Encamên lêgerînê
kil kîl, kîlte, bekre.
gil, gêl, gilk, kîl, kîlte, bekre, xenêke m
gil, gêl, gilk, kîl, kîlte, bekre, xenêke m
kile kêl (li hin cihan beramberî heşt û li hin cihan jî beramberî şazdeh welçekan e) m
kêl (li hin cihan beramberî heşt û li hin cihan jî beramberî şazdeh welçekan e) m
kiler kulîn.
1. kûlîn, kuling, kundîl, kîler 2. embar m
1. kûlîn, kuling, kundîl, kîler 2. embar m
kilerci kîlervan, kulînvan (kesê ku ji kîlerê berpirs e) n
kîlervan, kulînvan (kesê ku ji kîlerê berpirs e) n
kilermeni gêla sor, soring m
gêla sor, soring m
kilidi küreği olmamak bêqefl û
kilim cacim, berik, merş, tej.
merş, ber, berik, galt, kilîm m
merş, ber, berik, galt, kilîm m
kilimci 1. kilîmker, merşker, cacimker (ê ku kilîman çêdike) 2. kilîmfiroş, merşfiroş, cacimfiroş nd/nt
1. kilîmker, merşker, cacimker (ê ku kilîman çêdike) 2. kilîmfiroş, merşfiroş, cacimfiroş nd/nt
kilimcilik 1. kilimken, merşkerî, cacimkerî 2. kilîmfiroşî, merşfiroşî, cacimfiroşî nd/nt
1. kilîmkerî, merşkerî, cacimkerî 2. kilîmfiroşî, merşfiroşî, cacimfiroşî nd/nt
kilis Kîlîs (Navçeyeke girêdayî Dîlokê)
kilise dêr.
1. dêr, kinîse, kilîse (perestgeha mesîhiyan) 2. dêr, kinîse (navê mezhebên filehtiyê) *ortodoks kilisesi dêra Ortodoksan 3. dêr, kinîse (saziya olî ya ku bi filehtiyê re têkildar e) 4. dêr, kinîse (civata pa­pa û pîskoposan) m
kilise egemenliği kenîsezalî, serweriya dêrê
kilit kilît, xilq, qufil.
1. zurbe, zurze, qefl, qufl, xilk, kilîlk, kilît (amraza ku bi kilîtê tê girtin û veki­rin) 2. beş, deq (deqa li eniya hespê) m
kilit altına almak qefl avêtin serê
kilit dilciği zimanok
kilit dili qilqilk, zimanok
kilit gibi olmak ji hev re wekî bira bûn
kilit kü­rek olmak li ber (tiştekî) bûn *adam ge­lene kadar evine kilit kürek oldum heta camêr hat ez li ber mala wî bû
kilit noktası (kilit yeri veya kilit mevkii) meqamê girîng, li cihê girîng bûn
kilit taşı bnr anahtar taşı
kilit vurmak qefl li (tiştekî) xistin, qefl avêtin serê
kilitleme qufilandin, qefaltin, xilqandin, qeflkirin, quflkirln, zurzekirin, kilîtkirin, radan, dadan m
qufilandin, qefaltin, xilqandin, qeflkirin, quflkirin, zurzekirin, kilîtkirin, radan, dadan m
kilitlemek kilît kirin, qufil kirin, xilqandin.
1. qufilandin, qefaltin, xilqandin, qefl kirin, qufl kirin, zurze kirin, kilît ki­rin, radan, dadan *kapıyı kilitledi deri rada (an jî deri qefalt) l/gh 2. qefl avêtin serê, li serê radan, li sere dadan (gava ku deriyê tiştekî li ser heyberekê an jî kesekî qufilandin) *elbiseyi dolaba kilitlemiş­ler dolab li ser kincan dadan e l/bw 3.di hev de derbas kirin, derbasî hev kirin (ji bo tiştê nêr û mê ku wan di hev re derbas dikin) l/bw 4. hişk pê girtin *Zehra par­maklarıyla kadehini kilitledi Zehra bi tiliyên xwe hişk bi qedehê girt l/bw
1. qufilandin, qefaltin, xilqandin, qefl kirin, qufl kirin, zurze kirin, kilît kirin, radan, dadan * kapıyı kilitledi derî rada (an jî derî qefalt) l/gh 2. qefl avêtin serê, li serê radan, li serê dadan (gava ku deriyê tiştekî li ser heyberekê an jî kesekî qufilandin) * elbiseyi dolaba kilitlemişler dolab li ser kincan dadan e l/bw 3.di hev de derbas kirin, derbasî hev kirin (ji bo tiştê nêr û mê ku wan di hev re derbas dikin) l/bw 4. hişk pê girtin * Zehra parmaklarıyla kadehini kilitledi Zehra bi tiliyên xwe hişk bi qedehê girt l/bw
kilitlenme xiliqîn, qefilîn m
xiliqîn, qefilîn m
kilitlenmek qufilbûn, xilqîn.
1. xiliqîn, qefilîn, kilît bûn l/ngh 2. hatin qufilandin, hatin qefaltin, hatin xilqandin, hatin qeflkirin, hatin quflkirin, hatin zurzekirin, hatin kilîtkirin, ha­tin radan, hatin dadan l/tb 3. ketin hev (ga­va ku ji ber sedemên fizîkî û ruhî kesek bê tevger dimîne) l/ngh
1. xiliqîn, qefilîn, kilît bûn l/ngh 2. hatin qufilandin, hatin qefaltin, hatin xilqandin, hatin qeflkirin, hatin quflkirin, hatin zurzekirin, hatin kilîtkirin, hatin radan, hatin dadan l/tb 3. ketin hev (gava ku ji ber sedemên fizîkî û ruhî kesek bê tevger dimîne) l/ngh
kilitli kilîtkirî, xilipandî.
1. biqefl, biqufl, bizurze, bixilq *ki­litli bir bavul almak istiyorum ez dixwazim bavûleke biqefl bikirim 2. qufilandî, qefaltî, qefilkirî, quflkirî, xilqandî, kilîtkirî, radayî, dadayî (tiştê ku hatiye radan) *kapı içerden kilitli deri ji hundir ve dada­yî ye rd
1. biqefl, biqufl, bizurze, bixilq * kilitli bir bavul almak istiyorum ez dixwazim bavûleke biqefl bikirim 2. qufilandî, qefaltî, qefilkirî, quflkirî, xilqandî, kilîtkirî, radayî, dadayî (tiştê ku hatiye radan) * kapı içerden kilitli derî ji hundir ve dadayî ye rd
kilitsiz 1. bêqefl, bêqufl, bêzurze, bêxilq 2. nequfilandî, neqefaltî, neqefilkirî, nequflkirî, nexilqandî, nekilîtkirî, neradayî, nedadayî rd
kilitsiz küreksiz bêqefl û nifte (ji bo tiştê nedadayî)
kiliz zil, qamîş, qamir, xesîlbot/n
zil, qamîş, qamir, xesîlbot/n
kiliz balığı kilîs (Tinea tinea) zo/m
kilîs (Tinca tinca) zo/m
kilizman erda qamîşan (cihê ku lê zil 1 qa­mir pir in)
erda qamîşan (cihê ku lê zil û qamir pir in)
killeme şûştina bi ava aravê m
şûştina bi ava aravê m
killemek bi aravê şûştin l/bw
bi aravê şûştin l/bw
killi bigêl, bigîlk, bikîl, bikîlte *killi top­rak erda bigêl rd *killi toprak axa seriyan
kilo 1. kilo (pêşgira ku tê pêşiya çi wateya hezar cariyê didê; wekî kilometre 2. kilo (kurtebêja kîlogramê ye) m
kilo ağırlık hêzekîlogramê (ku yeksan e bi 9,81 newton)
kilo almak 1) bez girtin, qelew bûn, çêbûn 2) bihostek hatin ser (yekî), pê kêfa dinyayê kirin (mec)
kilo kaybetmek kîlo kêm kirin
kilo vermek 1) xwe jar kirin, xwe zeîf kirin 2) kîlo kêm ki­rin
kilo vermeye başlanmak qelewbûna (ye­kî) danîn, şîşmanûna (yekî) danîn
kiloamper kîloamper fiz/m
kîloamper fiz/m
kilogram kîlogram.
kîlogram m
kilogramkuvvet hêzekîlogram fiz/m
hêzekîlogram fiz/m
kilogrammetre kîlogrammetre/iz/m
kîlogrammetre fiz/m
kilohertz kîlohertz fiz/m
kîlohertz fiz/m
kilojul kîlojûl fîz/m
kîlojûl fiz/m
kilokalori kîlokalorî, kaloriya mezin m
kîlokalorî, kaloriya mezin m
kilolu 1. bikûlo 2. li ser xwe, qelew rd
1. bikûlo 2. li ser xwe, qelew rd
kiloluk kîloyî *üç kiloluk paket paketa sê kîloyî
kîloyî * üç kiloluk paket paketa sê kîloyî
kilometre kîlometr.
kîlometre m
kilometre kare kîlometre çarçik
kilometre taşı 1) kêlikê kilometreye (di riyan de kevirê ku kîlometreyan nîşan dide) 2) xala werçerxê
kilosikl kilosikl fîz/m
kîlosîkl fiz/m
kiloton kîloton m
kîloton m
kilovat kîlovat.
kilovat m
kilovolt kîlovolt m
kîlovolt m
kils kils m
kils m
kilüs keylûs m
keylûs m
kil n sürme
m eksiklik
m 1. salınım 2. itim
kil ji çavan dizîn kimseye çaktırmadan bir şeyler yapabilmek
kil tê dan sürme sürmek
kil (ii) rd sarkık
kil bûn l/ngh 1. sallanmak (kımıldamak, bağlı bulunduğu yerden gevşek duruma gelip yerinden oynamak) 2. aniden sıçramak
kil dan l/gh 1. sürmelemek, sürme çekmek 2. kaplamak (bir madeni bir başka madenle kimyasal yöntemle örtmek)
kil kirin (i) l/gh sürmelemek, sürme çekmek
kil kirin (ii) m 1. sallama 2. yayık yayma 3. tepikleme (binek hayvanını yürütme) 4. aniden sıçratma
l/gh 1. sallamak 2. yayık yaymak 3. tepiklemek (binek hayvanını yürütmek) 4. aniden sıçratmak
kil lê dan (an jî xistin) sallamak, itmek
kil û gazind sitem, şikayet
kil û gazind kirin sitem etmek, şikayet etmek
kil û kêmasî eksikllik
kilam türkü.
m 1. türkü, şarkı 2. gazel 3. müzikli hikaye, manzum hikaye 4. ilahî
kilam avêtin ser (yekî) (birine) türkü yakmak
kilam avêtin serê (birinin) üstüne türkü yakmak
kilam bang kirin şarkı söylenecek durum yaratmak, çıkıp bağırmak (tehdit lakırdısı) * tu deynê xwe nedî ezê ji te re kilam bang bikim eğer borcunu vermesen çıqıp bağırırım
kilam çêkirin türkü yapmak
kilam gotin türkü çığırmak, türkü söylemek
kilam li serê gotin üstüne türkü söylemek, türkü yakmak
kilama (yekî) gotin (an jî strîn) türkülemek, gazel okumak
kilambêj nd/nt türkücü
kilambêjî m türkücülük
kilambêjî kirin türkücülük yapmak
kilambûn m türküleşme
kilamê qedîm nd kelâmıkadim, Kur’an
kilamên dawetan düğünlerde söylenen hareketli parçalar
kilamên dilan 1) gönül şarkıları 2. nesib (gazelin bir türü)
kilamên giran ağır, ritmik olmayan parçalar
kilamên rûniştinê meclislerde söylenen ağır şarkılar
kilamên şeran savaş ve çatışmaları konu edinen parçalar
kilamên sivik ritmik, hareketli parçalar
kilamgo nd/nt türkücü
kilamgot bnr kilamgo
kilamok m şarkı, türkü
kilav bnr silav û kilav
kilaw başörtüsü.
m zirve
kilb iri duvar çivisi.
ant/n köpek dişi
kilbê zer nd kertenkele
kilbik bnr kêlb
kilbûn m 1. sallanma (kımıldama, bağlı bulunduğu yerden gevşek duruma gelip yerinden oynama) 2. aniden sıçrama
kilçan m el feneri
kilçîn m mil (göze sürme çekmeye yarayan araç)
kilçînk bnr kilçîn
kilçiv bnr kilçov
kilçov m rastık kalemi, sürme çubuğu
kilçûv bnr kilçov
kildan m 1. sürmeleme, sürme çekme 2. kaplama (bir madeni bir başka madenle kimyasal yöntemle örtme)
kildank m sürmelik (sürme kabı)
kildayî rd 1. sürmeli 2. kaplamalı (altın, gümüş vb. için)
kildayîn m 1. sürmeleyiş, sürme çekme 2. kaplayış (bir madeni bir başka madenle kimyasal yöntemle örtme)
kile m kar ayakkabısı
kilêb m 1. belleme, kazma (herhangi bir araçla toprağı açma) 2. kirizma, kirizme
kilêb kirin l/gh 1. bellemek, kazmak (bel küreği ile toprağı işlemek) 2. kirizmalamak
kilêba xwe qelaptin kirizma yapmak (veya etmek)
kilêbkirî rd 1. bellenmiş (bel küreği ile kazılmış olan) 2. kirizmalanmış
kilêbkirin m 1. belleme, kazma (bel küreği ile toprağı işleme) 2. kirizmalama
kilêjî ant/m kuyruk kemiği
kilekil m kinlenme
kilekor rd 1. bakar kör, bakan kör 2. kör (olguları sezme ve kavrama yetisi, dikkatı olmayan)
kilekorî m 1. körlük (dikkatsizce ve beceriksizce yapılan iş) 2. körlük (gerçeği görmeme durumu)
kilîç m su taneciği
kilîçe m peksimit
kilîd m kilit, anahtar
kilîd avêtin serê kilit (kürek) altına almak
kilîd bûn l/ngh kilitlenmek, kitlenmek
kilîd kirin l/gh kilitlemek, kitlemek
kilîd kirin ber pişta xwe anahtarı beline takmak
kilîd lê anîn anahtar uydurmak
kilîd lê xistin kilit vurmak
kilîda karebayê (an jî elektrîkê) elektrik anahtarı (veya düğmesi)
kilîda konaxê li derê axurê nakeve sarayın kilidi ağır kapısına vurulmaz
kilîda kontakê kontak anahtarı
kilîdbûn m kilitlenme, kitlenme
kilîdçêker nd/nt çilingir
kilîdçêkerî m çilingirlik
kilîddank m anahtarlık
kilîddar nd/nt kilitçi
kilîdfiroş nd/nt anahtarcı (satan kimse)
kilîdfiroşî m anahtarcılık
kilîdger nd/nt anahtarcı (imal eden kimse)
kilîdgerî m anahtarcılık
kilîdker nd/nt anahtarcı, açkıcı
kilîdkerî m anahtarcılık, açkıcılık
kilîdkirî m kilitli, kitli (kilitlenmiş olan)
kilîdkirin m kilitleme, kitleme
kilîdsaz nd/nt anahtarcı (tamir eden kimse)
kilîdsazî m anahtarcılık
kilig bot/m kuşkonmaz (Asparaggus oêicinalis)
kilik n hörgüç (devenin sırtındaki tümsek)
kilîl m 1. kilit, anahtar 2. mzk anahtar (notaların müzik merdivenindeki yükseklik derecelerini göstermek ve buna göre okunmasını sağlamak için portenin başına konulan işaret)
kilîl bûn l/ngh kilitlenmek, kitlenmek
kilîl kirin l/gh kilitlemek, kitlemek
kilîl kirin ber pişta xwe anahtarı beline takmak
kilîl lê anîn anahtar uydurmak
kilîla beraşê değirmen ayar anahtarı
kilîla doyê mzk do anahtarı
kilîla fayê mzk fa anahtarı
kilîla kokê akort anahtarı
kilîla solê mzk sol anahtarı
kilîlbûn m kilitlenme, kitlenme
kilîldank m anahtarlık
kilîlfiroş nd/nt anahtarcı (satan kimse)
kilîlfiroşî m anahtarcılık
kilîlger nd/nt anahtarcı (imal eden kimse)
kilîlgerî m anahtarcılık
kilîlk kilit, anahtar.
bnr kilîl
kilîlkirî m kilitli (kilitlenmiş olan)
kilîlkirin m kilitleme, kitleme
kilîlsaz nd/nt anahtarcı (tamir eden kimse)
kilîlsazî m anahtarcılık
kilîm m 1. kelime, sözcük 2. söz, lâf
kilîm (ii) m kilim
kilîm bi dilê (yekî) ve danîn diliyle sokmak
kilîma eşhedê kelimei şahadet
kilimandin m konuşturma
konuşturmak
kilîmfiroş nd/nt kilimci (satan)
kilîmfiroşî nd/nt kilimcilik
kilimîn m konuşma, dünya kelâmı etme
l/ngh konuşmak, dünya kelâmı etmek * ne hilimîn ne kilimîn tek kelime etmemek
kilîmker nd/nt kilimci (imal eden)
kilîmkerî nd/nt kilimcilik
kilindok bot/m su kabağı
kilindor m bir süt ürünü
kiling kuşkonmaz.
bot/m kuşkonmaz (Asparaggus oêicinalis)
kilîs zo/m kiliz balığı (Tinca tinca)
kilisandî rd kireçli, kireçlenmiş
kilisandin m kireçleme
l/gh kireçlemek
kilîscan m sürme
kilîse m kilise
kilîşe m biçim * naverok û kilîşe içerik ve biçim
kilisîn m kireçlenme
l/ngh kireçlenmek
kilît kilit, anahtar.
bnr kilîd
kilît bûn bnr kilîd bûn
kilît kirin kilitlemek.
bnr kilîd kirin
kilîtdank anahtarlık.
kilîtkirî kilitli.
kilk (i) m kuyruk
kilk (ii) m kalem
kilkil m 1. sallama 2. yayık yayma
kilkilandin (i) m 1. sallama 2. yayık yayma
l/gh 1. sallamak 2. yayık yaymak
kilkilandin (ii) m 1. duygusallaştırıp ağlatma 2. kızdırma 3. mec eziyet verme
l/gh 1. duygusallaştırıp ağlatmak 2. kızdırmak 3. mec eziyet vermek
kilkilîn (i) m 1. sallanma 2. yayılma, çalkalanma
l/ngh 1. sallanmak 2. yayılmak, çalkalanmak
kilkilîn (ii) m 1. duygusallaşmak ağlama 2. kızma (öfkelenme, sinirlenme)
l/ngh 1. duygusallaşmak ağlamak 2. kızmak (öfkelenmek, sinirlenmek)
kilkirandin bnr kulandin
kilkirî rd sürmeli, sürme çekmiş olan
kilkirin (i) m sürmeleme, sürme çekme
kilmisk m keçi kuyruğu
kilmîso rd sümüklü, devamlı sümüğü akan kimse
kilmûç m balgam
kilo n 1. öküz ismi 2. argo ileri gelen * bûye kiloyê gund köyün ileri geleni olmuş
kiloc m pasta
kiloç m tos
kiloç dan l/gh toslamak
kiloçdan m toslama
kilol rd yuvarlak
kilol bûn l/ngh yuvarlanmak
kilol kirin l/gh yuvarlamak
kilolbûn m yuvarlanma
kilolî (...) bûn -e yuvarlanmak
kilolî (...) kirin -e yuvarlatmak
kilolkirin m yuvarlama
kilolok rd yuvarlak, yuvarlakça
kilolokê dimsê nd pekmezden bir tatlı türü
kilom erd/n tümsek
kilomî rd tümsekli
kilor çörek.
m 1. halka (simite benzer ekmek, simitimsi bir tandır ekmeği) 2. börek 3. ağırşak, kurs (yuvarlak ve yassı biçimli nesne) 4. ast çörek, kurs (yuvarlak gök cisimleri içi(bir gök cisminin tekerlek biçiminde görünen yüzü) * kilora rojê güneşin kursu 5. mec göbek 6.argo kıç
kilor (i) rd 1. yuvarlak 2. m çeng müzik aletinin bir parçası
kilor dan l/gh çöreklenmek (yılan için; halka durumunda kıvrılıp toplanmak)
kilor li berê pehn kirin kurulmak (sofraya rahatça oturmak)
kilora hingiv arı dalağı
kilora nav dims pekmezde yapılan bir tür tatlı
kilora sicûk kangal sucuğu
kilordan m çöreklenme (yılan için; halka durumunda kıvrılıp toplanma)
kilordayîn m çörekleniş (yılan için; halka durumunda kıvrılıp toplanma)
kilore m 1. elps şeklinde delikli ekmek 2. rd elips
kilorfiroş nd/nt halkacı (satan kimse)
kilorî kirin l/gh yuvarlaklaştırmak
kilorik bnr kilor (II)
kilorîk m 1. tırşmanç aşı 2. halka (simidimsi ekmek) 3. argo top, nonoş
kilorîkirin m yuvarlaklaştırma
kilorker nd/nt halkacı (imal eden)
kilosk çanak, çömlek.
kiloşk m trafik lâmbası
kilot (i) ant/m kalça kemiği
kilot (ii) rd yuvarlak
kilot bûn l/ngh yuvarlaklaşmak
kilot kirin l/gh yuvarlaklaştırmak
kilotbûn m yuvarlaklaşma
kilotî m yuvarlaklık
kilotkî rd yuvarlakça
kilotkirin m yuvarlaklaştırma
kilox ant kafa tası,
ant/n 1. kelle 2. kafa tası, baş çanağı 3. kuru kafa
kiloxkurt ant/rd kısa kafalı
kiloxparêz nd/rd kafa tasçı
kiloxparêzî m kafa tasçılık
kiloxperest nd/rd kafa tasçı
kiloxperestî m kafa tasçılık
kiloz n sırlı küp
kilozok n küçük sırlı küp
kilp n uzun ve kalın çivi
kils m kireç
kils girtin l/gh 1. kireçlenmek 2. ant kireçlenmek (eklem yerleri kireç tutmak)
kireç tutmak
kils kirin l/gh 1. kireçlemek 2. badana yapmak
kils tê dan l/bw kireçlemek (kireç sürmek)
kils tê gerîn l/bw kireçlenmek, kireç bulaşmak
kilsbişêv rd kireç çözücü
kilsbûn m kireçleşme
kilsdar rd kireçli (kireci olan)
kilsfiroş nd/nt kireççi (satan)
kilsgirtî rd kireçlenmiş, kireç tutmuş olan
kilsgirtin m 1. kireçlenme 2. ant kireçlenme (eklem yerleri kireç tutma)
kilsî rd kalkerli
kilsîn rd 1. kireçli 2. kireç gibi, kireçten olan 3. bot/m bir dağ bitkisi
kilsînî rd 1. kireçimsi, kireşten 2. kireçlice, kireç gibi 3. yumuşak kireçe benzer taş
kilsînî bûn l/ngh kireçleşmek
kilsînîbûn m kireçleşme
kilsker nd/nt kireççi
kilskirî rd kireçli (kireç sürülmüş olan)
kilskirin m 1. kireçleme 2. badana yapma
kilûr m servet
kilwaz m hava, rüzgâr
kilyar m acur
kil [I] dermanekî reş î ku li çavan didin da ku bedewiyê bide û êşan bibire kil [II] her careke çelqandina meşkê
1. rengê li bijangan didin (navdêr, nêr) sirme, maskara, rîmel, rengê reş yê jin li bijangên çavên xwe didin (daku bijang tarîtir yan bihêztir yan stûrtir bibin).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کل.
Bikaranîn: Lêker: kil dan, kil kirin. Navdêr: kildan, kilkirin Rengdêr: kildayî, kilkirî.
ji: hevrehên soranî کل (kil), کڵه (kiłe) û کله (kile), herdu ji erebî كحل (kuḥil - bi erebiya devokî herwiha kol, kiḥel, kiḥil) jiarami ܟܘܚܠܐ (kuḥla), hevreha îbrî כחל, (kaḥal), jiakadi guḥlu. Bi rêya erebî li piraniya dinyayê belav bûye: inglîzî kohl, fransî khôl, almanî kajal, rûsî кайал (kayal)... Ji eynî rehî: alkol, alkohol..
: kilandin, kilder, kilî, kilker
kil dan (lêker)(Binihêre:) kil
kil ji çavan dizîn di kirêtiyê de pispor bûn
kil kirin çav bi kilî reş kirin *kesê ku ket dawetê, dê xwe kil bike
(lêker)(Binihêre:) kil
kil kişandin (lêker)kil kirin, kil dan.
ji: kil + kişandin
kil lê dan (lêker)(Binihêre:) kil
kilam (navdêr, mê) gotin, peyv, kelîme, bêje, çeko, qese, qise, axiftin, stran, gotinên helbestkî yên li gel muzîkê tên gotin, Quran yan pirtûkek din ya pîroz: Sond bi kilamên qedîm!.
Herwiha: kelam, klam.
Bide ber: kelîme.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Navdêr: kilambûn.
: kilambêj, kilambêjî
kilam avêtin ser (biwêj) ji bo miriyan an jî evîndaran stran gotin. li navçeya me, ezîzê ber dilê kîjan malbatê dimir, bang dikirine almaşta siyaro û wê kilam bi zelûlî diavêtin ser miriyên wan û her hes dida giriyandinê.
kilam avêtin ser yekî di stranê de qala yekî kirin
kilam çêkirin (lêker) stran çêkirin.
ji: kilam + çêkirin
kilam gotin (lêker) lawik strîn, strin, stran gotin, stran strin, strîn.
ji: kilam + gotin
kilambêj stranbêj *heke kilambêj destê xwe danî ber guhê xwe, dizane dê çi bibêje
(navdêr) stranbêj, dengbêj, goranîbêj, kesa/ê stranan anku kilaman dibêje, ahengbêj.
Herwiha: kelambêj, klambêj.
ji: kilam + -bêj.
: kilambêjî
kilambêjî (navdêr, mê) rewşa kilambêjbûnê, stranbêjî, goranîbêjî.
ji: kilambêj + -î
kilambûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kilam
kilamên serhewa stranên rûniştî yên dirêj
kilan 1. meşk şilqandin (lêker)(navdêr, mê) (Binihêre:) kan 2. pirrjimar ji kil (navdêr, nêr) (Binihêre:) kil
kilandin 1. pêş û paş livandin k-ya req(lêker)(navdêr, mê) pêş û paş livandin, hejandin, kan, kil kirin (bi taybetî meşk).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کلاندن. Tewîn: Lêker: -kilîn-.
Têkildar: kilîn.
ji: kil + -andin.
: kilandî, kilîner 2. kil dan, reng dan k-ya nerm(lêker)(navdêr, mê) kil dan, rengê reş li bijangên çavan dan.
ji: kil + -andin.
: kilandî, kilîner 3. av germ kirin. Binêre;, kelandin
kilandin/dikilîne/bikilîne 1. (bi meşk an jî sirsûmê) dew kiyan 2. wekî kiyanê hejandin
kilavûz (navdêr, mê) berdestname, rêbername, şîret, manûel, katalog, rêberk
kilaw pûşiya serê jinan; mêzer
kilb mixê dirêj û stûr; mûrç
kilçan çiraya destan
kilçêv pênûsa kilkirinê
kildan derdana ku kil tê de tê parastin
1. fileyên Iraqê (navdêr) fileyên Başûrê Kurdistanê û Iraqê.
Têkildar: aşûrî, siryanî .Binêre.
Herwiha: ermenî.
: kildanî 2. bi kilan rengdan. Binêre;, kil
kildanî (navdêr, mê) siryanî, aşûrî, rewşa kildanbûnê.
ji: kildan + -î
kildank (navdêr, mê) tûrik an qutîkeke biçûk e kil û kilçîv tê da di tên hilgirtin.
ji: • kil + dank
kilê çavên mirovan dizîn (biwêj) ji bo diz û diziya bi hûner tê gotin. ka çi malbat e, çi malbat e, welehi kile çav e mirov ji didiz.in.
kilê sibhanî kirin (biwêj) xwe zehf xemilandin. ma tu nabînî, jinike kile sibhanî kiriye.
kilêb alava kaxkirinê
kilek rûn li ser dilê xwe dan (biwêj) dile xwe rehet kirin. çhna ku bawerjina xwe berda, hezkiriya wî ya bere kilek rûn li ser dilê xwe da.
kilekil dengê domdar ê ku ji kiyana meşk an jî sursûmê tê
kilî (navdêr, mê) rewşa kilbûnê.
ji: kil + -î
kilîd (navdêr, nêr) kilîd, mift, enextar, asinkê derî pê têt vekirin, amûra qilf pê vedibe yan têt girtin, (mecazî) çare, çareserî, hel, (mecazî) pirr giring.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: کلید.
Herwiha: kilîld kilît klîd klît.
ji: ji yunanî κληΐς (klêys) ji Proto-hindûewropî kleh₂us (kilîl/qilf). κληΐς (klêys) ya yûnanî herwiha serekaniya clé û clef yên fransî ne. Clef ya fransî jî îcar serekaniya qilf ya kurdî ye..
: kilîdk
kilîd bûn (lêker)(Binihêre:) kilîd
kilîd kirin (lêker)(Binihêre:) kilîd
kilîdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kilîd
kilîdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kilîd
kilîdçêkerî (navdêr, mê) çilingarî, hesinsazî.
ji: kilîd +-çêkerî
kilîddank (navdêr, mê) kilîldank.
ji: kilîd +-dank
kilîdfiroş (navdêr, mê) kilîlfiroş, miftefiroş.
ji: kilîd +-firoş
kilîdfiroşî (navdêr, mê) kilîlfiroşî, miftefiroşî.
ji: kilîd +-firoşî
kilîdger (navdêr, mê) kilîlger.
ji: kilîd +-ger
kilîdgerî (navdêr, mê) kilîlgerî, miftegerî.
ji: kilîd +-gerî
kilîdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kilîd kirin
kilîdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kilîd
kilîdsaz (navdêr, mê) kilîlsaz.
ji: kilîd +-saz
kilîdsazî (navdêr, mê) kilîlsazî, miftesazî.
ji: kilîd +-sazî
kilikî kirin (biwêj) aciz kirin. eman di desti ve jiniki de, bi xwedi ez kilikî kirim.
kilîkilî darkutik
kilîl 1. mifteh 2. zirze *kilîla malê, bi deriyê gomê nayê
(navdêr, nêr) kilîd, mift, enextar, asinkê derî pê têt vekirin, amûra qilf pê vedibe yan têt girtin, (mecazî) çare, çareserî, hel, (mecazî) pirr giring, ava ku ji difina mirovan tê.kilmîş, kilmûş, paçê sipî yê ku li serê bûkê tê danîn roja dawetê.
Herwiha: klîl.
Bide ber: kulîlk.
ji: ji yunanî κληΐς (klêys) ji Proto-hindûewropî kleh₂us (kilîl/qilf). κληΐς (klêys) ya yûnanî herwiha serekaniya clé û clef yên fransî ne. Clef ya fransî jî îcar serekaniya qilf ya kurdî ye..
: kilîlk
kilîl kirin 1. dadan 2. zirze kirin *derê xwe rind kilîl ke, cîranê xwe diz dermexe
(lêker) xilqandin.
ji: kilîl + kirin
kilîldank (navdêr, mê) kilîddank.
ji: kilîl +-dank
kilîlfiroş (navdêr, mê) kilîdfiroş, miftefiroş.
ji: kilîl +-firoş
kilîlfiroşî (navdêr, mê) kilîdfiroşî, miftefiroşî.
ji: kilîl +-firoşî
kilîlger (navdêr, mê) kilîdger.
ji: kilîl +-ger
kilîlgerî (navdêr, mê) kilîdgerî, miftegerî.
ji: kilîl +-gerî
kilîlî 1. lîlandin, tilîlî (navdêr, mê) tilîlî, Dengê lîlandinê, halê lîlandinê, Hima hima tenê pîrek dikin kilîlî.
Têkildar: lîlandin, kilîlî kirin.
Bikaranîn: Wexta ku bûk û zave dest di destê hev de li ber malê ji texsîyê daketin, dayîka zave û pîrekên din kirin kilîlî. 2. ji kilîl. Binêre;, kilîl
kilîlk (navdêr, mê) kilît, mifte, nifte.
ji: kilîl +-k
kilîlsaz (navdêr, mê) kilîdsaz.
ji: kilîl +-saz
kilîlsazî (navdêr, mê) kilîdsazî, miftesazî.
ji: kilîl +-sazî
kilîm (navdêr, mê) berrik, xawlî, xalîçe, merş, mafûr, rayex, mêzer, galt, hêsîl, berr, codelîk, nalîk, lalîk, gildik, nivînên ku binê malê pê tê raxistin daku ne sar be (carinan ji ber delaliya wan dîwar jî pê tên raxistin).
Herwiha: kîlîm, klîm.
Bide ber: kelîme, kilam, kilîp.
Têkildar: betenî, doşek, sucatk.
ji: hevreha farisî گليم (gilîm), aramî גלימא (gelîma) û tirkî kilim, hemû ji yunanî κάλυμμα (kalumma: betenî) ji καλύπτō (kalupto: niximandin, nixamtin) ji Proto-hindûewropî kel-upio (niximandin) ji kel- (parastin) ku herwiha serekaniya peyvên kîler û kulîn (embar) e jî.
kilîma (navdêr, mê) hewa, seqa, keş, avûhewa, hewakêşk, amûrên ku hewayê odeyan yan tirimpêlan diguherînin daku bêhna wan nexweş nebe yan jî ew zêde germ yan zêde sar nebin.
Herwiha: klîma.
Bide ber: kilîm.
ji wêjeyê: Yê Geverî bi vê yekê diqehire, hema zû bi zû camên penceran hildide jor û qilîmayê jî vedike da ku zirkêtik nêzîkî wî nebe û pê li gazê dike. (Lotikxane.com, 7/2010)
kilîmfiroş (navdêr, mê) merşfiroş, cacimfiroş.
ji: kilîm +-firoş
kilîmfiroşî (navdêr, mê) merşfiroşî, cacimfiroşî.
ji: kilîm +-firoşî
kilîmker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kilîm dike, merşker.
ji: kilîm + -ker
kilimkotî 1. kesê ku ser û sîçeyê wî baş naxuye 2. tiştê ku xuyana wî li mirovî xweş nayê
kilîn/dikile/bikile 1. (mast) hatin kiyan 2. wekî kiyanê hejîn
kiling (navdêr, mê) çavmark, maroje, melajo, riwekek e ku bistîkên wê yên stûr tên kelandin û xwarin.
Herwiha: kilig.
: kilingçin, kilingçinî, kilingçîn, kilingçînî, kilinistan, kilingfiroş, kilingfiroşgeh, kilingfiroşî, kilingnas, kilingnasî. Navê zanistî: Asparagus
kilingfiroş (navdêr, mê) kesê/a kilingan difroşe.
ji: kiling + -firoş
kilingfiroşî (navdêr, mê) karê kilingfiroşiyê.
ji: kilingfiroş + -î
kilisandin (navdêr, mê) pêvenûsandin, têdan, pêradan, :pilasterê bi destê xwe ve bi kilisînenûsandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کلساندن
kilisandin/dikilisîne/bikilisîne bi hev ve zeliqandin
kilîse (navdêr, mê) xilwet, dêr, keşîşxane, manastir peristgeha fileyan, manastir.
Herwiha: kelîse, kenîse, kinîse.
ji: Ji latînî ecclesia
kilîta dil vekirin (biwêj) weki daxwaz û hestan nezîk bûn. xwe gihandia kûrahiya giyana kesekî. celîle ûso bi awayekl wisa gerîn nizîkî sedefi bû, ku di dawiyi de kilîta dile we vekir.
kilîta reş li derî ketin (biwêj) mal belav bûn, mîrate bûn. wî rebenî gelo çi kiribû ku wisa kilîta reş li derî ket?
kilîta ziman vekirin (biwêj) yek dan axaftine. piştî si mehan min kilîta zimanê we vekir.
kilitker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kilit dike, mifteker.
ji: kilit + -ker
kilker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kil dike.
ji: kil + -ker
kilkî (navdêr, mê) dûvikî.
ji: kil +-kî
kilkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kil kirin
kilkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kil
killêdan (navdêr, mê) (Binihêre:) kil
kilmûş (navdêr, nêr) ava ku ji difina mirovan tê (bi taybetî dema sarmayê girtibe).
Hevwate: •lîçik •çilim.
Herwiha: kilmîş, kilmwîş.
Têkildar: bilxem, gilîz, kif, tif.
Bide ber: kelmêş.
: kilmûşo, kilmûşok, kilmûşokî.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: lîçik, çilim, kilmûş soranî: çilim, zazakî:
kilmûş kirin (lêker)(Binihêre:) kilmûş
kilmûşdar (rengdêr) kilmîşî.
ji: kilmûş +-dar
kilmûşî (navdêr, mê) kilmîşdar, çilmî.
ji: kilmûş +-î
kilmûşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kilmûş kirin
kilmûşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kilmûş
kilor kade kilox qafê sêrî, tepa sêrî
simît, bagel, nanên gilover yên nava wan kun/qul û bi gelemperî bikuncî, Ji bo marên xwe li hev digerînîn û xwe dikin wek teker an sêlekê tê gotin, Ez ji nav zevîyê me dihatim mal. Berî ez têkevim hendir hima min dît wa marekî xwe li ber derî kiriye kilor. Marek reş bû û kilorek pir mezin bû. Ez vegeriyam û min rahişt darek dirêj û min pê mar kuşt. Bêxwediyo hima hima nêzîka 2 metro û nîvan bû.(rengdêr) gilover.
Herwiha: nan: kilorik kilork qilor qilorik qilork
kilor dan (lêker) bûn gilok, lif dan.
ji: kilor + dan
kilorbûn (navdêr, mê) hestikulî, didankunî, kirmxwarî, kevn.
ji: kilor +bûn
kilorî (navdêr, mê) kunikî.
ji: kilor +-î
kilorker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kilor dike.
ji: kilor + -ker
kilotî (navdêr, mê) giloverî, gilovertî, gilolî.
ji: kil +-otî
kilox (navdêr, nêr) Pêkhateya ku ji hemû hestiyên serî çêbûye. Beşê hestî yê serê ajal û mirovan. Hemû organ û endamên serî li ser wî rûdinê. Ev pêkhateya hestî mejî ji derve diparêze
kiloxperest (navdêr, mê) qoqperest, qiloxparêz.
ji: kilox +-perest
kiloxperestî (navdêr, mê) qiloxparêzî.
ji: kilox +-perestî
kiloz (navdêr, nêr) cerr, kûz, şerbik, kuloz, den, kûzik, kuloz, şerb, hin cûn aman in ku ji axa sor hatine çêkirin û bi pirranî biçembil in(û berê bi taybetî bo hilgirtina avê ji kaniyan ta malê dihatin bikaranîn), kûp.
Herwiha: kuloz, kilozk, kilûz, kilûzk, kulozk
kils xweliyeke ji kevirê spî yê nerm tê çêkirin û xanî pê tên boyaxkirin/ seyandin *derba evdan, esasê kilsê ye û xera nabe
(navdêr, mê) gêç, seb, kirêc, kepîr, ziqil, ramux, qisil, tebeşîr, mermer, madeyek avakirnê yê wek çîmentoyê ye û spîve ye, ramûx, cas.
Herwiha: kilis, kisil, kisl.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کلس.
ji: hevreha farisî کرس (kirs) jiakadi ?? (kîru) jisumeri ?? (gir). Ji heman rehî herwiha ܓܝܪ/גיר (gîr) ya aramî, גיר (gîr) ya îbrî, կիր (kir) ya ermenî, kireç ya tirkî, جير (cîr) ya erebî, къирæ (kîre) ya osetî, კირი (kiri) ya lazî... Herwiha gêç ya kurdî jî dîsa ji eynî rehî ye..
Bikaranîn: Lêker: kils bûn, kils kirin, kils girtin. Navdêr: kilsbûn, kilskirin, kilsgirtin Rengdêr: kilsbûyî, kilskirî.
ji wêjeyê: Cihên wan di mejiyê min de hêlîn çêkirine, ew di guhên min de azana meleyên muxurbe û eşayê, di bîranînên min de mîna kevirê di kilsêdeçikandî nin; di her bang û qêrînên dûrişimên salên heftêyî de şopa lingên şoreşeke serqot, di pêxîla awirên hezkirinên min de şûna dewibandina humikeke li hewasekinî û di ramûsanên lêvhungivînîn de tevziyeke naşîtiyê ye..
: kilsî, kilsîn
kils bûn (lêker)(Binihêre:) kils
kils girtin (lêker)(Binihêre:) kils
kils kirin (lêker)(Binihêre:) kils
kilsbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kils
kilsbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kils
kilsdar (rengdêr) kirêcdar, bikirêc, bikils.
ji: kils +-dar
kilsfiroş (navdêr, mê) kirêcfiroş.
ji: kils +-firoş
kilsgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kils
kilsî (navdêr, mê) rewşa kilsbûnê.
ji: kils + -î
kilsker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kils dike, kirêcker.
ji: kils + -ker
kilskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kils kirin
kilskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kils
kilsxane cisane
kiltî (navdêr, mê) sinetkerî, mîzokbirî.
ji: kil +-tî
kilûb (navdêr, mê) yane, klûb, zandor, taxim, kom, tîm, koz, ref, revde, ferîq, civat
kilyar (navdêr, nêr) werzik, tilozî, qitî, xirtik, tirozî, ecûr, incûr, bejik, qitîk, şelengo, qitik, xita, xitî, xitîk, qatîk, xite
kilderkin kemoleyek heştî lîtir 2. pîvanek ku hijdeh galon tê dike.
kill kuştin 2. ajalê ku di nêçîrê de hatî kuştin, nêçîr,seyd.
kuştin, qetl kirin, xwîna yekî li destê xwe gerandin (mec.) 2. tune kirin, ji nav birin, ji holê rakirin 3. (DYA), ( argo.) peroşandin, kela yekî rakirin, bikelecankirina kesekî (slang) xwarin 4. (çapg.) jê birin, jê derxistin 5. ji desthilanînê xistin 6. xwe mijûl kirin, wextê xwe bi tiştên bîqîmet re bihartin 7. veto kirin, red kirin, herê nekirin.
kuştin, bikuje
kill off kuştina bitemametî, ferman rakirin, qir û qelana tiştekî birin.
kill off all enemies kuştin( hemû dijminan) .
kill time dem bihartin, xwe mijûlkirin.
kill two birds with one stone bi kevirekî du teyr kuştin, bi tîrekî du nîşan hildan, lêlêkirin lolo jê re hatin.
kill with kindness bi pesinandinê bêhna yekî teng kirin.
killdeer tîtirwas,ziqawle (zool.) Charadrius vociferus.
killer kes an tişta ku dikuje 2. ( (DYA), ( argo.) kesê ku zêde balkêş û cezbedar.
killer whale nehengek ji cinsê delfînê ku bejna wê digihije heta heşt, deh mîtroyan.
killick (behr.) lengerê biçûk, kevirek mezin ku ji cihê lengerê di nêv qutiyek darîn de hatî avêtin behrê .
killing kuştin, kujer, qesas, qatil 2. lêdan, mirin (nêçîr, (zimanê k.) jêgirtin ,lêdan qezenca mezin 3. kujende, bikuj 4. (zimanê k.) tişta ku cihê pêkenînê, tişt an kesê ku mirov ji kenan dibehecîne 5. pir, zor, qayîm, zexm.
killingly rewşa ku dike mirov ji kenan bibehecîne.
killjoy erzşikên, kesê ku kêf û xweşiya mirovan dibe.
kiln kuçika xist an ya kilsê, firin, tenûr.
kilndry di kuiçikê de ziwakirin.
kilo (pêqertaf) hezar. kêlo, kêlogram 2. kêlometir..
kilocalorie hezar kalorî.
kilocycle kilohertz kilocycle , kilohertz yekeya pîvanê ya pêlên radyoyê, di çirkekî de perîyeod an çerxek.
kilogram kêlogram, kêlo .
kiloliter kêlolîtir.
kilometer kêlometir.
kilowatt kêlovat.
kilt (Îskoç.) etegê ku li Îskoçyayê mêr werdigirin, tekê Îskoçyayê 2. tiştek anîn ser halê tekê Îskoçî, plî kirin.
kiltie (Îskoç.) eskerê ku tekên bi vî rengî li xwe dike.
kil f. collyrium. Also see: kil kirin
kil kirin to paint the eyes with collyrium
kilo kîlo
kilometer kîlometre
kil Antimonpulver
Augenschminke
Schminke für die Augenlider
kilam Ausspruch
Floskel
Formel
Gesang
Lied
Volkslied
Wort
kilam gotin singen
kilandin abkochen
kochen lassen
kilaş leichter Sommerschuh
kilb dick Nagel
lang
kilçan Taschenlampe
kildan einfassen
quellen
schminken
schmücken
verzieren
kildayî bedeckt
überzogen
kilîse Kirche
kilît Schloss
Schlüssel
Türschloss
kilît kirin abschließen
schließen
kilor Kringel (im Tandir gebacken)
Pastete (im Tandir gebacken)
rundes Gebäck (im Tandir gebacken)
kils Kalk
kilxan Staub
kil m/n. sunetker, sunetcî n.
m. kil, sir m., surme n.
m. kil, xil n.
kil kirin lg. sirme kerdene, kil kerdene
lg. . kil kerdene, çeng kerdene, estene. *dan kilkirin llb. dayene kilkerdene
kil kisandin lg. sirme kerdene, kil kerdene
kilabe m. kilame., bowse, kelame., kelome., kelme., kelûme n.
m. kulbe, esfe, yewfek, kalun, gelberî, kalon, kalum n.
kilam m. lawike, deyîre, kilame., deyre, lawuke, dêre, kelom, dîyre m.
kilam bûn m. lawikebîyayis, deyîrebîyayis, kilamebîyayis n.
kilam gotin lg. . lawike vatene, deyre vatene, kilamevatene
kilambêj m/n. lawikvaj, deyîrvaj, kilamvaj n.
kilambêjî m. lawikvajîye, deyîrvajîye, kilamvajîye, lawikvajênî, deyîrvajênî m.
kilandin lg. . sanitene, kil kerdene, sunayene
kilaw n. kila, kilawe, kelawe, kulaye, kur, kilaye m.
kilb m. kilîk, kib, bizmarê dîwarî n.
n. ana. qîlp, kelb, qîl, didanê çimî n.
kilçan m. elektrîka destan m.
kilçêv m. qelema sirmeyî, qelema kilî, sirmeqele m., kilqeleme m.
kildank m. sirmedang, kildang n.
kilêjî m. ana. tizmorîye, asteyê boçikî, kateyê boçikî m.
kilekor rd. xîpikkor, çimkor
kilîçe m. kakij, peksîmet, kijnan, nano kakij, nano husk n.
kilig m. bot. melejûn, metje, kilig n.
kilik m. balîsna (estunan de) m.
n. milik, kilik, hurguç, diguç /?.
rd. qolik, qol
kilîlk m. keseke, kilît, zirze, qefîl, qifil, zerze, qeflik, topa kilîtî n.
kilîlka solê m. muz. kilîtê solî n.
kilîm m. gelte, kilîme m.
kiling /??. bot. melejûn, merje, kilig n.
kilîs m. zoo. tîncmase n.
kilisandin lg. . kirêc kerdene, kirêcnayene
m. kirêckerdis, kirêcnayis n.
kilîse m. kilîse, dêre, kilîsone, qilîsone m.
kilît m. keseke, kilît, zirze, qefîl, qifil, zerze, qeflik, topa kilîtrî n.
m. kilît, ziwanê kilîtî, mifte, anaxtar, mefte, zonê
kilita kontakê m. kilîtê kontakî n.
kilita sîfredar m. kilîto sîfreyin n.
kilkê pîl m. ana. serdos, serpol, çengel, kilikê harmeyî n.
kilkirî rd. sirmekerde, kilkerde
kilmûç m. çilm, xirnik, zux, çilante, tin, lîke, fis, pilx, çil, g’lane n.
m. ax, belxem, axî n.
kiloç n. îstîrî, qoç, estere, îstrî, estire, îstrî, strî, estrî, istrî, istere, istirrî, êstîrî, istre, istîrî n.
kilom n. cog. gir, tûm, tîl, tap, qîl, pul, tûmik, tilik, komik, qot, tepe, tile n.
kilor m. bijike, bicike, bijika ronine m.
kilor revandin bijike (domanî ke raye ra sonê, biçike pojenê kenê linge ra û kesê na bicike remneno)
kilora biçûk m. serbijik, kêleke/i.
kilot rd. gilor, gilover, gindolek, kilol, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
kilox m. ana. tasa serî, tapika serî, qaqote, kakate, qoqe, qaf m.
kils m. kirêc, kirêj, kîryec n.
kils bûn lng. kirêc bîyene
kils kirin lg. . kirêc kerdene, kirêcnayene
kilsdar rd. kirêcin
kilsinî bûn lng. kirêc bîyene
kilsker m/n. kirêcker n.
kilskirin m. kirêckerdis, kirêcnayis n.
kiltî m. sunetkerîye, sunetcîyîye, sunetcîyênî, sunetkerênî m.
kilût m. mijika nanî, kufika nanî m.
kilame türkü
kilaweke ibik
kilikê hermî omuz başı
kilmnuşte kısaltma
kile 1)qînate (m), çap (n), ribik (n), şinik (n), debo (n), nêmtimin (n) 2)kod (n), kodik (n)
kiler mêneb (n), dunike (m), bano peyên (n), kîler (n), gole (m), qibe (m)
kilim kilîme (m)
kilit (asma kilit) keseke (m), topa kilîtî (m), zerze (n), kilît (n), qefil (n)
kilo kîlogram (n), kîlo (n)
kilogram kîlogram (n)
kilometre kîlometre (n)
kilometrekare kîlometrekare (n)
kil kil, dermankek reş e li mijûlankên / bijangên çavan têt dan
çêkirina ceran û alavên dî ji axê bi agirdanê
kila bn kela
kilaf, kilafe gulolk, gog, hol, tepik, benê / deziyê / rîsê li hev hatiye alandin û wek gogekê lê hatiye kirin
kilaş kalik, pêlava / sola serê wê ji rîs hatiye çêkirin
kilaşçin kalikker, kalikçêker
kilaw kulav, kum, tiştek e mirov dike serê xwe t daku serê xwe biparêze
kilawasin kumzirx, kumasin, kulavasin, kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî
kilawçin, kilawdirû kulavçêker
kilawe gupik, gupîtk, lûtke, serikên çiyayan
kilawkure bn kilawne
kilawne navê firindeyekê ye
kilawqij perûk, pirça / porê çêkirok / nerastîn
kilawzirê kumzirx, kumasin, , kumê / kulavê madenî / asinî / hesinî
kilçan fanos, lampe
kilçêwk kilçîv, kilçîvik, çîvê / çîvikê / pênivîskê kildanê
kildan kildan
kildank, cihê alavên kildanê tê de tên parastin / ragirtin
kildûman mij, moran, dû, mij û moran
kile bn helm
kiler embar, depo
kilês birihayî, qelihayî, qir, nemayî
demborî, kevnbûyî
kilês bûn birihîn, qelihîn, qir bûn, neman
dem lê borîn, kevn bûn, êdî kêr nehatin
kilês kirdin birihandin, qelihandin, qir kirin, nehêlan
kilêse dêr, kilîse, perestgeha îsawiyan
kilêşe kefş, binkefş
gulte
kilêsman seramîk
kilift stûr, qalind
asê
kilîl kilîl, kilît, vekerk, enextar
kilîle cihê kilîl dikin tê re
gulolika berfê, komikek berfê ya hewa bi xwe re dimeşîne
kilîm kilîm, xalîçe, berik, mehfûr, merş
kilk kilik, kurî, dûv, daw, kurîk, dûvik, dawik, tiştek dirêj e bi derqûna gelek cûn lawiran / ajalan / heywanan ve
destik, li alavên pêkarkirinê (wek bivir / das / kêr) cihê mirov dikare destê xwe biavêjiyê û pê bibire
çembil, li amanan / firaxan cihê mirov dikare destê xwe biavêjiyê û pê rabike
(pence) til, tilî, tibl
(pênûs) qelem, pênivîsk
kilk kirdin kilik / kurî / dûv qusandin / kurt kirin
kilo gumtil, gumtilk, kom, komik
kiloc bn şêwe
kilol bextreş, bêsiûd
kilolî bextreşî, bêsiûdî
kilonce bn kulonce
kilor xulole, dara jixwe kunek yekderî li qurmê wê heye
kiloş cehê li ber gihiştinê lê yê hê nehatiye dirûn
kilpe qirç, qirçik, çirûsk, çirîsk (yên agirî)
kilpe lê helsan hilbûn, (agir) berbûnê, vêketin, geş bûn
kilpûhûr gurmij, agirê pir gur
kilt navê giyayekê ye hin cûnên tilyakê jê tên çêkirin
kiltûr kiltûrik, tûrikê alavên kildanê