Encamên lêgerînê
kol 1.bask, mil. 2.destik.
1. mil, çepil, pîl, çengur, çeng, pî ant/n 2. pîl (pîlê pez û dewaran) 3. mil (milê kincan) 4. gulî (guliyê stûr ê darê) 5. deştik, mijan, qol (destikê di makîneyan de ku mirov pê digire û digerîne an jî kaş dike) 6. destî (ji bo amûrên muzîkê) 7. mil, milik (di palkursî û dîwanan de cihê ku mirov milê xwe datîne serê) 8. beş, war, qism *müzik kolu beşa muzîkê 9. dewriye, qol Işk 10. tip, ekîb 11. bask, mil *sağ kol milê rastê leşk 12. qor, rêz *yürüyüş kolu rêza meşê n
kol ağzı devmil, devê mil, devzendik, qonçik
kol atmak 1) şax ji berê çûn, terhik ji berê çûn, şax dan, gulî dan (ji bo riwekan) 2) lê belav bûn (mec)
kol bağı bazbend, bendik n
bazbend, bendik n
kol böreği çeşîdekî borekan
çeşîdekî borekan
kol çantası çentezend, çentê milan nd
çentezend, çentê milan nd
kol demiri çengelê piştê (ji bo deriyan)
kol gezmek 1) dewriye gerîn 2) li (tiştek) hebûn *ölüm kol geziyor mirin lê heye 3) gerîn
kol gözlemesi avkî, şilekî
kol kanat şax û per
kol kanat germek şax û per kirin
kol kanat olmak (veya germek) (yek) kirin bin çengê xwe
kol kapağı devzendik
kol ke­miği lûla pazû ant.
kol kırılır yen içinde goştê genî di dîzika xweyî de
kol kola mil di mil de, mil di hey de *kol kola yürüyor­lar mil di mil de digerin
kol kola girmek ke­tin milê hev, milê xwe li hev xistin
kol niza­mı meşa li dû hev Işk
kol saati demjmêra zendê.
saeta destan
kol uzatmak destê xwe dirêjî (cihekî) kirin, lê belav bûn
kol vermek mil dan (yekî), mil dan hev
kol vurmak milên xwe li hev xistin û gerîn
kola raq.
(I) 1. req, kola (di cil û bergan de tê bikaranîn) 2. şîrêz m (II) 1. kola (Cola acuminata) bot/m 2. kola (vexurika ku ji vê riwekê tê çêkirin) m
kola (i) 1. req, kola (di cil û bergan de tê bikaranîn) 2. şîrêz m
kola (ii) 1. kola (Cola acuminata) bot/m 2. kola (vexurika ku ji vê riwekê tê çêkirin) m
kola çıkma derketina dewriyeyê
kolaçan qoleçan, raçav, çavnêrî m
kolaçan etmek raçav kirin, çavnêrî kirin, qoleçan kirin
kolacı (I) 1. kolaker (kesê ku debara xwe bi çêkirina kolaya cilan dabîn dike) 2. cihê ku ev kar lê tê kirin nd/nt (II) kolavan (kesê ku vexurika bi navê kolayê difiroşe) nd/nt
kolacı (i) 1. kolaker (kesê ku debara xwe bi çêkirina kolaya cilan dabîn dike) 2. cihê ku ev kar lê tê kirin nd/nt
kolacı (ii) kolavan (kesê ku vexurika bi navê kolayê difiroşe) nd/nt
kolacılık 1. kolakerî 2. kolavanî m
1. kolakerî 2. kolavanî m
kolağası sertîp, qolaxasî dir/n
sertîp, qolaxasî dîr/n
kolalama reqandin, kolakirin m
reqandin, kolakirin m
kolalamak reqandin, kolakirin l/gh
reqandin, kolakirin l/gh
kolalanmak hatin reqandin, hatin qolakirin l/tb
hatin reqandin, hatin qolakirin l/tb
kolalatmak dan reqandin, dan qolakirin l/lb
dan reqandin, dan qolakirin l/lb
kolalayış reqandin, qolakirin m
reqandin, qolakirin m
kolalı reqedar, koladar, reqakirî, qolakirî rd
reqedar, koladar, reqakirî, qolakirî rd
kolan kolan, navteng.
1. navteng, tenge, teng (navtenga heywanê bar) 2. qolan (qûşaka piştê) m
kolan çek­mek qeyik ji behrê kişandin bejahiyê
kolan vurmak navtenga (...) şidandin
kolancı kesê ku qeyikê ji avê dikişine bejahiyê
kesê ku qeyikê ji avê dikişîne bejahiyê
kolasız bêreq, bêkola rd
bêreq, bêkola rd
kolay hêsan.
hêsan, asan, sanayî, hêsa, rihet, sivik (dijberê zor, dijwar) *kolay bir iş karekî hêsan rd 2. hêsan, asan, sanayî, rihet h 3. hêsanî, asanî, sivikahî *işin kolayını bul­dum min hêsaniya vî tiştî dît m
kolay çözülen düğüm hok.
kolay da (ew) rihet e, (ew) hêsan e *o iş kolay da, diğeri zor ew tişt rihet e, lê yê dî zor e
kolay değil ne hêsan e, ne asan e, ne rihet e
kolay dolduruluşa gelmek tafil gotin di serê (yekî) de çûn
kolay gel! (veya kolay gelsin!) qewet be!, ji te re qewet be!, mandî nebî!
kolay kolay zû bi zû, hêsan hêsan, asan asan, sanayî sanayî, rihet rihetî (di hevokên neyînî de) *o öyle kolay kolay ele geç­mez ew wisa rihet rihet nakeve dest
kolay sindirim zûhel.
kolayca 1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî *evi kolay­ca bulduk me xanî bi hêsanî dît h
1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî * evi kolayca bulduk me xanî bi hêsanî dît h
kolaycık 1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rdl. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî h
1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî h
kolayı var (riyeke din) a vî tiştî heye
kolayına bakmak (veya kolayına kaçmak) li hêsaniya (tiştekî) mêzandin, li rihetiya (tiştekî) nihêrtin
kolayına gelmek (tiştek) jê re hêsan hatin, (tiştek) jê re rihet hatin
kolayını aramak li riya rihet gerîn *yaptığı yanlışı düzelt­mek için işin kolayını aradı ji bo ku xetaya xwe sererast bike li riyeke rihet geriya
kolayını bulmak riya (tiştekî) ji xwe re dî­tin, ji xwe re riyek dîtin *ne yapar yapar kendini toplantıya davet etmenin bir kolayını bulur ew çi bike bike wê ji xwe re riya vexwendina ji bo civînê bibine
kolaylamak ber bi qedandinê çûn, ber bi xelasiyê çûn *bu işi de kolayladı ev kar jî ber bi qedandinê diçe l/bw
ber bi qedandinê çûn, ber bi xelasiyê çûn * bu işi de kolayladı ev kar jî ber bi qedandinê diçe l/bw
kolaylanmak hatin ber qedandinê l/tb
hatin ber qedandinê l/tb
kolaylaşma hêsanbûn, sanayîbûn, asanbûn, rihetbûn m
hêsanbûn, sanayîbûn, asanbûn, rihetbûn m
kolaylaşmak hêsan bûn, sanayî bûn, asan bûn, rihet bûn l/ngh
hêsan bûn, sanayî bhun, asan bûn, rihet bûn l/ngh
kolaylaştırıcı sanayîker, hhesanker rd
sanayîker, hhesanker rd
kolaylaştırma hêsandin, hêsankirin, sanayîkirin, asankirin, rihetkirin m
hêsandin, hêsankirin, sanayîkirin, asankirin, rihetkirin m
kolaylaştırmak hêsan kirin.
1. hêsandin, hêsan kirin, sa­nayi kirin, asankirin, rihet kirin 2. anîn ber qedandinê, anîn ber xelasiyê *sonunda bu işi kolaylaştırdık di dawiyê de me ev kar anî ber qedandinê l/gh
1. hêsandin, hêsan kirin, sanayî kirin, asankirin, rihet kirin 2. anîn ber qedandinê, anîn ber xelasiyê * sonunda bu işi kolaylaştırdık di dawiyê de me ev kar anî ber qedandinê l/gh
kolaylık hêsanî.
1. hêsanî, asanî, asayî, hêsayî, rihe­tî 2. hêsanî, rihetî, konfor 3. qewet *bu evi satın almak için bana bir kolaylık sağlasan iyi olur ji bo ku ez vî xaniyîbikirim tu qewetekê bidî min baş e m (biri­ne) ı
kolaylık göstermek qewet dan (yekî), alîka­ri pê kirin
kolaylıkla bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî h
bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî h
kolbaşı serê beşê, serekê beşê nd
serê beşê, serekê beşê nd
kolbaşılık serektiya beşê nd
serektiya beşê nd
kolçak 1. lepikê biheva (lepikê ku tiliya beranekê ne tê de her çarên din bi hev ve ne) 2. zendik, milik n 3. bazbend, pazûbend m 4. milê kincê zirxî
1. lepikê biheva (lepikê ku tiliya beranekê ne tê de her çarên din bi hev ve ne) 2. zendik, milik n 3. bazbend, pazûbend m 4. milê kincê zirxî
kolcu 1. nigehdar, qerawêl, muhafiz 2. kesê ku ji xizmetkaran re mala ku lê bixebite dibine nd/nt
1. nigehdar, qerawêl, muhafiz 2. kesê ku ji xizmetkaran re mala ku lê bixebite dibîne nd/nt
kolculuk nigehdarî, qerawêlî, muhafiztî m
nigehdarî, qerawêlî, muhafiztî m
koldaş hemkar, hevalkar, hevalê kar nd/nt
hemkar, hevalkar, hevalê kar nd/nt
koldaşlık hemkarî, hevalkarî m
hemkarî, hevalkarî m
koledok reha zirav nd
reha zirav nd
kolej kolej.
1. kolej (dibistana ku di perwerdahiya xwe de cih dide hînkirina zimanekî biyan ku hinkûfê lîseyê ye) 2. kolej (navê ku li hin dibistanên pîşeyî tê kirin) *sağlık ko­leji koleja tenduristiyê m
1. kolej (dibistana ku di perwerdahiya xwe de cih dide hînkirina zimanekî biyan ku hinkûfê lîseyê ye) 2. kolej (navê ku li hin dibistanên pîşeyî tê kirin) * sağlık koleji koleja tenduristiyê m
kolejli kolejvanî (xwendekarê kolejê) rd
kolejvanî (xwendekarê kolejê) rd
koleksiyon 1. berhevok, hevanî, koleksiyon 2. koleksiyon (tevahiya modelên kincan a modaxaneyekê ku di defîleyekê de tên pêşkêşkirin) m
1. berhevok, hevanî, koleksiyon 2. koleksiyon (tevahiya modelên kincan a modaxaneyekê ku di defîleyekê de tên pêşkêşkirin) m
koleksiyoncu berhevokvan, berhevkar, koleksiyonvan nd/nt
berhevokvan, berhevkar, koleksiyonvan nd/nt
koleksiyonculuk berhevokvanî, berhevkarî, koleksiyonvanî m
berhevokvanî, berhevkarî, koleksiyonvanî m
kolektif hevbeş.
1. pevrayî, hevteveyî, kolektif (tişt an jî kesên ku ji hevkombûnê hatiye pê) 2. hevbeşî, pîgarî, girohî, pevrayî (tiştê bi şirikayî) rd
kolektif ortaklık (şirket) şirketa pişkdarî ya kolektîf
kolektifleşme tevbûyîn, kolektivîzasyon m
tevbûyîn, kolektivîzasyon m
kolektifleştirmek kolektîfîze kirin, pevrayî kirin l/gh
kolektîfîze kirin, pevrayî kirin l/gh
kolektivist kolektîvîst nd/nt
kolektîvîst nd/nt
kolektivizm kolektîvîzm m
kolektivîzm m
kolektör kolektor
kolektor
kolemanit kolemanît mîn/m
kolemanît mîn/m
kolera kolera.
zikêş, navêş, kolera, kulemar bj/m
zikêş, navêş, kolera, kulemar bj/m
koleralı zikêşî, navêşî, kolerayî rd
zikêşî, navêşî, kolerayî rd
kolesterin kolesterol m
kolesterol m
kolesterol kolesterol m
kolesterol m
kolhoz kolxoz m
kolhoz işçisi kolxozvan
koli kolî.
kolî (pakêta postayê ku tê de tişt hene) m
koli kolî (pakêta postayê ku tê de tişt hene) m
kolibasil kolîbasîl m
kolîbasîl m
kolik kolîk (sanciya ku car carinan di valahiya zik an jî di rûviya stûr de çêdibe) m
kolîk (sanciya ku car carrinan di valahiya zik an jî di rûviya stûr de çêdibe) m
kolit bergirtina rodiyan, kolît (kêmgirtina rûviya stûr) m
bergirtina rodiyan, kolît (kêmgirtina rûviya stûr) m
kollama 1. lihêviyêbûn, libendêbûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) 2. raçavkirin 3. hêvişandin, parastin, pawandin, hemandin m
1. lihêviyêbûn, libendêbûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) 2. raçavkirin 3. hêvişandin, parastin, pawandin, hemandin m
kollamak 1. li hêviyê bûn, li bendê bûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) *o da fırsat kolluyormuş ew jî li hêviya keysa xwe bûye l/bw 2. raçav kirin l/gh 3. hêvişandin parastin, pawandin, hemandin *onu kol­layanları biz gayet iyi biliyoruz ên ku wî diparêzin em qenc dizanin l/gh
1. li hêviyê bûn, li bendê bûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) * o da fırsat kolluyormuş ew jî li hêviya keysa xwe bûye l/bw 2. raçav kirin l/gh 3. hêvişandin parastin, pawandin, hemandin *onu kollayanları biz gayet iyi biliyoruz ên ku wî diparêzin em qenc dizanin l/gh
kolları kopmak milê (yekî) qetîn, mil û bask bi (yekî) ve neman, milên (yekî) jê de weşîn
kolları sıvamak pancik hilçinandin, zend û bend hildan, zend û bend pêçan, dev û deling hildan, daw û deling hildan, zend û bend çemandin
kolları sıvamak (veya paçaları sıvamak) milê xwe hildan, zend û bendên xwe hil­dan, milên xwe ba dan, daw û delingên xwe hilkirin, zend û bend ba dan, milên xwe vemalandin, zend û bend hilkirin
kollarını açmak 1) çepilê xwe jê re fireh kirin, jê re qij kirin, milên xwejê re fireh kirin 2) jê re bûn pişt, jê re bûn qewet
kollarını boynuna dolamak destê xwe avêtin stûyê (yekî)
kollarını sallaya sallaya gelmek çepilê xwe hejandin û hatin (destvala vegerîn)
kollarının arasına almak (yek) dan ber dilê xwe, (yek) hembêz ki­rin
kollu 1. bimil *kollu sandalye sendelya bimil 2. bimil, bipî, biçengur, biçepil rd
1. bimil * kollu sandalye sendelya bimil 2. bimil, bipî, biçengur, biçepil rd
kolluk 1.bazbend. 2.zabita.
(I) 1. devzendik (devzendikê gomlekan) 2. milik, zendik (milikên ku gava mi­rov kar dike, dike mile xwe) 3. bazbend, pazûbend n (II) zebtî, zabita nd/nt
kolluk (i) 1. devzendik (devzendikê gomlekan) 2. milik, zendik (milikên ku gava mirov kar dike, dike milê xwe) 3. bazbend, pazûbend n
kolluk (ii) zebtî, zabita nd/nt
kolofan kolofan mîn/m
kolofan mîn/m
koloidal koloîdal kîm/m
koloîdal kîm/m
koloit koloîd kîm/m
koloîd kîm/m
kolokyum 1. kolakyûm (civana akademik a ji bo hela tiştekî) 2. kolakyûm (ezmûna doçentiyê) m
1. kolakyûm (civana akademîk a ji bo hela tiştekî) 2. kolakyûm (ezmûna doçentiyê) m
kolombiyum kolombiyûm, niyobyûm kîm/m
kolombiyûm, niyobyûm kîm/m
kolon 1. stûn, kolek, qemerî 2. kolon, kolonê xanî 3. kolon ant/n
1. stûn, kolek, qemerî 2. kolon, kolonê xanî 3. kolon ant/n
koloni 1. mêtingeh, kolonî 2. kolonî (koma penaberan an jî cihê ku penaber lê bi cih bûne) 3. hemxakî, kolonî (koma biyanan a li welatekî) m
1. mêtingeh, kolonî 2. kolonî (koma penaberan an jî cihê ku penaber lê bi cih bûne) 3. hemxakî, kolonî (koma biyanan a li welatekî) m
kolonileşmek heristin (ji bo teyr, gêrik û ko­ma perendeyan) l/ngh
heristin (ji bo teyr, gêrik û koma perendeyan) l/ngh
kolonya kolonya.
kolonya, kolanî m
kolonya, kolanî m
kolonyalanmak xwe kolanî kirin, kolonya di xwe dan l/bw
xwe kolanî kirin, kolonya di xwe dan l/bw
kolonyalı kolonyakirî, kolonîkirin, bikolonya rd
kolonyakirî, kolonîkirin, bikolonya rd
kolonyalist mêtingehkar, kolonyalîst nrd
mêtingehkar, kolonyalîst nrd
kolonyalizm mêtingehkarî, kolonyalîzm m
mêtingehkarî, kolonyalîzm m
kolordu parartêş.
parleşker, baskordû m
parleşker, baskordû m
kolorimetre rengpîv m
rengpîv m
kolostrum kolostrûm m
kolostrûm m
kolsuz 1. bêmil, bêpî, bêçengur (kesê ku milê wî nîn e) 2. bêmil (ji bo kincan) rd
1. bêmil, bêpî, bêçengur (kesê ku milê wî nîn e) 2. bêmil (ji bo kincan) rd
koltuğa girmek zewicîn
koltuğu doldurmak (tiştek) liyaqî (yeki)bûn, li gorê bûn
koltuğuna girmek ketin bin çengê (yekî)
koltuk 1.binçeng. 2.paldank
(I) 1. qol (cihê ku mil bi laş ve ye) n 2. rê û resma bûk û zavê ku di milê hev de di nav mêvanan de diçin n 3. mil (di avaniyan de) n 4. qet, werîs (qetê ku pê keşti tê girêdan) n 5. binçeng (di wateya îltimasê de) *o koltuktan hoşlanmaz ew ji binçengan hez nake (mec) n 6. kenar, semtexalî n 7. meqam, mewqi (mec) *koltuk kavgası şerê ji bo meqam (mec) n 8. kerxane (argo) m (II) paldank, palkursî, palgeh, kursîpalek, qoltix m
koltuk (ii) paldank, palkursî, palgeh, kursîpalek, qoltix m
koltuk altı 1) binçeng, binkefş, navkêl, binê çeng 2) îltimas (mec)
koltuk altı kılı mûyê bin­çeng, pirça binçeng
koltuk değneği qeysik.
1) qeysik, darê binçengan 2) alîkariya ji xelkê (mec)
koltuk meyhanesi meyxaneya ku muşterî li ser piyan meze û vexurikên xwe dixwin û vedixwin
koltuk vermek pişt dan (yekî) (li rûyê yekî pesnê wî dan, pişikê wî mezin kirin)
koltukçu 1. paldanksaz, palkursîsaz nd/nt 2. paldankfiroş, palkursîfiroş nd/nt 3. bikirê paldanken kevn nd/nt 4. pesnok (mec) rd
1. paldanksaz, palkursîsaz nd/nt 2. paldankfiroş, palkursîfiroş nd/nt 3. bikirê paldankên kevn nd/nt 4. pesnok (mec) rd
koltukçuluk 1. paldanksazî, palkursîsazî 2. paldankfiroşî, palkursîfiroşî 3. bikiriya paldankên kevn 4. pesnokî (mec) m
1. paldanksazî, palkursîsazî 2. paldankfiroşî, palkursîfiroşî 3. bikiriya paldankên kevn 4. pesnokî (mec) m
koltukğunun altına sığınmak xwe avêtin tor û bextê (yekî)
koltuklamak 1. kirin binçengê xwe *boh­çasını koltuklayıp gitti boxçika xwe kire binçengê xwe ü çû 2. ketin milê hev 3. pesnê (yekî) dan l/bw
1. kirin binçengê xwe * bohçasını koltuklayıp gitti boxçika xwe kire binçengê xwe û çû 2. ketin milê hev 3. pesnê (yekî) dan l/bw
koltuklanmak pesnê (yekî) hatin dan l/tb
pesnê (yekî) hatin dan l/tb
koltukları kabarmak perê (yekî) bi­lind bûn
koltuklu bimil *koltuklu sandalye sendelya bimil rd
bimil * koltuklu sandalye sendelya bimil rd
koltukluk 1. binçeng (parçeyê ku ji hundirû ve bi kincan ve tê dirûtin da ku kine ji xwêdana binê çeng qirêjî nebe) 2. ê paldankan, ê palkursiya (qumaşê ku ji bo paldankan e) nd
1. binçeng (parçeyê ku ji hundirû ve bi kincan ve tê dirûtin da ku kinc ji xwêdana binê çeng qirêjî nebe) 2. ê paldankan, ê palkursiya (qumaşê ku ji bo paldankan e) nd
koltukta olmak di binçengê (yekî) bûn
kolu kanadı kırılmak per û baskên (ye­kî) şikîn), mil û qanadê (yekî) şikîn
kolu uzun milê (yekî) dirêj e, destê (yekî) dirêj e
koluna girmek ketin milê (yekî), milê xwe li milê (yekî) xistin
koluna kuv­vet Xwedê qewetê bide te
kolundan tutmak bi milê (yekî) girtin, bi çengurê (yekî) girtin, bi çepilê (yekî) girtin
kolundan tutup atmak bi çengurê (yekî) girtin û avêtin, bi çepilê (yekî) girtin û avêtin
kolun­da altın bilezik olmak nanê (yekî) di paşila (wî) de bûn, destê (yekî) zîv û zêr bi­rîn
kolye ristik, koter.
koter, gerdane, gerdanî, qolye m
koter, gerdane, gerdanî, qolye m
kol küt, boynuzsuz, keçi.
rd 1. boynuzsuz * bizina kol boynuzsuz keçi 2. kesik (kulak veya boynuzları kesik hayvan) 3. küt (kısa ve kalınca, sivri olmayan) * sola serê wê kol küt ayakkabı
m eğilme
m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş)
kol lê hatin dan yumruklanmak
kol (ii) m fare, karıncalarca toplanmış toprak
kol (iii) m kızak (öküz tarafından çekilen kızak)
kol (v) n kulah, take * kemn û kolê te tim di destê te de be kulahın, örtün elinde olup hep dargın küskün olasın
kol (vi n 1. omuz, dal 2. tepe
kol (vii) m ağaçtan yapılmış gölgelik, eğreti çardak
kol bûn l/ngh kütleşmek
kol kirin l/gh kütleştirmek
kol lê xistin l/bw yumruklamak
kola (i) bot/m 1. kola (Cola acuminata) 2. kola (bu bitkiden elde edilen içecek)
kola (ii) m kola (çamaşır kolalamada kullanılan özel nişasta)
koladar rd kolalı
kolafiroş nd/nt kolacı (bu içeceğini satan)
kolafiroşî m kolacılık
kolaker nd/nt kolacı (giysilere kola yapan kimse)
kolakerî m kolacılık
kolakirin m kolalama, kolalayış
l/gh kolalamak
kolan l/gh 1. kazmak, kazımak 2. kazmak (kuyu, yol vb. açmak) * bîr kolan kuyu kazmak 3. kazmak (hakketmek) 4. bj kazımak (bir organı kazıyarak almak) * kînor kolan û jê girtin çıbanı kazıyarak aldılar 5. kazılmak (tıraş etmek) 6. deşmek, eşelemek 7. oymak (sivri uçlu veya keskin bir cisimle bir şeyi yontmak) * dar kolabû û navê xwe lê nivisandibû ağacı oyarak ismini yazmıştı 8. eşelemek, kurcalamak, karıştırmak (bir konuyu araştırmak, üzerinde durmak, kurcalamak, bir şeyi ortaya çıkarmaya çalışmak) * em bûyêrê mekolin baş e olayı kurcalamasak iyi olur 9. karıştırmak (diş karıştırmak) * bi dirankolkê misêwa diranên xwe dikola kurdanla dişlerini habire karıştırıyordu
m dal (omuz, omuz köprüsü, ense) * bide kolana xwe dalına al (li)
m 1. kazı, kazım 2. kazma (herhangi bir araçla toprağı açma) 3. beleme, kazma 4. kazı, hafriyat 5. kazı, hak (ağaç veya metal üzerine yazı veya resim oyma işi) 6. kirizma, kirizme 7. bj kazıma (kürtaj)
kolan (i) m 1. sokak 2. cadde
kolan (iii) safa, hol, salon
kolan kirin l/gh kirizmalamak
kolana (yekî) siwar bûn dalına binmek
kolana rizgarkirinê kurtarma kazısı
kolana xwe qelaptin kirizma yapmak (veya etmek)
kolandî rd 1. kazılı 2. kazma, oyma, mahkûk * nivîsa kolandî kazma (veya oymalı) yazı 3. kakmalı 4. oymalı, çalma (kalemle işlenmiş) * vazoyeke kolandî çalma bir vazo 5. yontma
kolandin m 1. kazma 2. kazma (hakketme) 3. kazıma, kazıyış (metal bir yüzey üstüne sert bir araçla şekil çizme, yazı yazma, nakşetme) 4. (ağaç) yontma 5. çalma (oyma, kalemle işleme) 6. kakma
l/gh 1. kazmak 2. kazmak (hakketmek) 3. kazımak (metal bir yüzey üstüne sert bir araçla şekil çizmek, yazı yazmak, nakşetmek) * mor kolandin mühür kazımak 4. (ağaç) yontmak 5. çalmak (oymak, kalemle işlemek) 6. kakmak
kolane m cadde
kolanî m kolonya
kolanî di xwe dan kolonyalanmak
kolankî rd sokakvari
kolankirin m kirizmalama
kolare m uçurtma
kolavan nd/nt kolacı (kola içeceğini satan)
kolavanî m kolacılık
kolayî rd 1. kazılı 2. hakedilmiş, kazılmış, mahkûk 3. yontma
kolbûn m kütleşme
kolbûnî m kütlük
kole (i) m ağaçtan yapılma bir tür kızak
kole (ii) nd/nt 1. köle (savaşta tutsak alınan, başkasından satın alınan kimse) 2. rd köle (birinin emri altında olan, özgür olmayan)
kole bûn l/ngh köleleşmek
kole kirin l/gh köleleştirmek
kolebûn m köleleşme
kolebûyîn m köleleşme
koledar nd/nt köleci
koledarî m kölecilik, kölelik
kolefiroş nd/nt köle satıcısı
kolefiroşî m köle satıcılığı
koleg eşekdikeni; onopordum
kolegir nd/nt köle satıcısı
kolegirî m köle avcılığı
kolej m kolej * koleja tenduristiyê sağlık koleji
kolejvanî rd kolejli
kolek (i) bnr kulek
kolek (ii) nd/nt 1. kazıcı 2. m kazaratar 3. m tahta kaşık vb. yi kazımakta kullanılan alet
kolek (iii) n kolon
kolekan bnr koklîk
kolekî (i) m kazıcılık
kolekî (ii) rd/h kölece
kolekirin m köleleştirme, köleleştiriş
koleksiyon m 1. koleksiyon, derlem 2. koleksiyon (moda evlerinin düzenledikleri defilelerde gösterilen modellerin tümü)
koleksiyonvan nd/nt koleksiyoncu, derlemci
koleksiyonvanî m koleksiyonculuk, derlemcilik
kolektîf rd kolektif, ortaklaşa
kolektîfîze rd kolefktivize
kolektîfîze kirin l/gh kolektivize etme, kolefktifleştirmek
kolektîfîzekirin m kolektivize etme, kolefktifleştirme
kolektîvîst sos/rd kolektivist, ortaklaşacı
kolektîvîzasyon m kolektivizasyon, kolektifleşme
kolektîvîzm m kolektivizm ortaklaşacılık
kolektor fîz/m kolektör, toplaç
kolemanît mîn/m kolemanit
kolemişk m farenin kazdığı toprak
kolera bj/m kolera
kolerayî rd koleralı
kolesterîn m kolesterin
kolesterol m kolesterol
koletî m kölelik
koletî û evdîtî kulluk kölelik
kolewar nd/nt köleci
kolewarî m 1. kölecilik, kölelik 2. rd/h kölece
kolewarîtî m kölecilik
kolewer bnr kolewar
kolî (...) bûn l/ngh 1. iki büklüm olmak 2. iki büklüm olmak (saygı göstermek)
kolî (i) m koli
kolî (ii) m kütlük
kolî (iii) zo/m beyaz çekirge
kolî beranan mec yiğit
kolî destê (yekî) bûn (birinin) ellerini öpmek için eğilmek
kolî lingê (yekî) bûn 1) ayağına veya ayaklarına kapanmak (alçarcasına yalvarmak) 2) ayağına veya ayaklarına kapanmak (bağışlanmak için yalvarmak)
kolî piyê (yekî) bûn 1) ayağına veya ayaklarına kapanmak (alçarcasına yalvarmak) 2) ayağına veya ayaklarına kapanmak (bağışlanmak için yalvarmak)
kolîbasîl m kolibasil
kolîdar bnr koledar
kolîdarî bnr koledarî
kolik m 1. mevzi 2. kümes 3. mec kümes (ufak ev)
kolik (i) m bir tür küçük kepçe, kaşık büyüklüğünde fakat derin
kolîk (i) m (biraz yere basık) çardak
kolik (ii) m 1. çardak (tarla, bahçe gibi yerlerde ağaç dallarından örülmüş barınak) 2. çardak (asma gibi bitkilerin dallarına sardırmak için direklerle yapılmış yer) 3. çardak, kameriye 4. kulübe 5. kulübe (bir yeri beklemekle görevli kimsenin içinde bulunduğu küçük barınak)
kolîk (ii) dal, ense çukuru
kolîk (iii) m kolik
kolik (iv) m 1. engebe, engebeli, tepeli arazı 2. tepe
kolik (v) m dal (omuz, omuz köprüsü, ense) * bide kolika xwe dalına al
kolik (vi) 1. öksürük (kısık ve kesik öksürük) 2. en çok koyunlarda öksürük şeklinde görülen hastalık
kolika pîrê xweştir e ji burca mirê cizîrê insanın kendi evi saraylardan daha güzeldir
kolikî (i) rd kütçe
kolikî (ii) rd kısık ve kesik öksürük şeklinde kendini gösteren bu hastalığa yakalanmış olan
kolikî bûn l/gh kısık ve kesik öksürük hastalığına yakalanmak
kolikîbûn m kısık ve kesik öksürük hastalığına yakalanma
kolîn l/gh 1. kazmak 2. l/ngh kazınmak (derisini yüzercesine tıraş olmak)
kolîn (i) m mahzen
kolîn (ii) m 1. kazılış, kazım 2. kazınma (derisini yüzercesine tıraş olma)
kolîne m yorum
kolîner nd/nt 1. kazıcı 2. oymacı
kolînerî m 1. kazıcılık 2. oymacılık
koling (i) m dal (omuz, omuz köprüsü, ense)
koling (ii) n kazma (toprağı kazmada kullanılan ağaç saplı demir araç)
kolîş ant/n kafa tası
kolit gece kondu.
m kümes
kolît (i) m kolit
kolît (ii) m 1. gecekondu 2. derme çatma ev 3. kulübe
kolîtvanî nd/nt gecekonducu
kolix nd derme çatme olarak yapılmış şey
kolixî şeytan çûn bok yoluna gitmek
kolk m 1. bağ evi 2. eğreti ev 3. kümes 4. mec kümes (ufak ev)
kolkirin m kütleştirme
kollêxistin m yumruklama
kolmêşk m baca
kolmiş m farelerin toprağı kazıyarak yaptıkları tümsek
kolnyarnasî arkeoloji.
kolofan mîn/m kolofan
koloîd kîm/m koloit
koloîdal kîm/m koloidal
kolokyûm m 1. kolokyum 2. kolokyum (doçentlik sınavı)
kolombiyayî nd/nt Kolombiyalı
kolombiyûm kîm/m kolombiyum
kolon n 1. kolon, sütun 2. ant kolon 3. as kolon
kolonî m 1. koloni, sümürge 2. koloni (göçmen topluluğu veya bu topluluğun yerleştiği yer) 3. koloni (bir ülkede bulunan küçük yabancı topluluğu) 4. zo koloni (birlik durumda yaşayan aynı türden organizmaların oluşturduğu topluluk)
kolonî kirin l/gh dalına bindirmek
kolonîdar nd/nt kolonyalist
m kolonyalizm
kolonya m kolonya
kolonya di xwe dan kolonyalanmak
kolonyakirî rd kolonyalı
kolonyal m kolonyal
kolonyalîst rd/nt kolonyalist
kolonyalîzm m kolonyalizm
kolorimetre m kolorimetre, renkölçer
kolorîmetrî m kolorîmetri, renk ölçme
kolos n külah (keçeden erkek başlık)
kolosê devetûkî bir tür külah
kolosê kiver bir tür külah
kolosê xwe li hewa avêtin külahını havaya atmak
kolosfiroş nd/nt külahçı (satan kimse)
kolosker nd/nt külahçı (imal eden)
kolostrûm m kolostrum
koloz bnr kolos
kolum rd keyifsiz
kolxane nd virane, harabe ev
kolxoz m kolhoz
kolxozvan nd/nt kolhozcu, kolhoz işçisi
kolyar nd/nt kazıcı
kolyarî m 1. kazıcılık 2. taş basması
kol [I] 1. kêrt 2. girê biçûk ê ku ji erdê zêde ne bilind e kol [II] bêqiloç *bizina kol hînî danûyan bibe, îflah jê nabe kol [III] deyûs
1. mil (navdêr) mil, şan: kolber.
ji: jitirki kol yan jiazeri qol.
Bide ber: qol. 2. kolan yan kolandin (navdêr, mê) kolîn, kolandin, kolan, kûrkirina derekê bi rakirina axê jê.
Bikaranîn: Lêker: kol bûn, kol kirin. Navdêr: kolbûn, kolkirin Rengdêr: kolbûyî, kolkirî.
: kolan , kolandin, kolîn, -kol
kol bûn (lêker)(Binihêre:) kol
kol kirin (lêker)(Binihêre:) kol
kolaborasyon (navdêr, mê) hevparî, hevpişkî, şirîkî, şirîkatî, hevkarî, partnerî, koordînasyon, hevparbûn
kolaj (navdêr, mê) kompozisyona hinek wêneyan, wêneyê ji çend wêneyan pêkhatî.
Bide ber: kolej.
Têkildar: montaj.
ji: Ji frensî yan inglîzî collage
kolan 1. cade, paxan 2. kuçe, ziqaq *kolan, tu carî nakevin bi ser banan
1. rêyên teng li taxan (navdêr, mê) rêyên teng yên di navbera du rêzên avahiyan re, ser her du milan, pî lawik danî ser kolanên xwe,hekîp avêt ser kolanan û çû.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆلان.
Bikaranîn: Lêker: kolan kirin. Navdêr: kolankirin Rengdêr: kolankirîNêzîk, cade, kuçe, şeqamBinere.
Herwiha: tax 2. ax bi merrê rakirin Baştir: kolîn
kolan kirin (lêker)(Binihêre:) kolan
kolanî (navdêr, mê) berdine, kevn.
ji: kol +-anî
kolank (navdêr, mê) alûle, rêkok, zaboq.
ji: kolan +-k
kolankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kolan kirin
kolankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kolan
kolare (Soranî) Xwendin: kollare(yariyeke) firrfirrok, pirrpirrok (navê pêlîstokekê ye ku têt firrandin(ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firrindeyekî ye)
kolayî (navdêr, mê) kolandî.
ji: kol +-ayî
kolbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kol
kolbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kol
kolê deyûs
kole 1. bende, evd 2. xulamokê berjewendiyên xelqê
1. kesên bindest (rengdêr) kesa/ê ku neçar e hemû jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite anku kar dike, kesa/ê ku maf nîne ku bi xwe biryaran li ser karên xwe bide, Bend.Bindest.Reben.
Hevwate: benî, evd, ûrib.
Dijwate: aza azad rizgar serbest.
Bide ber: xulam, pale, noker, bindest, benî, girtî, dîl, zindanî, rizgar, serbest, serbixwe, xweser, berdayî.
Bikaranîn: Lêker: kirin kole, kole kirin, kole bûn. Navdêr: kolebûn, kolekirin.
ji: jitirki köle, hevreha kölük (bargir, dewar), belkî ji erebî ğulam, binêre: xulam..
: koledar, koledarî, koletî
kole bûn (lêker)(Binihêre:) kole
kole kirin (lêker)(Binihêre:) kole
kolebûn (navdêr, mê) bindestbûn, bendbûn, perî)anbûn
kolebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kole
koledar 1. erka ku bendetiyê li ser gelan ferz dike 2. xwediyê bendeyan
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê xelikî wek kole bi kar di hînit, zordest, zordar
koledarî (rengdêr) jiyana bindestî
kolej (navdêr, mê) fêrgeh, hîngeh, perwerdegeh, enstîtû, akademî: koleja firrvaniyê, lîse, dibistana amadeyî: Piştî kolejê ez dê biçim zankoyê. fakulte, beşek ji zankoyê: Li zankoya me 5 kolej hene: koleja wêjenasiyê, koleja dadnasiyê, koleja bijîşkiyê û koleja xwezanasiyê.
Herwiha: kolec, kolêc, kolêj, kolic, kolij, kolîc, kolîj.
ji: Ji inglîzî college.
: kolejî
kolejî (navdêr) kesê/a ji kolejekî
kolek (navdêr, mê) stûn, gulte, qemerî
koleker (navdêr, mê) kolîker, benîker.
ji: kole +-ker
kolekî (navdêr, mê) kolyarî, kolînerî, kolewarî.
ji: kole +-kî
kolekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kole kirin
kolekirin (navdêr) bindestkirin, tepeserkirin
koleksiyon (navdêr, mê) berhevok, danhevok, kom, deste, qeft, gulbijêrk, antolojî, destegul, guldeste, sercem, çend tiştên bi hev re: danhevokek helbestan (dîwan, çend helbestên li gel hev hatine belavkirin).
Herwiha: kolêksiyon.
Têkildar: kolektîv.
ji: Ji frensî collection.
: koleksiyoner, koleksiyonerî
koleksiyon çêkirin (lêker) berhevok çêkirin.
ji: koleksiyon + çêkirin
koleksiyoner (navdêr) berhevker, komker, amadeker, civîner.
ji wêjeyê: Welat Serhedî yek ji wan koleksiyoner û lêkolerên kurd e ko ev bi salan e nimûneyên çanda kurdî berhev dike.(Rohat Alakom: Koleksiyoner Welat Serhedî – “Zêrfiroş jî nabêjin ew zêrên xwe ji kuderê tînin”, Nefel.com, 9/2007).
ji: koleksiyon + -er yan ji frensî collectionneur.
: koleksiyonerî, koleksiyonerîtî, koleksiyonertî
koleksiyonerî (navdêr, mê) rewşa koleksiyonerbûnê.
ji: koleksiyoner + -î
koleksiyonvan (navdêr, mê) berhevkar, berhevokvan.
ji: koleksiyon +-van
koleksiyonvanî (navdêr, mê) berhevkarî, berhevokvanî, darêjkerî.
ji: koleksiyon +-vanî
kolektîv (rengdêr) girseyî, komî, kozî, tomerî, komelî, bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit.
Herwiha: kolektîf, kolêktîf, kolêktîv.
Bide ber: kooperatîv.
ji wêjeyê: Dema şertên heyî bên nirxandin, terefa tirk dixwaze ji bona dewleta unîter makezagonek “demokratîk” gorî pîvanên Yekîtiya Ewrupayê bipejirîne. Di vê makezagonê de mafên kollektîf yên neteweya kurd, wekheviya neteweya tirk û tirk tune ye. Bes tê xwestin ku terîfa hevwelatiyê bê guhertin, mafên kesayetî ji bona kurdan bên nas kirin. Heta dikarim ev yeka jî pir zelal xuya nake. Projeya PKK/BDPê jî, ji dewleta unîter diparêze. Projeya “xweseriya demokratîk”: Di navbeyna neteweya kurd û tirk de ji aliyê maf û statuya siyasî û îdarî de wekheviyek daxwaz nake. Neteweya kurd û Kurdistanê dike çend beşan. Sîstemek demokratîk ne, sîstemek otorîter û desthilatdariya yek partiyek daxwaz dike. Loma jî divê kurd: Li hemberî van xebat û projeyan helwestek cûda nîşan bidin. Divê bê pejirandin ku ev merheleya, merhelek dîrokî ye..
ji: Ji frensî collectif (mê: collective) yan inglîzî collective
koler (navdêr, mê) kolek.
ji: kol +-er
kolera (navdêr, mê) êşek dijwar ya vegir e û bi taybetî ji ava pîs ya ku tê vexwarin peyda dibe.
Herwiha: kolêra.
: kolerayî, kolerayîtî
kolerayî (navdêr, mê) rewşa kolerabûnê, zikêşî, navêşî.
ji: kolera + -yî
kolesterol (navdêr, mê) hin molekûlên rûnî ne û di xwîna mirov û ajelan de hene(eger zêde bibin, mirov nexweş dibe).
Herwiha: kolestêrol, kolêstêrol.
ji wêjeyê: Li gora ko alim dibêjin, heger hûn naxwazin hûn ji hêza xwe ya cinsî bikevin, divê hûn xwe ji van gîha û biharatan bêpar nehêlin. Divê mirov piştî salên çelî xwe ji xwarina zêde, ji goştê pez û dewaran û ji qelewiyê biparêze. Divê mirov xwarinên bi sebze û goştê sipî bixwe ko mirov ji xetimandina dilî, ji kolestrol û tansiyonê bilind bê parastin.
koletî 1. bendetî 2. olamkarî
(rengdêr) benîtî, evdî, evdalî, xulamî, nokerî, dîlî, êsîrî, rewşa koleyan, jiyana koleyan, karê koleyan.
Herwiha: kolehî, koleyî.
Dijwate: azadî, rizgarî, serbestî, serxwebûn, xweserî.
ji: kole + -tî.
Bikaranîn: Lêker: koletî kirin. Navdêr: koletîkirin
koletî kirin (lêker)(Binihêre:) koletî
koletîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koletî kirin
koletîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koletî
kolewar (navdêr, mê) koledar, kolîdar, dîldar, benîdar.
ji: kole +-war
kolewarî (navdêr, mê) kolekî, kolyarî, kolînerî.
ji: kole +-warî
kolge (navdêr)qula rovî, cîhê ku roviyek lê dijê
kolgeh (navdêr, mê) kan, bîr, cihê ku tiştek jê tê hilkolandin û derxistin: kolgeha petrolê, kolgeha elmasan.
Herwiha: kêlgeh.
ji wêjeyê: Wezîrê samanên xwezayî Aştî Hewramî diyar kir ku ew pereyê ji aliyê Bexdayê ve hatine dayîn, dê bidin kompanyayên petrolê yên ku li herêma Kurdistanê bi hilberîna petrolê ve mijûl in. Ji wan jî kompanyaya DNO ya norweçî ku li kêlgeha petrolê ya Tawkê ve mijûl e, kompaniyaya Sinopec ya çînî û Genel Enerji ya tirkî ku bi awayekî hevpar bi derxistina petrola li zeviyên Teqteq mijûl in..
ji: kolan - -an (yan kolandin - -andin) + -geh.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: kolgeh, Kurdî (Soranî): kêlge Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:
kolî (navdêr, mê) pakêtok, pakêta biçûk.
ji: kol +-î
kolî kirin (lêker) benî kirin.
ji: kolî + kirin
kolîdar (rengdêr) koledar, kolewar, dîldar, benîdar.
ji: kolî +-dar
kolîdarî (navdêr, mê) koledarî, kolewarîtî, dîldarî, benîdarî.
ji: kolî +-darî
kolik 1. malika biçûk 2. xaniyê kavilbûyî
(navdêr, mê) tîtîyekî biçûk û bê timik
kolik lîstin malikanî ya ku lîstikeke zarokan e lîstin
kolîker (navdêr, mê) benîker, koleker.
ji: kolî +-ker
kolîkirî (rengdêr) benîkirî.
ji: kolî +kirî
kolîn Tewandî(lêker)(navdêr, mê) kilêb kirin, rakirina axê bi merrê yan makîneyekê: zevî kolîn, bûstan kolîn, co kolîn, cihek kûr kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆلین.
Herwiha: kêlan, kêlandin, kêlîn, kolan , kolandin. Tewîn: Lêker, -kol-.
Têkildar: kole.
Bide ber: xepirandin.
ji: Proto-hindûewropî: kwerH- (kolandin, kêlan) , Proto-aryayî: karH- (kolandin, kêlan) Avestayî: kar- (kolan, kêlan) Pûnjabî: kr- (kolandin, kêlan) Middle Persian: kār- (kolandin, kêlan) Sogdî: kyr- (kolandin, kêlan) Hotenî: kār- (kolandin, kêlan) Hausa: kry- (kolandin, kêlan) Farisî: kištan/kār- (kolandin, kêlan) Osetî: kēlyn/kald- (kolandin, kêlan) , sîvendî: kišt/kār- (kolandin, kêlan) ... Kurdî: kēlān/kēl- (kolandin, kêlan) Zazakî: kariten/kar- (kolandin, kêlan) Sanskrîtî: kār- (kolandin, kêlan) Latînî: colo- (çandin) ... Çavkanî: Cheung p.240.
: dakolîn, hilkolîn, kolandî, kolayî, koler, kolerî, koliyayî, lê kolîn, vekoler, vekolîn
kolîn/dikole/bikole 1. erd qelaştin 2. kûr kirin *mezbût bikole esas, ji bo ku dil neke wasewas
kolînbûn (navdêr, mê) benîbûn.
ji: kolîn +bûn
kolîner (navdêr, mê) kolyar, kolek, veroj, heqaq.
ji: kol +-îner
kolînerî (navdêr, mê) kolyarî, kolekî, verojî, heqaqî, kolewarî.
ji: kol +-înerî
kolîş (navdêr, mê) kilox, qoq, cimcim, kapol, cemcem, qepol, qaqot, qaqotê serî, qoqê serî.
ji: kol +-îş
kolîtik qelaxa kermeyan
kolkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kol kirin
kolkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kol
kolombiya serenav, dûgelek li Emerîkaya Başûr e
kolonel (navdêr) serheng, amirhêz, mîralay, albay, yarbay, payeyek efseran e, efserê ku ew paye heye.
Herwiha: kolonêl.
ji: Ji frensî yan inglîzî colonel.
ji wêjeyê: Kolonelê Amerîkî û Fermandarê Karên Sivîl ê Dihokê Cak Lome Dîko serdana Serok Barzanî kir û soz da ku gava ew vegere welatê xwe ewê ji Kurdekî zêdetir propoganda û pesnê Kurdistanê bide.(Lotikxane.com, 9/2006).
: kolonelî, kolonelîtî, koloneltî
kolonelî (navdêr, mê) rewşa kolonelbûnê.
ji: kolonel + -î
kolonî (navdêr, mê) mêtingeh, welatê yan devera dagirkirî, welatê ku biyanî serdestên wê ne, devera biyanî lê dijîn.
ji wêjeyê: Di maça sisîya de Portugal li hember koloniya xwe ya berê Angolayê bû.(Netkurd.org, 6/2006).
ji: latînî.
Bikaranîn: Lêker: kolonî kirin. Navdêr: kolonîkirin Rengdêr: kolonîkirî.
: kolonîst, kolonîze, kolonyalîst, kolonyalîzm
kolonî kirin (lêker)(Binihêre:) kolonî
kolonîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kolonî kirin
kolonîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kolonî
kolonyalîst (navdêr, mê) mêtingehkar, mêtinkar, mêtingehparêz.
ji: kolonyal +-îst
kolonyalîstî (navdêr, mê) mêtingehkarî, mêtinkarî, mêtingehparêzî, kolonyalîzm.
ji: kolonyalîs +-tî
kolonyalîzm (navdêr, mê) mêtingehkarî, mêtinkarî, mêtingehparêzî, kolonyalîstî.
ji: kolonyal +-îzm
koloz kumê ji hiriyê
kolumn (navdêr, mê) stûn, kuncik, kolon (bi taybetî di weşanên nivîskî de).
Herwiha: kolûmn.
ji: Bi rêya inglîzî column ji latînî columna.
: kolumnîst
kolumnîst (navdêr) kunciknivîs, kesa/ê ku kolumnan dinivîse.
ji wêjeyê: Bedran Ehmed îro bû kolumnîstê Nefelê(Nefel.com, 12/2007).
ji: kolumn + -îst.
: kolumnîstî
kolumnîstî (navdêr, mê) rewşa kolumnîstbûnê.
ji: kolumnîst + -î
kolxane (navdêr, mê) kavil, xirbe.
ji: kol +-xane
kolyar (navdêr, mê) kolek, kolîner.
ji: kol +-yar
kolyarî (navdêr, mê) kolekî, kolînerî, kolewarî.
ji: kol +-yarî
kolye (navdêr, mê) gerdenî, gergo, ristik, tok, koter, qolye, gerdenbend, gerdane, xişira ku mirov dixe gerdena xwe anku stuyê xwe.
Herwiha: qolye
kola (binêr.) cola.
kolkhoz li Yekîtiya Sovyêtan çewlîka hevpar, kolxoz.
kola ’…dug it’ Ev baxçe hemî min bi tenê kola ‘I dug the whole garden on myself.’ (3 sg. of the simple past tense for the verb kolan‘to dig’)
kolan boulevard avenue, street
(bikole - dikole) to dig
street
kolv.t. to dig, dig out, research. Also see: kolandin
f. street
kolandin (bikole - dikole) to dig
kolînv.t. to dig
kole slave
1. trick, deceit. Also see: kole kirin, koledar. 2. captive, slave
kole kirin to enslave
v.t. to deceive.
v.t. to deceive.
koledar tricky, deceitful
kolekirî enslaved
koletî slavery
kolîn to dig
kolonyalîst colonialist
kollier gerdene
gerdenî
kolonialist mêtinger
kolonie mêtingeh
kolonisieren ked xwarin
ketxwarin
kolonisierung koledarî
kolonne qenter
qetar
qeter
qeynter
koloss sîpan
kol kirin mit den Hufen ausschlagen
kolan Allee
Gasse
Schulter
Straße
kolan ausgraben
ausheben
graben
kolandin schaufeln
kolandin graben
kolandin ausgraben
ausheben
kole Sklave
Sklavin
koledarî imperialistische Ausbeutung
Kolonisierung
Sklavenarbeit
Sklaverei
koletî Sklaverei
kolewarî Sklavenarbeit
Sklaverei
kolîn graben
kolos Helm
konische Kopfbedeckung
kurdischer kegelförmiger Hut
Turban
koloz wolle Mütze
kol n. ana. dos, kift, pol, sele, çengile, kole, dues n.
rd. kol, bêqoç, bêstrî
n. girmike, kulmike, nuncike, kulmistike, gurmike, nurcike, nurçike, niçuke, nurike, niyonrik m.
kol bûn lng. . kol bîyene, qot bîyene
kola m. kola m.
kolan lg. kinitene, kenayene, kinayene
m. kinitis n.
m. kuçe, zuqaq, ziqaq n.
m. pîzebend, teng, verbend n.
m. kolane, kolik, kole, kulil, kolanîye, kuelik m.
kolandin lg. kinitene, kenayene, radayene, kinayene
lg. wekinitene, kinitene, kendene, kenayene
kolankirin lg. kolan kerdene, kole kerdene
kolare m. vafiroke, firfirîke, vafirike m.
kole m/n. kole, esîr, bende, girewte, hêsîr, destbest n.
kîm. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kole kirin m. esîrkerdis, bendekerdis, kolekerdis, hêsîrkerdis n.
kolebûn lng. . kole bîyene, bende bîyene
m. kolebîyayis, bendebîyayis, esîrbîyayis n.
koledar m/n. koledar, bendedar n.
koledarî m. koledarîye, bendedarîye, koledarênî, bendedarênî m.
koleg şilar; onopordum
kolej m. kolej n.
kolek m. estune, sutune, situne, ustine, wustine, estune, wistine, ostine m.
m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolekirin lg. kole kerdene, bende kerdene, esîr kerdene
koleksîyon m. koleksîyon n.
kolektîf rd. bi hemparîye, mustereken, kolektîf, bi parebirayî, bi paredarîye, bi desteberayî, bi sîrigiye, bi ortaxîye
koleng (=sersipîk) talî; centaurea_kurdica
kolera m. tip. zeredejan, kolera, kurela n.
kolerayî rd. zeredejanin, kolerayin, kurelayin
kolesterol m. kolesterîn, kolesterol n.
koletî m. koleyîye, bendeyîye, bindestîye, koleyênî, bendeyênî m.
kolezade n. kolezade, bendezade n.
kolî m. kolî n.
kolik m. holike, koxe m.
m. ana. kortike, silike, satike, gêse, setike, kuert m.
m. nîsangeh, nîsane, nîsan n.
rd. qort, kort, qortik, kortik
kolîn lg. wekinitene, kinitene, kendene, kenayene
kolîner m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolînêr rd. neqerox, neqernayox
kolînerî m. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kolînêrî m. neqernayoxîye, neqeroxîye, neqernayoxênî m.
koling n. zengen, difek, zengene, zenge, zengile, zengne, tuwerzîn n.
kolîs n. ana. qepaxê qafike, kasika sereyî, qaqota sereyî, qoqe, qaqot, qaf m.
kolît m. tip. kolît, rêmgirewtisê roqilanê pîlan n.
m. sewenîs, geceqondî n.
m. koxik, kox, kuax, qox n.
kollêxistîn tg. girmike pirodayene, kulmike pirodayene, nunrike pirodayene, kulmistike pirodayene, gurmike pirodayene, nurrike pirodayene, nurçike pirodayene, niçuke pirodayene, nurike pirodayene, niyonrik pirodayene
kollêxistin m. girmikepirodayis, kulmikepirodayis, nunrikepirodayis, kulmistikepirodayis, gurmikepirodayis, niçukepirodayis n.
kolmêsk m. lojine, tifike, pixêrî, rojine, lorine, lozine m.
kolon m. munde, kolone, qolone m.
kolonî m. kolonî n.
kolonya m. kolonya m.
kolonyalîst rd. kolonyalîst, litkar
kolonyalîzm m. kolonyalîstîye, litkarîye, kolonyalîzme m.
kolorîmetre m. rengpê m., kolorîmetre m.
kolorîmetrî m. rengpêmitis, kolorîmetrî n.
kolos n. kolos n., kum n.r kumik n.
kolosfiros m/n. kolosrotox, kumikcî n.
kolosker m/n. kolosvirastox, kumwan, koloscî, kumikcî n.
kolyar m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolyarî m. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kolye m. gerdane, kolye, xiltike, gerdene, qolye, gerdanlix m.
kolane omuzun boyuna yakın kısmı
kolik Kahta
omuzun boyuna yakın kısmı
kolombîya Kolombiya
kolonî sömürge
kolonyalîst sömürgeci
kolonyalîstîye sömürgecilik
kolonyalîzm sömürgecilik
kol -I harme (n), pol (n), hingile (n), çengile (n)
kol -II bask (n), perr (n), pol (n)
kol çantası çenteyê polî (n)
kol saati saeta destan (m)
kol-III destik (n)
kola kola (m)
kolalama kolakerdiş (n)
kolalamak kola kerdene
kolan pîzebend (n), pîzebendik (n), binpîzik (n), binpîze (n), teng (n), navteng (n), kaşing (n)
kolay asan, -e; rehet, -e
kolçak-I b. kolluk
kolçak-II (kola geçirilen ve üzerinde simge bulunan bağ) bazbend (n)
kolera kolera (m)
kolik (tıpta) tîre (m)
kolluk (çalışırken giysiyi korumak için kullanılan) zendik (n)
kolon estune (m)
koltuk palkursî (n), qoltuxe (m)
koltuk altı binçeng (n), binê engilî (n)
koltuk değneği çogane (m)
koltuk takımı taximê palkursîyan (n), taximê qoltuxan (n)
kolye kolye (m)
kol pişt (t beşa jorîn ji pişta mirovan)
pişto, piştî, barê mirovek dide pişta xwe û hildigire
goc, (kesên) destên (wan) baş naxebitin, destên nikarin tiştan zeft bikin
goc, reben, feqare, nejêhatî, nekar, nikar
kolan kolan, kuçe, cadde, rê, şeqam
kolandoz kolanname, kuçename, berhevoka / ferhengoka / îndeksa kuçe û kolanan,
kolankut kolanî, gerok, kesa/ê li kolanan dijî (ango ne di xaniyekî ve / ne li mala xwe)
kolare (yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin)
(balendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)
kole zarokên bavê wan miriye û dayika wan dîsan zewiciye
cehê / genimê avêtî / çandî
kolêk piştoyek, piştiyek, barek piştê
pir, gelek, zêde (kar, bar, berpirsiyarî)
koleke stûn, dîrek
koleke dan li ber xwe dan, xwe çirikandin
koler koler, kesa/ê tiştekî dikole
vekoler, lêkolîner, kesa/ê azmûnan li ser tiştan dike
kolewar gocewar, bi dijwarî seqet / birîndar
koley sing hestiyê sîng(î)
kolgêr piştgêr, kesa/ê malê firotinê (t çît û qumaşan) dide pişta xwe û digerîne û difiroşe
kolhelgir piştohilgir, piştîhilgir, hemal
kolîn kolîn, kolan, kolandin
kêlîn, kêlan, kêlandin
kolinc qolinc, milreqî, êşîna ji ber reqiya navbera milan û patikê
kolincan qolincan, pirjimariya kolinc
qolincan, giyadermanek e bo saxkirina ji êşa qolincê têt bikaranîn
kolînewe vekolîn, lê kolîn
kolinge patik, paşstu, pate, stukur
kolîsk alavek e kefçiyên darîn pê tên çêkirin
kolît kolik, xanîk, kox, koxik
stargeh, asêgeh, senger
kolk kok, qurm
bn amanc
kolkêş piştokêş, piştîhilgir
kolneder xweragir, xurt, kesa/ê (bi asanî) rê nade ku kesek zora wê / wî bibe
kolraw kolî, qewartî, kolayî, tiştên (darên / kevirên) hatine kolandin
kolû cûnek nanê tenûrê ye
kolekti kom kirin, hev dan.
koleri qehirîn, hêrs bûn.
koleriĝi qehirandin, hêrs kirin.
kolo qirrik, gerden, stû.
koloro reng.