Encamên lêgerînê
kes (I) kês, xiz m (II) sola jîmnastîkê ya ku heta qevdikên pê tê nd
kes (i) kês, xiz m
kes (ii) sola jîmnastîkê ya ku heta qevdikên pê tê nd
kesafet 1 piranî, gurahî, sixlet 2. siftî 3. şolîtî, şêylotî m
1. piranî, gurahî, sixlet 2. siftî 3. şolîtî, şêylotî m
kesat kesad.
1. kesad, qeht, bêbazari (di danûstendinê de) nd 2. tunebûn, xela m
1. kesad, qeht, bêbazarî (di danûstendinê de) nd 2. tunebûn, xela m
kesatlık 1. kesadî, qehtî 2. tunebûnî, xelatî m
1. kesadî, qehtî 2. tunebûnî, xelatî m
kese 1.lîf, lîfik. 2.kîsik.
(I) 1. kîs, kîsik, qaldank (ji bo dirav û tiştên din) *para kesesi kîsikê diravan *tütün kesesi kîsikê titûnê n 2. celd *ku­ran kesesi celdê Quranê n 3. kîse (ev mirov destê xwe dikê û wisa xwe pê mist dide), lûf, lûfık (ji bo şûştinê) n 4. kîs (serwet an jî pereyê aîdê yekî) *masrafı ke­sesinden yaptı mesre ji kîsê xwe kir (mec) n 5. kîs. kîsik (ji bo mixdar) *üç kese tü­tün sê kîs titûn rd 6. yekeye dirav a pênc sed qurişî dir. (II) kêse, qutebir, kurterê, riya kurt nd/rd
kese (ii) kêse, qutebir, kurterê, riya kurt nd/rd
kesê jêhatî. kesê çibik.
kese kâğıdı kaxizê torbe nd
kaxizê torbe nd
kesecik 1. kîsikok, kîsik 2. xerz, kîsik, kîsikê hêkê ant/m
1. kîsikok, kîsik 2. xerz, kîsik, kîsikê hêkê ant/m
kesedar kîsedar, hesabgêr
kîsedar, hesabgêr n
keseden eklemek Ji kîsê xwe kirin ser (…)
kesek 1. şelan, tert, tertan, kesek (toprak için) 2. kerme, keşkûr
1. şelan, tert, tertan, kesek (toprak için) 2. kerme, keşkûr (kir tabakası) n
kesekağıdı pêçik.
keseklenmek 1 kesekî bûn, bûn tertan, bûn tert l/ngh 2. kerme girtin l/gh
1. kesekî bûn, bûn tertan, bûn tert l/ngh 2. kerme girtin l/gh
kesekli 1. kesekî, tertanî 2. kermeyî rd
1. kesekî, tertanî 2. kermeyî rd
keseleme kîsekirin, lûfikkirin, lûfkirin m
kîsekirin, lûfikkirin, lûfkirin m
keselemek kîse kirin, lûfik kirin, lûf kirin l/gh
kîse kirin, lûfik kirin, lûf kirin l/gh
keselenmek 1. hatin kîsekirin, hatin lûfikki­rin l/tb 2. xwe kîse kirin, xwe lûfik kirin l/bw l/tb
1. hatin kîsekirin, hatin lûfikkirin l/tb 2. xwe kîse kirin, xwe lûfik kirin l/bw l/tb
keseletmek dan kîsekirin, dan lûfkirin l/lb
dan kîsekirin, dan lûfkirin l/lb
keseli bikîs, bikîsik, bikîse rd
bikîs, bikîsik, bikîse rd
keseliler humbanî zo/nd
humbanî zo/nd
kesen 1. bibir rd 2. birang mat/m
1. bibir rd 2. birang mat/m
kesene 1. peyman 2. qubale m
1. peyman 2. qubale m
kesenek 1. belenderî (pereye ku her meh ji erkedarên dewletê tê birîn) 2. belenderî, îltizam (kirîna dahatûya fabrîka, dezgehan) m
1. belenderî (pereyê ku her meh ji erkedarên dewletê tê birîn) 2. belenderî, îltizam (kirîna dahatûya fabrîka, dezgehan) m
kesenekçi belender.
belender n/nt
belender n/nt
kesenin ağzını açmak devê kî­sik vekirin, devê kîs vekirin
Xwe ji xerckirina pereyan nedan alî. Devê kîsik (kîs) vekirin.
kesenin dibi görünmek binê kîsik xuya kirin
Bêrîka (yekî) vala bûn. Pereyên (yekî) neman. Binê kîsik xuya kirin.
kesenize bereket bereket lê be, Xwedê zêde bike
Xwedê zêde bike. Bereket lê bê.
kesenkes bi misogerî, bi vebirî, bi qethî h
bi misogerî, bi vebirî, bi qethî h
keser tevşo.
tevşo, tewçî, textetraş, tevşok n
tevşo, tewçî, textetraş, tevşok n
kesesi el vermemek qeweta (yekî) negihîştinê, di qeweta (yekî) de tune bûn
kesesi elvermek (vermemek) Qeweta (yekî) gihîştinê (negihîştinê). Di qeweta (yekî) de bûn (tune bûn).
kesesine bir şey girmemek tiştek neketin kîsikê (yekî), tiş­tek neketin kîsê (yekî)
kesesine danışıp pazarlığa girmek Li gorî pereyên di kîsê xwe de danûstendin kirin.
kesesine girmemek (bir şey) Tiştek neketin kîsikê (yekî).
kesesine göre li gorî kîsê xwe, li gorî qeweta xwe
kesesine güvenmek pişta xwe bi kîsê xwe girê dan, bi kîsê xwe ewle bûn
Pereyê (wî) hebûn. Pişta xwe bi kîsê xwe ve girê dan.
keseye davranmak dest avêtin kîsê xwe, dest li berîka xwe xistin
Dest avêtin kîsê xwe. Dest li berîka xwe xistin.
kesici 1. bibir, qesûle, bira rd 2. rêbir rd 3. kêrbir (kesê ku heywanê qesabiyê şetjê dike) rd 4. bibir (amraza ku di karê birînê de tê bikaranîn) m
1. bibir, qesûle, bira rd 2. rêbir rd 3. kêrbir (kesê ku heywanê qesabiyê şerjê dike) rd 4. bibir (amraza ku di karê birînê de tê bikaranîn) m
kesici diş bevşik.
bevşik, qîl, diranên pêş, diranê qîl ant/nd
bevşik, qîl, diranên pêş, diranê qîl ant/nd
kesif sift.
1. sift 2. şolî, şêlû 3. gur, tund, qalind rd
1. sift 2. şolî, şêlû 3. gur, tund, qalind rd
kesik birî, qol.
1. birandî, jêkirî, qutkirî, birî, qut, qol (tiştê ku birandî ye) *parmakları kesik biri seni sordu yekî ku tiliyên wî jêkirî bûn li te pirsî rd 2. kurkirî (tenê ji bo por û rî) I kesik saçlı porkurkirî rd 3. qusiyayî, qusandî *kesik süt şîrê qusandî rd 4. toraq m 5. kûpur *gazete kesiği kûpurê rojnameyê m 6. kol (ji bo birîna guh û qiloçên heywanan) rd 7. birandî, birîn (cihê ku ji ber birîna hacetên bibir çêbûye) *parmağındaki kesikler birînên di tiliya wî de m 8. erx (xendeqa ku li dora bexçeyan çêdikin) m
kesik atmak Ji bo aşkerekirina evîna xwe, bi heyranî li (yekî) nihêrtin.
kesik kelime kurtebêj (nimûne ji bo otomobile oto rd
kesik kesik bi navber, bi navberdayîn, biteql, girangiran *kesik kesik ko­nuşuyor bi teql dipeyîve
kesik kulaklı Guhfît. Guhrep. Guhên (yekî) lebitîn.
kesikli 1. bibirîn, bi cihê birandî rd 2. biteql, girangiran *kesikli elektrik akımı ceryana biteql a elektrîkê fiz/rd
1. bibirîn, bi cihê birandî rd 2. biteql, girangiran * kesikli elektrik akımı ceryana biteql a elektrîkê fiz/rd
kesiklik 1. birandîbûn, jêkirîbûn, qutkirîbûn, birîbûn, qutbûn 2. kurkirîbûn (tenê ji bo por û rî) 3. qusiyayîbûn, qusandîbûn 4. kolbûn 5. birandîbûn, bibirînbûn m
1. birandîbûn, jêkirîbûn, qutkirîbûn, birîbûn, qutbûn 2. kurkirîbûn (tenê ji bo por û rî) 3. qusiyayîbûn, qusandîbûn 4. kolbûn 5. birandîbûn, bibirînbûn m
kesiksiz 1. berdewam, seraqet 2. bêteql *kesiksiz akım cereyana bêteql rd
1. berdewam, seraqet 2. bêteql * kesiksiz akım cereyana bêteql rd
kesiliş 1. qutbûn, jêbûn 2. rehtbûn (jipertavketin, jihaldeketin) 3. qusîn 4. qutbûn, se­kinin, danîn 5. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikîna tiştekî) 6. jêbûn (ji bo awa û karên van lêkeran) m
1. qutbûn, jêbûn 2. rehtbûn (jipertavketin, jihaldeketin) 3. qusîn 4. qutbûn, sekinîn, danîn 5. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikîna tiştekî) 6. jêbûn (ji bo awa û karên van lêkeran) m
kesilme 1. qutbûn, qotbûn, qetbûn, jêbûn 2. rehtbûn (jipertavketin, jihaldeketin) 3. qusîn, pizirîn 4. qutbûn, sekinîn, danîn (bidawîbûna tiştekî, sekinîna tiştekî) 5. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikîna tiştekî) 6. jêbûn (jêbûna jinan û avê)
1. qutbûn, qotbûn, qetbûn, jêbûn 2. rehtbûn (jipertavketin, jihaldeketin) 3. qusîn, pizirîn 4. qutbûn, sekinîn, danîn (bidawîbûna tiştekî, sekinîna tiştekî) 5. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikîna tiştekî) 6. jêbûn (jêbûna jinan û avê)
kesilmek jê bûn, serjêbûn, hatin birîn.
1. qut bûn, jê bûn, qet bûn, qot bûn *parmağı kesildi tiliya wî jê bû l/ngh 2. hatin birandin, hatin jêkirin, hatin qutkirin l/tb 3. reht bûn (ji pertav ketin, ji hal de ketin) *yokuşu çıkamadan kesil­di dernekete serê kaş reht bû l/ngh 4. bûn (...) man *buz kesildi bû wekî qeşemê *taş kesildi bû kevir ma l/bw 5. qusîn, pi­zirîn, qit bûn *süt kesildi şîr qusiya l/ngh 6. qut bûn l/ngh, sekinîn l/ngh, danîn l/ngh, jê hatin birîn l/tb (bidawîbûna tişte­kî, sekinîna tiştekî) *umudumuz tam kesilmişti kapı çalındı hêviya me tam jê hatibû birîn, derî lê ket *rüzgar kesilmiş ba sekiniye 7. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikînê) *su kesilecekmiş, haberiniz var mı? haya we jê heye wê av biçike? l/ngh 8. bûn (...) *düşman kesilmiş bûye neyar maye *dağlar taşlar koyun kesilmişti dar û ber tevde bûbûn mih l/ngh 9. hatin birîn, dawî lê hatin *dersler kesildi ders hatin birîn l/tb 10. bêhna (yekî) çikîn, bêhn lê çikîn *adamın nefesi kesildik­ten sonra alkışlar kopmaya başladı piş­tî ku bêhna camêr çikiya, tofana çepikan rabû l/bw 11.16 bûn (...) (xwe mîna tiştekî nîşandan) *bize kahraman kesilmişti li me bûbû qehreman 12. hatin birîn, hatin jêkirin (bi meqesê hatin jêkirin) l/tb 13. hiş ji serî çûn (argo) l/bw 14. jê bûn *ye­meden içmeden kesilmiş ji nan û avê bûn
1. qut bûn, jê bûn, qet bûn, qot bûn * parmağı kesildi tiliya wî jê bû l/ngh 2. hatin birandin, hatin jêkirin, hatin qutkirin l/tb 3. reht bûn (ji pertav ketin, ji hal de ketin) * yokuşu çıkamadan kesildi dernekete serê kaş reht bû l/ngh 4. bûn (...) man * buz kesildi bû wekî qeşemê * taş kesildi bû kevir ma l/bw 5. qusîn, pizirîn, qit bûn * süt kesildi şîr qusiya l/ngh 6. qut bûn l/ngh, sekinîn l/ngh, danîn l/ngh, jê hatin birîn l/tb (bidawîbûna tiştekî, sekinîna tiştekî) * umudumuz tam kesilmişti kapı çalındı hêviya me tam jê hatibû birîn, derî lê ket * rüzgar kesilmiş ba sekiniye 7. çikîn, miçiqîn (ji bo neherikînê) * su kesilecekmiş, haberiniz var mı? haya we jê heye wê av biçike? l/ngh 8. bûn (...) * düşman kesilmiş bûye neyar maye * dağlar taşlar koyun kesilmişti dar û ber tevde bûbûn mih l/ngh 9. hatin birîn, dawî lê hatin * dersler kesildi ders hatin birîn l/tb 10. bêhna (yekî) çikîn, bêhn lê çikîn * adamın nefesi kesildikten sonra alkışlar kopmaya başladı piştî ku bêhna camêr çikiya, tofana çepikan rabû l/bw 11. lê bûn (...) (xwe mîna tiştekî nîşandan) * bize kahraman kesilmişti li me bûbû qehreman 12. hatin birîn, hatin jêkirin (bi meqesê hatin jêkirin) l/tb 13. hiş ji serî çûn (argo) l/bw 14. jê bûn * yemeden içmeden kesilmiş ji nan û avê bûn
kesilmek(süt için). qusîn
kesim serjêkirin.
1. biran, qelh m 2. birîn, birandin, jêkirin, qutkirin, şerjêkirin (ji bo karê birandinê) m 3. çikandin, miçiqandin (ji bo ka­re çikandinê) m 4. beş m, pişk m, qisim n (di wateya sektorê de) *kamu kesimi beşa gelemperî 5. herêm, beş m 6. birîn *ders kesimi birîna dersê m 7. hîza, teng (devera ku hatiye nîşankirin) *gemi su kesiminin üstünde yaralandı keştî li seriya hîzaya avê derbe xwar m 8. birin, çirîn û birîn (birîna ku terzî dikin) m 9. bi­rîn (birîna bac, îltizam û hwd.) m 10. bejn û bal m
1. biran, qelh m 2. birîn, birandin, jêkirin, qutkirin, şerjêkirin (ji bo karê birandinê) m 3. çikandin, miçiqandin (ji bo karê çikandinê) m 4. beş m, pişk m, qisim n (di wateya sektorê de) * kamu kesimi beşa gelemperî 5. herêm, beş m 6. birîn * ders kesimi birîna dersê m 7. hîza, teng (devera ku hatiye nîşankirin) * gemi su kesiminin üstünde yaralandı keştî li seriya hîzaya avê derbe xwar m 8. birîn, çirîn û birîn (birîna ku terzî dikin) m 9. birîn (birîna bac, îltizam û hwd.) m 10. bejn û bal m
kesim evi selexane.
selexane m
selexane m
kesimci 1. birankar (kesê ku birînê dike) 2. belender, multezîm nd/nt
1. birankar (kesê ku birînê dike) 2. belender, multezîm nd/nt
kesimlik berkêrî (heywanê şeijêkirinê) rd
berkêrî (heywanê şerjêkirinê) rd
kesin vebirî.
misoger, vebirî, wekat, qethî, vebir, qutebir rd
kesin bilgi agahiya misoger fel
kesin olarak bi misogerî, bi vebirî, bi wekat, bi qethî, bi sonda temam
kesinleşme vebirîn.
misogerbûn, wekat bûn, vebirbûn, esehîbûn, qethîbûn m
misogerbûn, wekat bûn, vebirbûn, esehîbûn, qethîbûn m
kesinleşmek 1. misoger bûn, wekat bûn, ve­bir bûn, esehî bûn, qethî bûn *burada kalmamız kesinleşti mayîna me ya li vir misoger bû 2. misoger bûn, vebir bûn, esehî bûn hiq *cezası kesinleşti cezayê wî esehî bûn l/ngh
1. misoger bûn, wekat bûn, vebir bûn, esehî bûn, qethî bûn * burada kalmamız kesinleşti mayîna me ya li vir misoger bû 2. misoger bûn, vebir bûn, esehî bûn hiq * cezası kesinleşti cezayê wî esehî bûn l/ngh
kesinleşmiş hatin vebirîn.
kesinleştirme vebirandin.
misogerkirin, esehîkirin, wekatkirin, vebirkirin, qethîkirin m
misogerkirin, esehîkirin, wekatkirin, vebirkirin, qethîkirin m
kesinleştirmek misoger kirin, esehî kirin, wekat kirin, vebir kirin, qethî kirin m
misoger kirin, esehî kirin, wekat kirin, vebir kirin, qethî kirin m
kesinlik vebirî.
1. misogerî, qethîbûn, vebirî, wekatî, esehîbûn 2. misogerî, qethîbûn, wekatî, vebirî
kesinlik kazanmak esehî bûn
kesinlikle bi vebirî.
herzal, bi misogerî, bi vebirî, qethiyen, li qiyametê h
herzal, bi misogerî, bi vebirî, qethiyen, li qiyametê h
kesinmek ji xwe re birîn (cil ji xwe re birîn) l/bw
ji xwe re birîn (cil ji xwe re birîn) l/bw
kesinsizlik nemisogerî, nevebirî, newekatî rd
nemisogerî, nevebirî, newekatî rd
kesinti jêbirîn.
1. devmeqes, pirtik 2. navber. etlehî, atlebûn *işimiz hiçbir kesintiye uğra­madan yürüyor karê me bêyî atlebûn berdewam dike 3. jêbiran, jêkuştin (beşa ji ber sedemekê ji pereyê ku hatiye dayîn, tê birîn) 4. vebiran, birang, qutkirin *su ke­sintisi vebirana avê 5. rastîhevhatina dengdêran rz/m
kesinti yapmak jê kuştin
kesintili 1. biatlebûn, biatlehî 2. bijêbiran, bijêkuştin rd
1. biatlebûn, biatlehî 2. bijêbiran, bijêkuştin rd
kesintisiz 1. bêatlebûn, bêatlehî, bênavberî 2.bêjêbiran, bêjêkuştin rd
1. bêatlebûn, bêatlehî, bênavberî 2. bêjêbiran, bêjêkuştin rd
kesintiye almak qeşmeriyên xwe bi (yekî) kirin, henekên xwe pê kirin
Qeşmeriyê xwe bi (yekî) kirin. Henekên xwe pê kirin.
kesintiye uğramak navber danê, atlebûn danê
kesip (kestirip) atmak I) Nepîvayî gotin sê çap. Nedîtî gotin heft û nîv e. II) Pê derxistin. Tê anîn der.
kesip (veya kestirip) atmak 1) nepîvayî gotin sê çap e, nedîtî gotin heft û nîv e 2) pê derxistin, tê anîn der
kesip biçmek 1) bi nava leman ketin (çi were ber dev bibêje) 2) xwe tê wer kirin, sawa xwe kirin ser (...)
kesir lef, parjimar.
lef, parjimar, kert, kesr mat/m
kesir sayı sıfatı rengdêra hejmara kesrî rz
kesir sayılar jimara şikestî
kesirli pareyî, kesrî, bikert, parjimar rd
kesirli sayı jimareya parjimarî, jimareya pareyi, hejmara pareyî, jimareya bikert mat
kesiş 1. birin, birandin, jêkirin, qutkirin 2. çikandin, miçiqandin (ji bo kar û awayê van lêkeran) m
1. birîn, birandin, jêkirin, qutkirin 2. çikandin, miçiqandin (ji bo kar û awayê van lêkeran) m
kesişen hevbir mat/rd
hevbir mat/rd
kesişme hevbirîn m
hevbirîn m
kesişmek hevbirîn.
1. hev û din birin, hev birin 2. li hev kirin, çûn dilê hev (di bazarkirina tiş­tekî de çûn dilê hev) 3. awir dan hev (ga­va ku jin û mêr bi awirdanê hev qebûl di­kin) 4. hev birin, hev û din birin mat l/bw
1. hev û din birîn, hev birîn 2. li hev kirin, çûn dilê hev (di bazarkirina tiştekî de çûn dilê hev) 3. awir dan hev (gava ku jin û mêr bi awirdanê hev qebûl dikin) 4. hev birîn, hev û din birîn mat l/bw
kesiştirmek Dan hev û din birîn. Dan hev birîn. Kirin ku du tişt bigihin hev.
kesit zolak.
1. qet (gava ku tiştek berwarkî bê jêkirin) m 2. felq, feriç (çaxê ku tiştek dirêjkî tê jêkirin) m 3. beş, qism (beşeke civakekê) sos/m
1. qet (gava ku tiştek berwarkî bê jêkirin) m 2. felq, ferîç (çaxê ku tiştek dirêjkî tê jêkirin) m 3. beş, qism (beşeke civakekê) sos/m
keski mikar.
1. mûc, cew n 2. eskene m
1. mûc, cew n 2. eskene m
keskin 1.tûj. 2.dijwar.
1. sû, tûj, tîj, bira, rûs, biri (ji bo alav û hacetên ku bibir in) *keskin bıçak kêra tûj *keser keskin tevşo sû ye 2. tûj, tund, dijwar, gur, zirz (ji bo ba û hwd.) *bugün keskin bir güneş var îroj taveke tûj heye *keskin ve etkileyici bir rüzgâr esiyor bayekî gur û karîger digobile (mec) 3.no, ar, tûj, har (ji bo vexurikan) *kes­kin sirke sirkeyeke ar *biber çok keskin îsot pir har e 4. dijwar, derbnas (kesê ku karê xwe qenc tîne pê) *keskin nişancı nîşangêrekî dijwar (mec) 5. tûj (ji bo deng û sewtê) *dışardan keskin bir kadın se­si geliyordu ji der de dengekî tûj ê jinan dihat (mec) rd
keskin bakış awirê tûj, ziyar
keskin bakışlı awirtûj, awirbaz
keskin dilli zimantûj, zarhişk
keskin dişli dirantûj
keskin renk rengtûj
keskin ses sewta tûj, dengê tûj
keskin sirke küpüne (veya kabına) zarar sirke çiqas ar be wê kûpê xwe biteqîne, bitiri ji gayê cot re namîne
keskin zeka nisar.
keskin zekâ keramete kıç attırır kesêjîr piyê xwe li yê xwey
keskince 1. tûjikî, tîjikî 2. zirzekî 3. arokî (ji bo vexurikan) 4. dijwarane h
1. tûjikî, tîjikî 2. zirzekî 3. arokî (ji bo vexurikan) 4. dijwarane h
keskinleşme 1. tûjbûn 2. tundbûn, dij warWin, tûjbûn, gurbûn (mec) 3. nobûn, arbûn, tûjbûn (mec) m
1. tûjbûn 2. tundbûn, dijwarbûn, tûjbûn, gurbûn (mec) 3. nobûn, arbûn, tûjbûn (mec) m
keskinleşmek 1.tûj bûn. 2.dijwar bûn.
1. tûj bûn 2. tund bûn, dijwar bûn, tûj bûn, gur bûn (mec) 3. no bûn, ar bûn, tûj bûn (mec) l/ngh
1. tûj bûn 2. tund bûn, dijwar bûn, tûj bûn, gur bûn (mec) 3. no bûn, ar bûn, tûj bûn (mec) l/ngh
keskinleştirme 1. tûjkirin, sûtin 2. tundkirin, dijwarkirin, tûjkiri n (mec) 3. nokirin, arkirin, tûjkirin (mec) m
1. tûjkirin, sûtin 2. tundkirin, dijwarkirin, tûjkirin (mec) 3. nokirin, arkirin, tûjkirin (mec) m
keskinleştirmek 1. tûj kirin, sûtin 2. tund kirin, dijwar kirin, tûj kirin (mec) 3. no ki­rin, ar kirin, tûj kirin (mec) l/gh
1. tûj kirin, sûtin 2. tund kirin, dijwar kirin, tûj kirin (mec) 3. no kirin, ar kirin, tûj kirin (mec) l/gh
keskinletmek 1. dan tûjkirin, dan sûtin 2. dan tundkirin, dan dijwarkirin, dan tûjki­rin (mec) 3. dan nokirin, dan arkirin, dan tûjkirin (mec) l/lb
1. dan tûjkirin, dan sûtin 2. dan tundkirin, dan dijwarkirin, dan tûjkirin (mec) 3. dan nokirin, dan arkirin, dan tûjkirin (mec) l/lb
keskinlik 1.tûjî. 2.dijwarî.
1. tûjîtî, tûjbûn 2. tundî, dijwartî, dijwarbûn, tûjbûn (mec) *sesinin keskin­liği tûjbûna dengê wê 3. notî, arîtî, arbûn, tûjbûn *sirkenin keskinliği genzimi yaktı arbûna sirkeye qirika min şewitand (mec) m
1. tûjîtî, tûjbûn 2. tundî, dijwartî, dijwarbûn, tûjbûn (mec) * sesinin keskinliği tûjbûna dengê wê 3. notî, arîtî, arbûn, tûjbûn * sirkenin keskinliği genzimi yaktı arbûna sirkeyê qirika min şewitand (mec) m
kesme 1. birin, birandin, qutkirin, jêkirin, dabirîn, qutandin, vebirîn, vebirîtin, qetkirin (karê birandinê) 2. hûrkirin, jêkirin (ku mirov tiştekî ker bi ker bike) 3. birin, jêkirin (bi amrazeke bibir cihek jê kirin, birîndar kirin) 4. jêkirin, birin, kurkirin, qusandin (di ser de birîna tiştekî) 5. şeijêkirin 6. birin, qutkirin (navber dan tiştekî an jî dawî lê anîn) 7. birin, qutkirin (ji tiştekî bêpar hiştin, mehrûm kirin) 8. qewldanîn 9. jêbirîn 10. qemitandin (ji bo ba û sirê) 11. çikandin, miçiqandin (ji bo avê) 12. meqesa sac 13. loqum 14. misoger, qethî *kesme fiyat fiyeta misoger 15. kubik m 16. kevirê birandî, kevirê şedayî, kevirê biritî, kevirê şirin nd
kesme işareti hêmayê birînê, apostrof
kesme şeker şekirê hebî nd
şekirê hebî nd
kesmece 1. bi şertê kêrê *kesmece karpuz­lar zebêşên bi şertê kêrê 2. di zik hev de *bu kitaplar kesmece beş yüz bin lira ev pirtûk di zik hev de pênc sed hezar h
1. bi şertê kêrê * kesmece karpuzlar zebêşên bi şertê kêrê 2. di zik hev de * bu kitaplar kesmece beş yüz bin lira ev pirtûk di zik hev de pênc sed hezar h
kesmek 1.birîn, serjêkirin, jê kirin. 2.qusandin, traş kirin.
1. birin, birandin, qut kirin, dabirîn, qutandin, vebirîn, vebirîtin, jê kirin, hilbirandin, qet kirin, kat kirin, fit kirin (tiştekê bi kêrê, meqesê û hwd. birin) *ipek kesmek hevrîşim birin 2. birîn, birandin, qut kirin, jê kirin, qot kirin (tiştek ji bini ve birin) *bahçedeki bütün ağaçları kesmişler gişt darên li bexçe birine 3. hûr kirin, jê kirin (ku mirov tiştekî ker bi ker bike) *eti kesmek goşt jê kirin *patates kesmek kartol hûr kirin 4. birîn, jê kirin (bi amrazeke bibir cihek jê kirin, birîndar kirin) *elini kesmiş destê xwe biriye 5. jê kirin, birîn, kur kirin, qusandin (di ser de birîna tiştekî) *saçını kes porê xwe jê bi­ke *tırnaklarını kesen iyi olur tu neynokên xwe bibirî baş dibe 6. şerjê kirin, serjê kirin (ji bo şerjêkirina heywanan) *ta­vuk kesmek mirîşk şerjê kirin 7. birîn, qut kirin (navber dan tiştekî an jî dawî lê anîn) *bu ilâç baş ağrısını kesiyor ev îlac êşa serî dibire *yardımı kesmişler alîkarî qut kirine 8. birîn, qut kirin (ji tişte­kî bêpar hiştin, mehrûm kirin) *parayı ödemeyince telefonu kestiler ji ber ku pe­re nedan, telefona wan birin 9. birîn, qut kirin (cereyan dan sekinandin) *elektrik akımını kesmişler cereyan birine 10. (qewl) danîn *gününün daha kesmedik me hîna qewlê roja wê dananiye 11. jê bi­rîn (birîna ji tiştê ku wê bê dayîn) *aylı­ğından kesmişler ji mehaniya wî birine 12. birîn (çapkirina diravan) 13. birîn (kêmkirin, zorkirina tiştekî) *rüzgâr ge­minin yolunu kesiyor ba riya keştiyê di­bire 14. birîn (di leyîstika îskambîlê de) *kâğıdı sen kes tu desteya kaxiz bibire 15. birîn *yolu kesmek rê birîn 16. birîn (bêdeng bûn, ker bûn) *beni görünce saz çalmayı kesti gava çav bi min ket, lêxistina sazê birî 17. jê kirin, birîn (bi ameliyatê organekî nexweş jê kirin) 19. birîn (li parçeyan leva kirin) *bulvarı kesen kü­çük yollar riyên biçûk ên ku bulvarê dibirin 20. birîn, jê kirin, qut kirin (kinkirina nivîs û fîlman) *filmi kesmişler film bi­rîne 21. qemitandin (ji bo ba û sirê) *rüz­gâr yüzümü kesiyor ba rûyê min diqemitîne 22. xeyb kirin (argo) 23. çikandin, miçiqandin (ji bo avê) l/gh
1. birîn, birandin, qut kirin, dabirîn, qutandin, vebirîn, vebirîtin, jê kirin, hilbirandin, qet kirin, kat kirin, fit kirin (tiştekê bi kêrê, meqesê û hwd. birîn) * ipek kesmek hevrîşim birîn 2. birîn, birandin, qut kirin, jê kirin, qot kirin (tiştek ji binî ve birîn) * bahçedeki bütün ağaçları kesmişler gişt darên li bexçe birîne 3. hûr kirin, jê kirin (ku mirov tiştekî ker bi ker bike) * eti kesmek goşt jê kirin * patates kesmek kartol hûr kirin 4. birîn, jê kirin (bi amrazeke bibir cihek jê kirin, birîndar kirin) * elini kesmiş destê xwe biriye 5. jê kirin, birîn, kur kirin, qusandin (di ser de birîna tiştekî) * saçını kes porê xwe jê bike * tırnaklarını kesen iyi olur tu neynokên xwe bibirî baş dibe 6. şerjê kirin, serjê kirin (ji bo şerjêkirina heywanan) * tavuk kesmek mirîşk şerjê kirin 7. birîn, qut kirin (navber dan tiştekî an jî dawî lê anîn) * bu ilâç baş ağrısını kesiyor ev îlac êşa serî dibire * yardımı kesmişler alîkarî qut kirine 8. birîn, qut kirin (ji tiştekî bêpar hiştin, mehrûm kirin) * parayı ödemeyince telefonu kestiler ji ber ku pere nedan, telefona wan birîn 9. birîn, qut kirin (cereyan dan sekinandin) * elektrik akımını kesmişler cereyan birîne 10. (qewl) danîn * gününün daha kesmedik me hîna qewlê roja wê dananiye 11. jê birîn (birîna ji tiştê ku wê bê dayîn) * aylığından kesmişler ji mehaniya wî birîne 12. birîn (çapkirina diravan) 13. birîn (kêmkirin, zorkirina tiştekî) * rüzgâr geminin yolunu kesiyor ba riya keştiyê dibire 14. birîn (di leyîstika îskambîlê de) * kâğıdı sen kes tu desteya kaxiz bibire 15. birîn * yolu kesmek rê birîn 16. birîn (bêdeng bûn, ker bûn) * beni görünce saz çalmayı kesti gava çav bi min ket, lêxistina sazê birî 17. jê kirin, birîn (bi ameliyatê organekî nexweş jê kirin) 19. birîn (li parçeyan leva kirin) * bulvarı kesen küçük yollar riyên biçûk ên ku bulvarê dibirin 20. birîn, jê kirin, qut kirin (kinkirina nivîs û fîlman) * filmi kesmişler fîlm birîne 21. qemitandin (ji bo ba û sirê) * rüzgâr yüzümü kesiyor ba rûyê min diqemitîne 22. xeyb kirin (argo) 23. çikandin, miçiqandin (ji bo avê) l/gh * kesip (veya kestirip) atmak 1) nepîvayî gotin sê çap e, nedîtî gotin heft û nîv e 2) pê derxistin, tê anîn der * kesip biçmek 1) bi nava leman ketin (çi were ber dev bibêje) 2) xwe tê wer kirin, sawa xwe kirin ser (...) * (birinin) kestiği (veya attığı) tırnak olamamak (yek) nekirin bi neynoka ku filan kes jê dike û diavêje, (yek) ne hêjayî neynoka (filan kes) e
kesmelik kana kevirên sal nd
kesmik 1. şîrê qusandî yê tîr 2. kozere, xizmûk m 3. kesek, tert (erda ku hişk bûye, bûye mînanî kevir) n
1. şîrê qusandî yê tîr 2. kozere, xizmûk m 3. kesek, tert (erda ku hişk bûye, bûye mînanî kevir) n
kesmikli 1. bikozere, bixizmûk 2. bikesek, bitert rd
1. bikozere, bixizmûk 2. bikesek, bitert rd
kesp kesp m
kesp etmek kesibandin
kesp kesp m ~ etmek kesibandin
kesre kesre m
kesre m
kesret piranî m
piranî m
kestane şembelot.
1. şambelot, şahbelot, belot, şahberû, kestane (Castanea sativa) bot/m 2. şam­belot, belot, kestane (mêweya vê darê) m 3. şambelotî (tiştê ji vî rengî) nd/rd
kestane dorusu hespê kihêl
kestane fişeği bnr kestane fişeği
cure fişekeke bezm û hengê
cure fişekeke bezm û hengê
kestane kabağı kundirê mîranî, kulindê mî­ran (Cucurbita maxima) bot/nd
kundirê mîranî, kulindê mîran (Cucurbita maxima) bot/nd
kestane kabuğundan çıkmış da kabuğunu beğenmemiş kûsî ji qalikê xwe derketiye tû kiriye kalikê xwe
kestane kabuğundan çıkmış kabuğunu beğenmemiş Kûsî ji qalikê xwe derketiye tû kiriye qalikê xwe. Berû ji darê ket, got
kestane kargası qijika karsek zo/nd
qijika karsek zo/nd
kestane rengi şambelotî
1. şambelotî, kestaneyi nd 2.şambelotî, kestaneyî (ê ji vî rengî) rd
kestane rengî 1. şambelotî, kestaneyî nd 2.şambelotî, kestaneyî (ê ji vî rengî) rd
kestane şekeri şekirê şambelotan nd
şekirê şambelotan nd
kestane suyu gibi qehweya avşoqî
kestaneci şambelotfiroş, kestanefiroş nd/nt
şambelotfiroş, kestanefiroş nd/nt
kestanecik 1. mîzo, prostat 2. guhişk (guhişka hespan) m
1. mîzo, prostat 2. guhişk (guhişka hespan) m
kestanelik erdê şambelotan nd
erdê şambelotan nd
kestiği (attığı) tırnak olmamak (Yek) nagihîje şekala filankes. (Yek) ne hêjayî neynoka filankes e. Yek nake bi neynoka filankes.
kestiği (veya attığı) tırnak olamamak (yek) nekirin bi neynoka ku filan kes jê dike û diavêje, (yek) ne hêjayî neynoka (filan kes) e
kestirilmek 1. hatin birandin, hatin birin, hatin jêkirin, hatin qutkirin 2. hatin kurki­rin, hatin jêkirin 3. hatin hezrkirin, hatin texmîn kirin l/tb
1. hatin birandin, hatin birîn, hatin jêkirin, hatin qutkirin 2. hatin kurkirin, hatin jêkirin 3. hatin hezrkirin, hatin texmîn kirin l/tb
kestirim hezr, texmîn, texmînkarî m
hezr, texmîn, texmînkarî m
kestirme kêse.
1. qutebir, çolbir, çolebir, kêse, kurterê i kestirme yol riya qutebir rd 2. qutebir *kestirme cevap bersiva qutebir rd 3. kurtasî, bi kurt, bi kurtahî h 4. şerbeta tîr nd
kestirme cevap Bersiva qutebir.
kestirme yol çolbir, kurterê
kestirmece 1. bi qutebirî, bi kurterê 2. bi hezr, bi texmînî h
kestirmeden bi çolbirî, bi qutebirî (di riya qutebirê de) h
kestirmeden gitmek di kese re çûn.
li çolbirê xistin, di qutebirê de çûn
kestirmek 1.dan birîn. 2.gumankirin, zenkirin.(tahmin) 3.hênijîn.(uyku)
1. pê dan birandin, pê dan jêkirin, pê dan qutkirin, pê dan birîn l/lb 2. dan qusandin, dan kurkirin, dan jêkirin *saçlarını kestirmiş pore xwe daye jêkirin l/lb 3. hez kirin, texmîn kirin l/gh 4. qu­sandin *sütü kestirdim min şîr qusand l/gh 5. (çavê xwe) germ kirin l/gh, tevxew bûn l/ngh *biraz kestirip kendime gele­yim ez hinekî çavê xwe germ bikim, da ku bêm ser xwe 6. biryar dan l/gh *kesti­rip atmak nedîtî gotin heft û nîv e, nepîvayî gotin sê çap û nîv e
1. pê dan birandin, pê dan jêkirin, pê dan qutkirin, pê dan birîn l/lb 2. dan qusandin, dan kurkirin, dan jêkirin * saçlarını kestirmiş porê xwe daye jêkirin l/lb 3. hez kirin, texmîn kirin l/gh 4. qusandin * sütü kestirdim min şîr qusand l/gh 5. (çavê xwe) germ kirin l/gh, tevxew bûn l/ngh * biraz kestirip kendime geleyim ez hinekî çavê xwe germ bikim, da ku bêm ser xwe 6. biryar dan l/gh * kestirip atmak nedîtî gotin heft û nîv e, nepîvayî gotin sê çap û nîv e
kes (III) n kese
kes (i) m iri saman artığı
kes (ii) m kes (jimnastik ayakkabısı)
kes bi mala kesî nizane herkesin tenceresi kapalı kaynar
kes di ser û ber re tune bûn (birinin) karışanı görüşeni olmamak
kes guhdarî nekirin ferman dinlememek
kes ji bihara (wî) têr naxwe en iyi olduğu dönemde bile kimseye hayrı dokunmayan
kes kirin l/gh perişan etmek
kes kûs kimi kimsesi
kes li kesî nebûn xweyî arada kaynamak
kes li ser yek kewnê namîne mahkeme kadıya mülk değil
kes mesê xerîb el adamı
kes nabêje dewê (an jî mastê) min tirş e kimse yoğurdum ekşi demez
kes naçe (an jî nakeve) gora kesî her koyun kendi bacağından asılır
kes nd 1. kimse, şahıs, zat * kesekî pîr saetê pirsî yaşlı bir zat saatı sordu 2. c kimse (olumsuz cümlelerde hiçbir kişi) * ez tu kesî naxwazim hiç kimseyi istemiyorum 3. c biri, birisi (bilinmeyen bir kimse) * ez dibêjim qey li ser darê kesek hebû ağaçta sanki birisi vardı 4. nd kişi (insan, kimse, şahıs) * em bîst sî kes hebûn yirmi otuz kişi vardık 5. wj kişi, şahıs (oyun, roman, hikâye gibi eserlerde yer alan kimse) 6. rz kişi, şahıs
kes nikare bibêje du mû li pêş eniya te ne gizlisi saklısı olmamak, kirli çıkını olmamak
kes nikare bibêje pozê sola te xwar e kimse (birine) toz konduramaz
kes nikare bibêje siya sola (yekî) xwar e kimse (birine) toz konduramaz
kes nizane bê kî ye ne idiği belirsiz
kes nizane kî dimire kî dijî ölümlü dünya, kim öle kim kala
kes nizane kî ye, ji ku ye ne idiği belirsiz
kes pîvaz jî pê hûr nake bir kimse hiç bir şeye yaramamak
kes û es kimi kimsesi
kes û kar kimi kimsesi
kes û kûs 1) kimi kimsesi 2) şu bu 3) in cin
kes û kûs lê tune in cin yok
kes û kûsê (...) kimi kimsesi
kes û kûsê (yekî) tune bûn kimi kimsesi olmamak, arayıp soranı bulunmamak (veya olmamak)
kes wisa bi rihetê sûcê xwe li xwe danayne kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına almaz
kes xwe nezanîn sağını solunu bilmemek
kes zû bi zû li sûcê xwe xweyî dernakeve kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına almaz
kesad rd 1. kesat (alış verişte durgunluk) 2. kesat, yokluk, kıtlık
kesad (i) m salamura (tuzlu su)
kesad bûn verimsizleşmek
kesad kirin verimsizleştirmek
kesade m 1. ot öbeği 2. yığın, yığıntı (meşe yapraklarından oluşturulmuş yuvarlak yığın)
kesadî m kesatlık
kesadî (i) rd salamura (tuzlu suyun içinde tutulmuş yiyecek)
kesadî dike fesadî yokluk kötü şeyler yaptırır
kesafet fîz/m yoğunluk
kesahî m şahsiyet
kesandin şahıslandırmak.
l/gh kişileştirmek
wj/m kişileştirme, teşhis
kesane rd kişisel, şahsî
kesanekî h kişilikçe
kesanetî m şahsiyet
kesanî m 1. benlik 2. rd kişisel, şahsî
kesas mutsuz.
rd ters, aksi, gönül kırıcı
kesasî m terslik, aksilik (ters olma hâli veya davranış)
kesat kesat.
kesatî m 1. kişilik, şahsiyet (bir kişiye özgü belirgin özelik, manevî ve ruhî niteliklerin bütünü) 2. kişilik (insanlara yakışacak durum ve davranış) 3. sos kişilik (bireyin toplumsal hayatı içinde edindiği alışkanlıkların ve davranışların bütünü) 4. benlik
kesatîveşar rd meçhul
kesatîya qanûnî hiq tüzel kişilik
kesax (i) m budama
kesax (ii) bnr kesaxe
kesaxe m aba
kesaxefiroş nd/nt abacı (satan kimse)
kesaxefiroşî m abacılık
kesaxeker nd/nt abacı (imal eden kimse)
kesaxekerî m abacılık
kesaxtî rd budanık, budanmış olan
kesaxtin budamak.
m 1. budama 2. dallama
l/gh 1. budamak 2. dallamak
kesayet m şahsiyet
kesayetî bnr kesatî
kesb m 1. kazanç * kesba mehaneyê aylık kazanç 2. edinme
kesb kirin l/gh kazanmak (kazanç sağlamak)
kesb û kar 1) kazanç 2) iş güç
kesbdar rd kazançlı
kesbkirin m kazanma (kazanç sağlama)
kesê bêfehm û feraset et kafalı
kesê bênan û xwê nankör kimse
kesê bênav wekî bîra bêav adı sanı olmayan susuz kuyuya benzer
kesê berayî hiq gerçek kişi
kesê bêxwedî 1) kimsesiz, kimi kimsesi olmayan 2) leyleğin (yuvadan) attığı yavru
kesê bi bejn û bal artist gibi
kesê birçî kerê bi kurtan dadibelîne aç olan herşeyi yapar
kesê çavkanî kaynak kişi
kesê çeqelok teneşir horozu (veya kargası)
kesê çipik arı gibi (çalışkan)
kesê cirnexweş ê qewirandî dokuz köyden kovulmuş
kesê darazî tüzel kişi, hükmi şahıs.
kesê deyndar melûl e borçlu ölmez, benzi sararır
kesê hevalê barê xwar tune düşenin dostu olmaz
kesê hevalê xwîna sar tune cinayet işleyenin arkası olmaz
kesê hingime bir kol çengi (çevresini söz ve davranışlarıyla neşelendiren)
kesê jêgir kaynak kişi
kesê ji mala xwe û ji mêrên xwe têr 1) kendinden emin, kendine güvenen 2) kuruntulu kimse
kesê jîr piyê xwe li yê xweykeramet dixe keskin zekâ keramete kıç attırır
kesê ku bi nivîskariyê emel dike yazar çizer kimse
kesê ku cêran çêke dikare çembilan jî pê ve bike minareyi çalan kılıfını hazırlar (bulur)
kesê ku deveyan xwedî bike gere serdera deriyê xwe bilind çêke deveci ile görüşen kapısını yüksek açmalı
kesê ku ji yekê fehm neke ji sedî fehm nake anlayana sivrisinek saz anlamayana davul zurna az
kesê ku li hawarê bê tune! can kurtaran yok mu!
kesê ku li xwe namîne heyirî hayat adamı
kesê ku pê bextê xwe bîne tune tutunacak dalı olmamak
kesê ku xuyanî bibe dikeve ser zar û zimanan al elmaya taş atan çok olur, meyve veren ağaç taşlanır
kesê mezin derdê wî jî mezin e büyük başın derdi büyük olur
kesê miriyê kêf û eşqê sefa pezevengi
kesê navdar ünlü kimse, ağır top
kesê ne azlû esrar kumkuması
kesê ne li ber çav e ne li ber dil e jî gözden ırak olan gönülden de ırak olur
kesê negotiye pozê sola te xwar e kimse tavuğuna kışt demedi ki
kesê qanûnî nd tüzel kişi
kesê qarçîlok teneşir horozu (veya kargası)
kesê safê dilê xwe safdil, bön
kesê sor û spî akı ak karası kara, beyaz tenli
kesê tajîlok (an jî çeqelok) teneşir horozu (veya kargası)
kesê xebatkar nanê xwe ji kevir dertîne çalışan kimse aç kalmaz
kesê xerab sn kötü adam
kesê xerîb li nav (wan) tune bûn içlerinde yabancı olmamak
kesê yekemîn rz/rd birinci şahıs
kesebir h toptan
kesek n 1. kesmik (taş gibi olmuş toprak parçası) 2. pıhtı * keseka xwînê kan pıhtısı
kesekî rd 1. kesmikli 2. pıhtılı
kesekî bûn l/ngh 1. kesmiklenmek 2. pıhtılaşmak
kesekî efendî ye efendiden bir adam
kesekî kirin l/gh pıhtılaştırmak
kesekîbûn m 1. kesmiklenme 2. pıhtılaşma
kesekîbûyîn m 1. kesmiklenme 2. pıhtılaşma
kesekîkirin m pıhtılaştırma
kesên heyran heyran yağlı ballı dost
kesên ku tên û dibihurin (an jî derbas dibin) gelen geçen
kesên ku tên û diçin gelen giden
keser m 1. özlem (güçlü istek) 2. üzünç, keder, koyuntu, üzüntü, tasa
keser girtin hüzünlenmek.
keser kişandin üzüntü çekmek, kasavet çekmek
keser vedan ah çekmek
keserbûn m kederlenme
keserkêş rd 1. özlem çeken 2. üzüntü çeken
keserkûr rd kederli, üzünçlü
kesermend rd üzüntülü, tasalı
kesernak rd 1. üzücü 2. üzüntülü, müessif
kesertijî rd kederli, üzünçlü
kesî rd kişilik * me ji bo sê kesî cih veqetandibû üç kişilik yer ayırmıştık
kesî bi hewrikan têr nexwariye kimse kırıntılarla doymamış
kesî bi hewrikên diranan têr nexwariye kırıntılar karın doyurmaz
kesîb bûn l/ngh yoksullaşmak, fakirleşmek
kesîb kirin l/gh yoksullaşmak, fakirleştirmek
kesîb rd/nd yoksul, fakir, sefil
kesîb û kûsîb f akir fukara
kesibandin m kazandırma
l/gh kazandırmak
kesîbbûn m yoksullaşma, fakirleşme
kesîbbûyîn m yoksullaşma, fakirleşme
kesîbî m yoksulluk, fakirlik, sefillik
kesibîn m kazanma, kazanış
l/ngh kazanmak (kazanç sağlamak)
kesîbkirin m yoksullaşma, fakirleştirme
kesidandî rd salamura (tuzlu suyun içinde tutulmuş yiyecek) * îsotên kesidandî salamura biberi
kesidandin m 1. salamura yapma (veya etme) 2. turşu kurma (veya yapma)
l/gh 1. salamura yapmak (veya etmek) 2. turşu kurmak (veya yapmak)
kesîde nd 1. birey, fert 2. rd özel, şahsî, kişisel, zatî (bir kişiyi ilgilendiren veya kişiye ait olan) * nameya kesîde özel mektup * malê kesîde zatî mal 2. nd özlük, kişi, zat (görevli kimse)
kesîdeparêz nd/nt bireyci, ferdiyetçi
kesîdeparêzî m bireycilik, ferdiyetçi
kesîdeyî rd bireysel, ferdî
kesîdeyî bûn l/ngh 1. bireyleşmek 2. özelleşmek (özel duruma gelmek)
kesîdeyî kirin l/gh 1. bireyselleştirmek 2. özelleştirmek 3. wj canlandırmak
kesîdeyîbûn m 1. bireyleşme 2. özelleşme (özel duruma gelme)
kesîdeyîkirin m 1. bireyselleştirme 2. özelleştirme 3. wj canlandırma
kesîdeyîtî m bireysellik, ferdiyet
kesidîn salamura olmak.
m salamura yapılma
l/ngh salamura yapılmak
kesihandin m germe (deri, ten vb. için)
l/gh germek (deri, ten vb. için)
kesihîn m gerilme
l/ngh gerilmek
kesik (i) bnr kask
kesik (ii) nd kimsecik, hiç kimse * saet li dora dehan gava ku ez hatim hewşa camiyê kesik tune bû saat ona doğru caminin avlusuna vardığımda kimsecikler yoktu
kesim m şekil
kesîn rz/nd kişi, şahıs
kesin c 1. kimi, kimisi 2.rd bazıları, birileri
kesin jê bazıları (veya bazısı)
kesînî m kişilik, şahsiyet
kesîp bnr kesîb
kesirandî rd 1. kederli, acıklı (acı görmüş) 2. kahırlı
kesirandin m 1. kederlendirme, keder verme 2. üzme, kahretme (çok üzme)
l/gh 1. kederlendirmek, keder vermek 2. üzmek, kahretmek (çok üzmek)
kesîre m bîtap keklik
kesîre kirin l/gh 1. kıvamına getirmek 2. derdest edilecek duruma getirmek
kesirî rd 1. kederli, kederlenmiş olan 2. kahrolmuş (çok üzülmüş)
kesirîn m 1. kederlenme 2. göynüme, üzülme, kahırlanma, kahrolma, içlenme, acı duyma, üzüntü duyma 3. kahrından ölme (aşırı üzüntü ölümüne sebep olma) 4. aşırı derecede susama, susuzluktan bîtap düşme
l/ngh 1. kederlenmek 2. göynümek, üzülmek, kahırlanmak, kahrolmak, içlenmek, acı duymak, üzüntü duymak 3. kahrından ölmek (aşırı üzüntü ölümüne sebep olmak) 4. aşırı derecede susamak, susuzluktan bîtap düşmek * ji tînan kesirîn susuzluktan bîtap düştüm
kesîtî m 1. kişilik, şahsiyet (bir kişiye özgü belirgin özelik, manevî ve ruhî niteliklerin bütünü) 2. kişilik (insanlara yakışacak durum ve davranış) 3. sos kişilik (bireyin toplumsal hayatı içinde edindiği alışkanlıkların ve davranışların bütünü) 4. şahsîlik
kesîtî bûn l/ngh bireyleşmek
kesîtî kirin l/gh bireyleştirmek
kesîtîbûn fel/m bireyleşme
kesîtîkirin fel/m bireyleştirme
kesîtiya darazî tüzel kişilik.
kesîv bnr kesîb
kesixandî rd budanık, budanmış olan
kesixandin m budama
l/gh budamak
kesk yeşil.
n 1. yeşil 2.rd yeşil (bu renkten olan)
kesk bûn yeşillenmek.
l/ngh yeşillenmek, yeşermek yeşil renk almak)
keskahî m yeşillik
keskandin m yeşilleştirme
l/gh yeşilleştirmek
keskanî m 1. yeşillik (yeşil olma durumu) 2. yeşillik (yeşil bitkileri çok olan yer) 3. sebze, yeşillik
keskankiroj zo/m kocabaş (Cocothraustes cocothraustes)
keskatî m yeşillik
keskavî rd yeşilimsi, yeşilimtırak
keskayî m 1. yeşillik (yeşil olma durumu) 2. yeşillik (yeşil bitkileri çok olan yer) 3. yeşillik (yeşil ot)
keskbûn m yeşillenme, yeşerme (doğanın yeşermesi)
keskbûyîn m yeşilleniş
keske rd yeşilimsi, yeşilimtırak
keskê girtî safra yeşili, koyu yeşil, zümrüt yeşili
keskê vekirî açık yeşil
keskê zimrûdî tavus yeşili
keskedar rd yeşilli
keskemar zo/m bir tür yeşil kertenkel
keskeparêz nd/nt yeşilci
keskeparêzî m yeşilcilik
keskeşîn rd maviye çalan yeşil
keskesor meteor/m gök kuşağı, alkım (ebe kuşağı, ebem kuşağı, gelin kuşağı, hacılar kuşağı, Meryem Ana kuşağı, yağmur kuşağı)
keskewar n yeşil yurt
keskezer m kustuktan sonra ağızdan gelen yeşilimsi ve acı sıvı
keskezerî bûn l/ngh yeşilin sarıya çalan bir renk almak
keskî rd yeşilimsi, yeşilikle ilgili
keskîf m gelberi, ocaktan ateşi dışarı çekme aracı
keskîn (i) m helise benzeri bir yemek
keskîn (ii) rd yeşilimsi
keskînî (i) rd yeşilce, yeşilimsi, yeşilimtırak
keskînî (ii) m yeşillik
keskirin m perişan etme
keskok m mavi boncuk, nazarlık
keskolekî rd yeşilimsi, yeşilimtırak
keskoyî rd yeşilimsi, yeşilimtırak
keskparêz nd/nt yeşilci
keskparêzî m yeşilcilik
keskpoş rd yeşilli (yeşiller giymiş kimse)
keskûn (i) rd sert, hoş bir acılığı olan
keskûn (ii) rd yeşilimsi
keskûnî rd 1. yeşilimsi, yeşilimtırak 2. çakır (göz için)
keslan rd 1. tembel 2. hantal, ağır 3. yorgun, uyuşuk
keslan keslan 1) tembel tembel 2) hantal hantal 3) yorgun yorgun
keslane h 1. tembelce 2. hantalca 3. yorgunca
keslanê bexdayê tembel, Bağdat tembeli
keslanî m 1. tembellik 2. hantallık 3. yorgunluk
keslanî bûn l/ngh tembelleşmek
keslanî kirin l/gh tembelleştirmek
tembellik etmek
keslanîbûn m tembelleşme
keslanîbûyîn m tembelleşme
keslanîkirin m tembelleştirme
kesme m köfter
kesmûk m kılçıklı saman
kesmûk dêrandin havanda su dövmek
kesname m kimlik, hüveyet
kesnebihîstî nd garaip, işitilmemiş (görülmemiş, şaşılacak şey)
kesnedî bnr kesnedîtî
kesnedîtî rd görülmemiş (şimdiye dek kimsenin görmediği şey) * bûyereke kesnedîtî görülmemiş bir olay
kesneker m bir halı ismi
kesnekirî rd yapılmamış şey (şimdiye dek kimsenin yapamadığı şey) * tu tiştî kesnekirî dibêjî sen kimsenin yapılmadığı şeyi söylüyorsun
kesnezan rd 1. belirsiz, meçhul, bilinmeyen 2. mat bilinmedik 3. mec saygısız (kimseyi takmayan)
kesnezanî m 1. belirsizlik, meçhulluk 2. mat bilinmezlik 3. mec saygısızlık (kimseyi takmama)
kesol bot/m susuz yetişen bir bakla türü
kesp küspe.
m nazarlık, nazar boncuğu
m engel
kesp û mespik nazarlıklar
kesp (i) bnr kesb
kesp (ii) n küspe
kesp (iv) rd yeşilimsi, yeşilimtırak
kesp kirin bnr kesb kirin
kesp û kosp engel, engeller
kespan rd sadık, bağlı
kespanî msadıkakat, bağlılık
kesper rd çakır (göz için)
kesperî rd çakır, çakırca (göz için)
kespik maskot, nazar boncuğu.
kespik (i) m küspe, posa
kespik (ii) m 1. nazarlık, göz boncuğu, nazar boncuğu 2. boncuk mavisi (göz rengi) 3. yılan başı 4. babuklu hayvanların içi boş kabuğu
kesr mat/m kesir
kesra n Sasani kralı, kral
kesratî m krallık
kesre m kesre
kesrewan m 1. bir erkek serpoşu 2. bir tür şal (veya kuşak)
kesrî rd kesirli
kestane bot/m 1. kestane (Castanea sativa) 2. kestane (bu bitkinin meyvesi)
kestanefiroş nd/nt kestaneci (satan kimse)
kestanefiroşî m kestanecilik
kestaneyî nd 1. kestane rengi 2. rd kestane rengi (bu renkten olan)
kesteban m yüksük
kestek n 1. topak (toprak topağı) * kestekê axê toprak topağı 2. tepecik
kestel rd melez
kestelî m melezlik
kestepeste rd salak
kestepeste bûn l/ngh salaklaşmak
kestepestebûn m salaklaşma
kestepestekî rd/h salakça
kestepestetî m salaklık
kestepesteyî rd/h salakça
kesûk (i) rd evlenme çağına gelmiş kimsesiz kız veya erkek
kesûk (ii) m keş (yağı alınmış sütten veya yoğurttan yapılan peynir)
kes 1. mirovê nediyar, şexs 2. ferd *filan kes, kerê barkêşiyê ye
(navdêr) mirov, şexs.
: herkes, kesatî, kesayetî, kesîn, kesnedîtî, kesperist, kesperistî, tikes.
ji: jiari, hevreha soranî که‌س (kes), farisî کس (kes), pehlewî kes, avestayî kes-. -kes ya tirkî (wek di herkes de) ji zimanekî îranî hatiye wergirtin.
kes di ser re tune bûn (biwêj) ji her kesî zêdetir û bizerengtir bûn. maşelah heyder lawekî wisa ye, li xwedê zor neçe lê kes di ser re tune ye.
kes di ser xwe re nedîtin (biwêj) xwe zehf zêde dîtin. xortek nûgîhayî bûm, nûpişkivî bum, min kes di ser xwe re nedidît. eladdîn secadî
kes li bavê min napirse, her kes li diya min dipirse (biwêj) her kes li pey berjewendiyên xwe ye. erê keko, kes li bavê min napirse, her kes li diya min dipirse.
kes li ber çavên xwe nedîtin (biwêj) pir hêrs bûn, xwe zêde hesibandin. kekê, min ku ew gotin ji wî bihîstin, êdî min kes li her çavên xwe nedît. ew bedcureyê xilîxar jî kesî li ber çavên xwe nabîne.
kes li hemberî xwe nedîtin (biwêj) xwe ji her kesî zêdetir hesibandin. ka ew çi mirov e, tu kesî li hemberî xwe nabîne.
kes nabêje mendo, ker bi çendo (biwêj) kes têkildar nabe, kes naxwaze yan jî bala kesî nakişîne. erê min jî xwest wisa bikim, lê kes nabêje mendo, ker bi çendo. (qerf)
kes nekirî, kes nebirî, bi hev sitirî (biwêj) ji ber şerd û şimdên lihevhatî û ji bêgavî li hev û din xwedî derketin, têkildar bûn. em çawa bikin? kes nekirî, kes nebirî, bi hev sitirî.
kes nikare bibêje pozika sola te xwar e (biwêj) bêhnteng bûn. rexne nepejirandin. heval jineke wisan e ku kes nikare bibêje pozika sola te xwar e.
kesa/ê sêyem yekjimar (navdêr) (rêziman) ew (yekjimar) yan wê yan wî
kesad (rengdêr) bêxêr, bêber, bêwec, bêmifa, kêm, hindik.
ji wêjeyê: Ku li xwe û wan û we mikur bêm- piştî xwendina van ristan mafê wan ê dijnivîsekê heye - di navbera salên 96 û 2000î de hersê navên ku min lêvandin ketibûn nava kelecana nivîsîna bi kurdî. Lê piştî ku wan jî dît bazar qewî kesad e û ji qumaşî re xerîdar nîn e; di dilê wan de ewrên tirsê belav bûn, rêwitiya xwe ya ligel tirkî domandin!(Arjen Arî: Te bişeniqîni jî, Diyarname.com, 6/2007).
ji: Ji erebî.
: kesadî, kesadîtî, kesadtî
kesadî 1. kêmasî 2. xela
(navdêr, mê) rewşa kesadbûnê, xela, birçîbûn, birç, birsîbûn, tengî, hindikahî, kêmanî, kêmasî, kêmî.
ji: kesad + -î
kesafet (navdêr, mê) bereket, zêdehî, mişetî, gelekî, zafî, berdarî, adanî, deramet, boşahî, berhemdarî, gurahî, gumrehî, feyîz, feyezan.
ji: Ji erebî
kesandin (navdêr, mê) teşxîs, nasîn, îdentîfiyekirin, diyagnoz.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌ساندن
kesandin/dikesîne/bikesîne (r) kesayetî li cînavkê bar kirin
kesane ferdî
(rengdêr) şexsî, kesî, arizî, prîvat
kesanî (navdêr, mê) ezahî, xwebûn, kesayetî
kesax (lêker) birîna tirhan,jêkirina gulîyên biçûk, kalê min her buhar diçû kesaxa rez..
: kesixandin
kesax kirin (lêker) dapêjtin, kezixandin, pejinandin.
ji: kesax + kirin
kesaxtin (lêker)kesax, kesixandin, peşkandin, dapeşkandin, peştikandin, dapêştin, gezirandin, ade, qiçûl, çipilandin, terişandin, pejinandin, dapitîn, kezaxtin, pejikandin, ade kirin, pixkirin. Tewîn: -kesêx-.
ji: kesax +-tin
kesaxtin/dikesixîne/bikesixîne 1. rûçikandin 2. çiqil kirin 3. verûtin
kesayetî şexsiyet
(navdêr, mê) şexsiyet, karakter, xû, xislet, taybetmendiyên kesekî (ku wî ji kesên din cuda dike), şexsiyet, karîzma, taybetmendiyên ku kesekî dikin navdar yan jêhatî, şexsiyet, fîgûr, kesa/ê navdar yan bibandor.
Herwiha: kesatî, kesîtî.
ji: kes + -ayetî
kesayî (navdêr, mê) kesîtî, kesatî, kesayetî, şexsiyet.
ji: kes +-ayî
kesb 1. ked 2. qezenca ji xebatekê
kesber keskê sût
kesberî sûtî
kesbik moriya nezerê
kesê ji min re bibêje çavên te kor in, qet nebe bila çavên wî sax bin (biwêj) yên ji min xerabtir in, min rexne dikin. tu li vê rewçê binihêre? kesê ku ji min re dibê-je çavên te kor in, qet nebe bila çavên wî sax bûna.
kesê mino, destê mino (biwêj) exrebe û lêzimên mirov dibin alîkarê mirov. çi dibe bila bibe, dîsa jî kesê mino, destê mino.
kesê sêyem yê yekjimar (rengdêr) (rêziman) ew, wê yan wî
kesê yekem yê yekjimar (rengdêr) ez yan minMê, kesa yekem ya yekjimar.
Bide ber: kesê duyem yê yekjimar, kesê sêyem yê yekjimar, kesê yekem yê pirrjimar, kesê duyem yê pirrjimar, kesê sêyem yê pirrjimar
kesekî giber bibe tune bûn (biwêj) kesekî alîkarî bike tune bûn. ev welatê gawiran e, kesekî ji me re giber bibe tune.
kesên din xelk
keser 1. keder, xem 2. êş, derd 3. bêrî
(navdêr, mê) xem, derd, kovan, kul.
Bikaranîn: Lêker: keser bûn, keser kirin. Navdêr: keserbûn, keserkirin Rengdêr: keserbûyî, keserkirî.
Herwiha: keder.
Bide ber: kayser, kewser.
: bêkeser, bêkeserî, bêkeserîtî, bêkesertî, bikeser, bikeserî, keserdar, keserdarî, keserdarîtî, keserdartî, keserder, keserderî, keserderîtî, keserdertî, keserdêr, keserdêrî, keserdêrîtî, keserdêrtî, keserî, keserkûr, keserkûrî
kişandin 1. êşîn 2. hezinîn, derdomerdo bûn 3. bêrî kirin
keser bûn (lêker)(Binihêre:) keser
keser di dilê (yekî) de çûn axa gorê (biwêj) keser di dil de man. mixabin ew keser di dilê wê de çû axa gorê.
keser kirin (lêker)(Binihêre:) keser
keser kişandin (lêker)kesirîn, keribîn.
ji: keser + kişandin
keserbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) keser
keserbûyî (rengdêr) (Binihêre:) keser
keserdar (rengdêr) xemgîn, derdgiran, melûl, xembar, keserkûr, bikeser, xemnak, bikul.
Herwiha: kederdar.
ji: keser + -dar.
: keserdarî
keserdarî (navdêr, mê) xemgînî, derdgiranî, melûlî, xem, keserkûrî, derdgiranbûn, melûlbûn, melankolî.
Herwiha: kederdarî.
ji: keserdar + -î
keserî (navdêr, mê) rewşa keserbûnê.
ji: keser + -î
keserkêşî (navdêr, mê) karpoşman.
ji: keser +-kêşî
keserkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye keser kirin
keserkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) keser
keserkişandin (navdêr, mê) axîn.
ji: keser +kişandin
keserkûr (rengdêr) xemgîn, derdgiran, melûl, xembar, keserdar, xemnak, bikeser, têrxem.
Herwiha: kederkûr.
ji: keser + kûr.
: keserkûrî
keserkûrî (navdêr, mê) xemgînî, derdgiranî, melûlî, xem, keserdarî, derdgiranbûn, melûlbûn, melankolî, xembarî, xemgîn.
Herwiha: kederkûrî.
ji: keserkûr + -î
kesermend (navdêr, mê) kovandar, xemxur.
ji: keser +-mend
kesernak (navdêr, mê) dilkeser, dilkovan, dilkedr, kedrnak, xemnak, pê dikesire).
ji: keser +-nak
kesî 1. ya/yê kesekî yan hin kesan. Binêre; kesîn 2. kes tewandî. Binêre; kes
kesî bi destê (yekî) negirtin (biwêj) kes pê re nezewicîn, kes di radeyê de nebûn, alîkarî nekirin. belengazê temenê wê gihîşt sik û çar salan, lê hê tu kesî bi destê wê negirtiye. wardek keçeke pir cnda ye, tu kes bi destê wê nagire. di wê rewşa zor de kesî bi destê zekî negirt.
kesî destê xwe li destê (yekî) nexistin (biwêj) kes di rade û dereceya wî/wê de nebûn. erê sorgul jî baş e, lê ew jî nikare destê xwe li destê berçemê bixe.
kesî dûyê êr tê, negotin (biwêj) kesekî tiştekî xirab negotin. ji bo kesên ku zû dixeyîdin û li hincetan digerin tê gotin. heyran tu tiştekî xerab tune ye. tu kesî negotiye, dûyê êr tê.
kesî ji bo (yekî) yalah negotin (biwêj) kesî ji bo wê/wî tiştekî erênî negotin. nizanim wê çi kiriye, tu kes ji bo wê yalah nabêje.
kesî kevirê (yekî) yê xêrelah ranakirin (biwêj) kesî ji bo wî tiştekî erênî negotin. ka madem ew qas ıced daye, çima kes kevirê wî yê xêrelali ranake?
kesî li kesî guhdarî nekirin (biwêj) tevlihevî, bêseritî hakim bûn. ka malbateke çawan e? tu kes li kesî guhdarî nake.
kesî li rûyan nenihêrîn (biwêj) bêrûmet bûn, zef zêde hebûn. dema nû hatibû, her kesî jê re rûmet nîşari da, lê ku rew.jê hîn bûn, kesî li rûyan neniherî. li wî welatî hirmî wisa zêde ne ku kes li rûyan nanihêre.
kesî pişta (yekî) daneynîn erdê (biwêj) kesî têk nebirtn. ew mêrekî wisa bû ku tu kesî di jiyana wî de pişta wî daneynî erdê.
kesî serê (yekî) negirtin (biwêj) kes pê re nezewicîn. ji ber wê rezîltiya wê, kesî serê wê negirt.
kesib (rengdêr) xizan, hejar, feqîr, belingaz, perîşan, şerpeze.
Herwiha: kesb.
: kesibane, kesibî, kesibîtî, kesibtî
kesîb xizan
kesibandin (navdêr, mê) hecilandin, kesibîn, hecelkirin, fêde, mifa, kelk, sûde, avantaj, kêr, kar
kesibane (rengdêr) bi awayekî kesib.
ji: kesib + -ane
kesibdar (rengdêr) heceldar, biqezenc, têrqezenc.
ji: kesib +-dar
kesibê asan e, rojên şiliyan dest û piyên wan zuha ne (biwêj) kesib bênesîb û bêşans in, ji bo kesên teral tê gotin. ew jî wisan e, kesibê asan e, rojên şiliyan dest û piyên wan zuha ne kesên dewlemend ne wisan e, tenê ew kesibên asan e, rojên şiliyan dest û piyên wan zuha ne.
kesibî (navdêr, mê) rewşa kesibbûnê.
ji: kesib + -î
kesibîn (navdêr, mê) hecilandin, kesibandin, hecelkirin, fêde, mifa, kelk, sûde, avantaj, kêr, kar.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌سبین
kesidandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kesidandin
kesidandin (lêker)(navdêr, mê) xwarinek kirin di nav avxwê de daku xirab nebe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌سداندن. Tewîn: Lêker: -kesidîn-.
Têkildar: kesidîn.
ji: kesad + -andin.
: kesidandî, kesidîner
kesîn (rengdêr) şexsî, ferdî, arizî, prîvat, personal, întîm, ne gelemperî, ne giştî, ne amî, tişta/ê kesekî yan çend kesan lê ne ya hemû xelkê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌سین.
Herwiha: kesî.
ji: kes + -în.
: kesînî
kesînî (rengdêr) kesîn, şexsî, ferdî, arizî, prîvat, personal, întîm, ne gelemperî, ne giştî, ne amî, tişta/ê kesekî yan çend kesan lê ne ya hemû xelkê.
ji: kes + -înî
kesirandî (rengdêr) kedirandî, kesirî, keribî, kedirî, bujma, keserkûr, kovanbar, dilbikul.
ji: kesirand + -î
kesirandin (lêker) qehr kirin, qehrandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌سراندن.
ji: kesir + -andin
kesirandin/dikesirîne/bikesirîne 1. êşandin 2. derd lê rakirin 3. westandin û pir tî kirin
kesirîn kedirîn, keribîn, keser kişandin, kedirin, behicîn, qehrbûn, bila bimire, bimire, reş bûn, xem xwarin, mezixîn, xemgîn bûn, qehirîn, biberke tin, pozxînbûn, pozxîn bûn, pê êşîn, dilê, aciz bûn
kesirîn/dikesire/bikesire 1. xemgîn bûn 2. derdoyî bûn 3. tî bûn
kesixandin (lêker) birîna tirhan, jêkirina gulîyên biçûk. Tewîn: -kesixîn-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌سخاندن
kesixîn/dikesixe/bikesixe 1. qeşirîn, herişîn 2. rûçikîn
kesk rengê çêreya ter a neçilmisî
(rengdêr) (navdêr, nêr) rengê çilû, rengê pelên daran yên geş û gihiştî, rengê giyayê nebeyî/hişknebûyî.
Hevwate: hêşinWêne çend cûnên rengê kesk: (rengdêr)Bi zaravayên din, Kurdî (Soranî): sewz, Kurdiya başûr: sewz, sewnz, Lekî: sewz, Hewramî: sewz, sewze, Zazakî: kiho.
ji: hevreha zazakî kesk û hewz, ya kurmancî ji kevz (ku bi farisî xeze ye) + -k, jiari. Lê herwiha bide ber tirkiya kevn kök (şîn) ku maka gök (esman) ya tirkiya niha ye. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê kesk peyvên wek sewz, sebz, zergûn hene..
Bikaranîn: Lêker: kesk bûn. Navdêr: keskbûn
kesk bûn (lêker)(Binihêre:) kesk
kesk kirin (lêker)(Binihêre:) kesk
keskahî 1. sewzî, hêşinahî 2. nesl
keskanî (navdêr, mê) keskayî, hêşinatî, hêşînayî, hêşînkayî.
ji: kesk +-anî
keskatî (navdêr, mê) şînkayî, şîn, şînyati, keskayî.
ji: kesk +-atî
keskayî (navdêr, mê) keskanî, hêşinatî, hêşînayî, hêşînkayî.
ji: kesk +-ayî
keskbûn (navdêr, mê) demê tiştek rengê kesk di gire, :;li ser giyayî rûni t elwalê wî kesk bû
keskbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kesk
keske 1. riwekên xwerbar (navdêr, mê) sebze, şînkatî, riwek, riwekên kelandî yan xav wek zelete tên xwarin (wek bacan, xiyar, filfil, pîvaz, gêzer û hwd.), zerzewat.
ji: kesk + -e.
: keskenas, keskenasî, keskexwer, keskexwerî, keskeyî
keskedar (rengdêr) bikesk.
ji: keske +-dar
keskesor (piştî taviyên baranê) nîvçembera rengîn a ku li esmên xuya dibe; heftreng, kevana Dawid bi ser keskesorê re qefz kirin derî aqilan tev gerîn
(navdêr, mê) bûka baranê, keskûala, heftreng, qozeqer, kazûkeder, kemera Dawid, qewsûquzeh, kevana rengîn ya ku li esmanan xuya dibe dema tava rojê li şiliyê dikeve.
ji: kesk + -e- + sor.
: keskesorîBi zaraveyên din, Kurdî (Soranî): kolkezêrîne, Kurdiya başûr: tüli sewzûdêz, Zazakî: sûrhewze
keskesorî (navdêr, mê) rewşa keskesorbûnê.
ji: keskesor + -î
keskeyî (navdêr, mê) rewşa keskebûnê.
ji: keske + -yî
keskezer (rengdêr) (navdêr) zaferan, kesk û zer.
Herwiha: keskûzer, kesk-û-zer.
: keskezerî, keskezerîtî, keskezertî
keskezerî (navdêr, mê) rewşa keskezerbûnê.
ji: keskezer + -î
keskîn (lêker) keskbûn.
ji: kesk +-în
keskînî (navdêr, mê) keskûnî, kesp, keske.
ji: keskîn +-î
keskîtî (navdêr, mê) şînatî.
ji: kesk +-îtî
keskkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kesk kirin
keskkirin (navdêr)mirov rengê kesk li cihekî bi de, pirça xo kesk kir
keskoyî (navdêr, mê) keskînî, keskûnî, kesp, keske.
ji: kesk +-oyî
keskûala (navdêr, mê) keskesor, bûka baranê, qozeqer, kevana rengîn ya ku li esmanan xuya dibe dema tava rojê li şiliyê dikeve, qewsûquzeh, kazûkeder.
ji: kesk + -û- + ala.
: keskûalayî
keskûalayî (navdêr, mê) rewşa keskûalabûnê.
ji: keskûala + -yî
keskûsor (navdêr, mê) keskesor, :keskûsorê heft reng, keskûala, bûka baranê
keslan teral, lexer
keslanê bin dara xurmiyê bûn (biwêj) teral bûn. seyda keslanê bin dara xurmiyê ye. heta êvarê radize.
keslanî (navdêr, mê) tembelî, arodeyî, tirralî, tenbelî, arodetî.
Bikaranîn: Lêker: keslanî bûn, keslanî kirin. Navdêr: keslanîbûn, keslanîkirin
keslanî bûn (lêker)(Binihêre:) keslanî
keslanî kirin (lêker)(Binihêre:) keslanî
keslanîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) keslanî
keslanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) keslanî
kesme (navdêr, mê) kade, kulî, kêk
kesmûk (navdêr, mê) kewşê qaşikên ku di werbêjê bi ser dikevin
kesmûk dêrandin (biwêj) bi karên vala re mijûl bûn. xwezî karekî wî jî hebûya. rebenê xwedê hema heya êvarê kesmûtkê didêre.
kesnebihîstî (navdêr, mê) seyr, xerîb(tiştê nedîtî.
ji: kesnebihîs +-tî
kesnedîtî (Binihêre:) kes
kesp (navdêr, mê) ked, kar, xebat, renc, pîşe, meslek, mihne, kariyer: ked û kesp, çalakî, zehmetkêşî, şol, şuxl, paletî.
Bikaranîn: Lêker: kesp kirin. Navdêr: kespkirin Rengdêr: kespkirî.
Bide ber: kosp.
: kespî
kesp kirin (lêker)(Binihêre:) kesp
kespa helal, ji karkeran re ava zelal (biwêj) mirovên xebatkar ku baş û durist bixebitin, wê kêrekê ji keda xwe bibîne. her çiqas, bedela xwe tam negirin jî, ez bi vê bawer im; kespa helal, ji karkeran re ava zelal.
kespî (navdêr, mê) rewşa kespbûnê.
ji: kesp + -î
kespik (navdêr, mê) maskot
kespkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kesp kirin
kespkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kesp
kestane (navdêr, mê) berrû, belot, şahbelot, şambelot, şembelot, cûnek darên fisteqan in, fisteqên wê darê.
Herwiha: kestan. Navê zanistî: Castanea (Castanea sativa).
ji: ji yunanî κάστανον (kastanon)
kestanefiroş (navdêr, mê) şambelotfiroş.
ji: kestane +-firoş
kestek kerpîç
kestel (rengdêr) (navdêr, mê) col, melezî, diliqî, dureh, zir, soryaz, têkil
kestelî (navdêr, mê) melezî, diliqîtî, durehî, zirî, soryazî, têkilî, colî, pirrcûnî, ducûnî, pirr-rengî
kestepeste (rengdêr) çelexwehr, goc, lêtême, pêlte, destbêxwê, tablar, destpelixî, destxav, destsist, tepişkor, tewş, zerarok, ziyanok, xesarok, şilşeht.
Bikaranîn: Lêker: kestepeste bûn. Navdêr: kestepestebûn
kestepeste bûn (lêker)(Binihêre:) kestepeste
kestepestebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kestepeste
kestepestetî (navdêr, mê) tiredînî, selexanetî, fistoqîtî, arodetî, kelkûtî, betaltî, gêjikî.
ji: kestepeste +-tî
kestepesteyî (navdêr, mê) tiredînkî, fistoqî.
ji: kestepeste +-yî
kesûkar (navdêr) xizm, lêzim, eqreba, ehl, mermalî, mirovên kesekî, mirov.
Herwiha: kes û kar, kes-û-kar.
ji wêjeyê: - Em naxwazin biçin Swêdê, me gotiye te ku em dê biçin Elmanyayê. Pismam û kesûkarên min li Berlînê ne.(Sidqî Hirorî: Ev keça min e, Kulturname.com, 8/2009).
ji: kes + û + kar.
: kesûkarî, kesûkarîtî, kesûkartî
kesûkarî (navdêr, mê) xizmatî, lêzimî, eqrebatî, mirovatî, mervatî, têkilî, rewşa kesûkarbûnê.
ji: kesûkar + -î
kestrel teşîlok, teztezok, teşîrêsk, qûnteşî, (zool.) Falco tinnunculus.
kes person
(m.) person, individual
kes m.f. person (when used with a negative predicate it means ‘anybody’) (bila) kes wî nebîne lit. may anybody do not see him
kesatî, kesayetî personage
kesê duwemîn second person
kesê pêşîn first person
kesê seyemîn third person
keser (f.) sadness
f. sorrow, grief.
keservedan f. sorrowing
kesîn personal
kesk green
(adj.) green
green
keskanî (f.) vegetables
keske greenish
keskesor (f.) rainbow
kesnezan (adj.) unknown
kesûkar kin, relative
kesûkarkuj parricide (person)
kesûkarkujî parricide (act)
kes jemand
Person
kesar Beunruhigung
Niedergeschlagenheit
kesaxtin abschneiden
kesayetî Persönlichkeit
kese Abkürzung
Atem
Puste
kesek irgend jemand
jemand
keser Besorgnis
Betrübnis
Beunruhigung
Kummer
Leid
Niedergeschlagenheit
Sehnsucht
Trauer
Traurigkeit
keser kişandin Kummer erdulden
Kummer haben
Trauer erdulden
Trauer ertragen
keserek kûr tiefer Seufzer
kesîb Armer
armer Teufel
Kleinbauer
unglücklich
kesîbtî Existenz
Jammer
Kampf ums Dasein
kesirandin deprimieren
stören
kesk grün
grün
keskesor bunt
farbig
metaphorische Bezeichnung der Kurdischen Fahne
Regenbogen
keskesora baran Regenbogen
keslan faul
starr
kespik Amulett
blaue Perle zur Abwendung des Bösen Blicks
kes n. ana. kese n.
n. kes, çew, zat, sexs, kês, kiç, kê, kîçî, kesik, ço n.
kes û kûs n. kesûkus, îns û cîns, keskus n.
kesad m. paravî, sorawe, salamûra, solawe, poravî m.
m. kesad n., gimsbazarîye m., bêbazarîye m.
kesadî m. kesadîye, gimsbazarîyayis, kesadênî, gimsbazarîyebîyayis m.
kesandin lg. kesnayene, sexsnayene
kesane m. sato, qunax n.
rd. kesane, sexsî, zatî, ê kesî
kesanî rd. kesane, sexsî, zatî, ê kesî
kesas rd. madax, têrmas, serxur, hermend, andêr, mêrat, bêwe, soxe, mêras, kambax, ondêr, mîrat, medax
kesat m. paravî, sorawe, salamûra, solawe, poravî m.
kesatî m. kesîye, sexsîyet, kesênî m.
kesax m. ropejiknayis, teresnayis, gilkerdis, pejiknayis n.
kesaxin m. ropejiknayis, teresnayis, gilkerdis, pejiknayis n.
kesaxtin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
kesayetî m. kesîye, sexsîyet, kesênî m.
kesayî m. kesîye, sexsîyet, kesênî m.
kese n. kesîs, papaz n.
kesê pêsîn keso verên
kesê xerab keso xirab, merdimo xirab
kesek n. talte, qila, herqele, kermele, qele, kesek, kelmite n.
rd. kertek, pixtî, kerte
kesekî bûn lng. kertekîyene, pixtî bîyene, kertek bîyene
kesekî kirin lg. kerteknayene, pixtî kerdene
kesekîbûn m. kertekîyayis, pixtîbîyayis n.
kesekîkirin m. kerteknayis, pixtîkerdis n.
keser m. derd n.r kesere m., kedere m., izdirab n., elem n.
m. kesrete, bîrîye, kesere, hesrete, bêrîye, birî, bêrî m.
keser berdan lg. kesreteantene
keser kisandin lg. kesrete antene
kesernak rd. mêjengdayox, xemdayox, keserdayox, kederdayox
kesetî m. kesîsîye, papazîye, kesîsênî, papazênî m.
kesf rd. kifs, areste, bellî, negar, areze, eskere, belû, malûm, asaye, eyan, bewlî
m. kesf, kesîf n.
kesfî rd. kesfî, kesfên
kesfkirin lg. kesf kerdene, kifs kerdene
kesîb rd. sefîl, hejar
kesîb kirin lg. hejar kerdene, xizan kerdene, feqîr kerdene, sefîl kerdene, hejarnayene, binraye kerdene, xizannayene
kesîb û kusîp feqîr û hejar, feqîr û belengaz, feqîr û fiqare
kesibandin lg. qezenc kerdene, kare kerdene
kesîbbûn m. hejarbîyayis, xizanbîyayis, feqîrbîyayis, hejarîyayis n.
kesîbî m. sefîlîye, hejarîye, xizanîye, sefîlênî m.
kesibîn tng. kare kerîyene, ameyene karekerdene, ameyene qezenckerdene
kesîbkirin m. hejarkerdis, xizankerdis, feqîrkerdis n.
kesidandin lg. poravnayene, kesatnayene
kesîde rd. arzî, keseyî, kesane, sexsî, zatî, ê kesî
kesîdeparêz rd. ferdparêz, kesparêz, ferdcî
kesîdeparêzî m. ferdparêzîye, kesparêzîye, ferdcîyîye m.
kesîdeyî rd. ferdî, keseyî, ferdên, keseyên
kesîdeyî bûn lng. arzî bîyene, arzîyene
kesîdeyî kirin lg. arzî kerdene, arzînayene
kesîdeyîbûn m. arzîbîyayis, arzîyayis n.
kesîdeyîkirin m. arzîkerdis, arzînayis n.
kesîdeyîtî m. ferdîyîye, keseyîyîye, ferdîyet, ferdîyênî m.
kesîf m. kesf, kesîf n.
kesik c. qe kes, çi kes, çewer, kesik, cara kes, çewek, hêç kes
kesilîn lg. xo ra nêvînitene, cangiranîye kerdene
m. xoranêvînitis, cangiranîyekerdis n.
kesin rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî
kesîne n. zoo. deqsur, alabalix n.
kesîp rd. sefîl, hejar
kesîp bûn lng. hejar bîyene, xizan bîyene, feqîr bîyene, hejarîyene, binê raye kewtene
kesîpbûn m. hejarbîyayis, xizanbîyayis, feqîrbîyayis, hejarîyayis
kesirandin lg. mêjengdarnayene, puzxin kerdene, xemdarnayene, mêjengbar kerdene, kedernayene, xembar kerdene, kesernayene
m. mêjengdarnayis, puzxinkerdis, xemdarnayis, mêjengbarkerdis, kedernayis, xembarkerdis, kesernayis n.
kesirî rd. keserin, axînin, dejin, derdin, jandar, kulin, elemdar, kederin, axîndar
kesirîn lng. mêjengdar bîyene, puzxin bîyene, xemdar bîyene, mêjengbar bîyene, xembar bîyene, re xover kewtene, kederîyene, keserîyene, xemin bîyene
m. mêjengdarbîyayis, puzxinbîyayis, xemdarbîyayis, mêjengbarbîyayis, rexoverkewtis, kederîyayis, keserîyayis, xembarbîyayis, xeminbîyayis n.
kesîs n. kesîs, papaz n.
kesîsî m. kesîsîye, papazîye, kesîsênî, papazênî m.
kesîsxane m. kesîsxane, manastir n.
kesîtî m. kesîye, sexsîyet, kesênî m.
kesixandin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
m. ropejiknayis, teresnayis, gilkerdis, pejiknayis n.
kesk m. terxane, kesk n.
rd. kewe, kesk, sewz, hêsîn, koo
kesk bûn lng. kewe bîyene, kesk bîyene
keskana h. werekna, xezila, kaska, xwezika, xasya, xezila, kaskena, kaskona, xojîv
keskanî m. keweyîye, keskîye, hêsînîye, keweyênî, keskênî m.
keskankiroj m. zoo. gerdenxale m.
keskayî m. keweyîye, keskîye, hêsînîye, keweyênî, keskênî m.
keskbûn m. kewebîyayis, keskbîyayis, hêsînbîyayis n.
keske h. werekna, xezila, kaska, xwezika, xasya, xezila, kaskena, kaskona, xojîv
m. keskegule, keska, keskek m.
keskê girtî rd. tawinî, tawingon, zefranî, keweyo girewte, kesko girewte
keskê vekirî rd. kufikgon, keweyê kufike
keskek m. dandane, hebik n.
keskêlene m. zoo. qilançike, qire, qilonrik m.
keskena h. werekna, xezila, kaska, xwezika, xasya, xezila, kaskena, kaskona, xojîv
keskesor m. keskesure, mîya heqî, mundîya asma fat m., mîya hewz û keske, tîrîja hewzûkeske, mundîya hezretî fat m., mundîya eyso fat m., keskûsure m.
keskînî rd. keskî, kewekî
keskol m. keskule n.
m. salîye, sale, salîya vileyî, gerdensale, atqîye, dolaxe m.
keskoyî rd. kewela, keskela, sewzgunî, hewzela, sewzela
keskul m. keskule m.
keskûnî rd. kewela, keskela, sewzgunî, hewzela, sewzela
keskûr m. tezek, ker m., sergîn n.
keslan rd. tiral, tenbel, tembel
keslane rd. tiralane, tenbelkî, tenbelane, tembelane, tiralkî
keslanî m. tiralîye, tiralênî, tenbelîye, tembelîye, tenbelênî m.
keslanî bûn lng. tiral bîyene, tenbel bîyene, tiralîyene, tembel bîyene
keslanî kirin lg. tiralnayene, tiral kerdene, tenbel kerdene, tembel kerdene
keslanîbûn m. tiralbîyayis, tenbelbîyayis, ximbilbîyayis, tembelbîyayis n.
keslanîkirin m. tiralnayis, tiralkerdis, tenbelkerdis, tembelkerdis n.
kesmekêsî m. kesmekesîye, têmîyanîye m.
kesmûk m. kozer, xiz, korzêr, binê cuwenî n.
kesmûl m. gusle, qirfik, gosle, guesle n.
kesnezan rd. kesnêzan, meçhul, nêzanbar, kesnênas, nênasbar
kesol n. bot. beqla, bacîce, baqla, bankila, baklê, palqawike, bonkila m.
kesp n. hefil, kuspe, kusbe n.
m. qezenc, temetu n.
kesp kirin lg. qezenc kerdene, kare kerdene
kespdar rd. qezenrîn, temetuyin
kesper rd. çimjeng, jeng, zeng
kespik m. mora nezerî, mûra nefesî, mora awirî, mûra zenge, moreka nezerî, mira nefesî m.
m/n. maskote m.
m. korca, koija, korrîke, koca, kuerca m.
kespkirin m. qezenckerdis, karekerdis n.
kesr m. mat. kesîr, sikîyaye, kesr n.
kesrî rd. kesrî, kesrên, pareyî
kest m. gemîye, kestîye m.
kestane m. kestane, kastane m.
kestaneyî rd. kestaneyî, kestanegon, rengê kestaneye, kestaneyên
kestel rd. dîlul, qir m., celve, melez, didol, xilt
kestepeste rd. fers, tirxêx, xêxo tewtewe, xêxo hov
kestepestetî m. fersîye, tirxêxîye, selaxîye, tirxêxênî, selaxênî m.
kestepesteyî m. fersîye, tirxêxîye, selaxîye, tirxêxênîî m.
kestî m. gemîye, kestîye m.
kestî balafirhilgir n. kestîya firokeyî, firokekestîye, kestîya tîyareyî, tîyarekestîye m.
kestîgeh m. rixtim n.
kestîvan m/n. kestîcî, gemîcî, kestîwan, gemîwan n.
kestîvanî m. kestîcîyîye, gemîcîyîye, kestîwanîye, gemîwanîye, kesriwanênî m.
kestîxane kestîxane, tersane, gemîxane n.
kestiy m. gemîye, kestîye m.
kestîya agirkujîyê n. kestîya adirweberdoxe, gemîya adirwesaynoxe m.
kestîya babirk n. gemîye vaxêlikine, kestîya xêlikine m.
kestîya barkês n. kestîya barantoxe, kestîya barbere, barkestîye m.
kestîya bawanî n. gemîye vaxêlikine, kestîya xêlikine m.
kestîya bayî n. gemîya vaxêlike, kestîya vaxêlike, kestîya vayî m.
kestîya bazirganîyê n. kestîya bazirganîye, gemîya tîcaretî m.
kestîya bitorpîl n. gemîya torpîline, kestîya torpîline m.
kestîya çeman n. kestîya çeman, gemîya çeman m.
kestîya cengê n. gemîya cengî, kestîya cengî, cengkestîye, gemîya herbî m.
kestîya fezayê n. kestîya fezayî, gemîya fezayî, kestîya durzayî m.
kestîya gestê n. gemîya gêrî, kestîya seyahatî m.
kestîya hewarê n. gemîya haware, kestîya haware, kestîya rareynayisî, gemîya raxelesnayisî m.
kestîya masîgirîyê n. kestîya masewanî m.
kestîya masîvanîyê n. kestîya masewanî m.
kestîya mayinger n. kestîya mayingêre, kestîya mayingêroxe m.
kestîya mînger n. kestîya mayingêre, kestîya mayingêroxe m.
kestîya neftbir n. gemîya neftî, kestîya neftî m.
kestîya neftkês n. kestîya neftî, tankere, gemîya neftî, neftkestîye, gemîya petrolî m.
kestîya nuh n. gemîya nuhî, kestîya nuhî m.
kestîya nukleerî n. kestîya nukleerî, gemîya nukleerî, nukleerkestîye m.
kestîyaasmanî n. kestîya fezayî, gemîya fezayî, kestîya durzayî m.
kesûlîtî m. tiralîye, tiralênî, tenbelîye, tembelîye, tenbelênî m.
kes şahıs
kesa kaplumbağa
kesaya awî sukaplumbağası
kese kaplumbağa
kesegan domuz
kesexur akbaba
kesk yeşil
kesmase kalkanbalığı
kalkanbalığı
kese 1)kîse (n), kîsik (n) 2)(yıkanmak için) kese (n)
kesek kerme (n), kermite (n), qele (n), herrqele (n), kerseg (n), kersele (n), şel (n), talte (n)
keser qedum (n), hurak (n)
kesici araçları bilemek için kullanılan yağ çewr (n), saneso (n), soyê saneyî (n)
kesici araçları bilemeye yarayan demirden yapılma araç mesat (n)
kesici tarafı testere gibi dişli olan bıçak kardîyabirrekine (m)
kesici tarafı yarım daire biçiminde olan bir savaş aleti nalçixê dewrêşan (n), necax (n)
kesilme 1) qesîyayîş (n) 2)(süt vb. için) qesîyayîş (n)
kesilmek 1)(makas vb. ile) qesîyayene 2)(süt vb. için) qesîyayene
kesin qetî, tesil
kesinleşme qetîbîyayîş (n)
kesinleşmek qetî bîyene
kesinleşmiş qetîbîyaye (n), qetîbîyaya (m), qetîbîyayîye (m)
kesinleştirme qetîkerdiş (n)
kesinleştirmek qetî kerdene
kesinlik qetîyîye (m), qetîyet (n); tesilî (m), tesilîye (m)
kesir kesîr (n)
kesir sayılar hûmarnameyê kesîrî (zh) (mat)
keskin 1)tuj, -e 2)no
keskinleşme 1)tujbîyayîş (n) 2)nobîyayîş (n)
keskinleşmek 1)tuj bîyene 2)nobîyene
keskinleştirme 1)tujkerdiş (n) 2)nokerdiş (n) 3)raardiş (n)
keskinleştirmek 1)tuj kerdene 2)no kerdene 3)raardene
keskinletmek 1)tuj kerdene 2)no kerdene 3)raardene
keskinlik 1)tujîye (m), tujî (m), tujênî (m) 2)noyîye (m)
kesme 1)birnayîş (n) 2)(boğazlama) serebirnayîş (n), serecikerdiş (n) 3)qesnayîş (n)
kesmek 1)birnayene (TE) Kes! (Bibirne!) 2)(boğazlamak) sere birnayene, sere cikerdene 3)qesnayene
kesmik (başakla karışık iri saman) qisle (n), qislik (n), xiz (n), zingire (n)
kestane kestane (n)
kes kes, mirov, şexs
(kesûkar) kesûkar, xizm, lêzim, mrov, eqrebe
kesane kesane, prîvat, şexsî, kesî
kesîre qerisî, qefilî, cemidî, tezî, teziyayî
kesk (rengê) kesk, bn sewz
keskî keskî, ji rengê kesk, bn sewzî
keskûn tîj, xwarina tama wê bihêz
keskûsor keskûsor, keskûala, bûka baranê, bn pelkezêrîne
kesnedar kesnedar, împersonal
kesnedîw nedîtî, kesê-nedîtî, berê-nedîtî
kestek guloka berfê / befrê, goga / hola / topa / tepika ji berê çêkirî
kes человек (wek çelavek tê xwendin)