek n fortçu
kuşekî m fortçuluk
kuşekî kirin fortçuluk yapmak
kuşekuş m 1. püfür püfür 2. habire osurma
kuşekuş kirin l/gh 1. püfür püfür etmek 2. habire osurmak
kuşekuşkirin m 1. püfür püfür etme 2. habire osurma
kuşet bnr ken û kuşet
kuşetî m şaka
kuşik su kabağı; lagenaria siceraria
kusik m kavanoz
kuşim m alay
kuşim kirin l/gh alay etmek
kuşimkirin m alay etme
kuşîn l/ngh açılmak
kuşîn (i) m habire osurma
kuşîn (ii) m açılma
kuşinde rd öldürücü
kuşindetî m öldürücülük
kusîp bnr kesîp û kusîp
kusk rd mavi gözlü
kuşke m taş ocak
kuskî m küskü
kuşkirin m fortçuluk yapma
kuskus m parmağı hafifçe deride gezdirip gıdıklarken çıkarılan ses
kuskusandî (i) rd bereli
kuskusandî (ii) rd kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan)
kuskusandîbûn m kısıklık
kuskusandin l/gh kısmak (göz için; biraz kapamak) * çavên xwe kuskusandibû li me mêze dikir gözlerini kısmış bize bakıyordu
kuskusandin (i) m bereleme
l/gh berelemek
kuskusandin (ii) m kısma (göz için; biraz kapama)
kuşkuşe rd atmasyoncu, haddinden fazla yalan atan
kuşkuşetî m atmasyonculuk, haddinden fazla yalan atma
kuskusî (i) rd bereli (berelenmiş, darb sonucu çürük olmuş olan)
kuskusî (ii) rd kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan)
kuskusîn (i) m berelenme
l/ngh berelenmek
kuskusîn (ii) m kısılma (ses için)
l/ngh kısılmak (göz için)
kuşne bot/m 1. burçak (Vicia ervillia) 2. burçak (bu bitkinin mercimeğe benzer tanesi)
rd/nt kibirli
kuşne bûn l/ngh kibirlenmek
kuşnebûn m kibirlenme
kuşnebûyîn m kibirleniş
kuşnetî m kibirlilik
kuşnetî kirin kibirlik yapmak
kuşnikî rd minyon tipli, budur ve tıknaz olan
kusp (i) bnr ked û kusp
kusp (ii) n küspe
kusp (iii) rd yavan
kusp bûn l/ngh yavanlaşmak
kusp kirin l/gh yavanlaştırmak
kuspbûn m yavanlaşma
kuşpene rd/nt 1. kurumlu, çalımlı, havalı, kasıntılı 2. kibirli (derisine sığmaz, çok kibirli)
kuşpene bûn l/ngh 1. kurumlanmak 2. kibirlenmek
kuşpene kuşpene gerile gerile
kuşpenebûn m 1. kurumlanma 2. kibirlenme
kuşpenebûyîn m 1. kurumlanış 2. kibirleniş
kuşpenetî m 1. kurumluluk, havalılık, kasıntılılık 2. kibirlilik 3. kibir, büyüklenme
kuşpenetî kirin 1) şişinmek 2. kibirlik yapmak
kuşpenî m kurum
kuşpenî kirin çalım satmak
kuspik bot/m bir bitki türü
kuspkirin m yavanlaştırma
kustan m dağlık
kuştar m 1. katliam, toplu kıyım 2. cinayet
kuştar kirin l/gh katliamdan geçirmek, katletmek
kuştargeh m 1. katliam yeri 2. mezbaha
kuştarî m katliam, toplu kıyım
kuştarî kirin katliam yapmak
kuştarî pêk anîn katliam gerçekleştirmek (veya yapmak)
kuştarker rd katliamcı
kuştarkerî m katliamcılık
kuştarkirî rd katliamdan geçirilmiş olan
kuştarkirin m katliamdan geçirme, katletme
kuşte m alçı
kuşte kirin l/gh alçılamak
kuştekar nd/nt alçıcı (tavan veya duvarların alçı ile kaplamasında çalışan işçi)
kuştekarî m alçıcılık
kuştekirî rd alçılı, alçı ile kaplanmış olan
kuştekirin m alçılama
kuştewar m katliam, kıyım
kuştewarî m katliam, toplu kıyım
kustex rd küstah
kustex bûn l/ngh küstahlaşmak
kustexane h küstahça
kustexbûn m küstahlaşma
kustexî m küstahlık
kustexî kirin küstahlık etmek
kustexkî rd küstahça, küstahvari
kuştî rd maktul, katledilmiş olan
kuştin m 1. öldürme, katletme (bir canlının hayatına son verme) 2. öldürme (solup kurumasına sebep olma) 3. öldürme (aşırı yorma) 4. öldürme (ölmesine yol açma) 5. öldürme (sağlığını bozma, rahatsızlık verme) 6. öldürme (yok olmasına, ortadan kalkmasına, azalmasına yol açma) 7. cinayet, kıya 8. mec intihar * ev kuştin e bu intihardır
l/gh 1. öldürmek, katletmek (bir canlının hayatına son vermek) 2. öldürmek (solup kurumasına sebep olmak) * bêavî çîçek kuştine susuzluk çiçekleri öldürmüş 3. öldürmek (aşırı yormak) * vê riyê em kuştin bu yol bizi öldürdü 4. öldürmek (ölmesine yol açmak) * alkolê ev mêrik kuşt bu adamı içki öldürdü 5. öldürmek (sağlığını bozmak, rahatsızlık vermek) * ev hewa mirov dikuje bu hava insanı öldürüyor 6. öldürmek (yok olmasına, ortadan kalkmasına, azalmasına yol açmak) * şer ajaldarî kuşt savaş hayvancılığı öldürdü (yek)
birini öldürmek, becermek
kuştin çêbûn 1) ölüm olmak, ölüm olayı yaşanmak 2) cinayet işlenmek
kuştin dan ber çavan ölümü göze almak
kuştin kirin cinayet işlemek
kuştin li rastê orta yerde öldürmek
kuştin riya mêran e ölüm yiğitlerin yoludur
kuştina êşê nd ağrıyı dindirme, analjezi
kuştina xwe dan ber çavê xwe 1) ölümünü göze almak 2) başını ortaya koymak, kellesini koltuğuna almak
kuştinî rd cinaî
kuştinxwaz nd/nt suikastçı
kuştinxwazî m suikastçılık
kuştîyê (an jî kiştiyo) di ber xelkê de başı nâra yanmak
kuştox nd/nt katil, kıyacı
kuştoxî m katillik, kıyacılık
kuştûbir m kıyım
kuştûbir kirin l/gh kıyım yapmak, kıyıma uğratmak
kıyım yapmak
kuştûbirkirin m kıyım yapma, kıyıma uğratma
kusûr m küsur (bir şeyden artan kısım)
kusûrat m küsurat
kut m 1. küt (kalp atışının çıkardığı ses) 2. güm
b hoşt (köpekleri kovma ünlemi)
kut kut 1) küt küt 2) güm güm
kut (ii) m eğreti sütün
kut kirin (i) l/gh bit öldürmek
kut kirin (ii) l/gh gagalamak, didiklemek
kut kut kuçu kuçu
kuta m 1. bitim, bitme 2. son
kuta bûn l/ngh 1. bitmek 2. bitmek, sona ermek, sonuçlanmak, tamamlanmak, neticelenmek
bitmek, sona ermek, tamam olmak
kuta kirin l/gh 1. bitirmek 2. bitirmek, tamamlamak, sona erdirmek, sonuçlandırmak, neticelendirmek * xanî kuta kir evi tamamladı
kutabûn m 1. bitme 2. bitme, sona erme, sonuçlanma, tamamlanma, neticelenme
kutabûyî rd 1. bitmiş 2. tamamlanmış, sona ermiş, neticelenmiş olan
kutabûyîn m 1. bitiş, bitme 2. bitiş, tamamlanış, sona eriş, sonuçlanış, neticeleniş
kutada bnr kuteda
kutah m kurtuluş
kutah bûn l/ngh kurtulmak
kutah kirin l/gh kurtarmak
kutahbûn m kurtulma
kutahî bitim, sonuç.
m 1. bitirim 2. son, sonuç
kutahî lê anîn l/bw bitirmek, sona erdirmek, tamamlamak
kutahî lê hatin l/bw bitirilmek, sona erdirilmek, tamamlanmak
kutahî pê anîn l/bw sonlandırmak, sonuçlandırmak, sona erdirmek
kutahîlêanîn m bitirme, sona erdirme, tamamlama
kutahîlêhatin m bitirilme, sona erdirilme, tamamlanma
kutahîpêanîn m sonlandırma, sonuçlandırma, sona erdirme
kutahkirin m kurtarma, kurtarım
kutakirî rd 1. bitik, bitirilmiş olan 2. tamamlanmış, sonuçlandırılmış
kutakirin m 1. bitirme 2. bitirme, tamamlama, sona erdirme, sonuçlandırma, neticelendirme
kutan m 1. dövme (vurarak canını acıtma) 2. dövme (çamaşır, halı gibi şeyleri tokaç, sopa gibi şeylerle vurarak temizleme) 3. dövme (bir şeyi toz duruma getirmek için ezme) 4. dövme (ateşte kızdırılarak yumuşatılmış bir madeni vurarak istenilen biçime getirme) 5. dövme (topa tutma) 6. vurma 7. çalma (enstrüman çalma) 8. çakma 9. çivileme (aynı noktaya sürekli bakma) 10. dayak, dayak atma 11. (su) çırpma 12. koyma, sıkıştırma 13. çarpma, vurma 14.argo koyma, sokma (cinsel ilişkide bulunma)
l/gh 1. dövmek (vurarak canını acıtmak) 2. dövmek (çamaşır, halı gibi şeyleri tokaç, sopa gibi şeylerle vurarak temizlemek) 3. dövmek (bir şeyi toz duruma getirmek için ezmek) * di hawin de sîr kuta döveçte sarmısak dövdü 4. dövmek (ateşte kızdırılarak yumuşatılmış bir madeni vurarak istenilen biçime getirmek) * hesin kutan demir dövmek 5. dövmek (topa tutmak) * keştiyê bi topan kel dikuta gemi kaleyi toplarıyla dövüyordu 6. vurmak 7. çalmak (enstrüman çalmak) * defê dikute davul çalıyor * baş zirne dikute zurnayı iyi çalıyor 8. çakmak * min mix di texte de kuta çiviyi tahtaya çaktım 9. çivilemek (aynı noktaya sürekli bakmak) * çavê xwe kuta riya ku dê kekê wê bihata gözlerini ağabeyinin geleceği yola çiviledi 10. dayak atmak 11. (su) çırpmak * av dikuta su çırpıyordu 12. koymak, sıkıştırmak 13. çarpmak, vurmak * tavê pişta wî kutabû güneş sırtına 14.argo koymak, sokmak (cinsel ilişkide bulunmak)
kutan (yekî) 1) (birine) dürtmek 2)argo (birine) sokmak, koymak
kutan heq kirî dayak düşkünü (veya kaçkını)
kutan nav (...) dayamak (hızla, öfke ile veya korkutmak için yaklaştırmak, uzatmak) * name kuta nav çavên wî mektubu gözüne dayadı (yek)
kutan pêş (birini) öne sürmek
kutan xwarin l/gh dayak yemek
dayak yemek
kutanbar rd dövülgen
kutanbarî m dövülgenlik
kutandî rd 1. dövme, dövülmüş (dövülerek kabuğu çıkarılmış) 2. dövme (kızgın durumda iken dövülerek biçim verilmiş metal eşya) 3. çakılı
kutandî (i) rd 1. dövme, dövülmüş (dövülerek kabuğu çıkarılmış) 2. dövme (kızgın durumda iken dövülerek biçim verilmiş metal eşya) 3. çakılı
kutandin m 1. dövme 2. dayak atma, vurma 3. çakmak 4. çalma, vurma 5. argo koyma, sokma (cinsel ilişkide bulunma)
l/gh 1. dövmek 2. dayak atmak, vurmak 3. çakmak 4. çalmak, vurmak 5. argo koymak, sokmak (cinsel ilişkide bulunmak)
kutanebûyî rd tamamlanmamış, nakıs
kutanî h kısaca, kısacası
kutanxane m ezim evi
kutanxwarî rd dayak yemiş olan
kutanxwarin m dayak yeme
kutasî m 1. bitim, son 2. sp final (elemeli yarışmalarda sonucu belirten karşılaşma) 3. mzk final (bir müzik parçasının son bülümü, bitiş) 4. h kısaca, verhasıl
kutasî dan (...) sonuçlandırmak, son vermek
kutasî lê anîn l/bw sonuçlandırmak, intaç etmek
sona erdirmek, sonuçlandırmak
kutasî pê dan l/bw sonuçlandırmak, intaç etmek
kutasî pê hatin sona ermek, hitam bulmak
kutasîlêanîn m sonuçlandırma, intaç etme
kutasîmayî nd/nt finalist
kutayî (i) m 1. bitim, bitiş, son 2. sp final (elemeli yarışmalarda sonucu belirten karşılaşma) 3. mzk final (bir müzik parçasının son bülümü, bitiş) 4. h kısaca
kutayî (ii) m nohut ve yarmadan yapılan aş
kutayî (iii) rd 1. dövülmüş 2. çakma (vurup çakarak yapılmış kuyumcu işi) 3. çakılı
kutayî (iv) m 1. tokuz, tefeli (sık dokunmuş bez) 2. tok (sık ve kalın dokunmuş kumaş)
kutayî anîn l/gh son vermek, sonuçlandırmak
kutayî lê anîn l/bw sonuçlandırmak, intaç etmek
kutayî pê anîn l/bw sonuçlandırmak, sonunu getirmek
kutayî pê dan l/bw sonlandırmak, sonuçlandırmak, son bulmasını sağlamak
kutayî pê hatin l/bw sonlanmak, sonuçlanmak, bitmek
kutayîanîn m son verme, sonuçlandırma
kutayîlêanîn m sonuçlandırma, intaç etme
kutayîpêanîn m sonuçlandırma, sonunu getirme
kutayîpêdan m sonlandırma, sonuçlandırma, son bulmasını sağlama
kutayîpêhatin m sonlanma, sonuçlanma, bitme
kute b hoşt (köpekleri kovma ünlemi)
kutebir m 1. kesme, ilişkiyi tümden kesme 2. h kısaca, özce
kutebir lê xistin tümden kesmek
kuteda m darbe, ihtilal
kutedakar nd/nt darbeci
kutefir zo/m bıldırcın
kutek m 1. dayak, kötek (patak) 2. dayak, destek, dayanak, payanda (bir şeyin yıkılmaması için dayatılan ağaç, destek veya payanda) 3. dayak, destek, sürgü (evlerin kapısının açılmaması için kapının arkasına konulan destek) 4. bastırık (kapıyı arkadan bastırmak için kullanılan ağaç dayak)
kutek dan ber (cihekî) dayak dayamak (yıkılmaması için bir şeye destek koymak)
kutek dan berê desteklemek (destek koymak)
kutek kirin l/gh dayaklamak, desteklemek, payandalamak (yıkılmaması için bir şeye destek koymak)
kutek kirin ber derî dayaklamak (kapıyı bir destekle arkasından kapatmak)
kutek kirin berê payanda vurmak
kutek li berê xistin payanda vurmak, dayaklamak (yıkılmaması için bir şeye destek koymak)
kutek xwarin kötek yemek
kutekbar rd dövülgen
kutekbarî m dövülgenlik
kutekkirî rd dayaklı, destekli, payandalı
kutekkirin m dayaklama, destekleme, payandalama (yıkılmaması için bir şeye destek koyma)
kutekliberxistî rd destekli, payandalı
kutekut m küt küt
kutekuta dil kalbin küt küt atışı
kutêle m dişi köpek
kuter nd/nt dövmeci
kuterî m dövmecilik
kutêşa m kepek karışımlı ekmek
kutî n köpek, it
kutî dost û dijminê xwe dizane köpek de dostunu düşmanını bilir
kutîk n hoşhoş (çocuk dilinde köpek)
kutik m kütük, resmi kayıt defteri
kutik (i) zo/n 1. köpek, it 2. mec köpek, it (aşağılık niyetlerle yaltaklanan veya davranışları kötü olan kimse için sövgü sözü olarak kullanılır)
kutik (iv) m kibrit
kutik (v) m küçük balya
kutik (vi) m küt (kalp atışının çıkardığı ses)
kutik (vii) n delme, yelek
kutika tapoyê tapu kütüğü (veya sicili)
kutîkul bot/zo m kütikül
kutilk içli köfte.
n köfte
kutilkê binavik içli köfte
kutilkê pelaştî içsiz köfte
kutilkê rijî içsiz köfte
kutilkê ziwa kuru köfte
kutilkfiroş nd/nt 1. köfteci (satan kimse) 2. m köfteci (köfte satılan yer)
kutilkfiroşî m köftecilik
kutilkî rd 1. tıkız, tıknaz * ew zilamê kutilkî hate mala me o tıknaz adam bize geldi 2. toplu, topluca, dolgunca, tumbadız 3. gebeş (bodur ve şişman)
kutilkî bûn l/ngh 1. tıkızlaşmak, tıknazlaşmak 2. dolgunlaşmak
kutilkîbûn m 1. tıkızlaşma, tıknazlaşma 2. dolgunlaşma
kutilkîtî m tıkızlık, tıknazlık
kutilkpêj nd/nt köfteci (yapan kimse)
kutilkpêjî m köftecilik
kutîn bot/m kütin
kutiyê avî zo/nd su samuru
kutiyê dewletê zo/m ötücü bir kuş
kutkirin (i) m bit öldürme
kutkirin (ii) m gagalama, didikleme
kutkut n kuçu kuçu (çocuk dilinde köpek)
kutkutandin m kısma (gözlerini bıraz yumma)
l/gh kısmak (gözlerini bıraz yummak) * çavê xwe kutkutand gözlerini kıstı
kutkutik zo/m ağaçkakan (Picus)
kutkutîn m kısılma
l/ngh kısılmak * bêyî ku çavê wê bikutkutin gözlerini kısmaksızın
kutkutk m çarpıntı
kutkutok ağaç kakan.
zo/m ağaçkakan (Picus)
kutle m kitle
kutlewî rd kütlesel
kutleya organîk jeo/nd organik kütle
kutlik m köfte
kutlikî rd gebeş (bodur ve şişman)
kutlikîtî m gebeşlik
kuvan yarım daire şekline getirme * dûpişk doçika xwe kuvan dike akrep kuyruğunu yarım daire şekline getiriyor
kuvan (i) m kovan, kapçık (fişek kovanı)
kuvan kirin yarım daire şekline getirmek
kuvarik mantar; amanita
bot/m mantar
kuvarikê lingan nd ayak mantarı
kuvarikê mîkî bot/nd koyun mantarı, koyun göbeği
kuvark bot/m mantar
kuveçêr m çömlek
kuvî rd yabanî, yabanıl
kuvîtî m yabanîlik, yabanıllık
kuvkarik bot/m mantar
kuvkarikên bazît bazit mantarlar
kuvkarikên bizinkî ak mantar (Agaricus campestris)
kuvoz m kuvöz
kuwar ambar.
m 1. petek, bal peteği, kovan 2. petek (balçıktan yapılan ve dikine duran sandık biçiminde tahıl ambarı)
kuwark bnr kuvark
kuwe rd nasil
kuwet m küvet
kuweta naştî gömme banyo
kuweta serşokê banyo küveti
kuweyt Kuveyt.
kuwî bnr kuvî
kuwnay m büyük su kırbası
kux m öksürük
kuxandêr rd öksürtücü
kuxandin m öksürtme
l/gh öksürtmek
kuxekux m öhü öhü
kuxî bj/m göğüs ingini
kuxik öksürük.
m 1. öksürük 2. bj öksürük (öksürük hastalığı)
kuxik pê girtin (birini) üksürük tutmak
kuxika hişk kuru öksürük
kuxika nivcî kesik öksürük
kuxika reş bir tür boğmaca
kuxika ziwa kuru öksürük
kuxikbir nd öksürük kesici
kuxikgirtî rd öksürüklü
kuxikî rd öksürüklü
kuxîn m öksürme, öksürüş
l/ngh 1. öksürmek 2. öksürmek (öksürtucü hastalığa tutulmak)
kuxîn pê ketin (birini) öksürük tutmak
kuxînî m öksürtü
kuxt m öksürtü, öhü
kuxt habire öksürmek, öksürüp tıksırmak
kuxt û zirt öksürüp osurma
kuxt û zirta (yekî) bûn ha bire öksürüp osurmak
kuxte m güneş görmeyen daracık yer
kuxtekuxt b öhö (öksürük sesi için)
kuxtekuxt pê ketin (birini) öksürük tutmak, öksürmeye başlamak
kuxtekuxta (yekî) bûn öksürüp tıksırmak
kuxtîn m öksürük
kuy n yen
kuz m eğilme
kuz (ii) m 1. testiden büyük su kabı 2. çömlek
kuz î lingê (yekî) bûn ayaklarına kapanmak
kuzandin m ulutma
l/gh ulutmak
kuze bot/m roka (Eruca sativa)
kuzel roka otu.
kuzî n dilim
kuzîn m uluma (köpek, kurt, çakal gibi)
l/ngh ulumak (köpek, kurt, çakal gibi)
kuzîne m lağım borusu
kuzot n ateş közü (sotikê agir/
kuzûrîn bnr kizirîn
ku [I] gihanekek e [II] 1. heke 2. eger [III] kîder *ker bi ku de here jî cardin ker e
1. girêdek, peyvek e du hevokan bi hev ve girê dide lê ti wateyê lê zêde nake: Ez dizanim ku tu nayê. (Dizanim tu nayê.).
Hevwate: go , ko 2. çi derê Baştir: kû 3. çi, peyvek devokî ye li şûna çi: Te ku got? (Te çi got?) 4. eger, şayet eger, şayet, Ku tu werî li civaka Kurdistanê binêrî bi taybetî li ya gundan tê bibîni ku kur hîn dema nû ji dayika xwe dibe li malê desthilatdarê keçê ye..
ji: jiari, hevreha soranî که (ke), که (ki), pehlewî ki, pazendî ku One important question underlying many of our discussions is the extent to which hypotheses and models of foreign policy analysis developed for the United States or other advanced industrial states can be generalized to other countries and cultures. In that sense this is a course in comparative foreign policy, and I encourage students to bring comparative perspectives to bear on class readings and discussions and in their papers Tirkî: serenav Ku , kurtebêja kurçatovyûmê ye Idm
ku bê çengê min, tê bibînî rengê min (biwêj) heke firsend bikeve destê min, tu dê wê çaxê bibînî bê ez kî me û çawa me. ez niha tu tiştî nabêjim, ku bê çengê nun, tê bibînî rengê min.
ku çira vemire, kor çi jê ye (biwêj) yê ku bandor lê nebe, jê re ne xem e. her tişt li gorî bandorêye. ku çira vemire, kor çi jê ye.
ku got reş e, tu bibêje spî ye (biwêj) tu car bi gotina wî bawer nebe. ji bo kesên derewîn tê gotin. eman ew çi bibêje, tu bere- vajiyî wî fêm bike, wî ku got reş e, tu bibêje spî ye.
ku hebe, dixwe, tunebe, dia dike (biwêj) ji bo mirovên teral tê bikaranîn. ew yekî ecêb e, heke ku hebe dixwe, tune be, dna dike.
ku heq hebûya, emer bedê mehr nedikir (biwêj) heq û hiqûq li vê dinya yê çi digere? jixwe dad û mirovahî nîn e. ku heq hebûya, emer rede mehr nedikir.
ku here ser kaniyê, kaniyê lê zuha dibe (biwêj) bêşans bûn. bawer mirovekî wisa qederreş e, ku here ser kaniyê, kam lê zuhci dibe.
ku neynûk hebe, wê pê xwe bixurîne (biwêj) rewşa aborî ku baş be, wê berê ji bo kêra xwe bi kar bine. bi çi aqilî tu jê dixwazi? ku neynûk hebe, wê pê xwe bixurîne.
ku re zer bû, ku re der bû (biwêj) di ew qas dema kurt de çawa gihîşt we raseye? bi rastî qet aqile min hilneda ve meseleye. kuro, ev yek ku re zer bû, ku re der bû?
ku taca pêxember li serê (yekî) be, kes jê bawer nake (biwêj) ji bo kesên sextekar û derewîn tê gotin. çima tu jî nizanî ku taca pêxember li serê wî be jî kes ji wî bawer nake.
ku xwedê li hev anî, nûrê dikim kevanî (biwêj) heke pêk bê, ez ê bi ya xwe bikim. ez nikarim zêde xeber bidim lê ku xwedê li hev anî, nûrê dikim kevanî.
ku xwediyê aşî dev ji aşî berda, ma qeraş wê çi bike (biwêj) heke ku xwediyê sikurê meke, kes nikare tiştekî bike, bi hewldana te nabe ezbenî. ku xwediyê aşî dev ji aşî berda, ma qeraş wê çi bike?
kubar kaw û nazik
kubarî kawî û naziktî
kuç 1. kuncik 2. kevir
(navdêr, nêr) kevir, ber, tat, helan, ferş, berd, zinar.
Herwiha: kevr.
Bide ber: kaç keç kêç koç kûç.
: kevirî kevirîn. Bi soranî: berd
kuçe riyên di nav bera avahiyan de; ziqaq *dawiya derewan, kuçe ye
(navdêr, mê) kolan, sikak, cade, şari, şeqam,rêyek bi çîmentoyê yan maddeyek din hatî avakirin (bi taybetî bo tirimpêl pê ve bimeşin).
Herwiha: kûçe.
ji: kuç + -e.
: kuçeyî
kuçegêrî (navdêr, mê) gerokî, parsekî, parskerî, gerekî.
ji: kuçe +-gêrî
kuçeyî (navdêr, mê) rewşa kuçebûnê.
ji: kuçe + -yî
kuçik sê kevirên ku datînin bin sîtilên ser êgir, xaçirgan *agirê kuçikan, timî germ e
kuçikreş (rengdêr) mirovê çam bi ser hatî, malwêran
kuçikreşî (rengdêr) malwêranî
kuçk (navdêr, nêr) cihê agir tê de têt hilkirin (bi taybetî li derve).
Herwiha: kuçk.
Bide ber: kaçik, keçik, koçik, kûçik.
ji: kuç + -k
kuçke riya ku dawiya wê girtî ye *“dawiya derewan, kuçke ye”
(navdêr, mê) rêya ko dumahîya wê girtî
kudandin domandin, berdewamî, berdewam kirin, demandin, dan domkirin, dan ajotin, domkirin, dewamkirin, berdewamkirin, domîn, ajotin, dom kirin, dewam kirin, berdewam bûn, rê çûn
kudandin/dikudîne/bikudîne 1. vekişîn 2. domandin *”dijminatî bi kuştinê, rê bi kudandinê”
kudeta (navdêr, mê) sewre, darbeya eskerî, guherrandina desthilata welatekî bi kotekî ji alî hin kesan ve, şorreş.
Herwiha: kodeta, kûdeta.
ji wêjeyê: PSK: Dengê Xwe Nede Hêzên Statukoperest, Şerxwaz, Mîlîtarîst û Kudetaxwaz!(Netkurd.com, 7(2007).
ji: Ji frensî coup détat.
: kudetaxwaz, kudetayî
kudetayî (navdêr, mê) rewşa kudetabûnê.
ji: kudeta + -yî
kudîk (navdêr, nêr) (navdêr, mê) candar têjika hirçê
kudik 1. têjika hirçê 2. têjika hêştirê *dema ku hirç pîr bû, kudik bi gunikên wî dilîzin
(navdêr) çêlikên berazan, têjikên xinzîran, berazok, xinzîrk.
Herwiha: kudk, kuwik.
Bide ber: kundik .Binêre.
Herwiha: qutik.
ji: kud + -ik.
: kudikî, kudikîtî, kudiktî
kudik anîn (lêker) teliqîn, deliqin, cewrik anîn.
ji: kudik + anîn
kudikî (navdêr, mê) rewşa kudikbûnê.
ji: kudik + -î
kuf (navdêr, mê) kemçik
kufandin (navdêr, mê) deng dengê kufênêkifên jê înan wek vemirandina agirî bi avê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کوفاندن
kufarê kevn bûn (biwêj) pir temendirêj bûn. kuro ji wî mezintir kes tune ku temenê wî bizanibe bê ka ew çend salî ye? ew kufarê kevn e.
kufayene (Zazaki) (lêker) kufîn
kufik afnik
kufikî afnikî
kufikîyayene (Zazaki) (lêker)kufikîn , kufkî bûn
kufiknayene (Zazaki) (lêker)kufikandin , kufkî kirin
kufiknîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kufikandin
kufîn (lêker) kirin mizemiz, kirin miremir, minminandin, kirin çimeçim. Tewîn: -kuf-.
ji: kuf +-în
kufînkirin (navdêr, mê) kufin, ufîn, hûhû, hûhû kirin, ptfîn, ufirnkirin, pifînkirin.
ji: kufîn +kirin
kufir (navdêr, mê) bêîmanî, bêdînî, bêolî, bawernekirina bi Xwedê, bêwijdanî, zilm, stem, neheqî, zordarî, zordestî.
Herwiha: kufr.
ji: Ji erebî, têkildarî kafir.
: kufiristan, kufrî
kufirbaz (navdêr, mê) çêrok, sixêfker, xeberok, pîsgo, zimanreş, devpîs, kubat.
ji: kufir +-baz
kufirbazî (navdêr, mê) çêrokî, dijûnkerî, sixêfkerî.
ji: kufir +-bazî
kufirîn (lêker) xeber, dijûn an çêrdan ji xwedê re.
Herwiha: • kufir kirin. Tewîn: • kufir.
ji: ji erebî >>> كفر.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
kufkar (navdêr, mê) karok, qarçik kufkarik, fîqeroşk, givkarik karik, kumik, karî, kuvarik, feqîrok fitrik, kivkarik, kakevilk, karkulîlk, guhik, kiwark, kiyarek, kiyark, kokevil, kokowark.
ji: kuf +-kar
kufkî bûn (navdêr, mê) genîn, genî bûn, rizîn, kofikî bûn.
ji: kuf +-kî + bûn
kuflet (navdêr, mê) jin, afret, kebanî, bermalî, pîrek, kabanî, kevanî, kavanî, mirovên mê, mirovên mê yên şûkirî anku mêrkirî, keybanû.
Herwiha: kiflet, kifilet, kilfet, kilifet, kufilet, kulfet, kulifet.
Bide ber: mêr, zelam.
Têkildar: bakîre, keç, qîz, xama, zerîBinere.
Herwiha: hevser, hewî.
ji: ji erebî كلفة (kulfet: bar, berpirsiyarî), têkilî mikelef, tekelif, teklîf, tekalif..
: kufletane, kufletbaz, kufletbazî, kufletî, kufletkî, kufletnas, kufletnasî, kufletparêz, kufletparêzî, kufletperist, kufletperistî, kufletperwer, kufletperwerî, kufletûmêr, kufletûmêrî, kufletzan, kufletzanî
kufletane (rengdêr) bi awayekî kuflet.
ji: kuflet + -ane
kufletî (navdêr, mê) rewşa kufletbûnê, jinîtî, afretî, pîrekî, kevanîtî, jinbûn, taybetî.
ji: kuflet + -î
kufnayene (Zazaki) kufandin
kufnik (navdêr, mê) kemçik feqîroşk û doberan giş ji kufnikê çêdibin.
Herwiha: kufik
kufnik girtin (lêker)(Binihêre:) kufnik
kufnikgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kufnik
kufnikî (rengdêr) tiştê/a kufnik girtiye,kemçikî çêleka xwe bi nanê kufnîkî xwedî dike
kufrî (navdêr, mê) bêîmanî, bêdînî, bêolî, bawernekirina ji xwedê û dînî, çêrr, xeber, dijûn, sixêf, zêf.
Herwiha: kifrî.
Bide ber: Kifrî.
ji: Ji erebî, têkildarî kafir, kufir, kufristan.
Bikaranîn: Lêker: kufrî kirin. Navdêr: kufrîkirin Rengdêr: kufrîkirî
kufrî kirin (lêker)(Binihêre:) kufrî
kufrîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kufrî kirin
kufrîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kufrî
kufte (navdêr, mê) goştê hêrayî, goştê hûr(-hûr-kirî), gumtilkên yan gogên ku ji goştê hûr hatine çêkirin.
Herwiha: kofte.
ji: ji farisî کوفته (kufte: kutayî, qutayî, kutandî, qutandî) ji کوفتن (kuften: kutan, qutan, kutandin, qutandin). Kufte wek köfte ketiye zimanê tirkî, wek كفتة (kufteh) zimanê erebî û wek kofta gelek zimanên ewropî jî. Herwiha hevreha kutilkê ku kutanê peyda bûye ku ji Proto-hindûewropî kop- (lê dan, kutan) e û hevreha farisî كوفتن (kûften: kutan, lê dan) û yûnanî κόπτω (kopto: lê dan, kutan)..
: kufteçêker kuftefiroş kuftevan kuftexane
kuftefiroş (navdêr, mê) kesê/a kufteyan difroşe.
ji: kufte + -firoş
kuftefiroşî (navdêr, mê) kutilkfiroşî.
ji: kufte +-firoşî
kuftepêj (navdêr, mê) kutilkpêj.
ji: kufte +-pêj
kuftepêjî (navdêr, mê) kutilkpêjî.
ji: kufte +-pêjî
kuftexane (rengdêr) bi awayekî kufte.
ji: kufte + -ane
kuftik (navdêr, mê) derbik, şixat, bitik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe
kuftikfiroş (navdêr, mê) niftikfiroş, kifrîtfiroş, derbikfiroş.
ji: kuftik +-firoş
kuj goşe, guç, çim
(navdêr, mê) goşe, rex, tenişt, kêlek, qulaç, qorzî, kunc, qunc, kunc, stûn, kolumn, beşa di rojnameyekê yan kovarekê yan malperrekê de ya ku herdem yan carine eynî nivîser tê de dinivîse.
Herwiha: kuje, kujî.
Bide ber: ban, dîwarBinere.
Herwiha: -kuj.
ji: hevreha din ya kurmancî goşe, soranî گۆشه (goşe), farisî گوشه (gûşe), pehlewî goşek, ji Proto-hindûewropî geu- (tewandin, çemandin). Köşe ya tirkî ji zimanekî îranî ye..
: dukujî, sêkujî, çarkujî, pênckujî, şeşkujî, kujê lêvê
kuj dan (lêker)(Binihêre:) kuj
kujandî (rengdêr) vemirî, vemirandî, kujî, kuştî.
ji: kujand + -î
kujandin (lêker)vemirandin, girtin, vermirandin, tune kirin, kuştin.
ji: kuj +-andin
kujdan (navdêr, mê) (Binihêre:) kuj
kujdar (rengdêr) kujyar, kujare, kujek, kujer, cankuj, kujende, kuşinde.
ji: kuj +-dar
kujê lêvê (navdêr, nêr) Ew ciyê ku lêva jorîn û lêva jêrîn dighêje hevdû(Binihêre:) lêv kuj
kujek 1. yê ku kesekî dikuje. Binêre;, kujer 2. yek kuj. Binêre;, kuj
kujende (rengdêr) kujer, qatil, kesa/ê yan tişta/ê ku kesekî yan tiştekî dikuje: Jehr madeyek kujende ye. pirr talûke, xeternak.
Herwiha: kujinde.
ji wêjeyê: Çanda kurdî, zimanê kurdî digel hemû êrîşên kujende jî li ber xwe dide. Nivîskarên kurd tevî hemû tengasî û astengiyan jî berhemên nû dinivîsin. Hunermendên kurd digel hemû destengî û bêderfetiyan jî berhemên nû pêşkêşî gel dikin.(Samî Tan: Xewn û xeyal, Amidakurd.com, 10/2007).
ji: kuştin > -kuj- + -ende.
: kujendetî, kujendeyî
kujendetî (navdêr, mê) rewşa kujendebûnê.
ji: kujende + -tî
kujer kuştox, qatil
(navdêr) qatil, kesa/ê ku kesek yan hin kes kuştine: Nayê zanîn ka kujerê wî kî ye. (Nayêt zanîn ka kê ew kuştiye.), tişta/ê ku kesekî dikuje: Zivistan kujera hejaran e.(rengdêr) tişta/ê ku mirov yan jîndarek din dikare pê bimire, tişta/ê dikare mirovekî yan jîndarek din bikuje: Jehr kujer e. Pêvedana marî dikare kujer be. Li hin welatan bo îdamkirina mehkûman derziyên kujer tên bikaranîn..
Bide ber: kujyar, kuştar, kujernediyar.
ji: -kuj- (forma dema niha ji kuştinê) + -er
kujer bûn (lêker) stemkar bûn, xedar bûn, ku­jer bûn.
ji: kujer + bûn
kujernediyar (rengdêr) kuştina ku ne diyar e ka ji bal kê ve hatiye kirin.
Bide ber: kujer, kuştin.
ji wêjeyê: Behsa îtîrafkarên PKK-ê tê kirin ku çawa li gel JITEM-ê bi hezaran kuştinên kujernediyar kirin. Behsa operasyonên gerîllayên PKK-ê tê kirin ku bi dehan gundîyên sivîl, jin û zarok kuştin.(netkurd.com, 12/2008)
kujme miqdar
kujyar (navdêr) qatil, kujer, bikuj, kesê ku kesekî dikuje yan kesek kuştiye, xwînmêj, stemkar, zalim, zordar, zordest.
ji: kuştin > kuj- + -yar.
: kujyarî, kujyarîtî
kujyerî (navdêr, mê) cînayet, kuştina mirovekî ji bal mirovekî din ku li gor destûrê tawan tê qebûl kirin, bi taybetî kuştina bi niyetek xerab û pilankirî, kuştina mirovekî din ji bal mirovekî din di dema kirina tawanekî din wekî dizî kirinê.
Herwiha: cînayet, kujyarî.
Bide ber: kuştin.
ji wêjeyê: Ev gotina bav û kalan wek trajediyeke mezin di van salên dawî de gelek hatine serê me Kurdan… “Bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê dikin.“ Yanê berê dikûjin, paşê diçin cinazê kuştiyê xwe! Nimûneyek… Nurettin Güven... Yek ji tîmê înfazkirina Behçet Cantûrk. Di roja 17 Çille 1994 de li ber singê wî wêneyê Behcet Cantûrk û di cinazê wî de… Lê yê ku Behcet Cantûrk xistî dafikê û teslîmê tîma înfazê kirî û bîzzat tevlî kujyeriyê bûyî ew bixwe bû.(rizgari.com, 08/2008)
kukla (navdêr, nêr) bûkok, ximbil, pepûk, pêlîstik, pêleyistik, maryonet, bi taybetî bûkokên ku benan tên livandin û pê şano tên pêşkêşkirin, (mecazî) kesa/ê (bi taybetî serokê/a) ku bi emr û fermanên kesek ne bi vîn û îradeya xwe lê bi ya xelkê birêveberiyê dike.
Herwiha: kukle kûkla kûkle.
ji wêjeyê: Erê, ez dixwazim CHP-ya bi serokatiya Kiliçdaroglu xurttir têkeve parlamentoyê da wesayetgêrr û teferuatên wan nikaribin siyaseteka wek a dema Baykal li parlamentoyê bimeşînin. CHP ew qas xurt bê ku Kiliçdaroglu ji serê vê partiyê neyê daxistin. Heta ew karibe wê cesaret û hêzê di xwe de bibîne ku berê xwe bide wesayetgêrrên xwe, bêje ”bes e we ez wek kukla îdare kirim, berê min da vê derê, wê derê”. Tevî hemû kêmasiyan meriv dibêje qey Kemal Kiliçdarogluyê elewî yê kurd ê dersimî eger hêzeka xurt a hilbijêran li pişt xwe bibîne ê karibe benê navika xwe ji wesayetgêrran verrêşe. Tirkiye heq dide ku meriv şansekî wiha bide Kiliçdaroglu..
: kuklayane
kuklayane (rengdêr) bi awayekî kukla.
ji: kukla + -ane
kukurd kurkût/kerkût
kukurt (navdêr, mê) şixat, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe, zilikên ku barût bi serikê wan ve heye û agir pê tên hilkirin, pakêta wan zilikan
kul 1. birîn 2. keser 3. derd *çavê bikul, ji yê kor çêtir e
kul bûn (lêker)(Binihêre:) kul
kul hatin dîwarê malê (biwêj) xeterî zehf zêde bûn. divê êdî ji îro pê ve hûn zêdetir li ser xwe serwext bin, çimkî kul hatiye, diwarê malê.
kul heye, kulreş heye (biwêj) derdê xerabtir jî hene. ew qasîjîxemgîn nebe loi kul heye, kulreş heye.
kul ketin dilê (yekî) (biwêj) ji ber gelşeyekê dexesî kirin, êşîn. ew nabêje, lê ez dizanim ku ji ber wê gotinê kul kete dilê wî.
kul kirin (lêker)(Binihêre:) kul
kul li dilan e, xeftanî li milan e (biwêj) belê rewş ji der ve xweş tê xuyan, lê dil tijî derd û kul in. kul li dilan e, xeftanî li milan e. tu li rewşa wî ya derve menêre, li ya hundirê dilê wî mêze bike, bê çi tê de heye.
kul li konê (yekî) ketin (biwêj) mal wêran bûn. di dawiyê de kul li konê wî jî ket, mala wî tûr û tewas bû.
kul û kor li hev civiyan, li dikana evdilor (biwêj) yên ku layiqî hev in hev û din dîtine. maşelah, çawa rind hev û din dîtine. kul û kor li hev civiyan, li dikana evdilor.
kula (yekî) di zikê (yekî) de bûn (biwêj) di hundirê xwe de li hemberî kesekî niyeteke nebaş sêwirandin. ez baş dizanim, piştî ew qas salan hê jî kula min di zikê wê de ye.
kula dû mirinê bûn (biwêj) ya xerabtirîn bûn. ewjî derdê li ser derdan re ye heyran, ew jî kula dû mirinê ye, hatiye serê me.
kula kor li qapiyê (yekî) ketin (biwêj) rastî bela û şeteleyê hatin. kula kor li qapiyê (derî) wî xistiye, êdî çi di wî de maye?
kula kor, çav li riya dûr (biwêj) hesretkişandin zor e. kula kûr, çav li riya dûr. ev çend sal in ji dest hesreta lawê xwe ez çi dikişinim, tu ji min pirs bike.
kula mendo, kulor in (biwêj) ew jî ketiye heyra tiştên vala. kula mendo jî kulor in. tu bi xwedê em bi çi re îşiqa çavê xwe dirijînin, ew bi çi re mijûl e.
kula min kiri, kefa te kirî (biwêj) tu li derde min binere, tu li kefa wî binere. de xezal, de bibeje! kula min kiri, kefa te kir1. xezal de bibeje l1... harbi soylu
kula xwe der kirin (biwêj) derde xwe anîn ziman. li çîroka her keşi di nav dilke wî de veşartiye. beje ya her kesî bi wan re diçe gore. bi tene hozan û dengbej kula xwe der dikin. hesen zinar
kula xwe rêtin (biwêj) ji kesekî re qala pirsgirek û derde xwe kirin. ... lê wî dixwest kula xwe li ber hevala bireta. eliye ebdilrehman
kulab 1. çakil 2. pençe
kulafe (rengdêr) kulekfireh
kulah (navdêr, nêr) kum, kulav, tac, tanc, kumê serê padîşahan.
ji wêjeyê: Ger dê hebûwa me padîşahek, layiq bidiya xwedî kulahek.Teyîn bibûwa ji bo wî textek, Zahir vedibû ji bo me bextek.hasilHasil bibûwa ji bo wî tacek, Elbette dibû me jî rewacek.(Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, 1695).
ji: Ji farisî
kulak (navdêr) (wateya peyvê nayê zanîn).
Bide ber: kulek.
ji wêjeyê: Deh kulak, du ga, ker û qantirek li axur tewilandî ne.Înglîzî (navdêr) cot yarê dewlemend (rûs) Tirkî: (navdêr) guh
kulandî (rengdêr) kulî, lengî, lengiya.
ji: kuland + -î
kulandin (lêker)licimandin, nicimandin, lengirandin.
ji: kul +-andin
kulang sermil
kulav 1. raxistina ku ji livayê hatiye çêkirin 2. baraniya şivanan a ku ji hiriyê ye
(navdêr, nêr) kum, kulik, kulahik, şewqe, fes, dersok, cemedanî, şaşik, kefî, kevînk, serpoş, parçeyek cilan e mirov dike serê xwe (bi taybetî daku ji sarmayê bêt parastin), kitan, kepeng, xepeng, ferencî, saqoyê şivanan, qapûtê şivanan, cibeyê şivanan(navdêr, mê) pence, pencik, pencirrk, lep, nînokên tûj yên hin heywanan: kulavên kitikê.
Herwiha: kulab.
ji wêjeyê: 1. Bi maneya pence: Fetl û taban da xurabanEbleq û cohtê şebaban Dame ber pence û kulaban Dil ji min bir, dil ji min..
ji: 1. Bi maneya kum, şewqe: hevreha kulav û kulafek (kulavk, kum) yên pehlewî û کلاه (kulah: kulav, kum) ya farisî, hemû jiari.
: kulavik, kulavk
kulavê xwe ji avê derxistin (biwêj) bi xwe çareya serê xwe ditin. tit dev jê berde, êdi ew bi xwe dikare kulave xwe ji avê derxe.
kulavgûyo malî ava! (biwêj) ji bo kesên ku qeneî lê tên kirin lê ew we qenciye bi tiştekî nahesibînin tê gotin. min jê re ew qas alîkarî kir, lê we di dawiye de got: kulavgûyo malî ava! û çû. (bnr. çîrok) mêrikek hebû, jina wî pir gemaiok û pîs bû. ji ber wê mala wî jî pir qilêr bû. ji ber qilêrokiya wan, ji wan re digotin, kulavgû mêrik rojekê ji jina xwe re got: jinik ez ê qawa bikim? navê min di nav gel de bûye kulavgû. her kes hema li ihye min jî, li pişt min de dibaje, kidavgû. ez pir .ferm dikim. we çawa be ev halê me? jinikê got: mêrik ez tiştekî di/ikirim, ka tu çi dûbjv? mêrik got: hela bibeje, ka tu çi elifi ki rî? got: mêrik ka ez mala me rind pac/ij bikin1. kula van jî baş bişom. (çimkî ew nav ji ( ilêrbûna kulavan li wan hatibû danîn.) tu jî wê çcleka me (jixwe çêlekek wan tenê hebûye) şerjê bike. em ê xwarineke xweş çebikin. firaqên xwe û hemû tişten xwe rind bişon. tu jî bibeje ez ê xêra diya xwe bi di m. em ê hemû der û cînaran vexwînin malê. milet ku bê xwarinê bixwe, mala me jî pac/ij bibine, wê deme bi şûn de êc/î tu kesji te re nabêje, kulavgû. mêrik got: tu baş difikirî evdci xweclê, hema em ê wekî gotina te bikin. jinik rabu mala xwe şûşt, veşûşt, her der paqij kirin; mêrik jî çêleka xwe ya heyî şerjê kir. xwarinên cure cure çêkirin. mêrik kete nav gund yeko yeko her kes vexwende mala xwe û got: kerem bikin werin mala min, ez xêra diya xwe diclim. hemû gundî çûn mala mêrik, nanê xwe û ava xwe xwarin, vexwarin. dema ku wê herin, mêrik li ber dêrî sekinî ku wan verê bike. her kesî di dema çûyîne de destê xwe da destê mêrik û gotin: kulavgûyo malî civa! ’’
kulavî (navdêr, mê) kumî.
ji: kulav +-î
kulavk (navdêr, mê) kumik, kimik, kumên biçûk.
ji: kulav +-k
kulavkî (navdêr, mê) lûlik, balole.
ji: kulav +-kî
kulavkirî (rengdêr) kumkirî.
ji: kulav +kirî
kulavpiştanê (navdêr, mê) lîstikeke, :çend zaro bi awayekê bazinî di rûnin yek li dora wan di zivire bi dizîve kulavî li pi)thevalekê rûni)tî di dane; heger wî hevalî zanî li pi)twîye dê dest dete kulavî û kevit pey hevalê xwe bi kulavan dê lêxit heger ne zanî hevalê di zivire dê gera zivirînaê berdewam bike ta di gehe nik yê kulav li pi)tdanaayî dê dest havêt kulavî lê xit û ewjî dê bi awayê bazinî baz det ta di gehit cihê xwe û hosa yarî berdewam dê bit
kulb têrnexur
kulbe kilêb
kulbewî (rengdêr) kesa/ê ku pirr dixwe ,têrnexwar (lê dîsan jî têr nabe)Nêzîk, zikîn.
ji: Belkî ji erebî kul (hemî).
: kulbewîtî
kulbik (navdêr, mê) kuling, qezme, tevir, qazme, bîdon, dewlik
kulbûn (navdêr, mê) dema kulek li cihekê canê mirovî peyda dibe
kulbûnî (navdêr, mê) gurîdar, handar, sorbûnî, arandinî.
ji: kul +-bûnî
kulbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kul
kuldar (rengdêr) kovandar, birîndar
kule perdeyeke tenik a ji bo xweparastina ji pêş û mêşan; tulbend
(navdêr, mê) torra yan perdeya yan çadira ku mirovî ji pêşûyan diparêze.
Herwiha: kulle.
Bide ber: gule, gulle.
ji: ji erebî كلة (killet), hevreha îbrî כלה (killa), aramî ܟܠܬܐ (keliθa)
kulê bixwe! ziqûm û jehrê bixwe!
kulê jî deriye (yekî) venekirin (biwêj) ji bo kesên ku mêvan naçine û di hela civakî de sar in û betekilî ne tê gotin. mala koçoye qert wisa ye ku qet kul jî dere wan venake, loma zarokên wan jî wer hov û newan in.
kulê lê xistin (biwêj) li rastî bela û qotikeke hatin. belengaze sedoye keçxwir, hema di nîve re de dirêj bû; te digot ji nişka ve kule lê xist.
kule li gewriye girtin (biwêj) zedetir ji bo zarokan tê bikaranîn. kule li gewriye girtî, wekî bizote ye. (nifir)
kulê tu li min bikevî! (biwêj) ma ez ew qasî jî nikarim? ro hatibû nîvro, milio hêzek da xwe, j, nava ci rabû û got
kuleh kum, kolos, kulik, kumik, kule, telik, kulav, serkulav, terlik, kuvik, kovik
kulek [I] pêseqet, lingor, pêgoc *baz bi bazan, qaz bi qazan, mirîşka kor bi dîkê kulek re [II] 1. paceyên bi ser banê avahiyê ve 2. kunên bi ser banan ve *”diz û malxwe bibin yek, ga ji kulekê re jî dertê”
1. yê normal nameşe (rengdêr) k-ya nerm, linger, seqet, kesa/ê normal nameşe ji ber ku lingê wê/wî diêşe.
ji: Belkî ji kul.
Bikaranîn: Lêker: kulek bûn, kulek kirin. Navdêr: kulekbûn, kulekkirin Rengdêr: kulekbûyî, kulekkirî.
: kulekî
kulek bûn (lêker)(Binihêre:) kulek
kulek kirin (lêker)(Binihêre:) kulek
kuleka (yekî) dû negirtin (biwêj) rewşa aborî xirab bûn, bêewled û bêtewled bûn. rebenê yezdan kuleka wî tu car dû negirt, geh têr e, geh birçî ye. mixabin kuleka wî xalê min, dû negirt û bi hesreta ewledekî çû qebrê.
kulekbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kulek
kulekbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kulek
kuleke kulek, lingor
kulekfireh (rengdêr) kulafe, tirsonek
kulekî (navdêr, mê) rewşa ku kesek tê de kulek e, lengî, seqetî, kûdî, qorimî, kopî, qotîk, lingerî, seqet, kêmendamî, qotbûn.
Herwiha: kulekîtî kulektî.
Bide ber: birîndarî seqetî şelî.
ji: kulek + -î
kulekkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kulek kirin
kulekkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kulek
kulêmek her du hestiyên ku lingan bi gewdeyî ve girêdidin
golim
kulên xelkê tên ji çol û çiyan, yên min tên li ber piyan (biwêj) ez mirovekî beşans im. ez çi bibêjim bêkêr e. kulên xelkê tên ji çol û çiyan, ên min tên li ber piyan.
kuleng derdanka darînî ya ku tiştên avî dikinê
kulêre (navdêr, mê) kêk, kulîçe, paste, kulîparçe, perxaç, poxaça
kulêrefiroş (navdêr, mê) poxaçafiroş.
ji: kulêre +-firoş
kulêreker (navdêr, mê) poxaçeker.
ji: kulêre +-ker
kuleşûtik (navdêr, mê) beho, behok,hûk afirandiyê nîgaşî ê hov di gitî û zimanê zarokan de,ewê ku pê zarokan ditirsînin.
ji: kul +şût
kulfet zar û zêçên mirovî *kulfet, şûrê dudev in li pişta bavan
kulfik 1. di tenûran de kuna dûkêşk 2. kunên bêfilan 3. kunên di goman de wekî kulekan dihêlin *beza pisîkê heta ber kulfikê ye
kulhayene (Zazaki) (lêker) kuxîn
kulhnayene (Zazaki) (lêker) kuxandin
kulhnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kuxandin
kulî [I] hespê pîrê [II] libên berfê *ha kulî xwar, ha qulî xwar
1. ajelek xwehilavêj (navdêr) melex, hespikê giyayî, hin ajelên firrok in ku xwe ji ser davek giyayî diavêjin yek din bend
kulî man (lêker) tevî, tevayî.
ji: kulî + man
kulî zimanê (yekî) xwarin (biwêj) ji kesên ji ber heyecan û xiroşê yan jî ji şaşwaziyê nikarin bipeyivin re tê gotin. te digot kulî zimanê gebaro xwariye, du hevok neanîn bal hev.
kulibîn/dikulibe/bikulibe 1. ji ser hiş çûn 2. har bûn 3. zû birçî bûn *mitrib kulibî, def qetiya
kulîçe 1. kadeyên hûrik 2. bîşî
(navdêr, mê) kade, kadik, kesme, kêk, kulîparçe, nanikên şîrîn yan şîrînahî di nav re, kulêre, perxaç, poxaça.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: (li jor binere), soranî: کولیچە/kulîçe, kelhûrî/feylî: کولیچە/kwilîçe, hewramî: کولیچێ/kulîçê.
ji: jiari, hevreha farisî كلوچه (kolūçe), pehlewî, kulaçek
kulîçefiroş (navdêr, mê) pastefıroş.
ji: kulîçe +-firoş
kulîçefiroşî (navdêr, mê) pastefiroşî.
ji: kulîçe +-firoşî
kulîçevan (navdêr, mê) pasteker.
ji: kulîçe +-van
kulîçevanî (navdêr, mê) pastekerî.
ji: kulîçe +-vanî
kulîhespk (navdêr, mê) koşkar, kerqebîlk, fatfatok, kuliyê fatmayê, hespê nebî, hespê xwedê, fatma xanim, hespê pêxember, hespê pîrî
kulik nexweşiya ajalan a ku dibijine mirovan û ajalên din jî
(navdêr, mê) peqik, vilik
kulîlk bişkuya serê çêre û çiqilê darê ya ku rengrengî vedide *demek a kulîlkan e, yek a sosinan e
(navdêr, mê) gul, çîçek, pişka rengîn ya bi serê gulan ve şên dibe.
Bikaranîn: Lêker: kulîlk danîn, kulîlk dan. Navdêr: kulîlkdanîn, kulîlkdan.
Herwiha: kulîl, kulîlik.
Bide ber: gulîl.
: bêkulîlk, bêkulîlkî, bikulîlk, bikulîlkî, kulîlkdar, kulîlkdarî, kulîlkder, kulîlkderî, kulîlkdêr, kulîlkdêrî
kulîlk çandin (lêker) çîçek danîn, çîçek çandin, kulîlk danîn.
ji: kulîlk + çandin
kulîlk dan (lêker)(Binihêre:) kulîlk
kulîlk danîn (lêker)(Binihêre:) kulîlk
kulîlk vedan (lêker) kulîlk dan, kulîlk vekirin, çiçeklenmekxhtml.
ji: kulîlk + vedan
kulîlk vekirin pişkivîn, çîçek vekirin, çiçek açmakxhtml, kulîlk dan, kulîlk vedan, çîçek vekirin
kulîlka bûk û xesiyê nav, kulîlkek
kulîlka bûk û zavê nav, kulîlkek buharê şên dihê$wergerTirkî : gelincik
kulîlkçandin (navdêr, mê) çîçekdanîn, çîçekçandin, kulîlkdanîn.
ji: kulîlk +çandin
kulîlkdan (navdêr, mê) (Binihêre:) kulîlk
kulîlkdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) kulîlk
kulîlkdank (navdêr, mê) çîçekdank.
ji: kulîlk +-dank
kulîlkdar (rengdêr) bigul, biçîçek.
ji: kulîlk + -dar.
: kulîlkdarî kulîlkdarîtî kulîlkdartî
kulîlkdarî (navdêr, mê) rewşa kulîlkdarbûnê.
ji: kulîlkdar + -î
kulîlkfiroş (navdêr, nêr) kesê/a ku kulîlkan difiroşe, kêsê/a ku karê vî karî dike
kulîlkfiroşî (navdêr, mê) çîçekfiroşî.
ji: kulîlk +-firoşî
kulîlkhez (navdêr, mê) çîçekhez, çiçekseverxhtml çîçekhez, çiçekseverxhtml.
ji: kulîlk +-hez
kulîlkvan (navdêr, mê) çîçekvan.
ji: kulîlk +-van
kulîlkvanî (navdêr, mê) çîçekvanî, çiçekçilik.
ji: kulîlk +-vanî
kulîlkvedan (navdêr, mê) bişkivîn, bûtikteqandib, bûtikdan.
ji: kulîlk +vedan
kulimdanan (navdêr, mê) dema mirov kummekê bi danit, :kolim dana serî gêj bû!
kulîmek (navdêr, mê) watê hestî û goştê ji movika piştê heyta noqê.hingî ez rûniştim êş ket kulîmeka min hevwatê, kulça
kulimlêdan (navdêr, mê) kulimdanan
kulîn 1. wek kulekan meşîn (lêker)(navdêr, mê) wek kulek meşîn, mîna seqetan bi rê ve çûn (ji ber ku pî diêşe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کولین. Tewîn: Lêker: -kul-.
ji: kul + -în.
: kulek
kulîn/dikule/bikule [I] 1. gocegoc meşîn 2. lingîrî bi rê ve çûn [II] 1. jûra erzaq û nivînên malê 2. di reşmalê de beşa ku ji bo erzaqê malê hatiye veqetandin *barana havînê, şil nekir binê kulînê”
kulind (navdêr, nêr) kundir, sebzeyek e bi reng û dirûvê xwe dişibe gundoran; bacan, kulindok.
Bi alfabeyên din: کولند. Bi soranî: kûleke.
: kulindik, kulindî, kulindk, kulindok. Navê zanistî: Cucurbita pepo
kulind bûn (lêker)(Binihêre:) kulind
kulind kirin (lêker)(Binihêre:) kulind
kulindbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kulind
kulindbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kulind
kulindî (navdêr, mê) rewşa kulindbûnê.
ji: kulind + -î
kulindir kundirê ku hundirê wî tijî goştê hêrandî dikin û wisa dipijînin
(navdêr, nêr) kulindok, xirtik, rexdik, dolmik
kulindkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kulind kirin
kulindkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kulind
kulindok (navdêr, nêr) xirtik, rexdik, dolmik, kulindir, sebzeyek wek kulindan lê kesk û dirêjok e.
Bide ber: kulind.
ji: kulind + -ok.
: kulindokî
kulindokî (navdêr, mê) rewşa kulindokbûnê.
ji: kulindok + -î
kulîne (Zazaki) Cînav, hemû, giş, tev, kulî.
Hevwate: hemîne.
ji: Ji erebî, binere kulî
kuling (navdêr, mê) qezme, tevir, qazme, kulbik, kulîn, kîler, embara qûtî, kundîl.
Bide ber: quling.
ji: Bi maneya qezme ji kolan/kolandin - -an/- -andin + -ing, bide ber bêjing. Bi maneya kulîn formeke ji kulînê ye
kulingê xwe serê carê li cihekî xistin (biwêj) vir û derew kirin. serê carê tiştek gotin. xêrji wî sextekarî nayê lo! serê carê kulingê xwe li cihekî dixe.
kulingvan (navdêr, mê) tevirvan.
ji: kuling +-van
kulînvan (navdêr, mê) kîlervan.
ji: kulîn +-van
kulîparçe (navdêr, mê) kade, kesme, kêk, kulîçe, kulêre, perxaç, poxaça
kulîs (navdêr, mê) perdeyên yan nexşên ku di şanoyan de tên bikaranîn, (mecazî) nepenî, ne berçav.
ji wêjeyê: Her ji niho ve li kulîsên Parlamentoya Tirkiyeyê û di civînên siyasî yên li Enqereyê de minaqeşeya perwerdeya bi zimanê kurdî li dibistanan têt kirin û ne dûr e ko heta saleka dî rê ji wê re jî vebe. Jixwe ji niho ve hinek unîversîteyan dest bi avakirina beşên kurdî kiriye û di sewiyeya akademîk de jî kurdî dê bibe xudan xwedî.(Arif Zêrevan: Dema ko li bakur biqewime, pir mezin û ho baş jî diqewime, Nefel.com, 2/2009).
ji: Ji frensî coulisse.
Bikaranîn: Lêker: kulîs kirin. Navdêr: kulîskirin
kulîs kirin (lêker)(Binihêre:) kulîs
kulîskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kulîs
kuliyan piyên (yekî) xwarin (biwêj) ji bo kesên ku zehf hêdî dimeşin tê gotin. kuro, ma kuliyan piyên te xwarine? ka hinekî zû bimeşe lo!
kuliyat (navdêr, mê) hemû tiştên kesekî (bi taybetî hemû berhemên nivîskarekî).
Herwiha: kulliyat.
ji wêjeyê: Ji Avestayê Kuliyata Ehmedê Xanî(Diyarname.com, 7/2008).
ji: Ji erebî, têkildarî kullî
kuliyê fatmayê (navdêr) koşkar (kuliyek e)
kuliyet (navdêr, mê) hemû tiştên kesekî yan tiştekî, dibistana giştî , berhevok, hemû pirtûkên nivîskarekî.
Herwiha: kuliye, kulliye, kulliyet.
ji wêjeyê: Ez piraniya caran kuliyeta nivîskaran dixwînim.(Firat Cewerî, Amidakurd.com, 10/008).
ji: Ji erebî kull (hemû)
kulkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kul kirin
kulkirin (navdêr)weke mirov bi be egera kulbûna cihekê li giyanê mirovî, :hindî di difin a xwe di xebitî ya kul kirî , :te bi wan kiryarêd çepel dilê min kul kir!
kulkulî (rengdêr) balindeyekê rengîne ciwane hêlîna xwe di kendalan da dirist di ket xwarina wî mê) ik û mê) hingive, mê) xur, :;mirovê bê bawer û gelek vira di ket
kulkulîn perpitîn, pelpitîn, ferfitîn, pirwîn
kulkulîn/dikulkule/bikulkule bi zor û zehmetî xwe bi erdê re kişandin û wisa meşîn
kull (hewramî) (rengdêr) kurt, kin.
Herwiha: kul (hewramî)
kulm 1. kefedest, felqedest 2. çeng, gulmist *bi kulman meçin dirêşê
(navdêr, mê) mist, gurmiç, gurmist, gurmiçk, gulmiç, gulmiçk, boks.
Bide ber: dest kef.
: kulmane kulmandin kulmandî kulmbazî kulmîner kulmînerî
kulm danîn (lêker) kulm daweşandin.
ji: kulm + danîn
kulmane (rengdêr) bi awayekî kulm, boksîng, mistane, boksane.
ji: kulm + -ane
kulmbaz (navdêr, mê) difnpan, texlîtek se, cebl.
ji: kulm +-baz
kulmbazî (navdêr, mê) şer, lêketin, cerenîx.
ji: kulm +-bazî
kulmek (navdêr, mê) qebde, desteyek, mistek
kulmek tenî bûn (biwêj) bela û xeta bûn. bi vî awayî gund bûbû kulmek tenî. helîm yûsiv
kulmik (navdêr, mê) hust, kulmek, mişt, çengek, tijiya dest.
ji: kulm +-ik
kulomekên (yekî) qul bûn (biwêj) ji nexweşî yan jî ji şilbûnê (felç) li erdê rizîn. tu ku ranebî hinekî negerî, kulomekê te dê qul bibin û qet tu bi silametî nabî.
kulorik Tiştê ku navik qul û gulover.Kulorikên dimsê,nanê kulorkî.
kulostik Hirmî, bi engilîzî pear, mîna kulozan e.(Binihêre:) hirmî
kulovank gopika sêrî
kulox (navdêr, nêr) ser, kelle, qaf, mejî, mejox.
ji: . Ji ermenî: գլուխ (glux: ser)
kuloz (navdêr, nêr) cerr, kûz, şerbik, kûp, den, kûzik, kulozk, hin cûn aman in ku ji axa sor hatine çêkirin û bi pirranî biçembil in(û berê bi taybetî bo hilgirtina avê ji kaniyan ta malê dihatin bikaranîn), şerb.
Herwiha: kiloz, kilozk, kilûz, kilûzk, kulozk
kulpîyayene (Zazaki) (lêker) kulipîn
kulpnayene (Zazaki) (lêker) kulipandin
kulpnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kulipandin
kult (navdêr) komek dînî yan felsefî yan çandeyî (bi taybetî ya nehînî û marjînal), heyranî, kesa/ê ku wek pîroz tê peristin, tiştê ku xelk yan komek pirr heyranê wê/wî ye.
ji wêjeyê: Di çapemenîyê de, ev yek êdî qet nabe sedema gumanan: Staline is back Stalîn vegerîya, Putîn bi lez û bez şeref li Yekîtîya Sovyetê û kulta Stalîn vegerand; jixwe, Putîn, Stalînê serdema Înternetê ye..
ji: ji frensî culte yan ji inglizî cult ji latinî cultus (heyranî; xemxwerî) ji colō (parastin).
: kultane kultî kultperês kultperêsî
kultane (rengdêr) bi awayekî kult.
ji: kult + -ane
kultî (navdêr, mê) rewşa kultbûnê.
ji: kult + -î
kultûr (navdêr, mê) çande, torre, edet, irf, baw, asa, texlîd, ferheng, rabûn-û-rûniştin, rêç, rêbaz, regez, norm, hemî edetên civakekê, wêje û huner û muzîk, zanîn û têgihiştin.
Herwiha: kultur.
ji: Ji latînî.
: kultûrdost, kultûrdostî, kultûrhez, kultûrhezî, kultûrî, kultûrnas, kultûrnasî, kultûryar, kultûryarî, kultûrzan, kultûrzanî
kultûrel (rengdêr) kultûrdost yan kultûrnas.
ji: Ji frensî culturel.
: kultûrelî
kultûrelî (navdêr, mê) rewşa kultûrelbûnê.
ji: kultûrel + -î
kultûrî (rengdêr) çandeyî, torreyî, ferhengî, kelepûrî, têkildarî kultûrê, zargotinî, folkorî.
Têkildar: kultûrel.
ji: kultûr + -î
kulturî (navdêr, mê) çandî.
ji: kultur +-î
kulwar (navdêr, mê) rêç, xet, hêl, bor, bihur.
Herwiha: kulvar.
ji wêjeyê: Wek partiyeka mixalefeta li hember hukumeteka sê dewran helbet rêje ne serkeftin e. Lê li gor Kiliçdarogluyê ku hê salek berê, piştî buyera kasetekÜe Üu tasfıyekırına kadroyÜen kevn hat, partî ji kulvarekê derbasî yeka din kir, teşkîlatê partiyê jî di ser de hemî kadroyên kevn bûn û baweriya wan bi vê siyaseta nuh nedihat, encam dikare serkeftin be; ne ji bo CHP-ê, lê di nav partiyê de ji bo Kemal Kiliçdaroglu û hevalên wî..
ji: Ji frensî couloir
kulxane (navdêr, mê) fereş.
ji: kul +-xane
kum pûşiya serê mêran *derziya xwe, di ber kumê serê xwe re kir
(navdêr, nêr) kulav, şewqe, dersok, cemedanî, şaşik, kefî, kevînk, serpoş.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: كوم.
Bide ber: bum, gum, rum, sum, tumBinere.
Herwiha: kam, kem, kêm, kim, kom.
: kumik, kumikî, kumk, kumkî.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: kum, Kurdî (Soranî): kiław, Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:
kum avêtin pev çûn
kum avêtin, şer xwestin (biwêj) daxwaza doz û tekoşînê kirin. rewş ne rewşa berê ye, wan jî kum avêtin û şer xwestin.
kum dirandin rik hatin, bihêrs bûn
kum ketin çavan 1. di rewşeke nebaş de bûn 2. fors lê şikestin
kumbir (navdêr, mê) şaxor, talde, zaxe, qefa.
ji: kum +-bir
kumbirk (navdêr, mê) tepik, mitik, qotik, girik, tilik, gimt, gint, keloşk.
ji: kumbir +-k
kumê (yekî) kirin çavan (biwêj) rewş xera bûn, bi şermiyê ketin. reva qîza wî, kumê zana kire çavê wî.
kumê (yekî) sor bûn (biwêj) bitorpîl û awarte bûn. xwedî îmtiyaz bûn. di wir de ji ber ku kumê me ne sor bû, kesî li rûyê me nenihêrî.
kumê belo li serê celo, yê celo li serê belo (biwêj) ji bo kesên sextekar ku bi fend û fûtan karan dikin tê gotin. karê wî jî ew e. kumê belo li serê celo, yê celo li serê belo.
kumê bênamûsiyê dayîn serê xwe (biwêj) bêbext bûn. bênamûsî kirin. siyaro kumê bênamûsiyê daye serê xn’e.
kumê keçel, eyba veşartî (biwêj) hinek tişt hene ku eşkere nebin xweştir dibe. dev ji min berele dayê, devê min veneke. kumê keçel, eyba veşartî.
kumê min ji rastiyê qetiyaye (biwêj) ji ber ku ya rast dibêjim her kes derbeyekê li min dixe. li vî welatî rastîpere nakin. ji ber wê kumê wî ji rastiyê qetiyaye.
kumê rezîltiyê danîn serê xwe (biwêj) rezîltî kirin. bêar bûn. ji bo menfeet û rehetiya wan xera nebe, kumê rezîltiyê kişan-dine serê xwe. m. ranf çiçek
kumê xwe avêtin hewa (biwêj) gelekî şad bûn. heke sinaîl di wî karî de bi ser bikeve, wê kumê xwe biavêje hewa.
kumê xwe bi xweliyê ve danîn serê xwe (biwêj) her tişt, her derd û kul pejirandin û kişandin. erê lawo, min kumê xwe bi xweliyê ve daye serê xwe, çi derdê we hebe, li min bar bikin.
kumê xwe danîn ber xwe (biwêj) nirxandin. bi wîcdana xwe re lêhûrandin, hesab dîtin. romannivîs divê di vir de kumê xwe dayne ber xwe û ji xwe re bifikire. ıbrahim seydo aydogan
kumê xwe li serê xwe girtin (biwêj) tenê li çareya serê xwe nihêrîn. qet nebe camêrî kumê xwe li serê xwe digire.
kumê xwe tel bigire! kêfxweş be!
kumê xwe tel danîn (biwêj) kêf di cih de bûn. kar baş meşin. ...û gelek tiştin mêrxasiyê û gelek hindirên xîretê li xwe mikur bike û kumê xwe bide tel musa vazgali
kumê yekî li serê yekî din bûn di kar û tevgerê de şibihîn hev
kumî (navdêr, mê) kulavî.
ji: kum +-î
kumik serê kuvarkan
1. kum, kulav (navdêr, nêr) (Binihêre:) kum 2. riwek (navdêr, mê) Binêre: kuvarik
kumişandin/dikumişîne/ bikumişîne 1. hilweşandin 2. daqurtandin
kumişîn (lêker)(navdêr, mê) hilingivîn, likumîn, hoşîn, tewişîn, şewişîn, şelişîn, wişwişîn, tevizîn, teyizîn, behitîn, hikumîn, beliqîn, hilingivîn, hilingiftin, setimîn, litimîn, likimîn, leqitîn, hilkimîn, xijikîn, çerixîn, hilisîn, tehisîn, şemitîn, terpilîn, nikisîn, tengijîn, ferqizîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کومشین.
Herwiha: kimişîn. Tewîn: Lêker: -kumiş-.
Têkildar: kumişandin.
: kumişî, kumişiyayî
kumişîn/dikumişe/bikumişe 1. hilweşîn 2. helîn
kumk 1. kum, kulav (navdêr, nêr) (Binihêre:) kum 2. riwek (navdêr, mê) Binêre: kuvarik
kumkanê (navdêr, mê) pepezanê,fantên îskambîl, qumara bi karteyan, îskambîl
kumkirî (rengdêr) kulavkirî.
ji: kum +kirî
kumo tu li vir bisek! (biwêj) ji bo karekî awarte navbereke demborî dayîn bawerî yan jî statuya xwe. kumo tu li vir hisek! ev kare han ne layiqî te ye. ez ê kare xwe ye jiane biqedinim dû re dîsa bem û te hildim. (bnr. çîrok) mirovekî misliman û oldar hebûye. ji ber ku pir oldar bûye, tim kumekî nimeje ye bi dantelkî li serê wî bûye. lê belkî ji oldariye behtir jî der bare jinan de pir çavşor, bêserî û bîj bûye. dema ku jineke bedew dibîne, li ber xwe nade, hema kume xwe ye nimeje ji sere xwe derdixe dide aliyekî û dibêje: kumo tu li vir hisek. ango, mislimaniya min, tu hinekî ji min dûr bikeve heya ez vî kare xwe ye ne layîqî te bikim dû re ez ê bem bal te.
kumorî (navdêr) Binere mûrî (ji aliyê Kurdên Amedê tê bikaranîn).
Herwiha: mêrî (Behdînan), mêrû, mîrî (Xorasan), morcele (bi yan ji kirdkî ye), morî (Riha), mostran (Êlih), mostranîk (Êlih), mûriyane (Xorasan), mûrû, mûstang (Serhed), kurmorî (Amed)
kumreh rêşaş
kumreş (rengdêr) kesê goman liser jina yan mêrê xwe heye ko çav li dere, dilpîs, çavnebar
kumreşî (rengdêr) dilpîsî, çavnebarî
kumreşî kirin (biwêj) ji bo kesên ku dexesî dikin tê gotin. ji ber mere we kumreşiyan dike, xezala reben rûkare ji mal jî derkeve.
kumru kumru Tirkî: (navdêr)qumrî , fatfatik , tivîlk fatfatok , fatimok , fatmûk , fatik , tiltivîk
kumuşîn navdêr,mê wate Ji bo tiştên wek axê û kayê yên sist(neşidandî),çûn xwarê dema mirîşk çûn ser kayê,ka kumuşî.ax li bin lingên me kumuşî jê kumuşandin
kumzirx puşiya seran a ku ji tundiya derbeyên derveyî diparêze
kun 1. qulik 2. qûn
1. qul, kevîn (navdêr, mê) qul, qulik, kurî, kevîn.
Bide ber: kanî, kûn, qûnBi zaravayên din, Kurdî (Soranî): kun, Kurdiya başûr: kuna.
Bikaranîn: Lêker: kun bûn, kun kirin. Navdêr: kunbûn, kunkirin Rengdêr: kunbûyî, kunkirî.
: bêkun, bêkunî, bikun, bikunî, kunandin, kunandî, kunîner, kunker, kunkunî, kunkunîşk, kunkunîşkî.
ji: hevreha soranî kun, belûçî kond, belkî hevreha soranî kendin (kolan, kolandin), farisî kenden, urdûyî kundna, jiari yan ji Proto-aryayî. Herwiha bide ber qul, qûn, belkî ji zimanekî samî, bo nimûne ji aramî
kun bûn (lêker)(Binihêre:) kun
kun kirin (lêker)(Binihêre:) kun
kunbûn (navdêr)(Binihêre:) kun
kunbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kun
kunc (navdêr, mê) qulaç, qorzî, qunc, kuj, kuje, kujî, kun, qul, kuna bo heywanekê/î mal, stûn, kolumn, beşa di rojnameyekê yan kovarekê yan malperrekê de ya ku herdem yan carine eynî nivîser tê de dinivîse.
Hevwate: goşe.
Herwiha: qunc.
Bide ber: ban, dîwar, kêlek, rex, tenişt.
: kuncik, kuncnivîs, kuncnivîsî
kunc girtin (lêker)(Binihêre:) kunc
kuncandin (navdêr, mê) khuncandin dema mirov berekî yan tebelekê li yeka dî di de bi hêz ji cihê wê di firîne û cihê wê di gire, bdn, :ez di kuncînim em di kuncînîn tu di kuncînî hûn di kuncînin ew di kuncîne…it ewan di kuncînin pr, :dêbi+bdn bdb, :di kuncand di kuncandin db dûr, :kuncandibû kuncandibûn (f), :bi kuncîne bi kuncînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کونجاندن
kuncdank (navdêr, mê) goşedank.
ji: kunc +-dank
kunce (Zazaki) kuncî
kuncere (navdêr, mê) mirt, tolgîn, toyîn, mûtik, murt
kuncgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kunc
kuncî cureyekî zadê ku jê rûn tê bidestxistin û bi ser kadeyan de tê reşandin
(navdêr, mê) susam, simsim, zegerek, darek e li germistanên Asyayê şên dibe û tovek hûr û pehn dide ku zeyt û tehîn û hin xwarinên din jê tên çêkirin, libên berhemên wê darê.
Herwiha: kuncû.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کونجی.
ji: hevreha soranî کونجی (kuncî), farisî کنجد (koncid, koncod), tacikî кунҷид (kuncîd), pehlewî kuncid, jiari. քունջութ (kʿunǰutʿ) ya ermenî, ქუნჯუტი (k’unǰuti) ya gurcî, кунжут (kunjît) ya rûsî û küncü ya tirkî ji zimanên îranî hatine wergirtin. Lê hevwateya wê di piraniya zimanên ewropî de - bo nimûne sesame ya inglîzî - bi rêya yûnaniya kevn σήσαμον (sḗsamon) ji zimanekî samî, ihtimalen aramî שושמא (şuşma), kurtkirina שומשומא (şumşemma) ji akadî šamaššammū (riweka zeytê) ji šaman (zeyt --> şema) + šammu riwek, giya, şînkatî) hatine wergirtin. simsim û susam jî ji wê ne..
: darkuncî. Navê zanistî: Sesamum indicum
kuncik quncik *jina xelqê ramûsanek e li kuncikekî, hespê xelqê meydanek e li pêşbirkekî
(navdêr, mê) kolumn, stûn
kuncikîtî (navdêr, mê) sûsûyi, kunkatî, kunîledarî, kunîledarîte.
ji: kuncik +-îtî
kunciknivîs (navdêr, mê) kolumnîst
kuncîn (lêker)gincirî, pertalbûn, pejmûrdetî. Tewîn: -kunc-.
ji: kunc +-în
kuncnivîs (navdêr, mê) nivîskarê quncikan.
ji: kunc +-nivîs
kund cureyekî teyrên şevê ye; bûm *gotine: ‘kundo mirî pir in an zindî?' gotiye: 'zindiyek tenê zêde ye, ew jî di bin emrê jinê de ye'
(navdêr, mê) bum, pepûk, pû, firrindeyek şevgerr, çavzîq û goştxwer e û bi gelemperî bi tenê dijî, (mecazî) kesa/ê ku ji ser xwe ranabe, tiral, tembel, kislan.
ji: jiari, bide ber peştûyî کونګ (kong)..
: kundane, kundgir, kundgirî, kundî
kund dibêje, ez ew qas im, lê aqile min jî ew qas e (biwêj) her kes xwe zede dizane. her kes di bare dile xwe de şer e. kmid dibêje, ez ew qas im, lê aqile min jî ew qas e.
kundane (rengdêr) bi awayekî kund.
ji: kund + -ane
kundarî (navdêr, mê) hewrekdarî port, hewrekdarî.
ji: kun +-darî
kundê şaxdar (navdêr, nêr) cureyekî kund an bûman e, balindeyekî dirende ye û şevger e li çend warên Kurdistanê dijî ye.
Hevwate: bumê şaxdar.
Têkildar: kund, bûm.
ji: kund + ê şaxdar. Navê zanistî: Asio otus
kundêle têjika berazî
kundês (Zazaki). Binêre; kewndêz
kundêz (Zazaki). Binêre; kewndêz
kundgir (navdêr, mê) kesê/a kundan digire.
ji: kund + -gir
kundgirî (navdêr, mê) karê kundgiriyê.
ji: kundgir + -î
kundî (navdêr, mê) rewşa kundbûnê.
ji: kund + -î
kundîl (navdêr, mê) kulîn, kîler, embara qûtî, kuling, embar, mexzen, depo.
Herwiha: kundil
kundir [I] cureyekî sewzeyan e û pijandî tê xwarin *kundirê mîranî, çêtir e ji şekirê şîranî [II] mirovê bêkêr
kundire mîranî, xweştir e ji şekir û şîranî, kesek tehma kundir hilneanî, xeynî arşiya romanî (biwêj) her kes ji her xweşikayî û bedewiye fem nake. ew ne hempaye deve te ye lawo. kundire mîranî, xweştir e ji şekir û sîranî, kesek tehma kimdir hilneanî, xenî arşiya romanî.
kundirê vala bûn (biwêj) ji bo kesên bebandor û bêhiş tê bikaranîn. tu çi deve xwe didî ber deve wî kundire vata?
kundiro jî gotina xwe got (biwêj) vala axivîn, deve xwe vala nehiştin. kuudiro jî gotina xwe got. mexseda wî ew bû ku bila nebejin tiştek negot.
kundiroşk (navdêr, mê) tevnpîrk, pîrtevînk, pîrepind, pîropind, pîrik, pîrhevok, pîrepit, dapîrûşk, pîrê, pindepîr, pîrebok, gangol, pêndek, pîrhebok
kundîyez (Zazaki). Binêre; kewndêz
kunduz (Zazaki) (Binihêre:) kewndêz Tirkî: (navdêr)darbir, segavî darbir (Castor fiber)
kune (navdêr, mê) himbana avê, meşka avê.
Herwiha: kun.
Bide ber: kone
kunefêl (rengdêr) fêlbaz, gelac, kone, binbinkî, binfiskî, fisgenî, binifis, biwe, fismirî, melûn, fetloke, pinî, baraz, fetbaz, xasok, şatir, şeytan, rovî, rûvî, di xapandin û hîlekirinê de jêhatî.
Herwiha: kunefêhl
kunende (navdêr, mê) pêşgo, berbêj, kahîn.
ji: kun +-ende
kunêr kînor
(navdêr, mê) nêm, intihab, cihê ku intihabê girtiye, cihê ku kul bûye, kul, birîn, cihê ku pizirûg û xişirûgê girtiye, cihê ku kul bûye.
Herwiha: kînor kwînêr.
ji wêjeyê: Giyakolox, canemergê (berfîn, befrîn) ji malbata nêrgizan dihesibînin. Navê wê yê latînî GALANTHUS e. Di tibê de ji bo çêkirina dermanan wek hilberînek kêrhatî tê bi kar anîn. Di nav Kurdan de kulîlka wê ji bo hêzkirina dil, mexde û ji bo alîkarîya ketina cilan (adet) biket tê xebitandin. Kixsê (pîvazok) wê jî heke bê qutan û xerişandin ji bo ku kunêr û birînan “ser û der bike” pir kêrhatî ye. Herweha pîvazoka wê gelek xweş e, tameke şîrîn jê tê û ji bo lotikan jî wek nûjdarîyê ye. Xasma yên betenan (beroj, tingal) dema em zaro bûn me serê çiveke stûr tîj dikir, pê pîvazoka wê derdixist û dixwar..
: kunêrî
kunêrî (rengdêr) kulikeka mezin û bi jane li canê mirovî dihêt, qunêrî
kunêz (Zazaki). Binêre; kewndêz
kunî hebîbê ehmeda peyda bibe ey Mihemedê delal!.
ji wêjeyê: Girtî yek qebde ji nûra xwe Xuda,, Gote wê: Kunî Hebîbê Ehmeda. Hêj ne erş û ferş û kursî û qelem, Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşem, Salîha tesbîh kirî nûra şikelf, Şeş mîet elf û çîhar û bîst û elf, —w:Mela Hisênê Bateyî
kunik (navdêr, mê) kunên biçûk.
Herwiha: kunk.
Bide ber: kunkunî, kunkunîk.
ji: kun + -ik
kunikdar (rengdêr) kuncikî, sûdar, kunoçkedar.
ji: kunik +-dar
kunikî (navdêr, mê) kilorî, kunîleyî.
ji: kunik + -î
kunîyez (Zazaki). Binêre; kewndêz
kunker alava ku pê tiştan qul dikin
(navdêr, nêr) amêrê tiştan pê kun dikin
kunkerî (navdêr, mê) sûjinî.
ji: kun +-kerî
kunkî kirin (navdêr, mê) kulek kirin.
ji: kun +-kî + kirin
kunkirî (rengdêr) (Binihêre:) kun
kunkirin (navdêr)(Binihêre:) kun
kunkunî (rengdêr) qulqulî, tişta/ê ku gelek kunên anku qulên biçûk lê hene: Bêjing kunkunî ye..
Herwiha: kun-kunî, kunkunîk, kun-kunîk, kunkunîşk, kun-kunîşk.
ji: kun + kun + -î.
Bikaranîn: Lêker: kunkunî bûn, kunkunî kirin. Navdêr: kunkunîbûn, kunkunîkirin Rengdêr: kunkunîbûyî, kunkunîkirî.
: kunkunîtî
kunkunî bûn (lêker)(Binihêre:) kunkunî
kunkunî kirin (lêker)(Binihêre:) kunkunî
kunkunîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kunkunî
kunkunîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kunkunî
kunkunîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kunkunî kirin
kunkunîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kunkunî
kunkunîtî (navdêr, mê) rewşa kunkunîbûnê.
ji: kunkunî + -î
kunoj (rengdêr) çikûd, çikûs, temah, nemerd, çepel, çavteng, tima, tama, destteng, destgirtî, destasê, kund, kund-û-kunoj, gurrî, qitmirî, qirs, qesîs, kesa/ê ku hez nake malê xwe serf bike.
Herwiha: kinoj.
: kund û kunoj kunojane kunojî kunojîtî kunojtî
kunojane (rengdêr) bi awayekî kunoj.
ji: kunoj + -ane
kunojî (navdêr, mê) rewşa kunojbûnê.
ji: kunoj + -î
kunye (navdêr, mê) pênase, zanav, nasnav, nasname, îdentîte.
Herwiha: kûnye.
ji: ji erebî كنية (kunye), hevreha aramî ܟܘܢܝܐ (kunnaya), îbrî כינוי (kinnûy)
kupandin (navdêr)(navdêr, mê) xwarkirina/pelixandina tiştekî bi alî hundir ve mînak: otombîl qûlipî û hemû kupiya, tewandin, pelixandin.
Herwiha: tewandin, pelixandin, xwarkirin, teecandin.
Hevwate: tewandin, pelixandin, xwarkirin, teecandin.
: kupandî, dikupîne
kupeşte (navdêr, mê) parapet, cax, şifşe, dîwarê yan şîşên ku li balkonan yan banan yan piran hene daku mirov jê nekeve
kupîn Tewandî(lêker) Rûyê tiştekî ber bi derva xwe ve xwar bûn, rûyê tiştekî ber bi derva xwe derketin yan werimîn. Bi taybetî ji bo amûrên metal û hesin tê bikaranîn.
Bikaranîn: Beroşa me ji ser sobeyê ket erde û kupîya. Birê min jî rabû bi mîrkut beroş rast kir.Qemyona ku firêna wê teqiya li dîwar qelibî. Diwar xwera bû û qaputê qemyonê jî kupiya.. Tewîn: Lêker: -kup-.
Bide ber: tebiqîn, deviqîn.
: kupîyayî, kupandin
kupînoz Listikeke ku zarok pê dilîzin. Di Wîkîpediayêde hatiye bahskirin.
Herwiha: kupî noz
kuple (navdêr, mê) misra, beyt
kupon (navdêr, mê) kaxeza ku mirov dikare pê tiştan belaş yan ji bihayê normal erzantir bistîne.
ji: Ji frensî coupon
kuprî (navdêr, mê) pir, cisir, rêya di ser avê re.
Herwiha: koprî, kubrî.
ji: hevreha erebî كوبري (kûbrî), yûnanî κιοπρουλής (kioproulís), sirboxirwatî ćuprija... hemû jitirki köprü, hevreha azerî körpü, teterî күпер (küper)/köpür, başkîrî күпер (küper), qazaxî көпір (köpir), kirgîzî көпүрө (köpürö), tirkmenistanî köpri, oygurî كۆۋرۈك (köwrük), çuvaşî кӗпер (kĕper)... Belkî ji eynî rehî: kepir.
kur [I] law, zarokê nêrîn *mêl ne ji kurê qenc re dayne, ne jî ji yê xerab re [II] sewala ku guhên wê biçûk in [III] li zozanan erdê nermehur (bê kevir)
1. zarrokên nêr (navdêr, nêr) lawik, gede, sebî, xort, zarrokên nêr, mirovên nêr yên biçûk: Kurr bi gogê dilîzin. lawik, gede, sebî, zarrokên nêr, yên kesekî: Te çend kurr hene?.
Herwiha: kur, kurrik, kurik.
Dijwate: keç, qîz.
ji: Proto-aryayî: kur (zan) Sogdî: kwrt (zarrok) xun: kur (kîr) Farisî: kīr (kir) Kurmancî: kîr (kîr, pênîs), kurr (lawik) Kurdî (Soranî): kurr; kêr (kurr; kîr), kurr (lawik) Zazakî: kîr (kîr, pênîs), lorî: kur(r) (kurr, kurrik) Çavkanî: Cheung p.250 Baldarî: Ne ji proto-hindûewropî ye..
: kurranî, kurrik, kurrînî
kur ji hinavê, bira ji bavê (biwêj) kur ji bira jî nezîktir e. helbet bira jî pir giring in, lê kur ji hinave, bira ji bave.
kur kirin 1. kurtisandin, qusandin 2. tiraş kirin *kê karê pir kiriye, keziya xwe kur kiriye
kur mezin bû, xem mezin bû (biwêj) lawik ku mezin dibin, derd û kulen wan jî zede dibin. ere, keçik jî carinan pirsgirekan derdixin, lê kur mezin bû, xem mezin bû.
kurap lawê apî; kurmam
kurator (navdêr) serperişt, birêveber, çavdêr.
ji wêjeyê: 10emîn Bîenala Navneteweyî ya Stenbolê ku kuratoriya wê Hou Hanru dike têde gelek projeyên balkêş dê bêne pêşkêş kirin.(Diyarname.com, 9/2007).
ji: Bi rêya frensî curateur yan inglîzî curator ji latînî curatus.
: kuratorî, kuratorîtî, kuratortî
kuratorî (navdêr, mê) rewşa kuratorbûnê.
ji: kurator + -î
kurbeşk cureyekî sewalên çolê ye
(navdêr) ajelekî guhandar yê çarling û şevgerr e.
Herwiha: kurrbeşk kurribeşk kuribeşk qurrbeşk qurbaşk qurebeşk qurrebeşk.
Hevwate: gurnepaş
kurbûn (navdêr, mê) kurtbûn, :pora serê te kur be
kurd gelê ku ji Tofanê virdetir li Navçêmkê û doraliyên wê dijî
(navdêr) neteweyê serekî yê Kurdistanê, kesên kurdîziman, kesên zimanê wan yê yekem kurdî ye, kurdistanî, kesên ji neteweyê serekî yê Kurdistanê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورد. Têkilî: kurmanc, soran, hewram, goran, zaza.
Bide ber: ecem, ereb, ermenî, faris, tirk.
ji: Wek navê piraniya miletan, etîmolojiya peyva kurd jî ne bi temamî zelal e. Gelek caran eynî nav li du yan çend komên etnîkî hatiye kirin. Bo nimûne kurmanc/kirmanc ji zaravaya xwe re dibêjin kurmancî/kirmancî û ji dêrsimiyan re dibêjin zaza. Lê dêrsimiyên zaza ji xwe re dibêjin kirmanc û ji kurmancan re dibêjin kirdas! Rûsî ji almanan re dibêjin nêmêts lê ereb ji awistriyan re dibêjin nemsayî ku eynî peyv e! Wisa diyar e ku peyva kurd gelek kevn e: di pehlewî de wek kurt/kwrt hatiye nivîsîn, di sûmerî de kerde, si aramî de qerdu, di yûnaniya kevn de kyrtî... Lê ne diyar e ka mebesta wan peyvan gelê kurd yê niha ye yan jî na. Lê taliyê jî ne diyar e ka maneya wê peyvê çi ye. Lê belkî ji peyva kur (çiya) ya sûmerî be ji ber ku sûmeriyan ji miletên di ser xwe re yên li joriya Mezopotamyayê re, li deverên çiyayî, digot karda.Belkî jiari jiarami jisumeri be..
Bikaranîn: Lêker: kurd kirin. Navdêr: kurdkirin Rengdêr: kurdkirî.
: ( , kurdane, kurdatî, kurdayetî, kurddost, kurddostî, kurdewar, kurdewarî, kurdhez, kurdhezî, Kurdistan, Kurdistanî, kurdî, kurdîaxêv, kurdîaxêvî, kurdîaxiv, kurdîaxivî, kurdînî, kurdîpeyiv, kurdîpeyivî, kurdîtî, kurdîzar, kurdîzarî, kurdîziman, kurdnas, kurdnasî, kurdolog, kurdolojî, Kurdperwer, kurdperwerî, kurdyar, kurdyarî
kurd bûn (lêker)(Binihêre:) kurd
kurd kirin (lêker)(Binihêre:) kurd
kurdandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurdandin
kurdandin (lêker)(navdêr, mê) kirin kurd yan kurdî, kurdîfîze kirin, kurdîfîkasyon. Tewîn: -kurdîn-.
Bide ber: erebandin, farisandin, tirkandin.
ji: kurd + -andin.
: kurdandî, kurdîner
kurdane (rengdêr) bi awayekî kurd.
ji: kurd + -ane
kurdax (navdêr) Efrîn û derdora wê.
Herwiha: Çiyayê Kurmênc.
ji wêjeyê: Le ser rêka Reco - Meydanakpasê: Nihrînek ji Kurdaxê (Çiyayên Kurmênc) berve Amanosê (Çiyayên Gewir)..
ji: kurd + tirkî dağ (çiya).
: kurdaxî kurdaxîtî
kurdayetî kurdbûn
kurdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurd
kurdbûnî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdînî, Kurdbûn.
ji: kurd +-bûnî
kurdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurd
kurddost (rengdêr) (navdêr) dostê/a kurdan, kurdperwer, kesa/ê ku ji kurdan hez dike (û alïkariya wan dike).
ji: kurd + -dost.
: kurddostî
kurddostî (navdêr, mê) rewşa kurddostbûnê.
ji: kurddost + -î
kurdewar (rengdêr) (navdêr) mîna kurdan, kesa/ê ku li gor çandeya kurdî dijî yan dixebite.
ji wêjeyê: Ji Gundê Girêmîra me. Bi ser navçeya Nisêbînê ya Mêrdînê ye. Girêmîra berê gundê sûryaniyan û kurdan bû. Bi awayekî zanebûn nebe jî neteweperwer in. Ji berê de tesîra Barzaniyan li ser wan hebû. Axaftina bi kurdî rûmet bû, axaftina bi tirkî gelekî şerm bû. Heta hinekî dema diçûn bajar, dema dibihîstin hinek ji wan bi dikandaran re bi tirkî axivîne, henekê xwe bi wan dikirin. Tiştên kurdewar gelek li pêş bûn..
ji: kurd + -e- + war.
: kurdewarî, kurdewarîtî, kurdewartî
kurdewarî (navdêr, mê) edet û nerîtên kurdan, jiyana mîna ya kurdan.
Bide ber: kurdayetî, kurdînî, kurdîtî.
ji: kurdewar + -î
kurdewerî têkildarî neteweya kurd
kurdî zimanê gelê kurd
(navdêr)(Binihêre:) kurdî
(navdêr, mê) zimanê kurdan, zimanê kurd pê diaxivin (zimanek hindo-ewropî yê ji babika zimanên îranî), (rengdêr) tiştên bi zimanê kurdan: stiranên kurdî, rojnameyên kurdî, tiştên kurdan: Aliyê kurdî di danûstandinan de, mîna kurdan.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کوردی.
ji: kurd + î.
Bikaranîn: Lêker: kurdî kirin. Navdêr: kurdîkirin Rengdêr: kurdîkirî.
: kurdîaxêv, kurdîaxêvî, kurdîaxiv, kurdîaxivî, kurdîpeyiv, kurdîpeyivî, kurdîzar, kurdîzarî, kurdîzimanZaravayên kurdî, hewramî, kurmancî, soranî, zazakî, feylî/kelhurî, lekî. Têkilî: kurdayetî, kurddost, kurddostî, kurdewar, kurdewarî, Kurdistan, kurdistanî, kurdînî, kurdîtî, kurdperwer, kurdperwerî
kurdî kirin (lêker)(Binihêre:) kurdî
kurdi nerway (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê)
kurdî, halê xwe werdî (biwêj) kurd di halê xwe de ne, bi halê xwe dizanin. kurdî, halê xwe werdî. ma ew jî ne kurd e? halê xwe dizane.
kurdî-erebî (rengdêr) bi kurdî û erebî: ferhenga kurdî-erebî, sîstema nivîsîna kurdî bi alfabeya modîfiyekirî ya erebî, ya/yê kurdan û ereban: danûstandinên kurdî-erebî.
Hevwate: erebî-kurdî
kurdî-kirîlî (rengdêr) sîstema nivîsîna kurdî bi alfabeya modîfiyekirî ya kirîlî (ku demekê li Sovyetistanê bo nivîsîna zimanê kurdî dihat bikaranîn).
Herwiha: kurdî-krîlî.
Bide ber: kurdî-erebî, kurdî-latînî
kurdî-krîlî (navdêr, mê) alfabeya krîlî (rusî) ya ku pê kurdî tê/dihat nivîsîn (li Sovyetistanê), tişta/ê ku bi wê alfabeyê hatiye nivîsîn: Kurd bi alfabeya kurdî-krîlî wiha tê nivîsîn: Курд.
Herwiha: kurdî-kirîlî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کوردی-کریلی ku-kr: курдн-крили.
Bide ber: kurdî-erebî
kurdî-latînî bi kurdî û latînî, ya kurdî û latînî: ferhenga kurdî-latînî, kurdiya ku bi alfabeya latînî têt nivîsîn.
Bide ber: kurdî-erebî, kurdî-kirîlî
kurdîaxiv (navdêr) kesên bi kurdî diaxivin, kesên kurdî dizanin, kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye.
Herwiha: kurdîaxif kurdîaxêf kurdîaxêv.
Hevwate: kurdîpeyiv kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîaxiv soranîaxiv hewramîaxiv zazakîaxiv goranîaxiv erebîaxiv farisîaxiv inglîzîaxiv tirkîaxiv.
ji: kurdî + -axiv.
: kurdîaxivî
kurdîaxivî (navdêr, mê) rewşa kurdîaxivbûnê.
ji: kurdîaxiv + -î
kurdîfîkasyon (lêker)(navdêr, mê) kurdandin
kurdîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurdî kirin
kurdîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurdî
kurdînas pisporê ziman û wêjeya kurdî
(navdêr) pispora/ê zimanê kurdî. Nêzîk: kurdnas kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdîzan kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancînas soranînas hewramînas zazakînas goranînas erebînas farisînas inglîzînas tirkînas.
ji: kurdî + -nas.
: kurdînasî
kurdînasî (navdêr, mê) rewşa kurdînasbûnê.
ji: kurdînas + -î
kurdîpeyiv (navdêr) kesên bi kurdî dipeyivin ango diaxivin, kesên kurdî dizanin, kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye.
Herwiha: kurdîpeyv kurdîpeyîv.
Hevwate: kurdîaxiv kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîpeyiv soranîpeyiv hewramîpeyiv zazakîpeyiv goranîpeyiv erebîpeyiv farisîpeyiv inglîzîpeyiv tirkîpeyiv.
ji: kurdî + -peyiv.
: kurdîpeyivî
kurdîpeyivî (navdêr, mê) rewşa kurdîpeyivbûnê.
ji: kurdîpeyiv + -î
kurdistan Serenav,mê. Xwendin: welatê kurdan, welatek bindest e li Rojhilata Navîn û di navbera sinorên Tirkiye û Sûriye û Iraq û Îranê de hatiye parçekirin, herêma otonom ya Kurdistana Iraqê parçeyek e ji Kurdistan ya ku li Başûrê Kurdistanê (Iraqê) ji alî kurdan ve tê birêvebirin, parêzgehek e li Rojhilata KurdistanêAlfabeyên din, kurdîya erebî: ﻛﺮﺩﺳﺘﺎﻥ.
Herwiha: Kurdîstan Kursan.
ji wêjeyê: Kurdistan Bilind e bejn û bala teLi ser taca te esman eKitanek rengsipî daye Serê Zozan û SîpaneLi jorê kanî û cobarWekû hêstir dibarin xweşLi jêrê te dibînim ezBihuşt û bax û bistan eKirasek etlezîn kesk eBi rengê rojê nexşîn e Li bejna te dibînim xweş Bi surme şal û mîtan e Çi rengşêrîn e yara min Şepal û nazik û şox e Ferat û Diclê û Xabor Bi ser bejnê de berdane.
ji: kurd + -i- + -stan.
: kurdistanî, kurdistanîtî
kurdistana bakur Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Tirkiyeyê de ye.
Herwiha: Bakurê Kurdistanê.
Hevwate: Kurdistana TirkiyeyêParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Başûr, Kurdistana Başûr-Rojava, Kurdistana Rojhilat.
ji: Kurdistan + a + Bakur
kurdistana başûr-rojava Serenav,mê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî.
Herwiha: Başûr-Rojavaya Kurdistanê, Kurdistana Rojava.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
kurdistana iraqê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Iraqê de.
Hevwate: Başûrê Kurdistanê, Kurdistana BaşûrParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Tirkiyeyê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana Îranê.
ji: Kurdistan + a + Iraq + ê
kurdistana rojava Serenav,mê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî.
Herwiha: Başûr-Rojavaya Kurdistanê, Kurdistana Başûr-Rojava.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
kurdistana tirkiyeyê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Tirkiyeyê de ye.
Hevwate: Bakurê Kurdistanê, Kurdistana BakurParçeyên din yên Kurdistanê, Kurdistana Iraqê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana Îranê.
ji: Kurdistan + a + Tirkiye + yê
kurdistanî (rengdêr) (navdêr) kesên yan tiştên li yan ji Kurdistanê, kurd û gelên din yên li Kurdistanê dijîn yan ji wê derê ne: Gelek kurdistanî li Ewropayê dijîn..
ji: Kurdistan + -î.
: kurdistaniyet, kurdistanîtî
kurdistanîtî (navdêr, mê) rewşa kurdistanîbûnê.
ji: kurdistanî + -tî
kurdîtî (navdêr, mê) doza kurdan, neteweperweriya kurdan, xebata bo serxwebûn û mafên kurdan.
Herwiha: kurdayetî, kurdînî, kurdîzm.
ji: kurd + -îtî
kurdiya başûrî (navdêr, mê) devokên başûrî yên zimanê kurdî (kirmaşanî, feylî, kelhurî).
Bide ber: kurdiya bakurî kurdiya navendî, kurdiya naverastî. Agadarî: Mebesta bi kurdiya başûrî ne devokên kurdî yên li Başûrê Kurdistanê tên axivîn e. Kurdiya başûrî li hin deverên Başûrê Kurdistanê (bi taybetî Xaneqîn) û herwiha hin deverên Rojhilata Kurdistanê jî (bi taybetî Kirmaşan û Îlam) tê axivîn.
kurdîzan (navdêr) kesa/ê zimanê kurdî dizane, kurdînas, pispora/ê zimanê kurdî. Nêzîk: kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdînas kurdîzar kurdîziman.
Bide ber: kurmancîzan soranîzan hewramîzan zazakîzan goranîzan erebîzan farisîzan inglîzîzan tirkîzan.
ji: kurdî + -zan.
: kurdîzanî
kurdîzanî (navdêr, mê) rewşa kurdîzanbûnê.
ji: kurdîzan + -î
kurdîzar (navdêr) kesên zarê wan ango zimanê wan yê dayikî kurdî ye, tiştên bi zarê ango zimanê kurdî: kovar û rojnameyên kurdîzar.
Hevwate: kurdîziman. Nêzîk: kurdîaxiv kurdîpeyiv kurdînas kurdîzan.
Bide ber: kurmancîzar soranîzar hewramîzar zazakîzar goranîzar erebîzar farisîzar inglîzîzar tirkîzar.
ji: kurdî + zar.
: kurdîzarî
kurdîzarî (navdêr, mê) rewşa kurdîzarbûnê.
ji: kurdîzar + -î
kurdîziman (navdêr) kesên zimanê wan yê dayikî kurdî ye, tiştên bi zimanê kurdî: kovar û rojnameyên kurdîzar.
Herwiha: kurdîezman kurdîzman.
Hevwate: kurdîzarNêzîk, kurdîaxiv, kurdîpeyiv, kurdînas, kurdîzan.
Bide ber: kurmancîzar, soranîzar, hewramîzar, zazakîzar, goranîzar, erebîziman, farisîziman, inglîzîziman, tirkîziman.
ji: kurdî + ziman.
: kurdîzimanî
kurdîzimanî (navdêr, mê) rewşa kurdîzimanbûnê.
ji: kurdîziman + -î
kurdki (Zazaki) kurdî
kurdkî (Zazaki) (navdêr) kurdî, navê eşireke kurdan e ku li Serhedê û li sirûcê berbelav in
kurdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurd kirin
kurdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurd
kurdnas pisporê çand û dîroka gelê kurd
(navdêr) pispora/ê jiyana kurdan (bi taybetî ya/yê lêkolînên zanistî li ser kurdan dike).
Hevwate: kurdolog, kurdzan.
Bide ber: kurdînas.
ji: kurd + -nas.
: kurdnasî
kurdnasî (navdêr, mê) kurdolojî, zanista li ser jiyana kurdan, lêkolînên zanistî li ser kurdan.
Herwiha: kurdnasîtî, kurdzanî.
Têkildar: kurdînasî.
ji: kurdnas + -î
kurdolog (navdêr) pispora/ê jiyana kurdan (bi taybetî ya/yê lêkolînên zanistî li ser kurdan dike).
Hevwate: kurdnas, kurdzan.
ji: kurd + -o- + -log.
: kurdologî, kurdolojî
kurdolojî (navdêr, mê) kurdnasî, vekolînên zanistî li ser kurdan û jiyana wan.
Herwiha: kurdologî.
Têkildar: kurdolog.
ji: kurd + -olojî
kurdparêz (navdêr, mê) Kurdperwer, Kurdperest.
ji: kurd +-parêz
kurdparêzî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdperwerî, Kurdperestî.
ji: kurd +-parêzî
kurdperest (navdêr, mê) Kurdparêz, Kurdperwer.
ji: kurd +-perest
kurdperestî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdparêzî, Kurdperwerî.
ji: kurd +-perestî
kurdperwer (navdêr) Kesê ku ji Kurdan hez bike û ji bo mafên wan bixebite
kurdperwerî (navdêr, mê) Kurdîtî, Kurdayetî, Kurdparêzî, Kurdperestî.
ji: kurd +-perwerî
kurê (keça) meriv û însanan bûn (biwêj) mirovekî baş bûn. heke ezîzê cindo kurê meriv û însanan be. ve yeke napejirîne.
kurê bavê (yekî) bûn (biwêj) xizm û lêzimên hev û din bûn. çi ye, tu ji bo wî serê xwe dişkenî, ma kurê bavê te ye?
kure bêdewlet, ji bal bavê xwe derket, paşî çû bû şivanê berazan (biwêj) ewledên bêxêr, di dawiyê de xwe ji dixin rewşeke neyin1. ewledê bêxêr xwe jî û mal-bata xwe jî dieşînin. kurê bêdewlet, ji bal bavê xwe derket, paşî çû bû şivane berazan.
kurê bêwar, çav li der (biwêj) heke ku mal milk û tiştekî ku pê re mijûl bibe tune be, çavê law dê bi xwezayî li der be. ma te çi hevî dikir? çi gotine: kurê bêwar, çav li der.
kurê kor hiseyn paşa bûn (biwêj) zehf zêde û awarte bûn. çima, ma kurê te kurê kor huseyn paşa ye ku destê xwe naavêje karekî? (qerf)
kurê mino, ne ji mino, roja koçê barê mino (biwêj) kêra ewlêdan zû bi zû nagihîje dê û bavan, lê gelek caran li ser stûyê wan dibin bar. kurê mino, ne ji mino, roja koçe barê mino. ev jî zagoneke xwezahî ye.
kurê qurqurbegê kûçikê kurê kûçikan; segbav
kurê şahqurdî miriye, pira heqiyê şikestiye (biwêj) heq û hiqûq nemaye. ez çi bibêjim? zeman xera bûye. kurê şahqurdî miriye, pira heqiyê şikestiye.
kurê xwedê bûn (biwêj) xwedî bûmtiyaz bûn. wan wisa dor lê girtibûn, ku ew bibûiya kurê xwedê jî nikaribû j1. dest wan xelas bibûya.
kureke kesê ku ji bilî xwarin û rîtinê bi kêrî tiştekî nayê
kurên bavê hev bûn (biwêj) em gişk exrebeyê hev ên nêzik in. kî çi dibêje bila bibêje, em gişk kurên bavê hev in û em nikarin ji hev bibin.
kurepist weswese, pistînî, fisînî, kurtepistî, kuste-pist, piste-pist, pistepist
kurezan (Soranî) (navdêr) nevî; lê zarokê kurê kesekî.
Têkildar: newe kiçeza.
ji: kur + -za
kurfût (rengdêr) kawik, xeşîm, dilsaf, naşî, cahil, nezan, evdal, heynik, safderûn, dînik, şêtik, qamik, xêtik, debeng, aqilkêm
kurî 1. cehşik 2. caniya viringî *aqilê kurî, caniya dêlî
1. dava bi derqûna ajelan ve (navdêr, mê) k-ya req, dûvik, kilik, boçik, doç, dûv, daw, dava dirêj ya bi derqûna hin ajelan ve: Ker kuriya xwe dihejîne û mêşan pê vedirevîne..
Herwiha: kurîk
kurîk (navdêr, mê) kilik, kurî, dûv, boçik, dûvik, doç, dûvelank, dûm, daw, dava dirêj ya bi derqûna hin ajelan ve, terrî.
Bikaranîn: Lêker: kurîk anîn. Navdêr: kurîkanîn
kurik lawik
kurîk anîn (lêker)terikîn.
ji: kurîk + anîn
kuriktî mêr bûn,mêrantî,kurik bûn
kurîmisk (navdêr, mê) giyadêmk, giyagewrik, helyotrop
kurinc kevanjen, pereker, libûjen, livajen, libûdî, tavnejen, Iibûjen, tîravêj/tîrkêş, tîrendaz
kurincî kevanjenî, libûjenî, livajenî, perekerî, libûdîlî, tavnejenî, tifingendazî, tîrendazî, tivingendazî
kurînî (rengdêr) jîyana bêjinîyê, hêşta kur, zigurd, :bi kurînî min karên weha ne kirîne evca dê çewa noke kem!
kurisandin (navdêr, mê) kuncandin, bdn, :ez di kurisînim em di kurisînîn tu di kurisînî hûn di kurisînin ew di kurisîne…it ewan di kurisînin pr, :dê bi +bdn bdb, :di kurisand di kurisandin db dûr, :kurisandibû kurisandibûn (f), :bi kurisîne bi kurisînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورساندن
kurisandin/dikurisîne/ bikurisîne 1. kotin û hêrandin 2. peritandin û pizirandin 3. komir kirin
kurisî hêrandî û pizirî
kurisîn/dikurise/bikurise 1. dan kotin û hêrandin 2. peritîn û pizirîn 3. komir bûn
kurîşk (navdêr, mê) rêjin.
Bikaranîn: Rengdêr: kurîşkbûyî
kurîşkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurîşk
kurîşkî (navdêr, mê) qurmîçongkî, qermûçekî, qermîçongî, qurîşkî, biqirme.
ji: kurîşk + -î
kurîşkî kirin (lêker) qermûçekî kirin.
ji: kurîşkî + kirin
kurîşkîkirin (navdêr, mê) qermûçekîkirin.
ji: kurîşkî +kirin
kurk keçêça hêkşêlandin û cûcikderxistina ajalên bibask ên malê û firindeyên çolê
1. cilên ji pûrtê heywanan k-ya pêşîn req e(navdêr, nêr) pûrtên ajelan yên nerm: kurkê guran, cilên ji pûrtê heywanan hatiye çêkirin: Saqoyê wê kurk bû..
: kurkî bend
kurk bûn (lêker)(Binihêre:) kurk
kurk ketin (lêker)(Binihêre:) kurk
kurkbûn (navdêr)(Binihêre:) kurk
kurkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurk
kurkê memê qebe ye, tiştek di bin de heye (biwêj) di bin wî kari de tiştek heye. ez jî baş nizanim çi ye, lê kurkê memê qebe ye, tiştek di bin de heye.
kurker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kur dike, berber, sertiraş.
ji: kur + -ker
kurkfiroş (navdêr, mê) pûrtfiroş.
ji: kurk +-firoş
kurkî (navdêr, mê) rewşa kurkbûnê.
ji: kurk + -î
kurkirî (rengdêr) pûrtkirî, traşkirî, traşbûyî, kurbûyî, traştî, qusandî.
ji: kur +kirî
kurkirin (navdêr)kurtkirin, :mirî kêxwe liser hêkan kurk kir.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورکرن
kurkketin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurk
kurkum (navdêr, mê) zerdeçal, zeferan
kurm cureyekî bihukên biçûk e; dikeve birînan, fêkî û sewzeyan û wan xera dike
kurm di serê (yekî) de livîn (biwêj) zexel, xayîn û nedurist bûn. ji te re dibêjim ji wê keçike dûr bikeve. kurm di serê wê de dûivin.
kurm tê de gerîn 1. netebitîn 2. bi tatêla tiştekî de hilketin û daketin
(biwêj) weswese ketin dil, di dil de xayînî sêwirin, ji bo pekanîna tiştekî dil daxwaz kilin. ji ber teki liva zava û qîza xwe kurm di remo de digere. dîsa kurm tê de digere. wa ye wer tê xuyan ku serwetji bo nîvekarê xwe li hin lîstikan difikire. kurmê eraqê dîsti tê de digere, înşelah vê carê dîsa dest pê nake.
kurm û kêziken newalan, bime kevaniyan malan (biwêj) ne hêjayî cih û radeyê bûn. xwede dizane ku kurm û kêziken newalan, bûne kevaniyên imilan.
kurmam kurap, pismam
(navdêr, nêr) pismam, :heval û helgord kurmamên hevdu ne kurmanc (nejn) kurd
kurmamîtî (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurxalîtî, kurmetî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn.
ji: kurmam +-îtî
kurmanc 1. milekî gelê kurd e 2. kesê ji vî milî
(navdêr) kurdên ku bi kurmancî dipeyivin, kurd, hemû kurd, (kevnar) gundî, (kevnar) koçer.
Herwiha: kirmanc, kurdmanc.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کورمانج.
Bide ber: feylî, goran kelhur, soran zaza.
ji: jiari. -man-a di peyva kurmanc de jî wek -man- yan -men- ya di peyva tirkmen, tirkoman de ye. Di herdu peyvan de jî man/men maneya mîna, wek dide anku kurmancyên wek kurdan. Di farisî de hevberî peyva mîna bêjeya manend e. Ihtimal e ku herdu kurmanc û tirkmen/tirkoman ji wê bin, paşî kurttir bûbin û di peyva tirkmen/tirkoman de -end ji dawiya manend ketibe lê di peyva kurmanc de -en- ketibe û d bûbe c. Nimûneyeke din jî ku d tê de bûye c peyva gazind/gazinde ye ku di hin devokan de bûye gazinc. Herwiha di hin devokan de bi taybetî li Mêrdînê d wek c tê xwendin: ciya mindiya mindayika min.Herwiha peyv divê wek kurmanc yan kirmanc were nivîsîn, ne wek kurdman ji ber ku kurmancî d ya piştî r red dike, binere: soranî: birdin, zazakî: berden, farisî: burden lê kurmancî bir_in, soranî: xwardin: zazakî: werden, farisî: x(w)arden lê kurmancî: xwar_in Sebebê ku kurmanc li gelek deveran bûye kirmanc jî ew e ku meyla kurmancî li ser i ye li hevberî u: bilbil (lê farisî: bulbul).
: kurmancî, kurmancîtî
kurmancî 1. zaravayê herî berbelav ê zimanê kurdî 2. têkildarî dab û nêrîtên kurmancan
(navdêr)(Binihêre:) kurmancî
Kurdiya Bakur: zaravaya kurdî ya serekî ku li Bakurê Kurdistanê (Tirkiyeyê), Başûr-Rojavaya Kurdistanê (Sûriyê), bakurê Başûrê Kurdistanê (Iraqê), bakurê Rojhilata Kurdistanê (Îranê), li Xorasanê û li herêmine Sovyeta berê tê axivîn, Kurdî: hemî zaravayên kurdî, bi taybetî kurmancî û soranî(rengdêr) her tiştê bi kurmancî: stiranên kurmancî, çîrrokên kurmancî.
Herwiha: kirmancî, kurdiya bakûr, kurdiya jorîn, behdinanî, here-were, were-here.
Bide ber: soranî, hewramî, zazakî.
ji: kurmanc + -î.
: kurmancîaxiv, kurmancîaxivî, kurmancîziman.
ji wêjeyê: Binêrin li şi‘ran heçî zaniye Çi terkîbekî serfê kurmancî ye w:Şêx Evdirehmanê Axtepî
kurmancî têr e, xew jê re çi ye (biwêj) kurmanc zêde tiştekî naxwazin. niza ni m çiqasî rast e, lê dibêjin: kurmancî têr e, xew jê re çi ye?
kurmancîaxiv (navdêr) kesa/ê bi kurmancî diaxive ango dipeyive, kesa/ê kurmancî dizane, kesa/ê zaravayê yan zimanê wan kurmancî.
Herwiha: kirmancîaxif, kirmancîaxêf, kirmancîaxêv, kirmancîaxiv, kurmancîaxif, kurmancîaxêf, kurmancîaxêv, kurmancîaxifNêzîk, kirmancînas, kirmancîpeyiv, kirmancîzan, kirmancîzar, kirmancîzarava, kirmancîziman, kurmancînas, kurmancîpeyiv, kurmancîzan, kurmancîzar, kurmancîzarava, kurmancîziman.
Bide ber: kurdîaxiv, soranîaxiv, hewramîaxiv, zazakîaxiv, goranîaxiv, erebîaxiv, farisîaxiv, inglîzîaxiv, tirkîaxiv.
ji: kurmancî + -axiv.
: kurmancîaxivî
kurmancîaxivî (navdêr, mê) rewşa kurmancîaxivbûnê.
ji: kurmancîaxiv + -î
kurmancînas (navdêr) pispora/ê zaravayê yan zimanê kurmancî.
Herwiha: kirmancînas. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancîpeyiv kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdînas soranînas hewramînas zazakînas goranînas erebînas farisînas inglîzînas tirkîaxiv.
ji: kurmancî + -nas.
: kurmancînasî
kurmancînasî (navdêr, mê) rewşa kurmancînasbûnê.
ji: kurmancînas + -î
kurmancîpeyiv (navdêr) kesa/ê bi kurmancî dipeyive ango diaxive, kesa/ê kurmancî dizane, kesa/ê zaravayê yan zimanê wan kurmancî.
Herwiha: kirmancîpeyiv kirmancîpeyîv kirmancîpeyv kurmancîpeyîv kurmancîpeyv. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdîpeyiv soranîpeyiv hewramîpeyiv zazakîpeyiv goranîpeyiv erebîpeyiv farisîpeyiv inglîzîpeyiv tirkîpeyiv.
ji: kurmancî + -peyiv.
: kurmancîpeyivî
kurmancîpeyivî (navdêr, mê) rewşa kurmancîpeyivbûnê.
ji: kurmancîpeyiv + -î
kurmanciya navendî (navdêr, mê) devokên kurmancî yên ku ji Mûsilê heta Diyarbekirê tên peyivîn (merkezê van devokan teqrîben Mêrdîn e).
Herwiha: kurmanciya merkezî.
Bide ber: kurmanciya rojhilatî kurmanciya rojavayî.
ji wêjeyê: Ji Botan rojhilattir kurmanciya rojhilat heye ko li Dihokê, Hekariyan, Urmiyê, Bazîdê, Wanê û deverên nêzîkî wan tê axiftin. Ji Botan rojavatir jî kurmanciya navendî heye ko li Mêrdînê, Qamişloyê, Diyarbekirê û hin deverên din yên nêzîkî wan tê axiftin. Herçi Botan e, ko ji Cizîrê, Sêrtê û hin deverên din pêk tê, ew dikeve navbera van herdu komên devokan (kurmanciya rojhilatî û kurmanciya navendî) û hin ji taybetmendiyên rojhilatî û hin jî yên navendî li Botan li kar in.
kurmanciya reşbelek axaftina ku her kes tê digihêje
kurmanciya rojavayî (navdêr, mê) kurmanciya Anadolê (bi taybetî Anadola Navîn: Qonya, Meletî, Mereş, Semsûr, Entab, Efrîn...) û herwiha ya Xorasanê.
Herwiha: kurmanciya rojava. Têkilî: kurmanciya navendî kurmanciya rojhilatî
kurmanciya rojhilatî (navdêr, mê) devokên kurmancî yên ku li Behdînan û Hekariyan û deverên nêzîkî wan tên peyivîn (Dihok teqrîben navenda wan e).
Herwiha: kurmanciya rojhelatî.
Bide ber: kurmanciya navendî kurmanciya rojavayî.
ji wêjeyê: Ji Botan rojhilattir kurmanciya rojhilat heye ko li Dihokê, Hekariyan, Urmiyê, Bazîdê, Wanê û deverên nêzîkî wan tê axiftin. Ji Botan rojavatir jî kurmanciya navendî heye ko li Mêrdînê, Qamişloyê, Diyarbekirê û hin deverên din yên nêzîkî wan tê axiftin. Herçi Botan e, ko ji Cizîrê, Sêrtê û hin deverên din pêk tê, ew dikeve navbera van herdu komên devokan (kurmanciya rojhilatî û kurmanciya navendî) û hin ji taybetmendiyên rojhilatî û hin jî yên navendî li Botan li kar in.
kurmancîzan (navdêr) kesa/ê zaravayê yan zimanê kurmancî dizane, pispora/ê zaravayê yan zimanê kurmancî.
Herwiha: kirmancîzan. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzar kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîpeyiv kurmancîzan kurmancîzar kurmancîzarava kurmancîziman.
Bide ber: kurdîzan soranîzan hewramîzan zazakîzan goranîzan erebîzan farisîzan inglîzîzan tirkîzan.
ji: kurmancî + -zan.
: kurmancîzanî
kurmancîzanî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzanbûnê.
ji: kurmancîzan + -î
kurmancîzar (navdêr) kesên zaravayê wan yan zimanê wan yê dayikî kurmancî, tiştên bi zaravayê ango zimanê kurmancî: kovar û rojnameyên kurmancîzar.
Herwiha: kirmancîzar.
Hevwate: kurmancîziman, kurmancîzaravaNêzîk, kirmancîaxiv, kirmancînas, kirmancîpeyiv, kirmancîzan, kirmancîzarava, kirmancîziman, kurmancîaxiv, kurmancînas, kurmancîzan.
Bide ber: kurdîzar, soranîzar, hewramîzar, zazakîzar, goranîzar, erebîzar, farisîzar, inglîzîzar, tirkîzar.
ji: kurmancî + zar.
: kurmancîzarî
kurmancîzarî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzarbûnê, şermezar.
ji: kurmancîzar + -î
kurmancîziman (navdêr) kesên zaravayê wan yan zimanê wan yê dayikî kurmancî, tiştên bi zaravayê ango zimanê kurmancî: kovar û rojnameyên kurmancîziman.
Herwiha: kirmancîziman kirmancîezman kirmancîzman kurmancîezman kurmancîzman.
Hevwate: kurmancîzar. Nêzîk: kirmancîaxiv kirmancînas kirmancîpeyiv kirmancîzan kirmancîzarava kirmancîziman kurmancîaxiv kurmancînas kurmancîzan.
Bide ber: kurdîziman soranîziman hewramîziman zazakîziman goranîziman erebîziman farisîziman inglîzîziman tirkîziman.
ji: kurmancî + ziman.
: kurmancîzimanî
kurmancîzimanî (navdêr, mê) rewşa kurmancîzimanbûnê.
ji: kurmancîziman + -î
kurmê bêariyê dev ji pesîra (yekî) bernedan (biwêj) ji xuy û xisletê xwe xelas nebûn. bibore, lê ez bawer nakim ku ew keçik zêde be guherandin. ew kurmê bêariyê zû bi z.û dev ji pêsîra wê bernade.
kurmet lawê meta mirovî
kurmetî (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurmamîtî, kurxalîtî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn, kurxaltîbûn.
ji: kurmet + -î
kurmêwk (navdêr, mê) bistîka tayê mêwa tirî ya ter û nazik tama wê miz û xwe e, qurmêwk
kurmî tiştê ku kurm ketinê
kurmî bûn ji ber ketina kurman xerab bûn
kurmorî (navdêr) Binere mûrî (ji aliyê Kurdên Amedê tê bikaranîn).
Herwiha: mêrî (Behdînan), mêrû, mîrî (Xorasan), morcele (bi yan ji kirdkî ye), morî (Riha), mostran (Êlih), mostranîk (Êlih), mûriyane (Xorasan), mûrû, mûstang (Serhed), kumorî (Amed)
kurn 1. hewzê avê 2. afirê ku ji textikan çêdikin û bireke pêz dikare tê de ka û cehî bixwe
(navdêr) alava ku bi gelemperî bo ajalan tê bi kar anîn da ku ajal av û alif jê bixwin, kurn ji conî cihê ye, ne bikaranîn û wateya wan jev cuda yeJi xêra xwe vê torbê kayê bibe valayê kurnê li dirûngehê de bike da ku pez jê alif bixin. Pey re danê nîvro pêz bo avê bîne li ser kurnê avê yê dera hanê. hafir, darbot, texer
kuron (navdêr, nêr) navê pareyê hin welatan: kuronê swêdî, kuronên Danmarkayê yên berî serdema euroyî.
Herwiha: kiron, kron.
ji: Bi rêya frensî couronne ji latînî corona ji yewnaniya kevn κορώνη (tac, tacgul)
kurr 1. zarrokên nêr (navdêr, nêr) lawik, gede, sebî, xort, zarrokên nêr, mirovên nêr yên biçûk: Kurr bi gogê dilîzin. lawik, gede, sebî, zarrokên nêr, yên kesekî: Te çend kurr hene?.
Herwiha: kur, kurrik, kurik.
Dijwate: keç, qîz.
ji: Proto-aryayî: kur (zan) Sogdî: kwrt (zarrok) xun: kur (kîr) Farisî: kīr (kir) Kurmancî: kîr (kîr, pênîs), kurr (lawik) Kurdî (Soranî): kurr; kêr (kurr; kîr), kurr (lawik) Zazakî: kîr (kîr, pênîs), lorî: kur(r) (kurr, kurrik) Çavkanî: Cheung p.250 Baldarî: Ne ji proto-hindûewropî ye..
: kurranî, kurrik, kurrînî
kurr bûn (lêker)(Binihêre:) kurr
kurr kirin (lêker)(Binihêre:) kurr
kurram (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurrap, kurrmam, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + am.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurranî (navdêr, mê) rewşa kurrbûnê.
ji: kurr + -anî
kurrap (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurram, kurrmam, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + ap.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurraxa (navdêr, mê) axazade, pisaxa, malaxa, feodal, arîstokrat, xanedan, derebeg, beg
kurrbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurr
kurrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurr
kurre (navdêr, mê) qelaçê bilind û bê giya
kurrheval (navdêr, nêr) yarê keçekê, evîndarê qîzekê.
Herwiha: kurheval.
Têkildar: keçheval.
ji: kurr + heval.
: kurrhevalane, kurrhevalî, kurhevalînî, kurrhevalîtî, kurrhevaltî
kurrhevalane (rengdêr) bi awayekî kurrheval.
ji: kurrheval + -ane
kurrhevalî (navdêr, mê) rewşa kurrhevalbûnê.
ji: kurrheval + -î
kurrhilî (navdêr, mê) nevis, keçhilî
kurrik 1. zarokên nêr (navdêr, nêr) kurrên biçûk, ew kurr, (devokî) zarr, zarrok(him keç him jî law )(devoka Meraşê û Anatoliya Navîn), (devokî) canî, canîk, têjikên hespan, (devokî) caş, cehş, dehş, têjikên keran.
Herwiha: kurik.
ji: kurr + -ik.
: kurrikî
kurrik anîn (lêker) dehş anîn, cehş anîn.
ji: kurrik + anîn
kurrik bûn (lêker)(Binihêre:) kurrik
kurrikbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurrik
kurrikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurrik
kurrikî (navdêr, mê) rewşa kurrikbûnê.
ji: kurrik + -î
kurrikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurrik kirin
kurrikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurrik
kurrimîn (lêker) kurmî bûn, bi kurm ketin û bêhnek an bînek pîs jê hatin Bide Ber, kurm, kurmî
kurrîn (rengdêr) nêr, mêr, zelam, kurr.
Herwiha: kurîn.
ji wêjeyê: Bi hatina islamiyetê re devên jinan hatin klît û morkirin. Pê re çav jî li jinan hatin morkirin!.. Û jin di nav sedsalan de çavtirsî bûn. Mêran zor û pêkutiyê mîna şûrê Demokles li ser serê jinan girt. Mêr bû “axa” yê “harem”ê. Tu mafekî jinê tune bû ku bikaribe li dijî, an li ber “mêr” biaxive û nêrînên xwe, daxwaz û armancên xwe bêje. Ji xwe nedikarî armanceka “jinê” hebe jî. Ji bo jiyanê yek sedemeke jinê bi tenê hebû ku ew jî koletî û xizmeta “mêr” bû. Erka jinê ew bû ku zarokên kurrîn ji mêran re bînin û xizmeteke baş bidine wan. Ev êş, zor û zilm li ser jinê bi hezaran salan waha berdevam kir û hîn jî bi temamî neşikestiye. Cî bi cî, bi giranî jî didome.(Bîrgul Özbariş ARDA: Bersiva bo Eskerê Boyîk: Dema Hareman derbas bû!, Amidakurd.com, 11/2007).
ji: kurr + -în
kurrkirî (rengdêr) (Binihêre:) kurr
kurrkirin (navdêr)(Binihêre:) kurr
kurrmam (navdêr, nêr) kurrê mamê kesekê/î, lawê apê kesekê/î.
Hevwate: kurram, kurrap, pismam.
Dijwate: dotmam, keçam, keçap, keçmam.
ji: kurr + mam.
Bide ber: amoza, jinam, jinap, jinmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrmet, kurrxal, kurrxalet
kurrmet (navdêr, nêr) kurrê meta kesekê/î, lawê meta kesekê/î.
Dijwate: keçmet.
ji: kurr + met.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, keçxalet, kurrxal, kurrxalet
kurrmîr (navdêr, nêr) pismîr, prens, kurrê paşayekî, lawê qiralekî, pisê keyekî, zarrokê şahekî.
Herwiha: kurmîr.
Têkildar: dotmîr, emîr, emîre, key, mîr, mîre, qiral, şabanî, şah.
Bide ber: kurram, kurrap, kurrmam, kurrmet, kurrxal, kurrxalet.
ji: kurr + mîr.
: kurrmîrane, kurrmîrî, kurrmîrîtî, kurrmîrtî
kurrmîrane (rengdêr) bi awayekî kurrmîr.
ji: kurrmîr + -ane
kurrmîrî (navdêr, mê) rewşa kurrmîrbûnê.
ji: kurrmîr + -î
kurro (hoker) lawo! xorto! lo! gazîkirina kurran e.
Herwiha: kuro!, kurriko!, kuriko!, kurrko!, kurko!.
Bide ber: babo!, bavo!, dayê!, keçê!, qîzê!.
ji: kurro + -o
kurrwunde (lêker) malmîrat, kesê/a ku kurrên wî tune ne û bi mirinê mal û milkên wî ji keçên wî yan jî ji mervên wî re dimîne. ne heyfa wî ku kurrwunde ye
kurrxal (navdêr, nêr) kurrê xalê kesekê/î, lawê xalê kesekê/î.
Dijwate: keçxal.
ji: kurr + xal.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, kurrmet, keçxalet, kurrxalet
kurrxalet (navdêr, nêr) kurrê xaleta kesekê/î, lawê xaltiya kesekê/î.
Hevwate: Mixaletî.
Dijwate: keçxalet.
ji: kurr + xalet.
Bide ber: amoza, dotmam, jinam, jinap, jinmam, keçam, keçap, keçmam, keçmet, keçxal, kurrmet, kurrxal, keçxalet
kurs (rengdêr) Mînak: pirça kurs (pirça ku qet newerabi, pirbi). Rihê kurs (rihê pir heyî), pirbûnî, Mezinahî û geşbûna nebatatên demsalî yên ku lı ser kokekê şîn dibin.
Bikaranîn: Lêker: kurs girtin. Navdêr: kursgirtin
kurs dîtin (lêker)(Binihêre:) kurs
kurs girtin (lêker)(Binihêre:) kurs
kursgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurs
kursî rûniştekeka ku li ser çar pepikan disekine
(navdêr, mê) rûniştekên bi pişt û bi pêpik yên bi gelemperî bo kesekî bi tenê, didanên paş.
Herwiha: kursîk.
Hevwate: sendelî sendelye sandalye. Binêre
Herwiha: balguh balîf doşek doşk lihêf mobîlya nivîn palpişt qaîdok qenepe rûniştek sofa text.
Bikaranîn: rûniştin ser kursiyê li ser kursiyê rûniştin ji ser kursiyê rabûn.
ji: jirojhilati, hevreha erebî ‏كرسي (kursî), farisî كرسى (kursî), aramî כרסא (kursa) yan כסא (kusa), akadî kursu, kussu, sûmerî guzze..
: kursîk
kursik (navdêr)(navdêr, mê) Kursik yek ji xwarinên Kurdan e. Ji hevîrê nerm û rohn tê çêkirin û di nav rûn3e qijilandî de tê pêtin. Gelemperî bo taştê tê pêtin û bi çay ve têt xwarin. , Naverrok : Ar, şîr (an jî av), xwê, havên û bo qijilandinê rûn. ,.
Hevwate: qursik, kûrsik, qûrsik.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
kursiyê biteker (navdêr)(navdêr, nêr) kursiyên ku mirovên nikarin bimeşin an ji yên nexweş ji bo çûna derekê bi kar tînin
kurt kin û nedirêj *emrê xayinan kurt e, dilê wan pirtepirt e
(rengdêr) kin, qut, quse, ne dirêj.
Dijwate: dirêj.
Bikaranîn: Lêker: kurt bûn, kurt kirin. Navdêr: kurtbûn, kurtkirin Rengdêr: kurtbûyî, kurtkirî.
: kurtahî, kurtasî, kurtatî, kurteçîrrok, kurte, kurtek, kurtî, kurtker, kurt û kurmancî
kurt birîn (lêker) bikurtasî gotin, xulase kirin, kin birîn.
ji: kurt bir +-în
kurt bûn kin bûn
(lêker)(Binihêre:) kurt
kurt kirin (lêker)(Binihêre:) kurt
kurt û kurmancî bêyî ku axaftin dirêj bibe
(biwêj) (rengdêr) kurt û zelal, bi kurtî û sade.
Herwiha: kurt û kirmancî
kurtaj (navdêr, mê) abort, jiberbirin, aborsiyon, hemle betal kirin, zarrok ji ber biriné, bi qest zarrok di zikê dayikê de kuştin.
ji wêjeyê: Gulsum ducaniya 5 mehî bû ji ber tirsa malbatê li Amsterdamê kurtaj bû. Piştî ku kurtaj bû vegeriya Reesê. Piştî vegera wê Gulsum hate kuştin.(Jiyaname.de, jêwergirtin: 7/2009).
ji: Ji frensî curetage.
Bikaranîn: Lêker: kurtaj kirin. Navdêr: kurtajkirin Rengdêr: kurtajkirî
kurtaj kirin (lêker)(Binihêre:) kurtaj
kurtajkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtaj kirin
kurtajkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtaj
kurtan palanê ker û hêştirê *ker, bê kurtan naçe êş
1. cilên dewaran (navdêr, nêr) zîn, cilê stûr û req yê li pişta hespan têt kirin daku mirov li ser rûne û bi sanahî jê nekeve.
Bide ber: cihorr, hefsar, rikêb, sercil, zîn, zengî, nal, dizgîn, liwan, lagam, lixab, gem, lixav, lixaw.
Bikaranîn: Lêker: kurtan kirin, kurtan lê kirin Navdêr, kurtankirin, kurtanlêkirin Rengdêr: kurtankirî, kurtanlêkirî.
: bêkurtan, bêkurtanî, bikurtan, bikurtanî
kurtan kirin (lêker)(Binihêre:) kurtan
kurtane heriya ku pê dîwar tên seyandin
(rengdêr) herîya li dîwaran di din
kurtane kirin dîwar bi heriyê seyandin
kurtanekirin (navdêr)teqinkirina dîwaran, hisîna dîwaran
kurtanfiroş (navdêr, mê) palanfiroş.
ji: kurtan +-firoş
kurtanfiroşî (navdêr, mê) palanfiroşî.
ji: kurtan +-firoşî
kurtanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê kurtanan dirist diket, karê wî çêkirina kurtanane
kurtankerî (navdêr, mê) palankerî.
ji: kurtan +-kerî
kurtankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtan kirin
kurtankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtan
kurtasî kutahî
kurtayî kutahî
kurtbîn (rengdêr) mirovê hizirteng, kêm dîtin, :xortekê kurtbîne, :jineka kurtbîne
kurtbînî (rengdêr) hizirtengî, kêm dîtin, :kurtbînîya te ji kêmbawerîya teye
kurtbînî tî (navdêr, mê) şevkorîtî.
ji: kurtbînî +-tî
kurtbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kurt
kurtbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kurt
kurtdar (rengdêr) kêmkirî, kêmdar, sivikirî, biçûkkirî, kurtkirî.
ji: kurt +-dar
kurte 1. muxteser 2. kineber
(navdêr, mê) kurtenav, iqtisar, kurtek, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurteya Televizyona Kurdistanê ye YE kurteya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ne û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye, kurtî, kurtkirin, kinî.
Hevwate: kurtebêje .Binêre.
Herwiha: kurte-.
ji: kurt + -e.
Bikaranîn: Lêker: kurte kirin. Navdêr: kurtekirin Rengdêr: kurtekirî, kurtebirî.
: kurteyî
kurte kirin (lêker)(Binihêre:) kurte
kurte kurmancî kirin (biwêj) bi awayekî ne têldiz û ne sazûmanî kirin. simko hema kurte kurmancî kir û xwe avête nav.
kurte- pêşgir, ya/yê ku kurt, ya/yê ku kin: kurteçîrrok, kurtedehmen, kurtenav, kurteçîrrok, kurtekiras, bi kurtî: kurtenûçe, kurtedîroka Kurdistanê.
Hevwate: kine-Nêzîk, -kurtk.
ji: kurt + -e-
kurtebêj (navdêr, mê) kurtkirî.
ji: kurte +-bêj
kurtebêje (navdêr, mê) kurte, kurtenav, iqtisar, kurtek, kurtepeyv, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurtebêjeya Televizyona Kurdistanê ye YE kurtebêjeya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ye û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye.
ji: kurt + -e- bêje.
: kurtebêjeyî
kurtebêjeyî (navdêr, mê) rewşa kurtebêjebûnê.
ji: kurtebêje + -yî
kurtebir (navdêr, mê) bi kurtî, bi kinasî, bi kurtasî, kutanî, kutasî.
ji: kurte +-bir
kurtebirî gotina kin û kurt; bi kinayî
(rengdêr) (Binihêre:) kurte
kurteçîroknivîs (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê/a ku kurteçîrokan dinivîse.
ji: kurteçîrok + nivîs
kurteçîrrok (navdêr, mê) novel, çîrrokên kurt, serpêhatiyên kin, çîrrok.
Herwiha: kurteçîrok (bikaranîna berbelavbûyî), kurteçêrok, kurteçêrrok.
ji: kurte- + çîrrok.
: kurteçîrrokî, kurteçîrroknivîs, kurteçîrroknivîsî
kurteçîrrokî (navdêr, mê) rewşa kurteçîrrokbûnê.
ji: kurteçîrrok + -î
kurtedamen (navdêr, nêr) kurtedawên, kurtedaw, kurtekiras, kurtetenore, kurte-etek, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
Herwiha: kurtedahmen, kurtedehmen, kurtedemen.
ji: kurte- + damen.
: kurtedamenî bend
kurtedamenî (navdêr, mê) rewşa kurtedamenbûnê.
ji: kurtedamen + -î
kurtedaw (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtetenore, kurtekiras, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + daw.
: kurtedawî bend
kurtedawên (navdêr, nêr) kurtedamen, dawênkurtk, kurtetenore, kurtedaw, kurtekiras, kurte-etek, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin.
Herwiha: kurtedehwên.
ji: kurte- + dawên.
: kurtedawênî bend
kurtedawênî (navdêr, mê) rewşa kurtedawênbûnê.
ji: kurtedawên + -î
kurtedawî (navdêr, mê) rewşa kurtedawbûnê.
ji: kurtedaw + -î
kurtedem (soranî) (navdêr) bîsk, kêlîk, sat, gavek, demek kurt.
ji: kurte- + dem.
Bide ber: kurtedemî
kurtedemek (navdêr, mê) sat, pêç, bîsk, kêlîk, gavek
kurtedîrok (navdêr, mê) dîrokçe, tarîxçe, mêjûçe, kurtetarîx
kurtefilm (navdêr, nêr) filmên kurt, filmên kin.
Herwiha: kurtefilim kurtefîlm kurtefîlim kurtefîlîm kurteflîm kurteflim kurtefilîm.
Bide ber: dirêjefilm.
ji: kurte- + film.
: kurtefilmane kurtefilmçêker kurtefilmçêkerî kurtefilmî kurtefilmvan kurtefilmvanî
kurtefilmane (rengdêr) bi awayekî kurtefilm.
ji: kurtefilm + -ane
kurtefilmî (navdêr, mê) rewşa kurtefilmbûnê.
ji: kurtefilm + -î
kurtefilmvanî (navdêr, mê) karê kurtefilmvanan.
ji: kurtefilmvan + -î
kurtegotin (navdêr, mê) puxteya gotinê, bi kurtasî, kurtasî, xuiase.
ji: kurte +gotin
kurtekiras (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtedaw, kurtetenore, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + tenore.
: kurtenoreyî bend
kurtekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurte kirin
kurtekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurte
kurtekurt kirin (biwêj) giran û bêxem hereket kirin. heta jiyanê hesen kurtekurt bike û bi rê bikeve surmliyê evdilrezaq dê rê bi nîvî bike jî.
kurtêl bermayiya xwarinê
(navdêr, mê) qerqod, bermayî, jêmayî, bîj, pirtik, pirt, pirt û mirt, qedûped, qed û ped, firtik, hewrik, mîrat, mîras, parçe.
Bikaranîn: Rengdêr: kurtêlxwarî.
Herwiha: kirtol
kurtêlxur (navdêr, mê) simsik, miftexur, miftexwer, loqek, xweste (argo), mişexur.
ji: kurtêl +-xur
kurtêlxurî (navdêr, mê) simsikî, miftexwerî, loqekî, xwesteyî (argo), mişexurî, arodetî.
ji: kurtêl +-xurî
kurtêlxurî kirin (lêker) çilizîn, simsikî kirin, loqekî kirin, argo.
ji: kurtêlxurî + kirin
kurtêlxwarî (rengdêr) (Binihêre:) kurtêl
kurtêlxwer (navdêr, mê) parîxwer, kimê.
ji: kurtêl +-xwer
kurtenav (navdêr, nêr) kurte, kurtek, iqtisar, şêweyê kurt yê nivîsîna peyvekê: Km kurtenavê kîlometreyê ye. YE kurtenavê Yekîtiya Ewropayê ye. kurtî, kurtkirin.
ji: kurt + -e- + nav.
: kurtenavî
kurtenavî (navdêr, mê) rewşa kurtenavbûnê.
ji: kurtenav + -î
kurtepeyam (navdêr, mê) SMS
kurtepeyv (navdêr, mê) axiftinek kurt anku kin, kurte, kurtenav, iqtisar, kurtek, kurtebêje, çend tîp anku herf yên ku kurtiya gotinekê ne: KTV kurtebêjeya Televizyona Kurdistanê ye YE kurtebêjeya Yekîtiya Ewropayê ye bZ kurteya berî Zayînê ne û pZ jî kurteya piştî Zayînê ye.
Herwiha: kurtepeyiv, kurtepeyîv.
ji: kurt + -e- peyv.
: kurtepeyvî
kurtepeyvî (navdêr, mê) rewşa kurtepeyvbûnê.
ji: kurtepeyv + -î
kurtepist paşbêjî
kurteserhatî (navdêr)(navdêr, mê) çîrok an bûyereke biçûk ku hatiye serê kesekî/ê an pê re çêbûye , kurteçîrok.
ji wêjeyê: Li dev me kurteserhatîyek heye dibêjit: yekî êzdî ji melayekî re got: me hebû seyekî sorî sirt em çûne zozanan mirt me rûn li eyarê wê girt melê helêl e an heram e? mela lê vedigerînit û dibêjitê heram e .. gazî kabanîya xwe Gozê dikit û jêre dibêjit: Gozê, wa Gozê! tu ji min re bîne berçîtê ber kozê da ji melê daqutim tozê mela dizanit ku kar xerab bû, îna dibêjitê min baş nebihîst ka careka dî ji min re bêje careka dî dibêjit: me hebû seyekî sorî sirt em cûne zozanan mirt me rûn li eyarê wê girt melê helêl e an heram e? mela vê carê dibêjitê helal e.. îna gazî keça xwe dikit dibêjitê ka herûşkekê (her ji wî rûnê di pîstê seyî de hatîye vegirtin) ji melê re dazirçîne.mela jî bi heceta destavê xwe vedidizit û direvit...
Herwiha: • kurteserpêhatî.
Hevwate: • kurteserpêhatî.
ji: kurt + e + serhatî
kurtetarîx (navdêr, mê) dîrokçe, tarîxçe, kurtedîrok, mêjûçe
kurtetenore (navdêr, nêr) kurtedamen, kurtedawên, kurtedaw, kurtekiras, tenoreyên kurt yên ku çokan û berjêrtir rûs dihêlin, dawênkurtk.
ji: kurte- + tenore.
: kurtenoreyî bend
kurteyî (navdêr, mê) rewşa kurtebûnê, kinî, kinbûn, kurtbûn.
ji: kurte + -yî
kurtî (navdêr, mê) kurtahî, kurtasî, kurtayî, kinî, kinikî, kurtbûn, rewşa tiştên kurt, kinbûn.
Dijwate: dirêjahî, dirêjî, dirêjatî, dirêjayî.
Têkildar: kurte.
ji: kurt + -î
kurtî kirin (lêker)(Binihêre:) kurtî
kurtî tî (navdêr, mê) qelewîtî.
ji: kurtî +-tî
kurtik (navdêr)(deverên hênik), , aranzozan, deşt, berî, mexer, zêlat, best.
ji: Bi zimanê baskî em dibêjin urd ji bo peyva kurdî kurtik
kurtikfiroş (navdêr, mê) gomlekfiroş.
ji: kurtik +-firoş
kurtikî (navdêr, mê) kutilkîbûn, pirnîkî, topikîtî, kutilkîtî.
ji: kurtik + -î
kurtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurtî kirin
kurtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurtî
kurtikker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kurtik dike, gomlekker.
ji: kurtik + -ker
kurtikkerî (navdêr, mê) gomlekkerî.
ji: kurtik +-kerî
kurtikrawe (navdêr) kurtkirin
kurtitî (navdêr, mê) kurtahî, kurtî, nizimatî.
ji: kurt +-itî
kurtker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kurt dike.
ji: kurt + -ker
kurtkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kurt kirin
kurtkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kurt
kurtkirinî (navdêr, mê) kêrnkirinî.
ji: kurtkirin +-î
kurtûkirmancî (rengdêr) dema mirovê axivtinker bi xwazit gotina xwe kurt vebirit û mijarê bi dawî bi hînit û himberê xwe tê bi gehînit
kurusîyayene (Zazaki) (lêker) kurisîn
kurusnayene (Zazaki) (lêker) kurisandin
kurusnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kurisandn
kurwunde (navdêr, mê) (navdêr, nêr) Kesê/a ku ji ber kurrê wî/ê tune ne malê wî ji qîzên wî/ê yan mervên wî/ê re dimîne
kurxal lawê xalê mirovî
kurxaltî lawê xaltiya mirovî
pismam, bixaltê, kurmet, dotmam, kurap, kurxal, kurmam, bilxaltî, mixaltî, bixaltî, pisxaltî, pisxaletî, dotxaltî, qîzxaltî
kurxaltîbûn (navdêr, mê) pismamî, kuraptî, kurmamîtî, kurxalîtî, kurmetî, bilxaltîbûn, mixaltîbûn.
ji: kurxaltî +bûn
kurye (navdêr, mê) qasid, şandî, poste, tiştê ku bi balafirê tê şandin, amyar an jî şîrketa ku karê birinûanîna tiştan dikeHeriha, kûrye
kuryetî (navdêr, mê) şandîtî, qasidî.
ji: kurye +-tî
kuryeyî (navdêr, mê) postevanî, qasidî.
ji: kurye +-yî
kuş (navdêr, mê) yek ji cûnên berdana hewayî ji qûnê (ya dengek nizm yê mîna kuş jê tê).
Bide ber: fis, piv, tirr.
Bikaranîn: kuş kirin, kuş(a kesekê/î) hatin.
: kuşîn, kuşker, kuşlale, kuşo
kuş kirin (lêker)(Binihêre:) kuş
kusa (hoker) çawan, çilo, çito, çawa, çewa, bi çi awayî.
Herwiha: kusan.
ji wêjeyê: Meyla te ye aşiqan dikêşit Derdê te ye dil ji ber diêşit Şîrîn te kire şekir li Perwîz Ferhad ji rengê eşqê xwînrîz Leyla te kire bela li QeysîRamîn bi te ram bû li Weysî Yûsif te çira numa Zuleyxa Wamiq te kusa gihande Ezra.(Ehmedê Xanî: Mem û Zîn, 1695).
ji: Têkildarî ku , herwiha bide ber hosa, usa
kuşî (navdêr, mê) lawazîtî.
ji: kuş +-î
kuşim qerf û tinazeyên soxkirinê
kuşîn (lêker)vekirin.
ji: kuş +-în
kuşk (navdêr, mê) dîwan, eywan, seray, qesr, palas, koşk avahiyên mezin û şikodar (wek yên paşayan).
Herwiha: koçik, koçk, koşik, koşk.
ji wêjeyê: Ez şah im delala minXalîs bê qisûra minDunya ber destûra minCa were huzûra minŞênke kuşk û sera minWalgerîne textê minTu xwe bibe bextê minDayne meclîs suhbetêBi evîn û muhbetêEz ê nakim tu fermanXêncî hûba dû û dermanEz ê hildim tiliya teBigirim takî guliya teKuzkê dilê xwe dakimGazî şems û xweda kimSer reqimê binivîsimDewsa morê ramûsimÛ ji sahê muhbetêBişînim ser cimaetê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆشک.
Bide ber: kuş .Binêre.
Herwiha: keşk, kîşk, kuçk, kûçik.
ji: hevreha soranî كۆشك (koşk), farisî كوشك (kûşk), pehlewî koşk. qoşqa ya aramî û goşka siryanî û cewseq ya erebî jî bi rêya siryanî hemû ji zimanên îranî hatine wergirtin.
kuşker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kuş dike.
ji: kuş + -ker
kuskî derdanka darînî û mezin a ku şerab tê de tê meyandin
kuşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kuş kirin
kuşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kuş
kuşkûr (navdêr, mê) sergin, tepik, tepale, devedeştî, azale, kûşkûr (ev ji rêxê çêdibe).
Herwiha: kuşkur, keşkur, kuşkûr
kuskusandin/dikuskusîne/bikuskusîne çavên xwe korevîçkî vekirin û girtin
kuskusî (navdêr, mê) pelçixî, pelaxtî, xerabûyî, kelepotkî, quskusî.
ji: kuskus + -î
kuşne (navdêr, mê) giyayek ku li deşta û çiyayan çêdibe.
Herwiha: şolgenîk baqilê gamêşan baqilfisek.
ji: Bi kurmanciya xorasanêye.
Bikaranîn: Lêker: kuşne bûn. Navdêr: kuşnebûn
kuşne bûn (lêker)(Binihêre:) kuşne
kuşne kirin (lêker)(Binihêre:) kuşne
kuşnebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kuşne
kuşnebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kuşne
kuşnekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kuşne kirin
kuşnekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kuşne
kusp kesê kin û qelew
(navdêr, mê) bermahîya giyayan a ku rûn û ava wê jê hatiye derxistin.
Herwiha: nanê kuspê
kusp bûn (lêker) rijî bûn.
ji: kusp + bûn
kusp kirin (lêker) rijî kirin.
ji: kusp + kirin
kuspbûn (navdêr, mê) rijîbûn.
ji: kusp +bûn
kuspe 1. qalikên silqan 2. her cure xwarina xurt a ku pê sewalan dermal dikin
kuşpenane (rengdêr) bi awayekî kuşpene.
ji: kuşpene + -ane
kuşpene (rengdêr) qurre, nefsmezin, pozbilind, difinbilind, arogan, arogant, ne nefsbiçûk, kesa/ê ku xwe zêde mezin yan giring dihesibîne, kesê/a ku çi dihê ber devê wî dibêje, kesê/a ku bergîya zimanê xwe nizane.
Herwiha: kişpene.
ji wêjeyê: Qey ji bo ku van rojan dewleta wî behsa êrîşên ser Kurdistana azad dike, Özkök bi kuşpenetiyeka vala, di meqaleya xwe ye îro de xwedêgiravî şiretan - lê esas tehdîdan - li kurdan dike, dixwaze ku kurd van rojan fîlmên li ser Vietnamê temaşe bikin û bibînin ku dema Amerîka bi hezîmeteka mezin ji Vietnamê vekişiya çawa dev ji wan hevkarên xwe yên vîetnamî berda, çewa ew li cih di nav destê dijminan de hiştin û bi vî awayî vekişiya..
Bikaranîn: Lêker: kuşpene bûn, kuşpene kirin. Navdêr: kuşpenebûn, kuşpenekirin Rengdêr: kuşpenebûyî, kuşpenekirî.
: kuşpenane, kuşpenehî, kuşpenetî, kuşpeneyî
kuşpene bûn (lêker)(Binihêre:) kuşpene
kuşpene kirin (lêker)(Binihêre:) kuşpene
kuşpenebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kuşpene
kuşpenebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kuşpene
kuşpenekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kuşpene kirin
kuşpenekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kuşpene
kuşpenetî (navdêr, mê) rewşa kuşpenebûnê, quretî, nefsmezinî, gram, nefs, fîzayî.
ji: kuşpene + -î.
Bikaranîn: Lêker: kuşpenetî kirin. Navdêr: kuşpenetîkirin
kuşpenetî kirin (biwêj) xwe qûre kirin. xwe nepixandin. rebene celîle faysal jî wisa kuşpenetiye dike ku nayê gotin.
kuşpenetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kuşpenetî
kuspik xirdikê kok
kuspkirin (navdêr, mê) rijîkirin.
ji: kusp +kirin
kuspo kusp
kustah (rengdêr) kanc, ehmeq, serserî, bisteh
kuştar (navdêr, mê) kuştina gelek mirovan bi carekê (nemaze mirovên bêguneh û yên nikarin xwe biparêzin).
Hevwate: komkujî, tevkujî, qetlîam.
Têkildar: kujer, kujyar.
ji: kuştin - -in + -ar
kuştargeh (navdêr, mê) girûxane, mezbexe, qesabxane, selexane, mezbehe
kuştarî (navdêr, mê) nîjadkujî, qelaço, rehqelan, jenosîd.
ji: kuştar +-î
kuştarker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kuştar dike, qetlîamker.
ji: kuştar + -ker
kuştarkerî (navdêr, mê) qetlîamkerî.
ji: kuştar +-kerî
kuştarkî (navdêr, mê) kuştin (komkujkî.
ji: kuştar +-kî
kustayene (Zazaki) (lêker) kustîn
kuşte kilsa zeliqok a ku pê dîwar tên seyandin
kustex pozbilind, qure, kanc, pozbilindî, quretî, nefs mezin, xurûr, xwe nezanîn, bêperdaq, bed, bêfedî, bêar, bisteh, derfehatî, şehrûd, sextekar
kustex bûn (lêker) kanc bûn, derfehatî bûn.
ji: kustex + bûn
kustexbûn (navdêr, mê) kanebûn.
ji: kustex +bûn
kustexî (navdêr, mê) bêpardaqî, derfehatîtî.
ji: kustex +-î
kuştî 1. kesê ku hatiye kuştin; meqtûl, mirarbûyî 2. kesê ku kuştiye; qatil, kujer
(rengdêr) û (navdêr) ya/yê hatiye kuştin.
Hevwate: qetilkirî.
Bide ber: biheştî mirî şehîd wefatkirî.
ji: kuşt + -î
kuştin (lêker)(navdêr, mê) jiyana mirovekê/î yan candarekê/î bi dawî anîn: Wî sê kes bi demanceyê kuştine. bûn sedema mirinê: Cigareyan û bîreyê ew kuşt. , (mecazî) rê lê birrîn: Gotinên wî diyaloga navbera herdu aliyan kuşt. (mecazî) bêbandor kirin: Gulavê hemî bêna nexweş kuşt. (mecazî) pirr êşandin: Vê jana piyan ez kuştim. (mecazî) pirr xemgîn kirin: Evîna te ez kuştime. (mecazî) pirr westandin: Ev dereceyên bêdawî dirêj min dikujin. (mecazî) xwe pê pirr westandin: Te xwe bi xwendinê kuşt. temirandin, vemirandin: Ka lampeyê bikuje berî ku werî binivî. (bêyî ku ti tiştek giring bike) dem borandin: Li vir ti nakim, tenê dema xwe dikujim..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کوشتن.
Herwiha: kujtin. Tewîn: Lêker: -kuj-.
ji: Ji Proto-hindûewropî keu- (lê dan, derbe lê dan) Proto-aryayî kauş- (lê dan, şerr kirin) Avestayî: kauş- (şerr kirin ) Pûnjabî: kuş- (şerr kirin ) Middle Persian: kuş- (şerr kirin ) Farisî: kuş- (kuştin) Belûçî: kuş- (kuştin) Kîrîbatî: kuš- (kuştin) Kurmancî: kuştin /-kuj-/- (kuştin) Kurdî (Soranî): kuştin /-kuj-/- (kuştin) , (Zazakî: kişten /kiš-) (kuştin) Hewramî: kuştay /-kuş-- (kuştin) ... ir Latînî: cudere (lê dan), tokerî: koş- (kuştin; xirabkirin) Almanî: hauen (birrîn, jê kirin) Înglîzî: hew (birrîn, jê kirin), Çavkanî: Cheung p.251, Watkins p.37, Etymonline.
: -kuj, -kujî, kujende, kujendeyî, kujer, kujerî, kuştar, kuştarî
kuştin bi destê guran e, xwarin li firinda ye (biwêj) ku yek di hêla hinekên bihêz ve têk çû, dibe herî qels jî. a girîng bingeh e, ew ku xwer bû, êdî zor e. kuştin bi destê guran e, xwarin li firinda ye.
kuştin/dikuje/bikuje 1. mirar kirin 2. qetl kirin 3. ji holê rakirin *ji kuştiyê di ber xelqê re bibêjin ku wî ez kuştime
kuştina xwe dayîn ber çavên xwe (biwêj) xwe ji mirine re amade kirin. bi rastî jî wê kuştina xwe dabû ber çavên xwe, lê bereket ye din erebe dagerande gerê.
kuştinxwazî (navdêr, mê) suîqest.
ji: kuştin +-xwazî
kuştiyo di ber xelkê de (biwêj) ji bo kesên belasebeb xwe ji bo hinekên din feda dikin û dikevin astengiyan tê gotin. ew gêj û sefêk jî bûye kuştiye di ber xelkê de.
kuştox qatil, kujer
kut 1-kot ko 2-kotek hut, mist, kotek, lêdan, lêxistin Navê Şarê neçêbû, bi ser da wê kut jî xwarin ji çîroka rovî. http://www.birnebun.com/candukultur/cirok.htm Me, bi kutê li gepirê xist û ji qirikê bi derxist Ji http://www.kurdenkirsehire.com/Cand-huner/mem-xelikan.htm.
Herwiha: kute Tirkî: (navdêr)qidoş , yom , bext , talih bextiyarî , şadûmanî
kut kirin (lêker)(Binihêre:) kut
kuta 1. dawî 2. encam
(rengdêr) temam, xilas, dawî, talî, dûmahî, encam.
Herwiha: kota.
Bikaranîn: Lêker: kuta bûn, kuta kirin. Navdêr: kutabûn, kutakirin Rengdêr: kutabûyî, kutakirî.
: kutahî, kutaker, kutayî
kuta bûn 1. qedîn 2. xelas bûn
(lêker)(Binihêre:) kuta
kuta hatin (lêker)(Binihêre:) kuta
kuta kirin 1. qedandin 2. xelas kirin
(lêker)(Binihêre:) kuta
kutabûn (navdêr)(Binihêre:) kuta
kutabûyî (rengdêr) (Binihêre:) kuta
kutahatî (rengdêr) (Binihêre:) kuta
kutahatin (navdêr, mê) dumahîhatin, dawîhatin
kutahî 1. dawiya dawiyê 2. aqibet
(navdêr, mê) dawî, talî, xilasî, temamî, tewawî, neman.
Herwiha: kotahî, kotayî, kutayî.
Dijwate: destpêk, bidayet, seretayî.
Bide ber: kurtahî.
ji: kuta + -hî
kutahîbûn (navdêr, mê) dûmahîbûn.
ji: kutahî +bûn
kutaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kuta dike.
ji: kuta + -ker
kutakirî (rengdêr) (Binihêre:) kuta
kutakirin (navdêr)(Binihêre:) kuta
kutan hilkehilk kirin
(lêker)(navdêr, mê) lê dan, lê xistin, pê dadan, pê ketin, bi lêdanê hûr kirin: dan kutan (> dankut), tê nan, gan. Tewîn: -kut-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کوتان.
Herwiha: kutandin kutin kutîn qutan qutandin qutîn.
ji: Ji Proto-hindûewropî kop- (lê dan, kutan), hevreha farisî كوفتن (kûften: kutan, lê dan) û yûnanî κόπτω (kopto: lê dan, kutan).
Bikaranîn: Lêker: kutan xwarin. Navdêr: kutanxwarin.
: dankut dankutk kutayî kuter kutilk
kutan xwarin (lêker) lêdan xwarin, lêxistin xwarin, dar xwarin.
ji: kutan + xwarin
kutan/dikute/bikute [I] 1. lê xistin 2. çikilandin, çikandin 3. sihirandin, gayîn *“dilê tirsok, timî dikute” [II] lêdan
kutandin (lêker)(navdêr, mê) (Binihêre:) kutan
kutanebûyî (rengdêr) nuxsan, kêm.
ji: kuta +nebûyî
kutek 1. mîrkut 2. spartek, stûn
kutekî (navdêr, mê) çalak, xurt, rêberî, fermanî, demborînî.
ji: kutek + -î
kutekî birûn avêtin ber (biwêj) bertîleke girîng dan. erê, ew qûna xwe bi naziyê dixe, lê tu kûtekî birûn biavêje ber.
kutekut kirin (biwêj) zehf zêde û tim bi awayeki neyini axaftin. a rastî ev jina pir kutekut dike, vê rewşa wê ez jijiyanê sar kirim.
kutene (Zazaki) kutan
kutihandin (rengdêr) tevkirin, temam kirin, bidawîkirin, qedandin, xilas kirin,sihê kirin,, kamil, bêkêmasî, dawî, dûmahî, talî, bertemam, sertemam e, tekûz.
Herwiha: timam, tevav, sihê.
Bikaranîn: Lêker: temam bûn, temam kirin Navdêr, mê: temambûn, temamkirin Rengdêr: temambûyî, temamkirî.
: bertemam, bertemamî, temamî
kutil (navdêr, mê) ecîn, kuftek, lopik, kuftik, kufte, kutilk
kutildew (navdêr, mê) xwarin xwarineka kurdîye kutilkên arxavk yan goştî dikin nav dewî û di lênin, :ıîva me kutildewe, :dayka min kutildew ya bo me çêkirî
kutilk xwarineke û ji goştê hêrandî tê çêkirin
(navdêr, mê) xwarinek e ku ji gogên danî û tiştên di nav de pêk hatiye.
ji: Ji kutan ji Proto-hindûewropî kop- (lê dan, kutan), hevreha farisî كوفتن (kûften: kutan, lê dan) û yûnanî κόπτω (kopto: lê dan, kutan). Kofte, kifte, kufte yên kurdî û köfte ya tirkî jî hevrehên wê ne lê ji lêkera farisî كوفتن (kûften: kutan, lê dan) hatine çêkirin.
kutilka min jî ji berfo ye (biwêj) ji bo vala û pûçbûna tiştan an jî karan tê gotin. ez çi bikim, çi biceribînim xêr nîn e, kutilka win jî ji berfo ye.
kutilkfiroş (navdêr, mê) kuftefiroş.
ji: kutilk +-firoş
kutilkfiroşî (navdêr, mê) kuftefiroşî.
ji: kutilk +-firoşî
kutilkî (navdêr, mê) topikî, pimîk.
ji: kutil +-kî
kutilkîbûn (navdêr, mê) kurtikî, pirnîkî, topikîtî, kutilkîtî.
ji: kutilkî +bûn
kutilkîtî (navdêr, mê) topikîtî, kutilkîbûn, pirnîkî, kurtikî.
ji: kutilk +-îtî
kutilkpêj (navdêr, mê) kuftepêj.
ji: kutilk +-pêj
kutilkpêjî (navdêr, mê) kuftepêjî.
ji: kutilk +-pêjî
kutîn (lêker)(navdêr, mê) (Binihêre:) kutan
kutkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kut kirin
kutkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kut
kutle (navdêr, mê) blok, kom, grûp, lîg, girse, girse, fraksiyon, gumlat.
Herwiha: kitle.
ji wêjeyê: Duh şandeyeke bilind ya Kutleya Sedir bi serokatiya endamê Kutleya Sedir Beha Erecî serdana Polîtburoya YNK-ê kir û digel kargêrê polîtburoya YNK-ê Mela Bextiyar û hejmarek ji endamên PB ya YNK-ê li baregeha PB civiya.(Pukmedia.com, 7/2007).
: kutlewî, kutleyî
kutleyî (rengdêr) girseyî, komî, komelî, kom bi kom, cemawerî, gumlatî, gelek kes yan tişt bi hev re.
Herwiha: kîtlewî, kîtleyî, kutlewî.
ji wêjeyê: Koçberiya kurdan ya kîtlewî ya bi mîlyona li metropolên tirkan, nabe sedem ku kurd li Bakurê Kurdistanê nebin dewlet.(Îbrahîm Guçlu: Divê kurd kêmtirîn Kurdistaneka federe bixwazin, Netkurd.com, 8/2009).
ji: kutle + -yî.
: kutleyîtî
kutleyîtî (navdêr, mê) rewşa kutleyîbûnê.
ji: kutleyî + -tî
kuvan (navdêr, mê) kovan, kewar, pêtag, gurbik, qewan
kuvarik cureyekî çêreya ku wekî sîwanan hêşîn dibe û pijandî tê xwarin; kumik, karî
yek ji Kuvarikan.(Binihêre:) Kuvarikan
(navdêr) fîqerojk, karok, kifkarek, kumik, hacîlok, kakarik,kavkulîlk ,kûvank,kukivark, kivark.
Herwiha: kivar, kivarik, kivark, kuvark, kûvarik.
: kuvarkî , kuvarikê lingan, kuvarknas, kuvarknasî, kuvarkyar, kuvarkyarî, kuvarkzan, kuvarkzanî. Navê zanistî: Basidiomycetes
kuwar 1. cihê ku mêşa hingivî tê de hingivî dihêle 2. enbara zêd, çala gênim *qûtê kuwarê, heta biharê
kuwayene (Zazaki) (lêker) kutan
kuwêt Serenav,mê, welatek e li Rojhilata Navîn.
: kuwêtî
kuwîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kutan
kux dengê bihêz yê ji gewriya kul têt.
Herwiha: kuxik kuxk.
Bide ber: kox.
: kuxandin kuxandî kuxik kuxiyayî kuxî kuxîn kuxîner kuxk kuxok
kuxayene (Zazaki) kuxîn
kuxekuxkirin (navdêr) kuxîn
kuxî (navdêr, mê) rewşa kuxbûnê.
ji: kux + -î
kuxik 1. zekema gewriyê 2. kuxtekuxta ji kezeb û pişikê
(navdêr, mê) dengê kuxînê, kuxîn, dengê kuxe-kuxê ji dev û gewriyê, êşa ku mirov pê dikuxe, dengê bilind û dirrinde û nexweş yê ku (bi taybetî bêhemdî mirovî) ji gewriya mirovî tê.
Herwiha: kuxk.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کوخك.
ji: Dengê onomatopoetîk kux + -ik.
Bikaranîn: Rengdêr: kuxikgirtî.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: kuxîn soranî: koxe, koke zazakî: ? hewramî: ?
kuxikgirtî (rengdêr) (Binihêre:) kuxik
kuxikî (navdêr, mê) kuxikgirtî.
ji: kuxik + -î
kuxîn (lêker)(navdêr, mê) dengê kuxikê jê hatin, dengê kuxe-kuxê ji dev û gewriyê hatin, dengek wek yê kuxikê jê hatin: Makîne kuxî û sekinî.. Tewîn: -kux-.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کوخین.
Têkildar: kuxandin kuxik kuxe-kux kuxiyan.
ji: Dengê onomatopoetîk kux/kuxe-kux/kux-kux + -în.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: kuxîn soranî: koxîn, kokîn zazakî: qixayene hewramî: ?
kuxîn/dikuxe/bikuxe 1. bi zekema gewriyê ketin 2. kuxtekuxt kirin
kuxînî (navdêr, mê) ultînî.
ji: kuxîn +-î
kuxtekuxt kuxîna bi ser hev
kuzen (navdêr) zarrokê/ mamî yan metê yan xalî yan xaletê (pismam, dotmam, kurrmet, keçmet, kurrxal, keçxal, kurrxalet, keçxalet, bilxaltî, kurrap, kurram, amoza, xaloza).
ji: Ji frensî cousin.
: kuzenane, kuzenî, kuzenîtî, kuzentî
kuzenane (rengdêr) bi awayekî kuzen.
ji: kuzen + -ane
kuzenî (navdêr, mê) rewşa kuzenbûnê.
ji: kuzen + -î
kuzirandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kuzirandin
kuzirandin (lêker)(navdêr, mê) (k-ya req) şewitandina mû yan jî pirçê, rewisandin: Me porê qusandî di tifikê de kizirand..
Herwiha: kizirandin (tenê k-ya req û tenê bi maneya sotina sivik). Tewîn: Lêker: -kuzirîn-.
ji: kuzir + -andin.
: kuzirandî kuzirîner
kualalumpur Kuala Lumpur, paytextê Malêzyayê.
kudos nav, deng, navûdeng.
kudu (binêr.) koodoo.
kufic Kûfî (nivîs), (binêr.) Cufic.
kukluxklan li Amerîkaya Yekbûyî li eyaletên başûr piştî şerê navxweyî komeleya veşartî ya ku di eleyhê reşikan de dijî mafên siyasî yên reşikan hatiye avakirin 2. komeleya nepenî ya ku piştî sala 1914'ê avabûye û li dijî Katolîkan, reşikan û biyaniyan kar kiriye.
kultur (Al.) kultur, hars, çand.
kumiss kumys qimiz, şîrê meyandî yê mehînan yê ku li bal Tetaran gelekî bi qedr û qîmet e 2. ereqa ku dişibe qimizê û ji şîrê çêlekan çêdibe.
kummel lîkora Rûs û Almanan ya ku ji kîmyon û anasonê çêdibe.
kurbash qamçî, şelaq 2. qamçîkirin.
kurd, kurdish Kurd 2. Kurdî, zimanê Kurdî.
kurdish, kurd Kurd 2. Kurdî, zimanê Kurdî.
kurdistan Kurdistan
kuwait Kuveyt.
ku ku has many different functions in Kurdish, which cannot all be covered here. An easy way to begin to underestand kuis to translate it with English that, which also has many different functions. The most important uses of kuare the following: (1) It introduces a relative clause, as in jinika ku hat li vir‘the woman who/thatcame here’, (2) It introduces complement clauses, as in: gava dît ku zilamek li ber lingên wî sekiniye‘(he) he saw thata man was standing in front of his feet’; (3) It introduces purpose clauses: kir ku rabe ser lingan‘(he) intended (lit. did) so thathe would get up / he was about to get up’
1. where?; ji ku=where from?, li ku=where, where at? 2. that (subordinating conj.); unless
ku derê where?
where?
ku hewce be if necessary
kuç f. large rock
kuçe street
(f.) lane, by-street
street
kufk m. snot; kufkê poz=snot, mucus; kufkê guh=earwax.
kufk girtî snotty
kufkê guh earwax.
kufkê poz snot, mucus
kuj m. corner
kuj- kuştin
kujer (adj.) homicidal, murderous, lethal; (n) homicide, killer, murderer, assassin, slayer
kujerî homicide, killing, murder, assassination
kujîner Binêre: kujer
kujyar murderer, killer, assassin
kul f. wound, pain, suffering; adj. infected, inflamed, suffering
kulav m. felt mat
kulek f. smoke hole
kulfet f. job, duty: xwedî kulfet=employed, holding down a job; maid, female servant; wife
kulî f. flake of snow
kulik m. finger. kulikekî dan ser=to put a finger on, point to
kulîlk flower; bud
f. wild flower
f. flower
kullî cotton
kulm f. fist.
kulmik f. fist
kulmoz m. beehive
kultur (=çand) f. culture
kum m. cap; keça kumsor=Little Red Riding Hood
kun f. hole. Also see: kun kun kirin
kun kun kirin v.t. to poke holes in
v.t. to poke holes in
kuncî oleaster, sesame; here the name of the cat
kund (f.) owl
kundir (m.) marrow
kundkî rûniştin v.i. to hunker down
v.i. to hunker down
kunêr (f.) abcess
kunhirç (f.) den of a bear
kunkunî pitted, pockmarked
kunrovî (f.) lair of the fox
kur m. boy, son
kur kirin to shave
v.t. to cut (the hair)
v.t. to cut (the hair)
kurd Kurd
(adj.) Kurd
m/f Kurd.
Kurdish
kurdandin v.t. to Kurdicize.
v.t. to Kurdicize.
kurdayetî f. Kurdishness.
kurdewarî Kurdish, according to Kurdish tradition
kurdewarî, kurdayetî (n) Kurdishness, Kurdicity; (adj.) Kurdish, characteristic or relating to Kurds
kurdhez Kurdophile.
kurdhiz see: kurdhez
kurdî Kurdish
(n.) Kurdish language
Kurdish
kurdistan Kurdistan
(f.) Kurdistan
f. Kurdistan.
kurdiyetî f. Kurdishness.
kurdmancî Kurmanji Kurdish
kurdnas Kurdolog
kurdnasî Kurdology
kurm (m.) caterpillar, worm
m. worm. Also see: kurmik, kurmî
kurmancî Northern Kurdish, Kurmanji.
kurmî wormy, mangy, maggoty
wormy, mangy, maggoty
kurmik m. little worm.
kurş f. frozen snow.
kurşenegirtî not frozen solid
kursî (j.) chair
f. chair, seat: kursiya şerefê=the seat of honor
chair
kurt (adj.) short (thing)
short, brief. Also see: kurtayî, bi kurtayî, kurteçîrok, kurtedem
short
short
short
kurt kirin to shorten
kurtayî f. shortness
kurtbîn (adj.) myopic
kurte (j.) summary
(adj.) abstract
kurtebinî (f.) myopia
kurteçîrok f. short story.
kurtedem (adv.) soon, moment, instant
f. moment
kurtegotar (f.) speech
kurtek (m.) dress
kuruf f. mound of snow
kusan how
kusî see: kusî
kuskusandin v.t. to squint
v.t. to squint
kuştin (v) to kill, to slay, to murder, to assassinate; (n) killing, murder, assassination
(bikûje) to kill
to kill
kujv.t. to kill
kut peck, (dog’s) bark. Also see: kut kirin
kut kirin v.t. to clack, clatter, rattle
v.t. to clack, clatter, rattle
kut xistin li ... v.t. to take a puff on (a cigarette)
v.t. to take a puff on (a cigarette)
kuta bûn to terminate, to finish
kuta kirin to finish to complete
kutan (bikute) to hit, to knock (argo=>to fuck)
v.t. to strike. çavên xwe jê kutan=to blink the eyes
v.t. to strike. çavên xwe jê kutan=to blink the eyes
kutatirîn least
kuxîn (f.) cough
(bikuxe) to cough
v.i. to cough
kuxuyan v.i. to cough
kuchen kulîçe
kuchenblech sînî
kuckuck bakir
pepûk
pepûk
kugel gurok
top
kugelschreiber pênivîs
qelem
kuh çêlek
çêlek
mange
mange
kuhantilope ga yê kûvî
kuhdung, in form geknetet tepik
kuhfladen tepik
kuhhirte gavan
kuhle qurtik
kultiviert efendî
kultiviertheit marîfet
me'rifet
kultur çand
çand
ferheng
kulturell çandî
kultus ebadetî
kummer cefa
derd
derd
dilşewat
diltengî
keser
keser
kul
meraq
metal
mital
tatêl
xem
xem
kummer erdulden keser kişandin
kummer ertragen derd kişandin
kummer haben keser kişandin
kummervoll dilbirîn
kunde bikir
hay
îrfan
kirîger
kunde/-in miştêrî
kundig beled
kundin kirîger
kunst fen
huner
huner
tore
kunst und fertigkeit edeb û terbî
kunstfertig gidî
kunstfertigkeit dezge
kunstgewerbe hunermendî
kunstgriff fen
kupfer mîs
paxir
sifir
kuppel qub
kupplung çengeldank
dîbrac
kurbeln badan
kurd. baseball qîtik
kurde Kurd
kurdentum kurdayetî
kurdin Kurd
kurdisch kurdî
kurdische hose şal
kurdische weste êşlik
îşlik
kurdischer kegelförmiger hut kolos
kurdisches neujahr Nevroz
Newroz
kurdisches neujahrfest Cejna Newrozê
kurdistan Kurdistan
kurs nerden
qurs
kurve fitil
xwar
kurve machen xar kirin
kurven xwar kirin
kurz bi kinahî
bi kinayî
bi kurtasî
hasilî
kin
kur
kurt
xulase
xulese
kurz gesagt hasil
kurze ausdehnung qamkinik
kurze schnur stück kapik
kurze zeit des nachmittagsgebetes esrî teng
kurze zusammenfassung kurtebir
kurze, bortenbesetzte jacke mit schlitzärmeln şapik
kurzer ausschnitt kurtebir
kurzer regenguss tav
kuß ramûsan
kusine väterlicherseits dotmam
kuss baç
paç
ramûsan
kutteln hûr
ku dass
ob
wo
wo immer
woher
wohin
ku (+konjunktiv) wenn (kond.)
kubar freundlich
gebildet
geschniegelt
höflich
Höflichkeit
raffiniert
stolz
vornehm
wohlerzogen
kubarî Eleganz
Stolz
Vornehmheit
kubra Erhabenheit
Format
Größe
kuç Stein (größerer)
kuçe Gasse
Gasse
Straße
kuçik Hund
Steinchen
kuda wohin
kuderê wohin
kudî Kätzchen
Raubtierjunges
Welpe
kudik Kätzchen
Raubtierjunges
Welpe
kuf kirin lamentieren
stöhnen
kukim alter Mann
arm
Armer
ausweglos
Greis
hilflos
Hilfloser
kukum arm
ausweglos
chancenlos
hilflos
hoffnungslos
kul Beleidigung
Kummer
Leiden
Qual
Schmerz
Sorge
Trauer
Verletzung
Wunde
kul bûn entzünden, sich ~ (Wunde)
kulab Haken
Klaue
kulav Filzmantel
Filzmatte
Filzteppich
Filzumhang
Hirtenmantel
Hirtenmantel aus Filz
kulavekî şivanan Hirtenumhang aus Ziegenfell
kulb gefräßig
kulek Grab
hinkend
holperig
lahm
Loch
Lücke
Öffnung
schlecht
Schornstein
kulêra Cholera
kulfet Ehefrau
Gemahlin
kulî Heuschrecke
kulîçe Kuchen
kulik Haube
Loch
Lücke
Öffnung
kulîlk Blume
kulîn hinken
lahmen
kulm Faust
Handfläche
handvoll
hohle Hand
kulmek Handvoll
innere Handfläche
kulmik Handvoll
innere Handfläche
kum Deckel
Haube
Helm
Hut
Mütze
Schädeldecke
kumê sor Fes
rote Mütze
kumê xwe xwar kirin seinen Hut abnehmen
kumeyt braun
Brauner
Grab-
Grabgrabmal
kumeyti Rotfuchs (Pferd)
kumik Haube
Pilz
kumişîn einfallen
ineinander gehen
ineinander stecken
kumsorik Fes
rote Mütze
kun Lederschlauch
kuncî Sesam
kund Eule
Kauz
kundir Frauenstiefel mit Absatz
Kürbis
Schuh
Zucchini [f.]
kur Jugendlicher
Junge
klein
kleinwüchsig
kraftvoll
kurz
mächtig
Sohn
wild
kur kirin abkürzen
anflunkern
anlügen
kürzen
rasieren
schneiden
kura durch
in
innerhalb
über
kurap Cousin väterlicherseits
Vetter
kurayî Mitte
Tiefe
Zentrum
kurbeşk Dachs
kurbûn Abkürzung
kurçomê gihê Getreidereste
Grasreste
Überbleibsel vom Viehfutter
kurd Kurde
Kurdin
kurdayetî Kurdentum
kurdewarî spezifisch kurdisch
kurdî kurdisch
kurdistan Kurdistan
kurdûnda ohne Sohn
kurdûnde ohne Sohn
kurebeşk Dachs
kureg Schaufel
Spaten
kurik Junge
Socken
Strümpfe
kurîşk Locke
Troddel an einer Kappe oder Mütze
kurîşkî kraus
kraushaarig
lockig
kurkirin sich rasieren
kurm Larve
Regenwurm
kurma Dreifuß
Gestell für den Kochtopf
kurmam Cousin väterlicherseits
kurmet Cousin väterlicherseits
Vetter
kurmik Made
Raupe
Wurm
kurn Wasserbehälter
kurnîşk Ecke
Winkel
kurnuk klein
kleinwüchsig
kurra şadibû er freute sich über den Sohn
er liebte den Sohn
sie freute sich über den Sohn
sie liebte den Sohn
kurşe gefrorene obere Schneeschicht
Harsch
kursî Podium
Rednerpult
Stuhl
Tribüne
kurt knapp
kurz
wild
kurtbûn kürzer werden
kurte Zusammenfassung
kurtebir kurze Zusammenfassung
kurzer Ausschnitt
kurtkirin verkürzen
kurxal Cousin mütterlicherseits
Sohn des Mutterbruders
Vetter
kurxaltî Cousin mütterlicherseits
Vetter
kusk blaue Augen
kuşm Angst
Furcht
kuste-pist Flüstern
gedämpfte Stimme
Raunen
kuştî tot
kuştin morden
töten
umbringen
kut Schlag
Stoß
kut xwarin Schläge bekommen
kuta Ende
Ergebnis
Schluß
kuta bûn beendet werden
enden
fertig sein
zu Ende sein
zum Ende kommen
kuta kirin abschließen
beenden
vollenden
zu Ende führen
kutabûn enden
kutahî Ende
Finale
kutakirin fertig machen
vollenden
kutan klopfen
prügeln
kutan dreschen
eindreschen
einschlagen
einstechen
klopfen
schlagen (einander)
verprügeln
kutandin klopfen
schlagen
kutek Holzhammer
kuvark Champignon
Pilz
kuxandin husten
kuxik Husten
kuxîn husten
kuxîn husten
räuspern, sich ~
kuzirandin grillen
versengen
vertrocknen lassen
kulbize (=gozbilik) pirpizik- berzêlik,berbizêlik, bilêlaz; iris persica
kuy kundir; cucurbita
ku c. kotî, kure, kamca, ça, konca, kora, komca, kumca, çica. *ji ku h. kotî ra, pca ra, kamca ra, ça ra. *ji ku de h. kotî ra, çica ra, kamca ra, ça ra. *ji ku derê h. kotî ra, çica ra, kamca ra, ça ra *ji ku de ku h. kotîra kotî. *ji ku ye kotî ra yo, çica ra yo, kura yo, ça ra yo?
g. eke, eger, sayed, heger, heke, ke, eg, sew
ku de n. kata, kanca, kanta, kusera, kamta, kuta, kora
ku hewce bike eke ganî bo, sayed gerek bo, gerek ke bibo, eke îcab bo, eger lazim bo
ku nebe g. eke nê, ke mebo, qe mebo, qe nêbo
kuafor m/. kuafor, berber n.
kubar rd. nazik, kibar, narîn, torin, wezîr
kubarî m. nazikîye, kibarîye, narînîye, torinîye, nezaket, wezîrîye, kibarênî, nazikênî m.
kuç n. kemere, bere, sî, kera, kuçe, xirxe, kavêre, siye, emere m.
m. kurane, adirgane, kuçlane, tifaye, adirca, adirgun, adilgin m.
m. kuçe, zuqaq, ziqaq n.
kuça teng n. kuçeyo teng, zuqaqo teng n.
kuçe m. kuçe, zûqaq, ziqaq n.
kuçeger n. domanê verê dêsan, domanê zûzaqan n.
kucik n. kunce, kuj, hok, kuncik, qunc, kujik, kunj, quncik, huk, kuinc n.
kuçik m. kurane, adirgane, kuçlane, tifaye, adirca, adirgun, adilgin m.
kuçke rd. alangin, alozin, alozdar, alangdar
kuçqulêp rd. korocax, korucax, ucaxkor, çêxirab
kudandin lg. ramitene, kudenayene, dewam kerdene, dewamnayene
m. ramitis, kudenayis, dewamkerdis, dewamnayis n.
kuder h. kotî de
kuderê h. kotî de
kudik n. zoo. golikê deva, devaleyr n.
rd. kilmek, mirik
n. leyrê keseganî, keseganleyr n.
n. zoo. kirte, çêlik (verg û hesî) n.
kudikanîn lng. teleqîyene, leyrardene, çêjikardene, kudik ardene, cewr ardene
kudîn lng. kudîyene
kuf m. kuf, kufayis n.
kufandin lg. . kufnayene, kufekufkerdene
kufaret m. kefaret, kufaret n.
kufekuf h. kufekuf, ufeuf, pufepuf, pifepif
kufêrî m. seqawêl, saqol, desta, siqafil, seqaviyel/?.
kufik m. mijike, pepike, kufike, kewk, kufe m.
kufik avêtin lg. . kufike rîestene, mijike estene, pepike rîestene
kufik girtin lg. mijike girewtene, pepike bestene, kufike rîestene
kufika nan n. mijika nanî, kufika nanî m.
kufikî rd. kufikin, mijikin, pepikin, kufkin, mijkin
kufikî bûn lng. . kufkin bîyene, mijikin bîyene, pepikin bîyene
kufikî kirin lg. . mijikin kerdene, kufkin kerdene, pepikin kerdene, kufiknayene
kufikîbûn m. mijikinbîyayis, kufkinbîyayis, pepikinbîyayis n.
kufikîkirin m. mijikinkerdis, kufkinkerdis, pepikinkerdis, kufiknayis n.
kufikinî rd. kufikin, mijikin, pepikin, kufkin, mijkin
kufînî m. kufîye, kufênî m.
kufirbaz m/n. milqîker, xeberbaz, nengeker, kifirbaz, milqebaz, nengebaz n.
kufiristan m. gawiristan, kafiristan n.
kufkarik m. bot. sung, patike, kufarike, qampîreke, sêng, kuwarik, sînge n.
kufkoyî bûn lng. . kufkin bîyene
kufr rd. kafir
m. milqî, xeber, nenge, kifir, milqe, melqe n.
kufrbaz m/n. milqîker, xeberbaz, nengeker, kifirbaz, milqebaz, nengebaz n.
kufrî m. milqî, xeber, nenge, kifir, milqe, melqe n.
kufte n. kufte, kifte, kofte m.
kuftekê binavik n. lopike, kuftaya zereyine, loxika zereyine, kuftey dekerdey, kuftaya pire m.
kuftik n. lopike, kuftaya zereyêne, loxika zereyêne, kuftey dekerdey, kuftaya pire m.
kuftikê nîskan n. kufteyê nîskan zh.
kufur m. milqî, xeber, nenge, kifir, milqe, melqe n.
kufurbaz m/n. milqîker, nengebaz, milqebaz, kifirbaz, nengeker, xeberdayox n.
kufurbazî /w. milqîkerîye, nengekerîye, kifirbazîye, milqebazîye, nengebazîye, xeberbazîye, milqebazênî, kifirbazênî m.
kuh rd. kone, kor, konî
kuh bûn lng. . kone bîyene, kolbîyene, kor bîyene, aginayene
kuh kirin lg. kone kerdene
kuhbûn m. konebîyayis, kolbîyayis, korbîyayis, aginayis n.
kuhnar m. bot. koknare m.
kujare rd. kistox
kujdar rd. kistox
kujê lêvê n. qarangê lewî, kobeyê lewî n.
kujek rd. kistox
kujende rd. kulê mewtî, xedar, kulê merdî, kula mewtî
kujyar m/n. qetil, kistox, canî, merdimkistox, qetilkar, qitil n.
kujyarî m. qetilîye, kistoxîye, canîyênî, merdimkistoxîye, qetilkarîye, qetilênî m.
kuku kirin lg. fafnayene, kekejnayene, dengnayene, kakaznayene, xo zon ro gunayene
kukurd m. kîm. kikurd, kukird, kerkud, kirkud n.
kul m. derd, kul, tale, jan, xem, birîne, kedere, elem n.
m. tip. kul, ulser n.
m. kul, rês n.
kul bûn lng. . kulbîyene
kul kirin lg. kul kerdene
kul qureder b. kureder, qizilqurt, kulû kureder
kula dil m. kulê zereyî, dejê zereyî, daxê zereyî, birîna zereyî n.
kulabe m. kertê tîre n.
m. kilame., bowse, kelame., kelome., kelme., kelûme n.
m. koka didanî m.
kulandin lg. necaynayene
kulav n. kulav, kulab n.
kulb rd. ejne, vêreher, pîzegird, tastewer, vêrekaraz, hawtvêre, pîzepîl, kelpaça, tastewer
kulbe m. kulbe, esfe, yewfek, kalun, gelberî, kalon, kalum n.
kulbe bûn lng. kulbe bîyene, esfe bîyene, kalon bîyene
kulbe kirin lg. kulbe kerdene, esfe kerdene, kalon kerdene, gelberî kerdene, kulbenayene, kalun kerdene
kulbeker m/n. kulbeker, esfeker, kulbewan, kulbecî n.
kulbekerî m. kulbekerîye, esfekerîye, kulberîyîye, kulbewanênî m.
kuldar rd. kulin
kule m. rîbînîye m.
kîm. lengîye, lengênî m.
kuleh n. kilaye, kila, telike, kulike m.
n. zoo. mele, peqpeqok, çekçeko, çeqçeqe, kulî n.
kulek m. lojine, tifike, pixêrî, rojine, lorîne, lozine m.
m. lone, qule, lane, qulike m.
rd. leng, topal, tuapal
kulemar m. tip. zeredejan, kolera, kurela n.
m. zoo. ziga, çeylax n.
kuleng m. kulenge, bêdroye, helbe, dolçe, helke, helbike, dewlçe, helkîe, elbike, elbe, dualçe m.
m. teqa, sibake, taka n.
kulêre m. zingile, poxaça, bisîye m.
kulesûtik m. bux (ziwanê domanan de) n.
kulfet n. eyal, kulfet n.
kulî n. zoo. mele, peqpeqok, çekçeko, çeqçeqe, kulî n.
m. bot. pemeyê pêleke n.
n. kule, purilî, kuleyê vewre, purilîyê vare, pilurî n.
kulîbe m. siland, camûr, sile, silond, comir, silo n.
kulibîn lng. . kelebîyene, xêx û har bîyene, kelibîyene
kulîçe m. keta, kêleke, çorege m.
n. kulçe, kulîçe n.
m. paste, pasta m.
kulik n. kolos n., kum n., kulik, kumik n.
n. kule, purilî, kuleyê vewre, purilîyê vare, pilurî n.
rd. siland, camûr, sile, silond, comir, silo
kulîlk m. bot. vilîke, çîçege, vile, vilike, vîlike m.
kulîlka bîcadê m. bot. gulanbere, vilîkanbere, vîlika anbere m.
kulîlka hinarê m. vilîka hinare, vila hinare m.
m. bot. gulhenare, vilîka henare m.
kulîlka kaşa (=şîn) vilika kaşa; campanula (olabilir tek dal üzerinde tek çiçek açan tür)
kulîlka tolgînê m. bot. tolgîne, vilîka tolgîne, gultolgîne m.
kulîlka xubare (=zaferan, fiska cotyara) vilika xabare; crocus sativa
kulîlkên bibizir vilîkên toximinî, çîçegên toximinî
kulîlkfiros m/n. vilîkrotox, gçegrotox n.
kulîlksor m. bot. vilîksure m.
kulîlkvan m/n. vilîkdenayox, gçegdenayox, vilîkwan, gulçîn n.
kulîlkvekirin lg. . vilîke rakerdene, çîçege rakerdene, vile dayene
kulîmek n. ona. asteyê qorî, kateyê qorî n.
kulîn lng. lengayene
m. dunike m.f mêneb n.f kîlere m.f qibe m.r gole m., kîlare m.
lng. necayene, necayîyene, neriyene
kulînçe n. kulçe, kulîçe n.
kulindir n. bot. kuye, kundire, kul, qu, kuy, quî, ku m.
kuling n. kuling n.
m. dunike m., mêneb n., kîlere m., qibe m., gole m., kîlare m.
kulîs n. kulîs n.
kuliye m. kulîye m.
kuliyê berfê n. kule, purilî, kuleyê vewre, purilîyê vare, pilurî n.
kulizîn lng. . xenîmîyene, dîrdîlîkîyene, ziqimîyene
m. xenîmîyayis, dîrdîlîkîyayis, ziqimîyayis n.
kulketin lg. kul kewtene
kulkulî rd. kulkulin
kulkulîn lng. necayene, necayîyene, neriyene
kulm m. mirdose, kul m., lepe, mirdose, wurdêsê, wardiyese, lape, wirdyese m.
m. girmike, kulmike, nunrike, kulmistike, gurmike, nurrike, nurçike, niçuke, nurike, niyonrik m.
kulm lê xistin lg. . kulme pirodayene, kulm kerdene. *bi kulman li hevdan lg. bigirmikan yewbînî ro dayene, bikulman yewbînî ro dayene, bikulmistikan yewbînî ro dayene, binuncikan yewbînî ro dayene, yewbînî kulman ver estene. *bi kulman li hev xistin lg. . bigirmikan yewbînî ro dayene, bikulman yewbînî ro dayene, bikulmistikan yewbînî ro dayene, binunrikan yewbînî ro dayene, yewbînî kulman ver estene
kulm lêdan lg. . girmike pirodayene, kulmike pirodayene, nunrike pirodayene, kulmistike pirodayene, gurmike pirodayene, nurcike pirodayene, nurçike pirodayene, niçuke pirodayene, nurike pirodayene, niyonrik pirodayene
kulmist m. girmike, kulmike, nunrike, kulmistike, gurmike, nurrike, nurçike, niçuke, nurike, niyonrik m.
kulmlêdan m. girmikepirodayis, kulmikepirodayis, nuncikepirodayis, kulmistikepirodayis, gurmikepirodayis, niçukepirodayis n.
kuloç m. kakij, peksîmet, kijnan, nano kakij, nano husk n.
kulorik m. simîd, semîd n.
kulorikfiros m/n. simîdrotox n.
kulorikvan m/n. simîdwan, simîdcî n.
kulorikvanî m. simîdwanîye, simîdcîyîye, simîdcîyênî m.
kuloz m. karaz, den, xile, dore, kûp, kûpe, dene, xilik, dorî, duer, dor n.
kulturî rd. kulturên, kulturel, kulturî
kulunc n. qolinc, kulunç, quelinc, qolincik n.
kuluvank n. ana. serê qaqote, tapêsereyî n.
kulvar m. sp. kulvare m.
kulxan m. kulxan n.
kulxet rd. gur, sixlet, gir, six
kum n. kum, kila, kulik n.
kum avêtin lg. . kila estene
kumanda m. kumanda, fermande, komûta m.
kumandar m/n. fermandar, kumandar, emirdar, amîrdar n.
kumandarî m. fermandarîye, kumandarîye, emirîye, fermandarênî, amirênî m.
kumanya m. barxane, zewade, wer, newale, kumanya n.
kumbed rd. kumbet, hewq, komet
m. kumbete m.
kumik /t?. kumike m.
kumisandin lg. . têkupisnayene, têkurisnayene, têkopnayene
kumisîn lng. têkopîyene, têsikîyene, têkurisîyene
lng. telpekî bîyene, telpekîyene, telepekî bîyene
m. telpekîbîyayis, telpekîyayis, telepekîbîyayis n.
kumpanya m. kumpanya m.
kumpiyale n. çeka bazirganîye m.
kumulus m. telpê hewrî, tilpê hewrî n.
kumzir n. sewqeyo bêsîper
kumzirx m. kolos, mîgfer, koloszirx n.
kun m. ana. qine, kine, qene, qî m.
m. lone, qule, lane, qulike m.
kun bûn lng. lone bîyene, qule bîyene, lonîyene
kun kirin tg. lone kerdene, qule kerdene, lonenayene
kuna morîyan n. kure, kurre m.
kunandin lg. . lone kerdene, qule kerdene, lonenayene
m. lonekerdis, qulekerdis, lonenayis n.
kunc n. kunce, kuj, hok, kuncik, qunc, kujik, kunj, qunrik, huk, kuinc n.
kuncandin lg. . kotene
lg. . pinrirnayene, henrirnayene, paçolnayene
kuncere m. bot. kuncêre m.
kuncî n. kunce, kuj, hok, kunrik, qunc, kujik, kunj, qunrik, huk, kuinc n.
m. bot. kuncî n.
kuncîn lng. koçîyene
kuncinîn lng. pinrirîyene, henrirîyene, paçolîyene, pelexîyene, pelçiqîyene
kund m. gude , guda mîrî, mîrgude m.
n. zoo. kund, bûm, pûm, pu, kun n.
kundê bor n. zoo. tuye, puyo kor, kundo kor, tute n.
kundê gora n. zoo. puyê mezela n.
kundê hevîr n. guda mîrî m.
kundê sevê n. zoo. puyê mezela n.
kundîl m. dunike m.f mêneb n.f kîlere m.f qibe m.f gole m., kîlare m.
kundir kuy; cucurbita
n. bot. kuye, kundire, kul, qu, kuy, quî, ku m.
kundira zivistanê n. kuya zimistanî m.
kundirê avî n. bot. qafe, kundira awe, kuya awî m.
kundirê beravê n. bot. qafe, kundira awe, kuya awî m.
kundirê mîran n. bot. kundira çaçana, kuya sêxanî, balike m.
kundirê mîranî n. bot. kundira çaçana, kuya sêxanî, balike m.
kundirê qerewe n. bot. kundira sîrîne, kuya sîrîne m.
kundirê res n. bot. kuya sîyaye, kundira sîyaye, sîyakundire, sîyakuye m.
kundirê sîrîn n. bot. kundira sîrîne, kuya sîrîne m.
kundirê stûreq n. bot. qafe, kundira awe, kuya awî m.
kundirê tirsê n. bot. kundira sewzeyî m.
kundirfiros m/n. kuyrotox, kundirrotox, kulrotox, qurotox n.
kundirî avî n. bot. qafe, kundira awe, kuya awî m.
kundirî qerewe n. bot. kundira sîrîne, kuya sîrîne m. *hesîna kundiran tolmikê kuyan, tolmikê kundiranz n. *kortika kundiran tolmikê kuyan, tolmikê kundiran zh.
kunê hurçê n. lona hesî m.f antoqê hesî n.
kunê maran n. lona maran, qula maran m.
kunederzî n. lona derzîne, qula derzîne m.
kunefe m. kunefe n.
kunemisk n. lona mereyî, qula mereyî m.
kunende N/rd. kahîn, vervatox, vervaj
kunêr m. kergane, surbine, kule, kunêre, qînore, kinore, surbune m.
kunk n. buzî n.f kunge m.f pûrxane n.f porxane n.
kunker m. solax, metqeb, lonker, qulker, burxî n.
kunkirin m. lonekerdis, qulekerdis, lonenayis n.
kunkunosk m. çimik, qulqulike, qulike n.
kunkunoskî rd. qulqulikin, quliçkin
kunrirandin lg. kotene
kupon m. kupone m.
kuqk m. kuçike, kuçika adirî m.
kur rd. kir, kur, kilm
n. ano. sere n.r katike m.f qafike m., kakate m., qotike m., qoqe m., qaqote m., katate m., sare n., sara n.
m. tiras, kur n.
n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
kur kirin lg. tiras kerdene, terdene, kur kerdene, tastene, teras kerdene
kurap n. datîza, dedza, deza, dereza, lajê apî, detza, apza, amza n.
kurbesik m. zoo. kurbesik, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurbesk m. zoo. kurbesîk, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurd m/n. kurd, kirmanc, kird, kirdas n.
kurd kirîn lg. kurdnayene, kirmancnayene, kurd kerdene
kurd olojî m. kurdologî, kirmancnasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kurdandin lg. . kurdnayene, kirmancnayene, kurd kerdene
kurdane rd. kurdane, kirmancane, kurdkî, kirmanckî
kurdayetî m. kurdîye, kirmancîye, kirdîye, kurdênî, kirmancênî m.
kurdewarî m. kurdewarîye, kurdewarênî m.
kurdî m. kurdkî, kirdkî n.
kurdistan m. kurdistan, kirmancîye, kirdistan, kurmacîye n.
kurdistanî N/rd. kurdîstanij
kurdîtî m. kurdîye, kirmancîye, kirdîye, kurdênî, kirmancênî m.
kurdnas m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancsinas, kirdzan n.
kurdnasî m. kurdologî, kirmancsinasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kurdolog m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancnas, kirdzan n.
kurdparêz rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdparêzî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdperest rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdperestî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdperwer rd. kurdperwer, kirdperest, kirmancperwer, kurdperest
kurdperwerî m. kurdperwerîye, kirdperwerênî, kirmancperwerîye, kurdperestênî, kirdperestîye m.
kurdûnde rd. ocaxkor, çêkoroz, bêwar, bêdunda, koroacax
kurdzan m/n. kurdolog, kurdsinas, kirmancsinas, kirdzan n.
kurdzanî m. kurdologî, kirmancsinasîye, kurdsinasîye, kurdzanîye, kurdolojî n.
kure m. mat. kure n.
kurê kûçikê m/n. kutikbaw, kutikzay, lajê kutikî, sebav, kopekbav, kopekzay n.
kurêxelkê n. lajêsarî, layê sarî n.
kurhilî n. zirlaj, xurt, hewîza, zirlaw, wesnîza, lajê hewîye, olix n.
kurî m. lone, qule, lane, qulike m.
n. zoo. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
kurî anîn lng. . zayene, cans ardene, kurik ardene (here)
kurî avêtin lg. kurik estene
kurîanîn m. zayis, cansardis, kurikardis (here) n.
kurik n. layik, laj, law, za, lacek, zak, layek, lawik n.
m. puçik, kurik, punc, gewre, gor, puç, gerwe m.
kurinc m/n. livocî, libocî n.
kurincî m. livocîyîye, liborîyîye, livorîyênî m.
kurindora keran m. bot. xasê heran n.
kurisandin lg. . rîkurisnayene, rîkerdene
kurisîn lng. . rîkurisîyene
kurisk m. qirme n.
kuriskî rd. qirmeyî, qirmeyên
kuriskî kirin tg. qirme kerdene
kuriskîkirin m. qirmekerdis n.
kurîya derziyê n. lona derzîne, qula derzîne m.
kurîyê hespê n. kurikê astore n.
kurk m. kurt, qirpe, kurk, kirp, qirp n.
n. kurk n., apinrî n., arpince m., kurke m.
kurkirî rd. tiraskerde, terde, tirasnaye
kurkirin m. tiras, terdis, tastis, teras n.
kurkurik n. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
kurkusandin lg. kupisnayene
m. kupisnayis n.
kurkvan m/n. kurkrî, kurkwan n.
kurkvanî m. kurkrîyîye, kurkwanîye, kurkrîyênî m.
kurm n. xuye m., tabîat n., mîzaç m.
n. zoo. kerm, karm, kermik n.
kurmam n. datza, dedza, deza, dereza, lajê apî, detza, apza, datîza, amza n.
kurmanc m/n. kirdas, kurmanc n.
kurmancî m. kirdaskî, kurmanckî n.
kurmatîx m. ana. hengil, kule, qorik, qalçe, qulî n.
kurmê fêkî n. kermê rezî n.
kurmê hevrîsim n. kermê hevresî m., kermêîpegî n.
kurmê mêweyan n. kermê mêweyan, kerm n.
kurmê qozan n. zoo. rîncinikê hevresi m., kermê hevresî m., kermêîpegî n.
kurmet n. dateza, lajê amike, emîza, lajê e m., amza n.
kurmî rd. kermin, kermerîn, karmirîn, karmin, kermejin, karmijin
kurmî berfê n. kermê vare n.
kurmî bûn lng. . kermin bîyene, kermerîn bîyene, kerm rîkewtene
kurmî rîger n.
kurmîk n. zoo. malik, mele, qiryestik, melîcuk, molik, qiristik n.
kurmik n. zoo. kerm, karm, kermik n.
kurmikê devçengelî n. zoo. maliko fekçakilin n.
kurmikê pehn m. zoo. pepik, mele, marê zereyî n.
kurmikê pehnik m. zoo. tenya, maliko pan, malik n.
kurmikên tayokî kermên têlênî, kermên tayênî
kurmorî m. zoo. morcela, miloçike, mijloke, morzela, morîla, mijwewle, molcela, mijlewre, mercola m.
kurn m. rîrne, kurnike, kurane, kurne, kurna m.
kurp n. hefil, kuspe, kusbe n.
kurs m. bot. gez, boruqe, vasê gezikî, vasê havêlikî n.
m. kurs n.
kursî m. kursî, kilse, ronistek n.
m. kursî n.
kursiv m. qertî m., qefîle, qetîlpe, qartîme n.
kurt rd. kanek, kan û kortî, gincir-mincirî, gînc-mincî
m/n. zoo. kesexur, keçelok n.
rd. kilm, qort
m. kurt, qirpe, kurk, kirp, qirp n.
kurt birîn lg. kilm birnayene
kurt bûn lng. . kilm bîyene, qort bîyene
lng. . kurtbîyene
kurt histin lg. kilm verdayene
kurt kirin lg. kilm kerdene, qort kerdene, kilmnayene
kurtaj m. tip. kurtaj n.
kurtan n. palane, kurtane, palunde, palike m.
kurtan kirin lg. palan kerdene, kurtan kerdene, palik kerdene
kurtançêker m/n. palanvirastox, palanderz, kurtanderz, palundg n.
kurtanfiros m/n. palanrotox, kurtanrotox n.
kurtanfirosî m. palanrotoxîye, kurtanrotoxîye, palanrotoxênî, kurtanrotoxênî m.
kurtanker m/n. palanvirastox, palanderz, kurtanderz, palundçî n.
kurtankerî m. palanvirastoxîye, palanderzîye, kurtanderzîye, palundgyîye, palanderzênî, kurtanderzênî m.
kurtankirî rd. palankerde, kurtankerde, palikkerde. *hatin kurtankirin ltb. palan kerîyene, kurtan kerîyene, palik kerîyene, ameyene palankerdene, ameyene kurtankerdene, ameyene palikkerdene
kurtankirin m. palankerdis, kurtankerdis, palikkerdis n.
kurtasî m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekiye, kilmvate m.
kurtasî kirin lg. kilmebir kerdene, xulase kerdene, kilmvate kerdene
kurtasîkirin m. kilmebirkerdis, xulasekerdis, kilmvatekerdis n.
kurtayî m. kilmîye, kilmênî, qortîye m.
kurtbîn rd. tip. mîyop, durînêvînitox, kilmevîn
rd. vîrîteng, tengevîr
kurtbînî m. mîyopîye, durînêdîyoxîye, mîyopênî, durînêdîyoxîye m.
m. vîrîtengîye, tengevîrîye, vîrîtengênî m.
kurte n. zoo. kurte, kirte n.
m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekîye, kilmvate n.
kurte kirin lg. . kilmebir kerdene, xulase kerdene, kilmvate kerdene
kurtebêj n. kilmçekûye m.
kurtebir n. bi kilmîye, kilmek ra, kilmebir
kurteçîrok n. kilmçîroke, çîroke, hîkaye m.
kurtedem n. demo kilm, kilmdem n.
kurtegotar n. kilmvata, vata kilme m.
kurtegotin m. kilmebir, xulase, bi kilmîye, kilmekîye, kilmvate n.
kurtejîyan n. kilmcuyane, kilmrîwîyane, tercumeyê halî m.
kurtek n. qolike, kurdike, mîntane, îslige, gomlege, paç, qole, îslege, mîltane m.
kurtekirin m. kilmebirkerdis, xulasekerdis, kilmvatekerdis n.
kurtekurt h. kurtekurt, pilepil, virevir, virtevit, vitvit, tirtetirt, dirdir
kurtêl n. ferk, kirpe, keskuel, kakil, kirpik, lekuere n.
kurtêle rd. listwer, gurîrwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtêlxur rd. listwer, gucirwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtêlxurî m. listwerîye, gucirwerîye, lewlêsîye, kirpwerîye, ferkewerîye, listwerênî, gurîrwerênî, kirpwerênî m.
kurtêlxwer rd. listwer, gurîrwer, lewlês, kirpwer, ferkewer
kurtenirxan n. kilmnirxe m., kilmnirxnayis n.
kurtenivîs n. kilmnivise, kilmnûsare m.
kurtenûçe n. vengûvajo kilm, heyama kil m., xebera kil m., kilmheyame., kilmxebere n.
kurtepist m. kurtepis, qalûqir, xeyb, dedîqo dîn.
kurtepistî m. pistîye, kurtepisîye, pispisîye, pîçpîçîye, pistênî m.
kurterê rd. kêse, kilmebir, kilmeraye, raya kilme
kurtî m. kilmîye, kilmênî, qortîye m.
kurtik rd. kûpis, lopiki n. topikin, tixis, tiqnaz
qolike, kurdike, mîntane, îslige, gomlege, paç, qole,îslege, miltane m.
kurtikfiros m/n. qolikrotox, kurdikrotox, mîntanrotox, îsligrotox, gomlegrotox n.
kurtikfirosî m. qolikrotoxîye, kurdikrotoxîye, îsligrotoxênî, mîntanrotoxîye, gomlegrotoxênî m.
kurtikî rd. kilmek, kirek
m. lopikîye. topikîye, tixisîye, tiqnazîye, lopikênî m.
kurtikker m/n. qolikrî, kurdikwan, mîntanwan, îsligcî, gomlegrî n.
kurtikkerî m. qolikcîyîye, kurdikwanîye, mîntanwanîye, îsligcîyîye, gomlegcîyênî, qolikrîyênî m.
kurtjîn rd. cukilm, emrkilm, cuserkilm, cuqut, cikilm, rîwkilm
kurtkirî rd. kilmkerde, kilmnaye
kurtkirin m. kilmkerdis, kilmnayis n.
kurtûpist m. kurtepis, qalûqir, xeyb, dedîqodî n.
kurûbesik m. zoo. kurbesik, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk n.
kurufte m. mecrefe, huyê vare, befredîn, surt m., huyê vewre, mecrîfe n.
kurxal n. xalza, lajêxalî, xalîza, lacê xalî, lazê xalî n.
kurxaltî n. xaleza, yaykeza, pisxalt, lajê xale, lajê xalike n.
kurye m/n. peyik, rêwî, ruvî, kurye, qasid n.
kuryetî m. kuryeyîye, kuryeyênî m.
kusetî m. leqî, yaranîye, kurate, kusade, laqî, yarî, heneke, kurata, kusate, lexî m.
kusk rd. çimjeng, qmlîl, qmkewe, çimjeng, çeqel, çimkesk, çimzeng
kusne n. bot. kusne, kisne, kusnî n.
kusp n. hefil, kuspe, kusbe n.
kuspene rd. qure, xopîl, pirnikberz, tux
kuspenetî m. qureyîye, tuxîye, pirnikberzîye, kîbîr, qureyênî m.
kustar m/n. qetil, kistox, canî, merdimkistox, qetilkar, qitil n.
kustarî m. kokardis, kaxkerdis, qirkerdis, jenosîd, qir, qelênayis, qetlîam, têvterkistis, kokqelênayis n.
kustarker m/n. qirker, qetlîamkar, qetlîamcî n.
kustarkerî m. qirkerîye, qetlîamkarîye, qetlîamrîyênî m.
kuste m. alçî n.
m. kiste, mirênaye, kîste m. *hatin kustekirin llb. alçî kerîyene, ameyene alqkerdene
kustex rd. kustah, kusta
kustex bûn rd. kustah bîyene
kustexbûn m. kustahbîyayis n.
kustexî rd. kustahkî, kustahane, bi kustahkî
m. kustahîye, kustahênî m. *bi
kustî rd. kiste, mirênaye, kîste
kustin lg. kistene, mirênayene, çîstene
kusûr m. kusur, kîsur n.
kusûrat m. kusurat, kîsurat n.
kut kut m. haw-haw, kuço-kuço, kuço, kuç (ziwanê domanan de) n.
kuta m. peynîye, qed, axir, nîhayet m.
kuta bûn lng. . qedîyene, qutbîyene, xelesîyene, peynî re rîameyene, peynîye piro ameyene
kuta kirin tg. qedênayene, xeritnayene, xelesnayene, peynîye re rîardene, qut kerdene, qednayene
kutabûn m. qedîyayis, qutbîyayis, xelesîyayis, peynîyereciameyis, peynîyepiroameyis n.
kutakirin m. xeritnayis, qedênayis, xelesnayis, qutkerdis, peynîyereciardis n.
kutal m. pûrtî, çîtale, manîfatûra, pûrtpertal n.
kutan lg. rînitene, cenayene, kutene (saz)
lg. piro dayene, kuyene, kutene, rî repnayene
kutanbar rd. rînitoxin, kuyoxin
kutandî rd. kuyaye, kute
kutandin lg. rîkuyene, rîkutene
kutanxane m. pelexxane, kutanxane n.
kutasî m. qedîyayis, qutbîyayis, fînis n.
kutayî rd. kuyaye
m. peynîye, berko n.
kutek m. darê berî, darê çêberî n.
m. kutek, kotek n.
m. payende, destik, palike n.
kutek kirin lg. kutek kerdene
lg. payende kerdene, destiknayene, palike versanitene, payendenayene
kuter rd. kutox, kuyayox
kutik n. zoo. kutik, kuç, kelp n.
n. kutige, kutuge, kutuke m.
kutika tapoyê n. kutiga tapûyî m.
kutilk n. lopike, kuftaya zereyêne, loxika zereyêne, kuftey dekerdey, kuftaya pire m.
kutilkê ziwa n. kufteyê ziwayî zh.
kutilkî rd. kûpis, lopiki n. topikin, tixis, tiqnaz
kutilkî bûn lng. . lopikin bîyene. topikin bîyene, tixis bîyene, kupisîyene
kutilkîbûn m. lopikinbîyayis. topîkinbîyayis, tixisbîyayis n.
kutilkîtî m. lopikîye. topikîye, tixisîye, tiqnazîye, lopikênî m.
kutind n. bot. kuye, kundire, kul, qu, kuy, quî, ku m.
kutindê avî n. bot. qafe, kundira awe, kuya awî m.
kutindê mîran n. bot. kundira çaçana, kuya sêxanî, balike m.
kutkutok m. zoo. darnequr, tiktiko, darkotek, darkutek, gozmîrçik, darkutik, darkuetik, guazmîrçik, darquepik, danequr, darneqo n.
kutlik n. lopike, kuftaya zereyêne, loxika zereyêne, kuftey dekerdey, kuftaya pire m.
kutuk n. kutige, kutuge, kutuke m.
kuva h. kata, kanca, kanta, kusera, kamta, kuta, kora
kuvan m. qoxane m.
kuvarik kampîrek(sing); amanita
m. bot. sung, patike, kufarike, qampîreke, sêng, kuwarik, sînge n.
kuvarikê barankî n. sungê kinkorî n.
kuvarikê bizinkî n. sungê xîtike n.
n. sungê xîtike n.
kuvarikê hevqelîsok n. sungê karpuxikî n.
kuvarikê hirçê n. fisa hesî, fisa vergî m.
kuvarikê mfkî n. sungê mêsinan n.
kuware m. pêtage, keware, kare, xize, koxane, quwarî, kewara mêsan, sitile, sitlaney hingan, pêtaga mêsan m.
kuwet m. kuwete, kurnike, çerxawe m.
kux m. kuxike, kixike, kulhe, kulxike, kilhe m.
kuxandin lg. . kuxnayene, kixnayene, kulxnayene
m. kuxnayis, kixnayis n.
kuxar m. çeteraye n.
kuxekux rd. kuxekux
kuxik m. kuxike, kixike, kulhe, kulxike, kilhe m.
kuxik girtin lg. . kuxike girewtene
kuxikî rd. kuxikin, kuxkin, kuxikgirewte
kuxîn lng. . kuxayene, kixayene, kulxayene, kulhayene, kilhayene, qulxayene
m. kuxayis, kixayis n.
kuxînder rd. kuxnayox, kixnayox
kuzark m. bot. xîyarê luye n.
kuzel m. bot. selmûge, roka m.
kuba Küba
kudik encek
encik
enik
köpek yavrusu
kudikê kutikî encek
encik
enik
köpek yavrusu
kulbize (=gozbilik) beyaz-vilikî şiwane-mavî nevruz çiçeği; iris persica
kule kalça
kulî çekirge
kulike ibik
kulil omuzun boyuna yakın kısmı
kulinge sivrisinek
kultur kültür
kulturî kültürel
kund baykuş
kurbeşik porsuk
kurd Kürt
kurdîstan Kürdistan
kurdîstanê ma Kürdistanımız
kurdkî Kürtçe
kurkurrik güvercin
kurrî, -ye sıpa
tay
kursî kürsü
kutik köpek
kutike dişi köpek
kutikmase köpekbalığı
köpekbalığı
kutiko awî kunduz
kuweyt Kûveyt
kuy kabak- ikiçenekliler- kabakgiller; cucurbita
kuze sansar
kuburluk (barut kabı) zele (m), zela barutî (m)
kudret hamamı b.kaplıca, ılıca
kudurganlık harîye (m), haranîye (m)
kudurmak har bîyene, haranîye kewtene, haranîye era ci kewtene, haranîye era ser kewtene
kuduz (hastalığı) har (n), qudiz (n)
kuduz (kudurmuş olan) har, -e; harbîyaye (n), harbîyaya (m), harbîyayîye (m)
kuka koka (m), guda layê nake (m)
kulak goş (n)
kulak dibi binê goşî (n)
kulak tozu (kulağın arkası) belengoş (n)
kulakları çınlamak goşî reqayene, goşî çeqayene, goşî vingayene Kulaklarım çınlıyor.(Goşê mi reqenî/çeqenî/vingenê.)
kullanıcı xebitnayox, -e
kullanıcı adı nameyê xebitnayoxe (n) (TE), nameyê xebitnayoxî (n) (TE)
kulp çembil (n), qulp (n), destik (n)
kulplu çembilin, -e; qulpin, -e; destikin, -e
kulpsuz bêçembil, -e; bêqulp, -e; bêdestik, -e
kulübe koxe (m)
kulunç qolinc (n)
kum qum (n), xîz (n)
kum çölü çolê qumî (n), çolê xîzî (n)
kum fırtınası firtineyê qumî (n), firtineyê xizî (n)
firtineyê qumî (n), firtineyê xîzî (n)
kuma wesnî (m), hewîye (m)
kumaş qumaş (n), fason (n)
kumaş çeşitleri gez (n), qutnî (n), qeşmer (n)
kumlu qumin, -e; xizin, -e
kumsal qumin, -e; xizin, -e
kundak (bezi) qundax (n)
kundura kundure (n)
kunduz kutiko awî (n)
kupkuru 1)zip û ziwa, -ye; zik û ziwa, -ye; zip-ziwa, -ye, zik-ziwa, -ye 2)huşk û biring, -e; huşk-biring, -e; huşk û wad, -e; huşk û war, -e; huşk û hol, -e; hip-huşk, -e; 3)req û rut, -e; req-rut, -e
kurabiye qurabîye (m)
kural qayde (n)
kurallı qaydeyin, -e
kurallı fiil karo qaydeyin (n)
karo qaydeyin (n)
kuralsız bêqayde (n)
kuralsız fiil karo bêqayde (n)
karo bêqayde (n)
kurbağa beq (n), qirîncele (n)
kurban qurban (n)
kurban edilmek ameyene qurbankerdene
kurban etmek qurban kerdene
kurban olmak qurban bîyene
kurdele kurdele (n)
kurma sazkerdiş (n) (TE)
kurmay başkanı serekerkan (n)
kurmay başkanlığı serekerkanîye (m)
kurna kume (m), kurnike (m), cirne (m)
kurnaz qurnaz, -e; oyniker, -e
kurşun erjîj (n)
kurşun kalem qelema erjîjine (m)
qelema erjîjine (m)
kurt yavrusu kirta (m), kirte (n)
kurt-I verg, -e; ganawir, -e; cinawir, -e
kurt-II b. bağırsak kurdu
kurtarma xelisnayîş (n), filitnayîş (n), qedênayîş (n)
kurtarmak xelisnayene, filitnayene, qedênayene
kurtulma xelisîyayîş (n), filitîyayîş (n), qedîyayîş (n), xelasbîyayîş (n), raxelisîyayîş (n)
kurtulmak xelisîyayene, filitîyayene, qedîyayene, xelas bîyene, raxelisîyayene
kurtuluş xelasîye (m), xelasî (m), xelase (m), felat (n), reyayîş (n), rareyayîş (n), raxelisîyayîş (n), rizgarîye (m), rizgarî (m) Bugün kurtuluş günüdür. (Ewro roja xelasîye/xelasî ya.) Böyle zulüm yaparsa, kurtuluşu yok. (Eke o wina zulm biko, xelasa ey çin a.) Gözüm ülkenin kurtuluşunu da görseydi... (Çimanê mi felatê welatî zî bidîyênê...) Burdan düşersen sağ kurtulamazsın. (Eke ti tîya ra bikewî ti ganî nêreyênî.)
kuru 1)ziwa, -ye 2)huşk, -e
kuru deri çekur (n)
kuru ekmek b. katıksız ekıııek
kuru pasta pastaya huşke
pastaya huşke
kuru soğan kabuğu puşê pîyazî (n), toleyê pîyazî (n), purê pîyazî (n), qaşikê pîyazî (n)
kuru üzüm eskije (m)
kuru yaprak puş (n), şakil (n)
kuruluk 1)ziwayîye (m), ziwayî (m) 2)huşkîye (m), huşkî (m); huşkênî (m)
kuruluş (tesis) sazgeh (n), tesîs (n)
kurum dezgeh (n), muessese (n)
kuruma 1)ziwabîyayîş (n) 2)huşkbîyayîş (n) 3)peysayîş (n)
kurumak 1)ziwa bîyene 2)huşk bîyene 3 )peysayene
kurumuş kütük parçası qotîl (n)
kuruş quriş (n)
kurutma 1)ziwakerdiş (n) 2)huşkkerdiş (n) 3)peysnayîş (n)
kurutmak 1)ziwa kerdene 2)huşk kerdene 3)peysnayene
kurutulma amacıyla meyve serilen yer miştaxe (n)
kurutulmuş armut qaxe (m)
qaxe (m)
kurutulmuş elma talsa (m), sûntuwala (m)
talsa (m), sûntuwala (m)
kurutulmuş kayısı b. çir
çîre (m), eşbabî (m), basmecîye (m), basmecî (m), tole (m), mişmişa huşkkerda (m), mişmişa huşkkerdîye (m)
kuruyan çay laya ziwaye (m)
kuruyan dere dereyo ziwa (n)
kuş mîlçik, -e; çûçik, -e; teyr, -e
kuş dışkısı zîrç (n)
zîrç (n)
kuş fiği mercuwêl; vicia cracca
kuş gübresi zîrç (n)
kuş sürüsü ref (n), ebre (m)
ref (n), ebre (m)
kuşak mîye (m), mûndî (m), şale (m)
kuşak bağlamak mîye/mûndî/şale bestene, mîye/mûndî/şale girê dayene, mîye/mûndî/şale pîştene, mûndî xo mîyane ra bestene, mîye xo mîyane şanayene, mûndî xo mîyane ra dayene
kuşak çeşitleri fitî (m), fituke (m)
kuşak üzerine bağlanan bir çeşit kemer kaşinge (m)
kuşanma (kuşak, fişeklik vb. için) xomîyanerabestiş (n), xomîyaneşanayîş (n), xomîyaneradayîş (n), bestiş (n), girêdayîş (n), pîştiş (n)
kuşanmak (kuşak, fişeklik vb. için) xo mîyane ra bestene, xo mîyane şanayene, xo mîyane ra dayene, bestene, girê dayene, pîştene
kuşbaşı et zîncîya hurdî (m), tîkeyê goştî (n)
kuşburnu gulê qaskên; rosa canina
şîlane (m)
kuşburnu ağacı şîlanêre (m), sûrgulêre (m), gulêra zuraye (m)
kuşkonmaz (zambakgiller) melijî; asparagus officinalis
kuşku guman (n), şik (n)
kuşkulanmak guman kerdene, şik kerdene
kuşkulu gumankerda (m), gumankerde (n); şikkerda (m), şikkerde (n)
kuskun binboç (n), paldim (n)
kusmak qelibnayene, viritene, verişnayene, raviritene, ravirêjnayene
kusmuk virite (n), qeleb (n)
kuşpalazı b. difteri
kusulan kan gormaste (m) O kan kusuyor. (O gormaste teber keno.)
gormaste (m) O kan kusuyor. (O gormaste teber keno.)
kusulmak verişîyayene, virêjîyayene, ravirêjîyayene
kusurlu/eksik bırakmak (mecazî) tede fele verdayene
kusuru/eksiği kalmak (mecazî) tede fele mendene
kutlama pîrozkerdiş (n), fîrazkerdiş (n), bimbarekkerdiş (n)
kutlamak pîroz kerdene, fîraz kerdene, bimbarek kerdene Seni kutlarım. (Ez to pîroz kena.)
kutlu pîroz, -e; fîraz, -e; bimbarek, -e Bayramın kutlu olsun. (Roşanê to pîroz/fîraz/bimbarek bo.)
kutnu qutnî (n)
kutsal muqeddes, -e; pîroz, -e
kutu qutî (m), qutîye (m)
kutup qutube (m)
kutup ayısı heşa cemedî (m), heşê cemedî (n)
heşa cemedî (m), heşê cemedî (n)
kuvvet hêz (n), qewet (n)
kuvvetli hêzin, -e; hêzdar, -e; biqewet, -e; qewetin, -e
kuvvetsiz bêhêz, -e; bêqewet, -e
kuyruk boçe (m), boçike (m), dim (n), dimoçik (n), doçik (n), diw (n)
kuyruksokumu boçik (n), tuzmurik (n)
kuyrukyağı dime (n)
kuyu bîr (n), quye (m)
kuzey vakur (n)
kuzey kutbu qutuba vakurî (m)
kuzeybatı vakurê rojawanî (n)
kuzeydoğu vakurê rojhelatî (n)
kuzine kuzîna (m)
kuzu verek, -e; kavir, -e
kuzu çobanı verekwan, -e; selxvan, -e
kuzu çobanlığı verekwanîye (m) verekwanî (m), selxvanîye (m), selxvanî (m)
kuzu sürüsü selx (n), birra verekan (m)
kuzukulağı (karabuğdaygiller) tirşing; rumex acetosa
tirşike (m)
kuçk bn berd
kuçûle xefik, dav, tepik
kudele bezarok, têjikên berazan
kuf kirdin pif kirin (t dema lava û dua tên xwendin)
kufar kafir (t pirjimar)
kujandinewe temirandin, vemirandin, mirandin, birhandin, nehêlan
kujanewe vemirîn, temirîn, birhîn, neman
kujaw, kujawe vemirî, temirî, birhayî, nemayî
kujênraw, kujênrawe bn kujraw, kujrawe
kujran hatin kuştin
kujraw kuştî, (ya / yê) hatiye kuştin
kul ko, kuh, koh, devê / devikê (birekan / kêran yê) xweş nabire, dijw. tûj, xweş
kel, pir germ, tişta ku dikele
kel, kela dil
kund, firindeyên kilikên / dûvikên wan hatine birîn
qut, lawirên (ker / çêl û hwd yên) kuriyên / kurîkên wan hatine jêkirin yan kurtkirin
qut, kurt, kin, dijw. dirêj
kul pê dan kel dan (tiştekî), piçekî kelandin
kulaf pencirk, dest û tilên firindeyan
kulan kelîn, kel hatin (tiştekî), pir germ bûn
kulandin kelandin, pir germ kirin
kulandinewe kulandin, êşandin, arandin, zûrandin
vekulandin, vezûrandin, dîsan kulandin / êşandin / arandin / zûrandin (t bi bîranînên têrxem)
kulanewe arîn, ariyan, zûrîn, êşîn
vearîn, vezûrîn
kulaw kelî, kelayî, keliyayî, tiştê ku keline yan hatiye kelandin
kule kulî
kule, perdeyek e bo xweparastina ji pêşûmêşan (t dema havînan mirov li derveyî odeyan li bin kepiran dinivin / radizin)
kule- kurte-, qut-, kin-
kulebes nevisî, nevis, zarokên jina kesekî yên ji mêrê wê yê berî yê niha
kulebine bejnqut, kin, kurt, bejnbost, qut, qutik, quto, qutê, kinê, kino
kulehesar balavgeh, ciyê jin lê leşê xwe û cilan dişon (t li beravên çem û rûbaran)
kulemergî astengî, dijwarî
tegasî, tengavî
kulenan sêr, efsûn, cadû, sihir
kulenanî sêrker, cadûbaz, efsûnkar, sihirbaz
kulence çoxik, êlek
kulepaç tevir
kulepêç neliv, kesa/ê nikare bilive
kulêre cûnek nan e
kulîçe kulîçe, kulîparçe, xwarinek ji nan û gûzan û şekirê / xurmê yê
kulîn bn kulan
kuling kulîn, kûratiyek e di dîwaran re û li şûna dolaban tê bikaranîn, bb stêrk
kulk kul, birîn
(pirça / porê) qijavij, ne hilû
(vexwiraka) tîr
kulkule avreşînk
kulle bn kule
kulm alek, gep, hinarik, rû
kulo bn kilo
kulok kelok, tiştên baş kêrî kelînê / kelandinê tên, dijw. çir, nekelok
kulol bn kilol
kulor bn kilor
kuloş bn kiloş
kulot kemax, hêt, ran, qorik
kulp tengasî, tengavî, rewşa dijwar
kulûko damirkan vemirîn, temirîn (çirûsk / ronahî / hest)
kulxan argûn, ciyê agir tê ve tê hilkirin li hindirî xaniyan ve
kumse bn tiwana
kun kun, qul, kulek
kunar kenarî, navê deviyek / teraşek strîtûj e
kunawder kunkirî, qulkirî
kunbir hewaragir, tişta hewa nikare tê re biçe
kunc kunc, qunc, ciyê ne ber-rê / ser-rê
kuncal, quncal, ciyê du dîwar lê digihin hev
zîwanî, zîwanîk, çinçinî, çinçinîk
bazbazî
kuncên kuncanê, navê lîstikekê / yariyekê ye
kuncî kuncî (Bot. Indicum)
kunçik kunik, kunên hûr(ik)
kuncire cûnek giyayê mord / mûrtik e
kuncûr bn qujbin
kunde bn meşk
kundebebû bn kunebebû
kune- pêşpirtikek e wateya kuna / kunên ya kurmancî dide: kunegiwê kuna guh
kunelût firnik, kunên pozan / difinan / bêvilan / kepiyan
kunebace pixêrîk, pace, kuna sobeyan, kuna li ban dûkêl tê re derdikeve derî xanî
kunebebû kund, bum, pepûk
kungî bn kotan
kunîle kunik, kunên hûr(ik)
kunîledar kunkunîk, kunkunîşk, tiştê pir kunik / kunên hûr lê hene
kunkere kunkerk, alava kunkirinê
birxû
kunkiraw kunkirî, qulkirî
kuntîle kuntîle, leqem, tunel
kunzeyn delodîn, tiredîn, peledîn, netemam, aqilsivik
kur kur, law, pis, xort, gede, sebî, kurik, lawik. dijw. keç, dot, qîz, kiç
kurane kurane, lawane, xortane, gedane, sebiyane, mîna kuran / lawan / gedeyan / sebiyan
kurd kurd
kurdane kurdane, mîna kurdan
kurdayetî kurdayetî, kurdîtî, kurdînî, hesta neteweperweriya kurdî / kurdistanî, tevgera neteweyî ya kurdan
kurdewan bn kurdşinas
kurdewarî kurdewarî, jiyana (mîna ya) kurdan
kurdhez kurdhez, kurdvîn, kesa/ê ji kurdan hez dike
kurdî zimanê kurdî
tiştê ser bi kurdan ve
kurdîaxêw kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdîaxiv kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdînî bn kurdayetî
kurdîpeyiv kesa/ê bi kurdî diaxive / dipeyive yan dizane biaxive / bipeyive
kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
kurdistan Kurdistan, welatê kurdan, deverên (piraniya) nişteciyên wan kurd
kurdistanî kurdistanî, kesa/ê yan tişta/ê ji Kurdistanê
kurd û gelên dî yên li Kurdistanê dijîn
welatiyên Kurdistanê
kurd
kurdîzan kurdîzan, kesa/ê zimanê kurdî dizane
kurdînas, kesa/ê pispora/ê zimanê kurdî ye
kurdîzanî kurdîzanî, zanîna zimanê kurdî
kurdînasî, pisporiya li ser zimanê kurdî
kurdîziman kesa/ê zimanê wê / wî kurdî ye
tişta bi zimanê kurdî ye
kurdkuje navê cûnek xurmeya / qespên bêxêr / nexweş e
kurdperwer kurdperwer, kesa/ê dilsoza/ê doza kurdan e
kurdşinas kurdnas, kurdevan, kurdolog, kesa/ê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan dike, kesa/ê li ser (jiyana) kurdan pispor e
kurdşinasî kurdnasî, kurdevanî, kurdolojî, karê lêkolînan li ser (jiyana) kurdan
kurdziman bn kurdîziman
kure kuro! lawo! (bangkirina li kuran / lawan)
kurek nîvek, nav(a tiştekî), navik, navend
kurêtî kurtî, kurîtî, xortanî, xortî, lawanî, lawtî
tolazî, tûletî
kurgerî, karê keç dibin pey kuran
kureza kureza, lawza, zaroyên kurê kesekî, nevî
kurezaza kurezaza, lawzaza, zaroyên zaroyên kurê kesekî, nevîçirk
kurgel xort, kurgel, komek kuran / lawan
kurk kurk, cilek e ji hiriya / pûrtê hin heywanan têt çêkirin
bn ciwanû
kurkandin kinkinîn, bi kinkinkî girîn / nalîn
kurke, kurkekurk kin, kinekin, kinkin, giriyê / nalîna kinkinkî
kurkure kolare, qereqûş, xertel, qertel, qertal, navê firindeyekî ye (zool. Milvus)
kurnûş tewîn, çemîn
kurnûş birdin / kêşan (bejna xwe li ber kesekî / tiştekî) tewandin / çemandin
kursî kursî, rûniştek, cihê liserûniştinê
kursî, text, cihê rûniştina mîr / serok
kurt kurt, kin, qut, gurc. dijw. dirêj
kurt û kirmancî kurt û kurmancî, rasterast, bêyî dirêjkirin, bi sadeyî
kurtan kurtan, palik, hawid
kurtandirû kurtançêker, kurtandirû, kesa/ê kurtanan didirû
kurtbîn ya / yê ku çavên wê / wî tiştên li dûr (baş) nabînin
ya / yê ku (baş) li encamên karekî nikare binirxîne. dijw. dûrbîn
kurtbînî kurtbînî
kurtbir kurtbir, kurt û kurmancî, bi kurtî
kurtbirî kurtbirî
kurte kurte, kurtebêje
kurtebala bejnkurt
bejnbost
kurtebine kurtik, kinik, qutik, hûrik, hûrkok, qutok
kurtek qutik, êlek
kurtî kurtî, kinî, qutî, gurcî
kurtîle kurtik, kinik, qutik, kurtok, pir kurt / kin / qut
kurtîle- kurtike-: kurtîleçîrok kurtikeçîrok, çîrokên pir kurt
kurtim qut (zelam: quto
jin: qutê), kinik, kurtik, bejnbost, kurt û qelew
kuşinde kujer, kujende, bikuj (tiştê dikare bibe sedema kuştinê wek jehr)
kuştar kuştar, kujî, karê kuştinê
kuştbendan komkujî, kuştina gelekan bi carekê
kuşte kuştî, mirandî, birhandî, telaftî, telifandî, qetlkirî
gêç, cis, ces
kuştera rende, planya
kuştin kuştin, mirandin, telaftin, telifandin, birhandin, qetl kirin
kut pirt, pert, qet, ker, parçe, parî, pirtik
kut-kut kut-kut! (bangkirina li seyan / kûçikan e: were vir)
kutal pertal, kerkon, qerpal, eşya
kutan qutan, kutan: a) lê dan, lê xistin b) hûr kirin, hûr-hûr kirin c) derzî lê dan, şirînqe kirin
(~ be zewî da) avêtin erdê, li erdê dan
kutûmit tam, tam wa, eynî
kutûpir tavilê, di cî de, bi lez
kuwa, kuwanê ka, kanê, li kû ye
kuwang, kuwanû kuçk, cihê li derve agir lê hatiye hilkirin
argû, cihê li hindir agir lê têt hilkirin
kuz quz, virçik, zî, zîlik, poz (endama cinsî ya mêyan)
kuzan (1 şîrove)kuzirîn, kuzîn, suşîn, şewitîn, sotin, kuziryan
kuzandin, kuzandinewe kuzirandin, kuzandin, sujandin, şewitandin, sotin
kuzanewe bn kuzan
kurdî 쿠르드어 (Ku-rî-di-o)
kurdistan 쿠르디스탄 (Ku-rî-di-sî-tan)
kur сын
Kurê te: твой сын
kuiri xwarin çêkirin.
kuko kulîçe.
kun (daçek) Li iras kun mi
kunuzi to share
kuraĝa brave, courageous
kurdî kurda lingvo, la kurda.
kurdio kurdistan.
kurdo kurd.
kurdujo kurdistan.
kuri Hundo kuras kun mi
kurso qurs, perwergeh.
kuŝi pal dan, raketin.
kutimo edet, xûy, hînbûnî.
ku ke
(ew kesê) kiu
kuçe strato
kulav
kulîçe kuko
kulîlk floro
kurd Ano de iranlingva gento, loĝanta en Kurdio kaj diaspore en Eŭropo, kurdo.
kurdistan Azia lando, dividita inter Armenio, Irano, lrako, Sirio kaj Turkio (46°E, 36°30’N), kurdio, kurdujo.
kurk felo
kurr
kurrik knabo
kursî seĝo