Encamên lêgerînê
koalisyon pevgihanî, koalisyon m
koalisyon hükümeti hikûmeta koalîsyonê
koaptör bnr cebire
bnr cebire
kobalt kobalt, elementeke ku nimroya wê ya atomî 27 û giraniya wê ya atomî 59 e; kurtebêjeya wê ji Co ye kîm/m
kobalt bombası bombaya kobaltê
kobay 1. kobay (Cavia porcellus) 2. kobay,
1. kobay (Cavia porcellus) 2. kobay, mijara taqîkirinê (mec) nd
kobra tûlemar, marê çavgilver, marê mertal (Naja) zo/n
tûlemar, marê çavgilover, marê mertal (Naja) zo/n
koç beran.
1. beran zo/n 2. beranê qemer (mec) n
Beran, Hemel ast/m
Beran, Hemel ast/m
koç başı dîreka ku serê wê weka serê berana ku pê deriyê sûran dişkandin
dîreka ku serê wê weka serê berana ku pê deriyê sûran dişkandin
koç burcu mişkatê hemal.
koç burunlu pozberan, difinberan, kepîberan
pozberan rd
pozberan rd
koç katımı beranberdan
koç katımı fırtınası bayê sêrojê
koç sürüsü hogeç.
koç yiğit beranê qemer, beranê mêrxas
Beranê çargurçik.
koç yumurtası gunikê beran, hêlikê beran nd
gunikê beran, hêlikê beran nd
koca şû, mêr.
(I) şû, şî, mêr *kadının kocası eve geldi şûyê jinikê hate male n (II) I mezin, fireh *koca salonda bir avuç insan kaybolmuştu çar pênc kes di vê salona mezin de winda bûbûn 2. gir, girs, mezin *bu koca kafaya bakın hûn li vî seriyê gir binêrin 3. kokim, pîremêr, pirejin 4. mezin, gewre (mec) rd/nt
koca adam kalepîr, pîremêr
koca ağızlı devtajî
koca bebek bebek, sebî (ji bo kesê ku libat û giliyên zarokan dikin)
koca bulmak ji xwe re mêr dîtin, ji xwe re şû dîtin
Ji xwe re mêr dîtin. Ji xwe re şû dîtin.
koca dünya dinyaya gewrik
koca fırtınası gîtê gîsko, gîskok
koca karı 1) pîrejin, jinepîr 2) pîredê
koca koca 1) mezin *siz koca koca adamlarsınız ne diye çocuklara karışıyorsunuz? hûn mirovên mezin in, çima têkilî bi zarokan dikin? 2) gir, mezin (ji bo kerî û parçeyên mezin)
koca kuşluk taştiya hakimî (çaxê nêzî nîvro) nd
taştiya hakimî (çaxê nêzî nîvro) nd
koca oğlan hirço (bi henekî)
Hirç.
koca soğuğu sermayen biharê
kocabaş 1. keskankiroj (Cocothraustes cocothraustes) zo/m 2. silq bot/m
1. keskankiroj (Cocothraustes cocothraustes) zo/m 2. silq bot/m
kocabaşı serê rûspiyan, keya n
serê rûspiyan, keya n
koçak 1. mêrxas, cawîdan, dilêr, qoçax (ji bo mêran) 2. camêr, destvekiri rd
1. mêrxas, cawîdan, dilêr, qoçax (ji bo mêran) 2. camêr, destvekirî rd
kocakarı pîrejin.
1. pîrejin 2. dê, pîra dê (argo) m
kocakarı ilacı dermanê kurmancî
Dermanê kurmancî. (dermanê ku di tipê de nayê bikaranîn)
kocakarı soğuğu Sermayên biharê.
koçaklama helbesta mêrxasiyê wj/nd
helbesta mêrxasiyê wj/nd
kocaköy Karaz (Navçeyeke girêdayî Amedê)
kocalı bimêr, bişû, mêrkirî rd
bimêr, bişû, mêrkirî rd
kocalık 1. mêritî, şûtî 2. kokimîtî m
1. mêrîtî, şûtî 2. kokimîtî m
kocalma kokimbûn m
kokimbûn m
kocalmak kokim bûn, pîr bûn, kal bûn l/ngh
kokim bûn, pîr bûn, kal bûn l/ngh
kocaltma kokimkirin m
kokimkirin m
kocaltmak kokim kirin, pîr kirin, kal kirin l/gh
kokim kirin, pîr kirin, kal kirin l/gh
kocama kokimbûn m
kokimbûn m
kocamak kalbûn, pîr bûn.
kokim bûn l/ngh
kokim bûn l/ngh
kocaman qirase, girs.
1. hûthûte, kubkube, gir, girs, pîltan, tirtire, zêz, gorpe, 2. mezin (ji aliyê jî û temen ve mezin) 3. geraze, muezam rd
kocaman kocaman gir gir, girê qirase
kocamanca girsane, pîltane, mezinî rd
girsane, pîltane, mezinî rd
kocamanlaşma girsbûn, girbûn, pîltanbûn, mezinbûn m
girsbûn, girbûn, pîltanbûn, mezinbûn m
kocamanlaşmak girs bûn, gir bûn, pîltan bûn, mezin bûn l/ngh
girs bûn, gir bûn, pîltan bûn, mezin bûn l/ngh
kocamanlaştırma girskirin, girkirin, pîltankirin, mezinkirin m
girskirin, girkirin, pîltankirin, mezinkirin m
kocamanlaştırmak girs kirin, gir kirin, pîltan kirin, mezin kirin l/gh
girs kirin, gir kirin, pîltan kirin, mezin kirin l/gh
koçan 1. nêrik (ji bo kelem û xasan) 2. gûşî (ji bo gilgil û lazût) *misir koçanı gûşiyê gilgil 3. qoçan *makbuz koanı qoçanê meqbûz 4. buruntî, qoçan, senedê tapo n
koçan bağlamak gûşî girê dan
kocasız bêşû, bêmêr (jina bêşû) rd
bêşû, bêmêr (jina bêşû) rd
kocasızlık bêşûtî, bêmêrîtî m
bêşûtî, bêmêrîtî m
kocatma kokimkirin m
kokimkirin m
kocatmak kokim kirin l/gh
kokim kirin l/gh
kocaya kaçmak bi pey mêr ketin, bi pey xelkê ketin
kocaya varmak çûn mêr, çûn şû, mêr kirin, şû kirin, çûn ba mêr
Çûn mêr. Mêr kirin. Şû kirin.
kocaya vermek dan mêr
Dan mêr.
koçbaşı bnr koç başı
koch koch (ji navê hekime Alman R. Koch), ku di nav gotina Koh basîlî de dibihure
koch (ji navê hekîmê Alman R. Koch), ku di nav gotina Koh basîlî de dibihure
koçkar beranê ku ji bo şer tê xweyîkirin
beranê ku ji bo şer tê xweyîkirin
koçlanmak 1. bûn beran 2. bûn mêrxas (mec) l/ngh
1. bûn beran 2. bûn mêrxas (mec) l/ngh
koçmak 1. hembez kirin 2. pelişîn, pelişîn hev (bi hev re cim'î bûn) l/ngh
1. hembez kirin 2. pelişîn, pelişîn hev (bi hev re cim’î bûn) l/ngh
koçsamak (mih) hatin beran l/ngh
(mih) hatin beran l/ngh
koçu 1. erebeya geştê 2. embara zexîrê ku li ser dîrekan hatiye çêkirin
1. erebeya geştê 2. embara zexîrê ku li ser dîrekan hatiye çêkirin
kocuşmak hev hembêz kirin l/bw
hev hembêz kirin l/bw
kod bnr kot
bnr kot
kodaman giregir, kapose.
giregir, kapose, gudgude rd/nd
giregir, kapose, gudgude rd/nd
kodamanlık giregirî, kaposetî m
giregirî, kaposetî m
kodein kodeîn (alkaloîtek) bj/m
kodeî (alkaloîtek) bj/m
kodeks kodeks (kitêba resmî ku tê de formulên îlacan heye) bj/m
kodeks (kitêba resmî ku tê de formulên îlacan heye) bj/m
kodes qulik (di argoyê de girtîgeh) m
kodese tıkmak kirin qulikê, avêtin qulikê
kodese tıkmak (birini) (Yek) kirin hepsê. (Yek) kirin qulikê.
kodesi boylamak ketin qulikê
kodlama bnr kotlama
bnr kotlama
kodlamak bnr kotlamak
bnr kotlamak
kodoş 1. pêzeweng, qebrax, qewad 2. qebrax, pêzeweng, qewad (wekî çêr) nd/nt
1. pêzeweng, qebrax, qewad 2. qebrax, pêzeweng, qewad (wekî çêr) nd/nt
kodoşluk pêzewengî, qebraxî m
pêzewengî, qebraxî m
kof pûç.
1. pûç, peşûş, xîş, xilûxe *kof ceviz gûza pûç 2. vala, tal, qelp *kof kafa totikvala (mec) 3. pûç (kesê bêpertav, bêderman) (mec) *kof adam merivê pûç rd
kof çıkmak qelp derketin
Qelp derketin. Pûç derketin.
kofa qamir, qamîş, zil n
qamir, qamîş, zil n
kofalık zilistan, qamirgeh, erdê qamiran m
zilistan, qamirgeh, erdê qamiran m
kofça pûçekî rd
pûçekî rd
koflaşma hefinîn, pûçbûn, peşûşbûn m
hefinîn, pûçbûn, peşûşbûn m
koflaşmak hefinîn, pûç bûn, peşûş bûn l/ngh
hefinîn, pûç bûn, peşûş bûn l/ngh
koflaştırma hefinandin, pûçkirin, peşûşkirin m
hefinandin, pûçkirin, peşûşkirin m
koflaştırmak hefinandin, pûç kirin, peşûş kirin l/gh
hefinandin, pûç kirin, peşûş kirin l/gh
kofluk 1. pûçî, peşûşî 2. qewêr (cihê ku zikê wî vala ye) 3. nezanî, debengî (mec) 4. pûçî, bêqidûmî, bêpertavî (mec) m
1. pûçî, peşûşî 2. qewêr (cihê ku zikê wî vala ye) 3. nezanî, debengî (mec) 4. pûçî, bêqidûmî, bêpertavî (mec) m
koğ bnr kov
bnr kov
koğalamak bnr kovalamak
bnr kovalamak
koğalanmak bnr kovalanmak
bnr kovalanmak
koğcu bnr kovcu
bnr kovcu
koğculuk bnr kovculuk
bnr kovculuk
koğdurmak bnr kovdurmak
bnr kovdurmak
koğma qewitandin, qewitandin m
qewitandin, qewitandin m
koğmak qewitandin, qewitandin l/gh
qewitandin, qewitandin l/gh
koğulmak hatin qewirandin, hatin qewitandin l/tb
hatin qewirandin, hatin qewitandin l/tb
koğuş nivîngeh.
şikbe, qawîş m
şikbe, qawîş m
koh bnr Koch
bnr Koch
kohenit kohenît min/m
kohenît mîn/m
kok kok nd
kok kömürü kok, komira kokê m
kok, komira kokê m
koka 1. (Ji jimanê Perûyê) koka (Erytrroxylon coca) bot/m 2. koka (madeya ku ji vê riwekê tê derxistin) m
1. (Ji jimanê Perûyê) koka (Erytrroxylon coca) bot/m 2. koka (madeya ku ji vê riwekê tê derxistin) m
kokain kokaîn m
kokaîn m
kokainoman kokaînkêş, kokaînoman nd/rd
kokaînkêş, kokaînoman nd/rd
kokak genî, sifto rd
genî, sifto rd
kokak su avnosk m
avnosk m
kokarca bokange.
fîsteq, bokenge, fisû, zerban (Mus-tela putorius) zo/m
fisteq, bokenge, fisû, zerban (Mustela putorius) zo/m
kokart kokard m
kokard m
kokartlı kokardar, bikokard rd
kokardar, bikokard rd
koket bnr yosma
bnr yosma
kokimbit kokîmbît mîn/m
kokîmbît mîn/m
koklamak bêhn kirin.
bêhnkirin m
bêhn kirin, bin kirin l/gh
bêhn kirin, bîn kirin l/gh
bêhnkirin m
koklaşma hevbêhnkirin m
hevbêhnkirin m
koklaşmak 1. hev bêhn kirin 2. li hev kirin, bi hev şad bûn (mec) l/bw
1. hev bêhn kirin 2. li hev kirin, bi hev şad bûn (mec) l/bw
koklatmak 1. dan bêhnkirin, pê dan bêhnkinn l/lb 2. dan havildarkirin (mec) l/lb 3. nehiştin devê (yekî) pê bûn, nehiştin bêhna (tiştekî) heerin (yekî) (mec) l/bw
1. dan bêhnkirin, pê dan bêhnkirin l/lb 2. dan havildarkirin (mec) l/lb 3. nehiştin devê (yekî) pê bûn, nehiştin bêhna (tiştekî) heerin (yekî) (mec) l/bw
koklayış bêhnkirin (ji bo kar û awayê wê) m
bêhnkirin (ji bo kar û awayê wê) m
kokmak bêhn dan.
1. bêhndan 2. genîbûn, bêhnpêketın, bêhnijîn 3. bêhnhatin (mec) 4. bêhnkirin m
1. bêhn dan l/gh, bêhn jê hatin l/gh *üzeri lavanta kokuyordu bêhna lewentê jê dihat 2. genî bûn l/ngh, bêhn ketin (tiştekî) l/ngh, bêhn pê ketin l/bw, bêhnijîn l/ngh, bînu bûn l/ngh *bu et kokmuş ev goşt genî bûye (an jî bêhn ketiye vî goştî) 3. bêhn hatin (pê hest kirin) *ortalık savaş kokuyor bêhna şer tê (mec) l/ngh 4. bêhn kirin l/gh
1. bêhndan 2. genîbûn, bêhnpêketin, bêhnijîn 3. bêhnhatin (mec) 4. bêhnkirin m
1. bêhn dan l/gh, bêhn jê hatin l/gh * üzeri lavanta kokuyordu bêhna lewentê jê dihat 2. genî bûn l/ngh, bêhn ketin (tiştekî) l/ngh, bêhn pê ketin l/bw, bêhnijîn l/ngh, bînu bûn l/ngh * bu et kokmuş ev goşt genî bûye (an jî bêhn ketiye vî goştî) 3. bêhn hatin (pê hest kirin) * ortalık savaş kokuyor bêhna şer tê (mec) l/ngh 4. bêhn kirin l/gh
kokona 1. jinika fileh 2. jina ku xwe tîtirmehesî dike, jina ku ji xeml û rewşê hez dike
1. jinika fileh 2. jina ku xwe tîtirmehesî dike, jina ku ji xeml û rewşê hez dike
kokoreç kokoreç m
kokoreç m
kokoreççi kokoreçfiroş nd/nt
kokoreçfiroş nd/nt
kokoroz 1. gilgil, lazût 2. tiştê sertûj û dirêj 3. sik, kesê nexweşik nd/nt
1. gilgil, lazût 2. tiştê sertûj û dirêj 3. sik, kesê nexweşik nd/nt
kokorozlanmak halan di xwe dan l/bw
halan di xwe dan l/bw
kokot bnr aşüfte
bnr aşüfte
kokoz zigurd, kesê bêpere rd
zigurd, kesê bêpere rd
kokozlanmak pere kafir kirin (pereyê xwe ji binî xelas kirin) l/bw
pere kafir kirin (pereyê xwe ji binî xelas kirin) l/bw
kokozluk zigurdî m
zigurdî m
kokteyl 1. kokteyl (kokteyla vexurikan) 2. kokteyl (civana bikokteyl) m
1. kokteyl (kokteyla vexurikan) 2. kokteyl (civana bikokteyl) m
koku bêhn.
1. bêhn, bîn, bêhn û bex 2. bêhn (esansa ku mirov di xwe didin) 3. bêhn (elamet, şan, nîşan) (mec) *savaş kokusunu alıyorum bêhna şer tê pozê min m
koku almak bêhn stendin, bêhn girtin, bêhn hilanîn, bêhn hildan
koku sinmek bêhn ketin (tiştekî)
koku sürünmek bêhn di xwe dan
koku vermek bêhn dan, bêhn jê hatin
kokulandırma bêhndarkirin m
bêhndarkirin m
kokulandırmak bêhndar kirin l/gh
bêhndar kirin l/gh
kokulu bêhndar.
1. bêhndar bibêhn 2. bêhndar, bêhnxweş *kokulu sabun sabûna bêhnxweş rd
1. bêhndar bibêhn 2. bêhndar, bêhnxweş * kokulu sabun sabûna bêhnxweş rd
kokulu iğde sinca genî bot/nd
sinca genî bot/nd
kokulu kiraz 1. kenêr, dara kenêrê (Prunus mahaleb) bot/m 2. kenêr (hebikên vê darê) m
1. kenêr, dara kenêrê (Prunus mahaleb) bot/m 2. kenêr (hebikên vê darê) m
kokulu menekşe binefş; viola odorata
kokulu sarı taş yoncası keta zer, dilqok, anguda avî bot/m
keta zer, dilqok, anguda avî bot/m
kokulu yonca kinêr bot/m
kinêr bot/m
kokurdan çal, kortik m
çal, kortik m
kokuşma genîbûn m
genîbûn m
kokuşmak genî bûn, bêhn ketin.
1. genî bûn l/ngh, bêhn pê ketin l/bw, bêhn ketin (tiştekî) l/bw, hil jê hatin l/bw 2. lekedarî bûn (mec) l/ngh 3. hev bin kirin l/bw
1. genî bûn l/ngh, bêhn pê ketin l/bw, bêhn ketin (tiştekî) l/bw, hil jê hatin l/bw 2. lekedarî bûn (mec) l/ngh 3. hev bîn kirin l/bw
kokuşmuş genîbûyî, bêhno.
1. bêhnketî, bêhnpêketî, genî, bînu, bêhndayî 2. miskin, şindok (mec) 3. nehêja, bêkêr (mec) rd
1. bêhnketî, bêhnpêketî, genî, bînu, bêhndayî 2. miskîn, şindok (mec) 3. nehêja, bêkêr (mec) rd
kokusu çıkmak bûn dengî, bêhn dan (aşkerebûna tiştê veşarî)
Aşkerebûna sûc û tiştek veşarî. Bûn dengî.
kokusu sinmek bêhna xwe dan (...), bêhna (tiştekî) ketinê *elbiseye sigara kokusu sinmiş cigareyê bêhna xwe daye cilan
kokusu sinmek (bir şeyin, birinin) Bêhna xwe dan (…) Bêhna (tiştekî) ketinê.
kokuşuk 1. genî, gendoyî, bêhnpêketî, baholî 2. miskîn (mec) rd
1. genî, gendoyî, bêhnpêketî, baholî 2. miskîn (mec) rd
kokusunu almak 1) bêhna (tiştekî) hatin mirov 2) bêhna (tiştekî) kirin, bêhn di pozê (yekî) de çûn, bêhna (tiştekî) hilanîn, bêhn di poz re çûn (ji bo tiştê veşarî)
I) Bêhna (tiştekî) hatin mirov. II) Bêhna (tiştekî) kirin. Bêhn di pozê (yekî) de çûn. Bêhna (tiştekî) hilanîn. Bêhn di poz re çûn. (ji bo tiştê veşarî)
kokusunu duymak bêhna (tiştekî) hilanîn
kokusuz bêbêhn.
bêbêhn rd
bêbêhn rd
kokutma genîkirin m
genîkirin m
kokutmak 1. bêhn kirin (cihekî) *içeriyi kokuttun te bêhn kire hundirê 2. genî kirin *eti yememişler, kokutmuşlar goşt nexwarine, genî kirin 3. genî kirin (kirina karekî dirêj kirin) (mec) l/gh
1. bêhn kirin (cihekî) * içeriyi kokuttun te bêhn kire hundirû 2. genî kirin * eti yememişler, kokutmuşlar goşt nexwarine, genî kirin 3. genî kirin (kirina karekî dirêj kirin) (mec) l/gh
kol 1.bask, mil. 2.destik.
1. mil, çepil, pîl, çengur, çeng, pî ant/n 2. pîl (pîlê pez û dewaran) 3. mil (milê kincan) 4. gulî (guliyê stûr ê darê) 5. deştik, mijan, qol (destikê di makîneyan de ku mirov pê digire û digerîne an jî kaş dike) 6. destî (ji bo amûrên muzîkê) 7. mil, milik (di palkursî û dîwanan de cihê ku mirov milê xwe datîne serê) 8. beş, war, qism *müzik kolu beşa muzîkê 9. dewriye, qol Işk 10. tip, ekîb 11. bask, mil *sağ kol milê rastê leşk 12. qor, rêz *yürüyüş kolu rêza meşê n
kol ağzı devmil, devê mil, devzendik, qonçik
kol atmak 1) şax ji berê çûn, terhik ji berê çûn, şax dan, gulî dan (ji bo riwekan) 2) lê belav bûn (mec)
I) Şax ji berê çûn. Terhik ji berê çûn. Şax dan. Gulî dan. II) Lê belav bûn.
kol bağı bazbend, bendik n
bazbend, bendik n
kol böreği çeşîdekî borekan
çeşîdekî borekan
kol çantası çentezend, çentê milan nd
çentezend, çentê milan nd
kol demiri çengelê piştê (ji bo deriyan)
kol gezmek 1) dewriye gerîn 2) li (tiştek) hebûn *ölüm kol geziyor mirin lê heye 3) gerîn
I) Bi dewriye gerîn. II) Lê (tiştek) hebûn.
kol gözlemesi avkî, şilekî
kol kanat şax û per
kol kanat germek şax û per kirin
kol kanat olmak (germek) (birine) Şax û per kirin. Per û bask kirin. Dan tengala xwe. Bûn per û bask. Dan dora xwe.
kol kanat olmak (veya germek) (yek) kirin bin çengê xwe
kol kapağı devzendik
kol ke­miği lûla pazû ant.
kol kırılır yen içinde goştê genî di dîzika xweyî de
kol kola mil di mil de, mil di hey de *kol kola yürüyor­lar mil di mil de digerin
kol kola girmek ke­tin milê hev, milê xwe li hev xistin
kol niza­mı meşa li dû hev Işk
kol saati demjmêra zendê.
saeta destan
kol uzatmak destê xwe dirêjî (cihekî) kirin, lê belav bûn
I) Lê belav bûn. II) Destê xwe dirêjî (cihekî) kirin.
kol vermek mil dan (yekî), mil dan hev
Mil dan (yekî). Mil dan hev.
kol vurmak milên xwe li hev xistin û gerîn
kola raq.
(I) 1. req, kola (di cil û bergan de tê bikaranîn) 2. şîrêz m (II) 1. kola (Cola acuminata) bot/m 2. kola (vexurika ku ji vê riwekê tê çêkirin) m
kola (i) 1. req, kola (di cil û bergan de tê bikaranîn) 2. şîrêz m
kola (ii) 1. kola (Cola acuminata) bot/m 2. kola (vexurika ku ji vê riwekê tê çêkirin) m
kola çıkma derketina dewriyeyê
kolaçan qoleçan, raçav, çavnêrî m
kolaçan etmek raçav kirin, çavnêrî kirin, qoleçan kirin
Raçav kirin. Çavnêrî kirin.
kolacı (I) 1. kolaker (kesê ku debara xwe bi çêkirina kolaya cilan dabîn dike) 2. cihê ku ev kar lê tê kirin nd/nt (II) kolavan (kesê ku vexurika bi navê kolayê difiroşe) nd/nt
kolacı (i) 1. kolaker (kesê ku debara xwe bi çêkirina kolaya cilan dabîn dike) 2. cihê ku ev kar lê tê kirin nd/nt
kolacı (ii) kolavan (kesê ku vexurika bi navê kolayê difiroşe) nd/nt
kolacılık 1. kolakerî 2. kolavanî m
1. kolakerî 2. kolavanî m
kolağası sertîp, qolaxasî dir/n
sertîp, qolaxasî dîr/n
kolalama reqandin, kolakirin m
reqandin, kolakirin m
kolalamak reqandin, kolakirin l/gh
reqandin, kolakirin l/gh
kolalanmak hatin reqandin, hatin qolakirin l/tb
hatin reqandin, hatin qolakirin l/tb
kolalatmak dan reqandin, dan qolakirin l/lb
dan reqandin, dan qolakirin l/lb
kolalayış reqandin, qolakirin m
reqandin, qolakirin m
kolalı reqedar, koladar, reqakirî, qolakirî rd
reqedar, koladar, reqakirî, qolakirî rd
kolan kolan, navteng.
1. navteng, tenge, teng (navtenga heywanê bar) 2. qolan (qûşaka piştê) m
kolan çek­mek qeyik ji behrê kişandin bejahiyê
kolan vurmak navtenga (...) şidandin
kolancı kesê ku qeyikê ji avê dikişine bejahiyê
kesê ku qeyikê ji avê dikişîne bejahiyê
kolasız bêreq, bêkola rd
bêreq, bêkola rd
kolay hêsan.
hêsan, asan, sanayî, hêsa, rihet, sivik (dijberê zor, dijwar) *kolay bir iş karekî hêsan rd 2. hêsan, asan, sanayî, rihet h 3. hêsanî, asanî, sivikahî *işin kolayını bul­dum min hêsaniya vî tiştî dît m
kolay çözülen düğüm hok.
kolay da (ew) rihet e, (ew) hêsan e *o iş kolay da, diğeri zor ew tişt rihet e, lê yê dî zor e
kolay değil ne hêsan e, ne asan e, ne rihet e
kolay dolduruluşa gelmek tafil gotin di serê (yekî) de çûn
kolay gel! (veya kolay gelsin!) qewet be!, ji te re qewet be!, mandî nebî!
kolay kolay zû bi zû, hêsan hêsan, asan asan, sanayî sanayî, rihet rihetî (di hevokên neyînî de) *o öyle kolay kolay ele geç­mez ew wisa rihet rihet nakeve dest
kolay sindirim zûhel.
kolayca 1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî *evi kolay­ca bulduk me xanî bi hêsanî dît h
1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî * evi kolayca bulduk me xanî bi hêsanî dît h
kolaycık 1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rdl. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî h
1. hêsanî, asanî, sanayî, rihetî rd 2. bi hêsanî, bi sanahî, bi rihetî h
kolayı var (riyeke din) a vî tiştî heye
kolayına bakmak (kaçmak) Li hêsaniya tiştekî meyizandin. Li rehetiya tiştekî nihêrtin.
kolayına bakmak (veya kolayına kaçmak) li hêsaniya (tiştekî) mêzandin, li rihetiya (tiştekî) nihêrtin
kolayına gelmek (tiştek) jê re hêsan hatin, (tiştek) jê re rihet hatin
(Tiştek) jê re hêsan hatin.
kolayını aramak li riya rihet gerîn *yaptığı yanlışı düzelt­mek için işin kolayını aradı ji bo ku xetaya xwe sererast bike li riyeke rihet geriya
Li riya rehet gerîn.
kolayını bulmak riya (tiştekî) ji xwe re dî­tin, ji xwe re riyek dîtin *ne yapar yapar kendini toplantıya davet etmenin bir kolayını bulur ew çi bike bike wê ji xwe re riya vexwendina ji bo civînê bibine
Riya (tiştekî) ji xwe re dîtin. Ji xwe re riyek dîtin.
kolaylamak ber bi qedandinê çûn, ber bi xelasiyê çûn *bu işi de kolayladı ev kar jî ber bi qedandinê diçe l/bw
ber bi qedandinê çûn, ber bi xelasiyê çûn * bu işi de kolayladı ev kar jî ber bi qedandinê diçe l/bw
kolaylanmak hatin ber qedandinê l/tb
hatin ber qedandinê l/tb
kolaylaşma hêsanbûn, sanayîbûn, asanbûn, rihetbûn m
hêsanbûn, sanayîbûn, asanbûn, rihetbûn m
kolaylaşmak hêsan bûn, sanayî bûn, asan bûn, rihet bûn l/ngh
hêsan bûn, sanayî bhun, asan bûn, rihet bûn l/ngh
kolaylaştırıcı sanayîker, hhesanker rd
sanayîker, hhesanker rd
kolaylaştırma hêsandin, hêsankirin, sanayîkirin, asankirin, rihetkirin m
hêsandin, hêsankirin, sanayîkirin, asankirin, rihetkirin m
kolaylaştırmak hêsan kirin.
1. hêsandin, hêsan kirin, sa­nayi kirin, asankirin, rihet kirin 2. anîn ber qedandinê, anîn ber xelasiyê *sonunda bu işi kolaylaştırdık di dawiyê de me ev kar anî ber qedandinê l/gh
1. hêsandin, hêsan kirin, sanayî kirin, asankirin, rihet kirin 2. anîn ber qedandinê, anîn ber xelasiyê * sonunda bu işi kolaylaştırdık di dawiyê de me ev kar anî ber qedandinê l/gh
kolaylık hêsanî.
1. hêsanî, asanî, asayî, hêsayî, rihe­tî 2. hêsanî, rihetî, konfor 3. qewet *bu evi satın almak için bana bir kolaylık sağlasan iyi olur ji bo ku ez vî xaniyîbikirim tu qewetekê bidî min baş e m (biri­ne) ı
kolaylık göstermek qewet dan (yekî), alîka­ri pê kirin
Alîkarî pê kirin. Qewet dan (yekî).
kolaylıkla bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî h
bi hêsanî, bi asanî, bi rihetî h
kolbaşı serê beşê, serekê beşê nd
serê beşê, serekê beşê nd
kolbaşılık serektiya beşê nd
serektiya beşê nd
kolçak 1. lepikê biheva (lepikê ku tiliya beranekê ne tê de her çarên din bi hev ve ne) 2. zendik, milik n 3. bazbend, pazûbend m 4. milê kincê zirxî
1. lepikê biheva (lepikê ku tiliya beranekê ne tê de her çarên din bi hev ve ne) 2. zendik, milik n 3. bazbend, pazûbend m 4. milê kincê zirxî
kolcu 1. nigehdar, qerawêl, muhafiz 2. kesê ku ji xizmetkaran re mala ku lê bixebite dibine nd/nt
1. nigehdar, qerawêl, muhafiz 2. kesê ku ji xizmetkaran re mala ku lê bixebite dibîne nd/nt
kolculuk nigehdarî, qerawêlî, muhafiztî m
nigehdarî, qerawêlî, muhafiztî m
koldaş hemkar, hevalkar, hevalê kar nd/nt
hemkar, hevalkar, hevalê kar nd/nt
koldaşlık hemkarî, hevalkarî m
hemkarî, hevalkarî m
koledok reha zirav nd
reha zirav nd
kolej kolej.
1. kolej (dibistana ku di perwerdahiya xwe de cih dide hînkirina zimanekî biyan ku hinkûfê lîseyê ye) 2. kolej (navê ku li hin dibistanên pîşeyî tê kirin) *sağlık ko­leji koleja tenduristiyê m
1. kolej (dibistana ku di perwerdahiya xwe de cih dide hînkirina zimanekî biyan ku hinkûfê lîseyê ye) 2. kolej (navê ku li hin dibistanên pîşeyî tê kirin) * sağlık koleji koleja tenduristiyê m
kolejli kolejvanî (xwendekarê kolejê) rd
kolejvanî (xwendekarê kolejê) rd
koleksiyon 1. berhevok, hevanî, koleksiyon 2. koleksiyon (tevahiya modelên kincan a modaxaneyekê ku di defîleyekê de tên pêşkêşkirin) m
1. berhevok, hevanî, koleksiyon 2. koleksiyon (tevahiya modelên kincan a modaxaneyekê ku di defîleyekê de tên pêşkêşkirin) m
koleksiyoncu berhevokvan, berhevkar, koleksiyonvan nd/nt
berhevokvan, berhevkar, koleksiyonvan nd/nt
koleksiyonculuk berhevokvanî, berhevkarî, koleksiyonvanî m
berhevokvanî, berhevkarî, koleksiyonvanî m
kolektif hevbeş.
1. pevrayî, hevteveyî, kolektif (tişt an jî kesên ku ji hevkombûnê hatiye pê) 2. hevbeşî, pîgarî, girohî, pevrayî (tiştê bi şirikayî) rd
kolektif ortaklık (şirket) şirketa pişkdarî ya kolektîf
kolektifleşme tevbûyîn, kolektivîzasyon m
tevbûyîn, kolektivîzasyon m
kolektifleştirmek kolektîfîze kirin, pevrayî kirin l/gh
kolektîfîze kirin, pevrayî kirin l/gh
kolektivist kolektîvîst nd/nt
kolektîvîst nd/nt
kolektivizm kolektîvîzm m
kolektivîzm m
kolektör kolektor
kolektor
kolemanit kolemanît mîn/m
kolemanît mîn/m
kolera kolera.
zikêş, navêş, kolera, kulemar bj/m
zikêş, navêş, kolera, kulemar bj/m
koleralı zikêşî, navêşî, kolerayî rd
zikêşî, navêşî, kolerayî rd
kolesterin kolesterol m
kolesterol m
kolesterol kolesterol m
kolesterol m
kolhoz kolxoz m
kolhoz işçisi kolxozvan
koli kolî.
kolî (pakêta postayê ku tê de tişt hene) m
koli kolî (pakêta postayê ku tê de tişt hene) m
kolibasil kolîbasîl m
kolîbasîl m
kolik kolîk (sanciya ku car carinan di valahiya zik an jî di rûviya stûr de çêdibe) m
kolîk (sanciya ku car carrinan di valahiya zik an jî di rûviya stûr de çêdibe) m
kolit bergirtina rodiyan, kolît (kêmgirtina rûviya stûr) m
bergirtina rodiyan, kolît (kêmgirtina rûviya stûr) m
kollama 1. lihêviyêbûn, libendêbûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) 2. raçavkirin 3. hêvişandin, parastin, pawandin, hemandin m
1. lihêviyêbûn, libendêbûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) 2. raçavkirin 3. hêvişandin, parastin, pawandin, hemandin m
kollamak 1. li hêviyê bûn, li bendê bûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) *o da fırsat kolluyormuş ew jî li hêviya keysa xwe bûye l/bw 2. raçav kirin l/gh 3. hêvişandin parastin, pawandin, hemandin *onu kol­layanları biz gayet iyi biliyoruz ên ku wî diparêzin em qenc dizanin l/gh
1. li hêviyê bûn, li bendê bûn (li benda qewimîna tiştekî bûn) * o da fırsat kolluyormuş ew jî li hêviya keysa xwe bûye l/bw 2. raçav kirin l/gh 3. hêvişandin parastin, pawandin, hemandin *onu kollayanları biz gayet iyi biliyoruz ên ku wî diparêzin em qenc dizanin l/gh
kolları (paçaları) sıvamak Zend û bend hildan. Zend û bend ba dan. Milê xwe hildan.
kolları kopmak milê (yekî) qetîn, mil û bask bi (yekî) ve neman, milên (yekî) jê de weşîn
Mil û bask bi (yekî) ve neman. Milê (yekî) qetîn.
kolları sıvamak pancik hilçinandin, zend û bend hildan, zend û bend pêçan, dev û deling hildan, daw û deling hildan, zend û bend çemandin
kolları sıvamak (veya paçaları sıvamak) milê xwe hildan, zend û bendên xwe hil­dan, milên xwe ba dan, daw û delingên xwe hilkirin, zend û bend ba dan, milên xwe vemalandin, zend û bend hilkirin
kollarını açmak 1) çepilê xwe jê re fireh kirin, jê re qij kirin, milên xwejê re fireh kirin 2) jê re bûn pişt, jê re bûn qewet
kollarını açmak (birine) I) Çepilê xwe jê re fireh kirin. Jê re qij kirin. Milên xwe jê re fireh kirin. II) Jê re bûn pişt. Jê re bûn qewet.
kollarını boynuna dolamak destê xwe avêtin stûyê (yekî)
kollarını sallaya sallaya gelmek çepilê xwe hejandin û hatin (destvala vegerîn)
Çepilê xwe hejandin û hatin. (destvala hatin)
kollarının arasına almak (yek) dan ber dilê xwe, (yek) hembêz ki­rin
Yek dan ber dilê xwe. Yek hemêz kirin.
kollu 1. bimil *kollu sandalye sendelya bimil 2. bimil, bipî, biçengur, biçepil rd
1. bimil * kollu sandalye sendelya bimil 2. bimil, bipî, biçengur, biçepil rd
kolluk 1.bazbend. 2.zabita.
(I) 1. devzendik (devzendikê gomlekan) 2. milik, zendik (milikên ku gava mi­rov kar dike, dike mile xwe) 3. bazbend, pazûbend n (II) zebtî, zabita nd/nt
kolluk (i) 1. devzendik (devzendikê gomlekan) 2. milik, zendik (milikên ku gava mirov kar dike, dike milê xwe) 3. bazbend, pazûbend n
kolluk (ii) zebtî, zabita nd/nt
kolofan kolofan mîn/m
kolofan mîn/m
koloidal koloîdal kîm/m
koloîdal kîm/m
koloit koloîd kîm/m
koloîd kîm/m
kolokyum 1. kolakyûm (civana akademik a ji bo hela tiştekî) 2. kolakyûm (ezmûna doçentiyê) m
1. kolakyûm (civana akademîk a ji bo hela tiştekî) 2. kolakyûm (ezmûna doçentiyê) m
kolombiyum kolombiyûm, niyobyûm kîm/m
kolombiyûm, niyobyûm kîm/m
kolon 1. stûn, kolek, qemerî 2. kolon, kolonê xanî 3. kolon ant/n
1. stûn, kolek, qemerî 2. kolon, kolonê xanî 3. kolon ant/n
koloni 1. mêtingeh, kolonî 2. kolonî (koma penaberan an jî cihê ku penaber lê bi cih bûne) 3. hemxakî, kolonî (koma biyanan a li welatekî) m
1. mêtingeh, kolonî 2. kolonî (koma penaberan an jî cihê ku penaber lê bi cih bûne) 3. hemxakî, kolonî (koma biyanan a li welatekî) m
kolonileşmek heristin (ji bo teyr, gêrik û ko­ma perendeyan) l/ngh
heristin (ji bo teyr, gêrik û koma perendeyan) l/ngh
kolonya kolonya.
kolonya, kolanî m
kolonya, kolanî m
kolonyalanmak xwe kolanî kirin, kolonya di xwe dan l/bw
xwe kolanî kirin, kolonya di xwe dan l/bw
kolonyalı kolonyakirî, kolonîkirin, bikolonya rd
kolonyakirî, kolonîkirin, bikolonya rd
kolonyalist mêtingehkar, kolonyalîst nrd
mêtingehkar, kolonyalîst nrd
kolonyalizm mêtingehkarî, kolonyalîzm m
mêtingehkarî, kolonyalîzm m
kolordu parartêş.
parleşker, baskordû m
parleşker, baskordû m
kolorimetre rengpîv m
rengpîv m
kolostrum kolostrûm m
kolostrûm m
kolsuz 1. bêmil, bêpî, bêçengur (kesê ku milê wî nîn e) 2. bêmil (ji bo kincan) rd
1. bêmil, bêpî, bêçengur (kesê ku milê wî nîn e) 2. bêmil (ji bo kincan) rd
koltuğa girmek zewicîn
koltuğu doldurmak (tiştek) liyaqî (yeki)bûn, li gorê bûn
(Tiştekî) liyaqî (yekî) bûn. Li gorê bûn.
koltuğuna girmek ketin bin çengê (yekî)
Ketin binê (yekî).
koltuğunun altına sığınmak Xwe avêtin tor û bextê (yekî). Xwe avêtin dexlê (yekî).
koltuk 1.binçeng. 2.paldank
(I) 1. qol (cihê ku mil bi laş ve ye) n 2. rê û resma bûk û zavê ku di milê hev de di nav mêvanan de diçin n 3. mil (di avaniyan de) n 4. qet, werîs (qetê ku pê keşti tê girêdan) n 5. binçeng (di wateya îltimasê de) *o koltuktan hoşlanmaz ew ji binçengan hez nake (mec) n 6. kenar, semtexalî n 7. meqam, mewqi (mec) *koltuk kavgası şerê ji bo meqam (mec) n 8. kerxane (argo) m (II) paldank, palkursî, palgeh, kursîpalek, qoltix m
koltuk (ii) paldank, palkursî, palgeh, kursîpalek, qoltix m
koltuk altı 1) binçeng, binkefş, navkêl, binê çeng 2) îltimas (mec)
koltuk altı kılı mûyê bin­çeng, pirça binçeng
koltuk değneği qeysik.
1) qeysik, darê binçengan 2) alîkariya ji xelkê (mec)
koltuk meyhanesi meyxaneya ku muşterî li ser piyan meze û vexurikên xwe dixwin û vedixwin
koltuk vermek pişt dan (yekî) (li rûyê yekî pesnê wî dan, pişikê wî mezin kirin)
Kum li serî fireh kirin.
koltukçu 1. paldanksaz, palkursîsaz nd/nt 2. paldankfiroş, palkursîfiroş nd/nt 3. bikirê paldanken kevn nd/nt 4. pesnok (mec) rd
1. paldanksaz, palkursîsaz nd/nt 2. paldankfiroş, palkursîfiroş nd/nt 3. bikirê paldankên kevn nd/nt 4. pesnok (mec) rd
koltukçuluk 1. paldanksazî, palkursîsazî 2. paldankfiroşî, palkursîfiroşî 3. bikiriya paldankên kevn 4. pesnokî (mec) m
1. paldanksazî, palkursîsazî 2. paldankfiroşî, palkursîfiroşî 3. bikiriya paldankên kevn 4. pesnokî (mec) m
koltukğunun altına sığınmak xwe avêtin tor û bextê (yekî)
koltuklamak 1. kirin binçengê xwe *boh­çasını koltuklayıp gitti boxçika xwe kire binçengê xwe ü çû 2. ketin milê hev 3. pesnê (yekî) dan l/bw
1. kirin binçengê xwe * bohçasını koltuklayıp gitti boxçika xwe kire binçengê xwe û çû 2. ketin milê hev 3. pesnê (yekî) dan l/bw
koltuklanmak pesnê (yekî) hatin dan l/tb
pesnê (yekî) hatin dan l/tb
koltukları kabarmak perê (yekî) bi­lind bûn
Pişka (yekî) werimîn. Perên (yekî) bilind bûn.
koltuklu bimil *koltuklu sandalye sendelya bimil rd
bimil * koltuklu sandalye sendelya bimil rd
koltukluk 1. binçeng (parçeyê ku ji hundirû ve bi kincan ve tê dirûtin da ku kine ji xwêdana binê çeng qirêjî nebe) 2. ê paldankan, ê palkursiya (qumaşê ku ji bo paldankan e) nd
1. binçeng (parçeyê ku ji hundirû ve bi kincan ve tê dirûtin da ku kinc ji xwêdana binê çeng qirêjî nebe) 2. ê paldankan, ê palkursiya (qumaşê ku ji bo paldankan e) nd
koltukta olmak di binçengê (yekî) bûn
Di binçengê (yekî) de bûn.
kolu kanadı kırılmak per û baskên (ye­kî) şikîn), mil û qanadê (yekî) şikîn
Per û baskên (yekî) şikîn.
kolu uzun milê (yekî) dirêj e, destê (yekî) dirêj e
Destê (yekî) digihîje her deran. Destê (yekî) dirêj e.
koluna girmek ketin milê (yekî), milê xwe li milê (yekî) xistin
Ketin milê (yekî). Milê xwe xistin milê (yekî).
koluna kuvvet Xwedê qewetê bide te.
koluna kuv­vet Xwedê qewetê bide te
kolundan tutmak bi milê (yekî) girtin, bi çengurê (yekî) girtin, bi çepilê (yekî) girtin
kolundan tutup atmak bi çengurê (yekî) girtin û avêtin, bi çepilê (yekî) girtin û avêtin
Bi çepilê (yekî) girtin û avêtin. Bi çengûrê (yekî) girtin û avêtin.
kolun­da altın bilezik olmak nanê (yekî) di paşila (wî) de bûn, destê (yekî) zîv û zêr bi­rîn
kolye ristik, koter.
koter, gerdane, gerdanî, qolye m
koter, gerdane, gerdanî, qolye m
kom 1. gom (goma pez) 2. zom (xaniyê li zozanan) 3. gom (gundê biçûk ê li derî gund)m
1. gom (goma pez) 2. zom (xaniyê li zozanan) 3. gom (gundê biçûk ê li derî gund) m
koma (I) koma bj/m (II) koma mzk/m
koma (ii) koma mzk/m
komadan çıkmak ji komayê derketin
komak bnr koymak
bnr koymak
komalık ê di rewşa komayê
komalık etmek I) Wekî keran li (yekî) xistin. Golikê soro te çi xwariye. II) Kirin ku dûman ji serê (yekî) hilkişîn. Kirin ku (yek) pir hêrs bûn.
komalık et­mek 1) (yek) kirin komayê, (yek) felç ki­rin (ji ber lêxistinê) 2) (yek) têr behicandin
komalık olmak ji hal de ketin
I) Pir westîn. Ji çokan ketin. II) Wekî keran lêdan xwarin.
komandit komandît bz/m
komandit ortaklık (şir­ket) şirketa pişkdariya komandît
komandite komandîte nd/nt
komandîte nd/nt
komanditer komandîter nd/nt
komandîter nd/nt
komando kumando.
1. komando (yekîneya ku ji hejmareke hindik a leşkeran tê pê) 2. koman­do (leşkerê ku di vê yekîneyê de erkedar ew) 3. komando (hêza lêder) lşk/n
1. komando (yekîneya ku ji hejmareke hindik a leşkeran tê pê) 2. komando (leşkerê ku di vê yekîneyê de erkedar ew) 3. komando (hêza lêder) lşk/n
komar komar (Rhododendron ponticum) bot/m
komar (Rhododendron ponticum) bot/m
komaya girmek 1) ketin komayê 2) ji xwe ve çûn
Ketin komayê. Ji xwe ve çûn.
kombina kombîna m
kombîna m
kombinezon 1. kombînezon m 2. melexqofk (binkirasê jinan)
1. kombinezon m 2. melexqofk (binkirasê jinan) n
komedi komedî.
1 kenawerî, komedî şn/m 2. kome­dî (gotina derew û libata ne rast) (mec) 3. kenawerî, komedî (bûyer an jî bûyerên ku dibin sedemên kenînê) m
komedi yazarı komedînivîs
komedya komedya, komedî m
komedya, komedî m
komedyen çûle, tuman.
komedyen, lêpoke, çûle, şatir nd/nt
komedyen, lêpoke, çûle, şatir nd/nt
komi komî nd/nt
komî nd/nt
komik çûle, tuman.
1. kenewer, pêkenok 2. komîk, lêpok, qirdik, misrode (leyzvanê ku di komediyê de dilîze) rd
1. kenewer, pêkenok 2. komîk, lêpok, qirdik, misrode (leyzvanê ku di komediyê de dilîze) rd
komikleşme komîkîbûn, kenawerîbûn m
komîkîbûn, kenawerîbûn m
komikleşmek komîkî bûn, kenawerî bûn l/ngh
komîkî bûn, kenawerî bûn l/ngh
komiklik kenawerî, komîktî m
kenawerî, komiktî m
komiser qomsêr.
1. komîser (komîsere polîsan) 2. komîser (erkedarê hikûmetê yê ku civîn û pişkdariya raçav dike) nd/nt
1. komîser (komîserê polîsan) 2. komîser (erkedarê hikûmetê yê ku civîn û pişkdariya raçav dike) nd/nt
komiserlik 1. komîserî 2. meqamê komîseriyê m
1. komîserî 2. meqamê komîseriyê m
komisyon encûmen.
1. encûman, komîşk, komîsyon, komîte 2. komîsyon, simsariye m
1. encûman, komîşk, komîsyon, komîte 2. komîsyon, sîmsariye m
komisyoncu sîmsar nd/nt
sîmsar nd/nt
komisyonculuk sîmsarî m
sîmsarî m
komita komîta m
komîta m
komitacı têkoşerê çekdar nd/nt
têkoşerê çekdar nd/nt
komitacılık têkoşeriya çekdarî m
têkoşeriya çekdarî m
komite komîte.
encûman, komîşk, kombest, komîte, komîsyon m
encûman, komîşk, kombest, komîte, komisyon m
komodin komodîn m
komodîn m
komodor 1. efserê behriyeyê yê ku xwey rayeya amîraliyê ye 2. komodor (kaptanê herî kevn ê keştiya rêwiyan) n
1. efserê behriyeyê yê ku xwey rayeya amîraliyê ye 2. komodor (kaptanê herî kevn ê keştiya rêwiyan) n
komot komodîn m
komodîn m
kompartıman kompartiman m
kompartiman m
kompas aleteke pîvaniyê
aleteke pîvaniyê
kompetan pispor, rayedar nd/nt
pispor, rayedar nd/nt
komple rebeq.
1. tijî, dagirtî 2. bi carekê, tevde, tam 3.ji hev (tiştê ku ji eynî tiştî hatiye çêkirin) 4. tekûz, mukemel (mec) rd
1. tijî, dagirtî 2. bi carekê, tevde, tam 3. ji hev (tiştê ku ji eynî tiştî hatiye çêkirin) 4. tekûz, mukemel (mec) rd
kompleks kompleks.
1. kompleks (tiştê ku zûzûka jê nayê fêmkirin) 2. kompleks (ji bo pîşesaz'yê) 3. têkilhev Mm 4. alozî, têkilhevî, geremol m
1. kompleks (tiştê ku zûzûka jê nayê fêmkirin) 2. kompleks (ji bo pîşesaziyê) 3. têkilhev kîm 4. alozî, têkilhevî, geremol m
komplike aloz, alozkî rd
aloz, alozkî rd
kompliman 1. xweşgotin, peyvniwazî m 2. pesn
kompliman yapmak peyvniwazî kirin
komplo hevanî.
hevanî, dek, komplo (kirên bi dizi) m
komplo kurmak dek û dolab anîn serê (yekî), lêp lê kirin, dek û dolap lê gerandin (an jî çêkirin), komplo lê çêkirin, plan dan ge­randin, plan girê dan
komplocu dekbaz, dolavgerîn, planger, komploker, tevnûbestker nd/nt
dekbaz, dolavgerîn, planger, komploker, tevnûbestker nd/nt
komploculuk dekbazî, dolavgerînî, plangerî, komplokerî, tevnûbestkerî m
dekbazî, dolavgerînî, plangerî, komplokerî, tevnûbestkerî m
komposto xweşav.
1. xweşav, xoşav 2. şerbetaji pel û qirnê riweka ku wekî zibl tê bikaranîn m
1. xweşav, xoşav 2. şerbeta ji pel û qirnê riweka ku wekî zibl tê bikaranîn m
kompostoluk ê xweşavê (mêweyê ku bi kâ­ri çêkirina xoşavê tê) nd
ê xweşavê (mêweyê ku bi kêrî çêkirina xoşavê tê) nd
kompozisyon darêjnivîs.
1. kompozîsyon 2. darêjnivîs, kompozîsyon m
1. kompozîsyon 2. darêjnivîs, kompozîsyon m
kompozitör awazsaz, bestekar, kompîzotor nd/nt
awazsaz, bestekar, kompîzotor nd/nt
komprador 1. navbeynkar, navçîn 2. kom­prador nd/nt
1. navbeynkar, navçîn 2. komprador nd/nt
kompres kompres bj/m
kompres bj/m
kompresör kompresor m
kompresor m
komprime 1. heb (hebê îlacan) 2. agahiya serkî (mec) m
1. heb (hebê îlacan) 2. agahiya serkî (mec) m
kompüter kombers.
kompîtir, xêvjimêr m
kompîtir, xêvjimêr m
komsomol 1. komsomol (kesê endamê komsomolê) nd/nt 2. komsomol (rêxistina ciwanên komünist) m
1. komsomol (kesê endamê komsomolê) nd/nt 2. komsomol (rêxistina ciwanên komunîst) m
komşu cîran, cînar, hevsî.
1. cîran, cînar, hevsî, hevsa, hemsa, hemsî (ji bo kesên ku xaniyê wan li rex hev e) nd/nt 2. cînar, cîran, hevsî (kesên ku hemsînorên hev in) rd
komşu hatırı xatirê cîraniyê, xatirê der û cîraniyê
komşu kapısı der û cî­ran, derî di derî de (ji bo cihê ku nêzî hev in)
Der û cîran. Derî bi derî ve. Derî di derî de.
komşu kapısına çevirmek riya (cihekî) kirin çirik
Kirin riya êş (aş). Riya (cihekî) kirin çirik. (Cihek) bûn sûka helawçiyan.
komşu ka­rısı komşuya kız görünür çavê cîran li cînar e
komşu komşuunun külüne muhtaçtır cîran hewceyî derzî û şûşijan cîran e, cîran bi cîran disekine, cî­ran bi agir be jî bi hev disekinin, mirov hewceyî hev û agir dibe
komşuca cîrankî h
cîrankî h
komşuda pişer bize de düşer cîranê mirov zengîn be piçek para mirov jî dikeve
komşuluk cîranti, cînartî, hevsîtî.
1. cîranî, cînarî, hevsîtî, cîrantî (ji bo cînari ya hev) 2. cîranî, cînarî, hevsîtî, cîrantî (ji bo têkiliya bi cînaran re) m
komşuluk et­mek (veya komşuluk yapmak) cîrantî bi hev re ki­rin (bi hev ve çûn û hatina cînaran)
komşunun tavuğu komşuya kaz görünür çavê cîran li cînar e
komün komava, komun m
komava, komun m
komüncü komunvan, komînar nd/rd
komunvan, komînar nd/rd
komünikasyon ragihandin, komunîkasyon m
ragihandin, komunîkasyon m
komünist komunîst nd/nt
komunist komunîst nd/nt
komünizm komunîzm m
komunîzm m
komut ferman
ferman m, emir n
komut vermek ferman dan, emir dan
komuta fermandarî
fermonde, fermande, serkarî, ku­manda Işk/m
komuta etmek serkarî kirin, fermondetî kirin
komutan fermandar, salar.
fermandar, fermander, serdar, komandar, salar, komutan, fermode, fermûde nd/nt
fermandar, fermander, serdar, komandar, salar, komutan, fermode, fermûde nd/nt
komutanlık fermandarî.
fermandarî, fermanderî, serdarî, komandarî, komutanî m
fermandarî, fermanderî, serdarî, komandarî, komutanî m
komütatör komutator eUm
komutator m
komutator el/m
komutator m
komutayı ele almak fermondeyiyê hildan destê xwe
kon gödeli dara biqol rd
kon gövde qol, gilale (qolê darê) *kon gövdeli dara biqol rd
qol, gilale (qolê darê) n
konak qonax, wargeh, kaşane.
(I) 1. keşane, seray (xaniyê mezin û wurşedar) 2. seray, qonax (avahiya hikûmetê) 3. qonax, ceqîn (riya ku bi heywan an jî bi erebeyê rojek diajo) 4. wargeh, veniştgeh, êwr, qonax (devera ku bi şev mi­rov lê dihewe) m (II) kelk n
konak (ii) kelk n
konak gibi eynî köşk e, eynî seray e (xaniyê ku wekî serayê mezin û mirêsdar e)
konak yavrusu xaniyê biçûk û wekî serayê xweşik
konakçı 1. qonaxdar (kesê ku di çaxê rêwîtiyê de ji rêwingan re cihê lêhewînê dabîn dike) 2. di dema seferberiyê de efserê ku ji leşkeran reji bo cihê lêmanê qûnaxê di­bine) n
1. qonaxdar (kesê ku di çaxê rêwîtiyê de ji rêwingan re cihê lêhewînê dabîn dike) 2. di dema seferberiyê de efserê ku ji leşkeran re ji bo cihê lêmanê qûnaxê dibîne) n
konaklama vegirtina qûnax m
vegirtina qûnax m
konaklamak war danîn.
qonax vegirtin l/gh, lê qonax danîn l/bw
qonax vegirtin l/gh, lê qonax danîn l/bw
konaklık 1. cihê keşaneyê 2. qonaxî *üç konaklık yol riya sê qonax?
1. cihê keşaneyê 2. qonaxî * üç konaklık yol riya sê qonaxî
konalga war, qonax, cihê qonax vegirtinê m
war, qonax, cihê qonax vegirtinê m
konar göçer koçer, rewendî nd/rd
koçer, rewendî nd/rd
konç saq, sax *çorab koncu saqa gorê *çizme koncu saqa gîzmeyê m
saq, sax * çorab koncu saqa gorê * çizme koncu saqa gîzmeyê m
konca bnr gonca
bnr gonca
konçerto konçerto mzk/m
konçerto mzk/m
konçina di kaxizê leystikê de ji kaxizê bi hejmara sisê heta bi ya şeşan
di kaxizê leystikê de ji kaxizê bi hejmara sisê heta bi ya şeşan
konçlu saqdar, bisaq rd
saqdar, bisaq rd
koncolos bnr karakoncolos
bnr karakoncolos
konçsuz bêsaq rd
bêsaq rd
kondansatör kondansator m
kondansator m
kondisyon kondîsyon.
1. mere, rewş m 2. kondîsyon sp/m
1. merc, rewş m 2. kondisyon sp/m
kondüit konduît şn/nd
konduît şn/nd
kondüktör konduktor, bilêtnêr nd/nt
konduktor, bilêtnêr nd/nt
kondüktörlük konduktorî, bilêtnêrî m
konduktorî, bilêtnêrî m
kondurmak 1. dan veniştin, dan danîn l/lb 2. pê ve danîn *başına çiçekler kondurmuş­tu çîçekan bi serê xwe ve danîbû l/bw 3. li serê serî êşandin (mec) l/bw 4. pê ve danîn *sözü kondurdu gotin pê ve danî l/bw
1. dan veniştin, dan danîn l/lb 2. pê ve danîn * başına çiçekler kondurmuştu çîçekan bi serê xwe ve danîbû l/bw 3. li serê serî êşandin (mec) l/bw 4. pê ve danîn * sözü kondurdu gotin pê ve danî l/bw
konfederasyon 1. konfederasyon (yekîtiya welatan) 2. konfederasyon (kombûna pişkdariyan, nemaze ya sendîkayan) m
1. konfederasyon (yekîtiya welatan) 2. konfederasyon (kombûna pişkdariyan, nemaze ya sendîkayan) m
konfederatif konfederatîf rd
konfederatîf rd
konfeksiyon 1. konfeksiyon (eşyayên cilê hazir) 2. konfeksiyon (warê pîşesaziyê ya ku cilê hazir çêdike, didirû) m
konfeksiyon mağaza­sı maxazeya cilan
konfeksiyoncu konfeksiyonvan nd/nt
konfeksiyonvan nd/nt
konfeksiyonculuk konfeksiyonvanî nd/nt
konfeksiyonvanî nd/nt
konferans konferans.
1. konferans, gotar (axaftina ku der barê mijareke zanistî, hunerî, wêjeyî hwd. de ji bo guhdaran tê kirin) *bilim konferansı konferansa zanistê 2. konfe­rans, civang (civîna ku ji bo çareserkirina mijareke navneteweyî tê pêkanîn) *barış konferansı civanga aştiyê, konferansa aştiyê m
konferans çekmek axaftin pê de kirin, xeberdan pê de kirin
konferans salonu salona konferansê, lîwana civangê
konferans vermek konferans dan.
gotar dan, konferans dan
konferansçı axivker, bêjekar, qiseker, gotardêr, konferansdêr nd/nt
axivker, bêjekar, qiseker, gotardêr, konferansdêr nd/nt
konfeti parçikên kaxizên rengîn ên bîna penesan ku di şahî û baloyan de bi ser serê mêvanan de dikin
parçikên kaxizên rengîn ên bîna penesan ku di şahî û baloyan de bi ser serê mêvanan de dikin
konfor lawan.
rihetî, konfor m
rihetî, konfor m
konforlu bilawan.
rihet, konfordar rd
rihet, konfordar rd
konformizm bnr uymacılık
bnr uymacılık
konforsuz nerihet, bêkonfor rd
nerihet, bêkonfor rd
konglomera raweşîn, tevhevbûyîn m
raweşîn, tevhevbûyîn m
kongo Kongo (welatê Kongoyê) m
Kongo (welatê Kongoyê) m
kongolu Kongoyî (kesê ji Kongoyê) nd/rd
Kongoyî (kesê ji gelê Kongoyê) nd/rd
kongre komcivîn.
1. kongre (civana ku bi beşdariya delege, şandî û rêveberên ji welatên cuda tevî dibinê) 2. komcivîn, gong, kongre (civana giştî ya saziyekê ku di demên diyarkirî de pêk tê) 3. kongre (navê pişkdar ê Senato û Meclîsa Nimînendeyan ên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê) m
1. kongre (civana ku bi beşdariya delege, şandî û rêveberên ji welatên cuda tevî dibinê) 2. komcivîn, gong, kongre (civana giştî ya saziyekê ku di demên diyarkirî de pêk tê) 3. kongre (navê pişkdar ê Senato û Meclîsa Nimînendeyan ên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê) m
koni konî.
qûç, koni mat/m
qûç, konî mat/m
konik şûtî.
1. qûçikî, konîk mat/rd 2. qûç, konî m
1. qûçikî, konîk mat/rd 2. qûç, konî m
konişmento bnr konşimento
bnr konşimento
konjektür konjektur m
konjektur m
konkasör konkasor m
konkasor m
konkav kovik.
kov, kovik mat/rd
kov, kovik mat/rd
konken konken nd
konken nd
konkordato 1. konkordato hiq/ab 2. kon­kordato (peymana ku di navbera meqamê papa û hikûmetekî dî de tê kirin) dir/m
1. konkordato hiq/ab 2. konkordato (peymana ku di navbera meqamê papa û hikûmetekî dî de tê kirin) dîr/m
konkre berbiçav, girgin, konkret rd
berbiçav, girgîn, konkret rd
konkur pêşbazî, pêşbirk m
pêşbazî, pêşbirk m
konkurhipik xarana hespan sp/nd
xarana hespan sp/nd
konma danîn, lêdanîn, dadan, veniştin m
danîn, lêdanîn, dadan, venîştin m
konmak hêwirîn, veniştin.
(I) 1. danîn, lê danîn, veniştin, da­dan, xwe danîn (ji bo çûk, mînmînik, balafir, toz û hwd.) *kuş ağaca kondu çivîk xwe li ser darê danî *üzerine börtü böcek konmuştu mêş û moran xwe lê danîbûn l/gh 2. qonax vegirtin l/gh, hewîn l/ngh 3. li serê rûniştin, hatin ser (tiştekî) *hazır servete kondu hate ser serweta hazir l/bw *kona göçe qonax bi qonax (qûnax bi qûnax) *kona göçe yol alıyor­duk me qonax bi qonax rê dikudand (II) tê hatin kirin, lê hatin danîn l/tb
konmak (i) 1. danîn, lê danîn, venîştin, dadan, xwe danîn (ji bo çûk, mînmînik, balafir, toz û hwd.) * kuş ağaca kondu çivîk xwe li ser darê danî * üzerine bürtü böcek konmuştu mêş û moran xwe lê danîbûn l/gh 2. qonax vegirtin l/gh, lê hewîn l/ngh 3. li serê rûniştin, hatin ser (tiştekî) * hazır servete kondu hate ser serweta hazir l/bw * kona göçe qonax bi qonax (qûnax bi qûnax) * kona göçe yol alıyorduk me qonax bi qonax rê dikudand
konmak (ii) tê hatin kirin, lê hatin danîn l/tb
konsa bnr taşlık zo
bnr taşlık zo
konsantrasyon 1. tîrbûn kim/m 2. lêhûrbûn, têfikirin, konsantrasyon psî/m
1. tîrbûn kîm/m 2. lêhûrbûn, têfikirîn, konsantrasyon psî/m
konsantre 1. tîr kîm/m 2. têfikirî, lêhûrbûyî rd
konsantre etmek (veya konsantre olmak) tê fikirîn, lê hür bûn, bala xwe dan serê, hişê xwe dan serê
konseptüalizm konseptualîzm fel/m
konseptualîzm fel/m
konser sazdêran.
1. sazdêran, sazdanî, konser mzk/m 2. teqereq, xirecir (mec) m
konser vermek kon­ser dan, sazdêran dan
konserto bnr konçerto
bnr konçerto
konservatuar konservatuar m
konservatuar m
konserve 1. konserve nd 2. konservekirî, konserve rd
konserve yapmak konserve çêkirin
konservecilik 1. konservekerî 2. konservefiroşî m
1. konservekerî 2. konservefiroşî m
konsey konsîl.
civat, konsey m
konsey başkanı civatserek
konsey başkanlığı civatserekî
konsol konsol m
konsol m
konsolidasyon konsolîdasyon ab/m
konsolîdasyon ab/m
konsolide konsolîde (dirêjkirina deynê ku wehda wî hatiye) rd
konsolîde (dirêjkirina deynê ku wehda wî hatiye) rd
konsolit 1. konsolît (tehwîla dewletê ku wehdeya wî nayê zanîn bes faîza wî tê dayîn) 2. navê lîstikeke îskambîlê m
1. konsolît (tehwîla dewletê ku wehdeya wî nayê zanîn bes faîza wî tê dayîn) 2. navê lîstikeke îskambîlê m
konsolitçi kesê tehwîl, senedên hesayan û hwd. dikire û difiroşe
kesê tehwîl, senedên hesayan û hwd. dikire û difiroşe
konsolos konsul.
şehbender, konsolos, konsul nd/nt
şehbender, konsolos, konsûl nd/nt
konsoloshane konsolosxane m
konsolosxane m
konsolosluk konsulxane.
1. şehbenderî, konsolosî 2. şehbenderxane, konsolosxane m
1. şehbenderî, konsolosî 2. şehbenderxane, konsolosxane m
konsomasyon tiştê ku li gazino, bar û yên wekî wan tên xwarin û vexwarin
tiştê ku li gazîno, bar û yên wekî wan tên xwarin û vexwarin
konsomatris konsomatrîs m
konsomatrîs m
konsomatrislik konsomatrîsî m
konsomatrîsî m
konson dengdar, bêdeng rz/rd
dengdar, bêdeng rz/rd
konsonant dengdar, bêdeng rz/rd
dengdar, bêdeng rz/rd
konsorsiyum konsorsiyûm m
konsorsiyûm m
konstrüktivizm konstruktîvîzm fel/m
konstruktîvîzm fel/m
konsül 1. konsul (ji wan her du serekê dewletê yek jê, ku her sal li Romayê tên hilbijartin) dîr 2. konsul (her yek ji sê serekê dewletê ku ji sala 1799'an heta sala 1804'an li Fransayê ligel hev wezîfe dikinin) n
1. konsul (ji wan her du serekê dewletê yek jê, ku her sal li Romayê tên hilbijartin) dîr 2. konsul (her yek ji sê serekê dewletê ku ji sala 1799’an heta sala 1804’an li Fransayê ligel hev wezîfe dikirin) n
konsültasyon konsultasyon bj/m
konsültasyon yapmak konsultasyon pêk anîn
konsulto konsultasyon bj/m
konsultasyon bj/m
kont 1. kont (ew kesê ku Imperatoriya Ro­ma j i xwe re wekî şêwirmend dibijart) dîr 2. derebegî, kont dîr 3. kont (di civaka Rojava de inwanê reseniyê yê di pileya çaremin de) n
kont gibi yaşamak wekî axayan di nav hebûnê de bûn
kontağı aç­mak maşe vekirin, kontak vekirin
kontağı ka­pamak maşe girtin, kontak girtin
kontak 1. maşe, kontak m 2. pêwendî, têkilî (mec) m 3. nelihev (ji aliyê derûnî û ru­hî ve) (argo) rd
kontak anahtarı kilîta kontakê
kontak kurmak têkilî pê re danîn, pêwendî li­gel danîn
kontak yapmak kontak kirin
kontakt lens kontakt lens n
kontakt lens n
kontekst kontekst m
kontekst m
kontenjan kontejan n
kontejan n
kontes kontes (xanima kont) m
kontes (xanima kont) m
konteyner konteyner m
konteyner m
kontfile goştê li aliyên sirta pişta hewanê şerjêkirinê
goştê li aliyên sirta pişta hewanê şerjêkirinê
kontluk kontnişîn m
kontnişîn m
kontra 1. dijraber, dij h 2. kontra, kontgerila rd 3. kontraplak m
kontra gitmek li zidê (ye­kî) çûn
kontralto 1. kontralto (dengê herî stûr ê jinan) 2. alto, kontralto (stranbêja jin a ku dengê wê kontralto ye) m
1. kontralto (dengê herî stûr ê jinan) 2. alto, kontralto (stranbêja jin a ku dengê wê kontralto ye) m
kontrast 1. dijber, zid 2. dijberî, zidî m
1. dijber, zid 2. dijberî, zidî m
kontrat peyman.
qebale, kontrat m
kontrat yapmak qebale danîn, kontrat çêkirin
kontratak dijêrîş, berêrîş m
dijêrîş, berêrîş m
kontratlı biqebale, bikontrat rd
biqebale, bikontrat rd
kontratsız bêqebale, bêkontrat rd
bêqebale, bêkontrat rd
kontrbas 1. kontrbas (amûra muzîkê ya ku di şeklê kemanê de ye) m 2. kontrbasjen nd/nt
1. kontrbas (amûra muzîkê ya ku di şeklê kemanê de ye) m 2. kontrbasjen nd/nt
kontrbasçı kontrbasjen nd/nt
kontrbasjen nd/nt
kontrgerilla kontrgerila, kontra nd/nt
kontrgerillâ kontrgerîla, kontra nd/nt
kontrol sehêt.
1. venêran, pişkinan, kontrol 2. sehî, sehîtî, sekirin, oxilme *üst baş kon­trolü sekirina ser û bin m
kontrol altına almak xistin bin pişkinine, kirin bin kontrolê
kontrol etmek sehêt kirin.
1) pişkinandin, venêrîn, venihartin, pelandin, kontrol kirin 2) sehî kirin, se ki­rin, kontrol kirin, oxilme kirin
kontrolör pişkîner, venêr, nêredar, çavger, kontrolker nd/nt
pişkîner, venêr, nêredar, çavger, kontrolker nd/nt
kontrolörlük pişkînerî, venêrî, çavgerî, kontrolkerî m
pişkînerî, venêrî, çavgerî, kontrolkerî m
kontrplak kontrplak m
kontrplâk kontrplak m
kontrpuan kontrpuan mzk/m
kontrpuan mzk/m
kontur kontûr m
kontûr m
konu babet, mijar, bare.
1. mijar, babet 2. dabaş, behs, danek, danînk (tiştê ku li serê axaftin tê kirin, jê tê peyivandin) m
konu komşu der û cîran, car cîran, der cîran nd
der û cîran, car cîran, der cîran nd
Der û cîran.
konuk mêvan.
mêvan, mêhvan nd/nt
konuk etmek kirin mêvan
konuk evi mêvanxane m
mêvanxane m
konuk gelmek mêvan hatin
konuk olmak bûn mêvan, lê bûn mêvan
konukçu mêvandar nd/nt
mêvandar nd/nt
konukçuluk mêvandari m
mêvandarî m
konuklama 1. lêmêvanbûn 2. ezimandin m
1. lêmêvanbûn 2. ezimandin m
konuklamak 1. lê bûn mêvan l/bw 2. ezimandin (vexwendin xwarinê) l/gh
1. lê bûn mêvan l/bw 2. ezimandin (vexwendin xwarinê) l/gh
konukluk mêvanî, mêvantî m
mêvanî, mêvantî m
konuksever mêvanperwer.
mêvanperwer, mêvanhez rd
mêvanperwer, mêvanhez rd
konukseverlik mêvanperwerî.
mêvanperwerî, mêvanhezî m
mêvanperwerî, mêvanhezî m
konulmak 1. hatin kirin (tiştekî), hatin xis­tin (cihekî), hatin avêtin (tiştekî) *hapse konuldu hatin kirin girtîgehê 2. lê hatin kirin, lê hatin danîn *çocuğa isim konul­du nav li zarok hate danîn l/tb
1. hatin kirin (tiştekî), hatin xistin (cihekî), hatin avêtin (tiştekî) * hapse konuldu hatin kirin girtîgehê 2. lê hatin kirin, lê hatin danîn * çocuğa isim konuldu nav li zarok hate danîn l/tb
konulu mijardar, bibabet rd
mijardar, bibabet rd
konum cîh, wûçanî.
1. derawa, asûn, pozisyon 2. rewş, weziyet (mec) 3. derawa, pozisyon erd/m
1. derawa, asûn, pozîsyon 2. rewş, weziyet (mec) 3. derawa, pozîsyon erd/m
konumlanmak lê bi cih bûn l/bw, lê êwirîn l/ngh
lê bi cih bûn l/bw, lê êwirîn l/ngh
konur qemer rd
konural kej
konuş 1. danîn, veniştin 2. derawa axaftinê, navenda peyiftinê, bajarê serî ant
konusal mijarkî, babatkî rd
mijarkî, babatkî rd
konuşamaz olmak di hev de sekinîn
konuşkan axivok, peyivok, bixeberdan, xeberdanhez rd
axivok, peyivok, bixeberdan, xeberdanhez rd
konuşkanlık axivokî, peyivokî, bixeberdanî, xeberdanhezî m
axivokî, peyivokî, bixeberdanî, xeberdanhezî m
konuşlandırma heşidandin m
konuşlandirma heşidandin m
konuşlandırmak heşidandin l/gh
konuşlandirmak heşidandin l/gh
konuşlanma heşidîn m
heşidîn m
konuşlanmak heşidîn l/ngh
heşidîn l/ngh
konuşma axaftin, peyivîn, qezîkirin.
1. peyivîn, peyiftin, axivîn, axaftin, xeberdan, qise, qezî, peyv, qisekirin, şorkirin, şitexilîn, qezîkirin 2. guftûgo, tebêj 3. gotar, axaftin, konferans m
konuşma dili zimanê devkî, zimanê axaftinê, zimanê peyiftinê, zimanê xeberdanê
konuşma merkezi na­venda axaftinê, navenda peyivînê, bajarê sen ant
konuşma yapmak axaftin kirin, gotar dan peyiftin kirin, xeberdan kirin
konuşma yap­mak axaftin kirin, peyiftin kirin, xeberdan kirin, gotar dan, qise dan
konuşma yeteneği­ni kaybetmek zimanê (yekî) jê hatin stendin
konuşmacı gotarvan, peyivdar.
axivker, gotardêr, qiseker, peyvker, şorker, axivbêj, gotinbêj, xeberbêj qezîbej, axêver, bêjekar nd/nt
axivker, gotardêr, qiseker, peyvker, şorker, axivbêj, gotinbêj, xeberbêj, qezîbêj, axêver, bêjekar nd/nt
konuşmak axaftin, peyivîn.
1. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh, kelimîn l/ngh, qal kirin l/gh *çocuk daha konuşamıyor za­rok hîna napeyive l/ngh
2. jê behs kirin, jê çêl kirin l/bw, jê xeber dan l/bw,jê axaftin l/ngh, jê peyiftin l/ngh, jê mijûl bûn l/bw *biz de bu konuyu konuşuyorduk em jî ji vê mijarê dipeyiftin
3. jê mijûl bûn, pê mijûl bûn, li serê axaftin, li serê mijûl bûn, li serê peyiftin *kahvede bir araya gelip şiir ve edebiyatı konuşuyoruz em li qehweyê tên cem hev û li ser helbest û wêjeyê mijûl dibin l/bw
4. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh (di wa­teya gotardanê de, axaftin kirinê de) *bu hafta toplantıda konuşacağım ez dê vê heftiyê di civînê de bipeyivim l/ngh
5. pe­yivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî ki­rin l/gh (bi îşaretan hev serwext kirin) *dilsizler işaretlerle birbirleriyle konu­şuyorlar mirovên lal bi îşaretan bi hev re qise dikin
6. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh (wekî zimanê axaftinê axiftin) *Kürtçeyi çok iyi konuşuyor Kurdî pir baş dipeyîve
7. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh (têkilî pe re danîn an jî pêwendî pê re berdewam kirin) *alt kattakilerle konuşuyoruz em bi kesên li qata jêrê re diaxivin
8. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh (bi awayekî gotin, bi terhekê qise kirin) *genizden konuşuyor di qirika xwe de xe­ber dide
9. peyivîn l/ngh, peyiftin l/ngh, axivîn l/ngh, axaftin l/ngh, xeber dan l/gh, qise kirin l/gh, şor kirin l/gh, şitexilîn l/ngh, qezî kirin l/gh , kenîn l/ngh (xweş û bedew xuya kirin) *ayakkabısı konuşu­yor sola wî xeber dide
10. flort kirin l/gh
konuşmaktan kesilmek devger jê hatin stendin
konuşmamak pê re xeber nedan, pê re neaxiftin, pê re nepeyiftin, pê re qise ne­kirin (jê xeydan bûn)
konuşmaya dalmak ketin axaftinê, ketin peyiftinê, ketin xeberdanê
konuşmaya dalmak (veya konuşmaya koyulmak) ketin axaftinê (peyivînê an ji xeberdanê), ketin galegalan
konuşturma peyivandin, axaftandin, şitexilandin m
peyivandin, axaftandin, şitexilandin m
konuşturmak peyivandin.
1. peyivandin, axaftandin, şitexilandin l/gh 2. dan qisekirin, dan xeber­dan, dan qezîkirin, dan peyiftin, dan axaf­tin l/lb 3. xweş lê xistin, li meqam anîn (ji bo xweş bikaranîna amûrên muzîkê) l/bw
1. peyivandin, axaftandin, şitexilandin l/gh 2. dan qisekirin, dan xeberdan, dan qezîkirin, dan peyiftin, dan axaftin l/lb 3. xweş lê xistin, li meqam anîn (ji bo xweş bikaranîna amûrên muzîkê) l/bw
konuşulmak hatin axaftin, hatin gotin, hatin peyivîn.
1. hatin peyiftin, hatin axaftin, hatin şitexilandin, hatin xeberdan, hatin qisekirin, hatin qezîkirin, hatin peyivan­din 2. jê hatin axaftin, jê hatin peyivandin, jê hatin behskirin l/tb
1. hatin peyiftin, hatin axaftin, hatin şitexilandin, hatin xeberdan, hatin qisekirin, hatin qezîkirin, hatin peyivandin 2. jê hatin axaftin, jê hatin peyivandin, jê hatin behskirin l/tb
konusundan uz­manlaşmak hunerwer bûn
konusuz bêmijar, bêbabet rd
bêmijar, bêbabet rd
konut xanî, hêwirgeh, avahî.
xane, rûniştgeh, jîngeh, baregeh m
konut belgesi îkametgeh
konut yapımı xanesazî
konvansiyon 1. peyman, lihevkirin 2. kon­vansiyon (meclîsa demdemî ya neasayî ku ji bo çêkirin an jî guhartina qanûna bingehîn li hev rûdine) m
1. peyman, lihevkirin 2. konvansiyon (meclîsa demdemî ya neasayî ku ji bo çêkirin an jî guhartina qanûna bingehîn li hev rûdine) m
konvansiyonel peymanî, lihevkirinî, konvansiyonel rd
peymanî, lihevkirinî, konvansiyonel rd
konveks kop, qop, konveks mat/m
kop, qop, konveks mat/m
konveksi kopikî, qopikî rd
kopikî, qopikî rd
konveksiyon germbelavî, germdayoxî, germweşî, konveksiyon fiz û kîm/m
germbelavî, germdayoxî, germweşî, konveksiyon fiz û kîm/m
konvektör germdayox, germweş, konvektor tek/m
germdayox, germweş, konvektor tek/m
konvertibilite konvertîbilîte m
konvertîbilîte m
konvertibl konvertibl m
konvertibl m
konvertisör konvertîsor m
konvertîsor m
konvoy 1. karwan, qefîle, konvoy 2. balaban (ji bo hespan) konvoy m
1. karwan, qefîle, konvoy 2. balaban (ji bo hespan) konvoy m
konyak konyak m
konyak m
kooperatif kooperatîf m
kooperatîf m
kooperatifçi kooperatîfvan nd/nt
kooperatîfvan nd/nt
kooperatifçilik kooperatîfvanî m
kooperatîfvanî m
kooperatifleşmek kooperatîf bûn l/ngh
kooperatîf bûn l/ngh
koordinasyon koordînasyon, ahengî m
koordînasyon, ahengî m
koordinat teware, koordînat kîm/m
teware, koordînat kîm/m
koordinatör koordînator nd/nt
koordînator nd/nt
koordine koordîne rd
koordîne rd
koparılmak 1. hatin qetandin, hatin hilqetandin, hatin bizdandin 2. hatin çinandin, hatin jêkirin, hatin hewkirin, hatin qurçimandin, hatin qurquçandin *elmalar daldan koparılmış sêv ji guliyan hatine çinandin) Utb
1. hatin qetandin, hatin hilqetandin, hatin bizdandin 2. hatin çinandin, hatin jêkirin, hatin hewkirin, hatin qurçimandin, hatin qurquçandin * elmalar daldan koparılmış sêv ji guliyan hatine çinandin) l/tb
koparıp atmak 1) jê kirin avêtin, qetandin û avêtin 2) a xwe qedandin (têkilî û eleqeya xwe jê birîn) (mec)
Bi carekê de têkiliya xwe (ji kesekî) birîn.
koparış 1. qetandin, raqetandin, hilqetandin, bizdandin 2. çinandin, jêkirin, hewki­rin (ji bo kar û awayê bikaranîna van lêkeran) m
1. qetandin, raqetandin, hilqetandin, bizdandin 2. çinandin, jêkirin, hewkirin (ji bo kar û awayê bikaranîna van lêkeran) m
koparma 1. qetandin, raqetandin, hilqetandin, bizdandin 2. çinandin, jêkirin, hewkirin, qurçimandin, qurquçandin (ji bo çinîna mêwe, zerzewat û çinîna tiştan ji guliyan) m
1. qetandin, raqetandin, hilqetandin, bizdandin 2. çinandin, jêkirin, hewkirin, qurçimandin, qurquçandin (ji bo çinîna mêwe, zerzewat û çinîna tiştan ji guliyan) m
koparmak jêkirin, qetandin.
1. qetandin, veqetandin, hilqe­tandin, raqetandin, şeliqandin, bizdandin, quraftin, jê kirin, hilkirin *ipi kopardı bend bizdand *fidanlar koparmayın şaxan jê mekin l/gh 2. çinandin, jê kirin, hew kirin, qurçimandin, qurquçandin (ji bo çinîna mêwe, zerzewat û çinîna tiştan ji guliyan) *bahçeye girip yemişleri ko­parmışlar ketine bexçe mêwe çinandine *çiçekleri kopardılar çiçek çinandin l/gh 3. jê stendin (bi zorê tiştek ji yekî bi dest xistin) *kitabı zor bela ondan ko­pardık me bi zor û heft belayan kitêb jê stend (mec) l/gh 4. dest pê kirin *çığlık kopardı dest bi qîrînê kir l/bw
1. qetandin, veqetandin, hilqetandin, raqetandin, şeliqandin, bizdandin, quraftin, jê kirin, hilkirin * ipi kopardı bend bizdand * fidanlar koparmayın şaxan jê mekin l/gh 2. çinandin, jê kirin, hew kirin, qurçimandin, qurquçandin (ji bo çinîna mêwe, zerzewat û çinîna tiştan ji guliyan) * bahçeye girip yemişleri koparmışlar ketine bexçe mêwe çinandine * çiçekleri kopardılar çîçek çinandin l/gh 3. jê stendin (bi zorê tiştek ji yekî bi dest xistin) * kitabı zor bela ondan kopardık me bi zor û heft belayan kitêb jê stend (mec) l/gh 4. dest pê kirin * çığlık kopardı dest bi qîrînê kir l/bw * koparıp atmak 1) jê kirin avêtin, qetandin û avêtin 2) a xwe qedandin (têkilî û eleqeya xwe jê birîn) (mec)
kopartmak 1. dan qetandin, dan bizdandin, dan quraftin, dan jêkirin 2. dan çinandin, dan jêkirin, dan hewkirin (ji bo çinîna mêwe, zerzewatan û çinîna tiştan ji guliyan) l/lb
1. dan qetandin, dan bizdandin, dan quraftin, dan jêkirin 2. dan çinandin, dan jêkirin, dan hewkirin (ji bo çinîna mêwe, zerzewatan û çinîna tiştan ji guliyan) l/lb
koparttırmak pê dan qetandin, pê dan biz­dandin, pê dan jêkirin, pê dan çinandin l/lb
pê dan qetandin, pê dan bizdandin, pê dan jêkirin, pê dan çinandin l/lb
kopça qopçe.
qupçe, qumçik, qumçe m
qupçe, qumçik, qumçe m
kopçalama qupçekirin, qumçekirin m
qupçekirin, qumçekirin m
kopçalamak qopçe kirin.
qupçe kirin, qumçe kirin l/gh
qupçe kirin, qumçe kirin l/gh
kopçalanmak hatin qupçekirin, hatin qumçekirin Utb
hatin qupçekirin, hatin qumçekirin l/tb
kopçalı 1. biqupçe, biqumçe 2. qupçekirî, qumçekirî rd
1. biqupçe, biqumçe 2. qupçekirî, qumçekirî rd
kopek (2 şîrove)kapêk (ji sedî yekê rubleya Rûs) m
kapêk (ji sedî yekê rubleya Rûs) m
kopenhag Kopenhag (Danimarka'nın başkenti).
kopil 1. zarokê kuçelanî 2. piç, bêjî (argo) n
1. zarokê kuçelanî 2. pîç, bêjî (argo) n
kopkoyu gipgirtî, tiptari (ji bo rengê tari) rd
gipgirtî, tiptarî (ji bo rengê tarî) rd
kopma qetîn, raqetîn, hilqetîn, jêbûn, bizdîn, qutbûn, qetbûn m
qetîn, raqetîn, hilqetîn, jêbûn, bizdîn qutbûn, qetbûn m
kopma noktası hence.
kopmak jê bûn.
1. qetîn, raqetîn, hilqetîn, jê bûn, bizdîn, qut bûn, qet bûn (di navê de qetbûna tiştekî) *ip koptu bend qetiya 2. qetîn, bizdîn, jê bûn (ji cihê xwe derketina tişte­kî) *düğmem koptu bişkoka min qetiya *cezvenin sapı kopmuş destiyê cezweyê jê bûye 3. jê bûn (gava tiştek ji kokê ve ji cihekê jê dibe) *savaşta bacağı kopmuş di şer de çîmê wî jê bûye *fırtınadan dola­yı ağacın dalları kopmuş ji ber bagerê guliyên daran tev jê bûne 4. çêbûn, qewimîn, rabûn *savaş koptu şer çêbû (an jî şer rabû) *fırtına koptu fırtûne rabû (mec) 5. qedîn (qutbûna têkilî û dan û stendina) (mec) 6. qurifîn, şikîn, weşîn (pir êşîna tiş­tekî) *belim koptu pişta min tê bişikê (mec) *soğuktan ötürü parmaklarım nerdeyse kopacaklar ji ber sermayê hema maye ku tiliyên min ji min de biweşin l/ngh
1. qetîn, raqetîn, hilqetîn, jê bûn, bizdîn, qut bûn, qet bûn (di navê de qetbûna tiştekî) * ip koptu bend qetiya 2. qetîn, bizdîn, jê bûn (ji cihê xwe derketina tiştekî) * düğmem koptu bişkoka min qetiya * cezvenin sapı kopmuş destiyê cezweyê jê bûye 3. jê bûn (gava tiştek ji kokê ve ji cihekê jê dibe) * savaşta bacağı kopmuş di şer de çîmê wî jê bûye * fırtınadan dolayı ağacın dalları kopmuş ji ber bagerê guliyên daran tev jê bûne 4. çêbûn, qewimîn, rabûn * savaş koptu şer çêbû (an jî şer rabû) * fırtına koptu firtûne rabû (mec) 5. qedîn (qutbûna têkilî û dan û stendina) (mec) 6. qurifîn, şikîn, weşîn (pir êşîna tiştekî) * belim koptu pişta min tê bişikê (mec) * soğuktan ötürü parmaklarım nerdeyse kopacaklar ji ber sermayê hema maye ku tiliyên min ji min de biweşin l/ngh * kopup gelmek lê xistin hatin
kopolimer kopolîmer kim/m
kopolimer kîm/m
kopolimerleşme kopolîmerbûn kim/m
kopolîmerbûn kîm/m
kopoy çeşîdek kûçikê nêçîrê
çeşîdek kûçikê nêçîrê
kopuk 1. qetiyayî, bizdiyayî, jêbûyî, qutbûyî, qetandî, bizdandî 2. serserî, pêxwas (mec) rd
1. qetiyayî, bizdiyayî, jêbûyî, qutbûyî, qetandî, bizdandî 2. serserî, pêxwas (mec) rd
kopukluk 1. qetandîbûn, bizdandîbûn, jêbûyîbûn, qutbûnî, qetbûnî 2. serserîbûn (mec) m
1. qetandîbûn, bizdandîbûn, jêbûyîbûn, qutbûnî, qetbûnî 2. serserîbûn (mec) m
kopuntu qet, qetik n
qet, qetik n
kopup gelmek lê xistin hatin
kopuz kopuz, navê saza hozanên Tirk
kopuz, navê saza hozanên Tirk m
kopuzcu lêderê kopuzê, kopuzbend n
lêderê kopuzê, kopuzbend n
kopya kopî.
1. jêgirtî, jibergirtî, kopya, kopî (teqlîde berhemeke hüneri an jî nivîsarekê) m 2 kopya, nusxe (karê jiberê dencistina sûretan) m 3. kopya (di ezmûnan de ji yekî sûd wergirtin) *sınavda kopya çekerken yakalandı di ezmûnê de gava ku qopya dikişand, hate girtin m 4. kopya (kaxizê ku di ezmûnê de ji bo *qopya bê ki­şandin, hatiye amadekirin) m 5. qopya (tiş te lasayî, teqlîd) rd
kopya çekmek kopî kişandin.
kopya çekmek (veya kopya yap­mak) qopya kişandin, jê qopya kişandin
kopya defteri deftera qopyayan
kopya etmek kopî kirin.
kopya etmek (veya kopya yapmak) ji berê girtin, qopya kirin, qopî kırın
kopya kâğıdı kaxizê qopyayê
kopya vermek qoyya dan
kopyacı 1. kopyakêş (xwendekarê ku di ez­mûnan de qopya dikişine) 2. girdar, qopyaker (kesê ku berhemên resen nade û ji yê yekî dî kelk werdigire) nd/nt
1. kopyakêş (xwendekarê ku di ezmûnan de qopya dikişîne) 2. girdar, qopyaker (kesê ku berhemên resen nade û ji yê yekî dî kelk werdigire) nd/nt
kopyacılık 1. kopyakêşî 2. girdarî, qopyakerî m
1. kopyakêşî 2. girdarî, qopyakerî m
kopyalama 1. kopîkirin 2. jêgirtin, jibergirtin m
1. kopîkirin 2. jêgirtin, jibergirtin m
kopyalamak Ji ber girtin. Kopîkirin.
1. kopî kirin 2. jê girtin, ji ber girtin l/gh
1. kopî kirin 2. jê girtin, ji ber girtin l/gh
kopyasını çıkarmak qopya (tiştekî) der­xistin, ji berê qopya derxistin
kor bizot, pingil.
1. pereng, pingil, pengir, sotik, pizot, xurî, pilox 2. sor (mec) n
kor gibi wekî pizot, wekî pereng, sipsor
kor gibi yanmak sor bûn îsin *gözleri kor gibi yanıyor çavên wî sor bûne diîsin
kora dökmek bûn pizot, bûn pereng, bûn xuriya agir
koral koral mzk/m
koral mzk/m
kordiplomatik kordiplomatik nd
kordîplomatîk nd
kordon kordon.
1. qeytanê pehn, qeseb, kordon 2. kordon (kordona saetê) 3. kordon (kordo­na elektrîkê) 4. rêze, kordon (kordona ewlekariyê) 5. kordon erd/m
kordon altına almak xistin bin kontrolê
kordon boyu ber û berê kordonê erd
kordone kordona zirav
kordona zirav
kore Kore m
Kore m
korece Korekî (zimanê Koreyê) m
Korekî (zimanê Koreyê) m
koregraf koreograf nd/nt
koreograf nd/nt
koregrafi koreografî m
koreografî m
korelasyon korelasyon m
korelasyon m
koreli Koreyî rd/nd
Koreyî rd/nd
korida gulaşa boxeyan
gulaşa boxeyan
koridor dalan, alûle.
1. navbir, nêvko, korîdor (navbira teng û dirêj a ku odeyan digihîne hev) 2. dalan, dehliz, korîdor 3. korîdor, zûla erd (parçeyê zirav û dirêj a di nav du dewletan de) m
1. navbir, nêvko, korîdor (navbira teng û dirêj a ku odeyan digihîne hev) 2. dalan, dehlîz, korîdor 3. korîdor, zûla erd (parçeyê zirav û dirêj a di nav du dewletan de) m
korindon korîndon jeo/m
korîndon jeo/m
korkak tirsonek, newêrek, bizdonek.
tirsonek, tirsok, tirsik, tirsoyî, bêzirav, newêrek, newêrok, ceban rd
tirsonek, tirsok, tirsik, tirsoyî, bêzirav, newêrek, newêrok, ceban rd
korkakça tirsokî, tirsoke, bi tirsonekî, bi tir­sokî, bi tirsikî
tirsokî, tirsoke, bi tirsonekî, bi tirsokî, bi tirsikî h
korkaklık tirsonekî, newêrekî.
1. tirsonekî, tirsonektî, tirsokî, tirsikî, tirsoyîtî, bêziravî, newêrekî, cebanî, newêrokî rd 2. bi tirsonekî, bi tirsokî, bı tirsikî h
korkaklık etmek tirsonekî kirin
korkma tirsîn m
tirsîn m
korkmadan bêtirs, bêgef h
bêtirs, bêgef h
korkmak tirsîn, bizdîn.
1. tirsîn *gök gürültüsünden korkuyor ji gurîna ewr û esman ditirse l/ngh 2. tirsîn (di wateya endîşekirinê, guman û xemxwarinê de) *korkarım ki yağmur yağacak ez ditirsim ku baran bibare l/ngh 3. tirsîn l/ngh, fikare kirin l/ngh *kapıdan babasına korka korka baktı di derî re bi tirsîn li bavê xwe mêze kir 4. newêrîn (di şûna cesaret nekirin, jê tirsîn û jê fikare kirinê de) l/ngh
1. tirsîn * gök gürültüsünden korkuyor ji gurîna ewr û esman ditirse l/ngh 2. tirsîn (di wateya endîşekirinê, guman û xemxwarinê de) * korkarım ki yağmur yağacak ez ditirsim ku baran bibare l/ngh 3. tirsîn l/ngh, fikare kirin l/ngh * kapıdan babasına korka korka baktı di derî re bi tirsîn li bavê xwe mêze kir 4. newêrîn (di şûna cesaret nekirin, jê tirsîn û jê fikare kirinê de) l/ngh * korktuğu başına gelmek (veya korktuğuna uğramak) tiştê ku jê ditirsiya hate serê (wî)
korktuğu başına gelmek (korktuğuna uğramak) Tiştê ku jê ditirsiya hate serê (wî).
korktuğu başına gelmek (veya korktuğuna uğra­mak) tiştê ku jê ditirsiya hate serê (wî)
korku tirs, xof.
1. tirs, hêbil *hırsız korkusuyla yatmıyorum ji ber tirsa ji dizan ez ranakevim 2. heras, perwa, tirs (di wateya en­dîşeyi de) *yanlış yapar korkusuyla ... ji ber tirsa ku wê şaşî bike... 3. xetere, talûke *yollarda korku kalmadı li riyan xetere nema 4. tirs, xof, saw, sehm psi/m
korku dağları bekler (aşırı) Dirî binê xwe, nayîne ser eynê xwe. Gamêş e, madekan qiloçên wî şikênandine. Nikare di bin stêrkan re bimeşe.
korku dağları bekler (veya korku dağları aşırır) tirs li her de­rî heye
korku dolu têrtirs, xofkêş
korku düşmek tirs ketin nava (yekî)
korku ne­dir bilmemek tirs li balê tune bûn
korku saç­mak (veya korku salmak) tirs kirin zikê (yekî), saw kirin ser (yekî)
korku salmak (saçmak) Tirs kirin zikê (yekî). Saw kirin ser (yekî).
korku verici sehmnak, sawdar, xofdar, tirsnak, tirsda, tirsdêr
korku vermek tirsa xwe kirin ser (yekî), sawa xwe kirin ser (yekî), xofa xwe kirin ser (yekî)
korkudan altına etmek ji tirsan bi binê xwe de kirin, bi xwe de rîn
korkudan kaçacak delik aramak firtê firtê revîn
Firtî firtî revîn. Revî revî revîn.
korkudan sıçramak hilciniqîn.
korkulmak 1. jê tirsîn *öyle şeylerden korkulur mu? ma mirov ji tiştê wisa di­tirse? l/ngh 2. jê endîşe hatin kirin, jê ha­tin tirsîn, tirsa (yekî) ew bûn *fırtınanın çıkacağından korkuluyor tirs ew e ku firtûne rabe l/bw
1. jê tirsîn * öyle şeylerden korkulur mu? ma mirov ji tiştê wisa ditirse? l/ngh 2. jê endîşe hatin kirin, jê hatin tirsîn, tirsa (yekî) ew bûn * fırtınanın çıkacağından korkuluyor tirs ew e ku firtûne rabe l/bw
korkulu bitirs.
1. tirsnak, bitirs 2. tirsnak, xetemak rd rüya xewna xerab
korkulu rüya görmekten uyanık yatmak yeğdir (veya korkulu düş görmekten uyanık yatmak yeğdir) nîvê rê nîvê zirarê ye, serê ku neêşê benikan lê girê mede
korkuluk nerde, batirsok, reşe, rendol.
1. reşe, batirsok, reşûpêş (ev di nav zevî, bexçe û hwd. de tê bikaranîn) m 2. arde, cax (caxên li dora nêrdewanê) n 3. reş, reşe (ji bo kesê bêkêr) (mec)
1. reşe, batirsok, reşûpêş (ev di nav zevî, bexçe û hwd. de tê bikaranîn) m 2. arde, cax (caxên li dora nêrdewanê) n 3. reş, reşe (ji bo kesê bêkêr) (mec)
korkunç gihansûz, tirsehêz.
1. hêwilnak, erjeng, hhêbilnak, herasewer, tirsehêz, sehmkar, tirsnak, girtole, sehmnak, sawdar, xofdar, tirsda, tirsdêr, giyansûz (tiştê ku tirs û sawê dide mi­rov) *korkunç bir yüzü vardı rûçikekî wî yê hêwilnak hebû 2. ecêb, ecayîb, seyr, muthîş (tiştê ku bi taybetiya xwe şaşwaziyê dide mirov) *korkunç bir anlatım vegotineke ecêb 3. ecêb, seyr, ecayîb (pir zêde, aşirî) *sinema korkunç kalabalık­tı sinema ecayîb qerebalix bû 4. zor, fela­ket (tiştê ku ji berê tebatî nayê mirov) *korkunç bir ağrı êşeke zor rd
1. hêwilnak, erjeng, hhêbilnak, herasewer, tirsehêz, sehmkar, tirsnak, girtole, sehmnak, sawdar, xofdar, tirsda, tirsdêr, giyansûz (tiştê ku tirs û sawê dide mirov) * korkunç bir yüzü vardı rûçikekî wî yê hêwilnak hebû 2. ecêb, ecayîb, seyr, muthîş (tiştê ku bi taybetiya xwe şaşwaziyê dide mirov) * korkunç bir anlatım vegotineke ecêb 3. ecêb, seyr, ecayîb (pir zêde, aşirî) * sinema korkunç kalabalıktı sînema ecayîb qerebalix bû 4. zor, felaket (tiştê ku ji berê tebatî nayê mirov) * korkunç bir ağrı êşeke zor rd
korkunçlaşma herasewerbûn, hêwilnakbûn, erjengbûn, sehmkarbûn, tirsnakbûn, tirsehêzbûn m
herasewerbûn, hêwilnakbûn, erjengbûn, sehmkarbûn, tirsnakbûn, tirsehêzbûn m
korkunçlaşmak herasewer bûn, hêwilnak bûn, sehmkarbûn, erjengbûn, tirsnak bûn, tirsehêz bûn l/ngh
herasewer bûn, hêwilnak bûn, sehmkar bûn, erjengbûn, tirsnak bûn, tirsehêz bûn l/ngh
korkunçluk 1. eıjengî, tirsehêzî, hêwilnakî, giyansûzî, sehmkarî, tirsnakî 2. ecêbî, ecayîbî, seyri m
1. erjengî, tirsehêzî, hêwilnakî, giyansûzî, sehmkarî, tirsnakî 2. ecêbî, ecayîbî, seyrî m
korkunun ecele fay­dası yok feydeya tirsê tune
korkusundan kan işer (korkudan altına etmek) Ji tirsan bi xwe de kirin. Bi xwe de rîn.
korkusuz bêtirs.
1. bêtirs, bêgef, tirsnezan, bêperwa, netirs, bêgeh 2. bêxetere, bêmetirsî rd
1. bêtirs, bêgef, tirsnezan, bêperwa, netirs, bêgeh 2. bêxetere, bêmetirsî rd
korkusuzca bêtirsane, bêperwatî, biste h
bêtirsane, bêperwatî, biste h
korkusuzluk 1. bêtirsî, bêgefî, tirsnezanî, bêperwatî 2. bêxeteretî, bêmetirsîtî rm
1. bêtirsî, bêgefî, tirsnezanî, bêperwatî 2. bêxeteretî, bêmetirsîtî rm
korkutma tirsandin m
tirsandin m
korkutmaca tirsandin, çavtirsandin (libat û kira ku bi mebesta çavtirsandinê tê kirin) m
tirsandin, çavtirsandin (libat û kira ku bi mebesta çavtirsandinê tê kirin) m
korkutmak tirsandin, bizdandin.
1. tirsandin *onu iyice korkut­muşlar ew têr baş tirsandine 2. tirsandin, endîşedar kirin *bu gidişat bizi korku­tuyor ev qewmin me ditirsînin 3. çav tir­sandin l/gh
1. tirsandin * onu iyice korkutmuşlar ew têr baş tirsandine 2. tirsandin, endîşedar kirin * bu gidişat bizi korkutuyor ev qewmîn me ditirsînin 3. çav tirsandin l/gh
korkutucu tirsdêr, tirsîner, tirsnak, çavşikên rd
tirsdêr, tirsîner, tirsnak, çavşikên rd
korkuya kapılmak tirs jê re çêbûn, saw jê re çêbûn, saw jê girtin, bi tirsê ketin, çokên (yekî) sit bûn
Tirs kirin zikê xwe. Bi tirsê ketin. Saw kirin zikê xwe. Tirs lê peyde bûn.
korkuya kapıl­mak tirs kirin zikê xwe, saw kirin zikê xwe, bi tirsê ketin, çav gewr kirin, saw lê çêbûn, tirs lê peyde bûn
korkuyu yenmek tirs şikandin
korlanmak pizotbûn, perengbûn, sotikbûn m
bûn pizot, bûn pereng, bûn so­tik l/ngh
bûn pizot, bûn pereng, bûn sotik l/ngh
pizotbûn, perengbûn, sotikbûn m
korluk 1. pizotî, perengî, sotikî 2. manqel m
1. pizotî, perengî, sotikî 2. manqel m
korna qorne.
dengda, kome m
dengda, korne m
kornea gilêne, perdeya çav ant/m
gilêne, perdeya çav ant/m
korner qornî.
koşe, korner sp/m
korner atışı bnr köşe atışı
korniş 1. kornîş 2. pozê çiyê m
1. kornîş 2. pozê çiyê m
kornişon incare, tirik, xiyarên tirşînê m
incare, tirik, xiyarên tirşînê m
korno 1. boq, borî (boqa ji qiloç ku pê bangewazî tê kirin, nemaze di şeran de) 2. korno mzk/m
1. boq, borî (boqa ji qiloç ku pê bangewazî tê kirin, nemaze di şeran de) 2. korno mzk/m
koro koro.
1. destedengbêj, destestranbêj, desta stranbêja, hevbêj, koro 2. koro (stran an jî gotina ku desteya stranbêjan dibêje) mzk/m
koro halinde tev bi hev re, bi yek devî
Tev bi hev re.
korordinatlar teware, koordînat mat/m
teware, koordînat mat/m
korporasyon karciv, korporasyon m
karciv, korporasyon m
korporatif korporatîf rd
korporatîf rd
korsan cerde, keleş.
1. cerdevan, korsan (rêbir û keleşê deryayê) 2. rêbir, keleş, (kesê ku bi darê zorê mafê yekî jê distîne (mec) 3. korsan (kesê ku bi awayekî bêqanûnî kar û xebatê dike) (mec) nd/rd
1. cerdevan, korsan (rêbir û keleşê deryayê) 2. rêbir, keleş, (kesê ku bi darê zorê mafê yekî jê distîne (mec) 3. korsan (kesê ku bi awayekî bêqanûnî kar û xebatê dike) (mec) nd/rd
korsanca korsanwarî rd
korsanwarî rd
korsanlık korsanî, korsantî m
korsanî, korsantî m
korse berpişt, piştbend.
suxme, korse m
suxme, korse m
korseci 1. suxmeker, korseker 2. suxmefiroş, korsefiroş nd/nt
1. suxmeker, korseker 2. suxmefiroş, korsefiroş nd/nt
korsecilik 1. suxmekerî, korsekerî 2. suxmefiroşî, korsefiroşî m
1. suxmekerî, korsekerî 2. suxmefiroşî, korsefiroşî m
kort kort (meydana tenîsleyîstinê) m
kort (meydana tenîsleyîstinê) m
korte flört m
korte etmek flort kirin
kortej 1. kortej m
1. kortej m
korteks tovila mêjî, korteks ant/m
tovila mêjî, korteks ant/m
kortizon kortîzon bj/m
kortîzon bj/m
kortizonlu kortîzondar rd
kortîzondar rd
koru kur, bêl.
rêl, dehl, bêl, bîşe, xerz m
rêl, dehl, bêl, bîşe, xerz m
korucu cerdevan.
parêzvan, notirvan, nahtor, parago, mifirdî n
parêzvan, notirvan, nahtor, parago, mifirdî n
koruculuk parêzvanî, notirvanî, nahtorî, paragotî mifirdîtî m
parêzvanî, notirvanî, nahtorî, paragotî mifirdîtî m
korugan meterîs, antaq m
meterîs, antaq m
koruk harsim, bisîre, şilûr.
cûr, harsim, besîre, şilûr, kerik, hersim, jûr, ersim, arsim n
cûr, harsim, besîre, şilûr, kerik, hersim, jûr, ersim, arsim n
koruk suyu qurî.
koruluk rêl, dehl, bêl, dehlik, bêşî, daristanok m
rêl, dehl, bêl, dehlik, bêşî, daristanok m
koruma 1. hêvişandin, strandin, star m 2. parêzkar, parêzvan, qerewêl, muhafiz nd/nt
1. hêvişandin, strandin, star m 2. parêzkar, parêzvan, qerewêl, muhafiz nd/nt
korumak parastin, star kirin.
1. hêvişandin, strandin, parastin, xefirandin, hefidandin, hemandin, xweyî kirin, star kirin (hêvişandina kesekî an jî tiştekî ji xetereyekê, ji rewşeke ne xweş) *demiri yağmurdan korumak için boyadılar ji bo ku hesin ji baranê bihêvişin boyax kirin *Allah çocuklarını korusun Xwedê zarokên wê xweyî bike 2. hêvişandin, parastin, stirandin, start lê kirin, lê ki­rin starî, start kirin, star dan serê (di wate­ya piştgirikirinê de, hîmayekirinê de) 3. parastin, bergirî kirin, mudafa kirin *yur­du korumak welat parastin 4. hêvişandin, parastin (bergirtina li xetere, zeraran) *meyveleri korumak için ilaçladı ji bo ku mêweya biparêzin ilaç kirin 5. hêvişandin, (lê) muqate bûn *üstünü başını biraz korusaydın bu kadar kirlenmezdi ku te cil û bergê xwe hinek bihêvişanda ev çend gemarî nedibûn (mec) 6. hêvişandin, parastin (muhafizekiran tiştê ku ji mêj ve tê û berdewam e, mîna dab û nêrîtan) (mec) 7. têr kirin, têrî (....) kirin *bu ge­lir masrafımızı korumaz ev hatin têra mesrefên me nake (mec) l/gh
1. hêvişandin, strandin, parastin, xefirandin, hefidandin, hemandin, xweyî kirin, star kirin (hêvişandina kesekî an jî tiştekî ji xetereyekê, ji rewşeke ne xweş) * demiri yağmurdan korumak için boyadılar ji bo ku hesin ji baranê bihêvişin boyax kirin * Allah çocuklarını korusun Xwedê zarokên wê xweyî bike 2. hêvişandin, parastin, stirandin, starî lê kirin, lê kirin starî, starî kirin, star dan serê (di wateya piştgirîkirinê de, hîmayekirinê de) 3. parastin, bergirî kirin, mudafa kirin * yurdu korumak welat parastin 4. hêvişandin, parastin (bergirtina li xetere, zeraran) * meyveleri korumak için ilâçladı ji bo ku mêweya biparêzin îlaç kirin 5. hêvişandin, (lê) muqate bûn * üstünü başını biraz korusaydın bu kadar kirlenmezdi ku te cil û bergê xwe hinek bihêvişanda ev çend gemarî nedibûn (mec) 6. hêvişandin, parastin (muhafizekiran tiştê ku ji mêj ve tê û berdewam e, mîna dab û nêrîtan) (mec) 7. têr kirin, têrî (....) kirin * bu gelir masrafımızı korumaz ev hatin têra mesrefên me nake (mec) l/gh
korumalık parêzvanî, qerewêlî, muhafizî m
parêzvanî, qerewêlî, muhafizî m
korun derveyê çermê serê ant
derveyê çermê serê ant
korunak meterîs.
penah, stare, hewing m
penah, stare, hewing m
korunaksız bêpenah, bêstare, bêhewing rd
bêpenah, bêstare, bêhewing rd
koruncak hewing, mihafize m
hewing, mihafize m
korunga ket, nefela sêpelik bot/m
ket, nefela sêpelik bot/m
korungalık erda nefelan nd
erda nefelan nd
korunma hêvişîn, strîn, hefidîn m
korunma gör­mek musamaha dîtin
korunmak xwe parastin.
1. hêvişîn, strîn, hefidîn l/ngh 2. xwe hêvişandin, xwe strandin l/gh 3. hatin hêvişandin, hatin strandin, hatin muhafizekirin l/tb
1. hêvişîn, strîn, hefidîn l/ngh 2. xwe hêvişandin, xwe strandin l/gh 3. hatin hêvişandin, hatin strandin, hatin muhafizekirin l/tb
korunum hêviş, strîn, bergirî, muhafize m
hêviş, strîn, bergirî, muhafize m
koruyucu parêzger, pîber.
1. piştvanek, piştevan, piştgir, piştvank, pîber, hîmander nd/rd 2. parêzker, parêzger, nigehdar, pasvan, segvan, qerewêl (kesê ku karê parêzkeriyê dike) nd/nt 3. hêvişkar, hêvişîner (derman an jî kirariya (muameleya) ku tiştan diparêze) *koruyucu ilâç îlaca hêvişîner rd
1. piştvanek, piştevan, piştgir, piştvank, pîber, hîmander nd/rd 2. parêzker, parêzger, nigehdar, pasvan, segvan, qerewêl (kesê ku karê parêzkeriyê dike) nd/nt 3. hêvişkar, hêvişîner (derman an jî kirariya (muameleya) ku tiştan diparêze) * koruyucu ilâç îlaca hêvişîner rd
koruyuculuk 1. piştvanekî, piştvanî, piştgirî, pîberî 2. nigehdarî, qerewêlî, parêzkerî, parêzgerî 3. hêvişkarî, hêvişînerî m
1. piştvanekî, piştvanî, piştgirî, pîberî 2. nigehdarî, qerewêlî, parêzkerî, parêzgerî 3. hêvişkarî, hêvişînerî m
koruyuş hêvişandin, strandî n (ji bo kar û awayê kişana van lêkeran)
hêvişandin, strandin (ji bo kar û awayê kişana van lêkeran) m
korvet keştîcenga li dijî noqaran
keştîcenga li dijî noqaran
korza di behrê de lihevlefîna du zincîran
di behrê de lihevlefîna du zincîran
kos kos, defa hawarê, dahola şer m
kos dinle­miş teq û reqan gelek dîtine
kosa dasoka destî dirêj
koşa 1. cot, cotik, cêwî *koşa badem behîva cotik 2. tevde, pêkve, pevre rd
kosa dasoka destî dirêj
koşa karı­mak bi hev re pîr û kal bûn
koşalık 1. cotikî, cêwîtî 2. tevdebûn, pêkvebûn, pevrebûn m
1. cotikî, cêwîtî 2. tevdebûn, pêkvebûn, pevrebûn m
koşaltı avêtina ber hev a heyvanê cot
avêtina ber hev a heyvanê cot
koşam 1. çeng, mist, kefa dest 2. kul (her du çengê tijî) m
1. çeng, mist, kefa dest 2. kul (her du çengê tijî) m
koşamlamak kulma lê xistin (bi her du çenga ji tiştekî hildan) l/bw
kulma lê xistin (bi her du çenga ji tiştekî hildan) l/bw
kosinüs kosînûs mat/m
kosînûs mat/m
koskoca girsehêz.
gewre, kapose, muezem rd
gewre, kapose, muezem rd
koskocaman mezin û gir, muezem rd
mezin û gir, muezem rd
koşma 1. bezan, bezin, bazdan 2. navê cure helbesteke gelêrî ya gelê Tirk e m
1. bezan, bezîn, bazdan 2. navê cure helbesteke gelêri ya gelê Tirk e m
koşmaca birê m
birê m
koşmak bezîn, bazdan.
(I) 1. bezîn l/ngh, baz dan l/gh *çocuk koşarken düştü kurik gava ku dibeziya ket 2. baz dan (bi lez û bez çûna ci­hekî) l/gh 3. sekn jê re tune bûn, pê mijûl bûn (bi karekî mijûl bûn) *sabahtan ak­şama kadar bugün koşmuşum îro ji se­re sibehê heta niha sekn ji min re tune bû­ye l/bw 4. xarîn (derxistina xaranê ya hespan) l/ngh 5. (li pey) gerîn *iki yıldır bu işin peşinden koşuyorum ez du sal e ku ez li pey vî karî digerim (mec) l/ngh (II) 1. dan ba (yekî) (ji bo pê karkirinê) 2. avêtin ber hev (ji bo heywanan wekî yê cot ku diavêjin ber hev) l/bw 3. dan berê, dan gotin, (şert) avêtin rastê *anlaş­ma için hiç bir şey şart koşmuyorlar ji bo lihevhatinê tu şert nadin gotin l/gh 4. (kar) dan berê, (kar) dan ser milê (yekî) *beni işe koştular kar dan ber min l/bw
koşmak (i) 1. bezîn l/ngh, baz dan l/gh * çocuk koşarken düştü kurik gava ku dibeziya ket 2. baz dan (bi lez û bez çûna cihekî) l/gh 3. sekn jê re tune bûn, pê mijûl bûn (bi karekî mijûl bûn) * sabahtan akşama kadar bugün koşmuşum îro ji serê sibehê heta niha sekn ji min re tune bûye l/bw 4. xarîn (derxistina xaranê ya hespan) l/ngh 5. (li pey) gerîn * iki yıldır bu işin peşinden koşuyorum ez du sal e ku ez li pey vî karî digerim (mec) l/ngh * koşaraktan bi xar, bi bazdanê
koşmak (ii) 1. dan ba (yekî) (ji bo pê karkirinê) 2. avêtin ber hev (ji bo heywanan wekî yê cot ku diavêjin ber hev) l/bw 3. dan berê, dan gotin, (şert) avêtin rastê * anlaşma için hiç bir şey şart koşmuyorlar ji bo lihevhatinê tu şert nadin gotin l/gh 4. (kar) dan berê, (kar) dan ser milê (yekî) * beni işe koştular kar dan ber min l/bw
kostak 1. bedew, ciwan, kubar 2. dilêr, wêrek rd
1. bedew, ciwan, kubar 2. dilêr, wêrek rd
kostaklanmak xwe kubarî kirin l/bw
xwe kubarî kirin l/bw
kostik kostîk kîm/rd
kostîk kîm/rd
kostüm 1. bedl, qat (qata cilan), kostüm, cilûberg, berg (desta cilan a mêran) 2. kine, cilûberg (kincê jinan) m
1. bedl, qat (qata cilan), kostûm, cilûberg, berg (desta cilan a mêran) 2. kinc, cilûberg (kincê jinan) m
kostümcü erkedarê cilûbergan nd
erkedarê cilûbergan nd
kostümlü bibedl, bicilûberg, bikostûm rd
bibedl, bicilûberg, bikostûm rd
kostümlük qumaşê cilûbergan nd
qumaşê cilûbergan nd
koşturma 1. cergûbez, bezandin 2. bezandin, xarandin, xar dan (ji bo hespan) 3. cehdandin m
1. cergûbez, bezandin 2. bezandin, xarandin, xar dan (ji bo hespan)3. cehdandin m
koşturmak bezandin.
1. bezandin 2. bezandin, xaran­din, xar dan (ji bo hespan) *at koşturdu­lar hesp bezandin 3. bezandin (bi lez û bez yek şandin cihekî) *onu karakola koşturdular ew bezandin qereqolê 4. cehdandin *iş peşinden koşturuyoruz em li pey kar dicehdînin
1. bezandin 2. bezandin, xarandin, xar dan (ji bo hespan) * at koşturdular hesp bezandin 3. bezandin (bi lez û bez yek şandin cihekî) * onu karakola koşturdular ew bezandin qereqolê 4. cehdandin * iş peşinden koşturuyoruz em li pey kar dicehdînin
koşu bez.
1. bez (ji bo mirovan) 2. xaran, bez m
1. bez (ji bo mirovan) 2. xaran, bez m
koşucu bezok.
xarder, bezvan, beza nd/nt
xarder, bezvan, beza nd/nt
koşuculuk bezvanî, bezatî m
bezvanî, bezatî m
koşuk 1. şewane, manzume 2. stran, beyt m
1. şewane, manzume 2. stran, beyt m
koşul hoy, merc.
mere, derawa, şert n
merc, derawa, şert n
koşullama mercandin, şertandin m
mercandin, şertandin m
koşullamak mercandin, şertandin l/gh
mercandin, şertandin l/gh
koşullandırmak merc kirin.
demin pê dan girtin l/lb
demîn pê dan girtin l/lb
koşullanma demingirtin m
demîngirtin m
koşullanmak demîn girtin l/gh
demîn girtin l/gh
koşullar Şert û merc.
koşullu bi merc.
1. meredar, bimerc, şertdar, bişert 2. demîngirtî rd
koşullu tepke refleksa mercdar
koşulmak 1. avêtin berê *öküz arabaya koşuldu ga avêtin ber erebeyê l/bw 2. ha­tin şandin, hatin ajotin l/tb 3. baz dan l/gh
1. avêtin berê * öküz arabaya koşuldu ga avêtin ber erebeyê l/bw 2. hatin şandin, hatin ajotin l/tb 3. baz dan l/gh
koşulsuz bêmerc, bêşert rd
koşulsuz tepke refleksa bêmerc
koşum rext.
1. hefsar, rixtan 2. avêtina berê (ga­va ku heywanekî di avêjin ber tiştekî) m
koşum atı hespê ku diavêjin erebeyê
koşumcu hefsarker nd/nt
hefsarker nd/nt
koşun 1. qor, ref (qora leşkeran) 2. qor, rêz (qora ku ji mirovan hatiye pê) 3. bez, xa­ran, pêşbirk m
koşun bağlamak bûn qor bi qor, rêz bûn
koşuntu pêvenişt.
1. pêgir, tayîf, tayfa nd 2. pêvenişt rz/m
1. pêgir, tayîf, tayfa nd 2. pêvenişt rz/m
koşuşma 1. lihevbezîn 2. lihevçûnûhatin m
1. lihevbezîn 2. lihevçûnûhatin m
koşuşmak 1. li hev bezîn 2. li hev çûn û ha­tin l/bw
1. li hev bezîn 2. li hev çûn û hatin l/bw
koşuşturma lihevçûnûhatin m
lihevçûnûhatin m
koşuşturmak li hev çûn û hatin, li hev û din çûn û hatin l/bw
li hev çûn û hatin, li hev û din çûn û hatin l/bw
koşut 1. rastênhev, paralel mat 2. rastênhev, paralel (ji bo bûyer û ramanên ku di he­man katî de qewimîne û taybetiyên wan dişibin hev) (mec) rd
1. rastênhev, paralel mat 2. rastênhev, paralel (ji bo bûyer û ramanên ku di heman katî de qewimîne û taybetiyên wan dişibin hev) (mec) rd
koşutçuluk paralelîzm
paralelîzm fel/m
koşutlaştırmak rastênhevî kirin, paralel ki­rin l/gh
rastênhevî kirin, paralel kirin l/gh
koşutluk rastênhevî, paralelî mat/m
rastênhevî, paralelî mat/m
kot (I) kod (rêzeya sembolan) m (II) 1. kot (cure qumaşekî pembûyî) 2. kot (tiştê ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
kot (i) kod (rêzeya sembolan) m
kot (ii) 1. kot (cure qumaşekî pembûyî) n 2. kot (tiştê ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
kota 1. kota ab 2. kot sn/m
1. kota ab 2. kot sn/m
kotan kotan m
kotan m
kotarılmak 1. hatin rokirin, talkirin (ji bo xwarina pehtî) 2. hatin redkirin, hatin kutakirin, hatin qedandin (mec) 3. hatin hazirîkirin l/tb
1. hatin rokirin, talkirin (ji bo xwarina pehtî) 2. hatin redkirin, hatin kutakirin, hatin qedandin (mec) 3. hatin hazirîkirin l/tb
kotarma 1. rokirin, talkirin (ji bo xwarina pehtî) 2. redkirin, kutakirin, qedandin (mec) 3. hazirîkirin m
1. rokirin, talkirin (ji bo xwarina pehtî) 2. redkirin, kutakirin, qedandin (mec) 3. hazirîkirin m
kotarmak 1. rokirin, tal kirin, vala kirin (gava ku xwarina pehtî ji derdanekê valayî derdana din dikin) 2. red kirin, kuta ki­rin, qedandin (mec) 3. hazirî kirin (haziriya nan kirin) l/gh
1. rokirin, tal kirin, vala kirin (gava ku xwarina pehtî ji derdanekê valayî derdana din dikin) 2. red kirin, kuta kirin, qedandin (mec) 3. hazirî kirin (haziriya nan kirin) l/gh
kotlama kodkirin m
kodkirin m
kotlamak kod kirin l/gh
kod kirin l/gh
kotlet pirzola m
pîrzola m
kotlotpane pirzolaya ku di rûn de hatiye qi­jilandin
pîrzolaya ku di rûn de hatiye qijilandin
koton koton, tiştê ku ji pembû hatiye çêkirin nd/rd
koton, tiştê ku ji pembû hatiye çêkirin nd/rd
kotonperle cure tayekî pembûyî ku wekî tayê hevrîşim dibiriqe
cure tayekî pembûyî ku wekî tayê hevrîşim dibiriqe
kotra kotra der/m
kotra der/m
kov xeyb, xeyb û xûb m
kov etmek xeyb kirin
kova cerdel, sitil.
(I) 1. gerdel, dewl, dewlik, delûv, dol, bêdrok, vêdrok, dolik, bêdroş, çelt 2. kulek (ji bo taxim û kalevanê ku pir gol dixwe) (argo) m (II) qamîş, qamir (çeşîdek qamîşê ku di avzêmkan de hêşîn dibe) n
Dewlik, Delew, Polan (burcê Dewli­ke) m
Dewlik, Delew, Polan (burcê Dewlikê) m
kova (i) 1. gerdel, dewl, dewlik, delûv, dol, bêdrok, vêdrok, dolik, bêdroş, çelt 2. kulek (ji bo taxim û kalevanê ku pir gol dixwe) (argo) m
kova (ii) qamîş, qamir (çeşîdek qamîşê ku di avzêmkan de hêşîn dibe) n
kova burcu polan.
kovalama 1. qewirandin, rewiqandin, qewi­tandin, daneger, beridan 2. bipeyketin 3. lipeybûn m kovalamaca birê, pîtros m
1. qewirandin, rewiqandin, qewitandin, daneger, berîdan 2. bipeyketin 3. lipeybûn m
kovalamaca birê, pîtros m
kovalamak 1.dervekirin, qewirandin. 2.dan pey, teqizandin.
1. qewirandin l/gh, rewiqandin l/gh, qewitandin l/gh, ger dan l/gh, berî (yekî) dan l/bw 2. bi pey ketin, ketin pey (yekî), dan dû (yekî) *geçenlerde ay ışı­ğında üç atlıyı kovalamış çendê berê di tavehîvê de bi pey çend siwaran ketibû l/bw 3. li pey bûn *geceler gündüzleri, gündüzler geceleri kovalar şev li pey rojan, roj li pey şevan in l/bw
1. qewirandin l/gh, rewiqandin l/gh, qewitandin l/gh, ger dan l/gh, berî (yekî) dan l/bw 2. bi pey ketin, ketin pey (yekî), dan dû (yekî) * geçenlerde ay ışığında üç atlıyı kovalamış çendê berê di tavehîvê de bi pey çend siwaran ketibû l/bw 3. li pey bûn * geceler gündüzleri, gündüzler geceleri kovalar şev li pey rojan, roj li pey şevan in l/bw
kovalanmak 1. hatin qewirandin, beri (ye­kî) hatin dan 2. bi pey hatin ketin l/tb
1. hatin qewirandin, berî (yekî) hatin dan 2. bi pey hatin ketin l/tb
kovalayış 1. qewirandin, beridan 2. bipey­ketin 3. lipeybûn m
1. qewirandin, berîdan 2. bipeyketin 3. lipeybûn m
kovalık erda qamîşan, erda qamiran nd
erda qamîşan, erda qamiran nd
kovan pêtag.
1. kewar, kuwar, pêtag, gurbik (ji bo mêşên hingiv) 2. qewan, kuvan (qewanê fişekan) m
1. kewar, kuwar, pêtag, gurbik (ji bo mêşên hingiv) 2. qewan, kuvan (qewanê fişekan) m
kovancılar Qovanciyan (Navçeyeke girêdayî Xarpêtê)
kovanlık dinbaşk, mêşevank, mêşîldan, cihê kewaran (cihê mêşên hingiv) m
dinbaşk, mêşevank, mêşîldan, cihê kewaran (cihê mêşên hingiv) m
kovboy kowboy n
kowboy n
kovcu gilîgerin, xeybker nd/nt
gilîgerîn, xeybker nd/nt
kovculuk gilîgerînî, xeybkerî m
gilîgerînî, xeybkerî m
kovdurmak dan qewirandin l/lb
dan qewirandin l/lb
kovlama xeyb, xeyb û xûba m
xeyb, xeyb û xûba m
kovlamak xeyba (yekî) kirin, xeyb û xûba (yekî) kirin l/bw
xeyba (yekî) kirin, xeyb û xûba (yekî) kirin l/bw
kovma 1. qewirandin, qewitandin, deherandin, berdan 2. derkirin, derêxistin 3. axêzkirin, qewirandin, berdan (ji kar derxistina yekî) m
1. qewirandin, qewitandin, deherandin, berdan 2. derkirin, derêxistin 3. axêzkirin, qewirandin, berdan (ji kar derxistina yekî) m
kovmak derkirin, qewirandin, qewitandin.
1. qewirandin l/gh, qewitandin l/gh, raqewirandin l/gh, tewisandin l/gh, deherandin l/gh, berî (yekî) dan l/bw, ber­dan (yekî) l/gh, kirin der l/gh, berederî ki­rin l/gh, dan ger l/gh *kapıya gelen çal­gıcıları kovdu sazbendên ku hatibûn ber derî qewirandin l/bw 2. derkirin, kirin der, derêxistin, derxistin, veder kirin (ji cihekî kirin der) *onu evden zor kovduk me ew ji malê bi zorekê kire der l/gh 3. berî (ye­kî) dan l/bw, qewirandin l/gh, axêz kirin (ji bo ji kar derxistina yekî) l/gh 4. dawî lê anîn, ji navê rakirin l/bw
1. qewirandin l/gh, qewitandin l/gh, raqewirandin l/gh, tewisandin l/gh, deherandin l/gh, berî (yekî) dan l/bw, berdan (yekî) l/gh, kirin der l/gh, berederî kirin l/gh, dan ger l/gh * kapıya gelen çalgıcıları kovdu sazbendên ku hatibûn ber derî qewirandin l/bw 2. derkirin, kirin der, derêxistin, derxistin, veder kirin (ji cihekî kirin der) * onu evden zor kovduk me ew ji malê bi zorekê kire der l/gh 3. berî (yekî) dan l/bw, qewirandin l/gh, axêz kirin (ji bo ji kar derxistina yekî)l/gh 4. dawî lê anîn, ji navê rakirin l/bw
kovucuk qulêrik, adese bot/m
qulêrik, adese bot/m
kovuk 1. şaxor, şeqîf, şeqaf (ji bo ên çiya) 2. qawêr, qulêr, qulor, qul, qul û qawêr, quloxe, kov, kovik (ji bo dar û tiştên din) *diş kovuğu qawêra diran *ağaç kovuğu qulora daran 3. berqef (şikeft) m
1. şaxor, şeqîf, şeqaf (ji bo ên çiya) 2. qawêr, qulêr, qulor, qul, qul û qawêr, quloxe, kov, kovik (ji bo dar û tiştên din) * diş kovuğu qawêra diran * ağaç kovuğu qulora daran 3. berqef (şikeft) m
kovulma qewirîn, qewitîn m
qewirîn, qewitîn m
kovulmak 1. qewirîn, qewitîn l/ngh 2. hatin qewirandin, hatin qewitandin l/tb
1. qewirîn, qewitîn l/ngh 2. hatin qewirandin, hatin qewitandin l/tb
kovuluş qewirîn, qewîtîn m
qewirîn, qewîtîn m
kovuntu qewirandî, qewitandî, berîdayî rd
qewirandî, qewitandî, berîdayî rd
kovuş qewirandin, qewitandin m
qewirandin, qewitandin m
kovuşturma peyketin, teqîbat m
peyketin, teqîbat m
kovuşturmak peyketin.
bi pey (...) ketin l/bw, teqîbat kirin (lêgerîn û lêpirsîna der barê kesê ku tê gotin tawanbar e) l/gh
bi pey (...) ketin l/bw, teqîbat kirin (lêgerîn û lêpirsîna der barê kesê ku tê gotin tawanbar e) l/gh
koy kendavik.
çivanek, kendava biçûk erd/m
çivanek, kendava biçûk erd/m
koy(u)vermek berdan, azad kirin.
koyacak derdan m
derdan m
koyak kend.
1. newal m, zixur n, kend m 2. şaxor, şeqîf (çala di çiya de) m
1. newal m, zixur n, kend m 2. şaxor, şeqîf (çala di çiya de) m
koyar serê duavê (cihê ku lê du çem digihîjin hev) nd
serê duavê (cihê ku lê du çem digihîjin hev)nd
koyduğum yerde otluyor Mîna kevirê aş e. Ne kin dibe, ne dirêj dibe. (Ew qas dem derbas bû hê jî wekî xwe ye.)
koydunsa bul Te daniye ku îcar bibîne. (ji bo kesên ku bi hostetî ji (cihekî) difiskilînin an jî ji bo (tiştê) ku zû bi zû nayên dîtin)
koydurmak pê dan danîn, pê dan xistin (ci­hekî), pê dan kirin (cihekî) l/lb
pê dan danîn, pê dan xistin (cihekî), pê dan kirin (cihekî) l/lb
koygun dilşewat, dilsotîner, dilsoj rd
dilşewat, dilsotîner, dilsoj rd
koyma 1. danîn 2. têxistin, xistin, êxistin, kirin, têkirin m
1. danîn 2. têxistin, xistin, êxistin, kirin, têkirin m
koymak 1.danîn. 2.têxistin.
1. danîn, danandin, dabitîn (tiştek danîn cihekî an jî tê de bi cih kirin) *çan­tayı masanın üstüne koy çente deyne ser maseyê 2. têxistin, xistin, êxistin, kirin, têkirin, dakirin (tiştek kirin hundirê tiştekî dîtir) i parayı cebine koydu dirav xiste berîka xwe *içine koy bike hundirû, têxe navê I gözüne koy bixe çavê wî 3. tê xis­tin, xistin, êxistin, kirin (yek di karekî de bi cih kirin, yek xistin kar) *beni işe koy­manız için geldim ez hatim tu hûn min bikine kar 4. xistin, êxistin, kirin, berdan, hiştin *beni içeri koymuyorlar min naxin hundirû *beni koymasalar da yine geleceğim eger ew min bernedin jî ez de dîsa bêm *bizi içeri koydular em berdan hundirû 5. têxistin, xistin, têkirin, êxistin, kirin (tiştek kirin tiştekî din) *yemeğe tuz koymuşlar mı? ma xwê xistine xwarinê? 6. avêtin (îmze, mêjû û hwd. nivîsandin) *buraya bir imza koy îmzeyekê biavêje virê 7. danîn *bu kuralları da ortaya koy=van rêzikan jî deyne rastê 8. girtin (bandor lê kirin, bi ber ketin, pê êşîn) *bu söz ona koydu vê gotina hanê ew girt 9. terxan kirin l/gh 10. danîn, lê kirin, lê danandin (ji bo nav lê danînê) *koyduğum yerde otluyor hê wisa bûn *koydunsa bul! te daniye ku îcar bibîne!
1. danîn, danandin, dabitîn (tiştek danîn cihekî an jî tê de bi cih kirin) * çantayı masanın üstüne koy çente deyne ser maseyê 2. têxistin, xistin, êxistin, kirin, têkirin, dakirin (tiştek kirin hundirê tiştekî dîtir) * parayı cebine koydu dirav xiste berîka xwe * içine koy bike hundirû, têxe navê * gözüne koy bixe çavê wî 3. tê xistin, xistin, êxistin, kirin (yek di karekî de bi cih kirin, yek xistin kar) * beni işe koymanız için geldim ez hatim tu hûn min bikine kar 4. xistin, êxistin, kirin, berdan, hiştin * beni içeri koymuyorlar min naxin hundirû * beni koymasalar da yine geleceğim eger ew min bernedin jî ez dê dîsa bêm * bizi içeri koydular em berdan hundirû 5. têxistin, xistin, têkirin, êxistin, kirin (tiştek kirin tiştekî din) * yemeğe tuz koymuşlar mı? ma xwê xistine xwarinê? 6. avêtin (îmze, mêjû û hwd. nivîsandin) * buraya bir imza koy îmzeyekê biavêje virê 7. danîn * bu kuralları da ortaya koy van rêzikan jî deyne rastê 8. girtin (bandor lê kirin, bi ber ketin, pê êşîn) * bu söz ona koydu vê gotina hanê ew girt 9. terxan kirin l/gh 10. danîn, lê kirin, lê danandin (ji bo nav lê danînê) * koyduğum yerde otluyor hê wisa bûn * koydunsa bul! te daniye ku îcar bibîne!
koynuna almak 1) (yek) kirin paşila xwe, ki­rin berdilê xwe, (yek) xistin paxila xwe 2) (yek) kirin paşila xwe, kirin berdilê xwe, (yek) xistin paxila xwe (bi ûcbeta ku jin û mêr bi hev re rakevin)
koynuna girmek (birinin) I) Bi (yekî) re razan. Pê re şad bûn. Ketin paşila (yekî). (ji bo têkiliya cinsî) II) Ketin paşila (yekî). (bes ji bo razanê)
koynuna gir­mek 1) ketin paşila (yekî), ketin paxila (yekî) 2) ketin paşila (yekî), ketin paxila (yekî) (bi ûcbeta têkiliya cinsî)
koynunda uyumak di paşila (yekî) de raketin, di pa­xila (yekî) de ketin xewê
koynunda yatır­mak di paşila xwe de kirin xewê
koynunda yılan beslemek dara ku (yek) di serê xwe de xerican, xweyî bike canê xwe berde malê xwe
Li nav (me) rûniştiye riyê me dirûçikine. Xweyî bike canê xwe, berde malê xwe. Xwedî bike bi nanê xwe berde canê xwe. Di dawê de rûnişt dest avête rihê.
koyu tîr, sift.
1. tîr, sift *koyu ayran dewê tîr *ko­yu pekmez motê tîr 2. tarî, çîq, girtî, tereng (ji bo rengan) *koyu kırmızı sorê tarî 3. har, tûj (kesê ku zêde sirt e) *koyu dindar dîndarê tûj (mec) 4. giran, zor, xweş (biheraret) *aralarında koyu bir tartışma çıktı di nav van de gengeşiyeke zor derket (mec) rd
koyu cumhurriyetçi komarperest
koyu cumhurriyetçilik komarperestî
koyu dinci olperest
koyu duman moran.
koyu kırmızı sorereng
koyu milliyetçi neteweperest
koyu milliyetçilik neteweperestî
koyu penbe algon
koyu renk tarîreng.
rengtarî, rengê girtî
koyucu daner, danî *kanun koyucu danerê qanûn nd/nt
daner, danî * kanun koyucu danerê qanûn nd/nt
koyulaşma 1. tîrbûn, siftbûn 2. tarîbûn, çîkbûn, girtîbûn, terengîbûn (ji bo rengan) 3. giranbûn, zorbûn, xweşbûn (mec) m
1. tîrbûn, siftbûn 2. tarîbûn, çîkbûn, girtîbûn, terengîbûn (ji bo rengan) 3. giranbûn, zorbûn, xweşbûn (mec) m
koyulaşmak tîr bûn, sift bûn.
1. tîr bûn, sift bûn 2. tarî bûn, çîk bûn, girtî bûn, terengî bûn (ji bo ren­gan) 3. giran bûn, zor bûn, xweş bûn *sohbetleri koyulaştı sohbeta wan xweş bû (mec) l/ngh
1. tîr bûn, sift bûn 2. tarî bûn, çîk bûn, girtî bûn, terengî bûn (ji bo rengan) 3. giran bûn, zor bûn, xweş bûn * sohbetleri koyulaştı sohbeta wan xweş bû (mec) l/ngh
koyulaştırma 1. tîrkirin, siftkirin 2. tarikirin, çîkkirin, girtîkirin, terengîkirin 3. girankirin, zorkirin (mec) m
1. tîrkirin, siftkirin 2. tarîkirin, çîkkirin, girtîkirin, terengîkirin 3. girankirin, zorkirin (mec) m
koyulaştırmak tîr kirin, sift kirin.
1. tîr kirin, sift kirin 2. tarî kirin, çîk kirin, girtî kirin, terengî kirin 3. giran kirin, zor kirin (mec) l/gh
1. tîr kirin, sift kirin 2. tarî kirin, çîk kirin, girtî kirin, terengî kirin 3. giran kirin, zor kirin (mec) l/gh
koyulhisar Koyûlhîsar (Navçeyeke girêdayî Sêwasê)
koyulma destpêkirin, teşebûskirin m
destpêkirin, teşebûskirin m
koyulmak 1. hatin têxistin, hatin têkirin, ha­tin êxistin l/tb 2. bnr koyulaşmak 3. dest pê kirin l/b w, teşebûs kirin l/gh
1. hatin têxistin, hatin têkirin, hatin êxistin l/tb 2. bnr koyulaşmak 3. dest pê kirin l/bw, teşebûs kirin l/gh
koyultma 1. tîrkirin, siftkirin 2. tarîkirin, çîkkirin, girtîkirin, terengîkirin 3. xweşkirin mec) m
1. tîrkirin, siftkirin 2. tarîkirin, çîkkirin, girtîkirin, terengîkirin 3. xweşkirin mec) m
koyultmak 1. tîr kirin, sift kirin 2. tarî kirin, çîk kirin, girtî kirin, terengî kirin 3. xweş kirin (ji bo bi awayekî xweş dirêjkirina axaftin û sohbetê) mec) l/gh
1. tîr kirin, sift kirin 2. tarî kirin, çîk kirin, girtî kirin, terengî kirin 3. xweş kirin (ji bo bi awayekî xweş dirêjkirina axaftin û sohbetê) mec) l/gh
koyuluk tîrî, siftî.
1. tîrî, siftî 2. tarîtî, çîkîtî, girtîbûn, terengî (ji bo rengan) m
1. tîrî, siftî 2. tarîtî, çîkîtî, girtîbûn, terengî (ji bo rengan) m
koyun 1.ant. paşil, paxil. 2. mîh.
(I) 1. mî, mih, mêşin (Ovis aries) zo/m 2. mêşin, mî (ji bo kesê ku mirov be­ri wî bi ku de bike diçe, ne bi serê xwe ye, bêşexsiyet e) *koyun gibi birisi yekî wekî mêşinan e (mec) nd/nt (II) 1. paxil, paşil (navbera sing hu kincan) *koynunda saklıyor di paşila xwe de vedişêre 2. paxil, paşil (di çaxê razanê de, hembêz) *ninem bizde bulunduğu zamanlar onun koynunda yatıyo­rum gava ku pîra min li mala me dimîne, ez di paxila wê de radikevim 3. pişt, xweyî (mec) m
koyun bakışlı tawtawe, şaşwaz
koyun can derdinde, kasap yağ derdinde bizin ketiye etra kêrê, qesab ketiye etra bez
koyun dede gêjo, xêtik
koyun derisi kevil.
koyun gibi 1) mêşana gêjoyî 2) benikê dû hebanê (mec)
koyun göbeği kuvarikê mîkî bot/nd
kuvarikê mîkî bot/nd
koyun gözü naznaz bot/m
naznaz bot/m
koyun kaval dinler gibi Wekî kerê guhê xwe dapêlî kirin.
koyun kaval dinler gi­bi dinlemek wekî kerê guhê xwe dapêlî kirin
koyun koyuna di paşila hev de, di paxi­la hev de, tevî hev (di çaxê razanê de) *koyun koyuna yatmışlar di paşila hev de razane, (an jî tevî hev raketine)
koyun mantarı kuvarikê mîkî bot/m
kuvarikê mîkî bot/m
koyun postu postê mêşinê, eyarê mihê
koyun postuna bürünmüş kurt misali gurê di eyarê mêşinê (an ji mihê) de
koyuncu 1. xweyîkerê mihan 2. firoşer û kiroxê mihan, têcirê mêşinan nd/nt
1. xweyîkerê mihan 2. firoşer û kiroxê mihan, têcirê mêşinan nd/nt
koyunculuk 1. xweyîkeriya mihan 2. firoşerî û kiroxiya mihan, têciriya mêşinan nd
1. xweyîkeriya mihan 2. firoşerî û kiroxiya mihan, têciriya mêşinan nd
koyungiller mêşin.
koyuntu 1. keder, keser 2. cihê ku dar û çov lê tên hilanîn m
1. keder, keser 2. cihê ku dar û çov lê tên hilanîn m
koyunun bulunmadığı yerde keçiye abdurrahman çelebi demek Newala xir û xalî, rovî lê dibe walî. Li gund mêr nemane navê dîkî kirine Evdirehman. Pisîk ne li ban e, mişk Evdirehman (qehreman) e.
koyunun bulun­madığı yerde keçiye abdurrahman çe­lebi derler ji qata mêran re navê dîk danîne Evdirehman, ji qata mêran re, pisîk ne li ban e (an jî mal e) mişk Evdirehman e, kitik ne li mal e navê mişk Evdirehman e, ji qata mêran re navê wî Evdirehman e
koyuverme 1. berdan, hiştin, serbestberdan 2. berdan m
1. berdan, hiştin, serbestberdan 2. berdan m
koyuvermek 1. berdan, hiştin, serbest ber­dan *milleti koyuverin, evlerine gitsin­ler milet berdin bila herin mala xwe 2. berdan *kendini koyu vermişsin hayır­dır? xêr e te wisa xwe berdaye l/gh
1. berdan, hiştin, serbest berdan * milleti koyuverin, evlerine gitsinler milet berdin bila herin mala xwe 2. berdan * kendini koyu vermişsin hayırdır? xêr e te wisa xwe berdaye l/gh
koz qoz.
1. goz, gûz 2. koz (di leystikên mîna îskambîlê de) 3. keys, firsend, koz (mec) m
helva, koz helvası helawa gûzan nd
koz helva, koz helvası helawa gûzan nd
koz kırmak koz bi kar anîn (di lîstikê de)
Qoz bi kar anîn. (di lîstikê de)
koz vermek firsend dan (yekî)
koza guzik.
1. qoze (ji bo kurmikan û qozeya kurmê hevrişim) *ipek kozası qozeya hevrîşim *tırtıl kozası qozeya tirtûl 2. gûzîk, qepûşk (ji bo tovê riwekan) *pamuk ko­zası gûzika pembû
kozacı bazirganê qozeyan, tucarê qozeyan n
bazirganê qozeyan, tucarê qozeyan n
kozacılık 1. ji hev vekirina qozeyan 2. bazirganiya qozeyan, tucariya qozeyan m
1. ji hev vekirina qozeyan 2. bazirganiya qozeyan, tucariya qozeyan m
kozak 1. bnr kozalak 2. qutiya hesinî ya ku peymanname û nameyên padîşah dikirinê
1. bnr kozalak 2. qutiya hesinî ya ku peymanname û nameyên padîşah dikirinê
kozalak guzik.
1. qoze 2. gûzîk, qepûşk (ji bo tovê riwekan) 3. berik, gûzik, kovik bot *çam kozalağı gûzika çamê 4. kerik, talik (ji bo mêweyên ku hîna nestewîne) m
1. qoze 2. gûzîk, qepûşk (ji bo tovê riwekan) 3. berik, gûzik, kovik bot * çam kozalağı gûzika çamê 4. kerik, talik (ji bo mêweyên ku hîna nestewîne) m
kozalaklılar darên bigûzik nd
darên bigûzik nd
kozalaksı gûzikî rd
gûzikî rd
kozalı 1. biqoze 2. bigûzik, biqepûşk rd
1. biqoze 2. bigûzik, biqepûşk rd
kozasına çekilmek ketin qulika xwe, ketin qulika mala xwe
kozasız 1. bêqoze 2. bêgûzik, bêqepûşk rd
1. bêqoze 2. bêgûzik, bêqepûşk rd
kozluk Hezo (Navçeyeke girêdayî Êlihê)
kozmetik kozmetîk.
kozmetîk m
kozmetîk m
kozmik 1. kozmik astr 2. tiştê bi nûçestendinê re têkildar erd.
kozmik ışınlar tîrêjên kozmîk
kozmik madde madeya kozmîk
kozmogoni kozmogonî (çêbûna gerdûnê, çêbûna kaînatê) m
kozmogonî (çêbûna gerdûnê, çêbûna kaînatê) m
kozmogonik kozmogonîk (tiştê ku bi çûna gerdûnê re têkildar e) rd
kozmogonîk (tiştê ku bi çûna gerdûnê re têkildar e) rd
kozmografya kozmografya m
kozmografya m
kozmoloji (2 şîrove)kozmolojî m
kozmolojî m
kozmonot stêreger.
kozmonot, astronot nd/nt
kozmonot, astronot nd/nt
kozmopolit 1. kozmopolît (cihê ku ji neteweyên cihê cihê kes lê hene) 2. kozmopo­lît (kesê ku taybetmendiya xwe ya neteweyî winda kiriye) rd
1. kozmopolît (cihê ku ji neteweyên cihê cihê kes lê hene) 2. kozmopolît (kesê ku taybetmendiya xwe ya neteweyî winda kiriye) rd
kozmos gerdûn, kozmos m
gerdûn, kozmos m
kozu kaybetmek firsend ji dest xwe berdan
Fersend ji destê xwe berdan.
kozunu oynamak kozên xwe bi kar anîn
Derfeta dawîn a di dest de bi kar anîn.
kozunu paylaşmak (biriyle) Gûz û kap li hev parî kirin. (neyartî û neliheviya di navbera hev de bi encam kirin)
kozunu pay­laşmak gûz û kap li hev parê kirin
ko­şaraktan bi xar, bi bazdanê
ko l/ngh rd kör (keskinliği yeterli olmayan) * kêra ko kör bıçak
l/ngh (kuh an jî keh) bûn ağzı körelmek
ko (i) bnr ku
ko (ii) m koyunların tek sıra halinde başlarını önündeki koyunun bacakları arasına koyarak ilerlemesi
ko (iii) n dağ
ko (iv) m kucak
ko (v) mat/m 1. artı (toplama işleminde + işaretinin adı) 2. rd artı, pozitif (sıfırdan büyük, önünde + bulunan sayı)
ko bûn l/ngh 1. körelmek, gedilmek (bıçak, keser vb. için) 2. körleşmek (kesmez, işlemez duruma gelmek)
ko kirin l/gh köreltmek, körleştirmek, körletmek (keskinliğini yitirmesine sebep olmak) * meqes ko kir makası körleştirdi
koalîsyon m koalisyon, ortak yönetim
kobalt kîm/m kobalt (kısaltması Co)
kobay zo/m 1. kobay (Cavia porcellus) 2. nd kobay, denek, deney konusu
kobe (i) n halka (uykusuzluk, yorgunluk, üzüntü gibi sebepler göz altında beliren koyuluk) * ca tu li kobeyê li bin çav binêre göz altında oluşan halkaya bak
kobe (ii) n 1. etek (giysinin alt kenarı) 2. tiriz (giysilerin yırtmaç ve eteğine eklenen ensiz kumaş parçası)
kobra nd kobra, gözlüklü yılan
kobûn m 1. körelme, gedilme (bıçak, keser vb. için) 2. körleşme (kesmez, işlemez duruma gelme)
kobûnî m körlük (kesmez olma durumu)
kobûyîn m 1. köreliş, gedilme (bıçak, keser vb. için) 2. körleşme (kesmez, işlemez duruma gelme)
koç göç, hicret.
n 1. kütük 2. kısa ve kalın değnek 3. kıyma tahtası 4. rd dik olmayan, boynuzsuz, ağaçsız
m 1. göç (çeşitli sebeblerden bir yerden başka bir yere gitme) 2. göç (göç sırasında taşınan ev eşyaları) * koç bar kirin wê bikevin rê göçü yükleyip yola koyulacaklar 3. göç (bazı hayvanların mevsim, iklim, besin vb. nedenlerden dolayı yer değiştirmeleri) 4. hicret (İslâm takviminde tarihin başı sayılan Hz. Muhammed’in Mekke'den Medine’ye göç etmesi
koç (i) n taş
koç bûn l/ngh göçmek, göç etmek
koç kirin göçmek.
l/gh 1. göçmek, göç etmek (veya eylemek) * ew malbata ku hûn jê behs dikin ji vir koç kir bahsettiğiniz aile buradan göçtü * koçeran koç kirin göçerler göç etti 2. göçmek (bazı hayvanlar sıcak iklimli ülkelere gitmek) 3. göçmek, göç etmek, göç eylemek (ölmek, yok olmak)
koç kirin çûn göçüp gitmek
koça dawî mec son yolculuk, ölüm
koça dawî kirin göçüp gitmek (ölmek)
koça dawîn kirin dünyaya gözlerini kapamak (veya yummak)
koça têgihîştiyan beyin göçü
koça xwe ya dawiyê kirin göçüp gitmek (ölmek)
koçak m kiriş üzerine konulan daha küçük direk
koçan m koçan
koçandin m göçertme
l/gh göçertmek
koçbar rd göçmen, göçen
koçbar bûn l/gh 1. göçmek 2. göçüp gitmek, dünyaya gözlerini kapamak (veya yummak)
koçbar kirin l/gh 1. göçertmek 2. tehcir etmek, göç ettirmek
koçbarbûn m 1. göçme2. göçüp gitme, dünyaya gözlerini kapama (veya yumma)
koçbarbûyîn m 1. göçüş 2. göçüp gitme, dünyaya gözlerini yumma
koçbarî m 1. göçmenlik 2. tehcir, göç ettirme
koçbarkirin m 1. göçertme 2. tehcir etme, göç ettirme
koçber göçmen.
nd/rd 1. göçebe, göçmen, muhacir 2. göçmen (sıcak iklimli ülkelere giden hayvan)
koçberî göçmenlik.
m 1. göçebelik, göçmenlik, muhacirlik 2. muhaceret
koçbûn m göçme, göç etme
koçbûyîn m göçüş
koçdawî m son yolculuk, ölüm
koçdawî bûn l/ngh hayata gözlerini yummak (veya kapamak)
koçdawîbûn m hayata gözlerini yumma (veya kapama)
koçdawîkirin m göçme, göç etme, göç eyleme (ölme, yok olma)
l/gh göçmek, göç etmek, göç eylemek (ölmek, yok olmak)
koçe (i) bnr kuçe
koçe (ii) m güreş
koçê salan 1) yılların kütüğü 2) tecrübeli, deneyimli kimse
koçegir n güreşçi, pehlivan
koçegirî m güreşçilik, pehlivanlık
koçek köçek.
koçek (i) nd/nt 1. köçek, çengi 2. köçek (ağır başlı davranışları olmayan kimse)
koçek (ii) n 1. köçek (Alevilikte) 2. köçek (Yezidilikte Şeyh Hadi türbesini koruyanlara başkanlık eden ve dini propaganda yapan kimse) 3. münecim
koçekî (i) m köçeklik
koçekî (ii) m halay türü
koçemal h ailece, evce, evcek, kapı kapamaca * em bi koçemal diçin sînemayê sinemaya evcek gidiyoruz
koçer nd/nt göçer, göçebe, yürük, konar göçer 2. rd/zo göçer, göçücü (mevsimine göre yer değiştiren hayvan)
koçer mezinên wan ku extiyar dibin dikin ber karik û berxikan kurt kocayınca köpeğin maskarası olur
koçer nabêjin dewê min tirş e kimse ayranım ekşidir demez
koçerat nd göçerler, göçebeler
koçerbûn m göçebeleşme
koçerbûyîn m göçebeleşiş
koçerî m 1. göçebelik, göçerlik, yürüklük 2. rd göçeri, göçer konan
koçertî m göçebelik
koçî rd hicrî * salnameya koçî hicrî takvim
koçik (i) n kütükçük
koçik (ii) m 1. hol, selâmlık (saray ve köşklerde erkeklerin bulunduğu ve erkek misafirlerin alındığı bölüm) 2. otak
koçik (iii) m ocak (taş ocak)
koçîn m göçme
l/ngh göçmek
koçk m 1. bekleme salonu, kabul odası (veya salonu) 2. misafir odası, salon 3. köşk
koçkanî bnr kuçkanî
koçkar bnr goşkar
koçkirin m 1. göçme, göç etme (veya eyleme) 2. göçme (bazı hayvanlar sıcak iklimli ülkelere gitme) 3. göçme, göç etme, göç eyleme (ölme, yok olma)
koçrev m tehcir
koçrevî m tehcir, göç ettirme
kod (i) m 1. kavata (oyma ağaç kap) 2. çanak, maşrapa 3. çeyrek ölçek (bir ölçü birimi)
kod (ii) mzk/m tekne (saz teknesi)
kod (iii) m kot (bir bilgiyi gösteren semboller dizgesi)
kod kirin l/gh kotlamak
koda erdî nd ayakbastı parası
koda zozanî hd yayla harcı
kodalês rd çanak yalayıcı
kodalêsî m çanak yalayıcılık
kodalêsî kirin çanak yalayıcılığı etmek
kodan m yola koyulma
kodandin m yola koyulma
l/gh yola koyulmak
kode (i) bot/m bir tür ot
kode (ii) m mera ücreti, otlak öcreti, otlakiye
kodeîn bj/m kodein
kodek nd 1. yavru (hayvan yavrusu) 2. mec genç çocuk
kodeks bj/m kodeks
kodel rd 1. iç bükey 2.m şire havuzu
kodela masereyê sıkılmış üzüm suyunun biriktiği havuz
koden rd ahmak
kodenî m ahmaklık
koder m otlak öcreti, otlakiye
koderî m mera ücreti
kodîk nd evlâtlık
kodik m 1. boduç 2. kavata (oyma ağaç kap) 3. çanak, küçük maşrapa 4. çanak (argoda televizyon ve beyin anlamında)
ant/m leğen, havsala
kodik (iii) mzk/m göğüs tahtası (çalgının göğsü)
kodik (iv) m dolma (yemeği)
kodik (v) n genç çocuk
kodik li sîniya vala xistin boşa kürek çekmek
kodika çokê nd diz ağırşağı
kodika dewlê nd çörtü
kodika piştê nd bel (sırtın altına rastlayan bölgesi)
bel (sırtın altına rastlayan bölgesi)
kodika tije bi ya vala dan doluyu boş olanla değiştirmek (zarar etmek)
kodika xwînê kan çanağı
kodikqul rd uğusuz
kodikvala rd züğürt
kodîn m düzüşme
l/ngh düzüşmek
kodkirî rd kotlu, kotlanmış
kodkirin m kotlama
kodo (i) rd kamburlu
kodo (ii) m kaplumbağa
kodqelên rd uğursuz
kodqulor rd züğürt
kofendîl rd çörek halinde, sarınmış yuvarlak halde
kofî m 1. hotoz (kadın başlığı) 2. hotoz (tavus kuşu, tavuk gibi kuşların başlarında bulunan tüyler)
kofik (i) ant/m diz ağırşağı, diz kapağı
kofik (ii) m hotoz
kofik (iii) bnr kovik
kofîkêl rd eğik hotozlu (kadın)
kofîşor rd eğik hotozlu (kadın)
kofîxwar rd eğik hotozlu (kadın)
kofte m köfte
kofteçêker nd/nt köfteci (yapan kimse)
koftefiroş nd/nt köfteci (satan kimse)
koftepêj nd/nt köfteci (yapan kimse)
koga büyük mağaza.
kogarek m tarihî devir
kogeh m ambar, eşya ve azık deposu
koh rd kör, keskin olmayan
koh (i) n dağ
kohenît mîn/m kohenit
kohî rd dağlı
kojan m 1. kemirme 2. rd/argo aylak, avare (işsiz, boş gezen)
kojandî rd kemirik, kemirilmiş
kojandin m kemirme
l/gh kemirmek
koje zo/n sansar (Martes martes)
kojek rd kemirgen
kojer rd kemirgen
kojîn m kemirilme
l/ngh kemirilmek
kojo nd/nt 1. çıkarcı, pinti 2. nefsine düşkün olan erkek
kojok rd kemirici
kojotî m 1. çıkarcılık, pintilik 2. nefsine düşkün olma
kojtin m kemirme
l/gh kemirmek
kok 1.kök 2.akort. 3.süs. 4.süslü, akortlu.
m 1. kök (bazı şeylerde dip bölüm) 2. gövde (ağaçların dal ve köklerden sonra kalan bölümü) 3. çotuk, kütük (kesilen ağacın dışarda kalan kısmı) * piyê min li koka darê leqitî ayağım çotuka takıldı 4. kök, asıl (temel, esas) * koka nivîsê wêne ye yazının aslı resimdir 5. asıl, kök, köken (kaynak, soy, nesep) * koka vê malê ne diyar e bu ailenin kökü belli değil * koka wan jî Erebistanê tê onların kökeni Arabistandan gelme 6. rz kök (kelimenin her türlü ekler çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölüm) * koka lêkerê fiilin kökü 7. bz köken, menşe (malın menşesi)
kok (i) m 1. bezeme, süsleme 2. bezgi, süs 3. rd süslü püslü, üstü başı düzgün, bakımlı
kok (ii) h hîç
kok (iii) mzk/m düzen, akort
kok (iv) nd kok kömürü
kok (v) rd 1. besili 2. tavlı, semiz, semirgin 3. etli (eti çok olan)
kok anîn l/gh kökünü getirmek
kok berdan l/gh kökleşmek, kök salmak
kök salmak
kok berdan erdê kök salmak (bir yere iyice yerleşmek) * li gund kok berdaye erdê nayê köye kök salmış gelmiyor
kok bûn (i) l/ngh semirmek, semizlemek
kok bûn (ii) l/ngh süslenmek
kok bûn (iii) l/ngh akort olmak
kok kirin akort etmek, süslemek, bezemek, donatmak.
kok kirin (i) l/gh akort etmek (yapmak), düzenlemek, düzen vermek, düzene koymak veya düzene sokmak
kok kirin (ii) l/gh semirtmek
kok kirin (iii) l/gh bezemek, süslemek
kok lê anîn l/bw kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek, kökünü kazımak, soyunu kurutmat
kok lê danîn l/bw kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek, kökünü getirmek
kok lê qelandin l/bw kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek, kökünü kazımak, soyunu kurutmat
koka bot/m 1. koka (Erytrroxylon coca) 2. koka (bu bitkinin yapraklarından çıkarılan madde)
koka (...) anîn 1) kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek 2) soyunu kurutmak
koka (...) hatin kökü kazınmak
koka (...) qelandin kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek
koka (...) rakirin kökünü kazımak, kökünde kazımak * em dê di demeke kurt de koka vê nexweşînê rakin kısa bir sürede bu hastalığı kökünü kazıyacağız
koka (komekê, civatekê) anîn tırpan atmak, bir topluluğu yok etmek, kırıp geçirmek
koka (tiştekî) rakirin dibine darı ekmek (bir şeyi sonuna kadar tüketmek, bitirmek)
koka (yekî) birandin ocağını sündürmek
koka (yekî) birîn soyunu kurutmak
koka (yekî) dan tavê kökünü kurutmak, köküne kibrit suyu dökmek
koka (yekî) danîn soyunu kurutmak
koka darê ağaç kökü
koka diran ant diş kökü
koka hev anîn (birbirinin) soyunu kurutmak
koka mêran lê anîn (birinin) soyunu kurutmak
koka peyvê kelime kökü
koka zer bot/m Hint safranı
kokaîn m kokain
kokaînkêş nd/rd kokainoman
kokaînkêşî m kokainomanlık
kokaînoman nd/rd kokainoman
kokaînomanî m kokainomanlık
kokandî rd 1. donanmış 2. bezekli, bezemeli, bezeli, süslü
kokandin m 1. donatma, donama (göz alıcı şeyler kullanarak gösterişli duruma getirme) 2. bezekleme, bezeme, süsleme
l/gh 1. donatmak, donamak (göz alıcı şeyler kullanarak gösterişli duruma getirmek) 2. bezeklemek, bezemek, süslemek
kokanîn m kökünü getirme
kokard m kokart
kokardar rd kokartlı
kokberdan m kökleşme, kök salma
kokberdayîn mkökleşme, kök salış
kokbir m 1. kökten kesim 2. kırım, soykırımı
kokbir kirin l/gh 1. tomurmak, kökünü (veya kökünde) kazımak 2. kırım yapmak
kokbirîn m kırım, soykırımı
kokbirkirin m 1. tomurma, kökünü (veya kökünde) kazıma 2. kırım yapma
kokbûn (i) m semirme, semizleme
kokbûn (ii) m süslenme
kokbûn (iii) m akort olma
kokdar rd 1. köklü 2. kökenli 3. menşeli
kokeb m kenar
kokel (i) m 1. dikili taş 2. bağ ve bostanda taştan kulübe
kokel (ii) m eğri boynuz
kokel (iii) bnr şikêr
kokel (iv) m kıvrım
kokelî rd kıvrımlı
kokelî bûn l/ngh kıvrılmak, kıvrımlanmak (kıvırcık bir duruma gelmek)
kokelîbûn m kıvrılma, kıvrımlanma (kıvırcık bir duruma gelme)
kokelîbûyîn m kıvrılış, kıvrımlanış (kıvırcık bir duruma gelme)
koker m akımtoplar
kokevîl bot/m mantar
kokî (i) rd 1. kökensel 2. kökten, köklü 2. rz köksel
kokî (ii) m 1. tavlılık 2. semizlik
kokî (iii) m süslülük
kokil m dal (omuz, ense) * daye kokila xwe dalına almış
kokilîk m dal (omuz, ense) * bide kokilîka xwe dalına al (li)
kokilîka (yekî) siwar bûn dalına binmek
kokim çok yaşlı.
rd koca, moruk
kokim bûn l/ngh kocalmak, kocamak
kokim kirin l/gh kocaltmak, kocatmak
kokîmbît mîn/m kokimbit
kokimbûn m kocalma, kocama
kokimbûyîn m kocalma, kocama
kokimî bûn l/ngh moruklaşmak
kokimîbûn m moruklaşma
kokimîtî m kocalık, morukluk
kokimkirin m kocaltma, kocatma
kokîn m 1. donanma 2. allanma, bezenme, süslenme
l/ngh 1. donanmak 2. allanmak, bezenmek, süslenmek
kokirin m köreltme, körleştirme, körletme (keskinliğini yitirmesine sebep olma)
m körleştirme, körletme
m köreltme (keskinliğini yitirmesine sebep olma)
kokîtî (i) m tavlılık, semizlik
kokîtî (ii) m güzellik
kokkirî (i) rd akortlu, düzenlenmiş
kokkirî (ii) rd semirtilmiş, tavlı
kokkirî (iii) rd bezeli, bezekli
kokkirin (i) m akort etme (yapma), düzenleme, düzen verme, düzene koyma veya düzene sokma
kokkirin (ii) m semirtme
kokkirin (iii) m bezemek, süsleme
koklîk m dal (omuz, ense) * bide kokilîka xwe dalına al (li)
koklîka (yekî) siwar bûn dalına binmek
koknar bot/m köknar (Abies)
kokoreç m kokoreç
kokoreçfiroş nd/nt kokoreççi (satan kimse)
kokoreçfiroşî m kokoreççilik
kokos nargile.
m nargile
kokowark bot/m mantar
kokqelîn m kırım, soykırımı
koksor sirken otu; chenopodium leiospermum
bot/m kırmızı köklü tilki kuyruğu
kokteyl m 1. kokteyl (türlü içkiler karıştırılarak yapılan içki) 2. kokteyl (içkili toplantı)
kokulîk bnr kokilîk
kol küt, boynuzsuz, keçi.
rd 1. boynuzsuz * bizina kol boynuzsuz keçi 2. kesik (kulak veya boynuzları kesik hayvan) 3. küt (kısa ve kalınca, sivri olmayan) * sola serê wê kol küt ayakkabı
m eğilme
m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş)
kol lê hatin dan yumruklanmak
kol (ii) m fare, karıncalarca toplanmış toprak
kol (iii) m kızak (öküz tarafından çekilen kızak)
kol (v) n kulah, take * kemn û kolê te tim di destê te de be kulahın, örtün elinde olup hep dargın küskün olasın
kol (vi n 1. omuz, dal 2. tepe
kol (vii) m ağaçtan yapılmış gölgelik, eğreti çardak
kol bûn l/ngh kütleşmek
kol kirin l/gh kütleştirmek
kol lê xistin l/bw yumruklamak
kola (i) bot/m 1. kola (Cola acuminata) 2. kola (bu bitkiden elde edilen içecek)
kola (ii) m kola (çamaşır kolalamada kullanılan özel nişasta)
koladar rd kolalı
kolafiroş nd/nt kolacı (bu içeceğini satan)
kolafiroşî m kolacılık
kolaker nd/nt kolacı (giysilere kola yapan kimse)
kolakerî m kolacılık
kolakirin m kolalama, kolalayış
l/gh kolalamak
kolan l/gh 1. kazmak, kazımak 2. kazmak (kuyu, yol vb. açmak) * bîr kolan kuyu kazmak 3. kazmak (hakketmek) 4. bj kazımak (bir organı kazıyarak almak) * kînor kolan û jê girtin çıbanı kazıyarak aldılar 5. kazılmak (tıraş etmek) 6. deşmek, eşelemek 7. oymak (sivri uçlu veya keskin bir cisimle bir şeyi yontmak) * dar kolabû û navê xwe lê nivisandibû ağacı oyarak ismini yazmıştı 8. eşelemek, kurcalamak, karıştırmak (bir konuyu araştırmak, üzerinde durmak, kurcalamak, bir şeyi ortaya çıkarmaya çalışmak) * em bûyêrê mekolin baş e olayı kurcalamasak iyi olur 9. karıştırmak (diş karıştırmak) * bi dirankolkê misêwa diranên xwe dikola kurdanla dişlerini habire karıştırıyordu
m dal (omuz, omuz köprüsü, ense) * bide kolana xwe dalına al (li)
m 1. kazı, kazım 2. kazma (herhangi bir araçla toprağı açma) 3. beleme, kazma 4. kazı, hafriyat 5. kazı, hak (ağaç veya metal üzerine yazı veya resim oyma işi) 6. kirizma, kirizme 7. bj kazıma (kürtaj)
kolan (i) m 1. sokak 2. cadde
kolan (iii) safa, hol, salon
kolan kirin l/gh kirizmalamak
kolana (yekî) siwar bûn dalına binmek
kolana rizgarkirinê kurtarma kazısı
kolana xwe qelaptin kirizma yapmak (veya etmek)
kolandî rd 1. kazılı 2. kazma, oyma, mahkûk * nivîsa kolandî kazma (veya oymalı) yazı 3. kakmalı 4. oymalı, çalma (kalemle işlenmiş) * vazoyeke kolandî çalma bir vazo 5. yontma
kolandin m 1. kazma 2. kazma (hakketme) 3. kazıma, kazıyış (metal bir yüzey üstüne sert bir araçla şekil çizme, yazı yazma, nakşetme) 4. (ağaç) yontma 5. çalma (oyma, kalemle işleme) 6. kakma
l/gh 1. kazmak 2. kazmak (hakketmek) 3. kazımak (metal bir yüzey üstüne sert bir araçla şekil çizmek, yazı yazmak, nakşetmek) * mor kolandin mühür kazımak 4. (ağaç) yontmak 5. çalmak (oymak, kalemle işlemek) 6. kakmak
kolane m cadde
kolanî m kolonya
kolanî di xwe dan kolonyalanmak
kolankî rd sokakvari
kolankirin m kirizmalama
kolare m uçurtma
kolavan nd/nt kolacı (kola içeceğini satan)
kolavanî m kolacılık
kolayî rd 1. kazılı 2. hakedilmiş, kazılmış, mahkûk 3. yontma
kolbûn m kütleşme
kolbûnî m kütlük
kole (i) m ağaçtan yapılma bir tür kızak
kole (ii) nd/nt 1. köle (savaşta tutsak alınan, başkasından satın alınan kimse) 2. rd köle (birinin emri altında olan, özgür olmayan)
kole bûn l/ngh köleleşmek
kole kirin l/gh köleleştirmek
kolebûn m köleleşme
kolebûyîn m köleleşme
koledar nd/nt köleci
koledarî m kölecilik, kölelik
kolefiroş nd/nt köle satıcısı
kolefiroşî m köle satıcılığı
koleg eşekdikeni; onopordum
kolegir nd/nt köle satıcısı
kolegirî m köle avcılığı
kolej m kolej * koleja tenduristiyê sağlık koleji
kolejvanî rd kolejli
kolek (i) bnr kulek
kolek (ii) nd/nt 1. kazıcı 2. m kazaratar 3. m tahta kaşık vb. yi kazımakta kullanılan alet
kolek (iii) n kolon
kolekan bnr koklîk
kolekî (i) m kazıcılık
kolekî (ii) rd/h kölece
kolekirin m köleleştirme, köleleştiriş
koleksiyon m 1. koleksiyon, derlem 2. koleksiyon (moda evlerinin düzenledikleri defilelerde gösterilen modellerin tümü)
koleksiyonvan nd/nt koleksiyoncu, derlemci
koleksiyonvanî m koleksiyonculuk, derlemcilik
kolektîf rd kolektif, ortaklaşa
kolektîfîze rd kolefktivize
kolektîfîze kirin l/gh kolektivize etme, kolefktifleştirmek
kolektîfîzekirin m kolektivize etme, kolefktifleştirme
kolektîvîst sos/rd kolektivist, ortaklaşacı
kolektîvîzasyon m kolektivizasyon, kolektifleşme
kolektîvîzm m kolektivizm ortaklaşacılık
kolektor fîz/m kolektör, toplaç
kolemanît mîn/m kolemanit
kolemişk m farenin kazdığı toprak
kolera bj/m kolera
kolerayî rd koleralı
kolesterîn m kolesterin
kolesterol m kolesterol
koletî m kölelik
koletî û evdîtî kulluk kölelik
kolewar nd/nt köleci
kolewarî m 1. kölecilik, kölelik 2. rd/h kölece
kolewarîtî m kölecilik
kolewer bnr kolewar
kolî (...) bûn l/ngh 1. iki büklüm olmak 2. iki büklüm olmak (saygı göstermek)
kolî (i) m koli
kolî (ii) m kütlük
kolî (iii) zo/m beyaz çekirge
kolî beranan mec yiğit
kolî destê (yekî) bûn (birinin) ellerini öpmek için eğilmek
kolî lingê (yekî) bûn 1) ayağına veya ayaklarına kapanmak (alçarcasına yalvarmak) 2) ayağına veya ayaklarına kapanmak (bağışlanmak için yalvarmak)
kolî piyê (yekî) bûn 1) ayağına veya ayaklarına kapanmak (alçarcasına yalvarmak) 2) ayağına veya ayaklarına kapanmak (bağışlanmak için yalvarmak)
kolîbasîl m kolibasil
kolîdar bnr koledar
kolîdarî bnr koledarî
kolik m 1. mevzi 2. kümes 3. mec kümes (ufak ev)
kolik (i) m bir tür küçük kepçe, kaşık büyüklüğünde fakat derin
kolîk (i) m (biraz yere basık) çardak
kolik (ii) m 1. çardak (tarla, bahçe gibi yerlerde ağaç dallarından örülmüş barınak) 2. çardak (asma gibi bitkilerin dallarına sardırmak için direklerle yapılmış yer) 3. çardak, kameriye 4. kulübe 5. kulübe (bir yeri beklemekle görevli kimsenin içinde bulunduğu küçük barınak)
kolîk (ii) dal, ense çukuru
kolîk (iii) m kolik
kolik (iv) m 1. engebe, engebeli, tepeli arazı 2. tepe
kolik (v) m dal (omuz, omuz köprüsü, ense) * bide kolika xwe dalına al
kolik (vi) 1. öksürük (kısık ve kesik öksürük) 2. en çok koyunlarda öksürük şeklinde görülen hastalık
kolika pîrê xweştir e ji burca mirê cizîrê insanın kendi evi saraylardan daha güzeldir
kolikî (i) rd kütçe
kolikî (ii) rd kısık ve kesik öksürük şeklinde kendini gösteren bu hastalığa yakalanmış olan
kolikî bûn l/gh kısık ve kesik öksürük hastalığına yakalanmak
kolikîbûn m kısık ve kesik öksürük hastalığına yakalanma
kolîn l/gh 1. kazmak 2. l/ngh kazınmak (derisini yüzercesine tıraş olmak)
kolîn (i) m mahzen
kolîn (ii) m 1. kazılış, kazım 2. kazınma (derisini yüzercesine tıraş olma)
kolîne m yorum
kolîner nd/nt 1. kazıcı 2. oymacı
kolînerî m 1. kazıcılık 2. oymacılık
koling (i) m dal (omuz, omuz köprüsü, ense)
koling (ii) n kazma (toprağı kazmada kullanılan ağaç saplı demir araç)
kolîş ant/n kafa tası
kolit gece kondu.
m kümes
kolît (i) m kolit
kolît (ii) m 1. gecekondu 2. derme çatma ev 3. kulübe
kolîtvanî nd/nt gecekonducu
kolix nd derme çatme olarak yapılmış şey
kolixî şeytan çûn bok yoluna gitmek
kolk m 1. bağ evi 2. eğreti ev 3. kümes 4. mec kümes (ufak ev)
kolkirin m kütleştirme
kollêxistin m yumruklama
kolmêşk m baca
kolmiş m farelerin toprağı kazıyarak yaptıkları tümsek
kolnyarnasî arkeoloji.
kolofan mîn/m kolofan
koloîd kîm/m koloit
koloîdal kîm/m koloidal
kolokyûm m 1. kolokyum 2. kolokyum (doçentlik sınavı)
kolombiyayî nd/nt Kolombiyalı
kolombiyûm kîm/m kolombiyum
kolon n 1. kolon, sütun 2. ant kolon 3. as kolon
kolonî m 1. koloni, sümürge 2. koloni (göçmen topluluğu veya bu topluluğun yerleştiği yer) 3. koloni (bir ülkede bulunan küçük yabancı topluluğu) 4. zo koloni (birlik durumda yaşayan aynı türden organizmaların oluşturduğu topluluk)
kolonî kirin l/gh dalına bindirmek
kolonîdar nd/nt kolonyalist
m kolonyalizm
kolonya m kolonya
kolonya di xwe dan kolonyalanmak
kolonyakirî rd kolonyalı
kolonyal m kolonyal
kolonyalîst rd/nt kolonyalist
kolonyalîzm m kolonyalizm
kolorimetre m kolorimetre, renkölçer
kolorîmetrî m kolorîmetri, renk ölçme
kolos n külah (keçeden erkek başlık)
kolosê devetûkî bir tür külah
kolosê kiver bir tür külah
kolosê xwe li hewa avêtin külahını havaya atmak
kolosfiroş nd/nt külahçı (satan kimse)
kolosker nd/nt külahçı (imal eden)
kolostrûm m kolostrum
koloz bnr kolos
kolum rd keyifsiz
kolxane nd virane, harabe ev
kolxoz m kolhoz
kolxozvan nd/nt kolhozcu, kolhoz işçisi
kolyar nd/nt kazıcı
kolyarî m 1. kazıcılık 2. taş basması
kom cumhur, grup, topluluk, küme.
m 1. grup, topluluk, öbek, küme (aynı yerde bulunan kimse veya nesneler bütünü, insan kalabalığı) 2. mzk topluluk, grup (müzik grupları için) * koma sazan saz topluluğu * koma muzîkê müzik grubu 3. grup (ortak özellikleri olan varlıklar, nesneler bütünü) 4. lşk grup, birlik 5. sp küme, lig 6. ped küme 7. kitle, topluluk (insan topluluğu) * çeka komkujiyê kitle imha silahı 8. kitle, kütle (nesneler için) 9. ekip, takım 10. birikme 11. katagori, ulam 12. yığın (ekin yığını gibi) 13. öbek 14. topluluk, aile (temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğu)
kom bi kom grup grup, takım takım, akın akın, öbek öbek, alay alay, pek çok * gel kom bi kom dikişe alay alay halk geçiyor
kom bûn l/ngh 1. toplanmak 2. birikmek * li ber derî bi hezaran mirov kom bûbûn kapının önünde binlerce insan birikmişti 3. kümelenmek (bir yere toplanmak) 4. yığılmak, yığışmak
kom girtin m toplanma
l/gh toplanmak
kom kirin biriktirmek, yığmak, tahsil etmek, toplamak, toparlamak.
l/gh 1. toplamak 2. toplamak (matematikte) 3. biriktirmek 4. gruplandırmak, gurp oluşturmak 5. kümelemek 6. top etmek (yığın durumuna getirmek) 7. yığmak (toplamak, bir araya getirmek) * pîr û kal li vir kom kirin yaşlıları buraya yığdılar 8. tahsil etmek, para toplamak
kom kom grup grup, küme küme, öbek öbek
kom û kuflet aile, aile bireylerin tümü
kom û kufletê giran kalabalık aile
koma (i) bj/m koma
koma (ii) mzk/m koma
koma berfa qeşagirtî buzul kar
koma dizan nd çoçuk oyunun olup, nohut büyüklüğündeki taşlardan oluşan taş yığınından kımıldatmadan, pür dikkatle taş alıp yığını yok etme oyunu
koma felatê kurtarma ekibi
koma hawarê nd kurtarma ekibi
koma hawarê (rizgarkirinê an jî xelaskirinê) kurtarma ekibi
koma hejmarên sade mat sade birimler bölüğü
koma miletan nd Birleşmiş Milletler
Birleşmiş Milletler
koma pestankirinê nd baskı grubu
koma rizgarkirinê (an jî xelaskirinê) kurtarma ekibi
koma sazan saz topluluğu
koma sazbendan nd fasıl heyeti
koma seyar şn gezici topluluk
koma stêrkan ast/nd takım yıldız
komal m toplum
komala seretayî ilkel toplum
komalayetî m toplumsallık
komale m toplum
komaleyetî m toplumsallık
komalgeh m toplu olarak yaşanılan yer
komalî bûn l/ngh toplumsallaşmak
komalîbûn sos/m toplumsallaşma
komandar nd/nt komutan
komandarî m komutanlık
komandît bz/m komandit
komandîte nd/nt komandite
komandîter nd/nt komanditer
komando lşk/n 1. komando (baskın, sabotaj gibi özel görevler yapan az sayıdaki askerlerden oluşan birlik) 2. komando (komando birliğinde görevli asker) 3. komando (vurucu güç)
komar cumhuriyet.
m 1. cumhuriyet 2. topluluk
komar (i) bot/m komar (Rhododendron ponticum)
komarî rd 1. cumhuriyete ait 2. nd/nt cumhuriyetçi
komarparêz nd/nt 1. cumhuriyetçi, cumhuriyet savunucusu 2. cumhuriyetperver
komarparêzî m 1. cumhuriyetçilik, cumhuriyet savunuculuğu 2. cumhuriyetperverlik
komarperest rd koyu cumhurriyetçi
komarperestî m koyu cumhurriyetçilik
komarperwer nd/nt cumhuriyetperver
komarperwerî m cumhuriyetperverlik
komarxwaz nd/nt cumhuriyet taraftarı
komarxwazî m cumhuriyet taraftarlığı
komasî m 1. topluluk, grup * komasiya parlementeran parlamenterler grubu 2. birikme 3. yığınak
komatî m komünizm
komav m su birinkitisi
komava m komün
kombers bilgisayar
kombest m komite
kombîna m kombina
kombinezon m kombinezon
kombûn m 1. toplanma 2. birikme 3. kümelenme, kümeleşim (bir yere toplanma) 4. yığılma, yığışma 5. toplantı (bir gündem üzerinde görüşme yapmak amacıyla bir araya gelmek)
kombûnî m toplantı
kombûyî rd 1. toplanık, toplu, toplanmış olan 2. birikmiş 3. kümelenmiş
kombûyîn m 1. toplanış 2. birikiş 3. kümeleniş (bir yere toplanma) 4. yığılış, yığışma
komçik m kitle, kütle
komcivîn m 1. kurultay, kongre 2. genel bileşim
komcivîna karûbarên tevayî genel hizmetler.
komcivîna newengeran millet meclisi
komcivîna tevayî genel kurul.
komdaçek rz/nd edat takımları
kome m bandırma
komedî m 1. komedi, güldürü 2. mec komedi (yalan ve yapmacık söz veya davranış) 3. komedi (gülmeye sebep olan olay veya olaylar)
komedînivîs nd/nt komedi yazarı
komedya m komedya
komedyen nd/nt komedyen
komedyenî m komedyenlik
komek rz/m 1. cümle, tümce 2. öbek
m yardım
komek dan yardım etmek (veya yapmak)
komek hestî bir torba kemik, canlı cenaze
komeka sereke ana cümle
komekdar rd/nd yardımcı
komekdar bûn yardımcı olmak
komekdarî m yardımcılık
komeksazî rz/m cümle bilgisi, sentagma
komel 1.dernek, cemiyet. 2.toplum.
m 1. toplum 2. topluluk, meclis (bir konuyu konuşmak veya görüşmek için bir araya gelmiş insan topluluğu)
komel (i) m ot yığını
komelayetî rd tomlumsal
komele m 1. dernek, cemiyet 2. toplum
komele damezirandin (an jî ava kirin) dernek kurmak
komele danîn dernek kurmak
komele saz kirin dernek kurmak
komeleparêz nd/nt dernekçi (bir derneğe çok bağlı)
komeleparêzî m dernekçilik
komelevanî nd/nt dernekçi (derneğe üye kimse)
komelevanîtî m dernekçilik
komeleyetî rd toplumsal
komeleyî rd derneksel
komelgeh m toplum
komelî rd 1. toplumsal 2. toplu (hep bir arada)
komelkuj rd katliamcı
komelkujî m toplu kıyım, katliam
komelnas nd/nt toplum bilimci, sosyolog
komelnasî m toplum bilim, sosyoloji
komelnasîtî m toplum bilimcilik
komelnasiyî rd toplum bilimsel, sosyolojik
komelparêz nd/rd toplumcu
komelparêzî m toplumculuk
komelzan nd/nt toplum bilimci, sosyolog
komelzanî m toplum bilim, sosyoloji
komelzanîtî m toplum bilimcilik
komelzaniyî rd toplum bilimsel, sosyolojik
komenav rz/n topluluk ismi
komepeyv m kelime öbeği, kelime bakı
komer (i) m yığın
komer (ii) m bnr komir
komfiroş nd/nt toptancı
komfiroşî m toptancılık
komgeh m kamp
komgirav erd/m takımada
komî (cihekî) bûn akın etmek (toplu olarak gitmek, üşüşmek)
komî (i) nd/nt komi
komî (ii) nd/nt komünist
komî hev bûn l/bw toplaşmak
komî ser hev kirin l/gh toplamak
komiçk m 1. zümre 2. bölük, küçük topluluk 3. m biraraya gelme
komik ast/m öbek
m 1. grup, grupçuk 2. takım, grup 3. ped küme 4. öbek, bölük 5. birikinti 6. yığınak 7. hücre (siyasi örgütün oluşturdukları topluluk)
komîk nd/nt 1. komik, güldürücü 2. rd komik, gülünç
komîk bûn l/ngh komikleşmek, gülünçleşmek
komîk kirin l/ngh gülünçleştirmek
komika kirdeyê rz özne öbeği
komika sêwiyan ast/ndr Büyük Ayı, yedi kardeş, yedigir
komika stêrkan ast/nd oymak
komîkbûn m komikleşme, gülünçleşme
komîkî m komiklik
komikî rd 1. grupvari 2. öbek şeklinde
komîkî bûn l/ngh komikleşmek
komikî bûn l/ngh gruplaşmak
komîkîbûn m komikleşme
komikîbûn m gruplaşma
komîkkirin m gülünçleştirme
komîktî m komiklik
komîn m komin
komînar nd/rd kominar, komüncü
komînek m toplam
komînîkasyon m kominikasyon, bildirişim, haberleşme, iletişim
komînkar nd/nt komüncü
komir m 1. kömür * komira madenî maden kömürü 2.rd kömür (koyu, kara rengi belirtmek için kullanılır)
komir e kömür gibi
komir kirin l/gh kömürleştirmek
komir li serî xistin kömür başa vurmak
komira daran mangal kömürü
komira darê mazî pırnal kömürü
komira êzingan odun kömürü
komira kevirîn nd taş kömürü
komira kokê m kok kömürü
komira madenî nd maden kömürü, taş kömürü
komirdank m kömürlük
komirdar rd kömürlü
komirfiroş nd/nt kömürcü (satan kimse)
komirfiroşî m kömürcülük
komirgeh m kömürlük
komirî rd kömürümsü
komirî bûn l/ngh kömürleşmek
komirîbûn m kömürleşme
komirkirin m kömürleştirme
komirvan nd/nt kömürcü
komirvanî m kömürcülük
komîser nd/nt 1. komiser (polis teşkilatında) 2. komiser (hükümet gözlemcisi)
komîserî m komiserlik
komişk m komite
komîsyon m 1. komisyon, alt kurul 2. komisyon, simsariye
komîsyona edaletê adalet komisyonu
komîsyona lêpirsînê (an jî pirsyariyê) soruşturma (ya da tahkikat) komisyonu
komîsyongir nd/nt komisyoncu, kabzımal
komîsyongirî m komisyonculuk, kabzımallık
komîsyonvan nd/nt kabzımal
komîsyonvanî m kabzımallık
komîte m komite, alt kurul, komisyon
komîtiya kargeriyê yönetim kurulu.
komîtiya kargerxane yönetim yeri.
komîtiya şêwrê danışma kurulu.
komitk m doruk, zirve
komkar (i) nd/nt toplayıcı
komkar (ii) m sendika
komker nd/nt 1. toplayıcı 2. derlemeci 3. fîz/m toplaç, kollektör
komkerî m 1. toplayıcılık 2. derlemecilik
komkirî rd 1. toplanık, toplanmış olan 2. biriktirilmiş 3. kümeletilmiş olan
komkirin m 1. toplama, toplayış 2. mat toplama (matematikte) 3. biriktirme 4. gruplandırma, gurp oluşturma 5. kümeleme 6. top etme (yığın durumuna getirme) 7. yığma (toplama, bir araya getirme) 8. tahsil etme, para toplama
komkomî rd 1. toplu 2. gruplu, grup halinde olan
komkomî bûn l/ngh 1. toplaşmak 2. gruplaşmak, gruplara ayrılmak
komkomî kirin l/gh gruplandırmak
komkomîbûn m 1. toplaşma 2. gruplaşma
komkomîkirin m gruplandırma
komkuj rd toplu yıkımcı, toplu imha eden
komkujî m toplu kıyım, katliam
komnetewok m/sos katman
komodîn m komodin
komodor n komodor
kompare m meblağ
kompartiman m kompartıman
kompas m kompas
kompere m kumbara
kompîtur m kompiter, bilgisayar
kompleks rd 1. kompleks (hemen kavranamayan, çözümü güç olan) 2. kompleks (aynı ekonomik etkinliğe açık sanayi bütünü) 3. ped kompleks, karmaşa
kompleksa raserbûnê üstünlük duygusu (veya kompleksi)
komplo m komplo
komplo dan gerandin (an jî girê dan) komplo kurmak
komplo lê çêkirin (birine) komplo kurmak
komploker nd/nt komplocu
komplokerî m komploculuk
kompozîsyon m kompozisyon
kompozîtor nd/nt kompozitör, besteci, bestekâr
kompozîtorî m kompozitörlük, bestecilik
komprador nd/nt komprador
kompres bj/m kompres
kompresor m kompresör, sıkmaç
komrig m sülale * komriga mala Bedirxaniyan Bedirhaniler sülalesi
komsomol nd/nt 1. komsomol 2. m komsomol (komünist gençlik örgütü)
komun m komün
komunîst nd/nt komünist
komunîzm m komünizm
komunvan nd/rd komüncü
komutator fiz/m komütatör, çevirici, anahtar
kon çadır.
n çadır
kon danîn çadır kurmak
kon girê dan çadır kurmak
kon kutan erdê çadır kurmak
kon vedan çadır kurmak
kon vegirtin 1) çadır kurmak 2) kazık dikmek (bir yerde sürekli kalmak)
konaz rd aylak, başıboş
konaz konaz aylak aylak
konazî m aylaklık, başıboşluk
koncal m 1. havza 2. çukur (çevresine göre alçak olan, aşağı çökmüş olan yer) 3. obruk, doğal çukur 4. doğal su birikintisi
konçal bnr koncal
koncale n küspe
konçerto mzk/m konçerto
kond m 1. değirmen çark kanatı 2. poyra
kondansator fîz/m kondansatör, yoğunlaç
konde n öküz derisinden çadır
kondisyon sp/m kondisyon
konduît şn/nd kondüit
konduktor nd/nt kondüktör
konduktorî m kondüktörlük
kone (i) rd köhne, eski
kone (ii) rd kör (keskinliği yeterli olmayan)
kone (iii) rd 1. kurnaz 2. hilebaz, hin
konê (yekî) danîn düzenini bozmak
kone bûn (i) l/ngh köhnemek, köhneleşmek
kone bûn (ii) l/ngh 1. körelmek (keskinliğini yitirmek) 2. körleşmek (kesmez, işlemez duruma gelmek)
kone bûn (iii) l/ngh kurnazlaşmak
kone kirin l/gh köreltmek (keskinliğini yitirmesine sebep olmak)
konê koçeran köçebe çadırı
konê mitriban çerge (çingene çadırı)
konê pîrê nd örümcek ağı
konê serebero çerge (derme çatma çadır)
konebûn (i) m köhneme, köhneleşme
konebûn (ii) m 1. körelme (keskinliğini yitirme) 2. körleşme (kesmez, işlemez duruma gelme)
konebûn (iii) m kurnazlaşma
konebûyîn (i) m köhneme, köhneleşme
konebûyîn (ii) m 1. köreliş (keskinliğini yitirme) 2. körleşme (kesmez, işlemez duruma gelme)
konebûyîn (iii) m kurnazlaşma
konekî h kurnazca
konekirin m köreltme (keskinliğini yitirmesine sebep olma)
konepîrik m örümcek ağı
konepîrk m örümcek ağı
konetî (i) m köhnelik
konetî (ii) m kurnazlık
konevan nd/nt siyasî, siyasetçi
konevanî m siyaset
konevanzanîn m siyaset bilim
koneyî m 1. kurnazlık 2. hinleşmek
koneyî bûn l/ngh 1. kurnazlaşmak 2. hinleşmek
koneyîbûn m 1. kurnazlaşma 2. hinleşme
konfederasyon m 1. konfederasyon (devletler birliği) 2. konfederasyon (çeşitli ortaklıkların veya daha çok sendikaların kümeleşmesi)
konfederatîf rd konfederatif
konfeksiyon m 1. konfeksiyon (hazır giyim eşyası) 2. konfeksiyon (hazır giyim eşyası diken sanayi kolu)
konfeksiyonvan nd/nt konfeksiyoncu
konfeksiyonvanî nd/nt konfeksiyonculuk
konferans m 1. konferans * konferansa zanistê bilim konferansı 2. konferans (uluslararası bir sorunun çözülmesi için yapılan toplantı) * konferansa aştiyê barış konferansı
konferans dan konferans vermek
konferansa asta bilind zirve konferansı
konferansder nd/nt konferansçı (konferans veren)
konferansderî m konferansçılık
konfiroş nd/nt çadırcı (satan kimse)
konfiroşî m çadırcılık
konfor m konfor
konfordar rd konforlu
konformîzim sos/m konformizm, uymacılık
kong m kurultay, kongre
kongeh m çadır yeri
konglomera jeo/m yığışım
kongo m Kongo
kongoyî nd/rd Kongolu
kongre m 1. kongre (çeşitli ülkelerden yöneticilerin, elçilerin, delegelerin katılımasıyla yapılan toplantı) 2. kongre, kurultay (bir kuruluşun temel sorunlarını konuşmak üzere belli sürelerle yaptığı temel toplantı) 3. kongre (ABD’de temsilciler meclisi ile senato bir arada iken aldığı ad)
konî koni.
mat/m koni, mahrut
konik örümcek ağı.
konîk mat/rd konik, mahrutî
konik (i) n çadır, çadırcık, küçük çadır
konik (ii) m tüy (ince kuş tüyü)
konik (iii) n kemer taşı
konikê bilo nd örümcek ağı
konikê pîrê nd örümcek ağı
konîr bnr kînor
konjektur m konjektür
konkasor m konkasör
konken m konken
konker nd/nt çadırcı (imal eden)
konkerî m çadırcılık
konkî rd kütçe
konkordato hiq/ab 1. konkordato 2. konkordato (papalık makamıyla başka hükümetler arasında yapılan anlaşma)
konoz bnr konaz
konsantrasyon psî/m konsantrasyon, dikkat toplaşımı
konsantre kîm/rd konsantre, derişik
konsept fel/m konsept
konseptualîzm fel/m konseptüalizm, kavramcılık
konser mzk/m konser, dinleti
konser dan konser vermek
konsera senfoniyê senfoni konseri
konservatuar m konservatuar
konserve nd/m 1. konserve 2.rd konserve
konserve çêkirin konserve yapmak
konservefiroş nd/nt konserveci (satan kimse)
konservefiroşî m konservecilik
konserveker nd/nt konserveci (imal eden kimse)
konservekerî m konservecilik
konservekirî rd konserve
konservesaz nd/nt konserveci (imal eden kimse)
konservesazî m konservecilik
konsey m konsey
konsey serokatiyê başkanlık konseyi (veya divanı)
konseya ewlekariyê güvenlik konseyi
konsol m konsol
konsolîdasyon ab/m konsolidasyon
konsolîde rd konsolide
konsolît m konsolit
konsolos nd/nt konsolos
konsolosî m konsolosluk
konsolosxane m konsolosluk, konsoloshane
konsomasyon m konsomasyon
konsomatrîs m konsomatris
konsomatrîsî m konsomatrislik
konsorsiyûm m konsorsiyum
konstruktîvîzm fel/m konstrüktivizm, kurmacılık
konstûn m çadır direği
konsul nd konsül
konsûl nd/nt konsolos
konsultasyon bj/m konsültasyon, konsulto
konsultasyon pêk anîn konsültasyon yapmak
konsûlxane m başkonsolosluk
kont n kont
kontak m kontak
kontak girtin kontağı kapamak
kontak kirin kontak yapmak
kontak vekirin kontağı açmak
kontakt lens m kontakt lens
kontejan n kontenjan
kontekst m kontekst
kontes m kontes
konteyner m konteyner
kontgeh m kontluk (yurt)
kontî m kontluk
kontnişîn m kontluk (yurt)
kontra nd//nt kontra, kontrgerilla
kontralto mzk/m 1. kontralto (kadın seslerinin en kalını) 2. kontralto (sesi böyle olan kadın sanatçı)
kontraplak m kontraplak
kontrat m kontrat, bağıt
kontrat hatin girêdan bağıtlanmak
kontratak m karşı akın
kontrawarî rd kontravari
kontrbas m kontrbas
kontrbasjen nd/nt kontrbasçı
kontrgerîla nd//nt kontrgerilla
nd/nt kontrgerillâ
kontrol m 1. kontrol, denetim 2. yoklama 3. kontrol, güdüm * dewleteke ku di bin kontrola emperyalîstan de ye emperyalistlerin güdümünde bir devlet
kontrol kirin l/gh kontrol etmek, denetlemek
kontrola kalîteyê kalite kontrolü
kontrola zarokanînê doğum kontrolu
kontrolker nd/nt 1. kontrolcu, kontrol edici, kontrolör 2. denetçi, denetimci, denetleyici 3. arayıcı (arama işiyle görevlendirilmiş kimse)
kontrolkerî m 1. kontrolculuk, kontrolörlük 2. denetçilik, denetimcilik 3. arayıcılık
kontrolkirî rd kontrollu, denetimli
kontrolkirin m kontrol etme, denetleme
kontrolnekirî rd denetimsiz
kontrolparêz nd/nt güdümcü
kontrolparêzî m güdümcülük
kontrplak m kontrplâk
kontrpuan mzk/m kontrpuan
kontûr m kontur
konvansiyon m konvansiyon
konvansiyonî rd konvansiyonel
konveks fiz/m 1. konveks, dış bükey 2. mat konveks
konveksiyon tek/m 1. konveksiyon, ısı yayımı, iletim 2. kîm/fiz konveksiyon, ısı yayımı, iletim
konvektor tek/m konvektör, ısıyayar
konvertîbilîte m konvertibilite, evirilebilirlik
konvertibl rd konvertibl, çevirilebilir
konvertîsor m konvertisör, değiştirgeç
konvoy m konvoy
konyak m konyak
kooperatîf m kooperatif
kooperatîfbûn m kooperatifleşme
kooperatîfvan nd/nt kooperatifçi
kooperatîfvanî m kooperatifçilik
koordînasyon m koordinasyon, eş güdüm
koordînat kîm/m koordinat
koordînator nd/nt koordinatör, eş güdümcü
koordîne rd koordine, eş güdümlü
kop m darbe (vuruş, çarpış)
kop (i) rd çolak (eli veya ayağı sakat olan)
kop (ii) erd/m 1. doruk, zirve 2. dikmen (koni biçiminde tepe)
kop (iii) fiz/m 1. dış bükey, konveks 2. mat dış bükey, konveks
kop (v) m göçük (metalik şeyler için)
kop daweşandin darbe vurmak
kop daweşandin (yekî) (birine) darbe vurmak (veya indirmek)
kopadin m 1. çöktürme, göçertme 2. göçürme (metalik şeyler için)
kopal n baston
kopan n semer
kopan avêtin ser piştê semer vurmak
kopan lê kirin semer vurmak
kopan (ii) m 1. göçürme 2. madenî baskı
kopandî rd 1. çökük 2. göçük
kopandîbûn m 1. çöküklük 2. göçüklük
kopandin l/gh 1. çöktürmek, göçertmek 2. göçürmek (metalik şeyler için)
kopare deve hörgücü.
n hörgüç (devenin sırtındaki tümsek)
kopenhag Kopenhag (Danimarka’nın başkenti).
kopeser bnr tepeser
kopî kopya.
m 1. kızak tespit çubukları 2. kağnı karöserinin ön ve arkadaki iri ve güçlü tahtası
kopî (i) m çolaklık
kopî (iii) m kopya
kopî kirin l/gh kopyalamak
kopî kişandin kopya çekmek.
kopik m dağ zirvesi
kopikî (i) rd dikmence
kopikî (ii) rd konveksi
kopîkirin m kopyalama
kopîn m 1. göçürme, göçme, göçüş 2. çökme (metalik şeyler için) 3. yamulma, yamuluş
l/ngh 1. göçürmek, göçmek 2. çökmek (metalik şeyler için) * teneke kopiyaye teneke çökmüş 3. yamulmak
kopiş m çarpışma, müsademe
kopişandin m 1. çarpıştırma 2. göçertme
l/gh 1. çarpıştırmak 2. göçertmek
kopişîn m 1. çarpışma 2. göçürme, göçme
l/ngh 1. çarpışmak 2. göçürmek, göçmek
kopîya paşî kağnının arka tahtası
kopîya pêşî kağnının ön tahtası
kopiyayî rd çökük
kopiyayîbûn m çöküklük
kopolimer kîm/m kopolimer
kopolîmerbûn kîm/m kopolimerleşme
kopuz m kopuz
kopuzbend n kopuzcu
kopya m 1. kopya 2. kopya (nüsha) 3. kopya (sınavda gizlice bakmak için hazırlanmış kâğıt) 4. kopya (sınavdan bakarak birinden yararlanmak) * di ezmûnê de gava ku qopya dikişand, hate girtin sınavda kopya çekerken yakalandı 5. kopya (taklit edilmiş olan) 6. tüyo
kopya dan kopya vermek
kopya kişandin kopya çekmek (veya yapmak)
kopyaker rd kopyacı, benzetici
kopyakêş nd/nt kopyacı (öğrenci)
kopyakêşî m kopyacılık
kopyaya (tiştekî) derxistin -e kopyasını çıkarmak
koqiz fiz/m 1. konveks, dış bükey 2. mat konveks, dış bükey
koqizî rd konveksi
kor kör.
nd/rd 1. kör, âmâ * zilamê kor kör adam 2. kör (arkası tıkalı olan, işlek olmayan) * cihê kor kör yer 3. kör (olguları sezme ve kavrama yetisi, dikkatı olmayan)
kor (i) m 1. topluluk 2. toplantı 3. kurul 4. akademi (bilginler, yazarlar, sanatçılar kurulu) * korê zanyarî bilimler akademisi * korê ziman dil akademisi 5. oturum
kor bûn l/ngh 1. kör olmak 2. körelmek (soyu tükenmek) 3. körelmek (değerini yitirmek) 4. körleşmek (değerini veya yeteneğini yitirmek)
kor gopal dixwest, Xwedê du çav danê körün istediği bir göz, Allah verdi iki göz
kor kirin l/gh 1. körleştirmek, körletmek 2. mec körletmek (geçerliliğini, işlerliliğinin yetirilmesine sebep olmak) 3. köreltmek (soyunun bitmesine sebep olmak) 4. mec mahvetmek, perişan etmek
kor korane körü körüne
kor poşman rd bin pişman
kor poşman bûn bin pişman olmak, yürek karası olmak
kor poşman vegerîn (bir şeyden) pişman olmak, istediğini elde edemeden pişman olup dönmek
kor û poşman kör pişman
korad bot/m bir tür ot
koral mzk/m koral
korane rd/h körcesine
koranî m körlük
koranî koranî li çavê te be gözleri olasıca
korankî rd/h körcesine
korayî m körlük
korbawer nd/nt mutaasıp, tutucu
korbawerî kör inanç.
m taasup, tutuculuk
korbûn m 1. kör olma 2. körelme (soyu tükenme) 3. körelme (değerini yitirme) 4. körleşme (değerini veya yeteneğini yitirme)
korbûnî m körlük
korbûyîn m 1. kör oluş 2. köreliş (soyu tükenme) 3. köreliş (değerini yitirme) 4. körleşme (değerini veya yeteneğini yitirme)
korcik m pipo
korderzî m toplu iğne
kordîplomatîk nd kordiplomatik
kordon m 1. kordon (ipekten yapılma kalın ip) 2. kordon (saat kordonu) 3. kordon (elektrik kordonu) 4. kordon (güvenlik kordonu) 5. erd kordon
kordona zirav kordone, ince kordon
kordunde rd 1. zurriyetsiz, nesilsiz, dölsüz (soyu olmayan, hiç çocuğu olmayan erkek) 2. kör ocak (çocuksuz aile)
kordundeyî m 1. zurriyetsizlik 2. kör acaklık
kore m Kore
rd kör, âmâ
kore bûn l/ngh kamaşmak (göz kamaşması için)
kore kirin l/gh kamaştırmak (göz için)
korebeşk zo/n köstebek (Talpa)
korebûn m kamaşma (göz kamaşması için)
koredij rd çekik gözlü
korefam bnr korefehm
korefehm rd kıt anlayışlı, anlayışsız
korefehmî m kıt anlayışlılık, idraksızlık
korekî m Korece
korekirin m kamaştırma (göz için)
korelasyon fel/biy m korelâsyon, bağlılaşım
koremar zo/n 1. kör yılan (Typhops vermicularis) 2. mec yılan, hain (sinsi, güvenilmez)
koremişk köstebek.
zo/n kör fare, kör sıçan (Spalax typhlus)
korenan rd nankör
korenanî m nankörlük
koreograf nd/nt koreograf
koreografî m koreografi
korerê m çıkmaz yol
koresork bot/m bir tür ot
koreyî nd/nt Koreli
korfehm rd idraksız, anlayışsız
korfehmî m idraksızlık, anlayışsızlık
korfeleqî m kör talih
h tesadüfen
korî (i) m 1. körlük (kör olma durumu) 2. körlük (dikkatsizce ve beceriksizce yapılan iş) 3. körlük (gerçeği görmeme durumu) 4. körlük (bitkilerin tomurcuk vermemesi durumu)
korî (ii) m toplanma, bir araya gelme
korîdor m koridor
korîk rd 1. kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan) 2. sönük, kısık * dengê korîk kısık ses 3. ölü, ölgün (ışık için) * qendîla korîk ölü kandil
korik m 1. rastık (kadınların kaşlarını veya saçlarını boyamak için sürdükleri siyah boya) 2. rastık, sürme (sürme mantargillerin yol açtığı ve tanelerin içini kurum karası bir tozla dolduran ekin hastalığı)
korik (i) bot/m 1. buğday sürmesi (Tilletia tritici) 2. buğday sürmesi (bu mantarın yol açtığı hastalık) m
korik (iii) n 1. kabara (ayakkabıların altına çakılan iri başlı çivi)
korik (iv) nd 1. taş bademi
korik (v) rd küt (kısa ve kalınca, sivri olmayan) * tiliyên korik küt parmaklar
korik kirin l/gh kabaralamak
korîk kirin l/gh 1. kısmak 2. sönüklendirmek
korik tê dan rastık çekmek
korikbûnî m kütlük
korikî rd kütçe
korîkî rd/h 1. kısıkça 2. ölgünce
korikî bûn l/ngh kütleşmek
korîkî bûn l/ngh 1. kısılmak (ses için) 2. kısılmak (göz için)
korikî kirin l/gh kütleştirmek
korîkî kirin l/gh kısmak (göz için; biraz kapamak) * çavên xwe korîkî kirin gözlerini kıstı
korikîbûn m kütleşme
korîkîbûn m 1. kısılma (ses için) 2. kısılma (göz için)
korîkîkirî rd kısık, kısılmış (göz için; biraz kapatılmış)
korikîkirin m kütleştirme
korîkîkirin m kısma (göz için; biraz kapama)
korîkîtî m kısıklık
korikkirî (i) rd kabaralı
korikkirî (ii) rd rastıklı
korikkirin m kabaralama
korîkkirin m 1. kısma 2. sönüklendirme
korîm m ölüm
korîndon jeo/m korindon
koring bnr kereng
koringe zo/m yonca (Trifolium)
korîşkî rd 1. kısıkça 2. sönükçe 3. yumuk, yumulu
korîşkî bûn l/ngh yumulmak, kısılmak (kapanır gibi olmak, göz için)
korîşkîbûn m yumulma, kısılma (kapanır gibi olma, göz için)
korîtî m körlük, âmâlık
korîtîya netimî geçici körlük
korîtîya qismî kısmî körlük
korîtk bot/m bir tür ot
korîzan geri zekalı.
rd geri zekâlı (kavrama yeteneği kıt)
korîzanî m geri zekâlılık
korkirin m 1. körleştirme, körletme 2. mec körletme (geçerliliğini, işlerliliğinin yetirilmesine sebep olma) 3. köreltme (soyunun bitmesine sebep olma) 4. mec mahvetme, perişan etme
korkorane h körü körüne
korkorî rd kısık (göz kapakları için; hafifçe aralanmış, yumulmuş olan)
korkorik zo/m küçük sivrisinek türü
korkorîk rd gözleri kısık ve az gören
korkorîkî rd/h kısıkça
korkorîkî bûn l/ngh az görür duruma gelmek
korkork zo/m küçük sivrisinek türü
korkud m kışın gelişi, bu dönem 21 Aralığa denk geliyor
korm m 1. oyuntu 2. köpek yalağı
kormîşkan m baharın gelişini kutlama
korna m korna
korner sp/m korner
kornîş m korniş
korno mzk/m korno
koro mzk/m koro
koroc m tepir
korocax rd kör ocak (çocuksuz aile)
korox zo/m eşek arısı (Vespa crabro)
korporasyon m korporasyon, lonca
korporatîf rd korporatif
kors (i) m tarla sürülürken iki hat arasında kalan iz
kors (ii) rd sık (seyrek karşıtı)
kors (iii) m 1. doku, dokuma 2. örgü (tığ veya şişlerle örülmüş şey) 3. sıkı dokunmuyş kumaş
kors kirin l/gh 1. dokumak (tezgahta kumaş yapmak) 2. örmek (örgü örmek)
korsan nd/rd 1. korsan (deniz haydudu) 2. korsan (bir hakkı izinsiz olarak kullanan)
korsanî m korsanlık
korsantî m korsanlık
korsanwarî rd korsanca
korse m korse
korsefiroş nd/nt korseci (satan kimse)
korsefiroşî m korsecilik
korseker nd/nt korseci (imal eden)
korsekerî m korsecilik
korsî m sıklık
korsîbor m kama, pim
korsika m Korsika
korsikayî rd/nd Korsikalı
korsîtî m sıklık
korsker nd/nt 1. dokumacı 2. örgücü, örücü
korskerî m 1. dokumacılık 2. örücülük
korskirî rd 1. dokunmuş olan 2. örgülü (örülmüş olan)
korskirin m 1. dokuma (dokuma işi yapma) 2. örme (örgü örme)
kort m kort
m 1. çukur (çevresine göre alçak olan, aşağı çökmüş olan yer) 2. esik, aşağı (eğimli bir yerin daha alçak olan yeri)
kort (i) jeo/m 1. havza 2. ineç, tekne
kort (iii) rd 1. alçak, basık 2. kuyu gibi (basık ve karanlık yapı)
kort (iv) m işlenmemiş ham toprak
korta çav göç çanağı
korta tenîsê tenis kortu
kortal m göz çanağı, göz yuvası
kortal (i) erd/m 1. havza 2. jeo/erd havza, ineç, tekne 3. jeo krater 4. erd düden
kortal (iii) m 1. çukur (çevresine göre alçak olan, aşağı çökmüş olan yer) 2. çökek (çukur yer) 3. oyuntu 4. yarıntı (selin açtığı çukur) 5. uçurum
kortala çav göz çukuru
kortalbûnî m çukurluk
kortalî rd çukurlu
kortalî bûn l/ngh çukurlanmak, çukurlaşmak
kortalî kirin l/gh çukurlatmak
kortalîbûn m çukurlanma, çukurlaşma
kortalîkirin m çukurlatma
kortê m bir çocuk oyunu
kortej m kortej
kortek bnr kurtek
bnr kurtik
korteks ant/m korteks, beyin zarı
kortik m dolma
m 1. çukur (çevresine göre alçak olan, aşağı çökmüş olan yer) 2. yatak ( fideleri gömmek için toprak açılan çukur) * kortika şaxan fide yatağı 3. emen (bağ çubuğu, ağaç veya sebze dikmek için açılan çukur) 4. kokurdan
ant/m göz yuvası
kortik (i) erd/m 1. havza 2. jeo havza
kortik (v) m çukura misket atma oyunu
kortik vedan çukur açmak
kortika bacanan patlıcan dolması
kortika çav ant/nd göz yuvası
göç çanağı, göz çukuru, göz yuvası
kortika dizan nd ense çukuru
kortika isotan nd biber dolması
kortika îsotan biber dolması
kortika kemaxê kıç çukuru
kortika kundiran nd kabak dolması
kortika stû ense çukuru
kortikên kemaxê (an jî qorikê) kıç çukurları
kortikî rd çukurumsu
kortikî bûn l/ngh çukurlanmak, çukurlaşmak
kortikî kirin l/gh çukurlatmak
kortikîbûn m çukurlanma, çukurlaşma
kortikîkirin m çukurlatma
kortîzon bj/m kortizon
kortîzondar rd kortizonlu
kortopî bnr kartol
korzinde bnr kordunde
koş m kucak di
kos (i) n bir sürüm hattı
koş (i) ant/m 1. böğür 2. böğür, yan taraf 3. diz * serê xwe danîbû ser koşa wê başını dizlerine koymuştu
kos (ii) n Kürtlerde bir ritüel oyun
koş (ii) m 1. etek 2. el altında bulunan ve gerektiğinde giyilen elbise 3. eteklik
kos (iii) m kös (büyük davul)
koş (iii) m 1. uğraş, çaba 2. mücadele 3. güreş
koş (iv) n gön (tabakalanmış deri)
koşa (yekî) de rûniştin (birinin) kucağına oturmak
koşan m 1. uğraş 2. mücadele
koşandin m uğraştırma
l/gh uğraştırmak
kose köse.
rd 1. köse 2. üç kağıtçı
koşe (i) n kısa yün
koşe (ii) n 1. köşe 2. sp köşe, korner
koşebend köşebent, köşeli parantez.
m 1. köşebend 2. köşeli parantez
kosebûn m 1. köseleşme 2. köselik
koşedar rd köşeli
kosegelî m Kürtlerde bir ritüel oyun (20 ile 30 mayis tarihleri arasında kutlanınan bir ritüel oyun, bölgelere göre farklı tarihlerde farklılık olabiliyor)
koşegir nd/n güreşçi
koşegirî m güreşçilik
kosele m 1. kösele 2. rd kösele (köseleden yapılma)
koselokî rd kösele gibi (aslında yumuşak şeyler için; çok sert, çiğnenmesi güç, koparılamaz)
kosemisrî n bir kılıç türü
kosere m su bileyi taşı
kosetî m 1. köselik 2. üç kağıtçılık
kosî zo/n kaplumbağa, tosbağa (Testudo)
kosî naxwa avrûya masî kendisi alt kademede olduğu halde kendinden üstün olanları beğenmemek
kosîgir nd kaplumbağa avcısı
koşik n bir çeşit su testisi
koşîn çekişmek.
m 1. uğraşma (bir işi başarmaya çalışma) 2. uğraşma (bir iş üzerinde sürekli çalışma) 3. çabalama (zor bir durumdan kurtulmak için) 4. mücadele etme, didinme
l/ngh 1. uğraşmak (bir işi başarmaya çalışmak) 2. uğraşmak (bir iş üzerinde sürekli çalışmak) * ez çi qas koşîyam jî ez bi ser neketim ne kadar uğraştıysamda beceremedim 3. çabalamak (zor bir durumdan kurtulmak için) 4. mücadele etmek, didinmek
kosînûs mat/m kosinüs
koşk köşk, saray.
m köşk
koşka kaptaniyê kaptan köşkü
koşkar nd/nt 1. göncü 2. ayakkabıcı 3. göncü, köşker, ayakkabı tamircisi
koşkarî m 1. ayakkabacılık 2. köşkerlik, ayakkabı tamirciliği
koşke (i) bot/m bir armut türü
koşke (ii) m alçı
kosker bnr korsker
koşker n saraç
koşkerî m saraçlık
koskoso rd geveze,çok konuşan
kosnig zo/n köstebek, kör köstebek
kosnîk rd 1. kösnük, kızgın (eş arayan hayvan için) 2. çiftleşmek isteyen dişi, cilve eden (kadın)
kosnîkî m kösnü
kosp m engel
kospayî m yasak bölge
kosta rîka nd Kosta Rika
kosta rîkayî rd/nd Kosta Rikalı
koşte bnr kuşte
kostegeh m komisyoncu (yeri)
kostek m 1. köstek (hayvanın kaçmasını önlemek ayağına bağlanan ip) 2. köstek, künde 3. köstek (saat kösteği gibi)
kostek qedandin 1) kösteği kırmak (çocuk yürümeye başlamak) 2) kösteği kırmak (bağlı bulunduğu yerle ilişkisini kesmek)
kostek (ii) nd/nt komisyoncu
kostek kirin l/gh 1. kösteklemek 2. kösteklemek (saat vb. için)
kostekî m komisyonculuk
kostekkirî rd köstekli, kösteklenmiş olan
kostekkirin m 1. köstekleme 2. köstekleme (saat vb. için)
koştî rd kemirik
kostîk kîm/rd kostik
koştin m kemirme, kemiriş
l/gh kemirmek
kostûm m kostüm
kosvan n kösçü
kot 1.kemiklerin yuvarlak ucu. 2.küt. 3.kesici aletlerin körelmesi.
m om
kot (ii) n 1. kot 2. rd kot (bu kumaştann yapılmış olan)
kot (iii) rd küt (kısa ve kalınca)
kot (iv) rd ağzında dişi olmayan
kot bûn l/ngh tüm dişlerini dükmek
kot kirin l/gh kökten kesip yeniden yeşermesini sağlamak (bağcılıkta)
kota ab/m 1. kota 2. sn/m kota
diz arşağı
kotan (i) m 1. üstü açık koyun ağıl 2. dağ, ovada küçük baş hayvan yeri
kotan (ii) rd iyiri yarı, kocaman
kotan (iii) m 1. kotan, pulluk 2. büyük saban, papura
kotan (iv) zo/n bir tür kuş
kotar m kök sap
kotbûn m tüm dişlerini dükme
kote m kötük
kotek m 1. kötek, dayak, dövme 2. baskı, zor, cebir 3. kısa sopa 4. h ancak, ucu ucuna * bi kotek têr kir ancak doyurabildi
kotek kirin dayak atmak, pataklamak.
kotekî rd cebrî, zoraki
kotekot m söylenme, mızmızlanma
kotekot kirin l/gh söylenmek, mızmızlanmak
kotekotkirin m söylenme, mızmızlanma
kotekyar nd/nt baskıcı, zorba
kotekyarî m 1. baskıcılık, zorbalık 2. baskı (hak ve özgürlüklerini kısıtlayarak zor altında bulundurma durumu) * amrazên kotekyariyê baskı araçları
kotel m 1. kılık 2. ölüden kalan elbise ve eşyalarını bir heykelere giydirilerek yapılan anma
koter kolye.
koter (i) zo/m 1. güvercin 2. kumru
koter (ii) m gerdanlık, kolye
kotî (i) bj/m 1. cüzam 2. rd cüzamlı (cüzzam hastalığına yakalanmış kimse)
kotî (ii) rd 1. kötü 2. miskin (hoş görülmeyecek durumlar karşısında tepkisiz kalan) 3. mec cenabet
kotî (iii) m körlük (kesmez olma durumu)
kotîbûn m cüzam
kotîbûnî m miskinlik
kotîbûyî rd cüzamlı
kotik rd küt
kotikî h kütçe
kotin kemirmek.
m kemirme
l/gh kemirmek
kotîng rd kötü (iyi karşıtı)
kotinker kemirgen.
kotir zo/m yabanî gövercin
kotirk zo/m güvercin
kotîtî m miskinlik
kotk m om
kotka diz arşağı
kotkirin m kökten kesip yeniden yeşermesini sağlama (bağcılıkta)
koton nd/rd koton
kotra der/m kotra
kotrîk m kürtün (kar yığını)
kotrom rd kötürüm
kotromî m kötürümlük
kotromî bûn l/ngh kötürümleşmek, kötürüm olmak (veya kalmak)
kotromî kirin l/gh kötürümleştirmek
kotromîbûn m kötürümleşme, kötürüm olma (veya kalma)
kotromîkirin m kötürümleştirme
kotûkeş m 1. derinti, güruh (değersiz, aşağı görülen topluluk) 2. badire
kov n kenar
m 1. kambur (insanlar için) 2. rd kambur (kamburu olan)
kov dan kamburleşmek
kov (i) m 1. huni 2. kovuk (oyuk durumda olan bir şeyin iç bölümü)
kov (ii) m kov, dedikodu
kov (iii) mat/fiz rd iç bükey, obruk
kov bûn l/ngh kamburlaşmak
kov kirin l/gh kamburlaştırmak
kovan m üzüntü, tasa, keder
kovanbar rd üzüntülü, kederli
kovandar rd üzüntülü, tasalı
kovandarî m üzüntülülük
kovanî (mat/fiz) rd iç bükey
kovar dergi, mecmua.
m dergi, mecmua
kovara mehane aylık dergi
kovara nîvmehî onbeş günlük dergi
kovara pazdeh rojî onbeş günlük dergi
kovara salane yıllık dergi
kovara sêmehî üç aylık dergi
kovara werzane mevsimlik dergi
kovarger m dergici
kovargerî m dergicilik
kovarok m dergi, dergicik
kovbûn m kamburlaşma
kovbûnî m kamburluk
kovbûyîn m kamburlaşış
kovdar rd obruklu
kove n kanava, kanaviçe
kovek m kenarlık kumaş
kovel rd 1. kıvırcık 2. spiral şekil
kovel dan spiral şekil almak * mar kovel daye yılan spiral şekil almış
kovên gurçikê böbrek piramitleri
kovî yabani.
rd 1. dağlı 2. yabanî, vahşi (hayvan) 3. yabanıl, yabanî (ilkel bir durumda yaşayan insan)
kovî bûn l/ngh yabanîleşmek, yabanıllaşmak
kovîbûn m yabanîleşme, yabanıllaşma
kovîçêr m otlak, çayırlık, mera
kovik m 1. huni 2. külah (içine bazı şeyleri koymak için huni biçiminde kap) * kovika besteniyê dondurma kulahı 2.rd külah (bu kabın alabileceği miktar)
kovik şûşeyê şişeye sıvı doldurma hunisi
kovik (ii) mat/rd konkav
kovik (iii) m 1. kovuk (oyuk durumda olan bir şeyin iç bölümü) 2. bot kovucuk 3. bot kadehçik * kovikên belotên maziyan palamut meşesinin kadehçikleri 4. bot topur
kovik (iv) m kurutulmuş dolmalık biber, patlıcan
kovika meşkê tuluk hunisi
kovikî rd 1. hunivari 2. konkavca
kovîşk m diz
kovîtî m yabanîlik, yabanıllık
kovkarik bot/m mantar
kovkirin m kamburlaştırma
kowar m zahire deposu
kowboy n kovboy
kox kümes.
kox (i) m genç asma bağı
kox (ii) m 1. kümes 2. derme çatma bağ evi 3. mec kümes (ufak ev)
kox (iii) m folluk
kox (iv) m su değirmeninde su basıncını oluşturan mekanizma
kox (v) m süprüntülük
koxel m siyah ve çok tatlı bir üzüm türü
koxer m bir üzüm türü
koxik (i) m 1. kümes 2. kulübe (hayvanlar için yapılmış barınak) * koxika kûçikê köpek kulübesi 3. mec kümes (ufak ev) 4. kuyu gibi (basık ve karanlık yapı)
koxik (ii) m folluk
koxik (iii) m üzüm asmalarını dikmek için açılan çukur
koxik (iv) m 1. zom, zome 2. kulübe (hayvanlar için yapılmış barınak)
koxik (v) m bir tür eşarp
koxtik m 1. ambar 2. oda
koyak m vadi
koye köy sancak.
m ambar
koyîn bnr goyîn
koyistan nd/rd dağlık
koyrinc nd/nt tamirci
koyrincî m tamircilik
koysandin m kaytarma (işten kaçma)
l/gh kaytarmak (işten kaçmak)
koz n 1. koz (iskambil oyunlarında) 2. mec koz (elverişli durum, saldırış ve savunma fırsatı)
m köz
m 1. kuzuluk (kuzu barınağı) 2. üstü açık, etrafı kapalı kuzu ve oğlak ağılı 3. hayvanların otlanması için ayrılan mera
koz bi kar anîn koz kırmak
koz girtin 1) közlenmek 2) mec koyulaşmak, kızışmak (sohbet vb. için)
koz (iii) rd (k ince okunur) aptal, budala * ew ne qîz e, koz e o kız değil aptalın biridir
koz (iv) m mevzi
koz ên xwe bi kar anîn kozunu oynamak
koz kirin l/gh 1. kapatmak * derî koz bike kapıyı kapat 2. koyunları kuzulardan ayırmak
koz û kulfet tüm aile
koze (i) m kulplu surahi
koze (ii) zo/n sansar (Martes martes)
kozeçêre m otlakiye
kozer n köz (ateş közü)
kozere iri saman.
m 1. badas 2. kesmik (başaklarla karışık iri saman)
kozî (i) m köz, ateş közü
kozî (ii) m köşe
kozî (iii) m ocak
kozîbir m köşe taşı
kozîdan bnr qubîdank
kozik m 1. mevzi 2. evsin, öneze (avcı mevzisi) 3. güme, gümele (avcı kulübesi) 4. gömültü 5. lşk tabya 6. pusu 7. evcik (çocuk için) 8. çadırlarda mutfak niyetiyle kulanılan bölüm
kozik vedan pusu kurmak
kozik (ii) m kuzu yatağı, üstü açık, etrafı çevrili kuzu ağılı
kozikdanîn pusu kurmak.
kozîn m ateş közü
kozir köz.
m köz
kozkirin m 1. kapatma 2. koyunları kuzulardan ayırma
kozlak m ağaç ve kamışlardan yapılan kulübe
kozmetîk m kozmetik
kozmîk astr/rd kozmik
kozmogonî m kozmogoni, evren doğumu
kozmogonîk rd kozmogonik
kozmografya m kozmografya
kozmolojî m kozmoloji, evren bilimi,
kozmolojîk rd evren bilimsel, kozmolojik
kozmonot nd/nt kozmonot, uzay adamı
kozmopolît rd kozmopolit
kozmos m kozmos
ko [I] gerestêrkek e ko [II] alavên qutkirinê yên ku devê wan nabire û divê bên tûj kirin ko [III] di germê de şîştirgirtin û sefgirêdana pezê spî, kiwê
1. kêra baş nabirre (rengdêr) devikê xweş nabirre: Ev kêr ko ye. ne tûj: Ev pênûs ko ye; divê bêt tiraşîn. nebaş, zeîf: Kurdiya wî ko ye..
Herwiha: kot, kuh, kut.
ji: hevreha soranî کول (kul), farisî كند (kond), jiari. Ketina D ji dawiya peyvê di ziman û zaravayên îraniya bakur-rojavayî de diyardeyeka berbelav e. Guherîna L/N bi hev di zimanên îranî de berbelav e: nimêj/limêj. Bo nimûne farisî: bad, bûd lê kurdî ba, bû. Ketina yan zêdebûna N di hemû zimanên îranî de fenomeneka berçav e: firset/firsend, tac/tanc, çok/çong...
ko bar (rengdêr) werdanbar.
ji: ko +-bar
ko bûn (alava qutkirinê) tujiya xwe winda kirin
(lêker)(Binihêre:) ko
ko kirin (alava qutkirinê) tujî jê birin
(lêker)(Binihêre:) ko
koalîsyon (navdêr, mê) rêvibirina hevpişk, hevbend, hevkar, hevpeyman
koalisyon (navdêr, mê) koma partiyên ku hikûmet bi hev re damezrandiye, hikûmeta ku ji çend partiyan pêk hatiye, hevbend, hevpeyman, hevkar.
ji: Bi rêya frensî coalition ji latînî coalitus (hevbendî, hevpeyman), têkildarî coalescere ji alescere (têkil kirin, tevandin)
kobanî Serenav,mê, bajarek li rojavayê Kurdistanê ye.
ji: ji inglîzî (company)
kobîn (navdêr, mê) kûzbûn, xûzbûn, xwarbûn, xûlbûn, daxûlbûn, daqûlbûn, nişivîn.
ji: ko +-bîn
kobra (navdêr) hin cûnên marên gir û jehrdar in.
Bide ber: anakonda, boa.
: kobragir, kobragirî, kobranas, kobranasî, kobravan, kobravanî, kobrayî
kobragir (navdêr, mê) kesê/a kobrayan digire.
ji: kobra + -gir
kobragirî (navdêr, mê) karê kobragiriyê.
ji: kobragir + -î
kobravanî (navdêr, mê) karê kobravanan.
ji: kobravan + -î
kobrayî (navdêr, mê) rewşa kobrabûnê.
ji: kobra + -yî
kobûn (navdêr, mê) (Binihêre:) ko
koc kilîla ku bi ser ve davêjin ser deriyan
koç 1. hicret, barkirin 2. penaberî *zozanvanî rabûn koçê, aranvaniyan da bin boçê
1. rev (navdêr, mê) (mala xwe) barkirin, sirgûn, mişextî, ji derekê çûn derek din bijî, rev, bazdan, bez, bezîn, revîn.
Bide ber: kaç, keç, kêç, kiç, kuç, kûç.
Bikaranîn: Lêker: koç bûn, koç kirin. Navdêr: koçbûn, koçkirin Rengdêr: koçbûyî, koçkirî.
ji: jitirki yan ji zimanekî din yê tirkîkî, bo nimûne azerî köç, bide ber teterî küçü, küçüş, tirkî göç yan göç-mek. Heman peyvê di farisî de jî wek کوچ (kûç), hemû ji tirkiya kevn köş- (bar kirin) ji kö- (rabûn).
: koçandin, koçandî, koçbar, koçbarî, koçbarîtî, koçbartî, koçber, koçberî, koçberîtî, koçbertî, koçer, koçerî, koçerîtî, koçî, koçîn, koçîner, koçînî
koç bûn (lêker)(Binihêre:) koç
koç kirin (ji cihekî ber bi cihekî din ve) bar kirin
(lêker)(Binihêre:) koç
koç li benda pîrê ma, pîrê hat û guh neda koçê (biwêj) ji bo ked û helwesta bêbergîdan û vala tê bikaranîn. kesî wer hêvî nedikir, koç li benda pîrê ma, pîrê hat û guh neda koçê.
koça dawî (biwêj) wefat, mirin, wexerkirin, çûn ber dilovaniya Xwedêé.
Herwiha: koça dawiyê, koça dawîn.
ji wêjeyê: Polîtburoya Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) ragihand ku îro destê sibehê Hemaîl Xanim a hevsera Barzaniyyê nemir û dayika Serokê Herêma Kurdistanê Mesûd Barzanî koça dawî kir. Heta niha nehatiye ragehandin ka dê merasim li çi cihekî be, lê li gor Kurdistan Tv piştî demeke din dem û cihê merasiman tên diyar kirin..
: koça dawî kirin
koça dawîn kirin (biwêj) mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedêé, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xweé, çûn gorrê, emir dan haziran.
Herwiha: koça dawî kirin
koça xwe bi rêxistin (biwêj) karê xwe pêk anîn. wî ji zû de koça xwe bi rê xistiye, hûn li xwe bifikirin.
koça xwe ji vê dinyayê bar kirin (biwêj) mirin. di dawiyê de apê kerem jî koça xwe ji vê dinyayê bar kir.
koçandin (navdêr, mê) koçberî, mişextandin.
ji: ko +çandin
koçbar bûn (rengdêr) mirin.
ji: koç +-bar + bûn
koçbar kirin (rengdêr) raguhastin, warguhêzî kirin, cîguhastî kirin, tehcîr kirin.
ji: koç +-bar + kirin
koçber 1. muhacir, barkirî 2. penaber
(navdêr) kesên ji gundê yan bajarrê yan welatê xwe çûne li gundek yan bajarrek yan welatek din dijîn.
Herwiha: koçbûyî koçkirî. Nêzîk: mihacir penaber penaxwaz.
Bide ber: koçer.
ji: koç + -ber.
Bikaranîn: Lêker: koçber bûn. Navdêr: koçberbûn.
: koçberî koçerîtî koçbertî
koçber bûn (lêker)(Binihêre:) koçber
koçber kirin (lêker)(Binihêre:) koçber
koçberbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) koçber
koçberbûyî (rengdêr) (Binihêre:) koçber
koçberî 1. hicret, barkirin 2. rewşa penaberiyê
(navdêr, mê) koçkirin, koçbûn; koça bêgavî, jiyana koçberan.
Bikaranîn: Lêker: koçberî kirin. Navdêr: koçberîkirin Rengdêr: koçberîkirî.
Herwiha: koçberîtî koçbertî. Nêzîk: koçerî.
Bide ber: penaberî
koçberî kirin (lêker)(Binihêre:) koçberî
koçberîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koçberî kirin
koçberîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koçberî
koçberkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koçber kirin
koçberkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koçber
koçbûn (navdêr)(Binihêre:) koç
koçek 1. semajen, reqase 2. zanayê êzidiyan
(navdêr, mê) gewende 2- Çiloyên li ser hev ango koma çilo.
ji: koç +-ek
koçekî (navdêr, mê) çengîtî, lotîtî.
ji: koçek + -î
koçer 1. muhacir 2. kesê ku ne şêniyê tu cihî ye *ava çeman xwişexwiş e, koçer nabêjin: 'dewê min tirş e'
(navdêr) koçer: revend, hozên anku eşîrên yan êlên bi berdewamî li eynî derê najîn (bi taybetî yên ku havînan li zozanan û zivistanan li deştan diborînin), Koçer: eşîrek e, Koçer: navek e.
Herwiha: koçir.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆچه‌ر.
Bide ber: koçber.
ji: hevreha farisî کوچگر (kûçger), ermenî քոչվոր (koçvor), rûsî кочевник (kočévnik), hemû jitirki yan zimanekê din yê tirkîkî, bi tirkiya kevn köçer (gerrok, koçker) ji köç- (koç kirin, mal bar kirin), bi tirkiya niha göç (koç, koçberî, derbiderî, awaretî), göçmek (koç kirin). Ji eynî rehî: koç, koça dawî..
Bikaranîn: Lêker: koçer bûn, koçer kirin. Navdêr: koçerbûn, koçerkirin Rengdêr: koçerbûyî, koçerkirî.
: koçerî, koçerîtî, koçertî
koçer bûn (lêker)(Binihêre:) koçer
koçer kirin (lêker)(Binihêre:) koçer
koçerbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) koçer
koçerbûyî (rengdêr) (Binihêre:) koçer
koçêre koderî
koçerî 1. rewşa neakincîbûnê; muhacirtî 2. lîstikeke govendê ye *“koçerî, jê dûr e rencberî”
(navdêr, mê) jiyana koçeran.
Herwiha: koçerîtî, koçertîNêzîk, koçberî.
Bide ber: penaberî
koçerkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koçer kirin
koçerkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koçer
koçger (navdêr, mê) koçber, goçer, rewend, penahger.
ji: koç +-ger
koçî (rengdêr) koç, mişextî, awaretî, koçberî, penaberî, mihacirî, hicrî, salnameya koçî: salnameya îslamî ya ku niha nêzî sala 1400ê ye.
ji: koç + -î
koçik hêwana pêşwazîkirina mêvanan
koçk qesr û sera
koçker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê koç dike, gerrok.
ji: koç + -ker
koçkirin (navdêr)(Binihêre:) koç
koçmek (Zazaki) (navdêr) kew.
Herwiha: heke, zeranc
kod 1. derdana ku pê zad tê pîvan 2. elb *koda tijî, bi a vala mede
(navdêr) hin jimareyên yan tîpên ku tiştek yan kesek pê tê îdentîfiyekirin anku nasîn: kodê telefonan yê welatê min 358 e. (Çi cara ku mirov telefonê bo jimareyek wî welatî bike, divê mirov pêşî 358 lê bide û paşî jî kodê bajarrê ku ew telefon lê ye û dawiyê jî jimareya wê telefonê bi xwe.), bernav, navê nepenî, navê ku ne navê kesekî yê rast e lê hevalên wî dikarin wî bi wî navî binasin (bi taybetî ji alî sîxuran û çekdaran ve tê bikaranîn), tas, sehen, elb, dewlika biçûk mirov kodika xwe ya dagirtî li ya vala nade, gotina pêşiyan.
Herwiha: qod.
ji: Ji frensî code ji latînî codex.
Bikaranîn: Lêker: kod kirin. Navdêr: kodkirin Rengdêr: kodkirî
kod bi dêv re sîle kirin kod mişt tijî kirin û zêdehî bi kefa destî rijandi
kod kirin (lêker)(Binihêre:) kod
koda zêrîn, çûye bi dû kevçiyên darîn ketiye (biwêj) ji bo kesên ku hay ji nirx û zerengiya xwe nîn in, xwe bi kesên an jî tiştên ne layiqî xwe re diwestînin tê gotin. ew bêmêjî bi xwe koda zêrîn e, lê mîxabin çûye bi dû kevçiyê darîn ketiye.
kodekistan (navdêr, mê) zarrokistan, zarrokxane, pêşdibistan, rewze, kreş, cihê ku dêbav rojane zarrokên xwe yên ku hê bo çûna dibistanê biçûk in bo çavdêrîkirin û lîstikan dibinê (bi taybetî dema ku dêbav bi xwe li kar in), baxçeyê zarrokan, hêlînxane.
Herwiha: kudekistan, kûdekistan.
ji: Ji farisî کودکستان ji کودک + -ستان.
: kodekistanî
kodekistanî (navdêr, mê) rewşa kodekistanbûnê.
ji: kodekistan + -î
koder (navdêr, mê) rûçêrk, kode.
ji: ko +-der
koderî 1. demana çêreya erdekî 2. cureyekî pirtiyê ku jin jê kirasan didirûn; çît
(navdêr, mê) rûçêrk, kode.
ji: ko +-derî
kodik elbik *kebanî bûn sisê, kodik çûn ber sê
(navdêr, mê) pîvokek ji tenekeyê hatiye çêkirin û pê tiştên wek ce, genim, nîsk û hwd dihê pîvan min bi kodikek genim deh benîşt kirî
kodika (yekî) tijî dew bûn (biwêj) rewşa aboû şen bûn. lawo lawo, kotlika te tim tijî dew be.
kodkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kod kirin
kodkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kod
kodqelên sedemê bêyomî û teşqeleyan; serxur
kofî cureyekî pûşiya serê jinan a gelêrî ye *jinê got: mêrik min ji te re zarokek anî, kofî û kitan danî
(navdêr, mê) laçik, serpoş, kefî, egale, dersok, xafik, kevînk, çîtê mirov pirça anku porrê xwe diniximînin (bi taybetî jin), xavik, nerme, şerpa, kitan, desmal, poşî, yazme, şelbe, çarok, çît, hubirî, çarik, dolbend, melkezêt, şaşik, şar, pate, şelpe.
Herwiha: kofîk
koga firoşgeha mezin
kogeh (navdêr, mê) embar, kîler.
ji: ko +-geh
koger (navdêr, mê) kurk.
ji: ko +-ger
koh 1. çiya, gir 2. kir
1. tişta/ê baş nabirre (rengdêr) (Binihêre:) ko 2. çiyayê biçûk (navdêr, nêr) (Binihêre:) kox
kojandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kojandin
kojandin (lêker) Bi dranan ve piçik piçik û hendik hendik jêkirina ji tiştekî. Bi rêya cûtina bi dirana ji tiştekî ve hendik hendik kêm kirin. Bi taybetî ji bo hestiyan tê
Bikaranîn: Seg ji kojandina hestiyan têr nabin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆژاندن.
ji wêjeyê: Ma kî dikare ji vê bawer bike? Li quncekî zarokekî qirêjî tê dîtin, ku destê xwe yê qermiçî dirêj dike, da ku hestiyekî ku avêtine ber seyan bigire. Li hêla din, zarokekî din jî hestiyekî ku avêtine kuçeyê û tiştek pê ve tune dikoje..
Herwiha: kojîn. Nêzîk: keritandin kirrandin.
: kojandî, kojînerBide Ber, kesaxtin, kolandin, qusandin
kojek (navdêr, mê) kirrîner, kojer, didantûj, dirantûj
kojer (navdêr, mê) kirrîner, kojek, didantûj, dirantûj
kojik (rengdêr) (navdêr) kerrik, fêkiyê ku hê negihiştiye: Ev sêv hê kojik in..
Herwiha: kojk.
: kojikî, kojikîtî, kojiktî
kojikî (navdêr, mê) rewşa kojikbûnê.
ji: kojik + -î
kok [I] 1. reh û rîçal 2. tar û hîm *her giya li ser koka xwe şîn tê kok [II] qelew
1. parçeya jêrîn ya riwekan (navdêr, mê) qurm, reh, rîş, parçeya stûr yan jêrîn ya riwekan, binyat, bingeh, serekanî, esil, esas: Ew ji koka xwe ve kurd in lê asîmîle bûne û êdî zimanê kurdî nizanin. Cûreyek firinde an tilûr.
Bikaranîn: Lêker: kok kirin, kok girtin, kok berdan, kok anîn, kok dan, kok girtin. Navdêr: jikokkirin, kokkirin, kokgirtin, kokanîn, kokberdan, kokdan Rengdêr: jikokkirî.
ji: jitirki kök (reh, ra).
: bêkok, bêkokî, bêkokîtî, bêkoktî, bikok, bikokî, bikokîtî, bikoktî, kokandin, kokandî, kokdar, kokdarî, kokdarîtî, kokdartî, kokder, kokderî, kokderîtî, kokdertî, kokdêr, kokdêrî, kokdêrîtî, kokdêrtî, kokiyayî, kokî, kokîn, kokîner
kok anîn (lêker)(Binihêre:) kok
kok berdan (lêker)(Binihêre:) kok
kok bûn qelew bûn, bi goşt bûn *bet çiqasî kok dibe, ewqas cih lê teng dibe
(lêker) bez girêdan, bûn def.
ji: kok + bûn
kok dan (lêker)(Binihêre:) kok
kok girtin (lêker)(Binihêre:) kok
kok kirin qelew kirin, dermal kirin
(lêker)(Binihêre:) kok
kok lê qelandin (biwêj) tune kirin. komkujî kirin. wan got: em ê kok lê biqelînin. lê dû re fêm kirin ku gelê kurd xelas nabe.
koka hev anîn (biwêj) bi hev du re şerekî mezin danîn, hev û din kuştin, tune kirin. di wî serê dawîn de wan her du eşîran koka hev anîn.
koka zer zehferana Hindistanê
kokaîn (navdêr, mê) tilyakek wek toza spî ye û xurt e û ji riweka koka tê çêkirin.
Herwiha: kokayîn tilyak.
ji: Bi rêya frensî cocaïne yan inglîzî cocaine ji keçwayî cúca: koka + -în.
: kokaînfiroş, kokaînî
kokaînfiroş (navdêr, mê) kesê/a kokaînan difroşe.
ji: kokaîn + -firoş
kokaînî (navdêr, mê) rewşa kokaînbûnê.
ji: kokaîn + -î
kokaînkêş (navdêr, mê) kokaînoman.
ji: kokaîn +-kêş
kokandî (rengdêr) arastî, xemlandî, xemilandî, teyisandî, arasîte, bixeml, nîgardar, miçekçekî, gergefî.
ji: kokand + -î
kokandin (navdêr, mê) peytkirin, bi serûberkirin, li karkirin, :jiber cejin ê xelikê gundî hemûyan xwe kokandîne, :bdn; ez di kokînim em di kokînîn tu di kokînî hûn di kokînin ew di kokîne…it ewan di kokînin pr, :dêbi +bdn bdb , :di kokand di kokandin db dûr, :kokandibû kokandibûn (f), :bi kokîne bi kokînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆکاندن
kokanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) kok
kokayî (navdêr, mê) qelewî, çewrî, kokitî.
ji: kok +-ayî
kokberdan (navdêr, mê) (Binihêre:) kok
kokbirr (rengdêr) kesa/ê yan tişta/ê ku koka tiştekî dibirre, kesa/ê yan tişta/ê ku tiştekî ji binî ve hildiweşîne, tişta/ê ku koka wê hatiye birrîn, tişta/ê ku ji binî ve hatiye hilweşandin kokbirr kirin: ji binî ve birrîn, ji binî ve hilweşandin.
Herwiha: kokbir.
ji wêjeyê: Malpera Xeber-7 ya Tirkiyê jî ragihand ku operasiyona hêzên Îranê li dij endamên gurûpa terorîst ya PJAK’ê eva 10 roj in ku didomin û Îranê bi qasî 5 hezar eskerên xwe li navçên ser sînorê xwe û Iraqê bi cih kirine û dil heye ku vê gurûpa terorîst kokbir bike..
ji: kok + birrîn - -în.
: kokbirrî kokbirrîn kokbirrker kok birrîn kokbirr kirin kokbirrkirin kokbirrkirî
kokbirr kirin (lêker) koka, gûrt kirin, koka, qira, qela, qir kirin, qirandin, qelînoka, kax kirin.
ji: kokbirr + kirin
kokbirrî (navdêr, mê) rewşa kokbirrbûnê.
ji: kokbirr + -î
kokbirrîn (navdêr, mê) nîjadkujî, tevkujî, kokqelîn, qelînok, qir, qetlîam, jenosîd.
ji: kokbirr +-în
kokbirrker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kokbirr dike.
ji: kokbirr + -ker
kokbirrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kokbirr kirin
kokbûn (navdêr, mê) pergal, ciwanî, lewendî, şengî, şepal, narînî, terpoşî.
ji: kok +bûn
kokdan (navdêr, mê) (Binihêre:) kok
kokdar (rengdêr) rehdar, birîçal, biripin, binîgirtî, bingehî, misoger, bidamar, bireh.
ji: kok +-dar
koker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê ko dike, komker.
ji: ko + -ker
kokgir (navdêr, mê) kokdar, wekê kokê.
ji: kok +-gir
kokgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kok
kokî (navdêr, mê) resenî, orijînalî, heqîqîtî, eslîtî, bingehî, binyatî, resen, rewşa kokbûnê.
ji: kok + -î
kokim kal û pîra hizhizî
(Zazaki) (rengdêr) pîr, kal, êxtiyar.
Bikaranîn: Lêker: kokim bûn, kokim kirin. Navdêr: kokimbûn, kokimkirin Rengdêr: kokimbûyî, kokimkirî
kokim bûn (lêker)(Binihêre:) kokim
kokim kirin (lêker)(Binihêre:) kokim
kokimbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kokim
kokimbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kokim
kokimî bûn (navdêr, mê) kelx bûn.
ji: kokim +-î + bûn
kokimîbûn (navdêr, mê) kelxbûn.
ji: kokim +-î +bûn
kokimkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kokim kirin
kokimkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kokim
kokîn (lêker)xemilîn, cincilîn, arasîn. Tewîn: -kok-.
ji: kok +-în
kokiresî bah, şehwet
kokirî (rengdêr) komkirî, serhev, seryek, qerpol, werdayî, zêdekirî.
ji: ko +kirî
kokirin (navdêr, mê) (Binihêre:) ko
kokitî (navdêr, mê) qelewî, çewrî, kokayî.
ji: kok +-itî
kokkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kok kirin
kokkirin (navdêr) kokandin, peytkirin, kêrê xwe kirin
koknasî (navdêr, mê) etîmolojî, peyvnasî, rehnasî
kokok (navdêr, mê) bomebom.
ji: kok +-ok
kokos cureyekî alava titûnkêşiyê ya ku qelûna wê xortimkî ye; nargîle
kokrakirin (navdêr, mê) kokanîn, kokqirkirin.
ji: kok +rakirin
kokteyl (navdêr, mê) vexwirakek alkolî ye ku ji çend alkolên cuda hatiye çêkirin, şahiya ku tê de ew vexwirak yan vexwirakin din yên alkolî tên vexwarin (bi taybetî bi minasebeta destpêkirina yan salvegerra dezgehekê).
Herwiha: koktayl, koktêyl.
ji wêjeyê: Konsolosxaneya ewil ya hukumeta Kurdistanê di yekê mehê de li peytaxta Swîsreyê li Bernê bi kokteylekê vebû. Merasîm ji terefê Şivan Perwer bi sirûda Ey Reqîb û bi daliqandina alaya Kurdistanê a ji terefê konsolosê Kurdistanê Dr. Fewzî Kaddur dest pê kir.(Netkurd.com, 12/2006).
ji: Ji inglîzî cocktail.
: kokteylî
kokteylî (navdêr, mê) rewşa kokteylbûnê.
ji: kokteyl + -î
kol [I] 1. kêrt 2. girê biçûk ê ku ji erdê zêde ne bilind e kol [II] bêqiloç *bizina kol hînî danûyan bibe, îflah jê nabe kol [III] deyûs
1. mil (navdêr) mil, şan: kolber.
ji: jitirki kol yan jiazeri qol.
Bide ber: qol. 2. kolan yan kolandin (navdêr, mê) kolîn, kolandin, kolan, kûrkirina derekê bi rakirina axê jê.
Bikaranîn: Lêker: kol bûn, kol kirin. Navdêr: kolbûn, kolkirin Rengdêr: kolbûyî, kolkirî.
: kolan , kolandin, kolîn, -kol
kol bûn (lêker)(Binihêre:) kol
kol kirin (lêker)(Binihêre:) kol
kolaborasyon (navdêr, mê) hevparî, hevpişkî, şirîkî, şirîkatî, hevkarî, partnerî, koordînasyon, hevparbûn
kolaj (navdêr, mê) kompozisyona hinek wêneyan, wêneyê ji çend wêneyan pêkhatî.
Bide ber: kolej.
Têkildar: montaj.
ji: Ji frensî yan inglîzî collage
kolan 1. cade, paxan 2. kuçe, ziqaq *kolan, tu carî nakevin bi ser banan
1. rêyên teng li taxan (navdêr, mê) rêyên teng yên di navbera du rêzên avahiyan re, ser her du milan, pî lawik danî ser kolanên xwe,hekîp avêt ser kolanan û çû.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆلان.
Bikaranîn: Lêker: kolan kirin. Navdêr: kolankirin Rengdêr: kolankirîNêzîk, cade, kuçe, şeqamBinere.
Herwiha: tax 2. ax bi merrê rakirin Baştir: kolîn
kolan kirin (lêker)(Binihêre:) kolan
kolanî (navdêr, mê) berdine, kevn.
ji: kol +-anî
kolank (navdêr, mê) alûle, rêkok, zaboq.
ji: kolan +-k
kolankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kolan kirin
kolankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kolan
kolare (Soranî) Xwendin: kollare(yariyeke) firrfirrok, pirrpirrok (navê pêlîstokekê ye ku têt firrandin(ballendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firrindeyekî ye)
kolayî (navdêr, mê) kolandî.
ji: kol +-ayî
kolbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kol
kolbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kol
kolê deyûs
kole 1. bende, evd 2. xulamokê berjewendiyên xelqê
1. kesên bindest (rengdêr) kesa/ê ku neçar e hemû jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite anku kar dike, kesa/ê ku maf nîne ku bi xwe biryaran li ser karên xwe bide, Bend.Bindest.Reben.
Hevwate: benî, evd, ûrib.
Dijwate: aza azad rizgar serbest.
Bide ber: xulam, pale, noker, bindest, benî, girtî, dîl, zindanî, rizgar, serbest, serbixwe, xweser, berdayî.
Bikaranîn: Lêker: kirin kole, kole kirin, kole bûn. Navdêr: kolebûn, kolekirin.
ji: jitirki köle, hevreha kölük (bargir, dewar), belkî ji erebî ğulam, binêre: xulam..
: koledar, koledarî, koletî
kole bûn (lêker)(Binihêre:) kole
kole kirin (lêker)(Binihêre:) kole
kolebûn (navdêr, mê) bindestbûn, bendbûn, perî)anbûn
kolebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kole
koledar 1. erka ku bendetiyê li ser gelan ferz dike 2. xwediyê bendeyan
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê xelikî wek kole bi kar di hînit, zordest, zordar
koledarî (rengdêr) jiyana bindestî
kolej (navdêr, mê) fêrgeh, hîngeh, perwerdegeh, enstîtû, akademî: koleja firrvaniyê, lîse, dibistana amadeyî: Piştî kolejê ez dê biçim zankoyê. fakulte, beşek ji zankoyê: Li zankoya me 5 kolej hene: koleja wêjenasiyê, koleja dadnasiyê, koleja bijîşkiyê û koleja xwezanasiyê.
Herwiha: kolec, kolêc, kolêj, kolic, kolij, kolîc, kolîj.
ji: Ji inglîzî college.
: kolejî
kolejî (navdêr) kesê/a ji kolejekî
kolek (navdêr, mê) stûn, gulte, qemerî
koleker (navdêr, mê) kolîker, benîker.
ji: kole +-ker
kolekî (navdêr, mê) kolyarî, kolînerî, kolewarî.
ji: kole +-kî
kolekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kole kirin
kolekirin (navdêr) bindestkirin, tepeserkirin
koleksiyon (navdêr, mê) berhevok, danhevok, kom, deste, qeft, gulbijêrk, antolojî, destegul, guldeste, sercem, çend tiştên bi hev re: danhevokek helbestan (dîwan, çend helbestên li gel hev hatine belavkirin).
Herwiha: kolêksiyon.
Têkildar: kolektîv.
ji: Ji frensî collection.
: koleksiyoner, koleksiyonerî
koleksiyon çêkirin (lêker) berhevok çêkirin.
ji: koleksiyon + çêkirin
koleksiyoner (navdêr) berhevker, komker, amadeker, civîner.
ji wêjeyê: Welat Serhedî yek ji wan koleksiyoner û lêkolerên kurd e ko ev bi salan e nimûneyên çanda kurdî berhev dike.(Rohat Alakom: Koleksiyoner Welat Serhedî – “Zêrfiroş jî nabêjin ew zêrên xwe ji kuderê tînin”, Nefel.com, 9/2007).
ji: koleksiyon + -er yan ji frensî collectionneur.
: koleksiyonerî, koleksiyonerîtî, koleksiyonertî
koleksiyonerî (navdêr, mê) rewşa koleksiyonerbûnê.
ji: koleksiyoner + -î
koleksiyonvan (navdêr, mê) berhevkar, berhevokvan.
ji: koleksiyon +-van
koleksiyonvanî (navdêr, mê) berhevkarî, berhevokvanî, darêjkerî.
ji: koleksiyon +-vanî
kolektîv (rengdêr) girseyî, komî, kozî, tomerî, komelî, bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit.
Herwiha: kolektîf, kolêktîf, kolêktîv.
Bide ber: kooperatîv.
ji wêjeyê: Dema şertên heyî bên nirxandin, terefa tirk dixwaze ji bona dewleta unîter makezagonek “demokratîk” gorî pîvanên Yekîtiya Ewrupayê bipejirîne. Di vê makezagonê de mafên kollektîf yên neteweya kurd, wekheviya neteweya tirk û tirk tune ye. Bes tê xwestin ku terîfa hevwelatiyê bê guhertin, mafên kesayetî ji bona kurdan bên nas kirin. Heta dikarim ev yeka jî pir zelal xuya nake. Projeya PKK/BDPê jî, ji dewleta unîter diparêze. Projeya “xweseriya demokratîk”: Di navbeyna neteweya kurd û tirk de ji aliyê maf û statuya siyasî û îdarî de wekheviyek daxwaz nake. Neteweya kurd û Kurdistanê dike çend beşan. Sîstemek demokratîk ne, sîstemek otorîter û desthilatdariya yek partiyek daxwaz dike. Loma jî divê kurd: Li hemberî van xebat û projeyan helwestek cûda nîşan bidin. Divê bê pejirandin ku ev merheleya, merhelek dîrokî ye..
ji: Ji frensî collectif (mê: collective) yan inglîzî collective
koler (navdêr, mê) kolek.
ji: kol +-er
kolera (navdêr, mê) êşek dijwar ya vegir e û bi taybetî ji ava pîs ya ku tê vexwarin peyda dibe.
Herwiha: kolêra.
: kolerayî, kolerayîtî
kolerayî (navdêr, mê) rewşa kolerabûnê, zikêşî, navêşî.
ji: kolera + -yî
kolesterol (navdêr, mê) hin molekûlên rûnî ne û di xwîna mirov û ajelan de hene(eger zêde bibin, mirov nexweş dibe).
Herwiha: kolestêrol, kolêstêrol.
ji wêjeyê: Li gora ko alim dibêjin, heger hûn naxwazin hûn ji hêza xwe ya cinsî bikevin, divê hûn xwe ji van gîha û biharatan bêpar nehêlin. Divê mirov piştî salên çelî xwe ji xwarina zêde, ji goştê pez û dewaran û ji qelewiyê biparêze. Divê mirov xwarinên bi sebze û goştê sipî bixwe ko mirov ji xetimandina dilî, ji kolestrol û tansiyonê bilind bê parastin.
koletî 1. bendetî 2. olamkarî
(rengdêr) benîtî, evdî, evdalî, xulamî, nokerî, dîlî, êsîrî, rewşa koleyan, jiyana koleyan, karê koleyan.
Herwiha: kolehî, koleyî.
Dijwate: azadî, rizgarî, serbestî, serxwebûn, xweserî.
ji: kole + -tî.
Bikaranîn: Lêker: koletî kirin. Navdêr: koletîkirin
koletî kirin (lêker)(Binihêre:) koletî
koletîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koletî kirin
koletîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koletî
kolewar (navdêr, mê) koledar, kolîdar, dîldar, benîdar.
ji: kole +-war
kolewarî (navdêr, mê) kolekî, kolyarî, kolînerî.
ji: kole +-warî
kolge (navdêr)qula rovî, cîhê ku roviyek lê dijê
kolgeh (navdêr, mê) kan, bîr, cihê ku tiştek jê tê hilkolandin û derxistin: kolgeha petrolê, kolgeha elmasan.
Herwiha: kêlgeh.
ji wêjeyê: Wezîrê samanên xwezayî Aştî Hewramî diyar kir ku ew pereyê ji aliyê Bexdayê ve hatine dayîn, dê bidin kompanyayên petrolê yên ku li herêma Kurdistanê bi hilberîna petrolê ve mijûl in. Ji wan jî kompanyaya DNO ya norweçî ku li kêlgeha petrolê ya Tawkê ve mijûl e, kompaniyaya Sinopec ya çînî û Genel Enerji ya tirkî ku bi awayekî hevpar bi derxistina petrola li zeviyên Teqteq mijûl in..
ji: kolan - -an (yan kolandin - -andin) + -geh.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: kolgeh, Kurdî (Soranî): kêlge Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:
kolî (navdêr, mê) pakêtok, pakêta biçûk.
ji: kol +-î
kolî kirin (lêker) benî kirin.
ji: kolî + kirin
kolîdar (rengdêr) koledar, kolewar, dîldar, benîdar.
ji: kolî +-dar
kolîdarî (navdêr, mê) koledarî, kolewarîtî, dîldarî, benîdarî.
ji: kolî +-darî
kolik 1. malika biçûk 2. xaniyê kavilbûyî
(navdêr, mê) tîtîyekî biçûk û bê timik
kolik lîstin malikanî ya ku lîstikeke zarokan e lîstin
kolîker (navdêr, mê) benîker, koleker.
ji: kolî +-ker
kolîkirî (rengdêr) benîkirî.
ji: kolî +kirî
kolîn Tewandî(lêker)(navdêr, mê) kilêb kirin, rakirina axê bi merrê yan makîneyekê: zevî kolîn, bûstan kolîn, co kolîn, cihek kûr kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆلین.
Herwiha: kêlan, kêlandin, kêlîn, kolan , kolandin. Tewîn: Lêker, -kol-.
Têkildar: kole.
Bide ber: xepirandin.
ji: Proto-hindûewropî: kwerH- (kolandin, kêlan) , Proto-aryayî: karH- (kolandin, kêlan) Avestayî: kar- (kolan, kêlan) Pûnjabî: kr- (kolandin, kêlan) Middle Persian: kār- (kolandin, kêlan) Sogdî: kyr- (kolandin, kêlan) Hotenî: kār- (kolandin, kêlan) Hausa: kry- (kolandin, kêlan) Farisî: kištan/kār- (kolandin, kêlan) Osetî: kēlyn/kald- (kolandin, kêlan) , sîvendî: kišt/kār- (kolandin, kêlan) ... Kurdî: kēlān/kēl- (kolandin, kêlan) Zazakî: kariten/kar- (kolandin, kêlan) Sanskrîtî: kār- (kolandin, kêlan) Latînî: colo- (çandin) ... Çavkanî: Cheung p.240.
: dakolîn, hilkolîn, kolandî, kolayî, koler, kolerî, koliyayî, lê kolîn, vekoler, vekolîn
kolîn/dikole/bikole 1. erd qelaştin 2. kûr kirin *mezbût bikole esas, ji bo ku dil neke wasewas
kolînbûn (navdêr, mê) benîbûn.
ji: kolîn +bûn
kolîner (navdêr, mê) kolyar, kolek, veroj, heqaq.
ji: kol +-îner
kolînerî (navdêr, mê) kolyarî, kolekî, verojî, heqaqî, kolewarî.
ji: kol +-înerî
kolîş (navdêr, mê) kilox, qoq, cimcim, kapol, cemcem, qepol, qaqot, qaqotê serî, qoqê serî.
ji: kol +-îş
kolîtik qelaxa kermeyan
kolkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kol kirin
kolkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kol
kolombiya serenav, dûgelek li Emerîkaya Başûr e
kolonel (navdêr) serheng, amirhêz, mîralay, albay, yarbay, payeyek efseran e, efserê ku ew paye heye.
Herwiha: kolonêl.
ji: Ji frensî yan inglîzî colonel.
ji wêjeyê: Kolonelê Amerîkî û Fermandarê Karên Sivîl ê Dihokê Cak Lome Dîko serdana Serok Barzanî kir û soz da ku gava ew vegere welatê xwe ewê ji Kurdekî zêdetir propoganda û pesnê Kurdistanê bide.(Lotikxane.com, 9/2006).
: kolonelî, kolonelîtî, koloneltî
kolonelî (navdêr, mê) rewşa kolonelbûnê.
ji: kolonel + -î
kolonî (navdêr, mê) mêtingeh, welatê yan devera dagirkirî, welatê ku biyanî serdestên wê ne, devera biyanî lê dijîn.
ji wêjeyê: Di maça sisîya de Portugal li hember koloniya xwe ya berê Angolayê bû.(Netkurd.org, 6/2006).
ji: latînî.
Bikaranîn: Lêker: kolonî kirin. Navdêr: kolonîkirin Rengdêr: kolonîkirî.
: kolonîst, kolonîze, kolonyalîst, kolonyalîzm
kolonî kirin (lêker)(Binihêre:) kolonî
kolonîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kolonî kirin
kolonîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kolonî
kolonyalîst (navdêr, mê) mêtingehkar, mêtinkar, mêtingehparêz.
ji: kolonyal +-îst
kolonyalîstî (navdêr, mê) mêtingehkarî, mêtinkarî, mêtingehparêzî, kolonyalîzm.
ji: kolonyalîs +-tî
kolonyalîzm (navdêr, mê) mêtingehkarî, mêtinkarî, mêtingehparêzî, kolonyalîstî.
ji: kolonyal +-îzm
koloz kumê ji hiriyê
kolumn (navdêr, mê) stûn, kuncik, kolon (bi taybetî di weşanên nivîskî de).
Herwiha: kolûmn.
ji: Bi rêya inglîzî column ji latînî columna.
: kolumnîst
kolumnîst (navdêr) kunciknivîs, kesa/ê ku kolumnan dinivîse.
ji wêjeyê: Bedran Ehmed îro bû kolumnîstê Nefelê(Nefel.com, 12/2007).
ji: kolumn + -îst.
: kolumnîstî
kolumnîstî (navdêr, mê) rewşa kolumnîstbûnê.
ji: kolumnîst + -î
kolxane (navdêr, mê) kavil, xirbe.
ji: kol +-xane
kolyar (navdêr, mê) kolek, kolîner.
ji: kol +-yar
kolyarî (navdêr, mê) kolekî, kolînerî, kolewarî.
ji: kol +-yarî
kolye (navdêr, mê) gerdenî, gergo, ristik, tok, koter, qolye, gerdenbend, gerdane, xişira ku mirov dixe gerdena xwe anku stuyê xwe.
Herwiha: qolye
kom civat *agir berda komê, xwe da fêza zomê
(navdêr, mê) çend kes yan tişt grûp, ref, celeb, kerî, koz, hoz, revde çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev.
Bikaranîn: Lêker: kom bûn: civîn, berhev bûn, kom kirin: civandin, berhev kirin Navdêr, mê: kombûn: civîn, berhevbûn, komkirin: civandin, berhevkirin Rengdêr: kombûyî: civiyayî, berhevbûyî, komkirî: civandî, berhevkirî.
ji: hevrehên soranî ko û komele, kurdiya başûrî kûme, hewramî koma, farisî کومه (kûmê) , tirkî küme, hemû ji erebî كومة (kûme) ji yunanî κύμα (kûma) ji κύω (kûo: pif bûn, qelew bûn, mezin bûn) ji Proto-hindûewropî keu (pif bûn). Ji heman rehî: gumtil - -til ji til ..
: komandin, komandî, komar, komarî, komele, komik, komîner, komînerî, kom-kom, kombers
kom bûn 1. civîn 2. col bûn
kom kerdene (Zazaki) kom kirin
kom kirin 1. civandin 2. berhev kirin
(lêker) berhev kirin, dan hev, civandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆم کرن
koma 1. xewa giran, bêhişî (navdêr, mê) bêhişî, xewa giran ya ku hin nexweş dikevinê û ihtimal e ku êdî berî mirinê jê şiyar nebin: ketin komayê, di komayê de bûn.
ji wêjeyê: Roja berê xwîn dawerivîbû mejiyê Aram Tîgran û ew ketibû komayê. Doktoran diyar kiribû ku hêvî kêm e û wek wan digot, nema ji komayê şiyar bû.(Netkurd.com, 8/2009).
ji: Ji yewnaniya kevn κῶμα (xewa giran).
: komayî
koma kar (navdêr, mê) koma şixul, çarçoveya şixul.
ji: koma +-kar
komandan (navdêr) fermandar, fermande, fermander, amir, komtan, efser, serdar, zabit, serbaz, komandar, serekên eskeran, serokên leşkerî.
Herwiha: kumandan, qomandan, qumandan.
ji: Ji frensî commandant.
: komandanane, komandanî, komandanîtî, komandantî, serkomandan, serkomandanane, serkomandanî, serkomandanîtî, serkomandantî
komandanane (rengdêr) bi awayekî komandan.
ji: komandan + -ane
komandanî (navdêr, mê) rewşa komandanbûnê.
ji: komandan + -î
komandar (navdêr) fermandar, fermande, fermander, amir, komtan, efser, serdar, zabit, serbaz, komandan, serekên eskeran, serokên leşkerî.
Herwiha: kumandar, qomandar, qumandar.
ji: Ji inglîzî commander.
: komandarane, komandarî, komandarîtî, komandartî, serkomandar, serkomandarane, serkomandarî, serkomandarîtî, serkomandartî
komandarane (rengdêr) bi awayekî komandar.
ji: komandar + -ane
komandarî (navdêr, mê) rewşa komandarbûnê, fermanderî, serdarî.
ji: komandar + -î
komandin (lêker)kom kirin, berhev kirin, şirikî kirin.
ji: kom +-andin
komando (navdêr) hêzên taybet yên leşkeran, amûra ku pê ji dûr ve aletek elektronîk tê xebitandinkomandoyê televizyonê.
Herwiha: qomando, qumando
komar pergala ku ramana gelemper tê de serdest e, cumhûriyet
(navdêr, mê) cimhûriyet, republîk, respublîk, dewleta ku seroka/ê wê bi hilbijartinan yan ji alî perlemanê ve têt hilbijartin.
Dijwate: mîrnişîn.
Bide ber: kovar, qumar, gemar.
ji: kom + -ar.
: komarî
komara çekî Serenav,mê, Çekistan, Çek, welatek e li navenda Ewropayê.
Herwiha: Komara Çikî, Komara Çîkî.
Têkildar: çek, çekî.
ji: Çek + -istan.
: çekistanî, çekistanîtî
komara demokratîk ya kongoyê Serenav,mê, welatek mezin e li navenda Efrîqayê li geliyê çemê Kongo.
Hevwate: Kongo-Kînşasa.
Bide ber: Komara Kongoyê
komara efrîqaya navîn (navdêr, mê) welatek e li Efrîqayê.
ji: komar+a + Efrîqa+ya navîn
komara erebî ya misrê serenav, navê fermî yê Misrê
komara îslamî ya îranê Serenav,mê, navê fermî yê dewleta Îranê ji sala 1979ê ve.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کۆمارا ئیسلامی یا ئیرانێ.
ji wêjeyê: Zêdeyî du hefteyan e ku Komara Îslamî ya Îranê dest bi topbaran û bombardimankirina sînorên Herêma Kurdistanê kiriye û çar roj jî dibe li sînorê qezaya Pişder û quntara Çiyayê Qendîl di navbera pasdarên Îranê û çekdarên PJAKê de şerekî dijwar heye û navçe bi dijwarî tê topbaran kirin. Di encam de jî jinek li gundê Sunê birîndar bû û zêdeyî du xanî û xwendingehek jî hilweşiyan.
komara kongoyê Serenav,mê, welatek e li rojavaya Efrîqayê (ne Komara Demokratîk ya Kongoyê ye).
Hevwate: Kongo-Brazavîl.
Bide ber: Komara Demokratîk ya Kongoyê, Kongo-Kînşasa
komara mûzan (biwêj) dewletên biçûk yên ku debara wan tenê bi derfirotina berhemekî dibe û ew bi xwe jî ji alî hikûmetek gendel û zordar ve tên birêvebirin.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کۆمارا مووزانPirrjimar, komarên mûzan.
ji wêjeyê: Komara Tirk ji destpêka hebûna xwe heta niha tu heq û hiqûq nas nekiriye û nas jî nake! Komara ku bi gotin û daxwaza serleşkeriyê û serleşker rabe û rûne, nikare bibe komareke demokrat. Belku dikare bibe ‘Komara Mûzan’. Komara ku heq û hiqûqê nas neke, hem di biryarên navxweyî de û hem jî peymanên ku di qada navneteweyî de îmze kirine, her roj binpê bike û biçirîne, ancax dikare bibe ‘Komara Mûzan’..
ji:
komara singapûrê (navdêr) Navê fermî yê Singapûrê.
Herwiha: Singapûr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆماری سینگاپور (Komara Singapûrê).
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): کۆماری سینگاپور Kurmancî: Komara Singapûrê
komarên mûzan (navdêr) pirrjimara komara mûzan
komarî (rengdêr) (navdêr) cimhûrî, repûblîkan, repûblîkî, pergala komarê, li gor pergala komarê, kesên ku dixwazin welatê wan komar (ne monarkî) be.
ji: komar + -î.
: komarîtî
komarîtî (navdêr, mê) rewşa komarîbûnê.
ji: komarî + -tî
komarparêz (navdêr, mê) komarperwer.
ji: komar +-parêz
komarparêzî (navdêr, mê) komarxwazî.
ji: komar +-parêzî
komarperwer (navdêr, mê) komarparêz.
ji: komar +-perwer
komarxwazî (navdêr, mê) komarparêzî.
ji: komar +-xwazî
komasî (navdêr, mê) hewm, kom, pevcivîn, komik, mecma.
ji: kom +-asî
komayî (navdêr, mê) rewşa komabûnê.
ji: koma + -yî
kombers alava ku agahiyan bi awayekî dîtbar, bihîstwer û nivîskî kom dike û radigihîne; xêvjimêr
(navdêr, mê) kompûter, xêvjimêr, makîneya ku bernameyên nivîsînê, Internetê, hejmartinê û hin bernameyên din tê de hene.
ji wêjeyê: Platforma me, mîna hûn dizanin, bi ekîbeke biçûk bi rê ket ji bo avakirina platformeke nujên bo navçeya me Xelfetî - û her ku dihere meztir dibe. Neha seroka partiya EDP ya Stembol-Beykozê, birêz Birgul Hakan, nivisên xwe yên dewlemend bi me re parve dike. Wekî din Awdo Kurdyanî, lêkolînerekî siyaset û sosyolojiyê ji bo platforma me lêkolînên xwe yên derheqê pêşketinên rojane amade dike. Ji xeynî wan, mamoste û xwendevanên zanîngehê yên erdnigarî, kombers û pedagogiyê jî nivîsên taybet li ser platforma me ya hevpar diweşïnin - wek Memet Guneri, Ramo Gundogdu, Çepo Gewez û min - û bi vî rengî platforma me ronî dikin..
ji: kom- + bers.
: kombersî komberssaz komberssazî kombervan kombersvanî komberszan komberszanî
kombersî (navdêr, mê) rewşa kombersbûnê.
ji: kombers + -î
kombersvanî (navdêr, mê) karê kombersvanan.
ji: kombersvan + -î
kombînezon (navdêr, mê) binkiras, etek, melekqofk, deste, taxim, tiştê ku ji çend parçeyan pêk hatiye.
ji wêjeyê: Ev kombînezon hemî gava tên ba hev, gumanek peyde dibe ku gelo li deverê tirk, îranî û sûriyeyî jî tê de hin hêz dixwazin operasyonan li ser KCK-ê bikin da balansa şerê PKK-ê ber bi xwe ve bînin..
ji: ji frensî combinaison
kombîyayîş (Zazaki) (navdêr) civîn, kombûn
komçe vexwendname
komcivîn (navdêr, mê) kombûn, civîn
komdar (rengdêr) kombûyi.
ji: kom +-dar
kome 1. girse 2. zumre
komedî (navdêr, mê) mîzah, qerf, henek, pêkenok, tinazî, esprî, pêkenî, galte, nukte, îronî, istihza (filmên yan şanoyên ku bo kenandinê tên pêşkêşkirin).
Herwiha: qomedî.
Dijwate: trajedî.
Bide ber: drama.
Têkildar: komîk, trajî-komîk.
ji: Ji yewnanî κωμωδία ji κώμος + ωδή.
: komedyen
komedyen (navdêr) henekvan, qerfvan, mîzahvan, humorîst, hunermendê komediyê.
ji wêjeyê: TRT’ê ji ber ku rû ji hunermend û saziyên kurd nedît vê carê jî li pey komedyenê kurdê sûriyeyî Bavê Teyar ket. Ji bo ku Bavê Teyar û ekîba wî di rêzefîlmeke kanalê de bilîzin teklîfê dibin wan.(Welat.com, 12/2008).
ji: Ji frensî comédien ji yewnaniya kevn κωμῳδία.
: komedyenî, komedyenîtî, komedyentî
komedyenî (navdêr, mê) rewşa komedyenbûnê.
ji: komedyen + -î
komeg (navdêr, mê) ewn, alîkarkar, alîkar, komegkar
komegkar (navdêr, mê) ewn, alîkar, komeg
komek (navdêr, mê) hevok, cumle.
ji: kom +-ek
komek dan (lêker) alîkarî kirin, alî kirin, piştin kirin.
ji: komek + dan
komek hestî man (biwêj) gelekî jar bûn. piştî hatina hewiyê, qutê komek hestî ma.
komek xizan, seriyek çortan (biwêj) rûmeta feqîran tune. di berê de jî min digot. komek xizan, seriyek çortan. xwedê kesî feqîr meke.
komekdar (rengdêr) pîgar, destekar.
ji: komek +-dar
komekdarî (navdêr, mê) pîgarî, destekarî.
ji: komek +-darî
komekî 1. alîkarî (navdêr, mê) alîkarî, destek, yarmetî, piştevanî, piştgirî, misaede.
ji: Ji farisî 2. ji kom. Binêre;, kom
komekîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) destekder, alîkar, piştevan, piştgir, alîgir, yarmetîder, ya/ê komekî dike.
ji: komekî + -ker
komeksazî (navdêr, mê) sentagma.
ji: komek +-sazî
komel 1. civat 2. cimaet
komelayetî civakî
(rengdêr) civakî, komelî, sosyal, cemaetî
komele tevgera komeke mirovan a ji bo armanceke zagonî an jî derzagonî
(navdêr, mê) komele: rêkxistin, organîzasyon, sazman, teşkîlat, yekîtî, civat, cemiyet, cemaet, sosyete, koma mirovan ya ku bi hev re bo hin armancan dixebite: komeleya nivîskaran, komeleyek kultûrî, Partî û komeleyên kurdan îro xwepêşandanekê saz dikin. Komele: bernavê partiyek komunîst ya Rojhilata Kurdistanê ye.
Herwiha: komala, komale, komel, komela.
ji: kom + -ele.
Bikaranîn: Lêker: komele danîn. Navdêr: komeledanîn.
: komeleyî
komele danîn (lêker)(Binihêre:) komele
komeledanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) komele
komeleparêz (navdêr, mê) civakparêz, sosyalîst.
ji: komele +-parêz
komeleparêzî (navdêr, mê) civakparêzî, sosyalîzm.
ji: komele +-parêzî
komeleyatî komel, kom, yekîtî, civak, civakî
komeleyî (navdêr, mê) rewşa komelebûnê, civakî, cemiyetî, cemaetî, civatî.
ji: komele + -yî
komelgeh (navdêr, mê) civak, cemaet, komele, civat, cemiyet.
Herwiha: komalga, komalgah, komalge, komalgeh, komalgih, komelga, komelgah, komelge, komelgih.
ji: komel + -geh.
: komelgehî, komelgehnas, komelgehnasî
komelgehî (navdêr, mê) civakî, komelî, cemiyetî, civatî, cemaetî, sosyal, rewşa komelgehbûnê.
ji: komelgeh + -î
komelî (rengdêr) komî, girseyî, kozî, tomerî, kolektîv, bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit, komeleyî, civakî, cemiyetî, cemaetî.
ji: komel + -î.
: komelîtî
komelîtî (navdêr, mê) rewşa komelîbûnê.
ji: komelî + -tî
komelnas (navdêr, mê) civaknas, sosyolog
komelnasî (navdêr) civaknasî, sosyolojî, civatnasî, zanista ku lêkolînan li ser jiyana civakî dikin.
ji: komelnas + -î
koment (navdêr, mê) ravek, şirove, îzah, ronkirin, ravekirin, tefsîr, vekolîn, têbînî, not, şerh, komentar.
Bikaranîn: Lêker: koment kirin. Navdêr: komentkirin Rengdêr: komentkirî.
ji: Ji latînî commentum.
: komentar, komentarî, komentker
koment kirin (lêker)(Binihêre:) koment
komentar (navdêr, mê) şirove, ravek, ravekirin, îzah, şerh, tefsîr, ronkirin, zelalkirina bingeh û sedemên mijarekê yan bûyerekê, têbînî, not, ronkirin, komentNêzîk, koment.
ji wêjeyê: Cemal Batun û Mûrad Ciwan rojev û bûyerên hefteyê di Rojhelat TV de her hefte komentar dikin.(Reklamek bernameya Panorama Hefteyê yan Rojhelat TV di Netkurd.com de, 9/2006).
ji: Bi rêya frensî commentaire ji latînî commentarius, commentarium; herwiha bi inglîzî commentary.
: komentarî
komentarî (navdêr, mê) rewşa komentarbûnê.
ji: komentar + -î
komentker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê koment dike.
ji: koment + -ker
komentkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koment kirin
komentkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koment
komet (navdêr, mê) dûvstêr, stêra ku dadirije
komgirav (navdêr, mê) giravistan, arşîpel, arkîpel, koma giravên nêzî hev.
ji wêjeyê: Li salên 1990ê, pirtûkên dij-komunîzmê her dever dan ber xwe. Lenîn û Trotskî carina li ser podyuma kesên ji Hîtler xirabtir şûna Stalîn jî girt. Lê belê, piştî ku Komgirava Gulagê ya Aleksandr Soljenîtsyn di bernameyên perwerdeyê de cihê xwe girt, gelo divê mirov matmayî bimîne ku dij-herikeke stalînhez derkeve holê? Niha, hin pirtûkên perwerdeyê ku Gulagê pişt guh nakin, behsa qencîyên birêveberîyê yên Stalîn û hevdemkirinê ku wî da meşandin dikin. Li cotmeha 2010ê, perwerdekar li konferans-nîqaşeke mezin hatin civandin û ji wan hat xwestin ku îlhamê ji welatparêziyeke hê ne zelal bigirin..
ji: kom- + girav
komhevî (navdêr, mê) konfederasyon, yekîtî
komî 1. ya/yê komê (rengdêr) tebeqî, sinifî, sefî, çînî, kozî, girseyî, grûbî, refî, tişta/ê komekê, tişta/ê ku kom e.
ji: kom + -î
komîk (rengdêr) pêkenok, qirdik, qeşmer.
Bikaranîn: Lêker: komîk bûn, komîk kirin. Navdêr: komîkbûn, komîkkirin Rengdêr: komîkbûyî, komîkkirî.
Têkildar: komedî.
: komîkî, trajî-komîk
komik civata piçûk
komîk bûn (lêker)(Binihêre:) komîk
komîk kirin (lêker)(Binihêre:) komîk
komika sêwiyan Heft Bira, Termê Merxê, Dobê Ekber, Perwîn, Sureya
komîkane (rengdêr) bi awayekî komîk.
ji: komîk + ane
komikanê (navdêr, mê) yarîyeke zaro di bin du bir yek liber makê di mînit ya dî li cihên ne diyar komikên axê çê dikin û pa)îbira ber makê dê li komikên berdija xwe gerin û jinav bin eger çi keomik neman dê xwe lêk gihorin lê eger hinek komik man ne xirab kirî dê wek xal bo xwedîyên komikan hên tomarkirin û yarî dê hosa berdewam bit
komîkbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) komîk
komîkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) komîk
komîkî (navdêr, mê) rewşa komîkbûnê.
ji: komîk + -î.
Bikaranîn: Lêker: komîkî bûn. Navdêr: komîkîbûn
komîkî bûn (lêker)(Binihêre:) komîkî
komîkîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) komîkî
komîkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye komîk kirin
komîkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) komîk
komîktî (navdêr, mê) kenawerî.
ji: komîk +-tî
komir 1. segê ku baş hatiye xwedîkirin 2. zordar û sitemkarê têrxwarî
komir bûn 1. seg (ji ber xwedîkirineke baş) qelew xuya bûn 2. bi hil û heramiyê têr bûn
komir kirin 1. seg baş xwedî kirin û qelew kirin 2. bi hil û heramiyê têr kirin
komirr (navdêr, mê) rejî, kevirek reş e kêrî sotinê anku şewitandinê têt.
Herwiha: komir, kumir, kumirr.
Bide ber: xijîlek.
ji: jitirki kömür ji tirkiya kevn kȫŋür, ji zimanekî samî, bo nimûne jiarami ܓܡܘܪܬܐ (gumirta), akadî gumaru, erebî جمرة (cemret).
: kumirrî
komirr kirin (lêker)(Binihêre:) komirr
komirrfiroş (navdêr, mê) rêjîfiroş.
ji: komirr +-firoş
komirrfiroşî (navdêr, mê) rêjîfiroşî.
ji: komirr +-firoşî
komirrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye komirr kirin
komirrkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) komirr
komirvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) xudanê yan rêvebirê komirê
komîser (navdêr) endama/ê komisyonekê, birêveberê bingehek polîsan.
Herwiha: komisar, komiser, komîsar, komsar, komser, qomisar, qomiser, qomîsar, qomsar, qomser, qomîser.
Têkildar: komisyon.
ji: Ji latînî.
: komîserî, komîserîtî, komîsertî
komîserî (navdêr, mê) rewşa komîserbûnê.
ji: komîser + -î
komisyon (navdêr, mê) deste, lijne, komek kesên ku bi fermî hatine erkedarkirin daku hin karan bi rê ve bibin: Komisyona Ewropayê (wezîrên Ewropayê, Hikûmeta Ewropayê).
Herwiha: komîsyon, komisiyon, komîsiyonNêzîk, komîte.
Têkildar: komîser .Binêre.
Herwiha: konsey.
ji: Ji latînî commissio (bihevreşandin).
: komisyoner, komisyonî
komisyonger (navdêr, mê) sîmsar, qebzimal.
ji: komisyon +-ger
komisyonî (navdêr, mê) rewşa komisyonbûnê.
ji: komisyon + -î
komisyonvan (navdêr, mê) sîmsar.
ji: komisyon +-van
komisyonvanî (navdêr, mê) sîmsarî.
ji: komisyon +-vanî
komîte (navdêr, mê) deste, lijne, komek mirovan yên tiştek hevbeş dikin: komîteya birêveber ya partiyê (kesên karûbarên partiyê pêk tînin).
Herwiha: qomîte.
Bide ber: delegasyon, komisyon, konsey.
ji: Ji latînî.
: komîteyî
komîteyî (navdêr, mê) rewşa komîtebûnê.
ji: komîte + -yî
komîtî (navdêr, mê) civat.
ji: kom +-îtî
komiyetî (navdêr, mê) bolşevîkî.
ji: kom +-iyetî
komkanê (navdêr, mê) yarîyeke bi perikan dihêt kirin mirov di bin du deste û di leyzin
komkar Kurtenav, Yekîtiya Komelên Kurdistanê (li Ewropa)
komkarî karê ku ji aliyê piraniyekê ve tê pêkanîn
(navdêr, mê) zavare, şirîkatî.
ji: kom +-karî
komker (navdêr) berhevker, civîner, amadeker, hazirker, kesa/ê ku tiştek kom kiriye yan dike.
Herwiha: komkar.
Têkildar: kom kirin, komkirin, komkirî.
ji: kom + -ker.
: komkerî
komkerî (navdêr, mê) rewşa komkerbûnê.
ji: komker + -î
komkeştî di hêzên deryayî yên artêşê de komasiya keştiyên leşkerî
(navdêr, mê) fîlo, komek keştiyan, hemî keştiyên cengê yên dewletekê (bi taybetî yên ku beşdarî operasyonekê dibin).
ji: kom- + keştî.
: keştîvan, keştîvanî
komkom (rengdêr) birbir
komkomî bûn (navdêr, mê) tîptîpî bûn.
ji: komkom +-î + bûn
komkomî kirin (navdêr, mê) tîptîpî kirin.
ji: komkom +-î + kirin
komkomîbûn (navdêr, mê) tîptîpîbûn.
ji: komkom +-î +bûn
komkomîkirin (navdêr, mê) tîptîpîkirin, toftofîkirin.
ji: komkom +-î +kirin
komkuj (rengdêr) (navdêr) ya/yê gelekan anku kom bi kom dikuje: Tê bawerkirin ku Iraqê çekên komkuj hene..
Hevwate: tevkuj.
Bide ber: kujek, kujende, kujok.
ji: kom + -kuj.
: komkujî
komkujî qetliyam, qir kompere diravên ku ji bo mebestekê hatine civandin
(navdêr, mê) kuştina gelek mirovan bi carekê (nemaze mirovên bêguneh û yên nikarin xwe biparêzin).
Hevwate: kuştar, tevkujî, qetlîam.
Têkildar: kujer, kujyar.
ji: komkuj + -î yan kom + -kujî
komnebûyî (rengdêr) neciviyayî.
ji: kom +nebûyî
kompanya (navdêr, mê) şirket, pargîdanî, fîrma, şirîke, dezgeha bazirganî ya ku tiştan çêdike yan difiroşe: Nokia fîrmayek telefonên destan e. Microsoft navdartirîn fîrmaya kompûteran e. Bavê wî fîrmaya xwe heye. Ajanê fîrmayek elmanî ye..
Herwiha: kumpanya.
Bide ber: kampanya.
ji: Bi rêya frensî compagnie ji latînî companio.
: kompanyayî
kompanyayî (navdêr, mê) rewşa kompanyabûnê.
ji: kompanya + -yî
komparatîv (navdêr) (rêziman) berhevdan, forma (rengdêr) an ya ku diyar dike ku tiştek ji yê din mezintir yan biçûktir yan zêdetir yan kêmtir û hwd. e: Baştir forma komparatîv e ji peyva baş, Kêmtir komparatîva kêmê ye..
Herwiha: komparatîf.
Têkildar: pozîtîv, sûperlatîvNîşana komparatîvê Di kurdî de: -tir Di farisî de: تر- (-ter) Di inglîzî de: -er, more ... less ...Di fînî de: -mpi Di tirkî de: daha ....
ji: Bi rêya frensî comparatif yan inglîzî comparative ji latînî comparativus ji comparare.
: komparatîvî, komparatîvîtî
komparatîvî (navdêr, mê) rewşa komparatîvbûnê.
ji: komparatîv + -î
kompît (navdêr, mê) alfabe, elîfba, hemî tîpên anku herfên zimanekî, komtîp, hirûf, komherf, herfgel.
Herwiha: komtîp.
ji: kom + pît.
: kompîtandin kompîtandî kompîtî kompîtînende kompîtînendetî kompîtînendeyî kompîtîner kompîtînerî
kompîtî (navdêr, mê) rewşa kompîtbûnê.
ji: kompît + -î
kompleks (rengdêr) tevlihev, aloz, dijwar, zehmet, zor, ne zelal, ne asan(navdêr, mê) alozî, tevlihevî, pirsgirêk, komek avahiyên bi hev re yên ku bo heman armancê tên bikaranîn, tirsa yan nefreta ji tiştekî yan hestkirina bi tiştek xirab.
Herwiha: komplêks, kompileks, kompilêks.
ji: Bi rêya inglîzî complex yan frensî complexe ji latînî complexus.
: kompleksa biçûkiyê, kompleksî
kompleksî (navdêr, mê) rewşa kompleksbûnê.
ji: kompleks + -î
komplîke (rengdêr) aloz, tevlihev, şexitî, şexitandî, têkil, têkvedayî, zehmet, dijwar, asê, alizandî.
ji wêjeyê: Delîlên sereke ku bûne îspata cihê Eshabê Kehf, herwekî li Qurana Kerîm tê tarîfkirin, dirûvê şikeftê ye. Ango cihên ku tê gotin şikeftên Eshabê Kehf in, bi giştî xwe spartine şeklê şikeftê. Lêbelê, ger tenê delîl ev be, îhtîmaleka mezin ne tenê 33 dibe ku bi sedan şikeftên ku berê wan li başûr e, li rûyê vê dinyayê hebin. Wekî mînak, li van salên dawîyê hate îddîakirin ku şikefta Eshabê Kehf li Nexçîvanê ye. Lêbelê, çi dema ku meriv baş bala xwe bide ser vê meseleyê hingê dê bête dîtin ku bona îspatkirina cihê Eshabê Kehf tenê ev delîl qîm nake. Çunke ev bûyer bûyereka komplîke ye. Divêt bi tevayî mutemîmmat û komplîkasyona xwe bi awayekî tekûz bête ronîkirin.(Roşan Lezgîn: Cihê Rastîn Yê Eshabê Kehf, vekolînek e ku hê nehatiye weşandin, 7/2008).
ji: Ji frensî compliqué, dema borî ji compliquer (aloz kirin, alizandin).
: komplîketî, komplîkeyî
komplîketî (navdêr, mê) rewşa komplîkebûnê.
ji: komplîke + -î
komplo (navdêr, mê) plana du yan çend kesan dijî dewletê yan kesekî.
Herwiha: qomplo.
ji: Ji frensî complot
komploker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê komplo dike, planger.
ji: komplo + -ker
komplokerî (navdêr, mê) dekbazî, dolavgerînî, plangerî, tevnûbestkerî, delkbazî, hîlebazî, fenbazî.
ji: komplo +-kerî
komponent (navdêr, mê) pirt, pişk, parçe, par (bi taybetî yên amûran ku dikarin bên veşelandin û dîsan lêkdan).
ji wêjeyê: Plan ne nuh e, ji berê de hatiye darêjtin, heta ne siyaseteka ku ê cara yekê bê meşandin, berê jî dewleta tirk siyasetên wiha, yan yên nêzî vê meşandine, ji ber ku diyardeya Kurdistana federe bi xwe nuh e, komponentên wê jê me re gelek nuh xwiya dikin. Lê ya ku rengê nuhtiyê dide wan, ne guherîna di siyaseta dewleta tirk de ye, nuhbûna diyardeya Kurdistana azad bi xwe ye.(Murad Ciwan: Deniz Baykal çi qesd kir?, Netkurd.com, 11/2007)
kompozîtor (navdêr) awazvan, awazsaz, kesa/ê ku awazên stranan çêdike yan awaza stiranekê çêkiriye.
ji wêjeyê: Dilba keçeka kurd e û ji eşîra brokiyan ya bakurê Kurdistanê ye. Ew 36-salî ye û li Swêdê mezin bûye û mesleka wê jî kompozîtor û artîstî ye. Tecribeya Dilbayê ya dansê herçend kêm jî be ew û hevalê xwe ji hevrikên xwe kêm namînin û temaşevanan bi dansa xwe ya spehî û elegant cezb dikin.(Nefel.com, 1/2008).
ji: Ji frensî compositeur.
: kompozîtorî
kompozîtorî (navdêr, mê) rewşa kompozîtorbûnê, bestekarî, awazsazî, awazdanerî.
ji: kompozîtor + -î
kompromîs (navdêr, mê) saziş, tenezil, lihevkirin, pêkkirin, pejirandina tiştek ji daxwazan kêmtir, kêmkirina hinek ji daxwazên xwe daku herdu alî bikarin li hev bikin: tawîz, bûn heval, dijminatî.
ji wêjeyê: Heger armanc ew be ku em dest ji mafên gelê kurd berdin, kompromîsê (musaweme) li ser pêgirên neguhorbar (sewabit) yên neteweya kurd bikin û dest ji mafên rewa yên gelê kurd berdin, willahî rojê hezar caran jî me bikujin, em ne kompromîsê dikin û ne jî dest ji xwe berdidin.(Ji axaftina Mesûd Barzanî di Parlamentoya Kurdistanê, 3/2006, Xoybun.com, jêwergirtin 12/2006).
Bikaranîn: Lêker: kompromîs kirin. Navdêr: kompromîskirin Rengdêr: kompromîskirî
kompromîs kirin (lêker)(Binihêre:) kompromîs
kompromîskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kompromîs kirin
kompromîskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kompromîs
komputer (navdêr) kompûter
kompûter (navdêr, mê) kombers, xêvjimêr, makîneya ku bernameyên nivîsînê, Internetê, hejmartinê û hin bernameyên din tê de hene, bask.
Herwiha: kompiyûter.
ji: ji inglizî computer ji compute (hejmartin, jimartin, hesab kirin).
: kompûterî kompûtersaz kompûtersazî kompûtervan kompûtervanî kompûterzan kompûterzanî
kompûterî (navdêr, mê) rewşa kompûterbûnê.
ji: kompûter + -î
kompûtervanî (navdêr, mê) karê kompûtervanan.
ji: kompûtervan + -î
kompûterzanî (navdêr, mê) zanista kompûter.
ji: kompûter +-zanî
komrig (navdêr, mê) binemal, dûnde, zurryet, ûcax, malbat, ajar, silale, ayle, dol, secere, şecere, darav.
Herwiha: komrik.
Bide ber: gumrik.
ji: kom + rig? Dibe ku ev peyva rig ji peyva reh yan jî rîş hatibe. Yanî ew koma mirovan ku ji kokekê yan jî rîşekê/rehekê têne. Yanî bi Tirkî wateya sülale xweş dide.
komstêr stêrên ku nêzîkî hev in û bi şiklekî xweser komekê çêdikin
(navdêr, mê) çend stêrên ku pêk ve dişibin wêneyê tiştekî dema ku mirov lê dinere: Perwîn komstêrek e..
Herwiha: koma stêran.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کۆمستێر.
ji: kom + stêr.
: komstêrî
komstêrî (navdêr, mê) rewşa komstêrbûnê.
ji: komstêr + -î
komtan (navdêr) fermandar, fermande, fermander, amir, efser, serdar, zabit, serbaz, komandar, serekên eskeran, serokên leşkerî, komandan.
Herwiha: komitan, komutan, qomitan, qomtan, qumtan.
: komtanane, komtanî, komtanîtî, komtantî, serkomtan, serkomtanane, serkomtanî, serkomtanîtî, serkomtantî
komtanane (rengdêr) bi awayekî komtan.
ji: komtan + -ane
komtanî (navdêr, mê) rewşa komtanbûnê.
ji: komtan + -î
komtîp (navdêr, mê) alfabe, elîfba, hemî tîpên anku herfên zimanekî, tîpgel, hirûf, komherf, herfgel, abece, ebced.
Herwiha: kompît.
ji: kom + tîp.
: komtîpandin komtîpandî komtîpî komtîpînende komtîpînendetî komtîpînendeyî komtîpîner komtîpînerî
komtîpî (navdêr, mê) rewşa komtîpbûnê.
ji: komtîp + -î
komtorr (navdêr, mê) şebeke, torr
komûn (navdêr, mê) kom, ref, grûp, koz, yekîtî, rêkxistin.
ji wêjeyê: Dema ku Mehmed Uzun û hevalên wî hatin hepisxaneya Amedê, Mehmed Uzunî dît ku sosyalîst, şoreşger, welatparêzên Kurd û Tirk bi her awayî, bi awayê rêxistinî jî, ji hevûdu cûda bibûn. Wê demê helwesta xwe ji aliyê şoreşger, welatparêz û sosyalîstên kurd de diyar kir. Di nav sosyalîst, şoreşger, welatparêzên kurd jî cûdayetî di pirsên bingehî ya doza kurd û Kurdistanê de hatibû holê û zelal bibû. Mehmeh Uzunî helwesta xwe ji aliyê Komûna DDKO-yê de nîşan da. Bi wan re pêwendiyên xwe xurtkir. Komûna DDKO-yê bû mamosteyê wî yê siyasî û zimanî. Komûna DDKOyê, li ser gelek xortan xebata perwerdayî dimeşand, Mehmed Uzunî û Mehmud Kîper ji wan xortan bûn. (Îbrahîm Güçlü: Mehmed Uzun û rastiyên ku nayên ser zimên, Netkurd.com, 10/2007).
ji: Bi rêya frensî commun ji latînî communis
komunîkasyon (navdêr, mê) danûstandin, gotûbêj, têkilî, peywendî, eleqe.
ji wêjeyê: Ji bo ko Tirkiye vê problemê çareser bike divêt têkiliyên komînîkasyona dîrekt digel hikûmeta herêma Kurdistanê çêke. Û di vê çarçeweyê de ez tewsiye dikim ko hon Nêçîrvan Barzanî dawetî Enqereyê bikin.(serokkomarê Iraqê Celal Talebanî li gor rojnameya tirkî Hürriyetê, Nefel.com, 3/2008).
ji: Bi rêya frensî ji latînî.
: sansasyonelane, sansasyonelî, sansasyonelîtî, sansasyoneltî
komunîst (navdêr) alîgirê/a komunîzmê, kesa/ê ku bawerî bi komunîzmê heye, endamê/a partiyek komunîst.
Herwiha: kominist, kominîst, komînist, komunist, komûnist, komûnîst, qominist, qominîst, qomînist, qomunist, qomunîst, qomûnist, qomûnîst.
Têkildar: komunîzm.
Dijwate: kapîtalîstNêzîk, lenînîst, marksîst, sosyalîst, stalînîst.
ji: Ji latînî communis (hevparî, hevbeşî) + -îst
komunîstî (navdêr, mê) Bolşevîzm, Bolşevîkî.
ji: komunîs +-tî
komunîzm (navdêr, mê) îdeolojiyek e ku dibêje divê hemû mal û milk di destê dewletê de be û her kes li gor zevera xwe bo dewletê bixebite û dewlet jî li gor pêwîstiyê bide wan, bawerî, endîşe, kapîtalîzm.
Herwiha: kominizm, kominîzm, komînizm, komunizm, komûnizm, komûnîzm, qominizm, qominîzm, qomînizm, qomunizm, qomunîzm, qomûnizm, qomûnîzm.
Têkildar: komunîst.
Dijwate: kapîtalîzmNêzîk, lenînîzm, marksîzm, sosyalîzm, stalînîzm.
ji: Ji latînî communis (hevparî, hevbeşî)
komvekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kom
kon malika ku ji mû û qumaşê sext tê çêkirin, bi stûn, sing û werisan li piyan tê girtin; reşmal, xêvet *gundê bê rez, konê bê pez, mirovê bibêje ez û ez hemî ne tu tişt in
vegirtin reşmal ava kirin
kon danîn (lêker)kon vegirtin, kon vedan, xêvet vedan.
ji: kon + danîn
kon vedan (lêker)kon vegirtin, kon danîn, xêvet vedan.
ji: kon + vedan
koncal (navdêr, mê) Ew ciyê ku ji derûdora kûrtire, ji kortê mezintire.
ji wêjeyê: Êrîvan bajarekî xweş e, bi darûber e, şên e. Lê mixabin jiber ku di koncalêdeye, bi toz û dûman e..
Bide ber: çal kort kortal
kondês (Zazaki). Binêre; kewndêz
kondêz (Zazaki). Binêre; kewndêz
kondom (navdêr, nêr) prezervatîf, kapot, zerfikê ku di dema seksê de bi ser kîrî de têt girtin daku jin avis yan êşewî nebe.
ji wêjeyê: Mîster Ahmedînejad! Berî ku tu çekên kîmyewî çêkî, here li binê wan çarşefên reş binere bê ka derpî li wan hene yan na! Yan li bêrîkên wan binere heger ne tije kondom û kîsik bin!(Lotikxane.com: Fahîşeyên Ahmedînejad, 6/2006).
: Danîmarkî: præservativ, kondom, Çînî: 避孕套 (bì yùn tào, Alm.: Kondom, Îsp.: preservativo (1,2); condón, condom, Esperanto: preventilo, kondomo, Farisî: کاپوت (kapot), لاستیک (lastîk), کاندوم (kondom) Fînlandî: kondomi, kortsu,kumi, Fr.: préservatif, capote, capote anglaise, Îng.: condom, preservative, rubber, contraceptive sheat, Holendî: condom, voorbehoedmiddel, condoom, kapotje, Îzlandî: getnaðarverja, smokkur, Latînî: cautela, Norwecî: prevensjonsmiddel, kondom, Papyamentoyî: kondon, kòndòn, Swêdî: preventivmedel, kondom, Tr.: kondom, prezervatif, kaput, kılıf
kone 1. hişyar 2. dekbaz
(rengdêr) şatir, jêhatî, zana, jîr, hîlebaz, fêlbaz, cambaz, lêbker, pîs, pespaye, lepek, xasûk, qurnaz, rûvî, guhliv.
ji wêjeyê: Berê xelk ne ew qasî genfisk û kone bûn.(Îbrahîm Seydo Aydogan: PENa KURD û têkîliyên wê: Herkesî nas dike, lê nivîskarên kurd nas nake!, 3/2005).
Bikaranîn: Lêker: kone bûn, kone kirin. Navdêr: konebûn, konekirin Rengdêr: konebûyî, konekirî.
: konehî, konetî, koneyî
konê (yekî) danîn (biwêj) mala yekî xera kirin. min got, lawo bi van kûçikên bêserî re hevaltiyê meke, lê guh neda min, heya ku wan konê wî danîn.
konê (yekî) di serî de reş gerîn (biwêj) bela û şeteleyek hatin ber derê yekî. malwêran bûn. piştî şeri beberiya wan, du kurên sêvdîn axa hatin kuştin û konê wî di serî de reş geriya.
kone kirin (lêker)(Binihêre:) kone
konê reş, warê xweş (biwêj) konên reş pir xweş e. ew j1. konên reş pir hez dikin. hema dibêjin; konê reş. warêxweş.
konê reşî devjev e, ne nan e, ne av e (biwêj) naverok û xuyang ji hev cuda bûn. konê reş î devjev e, ne nan e, ne av e. tu li malê dinêrî xemilandiye, lê kozî û kûlfet jî di hundir de birçî ye.
konê xwe bar kirin (biwêj) ji derekê veqetîn, mala xwe bar kirin, mirin. êdî gelek zelal xuya dikir ku hunnuzê pîroz konê xwe bar kirî ... fêrgîn melîk aykoç piştî mirina jinê, ew jî zêde nema, wî jî konê xwe bar kir û çû.
konê xwe bêdeng vegirtin (biwêj) karê xwe bi dizî meşandin. hadî, wisa konê xwe bêdeng vegîrt kit me hew tnêze kir wa ye jina duyemîn haniye.
konê xwe li ser derewan ava kirin (biwêj) gelekî derew kirin. mala edoyê ferzende neşewitiyo, hema konê xwe li ser derewan daniye.
konê xwe vegirtin (biwêj) li cihekî bicih û war bûn. mirinê li mala wahab konê xwe vegîrt û du zarok û jina wî bir.
konebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kone
konebûnî (navdêr, mê) kotî, kûhbûnî.
ji: kone +-bûnî
konebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kone
konekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kone kirin
konekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kone
konetî (navdêr, mê) fêlbazî, hîlebazî, cambazî, gelacî, şeytanî, qurnazî, xapandin, lêbkirin, hîlekirin, mizewirî, karê konean.
Herwiha: konehî, koneyî.
ji: kone + -tî.
Bikaranîn: Lêker: konetî kirin. Navdêr: konetîkirin Rengdêr: konetîkirî
konetî bûn (lêker)(Binihêre:) konetî
konetî kirin (lêker)(Binihêre:) konetî
konetîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) konetî
konetîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) konetî
konetîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye konetî kirin
konetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) konetî
konevan (navdêr, mê) peşarmend, ramyar, rêzan, rênas, polîtîsyen, polîtîkavan
konevanî (navdêr, mê) siyaset, polîtîka, ramyarî(rengdêr) siyasî, polîtîkî, ramyarî.
Herwiha: konevanîtî, konevantî.
ji wêjeyê: Ev polîsê ko hîç îşê wî bi velokirina wêneyan nîn e, çimkî tenê ew li çekên agirîn an çekên spî digere. Lê ji şofîniya xwe yekser telefonê ji hêzên ewlekariya konevanî re vedike. Ew jî mijarê mezintir dikin û xort dişînin bal Parêzerê Giştî û ji wir dişînin bal Dadgerê Take yê leşkerî.(Avestakurd.net, 7/2009).
ji: konevan + -î ji kone + -van + -î
konfederal (rengdêr) têkildarî konfederasyonê, welatên yan deverên ku konfederasyonekê pêk tînin.
Bide ber: federal, herêmî, navendî, otonom, unîter, xweser.
ji wêjeyê: Mijara din ya girîng jî ew e ku divê kurd biryara bidin ku dewletek serbixwe dixwazin, an dewletek federal û konfederal dixwazin. Hîç şik tune ye ku kurd jî, xwediyê mafê çarenivîsiya xwe ne, ev mafê xwe gorî fêde û berjewendiya xwe dikarin bi kar bînin. Kurd, heger dewletek serbixwe dixwazin ava bikin, wê demê bi neteweya tirk re hewcedariya wan peymenek hevbeş nîn e. Kurdan, piştî dewleta xwe ya serbixwe ava kirin, heger biryar dabûn ku ew dewleta bibe dewletek demokratîk û makezagonî, wê demê jî, ji bo dewleta xwe makezagonek pêk tînin. Heta niha jî, helwesta dewleta tirk ya kolonyalîst ji bona kurdan ji derveyî dewletek serbixwe tu çare û rê nehiştibûn. Lê di van salên dawî de dema ku ji makezagonek nû tê bahs kirin û hebûna kurdan wek netewe de facto/fîîlî hat pejirandin, derfet çêbû ku kurd û tirk bi hev re ji bona dewletek hevbeş hewil bididn. Ew dewleta jî, gorî ceribandinên neteweyên dinyayê, dewleta federal e..
ji: kon- + federal.
: konfederalane, konfederalî, konfederalîtî, konfederaltî
konfederalane (rengdêr) bi awayekî konfederal.
ji: konfederal + ane
konfederalî (navdêr, mê) rewşa konfederalbûnê.
ji: konfederal + -î
konfederasyon (navdêr, mê) komhevî, yekîtiya navbera hin dewletan yan wîlayetan yên rêkxistinên siyasî.
Têkildar: konfederal, konfederalî, konfederalîst, konfederalîstî, konfederalîstîk, konfederalîtî, konfederalîzm, konfederaltî, federal, federasyon.
ji wêjeyê: Li gor Abdullah Ocalanî divêt kurdan desthilateka xurt ya kurdistanî li bakurê Kurdistanê nebe û hertim girêdayî Enqereyê bin. Lewra jî Abdullah Ocalan û DTP aşkera li dijî federasyon û konfederasyonê derdikevin û her carê formûlasyoneka nû ko ti qîmetê wê nîne derdixin pêş.(Nefel.com, 7/2008).
ji: Bi rêya frensî confédération ji latînî
konfeksiyon (navdêr, mê) karxaneyên ku cilan didirûn.
ji wêjeyê: Bi saya çûnûhatina navbera Tirkiyeyê û Sûriyeyê li Hatayê ji restorantan heta konfeksiyonan, ji otêlan heta solfiroşan û teksîajoyan jiyana herkesî guherî, her kes para xwe ji zindîbûna bazarê werdigire. Li ser hidûd çûnûhatina teksiyan ji sedî 78 zêdetir bû. Otêlên bajêr ji sedî 100 dagirtî ne. Şirket û dikan li her derê tabelayên (lewheyên) erebî dinivîsin li ser dikanen xwe datînin. Vê yekê qezenca tabelanivîsan jî mezintir kiriye.(Netkurd.com, 11/2009).
ji: Ji frensî
konferans (navdêr, mê) civîn, kombûn, semînar, sempozyûm, kongre.
Bikaranîn: Lêker: konferans dan. Navdêr: konferansdan.
Herwiha: konferens, konfirans.
: preskonferans
konferans dan (lêker)(Binihêre:) konferans
konferansdan (navdêr, mê) (Binihêre:) konferans
konferansdêr (navdêr, mê) axivker, bêjekar, qiseker, gotardêr, bêjer.
ji: konferans +-dêr
konflîkt (navdêr, mê) pevçûn, dubendî, dijberî, dijminatî, şerr, lihevnekirin, micadele.
ji wêjeyê: Lê hêvîyên Enqereyê, ko wê di nava demeke kurt da Kurdistana Tirkîyê milahîm bike, bi ser ne ketin. Kurd bi xurtî derketine himberî wê sîyaseta dewletê, ko miletîya wan nas nake û dixweze wana di nav tirkan da bihelîne û ev yek daxwaza kemalîzmê ya sereke bû di pirsa miletîyê da, ko hemû hemwelatîyên dewletê wek tirk nas dikir. Û desthilatê nikaribû ev sebebê sereke yê konflîkta miletîyê li rohilata welêt ji holê bide rakirin. Zordestîyên herdemî her tenê rûn berî ser êgir didan.(Têmûrê Xelîl: Peywendiyên Xoybûnê û Daşnaksûtyûnê, Nefel.com, 9/2010).
ji: Bi rêya inglîzî conflict ji latînî conflictus ji confligere (li hev dan) ji com- (li gel hev) ji fligere (lê dan)
kongo Serenav,mê, welatek e li Efrîqayê.
: kongoyî
kongoyî (navdêr) ya/yê Kongoyê yan ji Kongoyê.
ji: Kongo + -yî.
: kongoyîtî
kongoyîtî (navdêr, mê) rewşa kongoyîbûnê.
ji: kongoyî + -tî
kongre (navdêr, mê) civîn, konferans, kombûn, civat, semînar, berhevbûna komek mirovan li derekê bi taybetî daku danûstandinan li ser hin mijaran bikin: kongreyek rojnamevanî, kongreyek li ser pirgirêkên malbatî, kongreya çarem ya partiyê, (li hin welatan) perleman, meclis: Kongreya Emerîkayê ew qanûn qebûl nekir..
Herwiha: kongire, kongires, kongirês, kongres, kongrês.
ji: Ji latînî.
: kongreman, kongremanî, kongrevan, kongreyî
kongresman (navdêr) kongrevan, endama/ê kongreyê (bi taybetî Kongreya DYAyê).
ji wêjeyê: Di şanda navhatî de şeş kongresmanên emerîkî cî digirin ko sê ji wan yên Partiya Demokrat û sê jî yên Partiya Komarî ne.(Şandeka Kongresa Emerîka seredana Kurdistanê kir, Kurdistantv.net, 1/2006). Agadarî: Kongresman bi gelemperî tenê bo zelaman têt bikaranîn lê kongrevan bo jin û zelaman dibe..
ji: Ji inglîzî congressman.
: kongremanî, kongremanîtî, kongremantî
kongrevan (navdêr, mê) kongresman
kongreya civaka demokratîk Serenav,mê, yek ji çendîn navên Partiya Karkerên Kurdistanê (PKKê) bûyeKurte, KCD(bi tirkî): DTK.
ji wêjeyê: Him serdozgeriya Diyarbekirê û him jî serdozgeriya dadgeha bilind ya Enqerê îdia dikin ku têkiliyek organîk (bingehîn) di navbera Kongreya Civaka Demokratîk û BDP-ê de heye û ev yek û qanûna partiyên siyasî li hev nake.(Netkurd.com, 12/2010)
kongreyî (navdêr, mê) rewşa kongrebûnê.
ji: kongre + -yî
konik tevnika pîrhevokê
konjunktûr (navdêr, mê) rewşa aborî û civakî û siyasî.
Herwiha: konjonktûr, konjuktûr.
ji wêjeyê: Apocî û eskerên tirk bi terora xwe niho lêdixebitin çerxa feleka têkçûnê vegerînîn lê belê konjunktura Kurdistanê û Rojhilata-nêvê nefes li wan çikandiye û rê nade wan ko bi ser kevin..
ji: ji frensî conjecture ji latinî conjectura ji conjicio/conicio (pêkve kirin, bi hev ve girê dan) ji cum (pêk ve, bi hev re, li gel hev) + iocio (avêtin, lê dan), têkilî eō (çûn) e, ji Proto-hindûewropî h₁ey- ku herwiha serekaniya εἶμι (eimi), hîtîtî ?? (i-it), lîtwanî eĩti, sanskrîtî एति (eti), avestayî ????? (aēiti), hexamenişî ????? (aitiy), kurdî -ê- (rehê dema niha ji lêkera hatin)...
konkirîtkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kont kirin
konkluzyon (navdêr, mê) puxte, kurtasî, kurtahî, xulase, zubde, telhîs, encam
konkret (rengdêr) berçav, sade, ne abstrakt(navdêr, nêr) beton, bilok, kereseyê avakirinê ya ku ji çîmentoyê û avê tê çêkirin.
Herwiha: konkrêt, konkrît.
ji wêjeyê: 1. bi wateya berçav, sade: Gava ez dixwazim îro konkret Nûdemê binirxînim, ji bo min pîvana nirxandinê ev e: gelo kovara Nûdem û xwediyê wê çiqasî milet û welêt didin ber çavan û çiqasî li gora wê rewşê karê xwe dimeşînin. Di vê rewşa kambax de weşandina kovareke xwerû bi kurdî ne hêsan e. Ne ku bi tenê ne hêsan e, lê gava em dibînin ku ev kar bi tenê ji aliyê Firat Cewerî ve tê meşandin, ev karekî pir giran e û nimûneyeke nedîtî ye. Firat Cewerî bêî redaksiyon û cîgir ev deh sal in ev kar bi rêk û pêk meşandiye û ev kar ji wî re bûye rûmetek, ji me re jî bûye cihê kêfxweşî û serbilindahiyê. Bêguman ji bo meşandina karekî wisa girîng hewcedarî ne bi tenê bi pisporî, zanebûn, zîrektî û welatevîniyê heye lê hewcedarî bi îradeyeke xurt û karkirineke bi heyecan jî heye. Ev jî li ba Firat Cewerî heye û xurt e.(Wezîrê Eşo) 2. bi wateya beton, bilok: Peykersazê kurd Dilêr Kamîranî ew herdu peyker ji konkretî çê kirine û bilindahiya her yekî ji wan 230 sm. Ev herdu peyker li baxçeyekê nû, li nêzîkî pira Delalê hatine bicih kirin.(Kulturname.com, 1/2009).
ji: Ji inglîzî concrete.
: konretî
konkurens (navdêr, mê) hevrikî, rikeberî, pêşbazî, pêşbirk, misabeqe, sîbaq, milmilanê, riberiz, munafese.
ji wêjeyê: Vebûna TRT 6 wekî kanalek bi zimanê kurdî li Tirkiyeyê gaveke ku divê gavin din jî li pê xwe bîne. Bi dîtina min ev gav dê qeşaya heştê salî ji qedexekirina zimanê kurdî ku bi rengekî fermî, tund û tûj bû, bihelîne. Tê gotin ku ajandaya dewletê heye. Ne ji bo xêra kurdan e. ez jî vê dibêjim. Her ew ne ji bo çavên me ên reş e, ne jî ji bo parastina zimanê me ye. Lê bi çi awayî be dê rolek girîng bilîze. Berî her tiştî dê rêya konkurensê (munafeseyê) li pêş medyaya kurdî veke û bihêle ku guhertin çêbibin (eger ew bi xwe spehî û baş be). Dê qedexeya li ser zimanê kurdî sist bike. Û divê em ji bîr nekin ku ev kanal ne diyariya dewletê ye ji kurdan re. Ew bi zorê hatiye meydanê. Bi xwîna hezaran keç û xortên kurd û xebateke bêrawestan ku bi dehê salan dom kiriye. Erê wê dewlet di rêya vê kanalê re nêrîna xwe û belkî jehra xwe jî bi kurdî bibêje. Lê ne xem e. Divê mirov ji xwe bawer be û ji vê yekê netirse. Li şûna ku em kesên tê de bixebitin wekî xayîn bi nav bikin, em dikarin rê ji temaşevanên xwe yên nû re vekin û xwe pêş bixin.(Jan Dost: TRT 6, aliyên spî û yên reş, Diyarname.com, 1/2009).
ji: Ji latînî
konotasyon (navdêr, mê) tedaî, bibîrxistin, asosyasyon, anîn bîrê
konsantrasyon (navdêr, mê) konsantrebûn, bala xwe dan tiştekî û xwe bi wî tiştî ve mijûl kirin (û tiştên din piştguh kirin), berhevkirin, civandin, komkirin.
Herwiha: konsentrasyon.
Têkildar: konsantre.
ji wêjeyê: “Vegotina xewnekê” ya bi şiklê wênekirin an jî helbestkirinê qabîliyetek e, lê ji “dîtina xewnekê” re qabilîyet ne pêwîst e; lê xeyal ji ber ku konsantrasyon û medîtasyonekê dixwaze û ji ber ku konsantrasyon û medîtasyon jî alavên hunerê ne û huner bi qabîliyetê çêdibe, xeyalkirin qabîliyetek e....
ji: Ji frensî concentration
konsantre (rengdêr) civandî yan civiyayî, berhevkirî yan berhevbûyî: xwe li ser tiştekî konsantre kirin (hemû hêz û şiyan û dema xwe dan kirina tiştekî).
Herwiha: konsentre.
Têkildar: konsantrasyon.
ji wêjeyê: Ev bûyerên ku ji bo karakter û xwendevanan tesaduf in, ji bo nivîskar ne welê ye. Ez bi xwe gelekî li ser van tesadufan rawestiyam, min xwest ez kêliyên jiyanê û bûyerên ne li bende, an ji nişkê ve bi tesadufan bi hev ve girê bidim, çîroka xwe bi ser hev de bînim û bikim serpêhatiyeke konsantrekirî.(Firat Cewerî di hevpeyivînekê de li gel Murad Ciwan li ser romana xwe Ez ê yekî bikujim, Netkurd.com, 11/2008).
ji: Ji frensî concentré ji concentrer ji con- + center.
Bikaranîn: Lêker: konsantre bûn, konsantre kirin. Navdêr: konsantrebûn, konsantrekirin Rengdêr: konsantrebûyî, konsantrekirî
konsantre bûn (lêker)(Binihêre:) konsantre
konsantre kirin (lêker)(Binihêre:) konsantre
konsantrebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) konsantre
konsantrebûyî (rengdêr) (Binihêre:) konsantre
konsantrekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye konsantre kirin
konsantrekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) konsantre
konsensûs (navdêr, mê) yekdilî, hevbîrî, hevfikrî, yekrêzî, yekdengî, tifaq, itifaq, tewafiq.
ji wêjeyê: Her ku diçe hikûmet bêtir daxwaz û hêviyên gelê kurd dide aliyekî û bêtir xwe nêzî esker, CHPê û MHPê dike. Behsa konsensûsa civakî tê kirin lê di vê konsensûsê de daxwazên ku 20 milyon kurdan tine ne.(Netkurd.com, 9(2009).
ji: Bi rêya inglîzî yan frensî consensus ji latînî consentio
konsept (navdêr, mê) têgih, terîm, waje, mezmûn, islah, wate, mefhûm, raman, fikir, îdea.
Herwiha: konsêpt.
ji wêjeyê: Min dixwest di vê albûma xwe de, kilameke ku min ji dayîka xwe wergirtiye, bistirêm. Lê belê nebû qismet. Bi hêvî me careke din ezê bistirêm. Sedema ku niha di vê albûmê de cih negirtin, cudabûna konsepta albûma me bû...(hunermend Ayfer Duztaş di hevpeyivînekê de li gel Salihê Kevirbirî, Netkurd.com, 7/2008).
ji: Bi rêya frensî yan inglîzî concept ji latînî
konser (navdêr, mê) şahiya ku hunermend muzîk û stranên xwe zindî li pêş temaşevanan pêşkêş dikin.
Herwiha: konsert, konsêr, konsêrt, qonser, qonsert, qonsêr, qonsêrt.
Bide ber: festîval, opera, orkestra.
ji wêjeyê: Em li Almanya bajarê Kölnê li Otela Crowne Plaza mêvanê Ciwan Haco ne. Piştî rojekê ew dê li wê derê konserekê pêşkêş bike. Berî du rojan jî ji Kurdistanê hatiye, ew li ser vexwendina Zagros TV çûbû li Hewlêr û Silêmaniyê du konserên mezin dabûn.(Dilbixwîn Dara di destpêka hevpeyivînekê de ya ku li gel hunermend Ciwan Haco kiriye, Avestakurd.net, 11/2006).
: konserî
konser dan (lêker) kon­ser dan, sazdêran dan.
ji: konser + dan
konserî (navdêr, mê) rewşa konserbûnê.
ji: konser + -î
konservatîv (rengdêr) murtecî, paşverû, kevneperist, yobaz
konservatîvîzm (navdêr, mê) irtica, kevneperistî, paşverûtî, konservatîzm, parêzyarî
konservatiwar (navdêr, mê) hîngeha muzîkê yan dramayê.
Herwiha: konservatuar.
ji wêjeyê: Min heta sinifa nehan li Dirbêsiyê xwend, jê pê de ez hatim Serê Kaniyê û min li vir lîse xwend. Ji wir jî çûm Şamê. Min li Şamê ewilî du salan arkeolojî xwend. Lê di wan du salên hanê de min li cem profesor Lubana û profesora Rûsî Gelîna haziriya konservatuarê kir.(hunermenda operayê Mizgîn Tahir di hevpeyivînekê de li gel Mustafa Gazî, Netkurd.com, 10/2007).
ji: Ji frensî conservatoire
konservatîzm (navdêr, mê) irtica, kevneperistî, paşverûtî, konservatîvîzm, parêzyarî
konserve (navdêr, mê) xwarinên ku li kargehan hatine kelandin û di qutiyan de hatine bicihkirin û qutî hatine qepatkirin daku ew xwarin zû xirab nebin lê dema ku werin vekirin bo xwarinê hazir bin, xwarina qutiyan.
Herwiha: obus.
ji wêjeyê: Di nav cebilxaneyê de obûs û gelek çekên tirkan jî hebûn. Xwarin û vexwarinên leşkerên ku derdikevin operasyonan jî xwarinên amade yên wek konserve ne û ji Tirkyê tînin..
ji: ji frensî conserve.
Bikaranîn: Rengdêr: konservekirî.
: konserveçêker konservefiroş konservegeh klonserveker konserve kirin konservekirin konservekirî konservevan konservexane konserveyî
konserve çêkirin (lêker)(Binihêre:) konserve
konservefiroş (navdêr, mê) kesê/a konserveyan difroşe.
ji: konserve + -firoş
konservekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye konserve kirin
konservexane (rengdêr) bi awayekî konserve.
ji: konserve + -ane
konserveyî (navdêr, mê) rewşa konservebûnê.
ji: konserve + -yî
konsey (navdêr, mê) encûmen, deste, dîwan, şûra,meclis, civat, komîte, komisyon, sovyet: Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî, Konseya Ewropayê.
ji: Ji frensî conseil
konsol (navdêr) balyoz, sefîr, ambasador, nûnerê/a welatekî li welatek din.
Herwiha: konsûl, qonsol.
: konsolos, konsolosxane
konsolosî (navdêr, mê) şehbenderî.
ji: konsol +-osî
konsolosxane (navdêr, mê) sefaret, balyozxane, ambasad, nûnergeha welatekî li welatek dî, dezgeha dîplomatên dewletekê li dewletek din.
Herwiha: qonslosxane.
ji: konsolos + -xane
konsonant (navdêr, mê) (rêziman) dengdar, tîpên bêdeng, herfên ku serbixwe nayên bikaranîn (di kurdî de: b, c, ç, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, ş, t, v, w, x, y, z, ne: a, e, ê, i, î, o, u, û).
Herwiha: konson.
Dijwate: vokal.
ji: Konsonant bi rêya inglîzî consonant yan konson bi rêya frensî consonne ji latînî consonans ji con (pê re, li gel û sonare (deng jê hatin).
: konsonantî
konsonantî (navdêr, mê) rewşa konsonantbûnê.
ji: konsonant + -î
kont (navdêr) Xwendin: dyûk, beg, derebeg, dûk, pileyek bilind ya arîstokratan e.
ji: Ji frensî.
Bikaranîn: Lêker: kont bûn, kont kirin. Navdêr: kontbûn, kontkirin Rengdêr: kontbûyî, kontkirî.
: kontes, kontî, kontnişîn
kont bûn (lêker)(Binihêre:) kont
kont kirin (lêker)(Binihêre:) kont
kontak (navdêr, mê) gihiştin hev, hevgirî, têkilî, peywendî, eleqe, irtibat, pêwendî.
Herwiha: kontakt.
Bide ber: kontrat.
ji: Ji frensî.
Bikaranîn: Lêker: kontak kirin, kontak girtin. Navdêr: kontakkirin, kontakgirtin Rengdêr: kontakkirî.
: kontakî
kontak girtin (lêker)(Binihêre:) kontak
kontak kirin (lêker)(Binihêre:) kontak
kontak vekirin (lêker) maşe vekirin.
ji: kontak + vekirin
kontakgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kontak
kontakî (navdêr, mê) rewşa kontakbûnê.
ji: kontak + -î
kontakkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kontak kirin
kontakkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kontak
kontbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kont
kontbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kont
kontekst (navdêr, mê) teksta ku gotinek tê de heye û bi xêra hemû tekstê wateya wê gotin baştir diyar dibe, derdorên yan çarçoveyên ku bûyerek lê qewimiye yan diyardeyek lê peyda bûye û sedemên bûyerê yan diyardeyê encax di wê çarçoveyê de dikare baş bên têgihiştin.
ji: kon- + tekst
kontenjan (navdêr, mê) kota, hejmara yan rêjeya diyarkirî: Di parlemanê de kontenjaneka 25 bo jinan e. (bi kêmî 25 divê jin bin).
ji: ji frensî contingent ji latinî contingens (mimkin, lihev) ji com (li gel, pê ve) + tangare (lê dan, gihandinê)..
ji wêjeyê: Di parlamentoya Meclisa herêma Kurdistanê de 111 kursî hene ji wan 11 kursî yên kêmneteweyan in.  Di parlamentoyê de 5 ji bo Tirkmenan, 2 ji bo Êzidiyan û ji bo Keldanî û Suryaniyan jî kontejanek heye.
kontî (navdêr, mê) rewşa kontbûnê, kontbûn.
ji: kont + -î
kontînent (navdêr, mê) parzemîn, bejahî, erd.
ji: Ji frensî yan inglîzî continent.
: kontînental, subkontînent, subkontînental
kontînental (rengdêr) parzemînî, bejayî, erdî.
ji: kontînent + -al.
: subkontînental
kontkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kont kirin
kontkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kont
konto (navdêr, mê) hesaba bankeyê, qeyda li bankeyê ya li ser navê kesekî daku pare lê bên parastin yan jî bo yan jê bên şandin.
ji wêjeyê: Lê min dîsa jî çavên xwe jê girtin û xwezîya qehra xwe daqurtand û heta li ser kontoyê wî du sed Euro ( 200 Euro) hatin rêkirin li himber 40 nusxeyên ku wî bi rêya postê ji min re şandibûn.(Jan Dost: Weşangerî yan qorsanî?, Diyarname.com, 11/2006).
ji: Ji îtalî conto
kontor (navdêr, mê) nivîsgeh, daîre, bûro, ofîs, dezgeh, mekteb
kontraktor (navdêr, mê) miqawil, pale, karker, kirêgirtî, taşeron, avaker, miteehid
kontrat (navdêr, mê) qebale, peyman, rêkeftinname, lihevkirin, miqawele, sozên ku du yan çend kesan yan aliyan ji hev re dane û yên ku li gor qanûnê divê wan bi cih bînin: Fîrmaya ma û ya wan kontratek bi hev re îmze kir ku em 10 avahiyan ji wan re ava bikin..
Herwiha: kontrakt.
Bide ber: kontak, kontakt.
ji: Bi rêya frensî contrat ji latînî contractus.
Bikaranîn: Lêker: kontrat kirin. Navdêr: kontratkirin Rengdêr: kontratkirî.
: kontratçî, kontratçîtî, kontratî, kontratkar, kontratkarî, kontratvan, kontratvanî
kontrat çêkirin (lêker)qebale danîn, muqawele çêkinn.
ji: kontrat + çêkirin
kontrat kirin (lêker)(Binihêre:) kontrat
kontratî (navdêr, mê) rewşa kontratbûnê.
ji: kontrat + -î
kontratkar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kontrat dike.
ji: kontrat + -kar
kontratkarî (navdêr, mê) rewşa kontratkarbûnê.
ji: kontratkar + -î
kontratkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kontrat kirin
kontratkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kontrat
kontratvanî (navdêr, mê) karê kontratvanan.
ji: kontratvan + -î
kontrol (navdêr, mê) binemrî, zeft, seytere, berbendî, bandor, tesîr, ferman, emir: Çete êdî ne di bin kontrola dewletê de jî ne. Ew ji kontrolê derketine. venerîn, pişkinîn, teftêş, azmayîş: Pasaport li ser sinorî tên kontrolkirin.xewle, sax.
Herwiha: qontrol.
Bikaranîn: Lêker: kontrol kirin. Navdêr: kontrolkirin Rengdêr: kontrolkirî.
: bêkontrol, bêkontrolî, bikontrol, bikontrolî, dûrkontrol, dûrkontrolî, kontrolî, kontrolkar, kontrolkarî, kontrolker
kontrol kirin (lêker)(Binihêre:) kontrol
kontrolant (navdêr) kontrolker, çavdêr, venêr, pişkîner, azmayîşker, kesa/ê ku tiştekî kontrol dike.
ji wêjeyê:
kontrolantî (navdêr, mê) rewşa kontrolantbûnê.
ji: kontrolant + -î
kontrolî (navdêr, mê) rewşa kontrolbûnê.
ji: kontrol + -î
kontrolker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kontrolant, çavdêr, venêr, pişkîner, azmayîşker, ya/ê kontrol dike.
ji: kontrol + -ker
kontrolkerî (navdêr, mê) pişkînerî, venêrî, çavgerî, serperiştî, soraxvanî, çavdêrî.
ji: kontrol +-kerî
kontrolkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kontrol kirin
kontrolkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kontrol
kontrolparêz (navdêr, mê) planparêz.
ji: kontrol +-parêz
kontrolparêzî (navdêr, mê) planparêzî.
ji: kontrol +-parêzî
konvedan (navdêr, mê) kon, çadjrgeh, geştge.
ji: kon +vedan
konvensiyon (navdêr, mê) peyman (bi taybetî yên dada navneteweyî): Konsensiyonên Cenevreyê (peymanên dada navnteweyî yên ku pê sivîl û birîndar û girtî di cengan de tên parastin).
Herwiha: konvensyon.
ji wêjeyê: Karayilan li ser kiryarên ordûya tirk yên kirêj radiweste û dibêje, li termên gerîlayên HPGê yên li Çewlikê hatine kuştin, eşkence hatiye kirin û hatine şewitandin. Karayilan van kiryaran û êrîşa ser goristanê wek îxlala Konvensyona Cenevreyê dibîne û dibêje dê gelê kurd vê rûreşîyê tu carî ji bîr neke.(Netkurd.com, 2/2008).
ji: Bi rêya frensî convention ji latînî conventio (peyman).
: konvensiyonal
konvensiyonelî (navdêr, mê) formalîte, resmiyet, fermîtî, resmîtî, formalbûn, formalî, formalîtî, formaltî
konvoy (navdêr, mê) wesayit, karwan, çend kesên yan tirimpêlên ku bi hev re bi rêyekê ve dimeşin.
ji: Bi rêya inglîzî convoy ji frensî convoi ji latînî conviare (li gel hev meşîn/gerrîn) ji com- (li gel, pê re) + via (rê).
: konvoyî
konvoyî (navdêr, mê) rewşa konvoybûnê.
ji: konvoy + -î
koordînasyon (navdêr, mê) birêveberî, serperiştî, serkarî, koordînatorî, hevkarî, şirîkî, şirîkatî, hevkarî, partnerî, kolaborasyon.
Herwiha: kordînasyon.
Têkildar: koordînator.
ji: Bi rêya frensî coordination ji latînî coordinare ji co- + ordinare
koordînator (navdêr) serperişt, birêkxer, birêveber, kesa/ê ku tiştekî koordîne dike, kesa/ê ku karê koordînasyonê dike, sazmankar, sazker, damezrîner, daner, organîzator.
ji wêjeyê: Beşîr Atalayê di çareseriya pirsa kurd de wek koordînatorê hikûmetê tê naskirin, îro bi DSP – BBP-ê re, roja Pêncşemê jî bi DTP-ê re hevdîtinan pêk tîne..
ji: Ji inglîzî coordinator yan frensî coordinateur.
: koordînatorî, koordînatorîtî, koordînatortî
koordînatorî (navdêr, mê) koordînasyon, birêveberî, serperiştî, serkarî, rewşa koordînatorbûnê.
ji: koordînator + -î
kop goc, qop
kop bûn goc bûn
kop kirin goc kirin
kopal gurzê giyayî
kopandî (rengdêr) kopiyayî, çalbûyî, daketî, çaldeçûyî, xwardeçûyî.
ji: kopand + -î +
kopandin rûniştandin, hezandin, hedimandin, tebiqandin, qebitandin, kopişandin, herîfandin, hêrî vandin, hilweşandin, rûxandin, tepandin
kopare palanê hêştiran
kopel lûtke
kopî gocî, qopî
(navdêr, mê) nisxe, lasa, texlîd, dubare, dupat, jibergirtî, liberçêkirî, ne orijînal, ne eslî, ne resen, ne heqîqî, tişta/ê ku li ber tiştek din hatiye çêkirin, rûnivîs.
Herwiha: kopya, qopî, qopya.
Bikaranîn: Lêker: kopî bûn, kopî kirin. Navdêr: kopîbûn, kopîkirin Rengdêr: kopîbûyî, kopîkirî.
: kopîker
kopî bûn (lêker)(Binihêre:) kopî
kopî derxistin (lêker) kopya kirin.
ji: kopî + derxistin
kopî kirin (lêker)(Binihêre:) kopî
kopî kişandin (lêker)(Binihêre:) kopî
kopîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kopî
kopîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kopî
kopîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kopî dike.
ji: kopî + -ker
kopîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kopî kirin
kopîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kopî
kopîn rûniştin, hedimîn, tebiqîn, qepitîn, xurin, kopişîn, kûpîn
kopişîn tûşîhevbûn, lihevketin, kopîn, lihevdan, dûelo
kopîyayene (Zazaki) kopîn
kopiyayî (rengdêr) kopandî, çalbûyî, daketî, çaldeçûyî, xwardeçûyî.
ji: kopiyay + -î +
kopon (navdêr, mê) bîtaqe, bilêt, tikêt
koptî (navdêr, mê) zimanê berê yê Misirê (niha jî wek zimanê dêrê li wî welatî tê bikaranîn)
kopyaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kopya dike, jiberker.
ji: kopya + -ker
kor kesê ku çavên wî nabînin; nebîna *ji çavê kor, ronahî nayê xwestin
1. kesa/ê tiştan nabîne (rengdêr) (navdêr) kesa/ê ku qet yan baş bi çavên xwe dinyayê nabîne.
Herwiha: kore, kûr (bi k-ya nerm), kwîr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆر.
Hevwate: hafiz, hitim, nabîna, nebîna.
Bide ber: kerr, lal.
Bikaranîn: Lêker: kor bûn, kor kirin. Navdêr: korbûn, korkirin Rengdêr: korbûyî, korkirî.
ji: jiari, hevreha soranî کوێر (kwêr), belûçî کور (kor), farisî کور (kûr), pehlewî kûr. Kör ya tirkî, کور (kûr) ya urdûyî, քոռ (kor) ya ermenî, kor ya azerî, кьорав (korav) ya bulgarî, ћорав (çorav) ya sirbî-xirwatî û chior ya romanî ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: çavkor, çavkorî, famkor, famkorî, korane, koratî, koretî, korî, korîtî, kortî. Bi soranî: kwêr
kor be jî, kul be jî cixarekêşekî têjmaqûl e (biwêj) çi dibe bila bibe, hema ew merîfet jî besî her tiştî ye. kor be jî, ku! be jî cixarekeşekî têjmaqûl e; ne xem e, hêjayî her tiştî ye. (bnr. çîrok) jinikek mere we erxarekeş bûye. lê di çavê jinike de hejahî, meziyet û mezinaya mere we ya herî mezin jî cixarekeşiya mere we bûye. rojeke dîsa jinik pesne mere xwe dide. yen li wir jê pirs dikin û dibêjin: ma mere te ne topal e ? jinik dibêje: bele. dîsa jê d i pirsin: ma çav eki wî jî ne kor e ? bele çavekî wî jî hemangî kor e. her kes bi meraq dibêje: ka çi ma? çi meziyet û merfeta mere te hey e? jinik wan dibersivîne : ew cixareke.seki tejmaqûl e. tejmaqûl: maqûle mezin
kor bûn nebîna bûn
(lêker)(Binihêre:) kor
kor feleqî (biwêj) ev çi bedoxirî û şetele ye. ev çi bela û rewşeke ecêb e. kor feleqî! ev bênamûs wa ye dîsa derket ser riya min.
kor kirin 1. nebîna kirin 2. çav derxistin 3. ko kirin
(lêker)(Binihêre:) kor
korane (rengdêr) bi awayekî kor.
ji: kor + -ane
koranî (navdêr, mê) korîtî, korî, korayî, kor­bûn, kwîrî.
ji: kor +-anî
korayî (navdêr, mê) korîtî, korî, koranî, kor­bûn, kwîrî.
ji: kor +-ayî
korbîn (navdêr, mê) zexel, dilxerab.
ji: kor +-bîn
korbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kor
korbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kor
korderzî derzîreq
kordûnde 1. wareş, bêzarok 2. kesê ku zarokên wî yên kurînî tunene
(rengdêr) jin-û-mêrên ti zarrok nînin, malbata bêzarrok.
Herwiha: kordûnda, korefan, kordûndan, kordûndeh, kurdûnda, kurdûndan, kurdûnde, kurdûndeh.
Hevwate: bêdûnde, bêûcax, bêzarrok, korûcax, ûrtkor, ûcaxkor.
ji: kor + dûnde.
: kordûndehî
kordûndehî (navdêr, mê) rewşa kordûndebûnê.
ji: kordûnde + -hî
kore (navdêr, mê) welatek duparçebûyî ye li rojhilata Asyayê: Koreya Bakur û Koreya Başûr, welatiya/ê Koreya Bakur yan Koreya Başûr.
Herwiha: Korea Qore.
: koreyî
korebîn kesê ku dîtina wî ne erênî ye; bedbîn
koreçemk 1. kesê ku feraseta wî aloz û genî ye; ferasetkor 2. genefis
korefan Korefankordûnde
koremar marê kor *filan kes koremar e
(navdêr, nêr) cûreyek ji marên bi jehr
koremişk mişkê kor
(navdêr, mê) cird, kelewî
korerê kuçeya ku pêşiya wê girtî ye
(navdêr, mê) zaboq
korewar (rengdêr) kesê dûrî welatê xo û herdem bîrîya wî bi ket.
Bikaranîn: Lêker: korewar bûn, korewar kirin. Navdêr: korewarbûn, korewarkirin Rengdêr: korewarbûyî, korewarkirî
korewar bûn (lêker)(Binihêre:) korewar
korewar kirin (lêker)(Binihêre:) korewar
korewarbûn (navdêr, mê) ji xak welatê xwe dûrketin û bîrîya kesûkar welat war ûhtd kirin
korewarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) korewar
korewarî (rengdêr) evîndarîya war û welatî
korewarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye korewar kirin
korewarkirin (navdêr)mirov xwe yan êkî ji welat war û cihwar ên wî bêbar bike ku herdem bîrîya wan bike, korê (naz hd bang) gazîkirina jina kore hest birîndarkirin
koreya bakur (navdêr, mê) welatek e li rojhilata Asyayê.
Bide ber: Koreya Başûr.
Têkildar: Pyongyang.
ji: Kore + -ya + bakur
koreya başûr (navdêr, mê) welatek e li rojhilata Asyayê.
Bide ber: Koreya Bakur.
ji: Kore + -ya + başûr
koreyî (navdêr, mê) zimanê herdu Koreyan(navdêr) welatiya/ê Koreya Bakur yan Koreya Başûr(rengdêr) her tişta/ê Koreya Bakur yan Koreya Başûr yan gelê wan yan zimanê wan.
Herwiha: koreî.
ji: Kore + -yî
korî (navdêr, mê) rewşa korbûnê, zana, dîtaneyî, xwendin, korbûn, nebînatî, korayî, kwîrî, koranî, kozik, pawan, dom, kor, gom, gov, koreyî.
ji: kor + -î
korîcax (navdêr) ya ku gorukê (zarok) xwe tune
korîdor (navdêr, mê) dalan, dehliz, nêvko, navbirr, bersifk, salona dirêj û teng ya ku ode li ber hene, nihanî, eywan, veranda.
ji: Bi rêya inglîzî corridor ji îtalî corridore (> corridoio) ji correre (bezîn)
korîgan cureyekî ketan e û kulîlksor e
korîk (navdêr, mê) dewixî.
ji: korî +-k
korik [I] ronahiya boş korik [II] di simbilê de liba xerabî ya ku bûye rijî
(navdêr, nêr) pûşga, giyagenimk, pîvêr, giyareş, biradexil, riwekek wek cehî ye (rengdêr) piçekê kor.
Bikaranîn: Lêker: korik bûn, korik kirin. Navdêr: korikbûn, korikkirin Rengdêr: korikbûyî, korikkirî.
Herwiha: kork. Navê zanistî: Avena sativa
korik bûn (lêker)(Binihêre:) korik
korik kirin (lêker)(Binihêre:) korik
korikbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) korik
korikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) korik
korîkî (navdêr, mê) dewixokî.
ji: korî +-kî
korîkî kirin (lêker) kuskusandin, qîç kirin, mûç kirin, qutandin, kirkisokî kirin.
ji: korîkî + kirin
korikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye korik kirin
korikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) korik
koritî rewşa nedîtina çavan
korîzan (navdêr, mê) kêmheş, famkor, tuxt, kêmhiş, kêmaqil, ko refehm, gêl.
ji: korî +-zan
korkî (navdêr, mê) bi holî, gotre, bi koreyî.
ji: kor +-kî
korkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kor kirin
korkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kor
korm (navdêr, mê) çal, kortal, krater, kort, zûng, cihên ku ji derdorên xwe kûrtir/nizmtir in.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کۆرم.
Bide ber: kurm qurm
kornî (navdêr, mê) zimanek keltî yê têkildarî bretonî û weylsî ye û bi taybetî li devera Cornwall ya Inglistanê tê peyivîn(rengdêr) her tişta/ê bi wî zimanî: stiranên kornî
koro (navdêr, mê) koma stranbêjan, çend kesên ku bi hev re distirin.
ji wêjeyê: Belê ez yek ji wan zarokên ku te behs kir bixwe bûm. Herdem li ber çavan bûm. Her sal min di nava xebatên koroyê de cih digirt. Min bi tena serê xwe stran-kilam digotin, lê bi zimanê tirkî. Ji ber ku ne mimkûn e ku mirov li dibistanan bi zimanê kurdî bibêje...(hunermend Ayfer Duztaş di hevpeyivînekê de li gel Salihê Kevirbirî, Netkurd.com, 7/2008).
ji: Ji yewnanî χορός (xoros).
: korovan, korovanî, koroyî
koro li vir be, ez ê bigerim; heke min ji korê xwe çêtir dît baş e, hey ne, ez ê li korê xwe vegerim (biwêj) ez ê li ya hê baştir bigerim, ku nebe, jixwe ev ya min e. ew bêguman nîn e, loma jî dibêje: koro li vir be ez ê bigerim, heke min ji korê xwe çêtir dît baş e, hey ne, ez ê li korê xwe vegerim.
koro tu li min binêre bi çavekî, ez li te binerim bi her du çavan (biwêj) tu ji min re baş bî, ez ê ji te re zêdetir baş bim. koro tu li min binêre bi çavekî, ez li te binerim bi her du çavan. êdî ez zêde tiştekî nabêjim.
korovanî (navdêr, mê) karê korovanan.
ji: korovan + -î
koroyî (navdêr, mê) rewşa korobûnê.
ji: koro + -yî
korpele (navdêr, mê) bêçî, goştpere, fetûs, embriyon, cenîn, savak, zarrokên hê di zikê dayika xwe de.
Herwiha: ahlî.
ji wêjeyê: Neştergeriya sezeryen ji dayîkbûna korpele (zarokê hîn di zikê dayîka xwe de) a bi rêya vekirina zik û zarokdana jinê, piştî ji ber hinek sedeman jin nikare bi awayek xwezayî zarokê bibe pêktê. Daxwaza gelek jinan a li ser encamdana neştergeriya sezeryen, bazara nexweşxaneyên ehlî û pizîşkên wê germ kiriye. Bi taybet jî niha li nexweşxaneyên hikûmî, jinan pal didin ku qasî bikarin bihêlin bi awayek xwezayî zarok bibin..
: korpeleyane korpeleyî korpeleyîtî
korpeleyane (rengdêr) bi awayekî korpele.
ji: korpele + -ane
korpeleyî (navdêr, mê) rewşa korpelebûnê.
ji: korpele + -yî
korr (Soranî) (navdêr) dezgeh, sazî, enstîtû, akademî, avanî, saziman: Korrî Zanyarî Kurd (Saziya Zanistî ya Kurdî - li Iraqê).
Herwiha: kor.
Bide ber: kor .Binêre.
Herwiha: kurr, kûr.
ji: jitirki, kurtkirina kurum yan kural ji kurmak (damezrandin), têkilî mongolî курал (kural: civat, meclis) ji кура- (damezrandin, ava kirin).
korsan (navdêr) rêbirr, keleş, rêgir, eşqiya, heydûd, nijdevan, cerdevan, çete, talanker, revîner, kesa/ê ku bi darê zorê tiştekî ji xwedanên wê distîne û direvîne (bi taybetî keştiyan yan firrokeyan).
Herwiha: qorsan.
ji wêjeyê: Korsanê firoka tirk fîrarekî eskerîyê derket (anku kesê ku ev firroke revand revokê ji eskeriyê bû) (Netkurd.com, 10/2006).
: korsanî, korsanîtî, korsantî
korsanî (navdêr, mê) rewşa korsanbûnê.
ji: korsan + -î
korseker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê korse dike.
ji: korse + -ker
korsî (navdêr, mê) gurayî, guranî, gurimtî, himbizî, sixletî, çendanî, kemiyet.
ji: kor +-sî
korsîka (navdêr, mê) çarem giravê mezin yê Deryaya Navîn e, dikeve rojavaya Îtalyayê û di bin serweriya Frensayê de ye.
Herwiha: Korsîk.
ji: korsîkayî, korsîkayîtî, korsîkî, korsîkîtî
korsîkayî (navdêr) rûniştvanê/a giravê Korsîkayê ya di bin serweriya Frensayê de, her kesa/ê ji wê giravê(navdêr, mê) zimanek e li giravê Korsîkayê tê peyivîn û nêzî îtalî ye(rengdêr) her tişta/ê giravê Korsîkayê, rûniştvanên wê yan zimanê wê.
Herwiha: korsîkî.
ji: Korsîka + -yî.
: korsîkayîtî
korsîkayîtî (navdêr, mê) rewşa korsîkayîbûnê.
ji: korsîkayî + -tî
korsker tevnker, çolang, çilag, çinîner, çolangî, cewker, culhe, hêkiyer, hîvazker, honanker, cûlhe, comker, tevnger
kort çal
(navdêr, mê) çal, kûrgeh, nizimgeh, kosp, kûrahî, meydan, sahe, gov, afirr, axur.
Bide ber: kurt.
Herwiha: kortal, kortik.
ji wêjeyê: Ozyigit ji bo ku gelê Hezroyê bi dewletê ve girê bide, ev korta tenîsê bi alîkariya dewletê daye çêkirin û piştre jî mal bi mal geriya zarok qani kirin da ku dest bi tenîsê bikin.(Netkurd.com, 7/2008)Afrîkanî (rengdêr)Bikaranîn
kort bûn kûr bûn
(lêker)(Binihêre:) kort
kort kirin kûr kirin
(lêker)(Binihêre:) kort
kortal 1. kendal 2. çala kûr 3. hendef *kor bi destê kor bigire, dê tev têkevin kortalê
(navdêr, mê) çal, korm, krater, kort, zûng, cihên ku ji derdorên xwe kûrtir/nizmtir in.
ji wêjeyê: Û hevalê kimtên wanyên bi mij û dûman,û tê de dengê xwe berdin,û zarîna dengê mebikeve nav kortal û geliyanû bêcaniya erdên jêrîn bihejîne;û pêlên ava heftrengên xemzebaznalîna me bigehînedeşta Sirûç û Diyarbekrê;û beriya mêrxasên Berazan;û kalîna berxantev şehîna hespanli me vegerînin..
: kortalgeh kortalî
kortalbûnî (navdêr, mê) çalbûnî.
ji: kortal +-bûnî
kortalî (navdêr, mê) rewşa kortalbûnê, goncalî, çalikî.
ji: kortal + -î.
Bikaranîn: Lêker: kortalî bûn, kortalî kirin. Navdêr: kortalîbûn, kortalîkirin
kortalî bûn (lêker)(Binihêre:) kortalî
kortalî kirin (lêker)(Binihêre:) kortalî
kortalîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kortalî
kortalîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kortalî
kortej (navdêr, mê) merasim, maiyet, dêlindiz, rêûresm, berbû, koma behîçinan.
ji wêjeyê: Korteja veşartina cenazeyên 36 kurdan.
ji: ji frensî cortège jiitali corteggio ji corto (dîwan, eywan, koş, hevreha kurtîsan
kortik çalika biçûk
(navdêr, mê) bi kolana axê vedibe, çahlika pirr biçûk çahl bi bêran kortik bir destan dihê vekirin
kortik vedan (lêker) çal vedan, çal çêkirin, bîr vedan.
ji: kortik + vedan
kortika qûna xwe dîtin (biwêj) ji bo tiştên ne guncav tê bikaranîn. piştî wan kirinên wî, ew kortika qûna xwe bibîne, nikare qîza min bibîne.
kortika qûnê qelîşteka qûnê
kortkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kort kirin
kortkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kort
korupsiyon (navdêr, mê) gendelî, bertîlgirî, bertîlxwerî, rişwetgirî, rişwetxwerî.
Herwiha: korupsîyon, korrupsiyon, korûpsiyon, korrûpsiyon, korupsîyon, korrupsîyon, korûpsîyon, korrûpsîyonTêkildarî, korupt.
Bide ber: favorîtîzm, nepotîzm, paternalîzm
korupt (navdêr, mê) gendel, bertîlwergir, bertîlxwer, bertîlstîn, rişwetgir, rişwetwergir, rişwetxwer, rişwetstîn, bertîlgir, bertîlxor, bertîlxwir, bertîlxur, rişwetxwer, rişwetstîn, bertîlstîn
koş 1. etek (navdêr, nêr) koş, pêsîr, daw, himêz, serpî, beşa leşê mirovan ji navtengê ta çokan, Zarrok di koşa dayika xwe de rûnişt. pişka cilan ya dikeve ser navtengê ta çokan.
Bikaranîn: Lêker: koş bûn, koş kirin. Navdêr: koşbûn, koşkirin Rengdêr: koşbûyî, koşkirî
koş bûn (lêker)(Binihêre:) koş
koş kirin (lêker)(Binihêre:) koş
koşandin (lêker)bilandin, lebikandin, xerikandin.
ji: koş +-andin
koşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) koş
koşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) koş
kose (rengdêr) zelamê ku rih û simêl lê nayên, zelamê rî û simêl nînin yan pirr kêm hene, erd an jî çiyayê ku li ser giha hêşîn nabin. erdê kose.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆسه.
ji: hevreha farisî كوسه (kûsê). Köse ya tirkî ji îranî ye..
Bikaranîn: Navdêr: kosebûn.
: kosehî kosetî koseyî
kose bûn (lêker)(Binihêre:) kose
kose kirin (lêker)(Binihêre:) kose
kosebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kose
kosebûyî (rengdêr) (Binihêre:) kose
kosedax thumbÇiyayê Kosedaxê û Gulsosin Serenav,mê, çiyayeke ku li navçeya Zêtka ya Agirîyê ye, çiyayekî bejnbilind e.
Herwiha: Mîrê Çiya ev çiyayê hanê li navçeya Milazgira Mûşê jî dixuyê..
ji: kose + dax.
: kosedaxî
kosekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kose kirin
kosekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kose
kosetî (navdêr, mê) rewşa kosebûnê, kosebûn, hurimtî.
ji: kose + -tî
koşgir (navdêr, mê) dadok.
ji: koş +-gir
kosî (navdêr, mê) kwîsî, kîso, kîsel, kûsel, şkevlatok.
ji: k +-osî
kosî naxwe avriya masî (biwêj) hinek caran yên bed û bedcure, xwe di ser ê bedew û spehî re dibînin. ew jî karên xwedê ne, kûsî naxwe avriya masî.
koşîn/dikoşe/bikoşe ketin hevrikiyê
koşk (navdêr, mê) dîwan, eywan, seray, qesr, palas, avahiyên mezin û şikodar (wek yên paşayan), civat, cemaet, kesên li hev kom bûne.
Herwiha: koçik, koçk, koşik, kuşk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: كۆشك.
Bide ber: koş .Binêre.
Herwiha: keşk, kîşk, kuçk, kûçik.
ji: hevreha soranî كۆشك (koşk), farisî كوشك (kûşk), pehlewî koşk. qoşqa ya aramî û goşka siryanî û cewseq ya erebî jî bi rêya siryanî hemû ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: koşkî
koşkar (navdêr) kerqebîlk, hespê fatma nebî, kuliyê fatmayê, hespê nebî, hespê xwedê, fatma xanim, kerikê fatma nebiya, hespê pêxember, hespê pîrî, hespê nebî, fatfatok, hespê Îmam Elî, hespê Hemzeyê Pehlewan, kulîhespk, hin cûnên kuliyan in ku destên xwe wek yên duakeran digirin loma bi gelek devokan navekî dînî lê hatiye kirin, pêlavçêker, solçêker, pêlavdirû, soldirû, pêlavkar, solkar, kalikçêker.
ji: koş (pêlav, sol, bide ber kewş anku kalik ya soranî) + -kar.
: koşkarane koşkarî koşkarîtî koşkartî
koşkarane (rengdêr) bi awayekî koşkar.
ji: koşkar + -ane
koşkarî (navdêr, mê) rewşa koşkarbûnê.
ji: koşkar + -î
koşker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê koş dike, zînker, cildirû.
ji: koş + -ker
koşkerî (navdêr, mê) zînkerî, seracî, seracîtî.
ji: koş +-kerî
koşkî (navdêr, mê) rewşa koşkbûnê, nayab.
ji: koşk + -î
koşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koş kirin
koşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koş
kosmos (navdêr, mê) gerdûn, dinya, cîhan, kaînat, alem, unîvers.
Herwiha: kozmoz.
ji: Ji yewnanî.
: kosmonot, kosmopolît, kosmopolîtan
kosova (navdêr, mê) parêzgehek Sirbistanê ye lê rûniştvanên wê bi pirranî alban in û niha dixwazin ji Sirbistanê veqetin.
Herwiha: Kosovo.
ji wêjeyê: Di sala 1989’an de Kosova ji mafê xweserî û perwerdehiyê bêpar hate hiştin, li hemberî vê yekê berxwedaneke sivîl hate meşandin û perwerdehî di malan de hate kirin. Lê em kurd ji hemû mafên perwerdehiyê bêpar in, ji bo ku em vî mafî bi kar bînin em tiştekî nakin.(Samî Berbang: Em ne xwe bixapînin, ne jî kesekî/e din, Azadiyawelat.com, 10/2007).
: kosovayî
kosp asteng
(navdêr, mê) asteng, kelem, berbestî, kend: kend û kosp (asteng), şek, berbest, kendûkosp, manî
kospayî (navdêr, mê) herêma qedexe, herêma qedexekirî.
ji: kosp +-ayî
kosta rîka serenav, Navê welatekî Amerîkaya Navîn e..
Herwiha: Komara Kosta Rîkayê.
: Kosta Rîkayî
koster (navdêr, mê) mînîbûs, dolmîş, nîv-otobûs, otobûsên biçûk.
Herwiha: kûster.
ji wêjeyê: Kostera kirêkarên kargeha mirîşkan wergerriya..
ji: ji inglizî jimarka Toyota Coaster ku cûnek mînîbûsan e.
kostûm (navdêr) bedl, qat (qata cilan), cilûberg, berg (desta cilan a mêran), kine, cilûberg (kincê jinan).
ji wêjeyê: Gelek şaş mam bi derhênerîya Emre Erdem, ya “Teyba Dawî A Krapp” bi şeklê şîroveya derxistina ser dikê. Dekor û Kostûm ji plastîka şefaf jî ecêbmayî bû, kostûmê naylonî yê serkarekter mîna astronot, kozmonot û wek kesîtîyekî futurîstîk bû, bi çavdêrîya min gelekî ecêbmayî bû..
ji: Ji îngilîzî, costume
kot Tirkî: (navdêr) kod, kot
kota (navdêr, mê) kota, hejmara yan rêjeya diyarkirî: Di parlemanê de kotayeka 25 bo jinan e. (bi kêmî 25 divê jin bin).
Bide ber: kuta.
ji: ji frensî yan ji inglizî quota ji latinî quota pars (çend parçe) ji quotus (çend) ji Proto-hindûewropî kwo (çi/kî).
kotan 1. cihê çeperkirî (navdêr, mê) cihê tankirî anku çeperkirî bo heywanên kedî (wek terş, pez û dewaran daku nerevin û gur wan nexwin).
Bide ber: axur, gov, mixel.
ji wêjeyê: Dangên fîstanê xwe yê cejnan hilda daku pîs nebe û ket hindirê kotana miyan.
kotan kirin (lêker)(Binihêre:) kotan
kotbûn (navdêr, mê) dema serê kêr sator das û htd kot dibe
kotek (navdêr, mê) zordarî, zilm, zor, darê zorê, stem, sengî, fişar, pesto,zompe: şixul nabe bi kotek û zorê. Ji kilama zembilfiroş, zext, tade, lêdan, lêxistin, mecbûrî, neheqî, xedre, sûrî.
Herwiha: kutik (lêdan).
ji: hevreha farisî كوتنگ (koteng: dar, dardest, doqişk, darê lêdanê), belkî ji yunanî κώδικος (kodîkos: qurmê darê). Di kurdî de tenê bi maneya xwe ya mecazî peyda dibe. Kötek û kütük yên tirkî ji eynî rehî ne..
Bikaranîn: Lêker: kotek xwarin. Navdêr: kotekxwarin.
: kotekî
kotek dizane qonax kanê (biwêj) carinan zor hinek karan çareser dike. hinek caran kotek dizane qonax kanê.
kotek lêdan kotekî bi darê zorê
kotek xwarin (biwêj) lêdan xwarin. te jî ew qas kotek bixwarana, tu dê jî ew qas tişt bigotana.
kotekî (navdêr, mê) tade, zor, zilm, stem, mecbûrî, bêdilî, teda, tehde, tede, tede, teda, bêyî dilxwazî, bêyî rizamendî, darê zorê, zordarî, zordestî, zalimtî, zorî, neheqî, xedre, bêdadî.
ji: kotek + -î
kotekî kirin (lêker)(Binihêre:) kotekî
kotekîkar (navdêr, mê) pêkir, palder.
ji: kotekî +-kar
kotekîkirî (rengdêr) pêkirî.
ji: kotekî +kirî
kotekîkirin (navdêr) zorîkirin
kotel avahiyê ku ji bo bîranîna bûyerekî li cihê bûyerê tê avakirin
kotene (Zazaki) (lêker) kotin
koter xemla stûyan
(navdêr, mê) kotir, kevok, qumrî, kebokurk, tivîrk, gerdenî, gergo, ristik, tok, kolye, qolye, gerdenbend, gerdane, xişira ku mirov dixe gerdena xwe anku stuyê xwe.
Bide ber: kotir bend
kotewarî tenezul, daqûlî
kotî (rengdêr) gurrî, pîs, heram, herrimî, gulî, laregî, bed, xirab, nebaş.
ji: jitirki kötü (xirab) ji tirkiya kevn köti, hevreha gagawzî kötü..
Bikaranîn: Lêker: kotî bûn, kotî kirin. Navdêr: kotîbûn, kotîkirin Rengdêr: kotîbûyî, kotîkirî
kotî bûn (lêker)(Binihêre:) kotî
kotî kirin (lêker)(Binihêre:) kotî
kotîbar (rengdêr) tise.
ji: kotî +-bar
kotîbarîtî (navdêr, mê) kotîtî, çepelîtî.
ji: kotîbar +-îtî
kotîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kotî
kotîbûnî (navdêr, mê) evdalokîtî.
ji: kotî +-bûnî
kotîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kotî
kotîkî (navdêr, mê) bi kotî, bi sikî.
ji: kotî +-kî
kotîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kotî kirin
kotîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kotî
kotin (lêker)(navdêr, mê) kelotin, kirrandin, kirritandin, dan ber didanan, bi didanan goşt ji hestî vekirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆتن.
Herwiha: kojtin koştin verotin. Tewîn: Lêker: -koj-.
Bide ber: gotin kuştin.
: kojer kotî
kotin/dikoje/bikoje bi diranan gest kirin û xwarin *dar bi kotinê, însan bi gotinê
kotinker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kotin dike.
ji: kotin + -ker
kotir kevok
(navdêr, mê) kevokên kedî yan navmalî, kebokurk, koter, kevok, qumrî, tivîrk.
Herwiha: koter koterk kotirk kutir kutirk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆتر.
ji: hevreha kurmancî kevok, soranî کۆتر (kotir), farisî کبوتر (kebûter), urdûyî û belûçî کپوت (kepot), hindî कपोत (kepot), hemû ji Proto-aryayî
kotirgeh (navdêr, mê) rêz kirin.
ji: kotir +-geh
kotirî (navdêr, mê) kevokî.
ji: kotir +-î
kotkirin (navdêr)serê yan devê amêran kut bi kî
kotkoto kesê ku gotegota wî êdî her kesî aciz dike
kotrom (rengdêr) (navdêr, mê) kût, kulek, seqet, qorim, qop, qot.
Bikaranîn: Lêker: kotrom bûn. Navdêr: kotrombûn
kotrom bûn (lêker)(Binihêre:) kotrom
kotrombûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kotrom
kotromî bûn (navdêr, mê) kûd bûn.
ji: kotrom +-î + bûn
kotromî kirin (navdêr, mê) kûd kirin.
ji: kotrom +-î + kirin
kotromîbûn (navdêr, mê) kûdbûn.
ji: kotrom +-î +bûn
kotromîkirin (navdêr, mê) kûdkirin.
ji: kotrom +-î +kirin
kov 1. xwarbûna ber bi hundir ve 2. hotik
(navdêr, mê) mastêrk, kovik, amana mirov şileyan tê re dike amanek devteng.
Bikaranîn: Lêker: kov bûn, kov kirin. Navdêr: kovbûn, kovkirin Rengdêr: kovbûyî, kovkirî.
Herwiha: kovik, kovk.
: kovane, kovî
kov bûn (lêker)(Binihêre:) kov
kov kirin (lêker)(Binihêre:) kov
koval helezonî, levaliyayî
kovan 1. xem û keder 2. derd û keser 3. bêrî
(navdêr, mê) kovan: hesret, derd, xem, kul, keder, keser, elem, êş, jan, ezyet, azar(navdêr, nêr) Kovan: navek zelaman e.
ji wêjeyê: Ji kovana te şîrînê dinalim şubhê goyînê dirêjim histirên xwînê wekî taviyêd baranê.(Melayê Cizîrî).
: bêkovan, bêkovanî, bêkovanîtî, bêkovantî, bikovan, bikovanî, bikovanîtî, bikovantî, kovandar, kovandarî, kovandarîtî, kovandartî, kovander, kovanderî, kovanderîtî, kovandertî, kovandêr, kovandêrî, kovandêrîtî, kovandêrtî, kovanî, kovankêş, kovankêşî, kovankêşîtî, kovankêşt
kovanbar (rengdêr) kesirî, keribi, kedirî, bujma, kedirandî, kesirandî, keserkûr, dilbikul.
ji: kovan +-bar
kovandar (rengdêr) xemgîn, melûl, derdgiran, xemxur, têrxem.
ji: kovan + -dar.
Bikaranîn: Lêker: kovandar bûn, kovandar kirin. Navdêr: kovandarbûn, kovandarkirin Rengdêr: kovandarbûyî, kovandarkirî.
: kovandarî, kovandarîtî, kovandartî
kovandar bûn (lêker)(Binihêre:) kovandar
kovandar kirin (lêker)(Binihêre:) kovandar
kovandarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kovandar
kovandarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kovandar
kovandarî (navdêr, mê) rewşa kovandarbûnê, dil man, silbûn, xemgînî, melankolî, kewgirî, keser, derd.
ji: kovandar + -î
kovandarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kovandar kirin
kovandarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kovandar
kovane (rengdêr) bi awayekî kov.
ji: kov + -ane
kovanî (navdêr, mê) rewşa kovanbûnê, şînî.
ji: kovan + -î
kovanitî (navdêr, mê) xemgîtînî.
ji: kovan +-itî
kovankî (navdêr, mê) bi kevanî.
ji: kovan +-kî
kovar weşana li gorî demeke diyarkirî
(navdêr, mê) magazîn, jornal, cerîde, micele, weşanek anku belavokek mehane yan hefteyane yan demsalane, belavok, namilke.
Herwiha: govar gowar.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کۆڤار.
Têkildar: rojname pirtûk.
Bide ber: komar.
ji: Ji kom + -ar, hevreha komar, komele, wergerra collection (berhevok) ya fransî yan jî wergerra dergi (kovar) ya tirkî (ji derlemek: berhev kirin, kom kirin, hevreha dernek: komele) ku ew jî wergerra yekser ya collection ya fransî ye. Bi analojiyê li gel peyvên gotar û nivîsar. Sebebê ku ev peyv kovar e û ne komar e ew e ku komar bi maneya cimhûriyet hatiye veqetandin yan jî ji ber ku meyla kurmancî heye ku m dike v..
: kovargêrr kovargêrrî kovarî kovarvan kovarvanî
kovardank (navdêr) Kovardank cikê ku kovarfiroş û rojnamefiroş kovaran datîninê. Kovardank dibe ji lekê an ji tiştekî metal an jî ji textan hatibe çêkirin
kovarî (navdêr, mê) rewşa kovarbûnê.
ji: kovar + -î
kovarvan (navdêr, mê) nivîserê kovarê.
ji: kovar +-van
kovarvanî (navdêr, mê) karê kovarvanan.
ji: kovarvan + -î
kovbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kov
kovbûnî (navdêr, mê) xûzbûnî, kûzbûnî, qilûzbûnî, qilozbûnî, bûlbûnî, qovbûnî, qilombûnî.
ji: kov +-bûnî
kovbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kov
kovel (rengdêr) pêçokeyî, helezonî, tiştê li hev werdayî, li hev pêçayî: marê kovel: marê ku xwe li xwe pêçayî, xwe li xwe werdayî.
Herwiha: koval.
ji wêjeyê: Koremar kovel in li dor Şengal Tim jehr dirêjin ser dilê Şengal Ji http://ks0111.www.hamohost.net/modules.php?nameNews&filearticle&sid650
kovî 1. hov 2. wehşî
kovîçer (navdêr, mê) çergeh, cefen, êlax, lewer, goran, çere, giyageh, mezrik, zozan, mêrg, çîmen, çayîr, cihê ku sewal lê diçerin, erdê ku heywan giyayê nedirûyî lê dixwin.
Herwiha: kovîçêr, kûvîçer, kûvîçêr.
ji: kovî + çer
kovik alava rêtinê ya ku pê tiştê avî li derdaneke devbiçûk tê neqilkirin *aqil, bi kovikê nekirine seriyan
kovika qûnê qelîşteka ku li nava her du hêtan e
kovîtî (navdêr, mê) pesarîtî, hovîtî.
ji: kov +-îtî
koviyane (rengdêr) hovane, wehşiyane, wehşetnak.
Herwiha: kûviyane.
ji wêjeyê: Ew bi hêrseka koviyane îftîrayan dike bingehê şêla xwe, goya nivîs ” şikandina nîrê kolonyalîzmê û serxwebûnê wek bi zirar û ne mumkin” dide xuyakirin, goya ji bo rasyonalkirina siyasetên ku bêstatûbûn û teslîmiyetê ferz dikin hewl dide, goya pişta siyaseta dewletê digire.(Mûrad Ciwan: Bangeke bêtalih, Netkurd.com, 9/2009.
ji: kovî + -yane
koviye (Zazaki) (rengdêr). Bi kurmancî: kûvî
kovkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kov kirin
kovkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kov
kowboy (navdêr) eşqiya, rêbirr, keleş, rêgir, korsan, heydûd, nijdevan, cerdevan, çete, talanker, revîner, kesa/ê ku bi darê zorê tiştekî ji xwedanên wê distîne û direvîne (bi taybetî keştiyan yan firrokeyan)(bi taybetî di dîroka Amerîkayê de).
Herwiha: kawboy.
ji wêjeyê: Kowboyên çemçemalî negihîştin miradê xwe û berpirsê xemsariya polîsê ku nekarî qanûnê serwer bike ji kar hate avêtin.(netkurd.com, 2/2009).
ji: Ji inglîzî cowboy.
: kowboyane, kowboyî, kowboyîtî, kowboytî
kowboyane (rengdêr) bi awayekî kowboy.
ji: kowboy + -ane
kowboyî (navdêr, mê) rewşa kowboybûnê.
ji: kowboy + -î
kowî (navdêr, mê) bêdad, bêeman, çavsor, kûvî, stemkar, xedar, xeddar, zordar, zordest.
ji: ko +-wî
kowndêz (Zazaki). Binêre; kewndêz
kox 1. xaniyê xerabûyî 2. kenefe 3. punga mirîşkan; koxik
(navdêr, nêr) xanîk, xaniyên biçûk yan bêserûber: koxên mirîşkan, gir, çiyak, çiyayê biçûk yan nizm, axur, stevl, xaniyê heywanên kedî tê ve tên xwedî kirin (wek terş, pez û dewar).
Herwiha: ko , koh , kuh.
Bide ber: kuh, kux.
: koxistan, koxik, koxî, koxîtî, koxk
koxî (navdêr, mê) rewşa koxbûnê, kolik, enzelok, koxik, xanîk, herzêl, bûtik, pirêz.
ji: kox + -î
koxik cihê ku mirîşk, werdek û hwd lê tên êwirandin
(navdêr, mê) pûn, pûnik, pûngal, kox, hatiye amadekirin), xanîk.
ji: kox +-ik
koxpinîk (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) bale, debeng, çopik, qewe, koden, ehmeq
koy çiya
koye Serenav,mê, bajarek li Başûrê Kurdistanê ye.
Herwiha: Koysinciq
koyin (lêker) ji bo mêşinan serê xwe xistin nav dûvê hev û xwe ji tava tûj parastin. meşin di kelqija havînê de koyinê dikinbinere, kayin.
Bide ber: koyun Gundên Bismil û Stewrê
koyistan erdê çiyayî
koz êwirgeha berx û karan *berxê xelqê, di koza mirovî de mezin nabe
(navdêr, mê) kotan, cihê tankirî anku çeperkirî lê bêban bo ku pez yan dewar yan naxir tê ve bên sitirandin, kom, grûp, ref, celeb, kerî, hoz, revde çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev.
Bikaranîn: Lêker: koz kirin. Navdêr: kozkirin Rengdêr: kozkirî.
Bide ber: hoz.
: kozane, kozik, kozî
koz kerdene (Zazaki) koz kirin
koz kirin (lêker)(Binihêre:) koz
koza karan, daye ber devê guran (biwêj) karê pir xeter û xerab kirin. qet qala serdar nekin; wî koza karan daye ber devê guran
kozandin (lêker)(navdêr, mê) pûyîn, girtin, niximandin, miçandin
kozane (rengdêr) bi awayekî koz.
ji: koz + -ane
kozek agir ketin dilê (yekî) (biwêj) pir li ber xwe ketin, xemgîn bûn. mirina lawê wê bû kozek agir û kete dilê gulîzerê.
kozere kaya girs; qesel
kozî (rengdêr) girseyî, komî, kolektîv, tomerî, komelî, bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit, tebeqî, sinifî, sefî, çînî, refî, grûbî.
Herwiha: kolektîf, kolêktîf, kolêktîv.
Bide ber: girsî, girsîtî.
ji: girse + -î
kozik çeper, sîber, qelaçe
(navdêr, nêr) çeper, tan, kotan, koz, koluzê avê, cerr.
Herwiha: kozk
kozik danîn kemîn û tele danîn
(lêker) kemîn danîn, kemîn kirin, ketin kemînê.
ji: kozik + danîn
kozik vedan (lêker)kemîn danîn, bûse danîn.
ji: kozik + vedan
kozkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye koz kirin
kozkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) koz
kozmolojî (navdêr, mê) gerdûnnasî, alemnasî, zanista ku lêkolînan li ser gerdûnê dike.
Herwiha: kosmolojî.
Têkildar: kozmolog, kozmonot, kozmîk, kozmos.
ji wêjeyê: Quantum mijareke ne tenê li beşekî yan qadekî di nava fîzîkê de xûya dike. Keşifkirina vê mijarê ji bo mirovatî pêvajoyeke pir girîng da vekirin. Ji zanyariya civakî bigire heta kozmolojî; ji analîzkirina dirok bigre heta fîzîk û kîmya bandora xwe li ser hemû zanyariyan çêkiriye.(Azadzaza.blogcu.com, 9/2007).
ji: Bi rêya frensî cosmologie ji latînî cosmologia ji yewnaniya kevn κόσμος (pergala gerdûnê) + λόγος (-lojî).
: kozmolojîk
kozmonot (navdêr) astronot, esmangerr, stêrgerr, taygonot, kesa/ê ku bi keştiyên esmanî li valagehê digerre.
Têkildar: kozmolog, kozmolojî. Agadarî: Peyva kozmonot bi taybetî bo esmangerrên rusî, ya astronot bo yên emerîkî û ewropî û taykonot jî bo yên çînî tê bikaranîn..
ji: Ji yewnaniya kevn kozmo- + ναύτης (-not).
: kozmonotî
kozmonotî (navdêr, mê) rewşa kozmonotbûnê.
ji: kozmonot + -î
kozmopolît (rengdêr) cîhanî, navneteweyî, global.
Herwiha: kosmopolît.
ji wêjeyê: Ez xort bûm, nûgihiştîbûm, di devereke kozmopolît de gihîştibûm, bi wê xortaniyê ketibûm nav tevgerekê û li dû guhertina jiyan û sîstemê bûm.(bersiva Firat Cewerî di hevpeyivînek de li gel Azad Şahîn, Netkurd.com, 2/2006).
ji: Ji yewnanî.
: kozmopolîtî, kozmopolîtîk, kozmopolîtîkî
kozmopolîtî (navdêr, mê) rewşa kozmopolîtbûnê.
ji: kozmopolît + -î
kozmoz (navdêr, mê) gerdûn, dinya, cîhan, kaînat, alem, unîvers.
Herwiha: kosmos.
ji: Ji yewnanî.
: kozmonot, kozmopolît, kozmopolîtan
koala hirça bikîse, (zool.) Phascolarctos cinereus.
kobold li Almanyayê li gorî baweriyên xelkê cinê ku gewherên biqîmet yên li binê erdê diparêze.
kodak (baz.) (mark.), mekîneya biçûk ya wêneyan 2. wêneyê ku pê vê mekîneyê hatiye kişandin 3. pê mekîneya Kodakê wêne girtin.
kodiakbear hirçê gir û spîboz ku li girava Kodiakê dijî, (zool.) Ursus middendorffi.
kohinoor almasta Hindî ya meşhûr ya ku di sala 1849'ê de bi taca qralê Îngîlîstanê ve hatiye kirin 2. tişta gelekî bi qedr û qîmet.
kohl kilê çavan, matik.
kohlrabi kelema erdê, kelema ku wekê şêlimê reh û rîçalên wê kûr diçin.
koksaghyz riwekek e, (bot.) Taraxacum koksaghyz.
kola (binêr.) cola.
kolkhoz li Yekîtiya Sovyêtan çewlîka hevpar, kolxoz.
komododragon mezintirîn marmaroka cîhanê ya ku qederê sê mîtroyan dirêj e û li giravên Sundayê dijî, (zool.) Varanus komodensis.
konakri Konakrî, paytextê Guînea'yê.
koodoo kudu koodoo, kudu xezalek gir ya ku laşê wê xetîxetî ye û tenê li Afrikaya Başûr dijî.
kook (argo.), (slang) mirovê entîke. kooky entîke, kevnare.
kop li Afrîkaya Başûr gir, çiya.
kopeck copeck li Rûsyayê perê hûr yê ku ji sed paran dike parek ruble, kapîk.
kopje li Afrîkaya Başûr girê nizm.
koran Quran.
korea Kore. Korean Koreyî 2. Korekî, zimanê Koreyiyan 3. derheqê Koreyê de.
koruna (çogny) li Çekoslovakyayê navê pereyan, koruna.
kosher kasher (îbr.) li gorî şerîeta Mûsewiyan tişta ku paqij û helal tê qebûlkirin (goşt), tişta ku ji nirxê xwe neketî, neriziyayî (xwarin), kaşer 2. goştê heywanê li gorî şerîeta Cihûtiyê hatî serjêkirin.
kotow kowtow li Çînê perestin û nîşana hurmetê ya ku di suretê çong şikandin û serî danînê de ye 2. bi vî şiklî perestin û hurmet dayîn.
ko =ku
=ku
koç migration
koç kirin (1) (barkirin ji derekê) to emigrate; (barkirin derekê) immigrate; (2) (derxistin ji derekê) to deport, to expel, to banish
v.t. to decamp, move. Also see: koçî ... kirin
v.t. to decamp, move. Also see: koçî ... kirin
koçber (li derekê) immigrant; (ji derekê) emigrant
koçberî (li derekê) immigration; (ji derekê) emigration
koçer nomad
koçerane nomadic
koçerî nomadism
koçî ... kirin to move to ...
koçk palace
koçka spî White House
kok 1. f. stitch 2. f. root, stub
kokel tower
kola ’…dug it’ Ev baxçe hemî min bi tenê kola ‘I dug the whole garden on myself.’ (3 sg. of the simple past tense for the verb kolan‘to dig’)
kolan boulevard avenue, street
(bikole - dikole) to dig
street
kolv.t. to dig, dig out, research. Also see: kolandin
f. street
kolandin (bikole - dikole) to dig
kolînv.t. to dig
kole slave
1. trick, deceit. Also see: kole kirin, koledar. 2. captive, slave
kole kirin to enslave
v.t. to deceive.
v.t. to deceive.
koledar tricky, deceitful
kolekirî enslaved
koletî slavery
kolîn to dig
kolonyalîst colonialist
kom group
(f.) group, crowd, mass, heap
f. pile, group. Also see: kom bûn, kom kirin
kom bûn to gather, to assemble, to come together
to meet
to gather, assemble.
kom kirin to assemble, to collect together
to add up, to gather (people)
koma mirovan multitude
komandar (m.) commander
komar republic
(f.) Republic
f. republic: Komara Mehabadê the Republic of Mahabad
komarî republican
kombers computer
kombûnî (f.) ceremony
komel (f.) association, committee
f. society, organization: Komela Karkerên Kurd Kurdish Workers= Society.
komelayetî (adj.) social
social
komik f. small group
komir coal
komîsyon (f.) commission, percentage
komîte committee
komkujî massacre
kompleksa xwebiçûkdîtinê inferiority complex
komunîst (n.) communist
komunîzm (f.) communism
kon (m.) tent
m. tent
kongre f. congress
konsert (f.) concert
kontrat contract
kop (m.) top, summit
kor blind
(adj.) blind, thin
blind. Also see: kor kor fikirîn
kor kor fikirîn to be lost in thought
kor û kend m. depression
korerê cul-de-sac, blind alley
koşik f. pavilion
kosp obstacle, barrier, barricade
kotekî duress
kovan sorrow, grief
kovandar melancholy, sorrowful, sad
kovar journal; magazine
f. journal
kovî wild, untamed, savage
(adj.) wild
wild, ferocious
wild, ferocious
kox f. coop: koxa mirîşkan=chicken coop
koxik f. hut, shack
koch aşpêj
nanpêj
kochen çoş
kel
çoşîn <çoş>
kelandin
kelandin (Wasser)
kelandin (Wasser)
kelîn
patin (Essen
patin (Essen)
patin
pêtin
pijandin
pijîn
xaşandin
kochen lassen kelandin
kilandin
kochen seine herzens ? kela dilê xwe
kochend kel
kocher papor
kochstelle tifik
kochtopf beroş
qazik
koffer bahol
çente
heban
kohle komir
rejû
rijî
xelûz
kohlebecken kozîdang
kohlepapier tenîper
kohlkopf qernebî
kohlroulade tolme
kohlschwarz reştarî
kokett nazdar
koketterie nazî
kollier gerdene
gerdenî
kolonialist mêtinger
kolonie mêtingeh
kolonisieren ked xwarin
ketxwarin
kolonisierung koledarî
kolonne qenter
qetar
qeter
qeynter
koloss sîpan
kombinieren yekbûn
komen hatin
komisch degel
ecêb
qeşmer
qeşmêr
komisch angucken awirvedan
komma bêhnok
kommandant serkar
zabit
kommandierend bi qumandarî
komme, was da wolle çi bibe bila bibe
kommen gihandin
hatin
kommen und gehen kimî
kommentator/in şîrovekar
kommentieren şîrovekirin
kommission lijne
şande
kompetent sein layîq bûn
komplizier tevlihev
kompliziert çetin
çetîn
zehmet
komponieren lihevanîn
kompositionsweise miqam
maqam
kondolenz sersaxî
tazîye
konfession meseb
mezebhok
mezheb
konflikt dubendî
konfrontieren rûbar kirin
konische kopfbedeckung kolos
konjunktion gihanek
girêk
konkav kort
konkret berbiçav
şênber
konkubine cariye
konkurrent berber
konkurrenz pêşbirk
pozberî
tirat
konserviertes gebratenes fleisch qelî
konstitution makezagon
konsulat konsulxane
qonsolos
kontakt tekilî
kontinent parzemîn
kontinuität berdewamî
kontrakt muhawele
mukawele
kontrolleur çavdêr
kontrollieren dewrîyê derketin
konversation laqirdî
konzert aheng
sazdêran
kopf qaf
qur
ser
ser
serî
kopfhörer berguhk
kopfkissen balgeh
balgeh
balgih
balîf
belgî
palgeh
kopflos bêser
gêj
sersem
kopfputz einer braut tac
kopfsalat kaho
xesê firincî
kopfschmerz serêş
serêşî
kopfschmerze serêş
kopfschmerzen verursachen ser êşandin
kopftuch şar
kopftuch (bunt, aus seide) temezî
kopfüber bi ser serî
kopie çal
çel
çil
koppel am tragsattel des esels merbend
koralle mircan
koran quran
korb melkeb
sebet
selik
sepet
sevet
kordel kindir
werîs
korinthe kişmiş
korken devik
korn dexl
heb
heb
tene
tov
kornelkirsche belalûk
kornkammer enbar
korrekt dirist
durist
edilandin
korrespondent nuçevan
korrespondieren lêguncîn
korrigieren edilandin
rihakirin
sererastkirin
korrupt bêrê
korruption bêrêtî
korund yaqût
kosmos kewn
kostbar girane
kosten mesref
bûn
çêjandin
kostenlos bêpere
kot (1 şîrove)gemar

herî
herîşk
qilêr
koç Auswanderung
koçber Umsiedler
koçek Einsiedler
Mönch
Nonne
koçer Auswander
Nomade
koçkirin auswanden
kok Abkunft
Abstammung
ausgezeichnet
Basis
formvollendet
Grund
Herkunft
perfekt
unübertrefflich
vollkommen
Wurzel
kok kirin herausputzen
schmücken
schön machen
koka tiştekî anîn ausrotten
kokanîn Ausrottung
Genozid
Völkermord
kokel eingeringelt
Muschel
Schnecke
kokel bûn zusammenringeln, sich ~
kokel kirin abbiegen
kokim alte Person
alter Mann
alter, weiser Mann
Armer
Greis
Hilfloser
kol kirin mit den Hufen ausschlagen
kolan Allee
Gasse
Schulter
Straße
kolan ausgraben
ausheben
graben
kolandin schaufeln
kolandin graben
kolandin ausgraben
ausheben
kole Sklave
Sklavin
koledarî imperialistische Ausbeutung
Kolonisierung
Sklavenarbeit
Sklaverei
koletî Sklaverei
kolewarî Sklavenarbeit
Sklaverei
kolîn graben
kolos Helm
konische Kopfbedeckung
kurdischer kegelförmiger Hut
Turban
koloz wolle Mütze
kom Gemeinde
Gemeinschaft
Gruppe
kom bûn versammeln, sich ~
kom kirin anhäufen
sammeln
sparen
zusammenkommen
komar [mê] Republik
kombûn sich sammeln
komcivîn Versammlung
Zusammenkunft
komek dan Gesellschaft leisten
komekdar Helfer
Unterstützer
komele Vereinigung
komeleyatî öffentlich
komeleyatî gesellschaftlich
komik Gruppe
Schar
Versammlung
komir Kohle
komkirin sammeln
sparen
komkirin aufräumen
kompûter Computer
kon Zelt
kon vegirtin Zelt aufschlagen
konder grober Schuh
Lederschuh
kondir Frauenstiefel mit Absatz
Schuh
kone intelligent
schlau
konsulxane Konsulat
kopî Abbild
kor blind
ohne Augenlicht
kordûnde steril
korebîn engstirnig
koremar blind Schlange
koremişk Maulwurf
korik dunkel Licht
kort Grube
Höhle
Hohlraum
Höhlung
konkav
Loch
Steckdose
Vertiefung
kort kortîn kirin ein Loch nach dem anderen machen
ganz durchlöchern
kosemysri ägyptischer Säbel
ägyptisches Bajonett
koşîn Kampf
koşk Büro
Palast
Zimmer
kotan Pflug
kotek Gewalt
Prügel
Schlagen
Zwang
kotî Lepra
kotin abnagen
kotin kauen
kovan Unfug
kovar Zeitschrift
kovî wild
kovik Trichter
kowî grausam
roh
ungeschliffen
wild
koz Gehege
Glut
Unterstand
kozî Ecke
Haufen
Menge
Winkel
kozîdang Aschenbecher
Kohlebecken
kozik Hütte
kozika êgir Ofen
ko g. ke
m. ast. perwîn, pewr, sureya n.
rd. kone, kor, konî
ko bûn lng. . kone bîyene, kolbîyene, kor bîyene, aginayene
ko kirin lg. kone kerdene
koalîsyon m. koalîsyon, rayeraberdiso sîrig, rayeraberdiso hempar n.
kobay m. zoo. kobay, keseganê hîndî n.
kobra n. zoo. kobra n.
kobûn m. konebîyayis, kolbîyayis, korbîyayis, aginayis n.
koc m. keseke, kilît, zirze, qefîl, qifil, zerze, qeflik, topa kilîtî n.
koç m. koç, hîcret n.
m. koç, wenayis, koçkerdis, barkerdis n.
koç bûn lng. . koç bîyene, wenîyene, bar bîyene
koç kirin lg. wenayene, koç kerdene, bar kerdene
koçak m. çeper, somîn n.
koçber rd. koçer, macir, muhacir, goçer
koçberî m. koçerîye, macirîye, koçerênî, macirênî m.
koçbûn m. koçbîyayis, barbîyayis, wenîyayis n.
koçek n. koçek n.
koçemal n. koçemal, keyeyî, keye ra, çê ra
koçer rd. koçer, goçer
koçer bûn lng. . koçer bîyene, koçerîyene
koçerbûn m. koçerbîyayis, koçerîyayis n.
koçerî m. koçerîye, koçerênî m.
koçî rd. hîcrî, koçî
koçik n. odaya meymanan, odaya ronistene, odaya camêrdan m.
koçkirin m. wenayis, koçkerdis, barkerdis, koç n. *dan koçkirin llb. dayene koçkerdene
kod m. kod, kued n.
m. kodik, qidix n.
kodalês rd. taslês, çarixlês
kode m. fekçere, kirav n.
koden rd. bom, gêj, sersem, tîn, dengeser, exmaq, bomik, budela, munqis, deng, bud
koderî m. fekçere, kirav n.
kodik m. kodik, qidix n.
m. ana. legan, hevsala n.
kodika naylon n. kodiko naylon, kodiko lokin, lokkodik n.
kodika pîstê m. mîyane, newqe, navkêl, mune n.
kodos n. pêzevang, qebrax, teres, qewad, gewat, qibrax n.
kodosî m. pêzevangîye, qebraxîye, teresîye, qewadîye, gewatîye, pêzevangênî, qebraxênî, teresênî m.
kofî m. kofî n.
kofî gîrêdan lg. kofî giredayene
kofîxwar rd. kofîwar, kofîçewt
koj m/n. gedeg, koj, sak, koc n.
kojandin lg. . kotene
kojek m/n. kotox n.
kojer m/n. kotox n.
kojîn llb. koçîyene, kojîyene, kotîyene, ameyene kotene
kojok m/n. kotox n.
kok h. cara, demge, hergiz, qet, çerê, hêç, çi, qetya, çi rey, binra, bincara, esla, qetîyen, çerey, qe, qeytan, dinya de, cîyê
m. koke, mense, çunde, binik m.
m. kuka m.
m. kok, akord, kort n.
m. reya, koke, riçal, penc, qir m., ristim, ristele, helq, rîç, rîs, kok, qirm, pence, kuek m.
m. tîtik, nejir, xemel, sus n.
kok anîn lg. koke ardene, kax kerdene, qir kerdene
kok berdan lg. riçaldayene, kokdayene
kok kirin lg. kok kerdene
lg. tîtiknayene, nejirnayene, xemelnayene, niqirnayene, nijirnayene
koka m. koka n.
kokaîn m. kokaîn, kokayîn n.
kokandî rd. tîtiknaye, nejirnaye, tîtikkerde, tîtikin
kokandin lg. tîtiknayene, nejirnayene, xemelnayene, niqirnayene, nijirnayene
m. tîtiknayis, nejirnayis, xemelnayis, niqirnayis n. *xwe kokandin tz. xo tîtîknayene, xo xemelnayene, xo nejirnayene, xo virastene
kokdar rd. radîkal, hîmdar, kokdar, kokin
rd. kokin, riçalin
kokenar m. bot. xasxas, xasxask n.
kokî rd. kokên, riçalên
kokim rd. kerx, morix, kerex, kokim
rd. kal, kokim, pîr, kalepîr, extîyar, îxtiyar
kokim bûn lng. . kokim bîyene, kalbîyene, pîr bîyene, extîyar bîyene
kokim kirin lg. kokim kerdene, kal kerdene, pîr kerdene, extîyar kerdene
kokimbûn m. kokimbîyayis, kalbîyayis, pîrbîyayis, extîyarbîyayis n.
kokîn lng. . tîtikîyene, nejirîyene, xemelîyene
koknar m. bot. koknare m.
kokos m. nargîler?.
koksor (=sermast) selme; chenopodium leiospermum
m. bot. koksur, lexandûrr?.
kokteyl m. kokteyl n.
kol n. ana. dos, kift, pol, sele, çengile, kole, dues n.
rd. kol, bêqoç, bêstrî
n. girmike, kulmike, nuncike, kulmistike, gurmike, nurcike, nurçike, niçuke, nurike, niyonrik m.
kol bûn lng. . kol bîyene, qot bîyene
kola m. kola m.
kolan lg. kinitene, kenayene, kinayene
m. kinitis n.
m. kuçe, zuqaq, ziqaq n.
m. pîzebend, teng, verbend n.
m. kolane, kolik, kole, kulil, kolanîye, kuelik m.
kolandin lg. kinitene, kenayene, radayene, kinayene
lg. wekinitene, kinitene, kendene, kenayene
kolankirin lg. kolan kerdene, kole kerdene
kolare m. vafiroke, firfirîke, vafirike m.
kole m/n. kole, esîr, bende, girewte, hêsîr, destbest n.
kîm. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kole kirin m. esîrkerdis, bendekerdis, kolekerdis, hêsîrkerdis n.
kolebûn lng. . kole bîyene, bende bîyene
m. kolebîyayis, bendebîyayis, esîrbîyayis n.
koledar m/n. koledar, bendedar n.
koledarî m. koledarîye, bendedarîye, koledarênî, bendedarênî m.
koleg şilar; onopordum
kolej m. kolej n.
kolek m. estune, sutune, situne, ustine, wustine, estune, wistine, ostine m.
m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolekirin lg. kole kerdene, bende kerdene, esîr kerdene
koleksîyon m. koleksîyon n.
kolektîf rd. bi hemparîye, mustereken, kolektîf, bi parebirayî, bi paredarîye, bi desteberayî, bi sîrigiye, bi ortaxîye
koleng (=sersipîk) talî; centaurea_kurdica
kolera m. tip. zeredejan, kolera, kurela n.
kolerayî rd. zeredejanin, kolerayin, kurelayin
kolesterol m. kolesterîn, kolesterol n.
koletî m. koleyîye, bendeyîye, bindestîye, koleyênî, bendeyênî m.
kolezade n. kolezade, bendezade n.
kolî m. kolî n.
kolik m. holike, koxe m.
m. ana. kortike, silike, satike, gêse, setike, kuert m.
m. nîsangeh, nîsane, nîsan n.
rd. qort, kort, qortik, kortik
kolîn lg. wekinitene, kinitene, kendene, kenayene
kolîner m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolînêr rd. neqerox, neqernayox
kolînerî m. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kolînêrî m. neqernayoxîye, neqeroxîye, neqernayoxênî m.
koling n. zengen, difek, zengene, zenge, zengile, zengne, tuwerzîn n.
kolîs n. ana. qepaxê qafike, kasika sereyî, qaqota sereyî, qoqe, qaqot, qaf m.
kolît m. tip. kolît, rêmgirewtisê roqilanê pîlan n.
m. sewenîs, geceqondî n.
m. koxik, kox, kuax, qox n.
kollêxistîn tg. girmike pirodayene, kulmike pirodayene, nunrike pirodayene, kulmistike pirodayene, gurmike pirodayene, nurrike pirodayene, nurçike pirodayene, niçuke pirodayene, nurike pirodayene, niyonrik pirodayene
kollêxistin m. girmikepirodayis, kulmikepirodayis, nunrikepirodayis, kulmistikepirodayis, gurmikepirodayis, niçukepirodayis n.
kolmêsk m. lojine, tifike, pixêrî, rojine, lorine, lozine m.
kolon m. munde, kolone, qolone m.
kolonî m. kolonî n.
kolonya m. kolonya m.
kolonyalîst rd. kolonyalîst, litkar
kolonyalîzm m. kolonyalîstîye, litkarîye, kolonyalîzme m.
kolorîmetre m. rengpê m., kolorîmetre m.
kolorîmetrî m. rengpêmitis, kolorîmetrî n.
kolos n. kolos n., kum n.r kumik n.
kolosfiros m/n. kolosrotox, kumikcî n.
kolosker m/n. kolosvirastox, kumwan, koloscî, kumikcî n.
kolyar m/n. kinitox, kendox, tastox, kendekar n.
kolyarî m. kinitoxîye, kendoxîye, tastoxîye, kendekarîye, kinitoxênî, tastoxênî m.
kolye m. gerdane, kolye, xiltike, gerdene, qolye, gerdanlix m.
kom m. kome., komça, korme m.
kom kirin lg. mat. kom kerdene
kom kîrin tg. kom kerdene, are dayene, pêresnayene, top kerdene, are kerdene, komnayene, arye dayene
koma m. tip. koma m. *ji komayê derketin koma ra vejîyene. *ketin komayê lng. . koma kewtene
koma amîpan koma amîpan, komça amîpan
koma felatê n. koma hawarî, komça rareynayisî, koma raxelesnayisî, ekîba rareynayisî m.
koma hewarê n. koma hawarî, koma rareynayisî, koma raxelesnayisî, ekîba rareynayisî m.
koma rizgarkîrinê n. koma hawarî, komça rareynayisî, koma raxelesnayisî, ekîba rareynayisî m.
koma stêrkan m. komastareyî zh.
komal m. komel, cemat, komsar n.
m. komele, komsare, dernege m.
komaleyatî rd. sosyal, komelî, komelên, îçtimaî
komalî rd. sosyal, komelî, komelên, îçtimaî
komando n. komando n.
komar m. komare, cumhurîyete, republîke m.
komarparêz m/n. komarperwer, komarwaz, komarcî, komarparêz n.
komarparêzî m. komarparêzîye, komarperwerîye, komarparêzênî m.
komava m. komune, komawa m.
kombîna m. kombîna m.
kombînezon m. kombînezon n.
kombûn lng. . kom bîyene, têver bîyene, komîyene
m. kombîyayis, aredîyayis n.
m. kombîyayis n.
kombûnî m. kombîyayis n.
komedî m. qorante, kome dîn.
komedînivîs m/n. qorantenûs, komedînûs qorantenivis, komedînûstox n.
komedyen m/n. qorantecî, komedyen, çul, qorantewan n.
komek hestî n. koma astikan n.
komel m. komele, komsare, dernege m.
komela m. komel, cemîyet, komsar n.
komela seretayî komelo îptîdayî, cemîyeto îptîdayî n.
komelayetî rd. komelî, sosyal, komelên, îçtimaî
komele m. komel, cemîyet, komsar n.
komelevanîtî m. komeleyîye, komeleyênî m.
komeleyî rd. komelî, sosyal, komelên, îçtimaî
komelî rd. komelî, sosyal, îçtimaî
komelparêzî m. sosyalîstîye, komelparezîye, sosyalîz m., komelparêzênî m.
komenav n. rz. komname n.
komiçk m. zumre, kome., komsare n.
komîk rd. komîk
komik m. komike, komça, komçike m.
komika kirdeyê n. rz. komçeya kerdoxî m. komik a sêwîyan m. ost. hawtekî zh., hereke m.f hawt birayîz n.
komînek m. mat. kome., têvter, yekûn m.
komînîst m/n. komunîst, komînîst n.
komînîzm m. komunîstîye, komînîz m., komunîstênî m.
komir m. komir n.
komir kirin lg. komir kerdene, komirnayene
komira êzingan m. xizalik, xezalik, komirê kolîyan, xizalek, xizal, xezal n.
komira kevir n. komiro madenên, komiro kemerên, komiro berên, komiro madenî, komiro sîyên n.
komira madenî n. komiro madenên, komiro kemerên, komiro berên, komiro madenî, komiro sîyên n.
komirdank m. komirdang, komirgeh n.
komirîbûn komir bîyene, xizalik bîyene, komirîyene
komîser m/n. komîser n.
komîserî m. komîserîye, komîserênî m.
komisk m. komîte m., encumen n., komîsyon n., encuman n.
komîsyon m. komîte m.f encumen n.f komîsyon n.f encuman n.
komîsyona lêpirsinê n. komîsyonê dpersayisî, komîsyonê tehqîqatî n.
komîsyona pirsyariyê n. komîsyonê dpersayisî, komîsyonê tehqîqatî n.
komîte m. komîte m., encumen n., komîsyon n.f encuman n.
komker n. mat. komker n.
m/n. komker, komnayox n.
komkerî m. komkerîye m.
komkestî m. fîloye, komkestîye m.
komkirin m. mat. komkerdis n.
komkomî bûn lng. . komkom bîyene, komkomîyene, komçe komçe bîyene
komkomî kirin lg. komkom kerdene, komkomnayene, komçe komçe kerdene
komkomîbûn m. komkombîyayis, komkomîyayis, komçekomçebîyayis n.
komkomîkirin m. komkomkerdis, komkomnayis, komçekomçekerdis n. *hatin komkîrin llb. kom kerîyene, ameyene komkerdene
kompere m. kumbara, kompere, xumbere, qumpara, kumbere m.
m. meblax, kompere, mîqdarê pereyî n.
kompîtir m. komputer, vîrhûmar n.
kompîtur m. komputer, vîrhûmar n.
kompîzotor m/. bestekar, awazsaz, kompîzotor, bestakar n.
kompleks rd. kompleks
komplo m. pêardis n.f deke m.f dame n., komplo n.
kompozîsyon m. kompozîsyon n.
kompresor m. kompresor n.
komrivîn m. kongre, kombîyayiso pêroyî n.
komrivîna asayî m. kongreya normale, kombîyayisopêroyî yo normal n.
komrivîna newêngeran m. meclîsê mebûsan, kombîyayisê parlamenteran, kombîyayisê mebûsan n.
komun m. komune, komawa m.
komunîkasyon m. komunîkasyon, têwesîyayis n.
komunîst m/n. komunîst, komînîst n.
komunîzm m. komunîstîye, komunîz m., komunîstênî m.
kon m. çadire m.
kon girêdan lg. çadire ragirewtene, çadire kuyene, çadire pirodayene
kon rakirin lg. çadire raqilaynayene, çadire ravaznayene
koncale n. hefîl, kuspe, kusbe n.
koncat m. çalawe m.
kondansator m. kondansator, hestdang, oyîdang n.
kondîsyon m. spor. kondîsyon n.
konduktor m/n. konduktor, biletewnayox, biletsayeker, biletnîyadox n.
kone rd. zexel, kone, mixenet, nimitî
rd. kone, kor, konî
kone bûn lng. kone bîyene, kol bîyene, kor bîyene, aginayene
kone kirin lg. kone kerdene
konê pîrê m. pîrike, mijike, pepike, hetanê pîre m.
konebûn m. konebîyayis, kolbîyayis, korbîyayis, aginayis n.
koneperestî m. beraperestîye, koneperestîye, kanperestênî, muhafezekarîye m.
konfederasyon m. konfederasyon n.
konfederatîf rd. konfederatîf
konfeksîyon m. konfeksîyon n.
konfeksîyonvan m/n. konfeksîyonwan, konfeksîyoncî n.
konferans m. konferanse m.
konferans dan lg. konferanse dayene
konfor m. konfor, rihetîye n.
kongo m. kongo n.
kongoyî N/rd. kongoyij
kongre m. kongre, kombîyayiso pêroyî n.
konî m. mat. konî, kovik n.
konik m. pûrt, pûrtik n.
konîk rd. konîk, kovikin, dorikin
konjektur m. konjektur n.
konkî rd. terpkî, kutkî
konkret rd. sênber, konkret, musexes, vînitbar, somid
konseptualîzm m. konseptualîzme m.
konsert m. muz. konsere, konserte m.
konserv n. konserve m.
konservatuar m. konservatuare m.f konservatuar n.
konsey m. konseye m.
konseyamilî n. konseya neteweyî, konseya mîlî m.
konsolos m/n. sehbender, konsolos, konsulat n.
konsolosî m. sehbenderîye, konsolosîye, konsolosênî, sehbenderênî m.
konsolosxane m. sehbenderxane, konsolosxane n.
konsul n. konsul, konzul n.
konsulxane m. sehbenderxane, konsolosxane n.
kontak m. kontak n.
kontaklens n. kontaklens, lensê kontakî n.
kontenjan n. kontenjan n.
kontra h. kontra, verra, dust
kontrat m. mukawele, pêkewtise, peymane, kontrate, muqawele m.
kontrat çêkirin lg. mukawele virastene, pêkewtise virastene, kontrat virastene, muqawele virastene
kontrgerîla m/n. kontrgerîlla n.
kontrol m. saye, teftîs, denetis, kontrol n.
kontrol kirin lg. saye kerdene, segnayene, kontrol kerdene, tede nîyadayene
kontrolker m/n. teftîsker, kontrolker, kontrold, muayened, sayeker n.
kontrolkirî rd. sayekerde, teftîskerde, kontrolkerde, denetnaye
kontrolnekirî rd. sayenêkerde, teftîsnêkerde, kontrolnêkerde, nêteftîskerde
konveks rd. fiz. konveks, kop
konvektor m. germdayox, tanîdar, konvektor, tanîdayox n.
kooperatîf m. kooperatif n.
koordînasyon m. koordînasyon, ahengîye n.
koordînat m. kîm. koordînat n.
koordînator m/n. koordînator n.
koordîne rd. koordîne
kop m. cog. gil, tap, nîçik, tîtik, tiltilik, zîrwe n.
rd. qop, sop, soqal, kop, çolax, kotat, çuelax
rd. fiz. konveks, kop
kopal rt. çogane, çonqal, çanqil, gopal, çunqal, çogame., çuegom, çuwegom m.
kopan n. palane, kurtane, palunde, palike m.
kopandî rd. kopîyaye, kupîyaye
kopare n. milik, kilik, hurguç, diguç n.
kopî m. kopî, kopya n.
kopî kirin lg. kopî kerdene, kopya kerdene
kopisîn lng. pêro ginayene, pêverdîyene, têqelebîyene, têverdîyene
kopiyayî rd. kopîyaye, kupîyaye
kopya m. kopî, kopya n.
kopyakês m/n. kopyaantox, kopyacî n.
kor m. muz. koro, koma lawikvajan, komlawikvaje n.
rd. kor, kur, kuar
kor bûn lng. . kor bîyene, çiman ra bîyene
kor kirin lg. . kor kerdene
korane rd. korkî, korane, bi korîye
koranî m. korîye, koranîye, korênî, korayîye m.
korawî m. korahîye, korayîye, korer n.
korayî m. korîye, koranîye, korênî, korayîye m.
korbext rd. bextkor, korbext
korcik m. korzik, qelun, taxim, qalune, qilyon n.
korderzî m. toplîye, korderzîne, derzîna kore m.
kordûndan rd. ocaxkor, çêkoroz, bêwar, bêdunda, koroacax
kore m. kore, qorya, korya n.
kîm. korekî n.
korefam rd. famkor, vîrekor, kêmhes, kêmaqil, kêmmezg, bêfam, korefam, korfêm, bêfehm
korefamî m. famkorîye, vîrkorîye, bêfamîye, korefamîye m.
koremar n. zoo. koremar, gormar, kormar, gormara kore, maro kor n.
koremisk n. zoo. korelox, heremusk, koremisk, loxa kore, korexilt, xilto kor, muso kor, mus, mereyo kor, korpisik n.
koreyî N/rd.
korî m. korîye, koranîye, korênî, korayîye m.
korî zanyarî m. akade m., dibistano berz, wendegeho berz n.
korik m. korahîye, korayîye, kore m.
n. korvame., vama qalikserte, vama kore m.
m. rastux, rastix m.
korîk rd. debirîyaye (veng)
korîkî rd. debirîyaye, debirîyayî
koringe m. bot. argude, wenca, onca, arguide, unca, argud m.
korîskî rd. werênaye, miçiknaye, pênaye, duginaye
korîtî m. korîye, korayîye, korênî, korayîye m.
korîzan rd. famkor, vîrekor, kêmhes, kêmaqil, kêmmezg, bêfam, korefam, korfêm, bêfehm
korîzanî m. famkorîye, vîrkorîye, bêfamîye, korefamîye m.
korm m. çale, çalike, kortike m.
m. qotêl, çalika lapî, dinga kutikî, çala kutikî n.
kormik m. çale, çalike, kortike m.
kormisk m. kormiske, wela kormiske m.
korne m. korna, klaksîyone m.
korner m. sp. kose, korner n.
koro m. muz. koro, koma lawikvajan, komlawikvaje n.
koroc n. sînîke m.
korocax rd. korocax, korucax, ucaxkor, çêxirab
korox m. zoo. pîzange, zerqete, zerqetik, mêsa çeqere, zirqite, pîzan, zilqite m.
korpê m. pird n.
kors rd. gur, sixlet, gir, six
n. munitis n.
korsan m/. korsan, cergewan n.
korsanî m. korsanîye, korsanênî m.
korsantî m. korsanîye, korsanênî m.
korse m. korse, binmîye, salîye m.
korsefiros m/n. korserotox, binmîyerotox, salîyerotox n.
korseker m/n. korsevirastox, korsecî, binmîyecî, salîyecî n.
korsker m/n. tefkir n.
korskerî m. tefkirîye, tefkirênî m.
kort m. çale, çalike, kortike m.
m. korte, kortike m.
korta m. cog. hawza, kortale, hewza m.
kortal m. jeo. kortale, çope, krater m.
kortej m. kortej n.
korteks m. tip. tofilê mezgî, korteks, zarê mezgî n.
kortik m. çale, çalîke, kortike m.
kortîk m. kortike, korteke m.
kortîka çav n. ana. paga çi m., kortika çi m., çala çi m., halênê çimî m.
kortîka poz n. ana. kortika pirnike, paga kepûke m.
kortîx m. ana. tizmorîye, boçik, mazga, pasmûra, turturik, tuzmûrik m.
kortîzon m. tip. kortîzon n.
kortîzondar rd. kortîzonin
korwe n. korwe (fênda sîngerî yo lê husk o) n.
kos m. dawilê haware, kus, kos n.
m. giris, pês, pês, piyes, eteg, gilêse, pilês, pîês, gilêsî n.
m. ana. kîste, kaleke, nekse, kiste m.
n. kos, çermeyo debaxkerde n.
kosan m. qewxa, mucadele, lej m.
kosandin lg. cebelnayene, pê mijûl kerdene, pê xecelnayene, bilîye kerdene
m. cebelnayis, pêmijûlkerdis, pêxecelnayis, bilîyekerdis n.
kose n. kose, çenge, kunc, qirne, gose, kuese, guese n.
m. sp. kose, korner n.
rd. kose
kosebend m. kosebend, guçbend n.
kosegelî m. gaxan, kose, kalo gaxan, gaxand, gaxun n.
kosele m. kosele n.
kosetî m. koseyîye, koseyênî m.
kosî n. zoo. kese, kesik, kîasa n.
kosîn lng. . cebelîyene
m. qewxa, mucadele, lej m.
kosînus m. mat. kosînus n.
kosk m. seraye m., kosk n. , qesr n. *koskûseray kosk û seraye, qesr û seraye
kosnîg n. zoo. korelox, heremusk, koremisk, loxa kore, korexilt, xilto kor, muso kor, mus, mereyo kor, korpisik n.
kosnîgî avî n. zoo. kormuskê awe, korexiltê awe, heremuskê awe n.
kosnîkî rd. erotîk, sehwet (telew (yewsimî), qizwan, sipî, qizvan (kutik), girnawî, sebateke (pisingî), gay (dawar), kel (bizî), vosn, beran (mesna)
kosp m. pexm, peng, kosp, asteng, manî, engel, qosp n.
kospil n. fisqî, fisqin, fisqe n.
kostek m. kosteke, qeyde, kunde m.
kostek kirin lg. kostek kerdene
kostum m. cilûberg, taxim, kostum, qat, taq n.
kot m. çeper, somîn n.
n. ana. girik, girikê serê asteyan n.
n. kotî (salî) zh.
kota m. peynîye, qed, axir, nîhayet m.
kotan n. kotane m.
kotek m. kutek, kotek n.
koter w. gerdane, kolye, xiltike, gerdene, qolye, gerdanlix m.
kotî rd. bed, xirab, fena, berbat, nêbas, kotî, nêpak
m. tip. xunav n., gureyo pî n., kotî n.r risa merdimwere m., cuzam n., guro pîl n.
kotî bûn lng. . xunav bîyene, gureyo pîl vetene, kotî bîyene
kotî kirin lg. . bed kerdene, kotî kerdene, bednayene, kotînayene
kotîbûn lng. bed bîyene, kotî bîyene
kotîbûyî rd. xunavbîyaye, kotîbîyaye, cuzambîyaye
kotin lg. . kotene
kotîng rd. bed, xirab, fena, berbat, nêbas, kotî, nêpak
kotir m. zoo. fatfatike m.
m. gerdane, kolye, xiltike, gerdene, qolye, gerdanlix m.
kotîtî m. kotîyîye, kotîyênî m.
kotîxane m. kotîxane, miskînxane, cayê kotîyan n.
kotromî bûn lng. kotî bîyene, kud bîyene
kov rd. mot. konkav, kovkan
m. bul, kuz, quliz, xuz, nux, kov, guiz, kwîz, kuîz rt.
kov kirin lg. . bul kerdene, kuz kerdene, quliz kerdene, xuz kerdene, nux kerdene, kov kerdene, bulnayene
kovan m. derd n., kesere m., kedere m.r izdirab n.r elem n.
kovanbar rd. keserin, axînin, dejin, derdin,jandar, kulin, elemdar, kederin, axîndar
kovanî rd. mat. konkav, kovkan
kovar m. kovare, govare, dergîye m.
kovara hefteyî n. kovara hefteyî m.
kovara mehane n. kovara asmane, kovara mangane m.
kovara salane n. kovara seraneye, kovara seranîye m.
kovargerî m. kovarîye, kovarênî m.
kovarok m. kovareke m.
kovbûn lng. . bul bîyene, kuz bîyene, quliz bîyene, xuz bîyene, nux bîyene, kov bîyene, war bîyene
m. bulbîyayis, kuzbîyayis, qulizbîyayis, xuzbîyayis, nuxbîyayis, kovbîyayis, warbîyayis n.
kovî m. bulîye, kuzîye, qulizîye, xuzîye, kuzênî, bulênî m.
rd. kovî, koyî, kuvî
kovî bûn lng. kovî bîyene, hov bîyene, yabanî bîyene, koyî bîyene, wehsî bîyene, çolî bîyene
kovik m. kovik, mastêr n.
kovîtî m. kovîyîye, kovîyênî, kovîtîye m.
kovkirin m. bulkerdis, kuzkerdis, qulizkerdis, xuzkerdis, nuxkerdis, kovkerdis, bulnayis n.
kowboy n. kowboy n.
kox m. koxik, kox, kuax, qox n.
koxik m. koxik, kox, kuax, qox n.
koxika miriskan m. koxik, koxikê kergan n.
koz rd. bom, gêj, sersem, tîn, dengeser, exmaq, bomik, budela, munqis, deng, bud
m. koz, kuez n.
m. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, piling n.
kozere m. kozer, xiz, korzêr, binê cuwenî n.
kozî n. kunce, kuj, hok, kuncik, qunc, kujik, kunj, quncik, huk, kuinc n.
kozik m. isk. dorik, sîper, kozik, çeper, meteris n.
n. dorik, xeyt, kozik n.
kozir n. kozire, pingil, pizote, koz, bizote, piling n.
kozmik rd. kozmîk
kozmolojî m. kozmologî, kaînatzanistî n.
kozmolojîk rd. kozmolojîk
kozmonot m/. astronot, kozmonot, asmêngêrox, astaregêrox n.
kozmos m. kaînat, kozmos n.
kobe kenar,sahil
koc buzağı (manda yavrusu)
manda yavrusu (buzağı)
koçmek keklik
kolane omuzun boyuna yakın kısmı
kolik Kahta
omuzun boyuna yakın kısmı
kolombîya Kolombiya
kolonî sömürge
kolonyalîst sömürgeci
kolonyalîstîye sömürgecilik
kolonyalîzm sömürgecilik
kom bîyayene toplanmak
komare cumhuriyet
komarperwer cumhuriyetçi
komarwaz cumhuriyetçi
kombîyayîş toplantı
komedî komedi
komedyen komedyen
komedyenîye komedyenlik
komîte komite
kompozîsyon kompozisyon
kompozîsyono edebî edebi kompozisyon
kompozîtor bestekar
kompozitor
kongo Kongo
Zaire
kongo-brazavîlle Kongo-Brazzaville
konservatîf muhafazakar
konservatîfîye muhafazakarlık
kontrat akit
bağıt
kontrol denetleme
kontrol
kontrol kerdene denetlemek
kontrol etmek
kop Bulanık
korbilîyes salyangoz
koremişk köstebek
koreya başûrî Güney Kore
koreya vakure Kuzey Kore
korsîka Korsika
kortike ense
koşkar uğurböceği
kosta rîka Kostarika
kotere üveyik
kovî, -ye yabani
koç beran (n), vosn (n)
koca mêrde (n)
kod kod (n)
koka koka (m)
kokain kokaîn (n)
koku boye (m), bîne (m), helm (n)
kokulu menekşe menewş; viola odorata
kol -I harme (n), pol (n), hingile (n), çengile (n)
kol -II bask (n), perr (n), pol (n)
kol çantası çenteyê polî (n)
kol saati saeta destan (m)
kol-III destik (n)
kola kola (m)
kolalama kolakerdiş (n)
kolalamak kola kerdene
kolan pîzebend (n), pîzebendik (n), binpîzik (n), binpîze (n), teng (n), navteng (n), kaşing (n)
kolay asan, -e; rehet, -e
kolçak-I b. kolluk
kolçak-II (kola geçirilen ve üzerinde simge bulunan bağ) bazbend (n)
kolera kolera (m)
kolik (tıpta) tîre (m)
kolluk (çalışırken giysiyi korumak için kullanılan) zendik (n)
kolon estune (m)
koltuk palkursî (n), qoltuxe (m)
koltuk altı binçeng (n), binê engilî (n)
koltuk değneği çogane (m)
koltuk takımı taximê palkursîyan (n), taximê qoltuxan (n)
kolye kolye (m)
koma koma (m)
komada olmak koma de bîyene
komaya girmek koma de bîyene
kombinezon (giysi için) meleqof (n), kombînezon (n)
komedi komedî (m)
komedyen komedyen, -e
komedyenlik komedyenîye (m)
komite komîte (m)
komodin komodîne (m)
komot b. komodin
komposto xoşawe (m)
kompozisyon kompozîsyon (n)
kompozitor bestekar, -e; kompozîtor, -e
kompütür komputure (m)
komşu embiryan, -e; cîran, -e
komşuluk embiryanîye (m), embiryanî (m), embiryanîne (m); cîranîye (m), cîranî (m), cîranîne (m)
konak qonax (n)
konca b. gonca
koni hule (n), xonî (n), kovik (n), konî (n) (mat)
konik hulikin, -e; xonîkin, -e; kovikin -e; konîk, -e (mat)
konserve konserve (n)
kontrol kontrol (n)
kontrol etmek kontrol kerdene
konu mewzû (n), behs (n), babete (m)
konu komşu der û cîran
konuk mêman, -e; misafir, -e
konuk odası odaya mêmanan (m), odaya misafiran (m)
odaya mêmanan (m), odaya misafiran (m)
konukluk mêmanî (m), mêmanîye (m), mêmanênî (m), mêmantî (m), mêmantîye (m); misafirî (m), misafirîye (m)
konuksever mêmanperwer, -e; nandar, -e; misafirperwer, -e
konuşma qiseykerdiş (n), qalîkerdiş (n), xeberîdayîş (n), mijûlîyayîş (n)
konuşma isteği micêc (n) Konuşma isteği açılmış, artık durmaz. (Micêcê ey abîyo, hinî nêvindeno.)
konuşmacı qiseykerdox, -e; qalîkerdox, -e; xeberîdayox, -e
konuşmak qisey kerdene, qesey kerdene; qalî kerdene, xeberî dayene, mijûlîyayene
konyak konyak (n)
koparılma visîyayîş (n), qerifîyayîş (n), tirabîyayîş (n), ameyîştirakerdiş (n), cirabîyayîş (n), ameyîşcirakerdiş (n), cibîyayîş (n), ameyîşcikerdiş (n)
koparılmak visîyayene, qerifîyayene, tira bîyene, ameyene tira kerdene, cira bîyene, ameyene cira kerdene ,cibîyene, ameyene cikerdene
koparma visnayîş (n), qerifnayîş (n), tirakerdiş (n), cirakerdiş (n), cikerdiş (n)
koparmak visnayene, qerifnayene, tira kerdene, cira kerdene, cikerdene
kopça qupça(m)
kopyalamak kopya kerdene Kopyala! (Kopya bike!)
kor kozire (n), piling (n)
kordon kordon (n)
korku ters (n)
korniş kornîş (n)
korsa korse (n)
korse b. korsa
koru qorrî (n), dehle (m)
koruk teyînce (m), jûre (m)
koruluk qorrî (n), dehle (m)
koruma seveknayîş (n), muhafeze (n), muhafezekerdiş (n), pawitiş (n), miqatkerdiş (n), qayîtkerdiş (n), hemetkerdiş (n), qorîkerdiş (n)
korumak seveknayene, muhafeze kerdene, pawitene, miqat kerdene, qayît kerdene, hemet kerdene, qorî kerdene
kostüm belg (n), şak û şelwarî (zh), şal û şapikî (zh), kostum (n), qatlix (n), taxim (n); taximê kincan/cilan/çinayan (n); qatê kincan/cilan/çinayan (n)
koşul şert (n), merc (n)
kot kot (n)
kot pantolon pantolê kotî (zh)
kova sitil (n), hilke. (n), beroş (n), qove (n)
kovalama fetilnayîş (n), serebisernayîş (n)
kovalamak fetilnayene, serebiser nayene
kovan (arı kovanı) kuware (n), kuwareyê hingan (n), kuwareyê mêsa hingimênî (n), pêtage (m), pêtaga hingimênî (m), şitile (n)
kovma fetilnayîş (n)
kovmak fetilnayene
kovuşturma taqîbkerdiş (n), taqîbat (n)
kovuşturmak taqîb kerdene
koy kendaweke (m)
koyak b. vadi
koyu (sıvı için) hest, -e; qalind, -e
koyu ayran doyo hest (n), doyo qalind (n)
koyun kuyruğu tirrî (m), tirrîye (m)
koyun veya keçi derisinden yapılan torba manike (m)
koyun-I mî (m), mîye (m), mêşna (m)
koyun-II pistan (n)
ko kom, berhev
tevayî, tevahî, hemû, giş
tax, mehel, pişkek / beşek ji bajarekî
~î zoxal kul, derd, xem, keser, azar, ezyet, êş, jan, kovan
kox, çiya
Perwîn, navê komstêrek heftstêrî ye (bi îngilîzî Pleiades e)
ko bûnewe civîn, kom bûn, berhev bûn
ko kirdin kom kirin, berhev kirin, civandin
kobend kombend, civang, civîn
kobûnewe kombûn, civîn
koç koç, (mal)barkirin, ji ciyekî bar kirin cihek dî
koçawkoç koçerî, koçkirina berdewam
koçek koçek, gerok
koçek (hin alim û zanayên êzidiyan in)
koçeke kum, kulav (t cûnek kulavên bo jinan)
kocele kas, kasik, tirar, tirark (amanek / firaxek e)
koçer koçer, kesên bi berdewamî yan jî li gor demsalan malên xwe bar dikin û ji ciyekî diçin yek dî (t yên zivistanan li deştan û havînan li zozanan diborînin)
koçerêtî koçertî, (awayê) jiyana koçeran
koçerî koçerî, mîna koçeran
koçî koçî, hicrî, salnameya îslamî
koçî diwayî koça dawîn, mirin, wefat
koçker koçker, gerok, geştiyar
kod den, dewlik, bîdon
zerik (amanek e şîrî ji bizinan / mihan didoşinê)
kode bn bac
kofiroş komfiroş, kesa/ê yan şirketa tiştan kom bi kom difiroşe
kofiroşî komfiroşî, firotina tiştan bi kom / li ser hev
koga, koge komgeh, civîngeh, cihê kombûnê / civînê yan komkirinê / civandinê
enstîtu
embar
dikan
kogawan, kogewan komgehvan, civîngehvan, rêvebera/ê yan karmenda/ê komgehekê / civîngehekê
koje pisto, pistok, berstu, berstuk, yax, girîvan
kojo xirab, xopan, kembax
kok kêlî, kêlîk (karê derzî û dirêziyan)
lihev, lihevkirî, pêkhatî
bn koke
kok bûnewe li hev kirin, pêk hatin, sulh kirin, aşt bûn
kok kirdinewe li hev anîn, pêk anîn, sulh pê kirin, aşt kirin
koke kuxik, kux
kokekok kuxekux, kuxîna berdewam
kokêtî lihevkirin, pêkhatin, sulh
kokîn kuxîn, dengê kuxikê jê hatin
kokirdinewe berhevkirin, komkirin, berhevkarî
kol pişt (t beşa jorîn ji pişta mirovan)
pişto, piştî, barê mirovek dide pişta xwe û hildigire
goc, (kesên) destên (wan) baş naxebitin, destên nikarin tiştan zeft bikin
goc, reben, feqare, nejêhatî, nekar, nikar
kolan kolan, kuçe, cadde, rê, şeqam
kolandoz kolanname, kuçename, berhevoka / ferhengoka / îndeksa kuçe û kolanan,
kolankut kolanî, gerok, kesa/ê li kolanan dijî (ango ne di xaniyekî ve / ne li mala xwe)
kolare (yariyeke) firfirok, pirpirok (navê pêlîstokekê ye ku têt firandin)
(balendeke) kolare, qereqûş, xertel, qertal (navê firindeyekî ye)
kole zarokên bavê wan miriye û dayika wan dîsan zewiciye
cehê / genimê avêtî / çandî
kolêk piştoyek, piştiyek, barek piştê
pir, gelek, zêde (kar, bar, berpirsiyarî)
koleke stûn, dîrek
koleke dan li ber xwe dan, xwe çirikandin
koler koler, kesa/ê tiştekî dikole
vekoler, lêkolîner, kesa/ê azmûnan li ser tiştan dike
kolewar gocewar, bi dijwarî seqet / birîndar
koley sing hestiyê sîng(î)
kolgêr piştgêr, kesa/ê malê firotinê (t çît û qumaşan) dide pişta xwe û digerîne û difiroşe
kolhelgir piştohilgir, piştîhilgir, hemal
kolîn kolîn, kolan, kolandin
kêlîn, kêlan, kêlandin
kolinc qolinc, milreqî, êşîna ji ber reqiya navbera milan û patikê
kolincan qolincan, pirjimariya kolinc
qolincan, giyadermanek e bo saxkirina ji êşa qolincê têt bikaranîn
kolînewe vekolîn, lê kolîn
kolinge patik, paşstu, pate, stukur
kolîsk alavek e kefçiyên darîn pê tên çêkirin
kolît kolik, xanîk, kox, koxik
stargeh, asêgeh, senger
kolk kok, qurm
bn amanc
kolkêş piştokêş, piştîhilgir
kolneder xweragir, xurt, kesa/ê (bi asanî) rê nade ku kesek zora wê / wî bibe
kolraw kolî, qewartî, kolayî, tiştên (darên / kevirên) hatine kolandin
kolû cûnek nanê tenûrê ye
kom qoz, kûz, xûz, qilûz, piştkûz, piştqoz, piştxûz, kesa/ê pişta wî daçemiyaye û rast nabe
avsûrk, ava sûr(kirî/bûyî)
bn ko
bn king
koma qumtil, qumtilk, komikek (axê / şekirê û hwd ya) hevgirtî
koman, komanewe daçemîn, (pişt) qoz / xûz / kûz / qilûz bûn
komar komar, cimhûriyet, cumhûriyet, pergala / sîstema dewletî ya tê de gel (bi hilbijartinên rasterê yan jî bi rêya nûnerên gel) seroka/ê dewletê hildibijêre
êl, hoz, eşîr
civak
civat
komarî komarî, cimhûrî, cumhûrî
komawe qozbûyî, kûzbûyî, xûzbûyî, qilûzbûyî
komek alîkarî, arîkarî, harîkarî, harî, alî, arî
komekî bn komek
komel komel, civat
kom, grûb
berhevok
cûn
bir
kerî
ref
deste
civak
komelayetî civakî, sosyalî
komele komele, komîte, sazî, rêxistin, yeketî
kom, grûb
berhevok
komelga civak, tevaya têkilî û peywendiyên navbera komek mirovan t yên bi hev re çandeyek hevpar pêk tînin yan li welatek hevbeş dijîn
komelzan civaknas, sosyolog
komelzanî civaknasî, sosyolojî
komfiroş komfiroş, kesa/ê yan şirketa eşya li ser hev difiroşe, dijw. kitfiroş
komfiroşî komfiroş, firotina eşya li ser hev, dijw. kitfiroşî
komî (pişt) qozî, xûzî, kûzî, qilûzî
kon kevn, dijw. nû
kone kincir, kevne, kevnekincir, tiştên (t cilên) kevn
kevnenû, tiştên (t cilên) hatine bikaranîn lê hê pûç nebûne
kone- kevne-, yê kevn
ya / yê berê
konebaw mêjîn, dijw. nûjen / modern
konefiroş kevnefiroş, kesa/ê yan şirketa tiştên kevnenû difiroşe
koneperist kevneperest, konservatîf
koneperistî kevneperestî, perestina irf û edetên berê û dijberiya nûbûnê
konepoş kinc, cil û bergên mêjîn (ne nûjen / modern)
konesal pîr, salmend
konî kevnî, kevntî, kevnatî
konîne kevnar, kevnare, mêjîn, dêrîn, qedîm, antîk, (tiştek zemanê) berê
kopan bn kurtan
kopare kovik, qozik, xûzik, cihê bilind yê pişta hêştiran
kor bn kiwêr
nav, navend, hindir
kom, gel, grûp
civîn
semînar, semposyûm
korge civang, encûmen, şûra
korpe sava, zarok(ên nûbûyî / welidî)
korpele savak, zarokên hê di zikê diya xwe de
kos bn dehol
bn kosp
koş koş, pêsîr, hemêz, dergûşan
koşan koşîn, xebitîn, dan xwe, hewl dan, mihawele kirin
kosar koxistan, çiyastan, cihê çiyayîn / koxîn
kose semasî, sêmasî, dirindeyek avî ye (ing. shark, tirkî köpekbaligi)
koşîn bn koşan
koşiş xebat, koşiş, hewl, koşîn
ra-anîn, rahênan, ders, temrîn
koşk koşk, koçk, eywan, dîwan, seray, qesr
kosp kosp, asteng, kend û kosp, rêya nexweş
kospayî kospayî, erda nedûz / ne-edil
kospe bn kospayî
koste kose, mirov bêmû (t zelamê bêrih)
şatir, fena, hîlebaz, fêlbaz, jîrek, şeytan
kostewewî sexte, sixte, ne resen, ne rast
koşyar koşyar, xebatker, têkoşer, koşer, hewldêr
kot qurm, kok (yê daran)
stûn
kot û zincîr bend û zincîr, nîr û zincîr
kota dawî, talî, kuta, kota, hew, bes
kurtenerî, kurtebêjî, kurtebas
kotan kotan, koz, guhêr, cihê tankirî / çeperkirî bo têve parastina terş û tewal
kotayî dawî, ya dawî, dawîn
texsîr, xemsarî, sersarî
kotayîyî pê / dan hênan dawî lê anîn, bes kirin, hew kirin
kotel qirş, qirşik (t zîwan / reşreşk / narîcank / birabirinck û hwd yên di nav dexl yan birinc re şên dibin lê divê yên bên derxistin çiku kêr xwarinê nayên)
li gor hin edetan spêdeyek şînî û behiyan / taziyan e bo kesek mirî
kotere qurmik, kokik
stûnik
serikê stûnan
kotir kevok, kotir, kotirk, kevot, kevod, kevotk, navê firindeyekê ye
kovan kovan, kul, xem, derd, keser, keder
kox kol, kolik, kox, koxik, xanîk
koxte bn kox
koxwazî lihevkirin, konsensûs
koz koz, kozik, kotan, guhêr, cihê tankirî / çeperkirî lê bêban bo têve parastina terş û tewal
koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar bn koze
kozanîn komzanîn, akademî
koze koze, kom, komel, rêxistin, komek mirovên li pey hin armancên hevpar
kozere belim, pûşk, tûşk, çeltûk, qirş, qirşik
koziman saziya / akademiya ziman
kozir bn kozere
kolekti kom kirin, hev dan.
koleri qehirîn, hêrs bûn.
koleriĝi qehirandin, hêrs kirin.
kolo qirrik, gerden, stû.
koloro reng.
komenci dest pê kirin.
komerci bazirganî kirin, ticaret kirin.
komforta rihet, hedar.
kompreni ŝi komprenis la lingvon de la birdoj
komuna giştî, gelemper.
komuniki ragihandin.
konduki serkêşî kirin, serokatî kirin, pêşkêşî kirin.
kongreso kongre.
koni zanîn, nasîn.
konsenti kli hev kirin, li hev hatin, hevbîr bûn, hemfikir bûn.
konsili şîret kirin, nesîhet kirin.
konstrui ni konstruu al ni urbon.
kontenta têrkirî, piştrast, qayilkirî.
kontraŭ li hember, li pêşber, li ber.
korespondi name ji hev re nivîsandin û şandin.
koro dil.
korpo beden, gewde.
korto dermal, beral, hewş.
kosti xerc kirin, lê çûn.
koverto namedank, zerf.
kovri niximandin.
kolan strato
kom grupo
ligo
kom kirin kolekti
kongre kongreso