Encamên lêgerînê
kel keçel.
1. gewrik (nexweşîneke têger e ku li cihê bibirç dikeve û dibe sedemê weşînê) bj/m 2. keçel, keçelok, kel, gurî, serzîzok (kesê ku ji ber vê nexweşînê porê wî weşiyaye) rd 3. kel, keçel (kesê kuji ber kalbûnê an jî irsiyetê por pê ve nemaye) rd 4. rût (ji bo siruştê) *kel tepeler girên rût (mec) rd 5. rût (ji bo dara şihitî) (mec) rd 6. rût (cihê ku eşya tê de hindik e) (mec) rd
kel alaka Tu eleqeya wê pê re tune ye.
kel aynak kelhenek, keçelhenek, aynaq, aynaqa keçel, sîsyareka gurî (Geronticus eremita) zo/m
kelhenek, keçelhenek, aynaq, aynaqa keçel, sîsyareka gurî (Geronticus eremita) zo/m
kel başa şimşir tarak lawikê male bila şane be, bila meaşê wî qet tune be
Kerê pîr hevsarê rengîn. Qûna tazî tembûr dixwazî. Devê birçî benîşt dixwazî.
kel kahya I) Kesê ku tu kar ji dest (wî) nayê û emir dide her kesî. II) Heska hemû giraran. Pincarê ber her girarê. Di her şorbeyê de dikele. Xwêya hemû giraran.
kel kız teyzesinin saçı ile övünüyor Got; “Keçelo mû li serê te nîn e”, got; “Keziyên xaltiya min li qûnê dikevin.” Got; “Gurî çima porê te tune?, got; “Guliyên xaltiya min hene.” Keçel, bi guliyên hevalan şad dibin.
kel oğlan şamî, elok n
1. Keçelok (Kel Oxlan, di xeberoşkên Tirkan de lehengek e, wekî Keçelokê me kurdan) 2. kurikê reben nd
şamî, elok n
1. Keçelok (Kel Oxlan, di xeberoşkên Tirkan de lehengek e, wekî Keçelokê me kurdan) 2. kurikê reben nd
kel ölür sırma saç­lı olur keçel dimire porsorî dibe, mirî dimire hê qûnzêrînî dibe
kelâm 1. kilîm, gotin, şor 2. gotin (awayê gotinê) 3. kelam (ilmê ku li ser hebûna Xwedê û rastiya dînê îslamê disekine) m
1. kilîm, gotin, şor 2. gotin (awayê gotinê) 3. kelam (ilmê ku li ser hebûna Xwedê û rastiya dînê îslamê disekine) m
kelâmıkadim kilamê qedîm, Quran m
kilamê qedîm, Quran m
kelâmıkibar methelok m
methelok m
kelce keçelokî, keçelî rd
keçelokî, keçelî rd
kele kel, congayê kel n
kel, congayê kel n
kelebek pelîtank, perperok, baperik.
1. îdîdok, belîtang, bilbilîtank, belatînk, perperok, firfirok, pepûle, mînmînik, pirpirok, pirpirk, pînpînik, pelpelîsk, pilpilîng, perperik, pinpinî, sîperik, belbelîtanik, pirpirînk, pîtanok, mînik, pirik, perpereng zo/m 2. hebxurî (nexweşîneke ku li heywanên dikayin dikeve, bi taybetî li kezeba wan) bj/m 3. pepûle, mînmînîk, îdîdok, belîtang, belbelîtanik, perperok, firfirok, pirpirok, pirpirk, pepûle (tiştê di şeklê pepûleyê de) rd
kelebek yüzme baskê, pepûlemele sp/m
kelek 1. kerik, kal (ji bo petêx û zebeşên negihîştî) m 2. kelek, beleme (keleka ser avê) m 3. sîs (cihê bêpirç) rd 4. xêt, bûde­la (argo) nd
1. kerik, kal (ji bo petêx û zebeşên negihîştî) m 2. kelek, beleme (keleka ser avê) m 3. sîs (cihê bêpirç) rd 4. xêt, bûdela (argo) nd
keleklik 1. kerikî, kalbûni 2. bûdelayî, xêtikîtî (argo) m
1. kerikî, kalbûnî 2. bûdelayî, xêtikîtî (argo) m
kelem kelem bot/m
kelem bot/m
keleme 1. şûv (erda cotnekiri) 2. rez û bexçeyê beredayîkirî m
1. şûv (erda cotnekirî) 2. rez û bexçeyê beredayîkirî m
kelep 1. kelef (gaca mezin a ta) 2. gürz, baq, qevd m
1. kelef (gaca mezin a ta) 2. gurz, baq, qevd m
kelepçe destbend, tewq (boru için).
1. kelemçe, kelepçe, destbend (kelemçeya ku li destê girtî û mehkûman dixin) 2. kelemçe. hirte, hîpe (ji bo alav û hacetan) m
kelepçe vurmak (kelepçe takmak veya kelepçeye vurmak) kelemçe li destê (yekî) xistin, destê (yekî) kirin darê kelemçeyê, destê (yekî) kirin kelemçeyê
kelepçeleme 1. kelemçekirin, kelepçekirin 2. hîpekirin, hirtekirin, kelemçekirin (ji bo aletan) m
1. kelemçekirin, kelepçekirin 2. hîpekirin, hirtekirin, kelemçekirin (ji bo aletan) m
kelepçelemek 1. kelemçe kirin, kelepçe ki­rin 2. hîpe kirin, hirte kirin, kelemçe kirin (ji bo aletan) l/gh
1. kelemçe kirin, kelepçe kirin 2. hîpe kirin, hirte kirin, kelemçe kirin (ji bo aletan) l/gh
kelepçelenmek 1. hatin kelemçekirin 2. ha­tin hirtekirin, hatinhîpekirin l/tb
1. hatin kelemçekirin 2. hatin hirtekirin, hatinhîpekirin l/tb
kelepçeli 1. bikelemçe, kelemçedar 2. kelemçekirî (ê ku kelemçe li destan hatiye xistin) 3. hîpekirî, hirtekirî (tişta ku hîpe lêxistiye) 4. bihîpe, bihirte rd
1. bikelemçe, kelemçedar 2. kelemçekirî (ê ku kelemçe li destan hatiye xistin) 3. hîpekirî, hirtekirî (tişta ku hîpe lêxistiye) 4. bihîpe, bihirte rd
kelepir kelepîr.
kelepîr, kelepûr, kerkotî rd/nd
kelepirci kelepûrkir (kesê lu dû malê kele­pûr e ku bikire) rd
kelepûrkir (kesê lu dû malê kelepûr e ku bikire) rd
kelepire konmak (veya kelepir yakalamak) malê kelepûr qefaltin
keleplemek kirin kelef, kirin gac l/gh
keleplemek kirin kelef, kirin gac l/gh
kelepser serkele m
serkele m
keler sûsmar zo/n
sûsmar zo/n
keleş 1. keleş, cindî, mêrxas 2. cindî, keleş (mêrê bedew) 3. girdomirdo (kesê ku dar û derbê wî ne li hev in) 4. sik, nexweşik 5. kel. keçel rd
1. keleş, cindî, mêrxas 2. cindî, keleş (mêrê bedew) 3. girdomirdo (kesê ku dar û derbê wî ne li hev in) 4. sik, nexweşik 5. kel, keçel rd
keleşlik keleştî m
keleştî m
keli görünmek qusûra (yekî) derketin meydanê
Kêmasiya (qisûr) (yekî) derketin meydanê.
keli kızmak hêrsa (yekî) rabûn
Hêrsa (yekî) rabûn.
keli körü toplamak el û ep dan hev anîn (ji bo kesên bêkêr)
Êl û ep dan hev, anîn. (tiştên bêkêr li hev civandin)
kelifit kelîfît m in/m
kelîfît mîn/m
kelik şikal, lekaş, kelik m
şikal, lekaş, kelik m
kelime bêje, peyvik, wûşe.
peyv, bêje, wîşe, çekû, kelîme, kilîm m
kelime cambazlığı canbaziya peyvan
kelime hazi­nesi gencîneya peyvan
kelime karışıklığı bnr söz karışıklığı
kelime oyunu paşpêşî
kelimei şaha­det kilîma eşhedê
kelimeleri tartarak konuş­mak gotina (kelîma) xwe dipêje hê dirêje
kelimenin tam anlamıyla bi wateya tam a peyvê
kelimesi kelimesine gotin bi gotin, peyv bi peyv, kelîme bi kelîme *Ağabeyinin sözlerini kelimesi kelimesine bize söyledi gotinên kekê xwe peyv bi peyv ji me re gotin
kelimesiz bêgotin, bêxeberdan, bêkelîme (bêyî ku yek bikelime, qise bike) rd
bêgotin, bêxeberdan, bêkelîme (bêyî ku yek bikelime, qise bike) rd
kelin mer­hemi olsa başına sürer keçel hekîm bûya wê dermanê serê xwe çêkira ku (yek) bi kêrî xwe bihata wê bi kêrî (te) jî bihata
kelle serî.
1. kilox, cimcim, qoq, qaqim, kele 2. şo *peynir kellesi şoyê penêr 3. serî, qulat (ji bo şekir) *şekerin kellesi seriyê şekir 4. silm, simil (ji bo debrê) *buğday kelesi silma genim n
kelle götürür gibi tu dibêjî qey Decal li pey e
Tu dibêjî qey Deccal li pey e. Bûn wek şêxê pê li bizotê dike. Tu dibêjî qey şorbeya (wî) li malê sar dibe.
kelle koşturmak bi lez û bez bûn
kelle kulak yerinde bi dest û pê ye
Bi dest û pê ye.
kelle paça serûpê, serûpepik, serpê nd
serûpê, serûpepik, serpê nd
kellesini koltuğuna almak ruhê xwe dan ber çavê xwe, kuştina xwe dan ber çavê xwe, kefenê xwe kirin stûyê xwe
kellesini ortay koymak (koltuğuna almak) Ruhê xwe dan ber çavên xwe. Kuştina xwe dan ber çavên xwe. Kefenê xwe kirin stûyê xwe.
kellesini uçurmak Serê (yekî) firandin. Serê (yekî) hilfirandin.
kellesi­ni uçurmak serê (yekî) firandin, sene (ye­kî) hilfirandin
kelleşme keçelbûn, gurîbûn m
keçelbûn, gurîbûn m
kelleşmek keçelbûn, gurîbûn l/ngh
keçelbûn, gurîbûn l/ngh
kelleyi vermek serê xwe dan, serî di riya (tiştekî) de dan
Serê xwe dan. Serê xwe di riya tiştekî de dan.
kelli piştî ku *sen böyle söyledikten kelli, ben ne yapabilirim piştî ku te wiha got, ez êdî dikarim çi bikim d
piştî ku * sen böyle söyledikten kelli, ben ne yapabilirim piştî ku te wiha got, ez êdî dikarim çi bikim d
kelli felli bi ser û guh, bi ser û sînç rd
bi ser û guh, bi ser û sînç rd
kelli felli (olmak) I) Bi ser û guh. Bi ser û sînç. II) Stûkura (yekî) neçûn ber nîr û kulaban.
kellik 1. keçelî, gurîtî, kelbûn 2. rûtbûn, tût û rûtî (ji bo cihê rût) m
1. keçelî, gurîtî, kelbûn 2. rûtbûn, tût û rûtî (ji bo cihê rût) m
kel kaynama.
n 1. kele (boğa, tosun) 2. damızlık (hayvan) * conegayê kel damızlık tosun 3. çiftleşme isteği wexta kelê noginê ye düvenin çiftleşme zamanıdır 4.argo (erkek için) * kelê te hat oynaşın gemldi
m 1. kaynama 2. taşma 3. coşma 4. taşım, taşımlık * du kelan lê bîne iki taşım kaynat * kelek li şîr bîne sütü bir taşımlık kaynat 5. psî gerilim, tansiyon 6. mec zaman, tav anlamında * her tişt di kela xwe de xweş e her şey zamanında güzeldir 7. mec öfke, sinirlenme
(k ince okunur)m 1. kale 2.rd kale gibi (kendisine güvenilen, güçlü kimse)
kel (i) rd 1. kel 2. kel (kalıtıma bağlı olarak veya yaşlılığa bağlı olarak saçı dökülmüş olan)
kel (v) rd 1. kaynar 2. m ateş, yangın (hastalıkta) 3. ısı, ateş, vücut ateşi 4. yüksek ateş (hastalıktan dolayı insan vücudun yüksek ateşi)
rd eğri * pozkel eğri burunlu
kel (vi) m kaynak (iki metal veya yapay parçayı birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi)
rd boynuzlu (keçi veya koyun)
kel (vii) rd gür
kel bi ser ketin kaynayıp taşmak
kel bûn (i) l/ngh 1. kaynamak 2. ısınmak
kel bûn (ii) l/ngh düvesimek
kel çûn l/ngh taşmak
kel dan (i) l/gh 1. kaynamak 2. taşmak 3. mec coşmak
kel dan (ii) l/gh kaynak yapmak
kel di serî de rijandin öfkesini başkasından almak
kel kirin l/gh kaynak yapmak
kel lê anîn l/bw kaynatmak
kel lê hatin l/bw kaynamak
kel pê de çûn l/bw taşmak
taşmak
kel rabûn 1) taşmak 2) coşmak 3) küpürmek, sinirlenmek 4
kela kale.
kela (...) dilê yekî girtin -e hasreti içini yakmak
kela (...) pê de çûn taşmak * kela şorbeyê pê de çû çorba taştı
kela (yekî) danîn sinirleri yatışmak, yatışmak, teskin olmak, harı geçmek
kela (yekî) germ bûn sinirleri gergin olmak (yek)
kela (yekî) rabûn galeyana gelmek * sazbend ji nişka ve ker bûn, her kes behitî mabû, lê kesî sedemê rabûna kela padîşa nizanibû çalgıcılar birdenbire sustu, herkes şaşırmıştı, kimse padişahın birdenbire galeyana gelmesinin sebebini bilmiyordu
1) (birine) ateş basmak, damarı (veya damarları) kabarmak, öfkelenmek, köpürmek (çok kızmak) 2) sabrı taşmak (veya tükenmek)
kela (yekî) rabûye öfkesi burnunda
kela (yekî) rakirin 1) taşırmak, öfkelendirmek 2) sabrını taşırmak
kela (yekî) rijîn harı geçmek, yatışmak
kela (yekî) tê de man (birinin) sinirleri olduğu kalmak, rahatlanmamak
kela dilê (yekî) rakirin (birini) öfkelendirmek, sinirlendirmek
kela dilê xwe berdan içini rahatlatmak
kela dilê xwe danîn içini boşaltmak
kela dilê xwe vemirandin (an jî rêtin) içini rahatlatmak, içini boşaltmak
kela miqilkê ye çabuk parlayan kimse
kela xwe di serê (yekî) de hêdî kirin (bir kimseden) öfkesini çıkarmak (veya almak), hınç (veya hınçını) almak
kela xwe di serê (yekî) de rêtin (bir kimseden) öfkesini çıkarmak (veya almak)
kela xwe di serê (yekî) de vala kirin hınç (veya hınçını) almak
kela xwe hêdî kirin hırsını almak, içini rahat ettirmek
kela xwe pê de hêdî kirin (birine) kusmak (birikmiş öfkesini dışa vermek)
kela xwe rêtin l/bw püskürmek, patlarcasına dışarı atmak
1) içindekini kusmak, derdini dökmek, dert anlatmak, içini dökmek, boşalmak 2) rahatlamak 3) kurtlarını dökmek
kela xwe rijandin içini boşaltmak, içini rahatlatmak
kela xwe tê de hêdî kirin hincini (veya hırsını) birinden çıkarmak * hat kela xwe di min de hêdî kir gelip hırsını benden çıkardı
kelab m yün çilesi
kelam m kelâm (Tanrı'nın varlığını ve İslâm dinini konu edinen bilim)
kelamê dinyayê dünya kelâmı (Tanrı sözünden başka söz)
kelan m 1. kaynama 2. sıcaklık, aşırı sıcaklık * dinya li me germ e, kelan e û dikelije dünya çok sıcak, kaynar durur
kelandî rd 1. kaynar (çok sıcak) 2. kaynatılmış olan 3. sıcak (sıcak yemekler için) * şorbe kelandî ye çorba çok sıcak alev alev (vücut ısısı herhangi bir sebeple artmış) * rûyê wî kelandî, lê destên wî sipsar bûn yüzü alev alev yandığı halde elleri sop soğuktu 4. haşlama * goştê kelandî haşlama et
kelandin m 1. kaynatma 2. kaynatma (kemik kırığı, çatlağı ve yara ağzının kapanmasını sağlama) 3. haşlama (suda kaynatarak pişirme) 3. haşlama (elbise kaynama)
l/gh 1. kaynatmak 2. kaynatmak (kemik kırığı, çatlağı ve yara ağzının kapanmasını sağlamak) 3. haşlamak (suda kaynatarak pişirmek) * du hêkan bikelîne da ku em bi rê de bixwin iki yumurta haşla da yolda yiyelim 3. haşlamak (elbise kaynamak)
kelanî nd pala
kelanter nd/nt polis
kelanterî m polislik
kelaş kadavra.
m 1. çarık 2. bir tür sandalet
bnr kewş û kelaş
n 1. ceset, naaş * kelaşê wî li çolê ma cesedi çölde kaldı 2. leş (kokmuş hayvan ölüsü) 3. kadavra
kelaşfiroş nd/nt çarıkçı (imal eden)
kelaşfiroşî m çarıkçılık
kelasîng m sapan (taş atma aracı)
kelaşker nd/nt çarıkçı (imal eden)
kelaşkerî m çarıkçılık
kelaştin m yarma
l/gh yarmak
kelasung bnr kelasîng
kelat m kale, germen
kelatî m kaynarlık
kelawe m enkaz
kelax n 1. leş (kokmuş hayvan ölüsü) 2. cılız, sıska, zayıf * goştê kelax cılız et 3. kadavra
kelaxxur rd/nd leşçil
kelaxxurî m leşçillik
kelaxxwer rd/nd leşçil
kelbacan bot/m bir bitki
kelbe (i) n yakacak odun
kelbe (ii) n ön diş, diş
kelbê zer zo/nd sarı kertenkele
kelbeng rd gelişkin
kelbengî m gelişme (büyüyüp boy atma)
kelbengî bûn l/ngh gelişmek
kelbengîbûn m gelişme
kelberdan m teke katımı
kelbeş bot/m eşek dikeni
kelbeyê fîlan nd 1. fil dişi 2. rd fil dişi (fil dişinden yapılmış şey) * şeyê kelbeyê fîl fil dişi tarak
kelbûn (i) m 1. kaynama 2. ısınma
kelbûn (ii) m düvesime
kelbûnî m kellik
kelçûn m taşma
keldan (i) m 1. kaynama 2. taşma 3. mec coşma
keldan (ii) m 1. kaynak (iki metal veya yapay parçayı birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi) 2. kaynak yapma
keldanker nd/nt kaynakçı
keldankerî m kaynakçılık
keldayî rd 1. kaynar 2. öfkeli, coşkun 3. psî gerilimli
keldayîn (i) m 1. kaynayış 2. taşma 3. mec coşma
keldayîn (ii) m kaynak yapma
keldoş m ekmeği yağ ve ayrana doğrayıp yuğrularak hazırlanan sıcak bir yemek
keldûman m buhar
keldûxan buhar
kele n 1. kelle 2. kafa (mekanik bir bütünün parçası) * keleyê makîneyê makînanın kafası
kelê (i) m bir tepenin en yüksek yeri
kelê (ii) rd tuzsuz (tuzu az veya tuzsuz aş)
kelê çêlekê bûn inek boğaya gelmek
kelebab zo/n horoz
kelebacok m evcilik
kelebçe bnr kelepçe
kelebêhn h 1. durmadan, dinlenmeden 2. tıknefes olarak
keleberbang m fecir, şafak
kelebest m 1. kuru çay, kurumuş çay 2. iki su arasındaki arazi
kelebez h nefes nefese, alalacele
kelebîn bnr kelebêhn
kelecadî rd didinti, çok çabalı
kelecan m helecan, heyecan
keledoş (i) m et, keşk, helîz, yağ ve mercimekten yapılan meşhur bir Kürt yemeği
keledoş (ii) m hayvan sütünün azalması durumu
keledoş (iv) m buğu, buhar
keledoşî m buğulama
keledoşî kirin l/gh buğulamak
keledoşîkirin m buğulama, buğuda tutma, tephir
keledoşxane m buğu evi, tephirhane
keledûk m buhar
kelef büyük iplik yumağı.
kelef (i) n bacağın kaba eti
kelef (ii) m harabe, ören
kelef (iii) m 1. kelep (büyük iplik çilesi) 2. çile, kangal (halka biçimindeki bağ) * kelefê ta iplik çilesi 3. tura (halat gibi örülmüş iplik çilesi)
kelefe n 1. yıkıntı, enkaz 2. yıkık dökük ev
kelefî rd kangal biçiminde iplik çilesi
kelefî bûn l/ng kangallanmak
kelefî kirin l/gh kangallamak
kelefîbûn m kangallanma
kelefîkirin m kangallama
kelegerm m 1. heyecan 2. yüksek ateş 3. sarı sıcak
kelegermî rd heyecanlı 2. ateşli 3. sarı sıcaklık
kelegermî bûn l/ngh heyecanlanmak
kelegermîbûn m heyecanlanma
kelegij m kapışma
kelegirî rdağlamaklı, ağlamalı
kelegirî bûn l/ngh 1. ağlamaklı olmak, dolukmak 2. içi kalkmak (veya kabarmak)
ağlamaklı olmak, gözleri dolmak (veya dolu dolu olmak)
kelegirî dan qirikê (birini) ağlama tutmak
kelegirî kirin l/gh ağlamaklı hale getirmek
kelegirîbûn m 1. ağlamaklı olma, dolukma 2. içi kalkmak (veya kabarmak)
kelegirîkirin m ağlamaklı hale getirme
kelegirîno rd ağlamaklı
kelegirîno bûn l/ngh ağlamaklı olmak
kelegirînobûn m ağlamaklı olma
keleh m kale
kelêj rd 1. zayıf, semiz olmayan hayvan 2. mec yaramaz (yararlı olmayan, beş para etmez kimse)
kelejan m yüksek sıcaklık, yüksek ısı
kelêjan m hararet, alerji
kelejar rd perişan
kelejarî m perişanlık
kelejenî m çoşku
kelejenîtî m çoşkuluk
kelêjî ant/m kuyruk sokumu
kelek (i) zo/m solungaç, galsame, tarak (suda yaşayan hayvanlarda solungaç)
kelek (ii) rd pişeğen, pişek, pişkin * nokên kelek pişeğen nohut * nîskên kelek pişkin mercimek
kelek (iii) m taş yığını (tarla içinde ayıklanmış taş yığını)
kelek der/m 1. sal 2. kayık
kelek lê anîn tıkırdatmak (yemeği bir taşım kaynatmak) * min kelek li xwarinê anî yemeği bir sefer tıkırdattım
kelek û gemiyên (yekî) ji cem xwedê wergerîn hayatı kaymak, feleği şaşmak
keleka (yekî) derbejêr bûn tepesi aşağıya gitmek
keleka (yekî) qelibîn 1) (birinin) gemisi şapa oturmak 2) hayatı kaymak
kelekel m sarı sıcak (aşırı sıcaklık)
kelekela havînê sarı sıcak
kelekela nîvro öğle sarı sıcağı
kelekî m pişeğenlik, pişkinlik
kelekokî rd/h pişeğence, pişkince
kelekor rd bakar kör
kelekorî rd bakar körce
kelekort m çukur
kelekvan nd/nt salcı, kayıkçı
kelekvanî m salcılık, kayıkçılık
kelekxane m kayıkhane
kelem 1.lahana. 2.meşe, meşe ormanı. 3.budak.
n 1. diken, çaltı (büyük diken) 2. kazık (eskiden insanı üzerine oturtarak öldürdükleri yere dik çakılı sivri uçlu olan şey) * di wexta Osmaniyan de yek ji cezayê kuştinê, li keleman xistina mirovan e Osmanlılarda ölüm cezalarında biri de, kazığa çakılmaktır 3. mec engel li
kelem (ii) n orman, meşe ormanı
kelem an xistin kazığa oturtmak
kelem bot/m lâhana
kelema brûkselê bot/nd Brüksel lahanası, Frenk lâhanası
kelema reş bot/nd kara lâhana
kelema sor bot/nd kırmızı lâhana
kelema xweşkirî lâhana ezmesi
kelemamik m bilmece
keleman rd gözüpek, atılgan, cesur
kelemanî m gözüpeklik, atılganlık
kelembûn m ormanlaşma
kelemçe bnr kelepçe
kelemdar rd dikenli
kelemê nav çavan kendisinin varlığından rahatsızlık duyulan
kelemê nav çavê neyaran kelem düşmanlarınca kendisinden nefret edilen kimse
kelemek m ağaçtan boyunduruk kulpu
kelemêr güçlü karakterli adam.
n zeki yaşlı adam
kelemî (i) bot/m kalitesi düşük bir tütün bitkisi türü
m lâhana
kelemkort çatlaklı, pürüzlü, girişli çıkışlı yüzey, ağacın sert kabuğu gibi
kelemok m kapuska
kelemper m kuru dikenli ot
kelemvan nd/nt ormancı
kelemvanî m ormancılık
kelendîn m kar yığını
kelendû m kötü huylu kadın
keleng bnr kereng
keleparçe bnr kelepaçe
kelepçe m 1. kelepçe (tutukluların kaçmaması için bileklerine takılan demir halka) 2. kelepçe (kablo, boru gibi şeyleri bir yere bağlı tutmak için kullanılan halka) 3. kenet 4. bilezik (motor pistonları için, uçları açık demir halka)
kelepçe kirin l/gh 1. kelepçelemek 2. kenetlemek
kelepçe li destê (yekî) xistin kelepçe vurmak (takmak veya kelepçeye vurmak)
kelepçedar rd kelepçeli
kelepçekirî rd 1. kelepçeli (kelepçe vurulmuş olan) 2. kenetlenmiş
kelepçekirin m 1. kelepçeleme 2. kenetleme
kelepçik m kelepçe (küçük kelepçe)
kelepêj rd pişmek üzere olan
kelepel bnr keleper
keleper nd öteberi, ufak tefek eşya
kelepîr rd/nd 1. kelepir (ucuza elde edilen mal) * malê kelepîr kelepir malı 2. argo yaşlı (argo)
kelepîrkir rd kelepirci (kelepir satın alan kimse)
kelepol nd öteberi, ufak tefek eşya
kelepor m 1. kültür, gelenek 2. miras
kelepotk m 1. bere, ezik, çizik (herhangi bir şeyde görülen çizik) * min bi çavên serê xwe dît, di canê wê de kelepotk hebûn gözümle gördüm, vücudunda çizikler vardı 2. bertik (çürük, derideki mor leke) 3. düküntü, pütür
kelepotk tê de çêbûn çizilmek
kelepotk tê de çêkirin çizmek (çizgi halinde berelemek)
kelepotkî rd 1. bereli, çizikli (berelenmiş, darb sonucu çürük olmuş olan) * kelepotkên zebêşê jê bike biavêje û paşê bixwe karpuzun bereli yerlerini kesip at, ondan sonra ye 2. düküntülü, pütürlü
kelepotkî bûn l/ngh 1. berelenmek 2. çentiklenmek 3. düküntülenmek, pütürlenmek
kelepotkî kirin l/gh 1. berelemek 2. çentiklemek * temamî deriyan kelepotkî kirine bütün kapıları çentiklemişler 3. pütürlemek
kelepotkîbûn m 1. berelenme 2. çentiklenme 3. düküntülenme, pütürlenme
kelepotkîkirin m 1. bereleme 2. çentikleme 3. pütürleme
kelepûr rd/nd 1. kelepir, değersiz öteberi 2. m gelenek, kültür 3. artık
kelepûrî rd geleneksel
keleqend n şeker parçası
kelereq rd inatçı
kelereş (i) n siyah taşlık yer
kelereş (ii) m siyah beyaz renkli karga türü
kelerim bot/m karnabahar, karnabit (Brassica oleracea botrytis)
keleroq rd sinirli, asabî
keleroqî rd sinirlilik, asabîlik
keleroqî bûn l/ngh asabîleşmek
keleroqîbûn m asabîleşme
keleş (i) nd/nt 1. haydut, şaki 2. dayı, zorba
keleş (ii) rd 1. yiğit, bahadır, cesur 2. keleş (çok yakışıklı erkek) 3. çok güzel (bayan) 4. m yar, sevgili (bayan için)
keleş (iii) n 1. iri boynuzlu teke 2. teke görkemini çağrıştıran erkek
keleşê hewayê hava korsanı.
keleşêr zo/n horoz
keleşgewr m 1. dilber, güzel kadın 2. yar, sevgili (bayan için)
keleşî m haydutluk, şakilik
keleşî kirin haydutluk etmek
keleşî (ii) m 1. yiğitlik, cesaret 2. yakışıklılık
keleşîr rd ılık (su vb. için)
kelêşk m lastik
keleske m 1. dört tekerlekli kağnı 2. at arabası
keleşkof m kalaşnikof
keleşo rd 1. yakışıklı erkek 2. teke görkemini çağrıştıran erkek
keleste bnr kereste
keleştî m haydutluk, şakilik
keleştî kirin haydutluk etmek
keleştî (ii) m 1. yiğitlik, cesaret 2. yakışıklılık
keleşyar m dilber, güzel yar
kelevajî (i) rd eğri büğrü
kelevajî (ii) rd saçma sapan * gotinên kelevajî saçma sapan sözler
kelevajîk rd saçma sapan
kelewehc m hararet (susama, susuzluk) * çay, kelewehcê dişikêne çay, harareti giderir
kelewehca (yekî) danandin hararet kesmek (veya söndürmek)
kelewehca (yekî) zêde kirin hararet vermek
kelex bnr kelax
kelexaşî rd börtük
kelexav rd börtük (daha tam pişmemiş olan et veya yemek)
kelexwêdan m yorulma sonucu oluşan terleme
keleynek zo/m kelaynak
kelezke m at arabası veya kağnı
kelezûrî rd ala sulu, börtük (iyi pişmemiş olan)
kelezûrî kirin l/gh börtmek
kelezûrîkirî rd az pişmiş, haşlanmış olan
kelezûrîkirin m börtme
kelgamêş n manda boğası
kelgirî bnr kelegirî
kelh rd 1. nadir, az bulunan 2. güzel, görkemli
kelhejîn m kale topu, geri tepmesiz top
kelhenek zo/m kel aynak (Geronticus eremita)
kelhişk m yaşlı ve kambur kadın
kelhok m divan (toplantı yeri)
kelhoşk dağ geçidi.
m 1. kale, kalecik 2. anıt
kelî tuzsuz.
kelî (i) rd kaynar (çok sıcak)
kelî (ii) rd tuzsuz (tuzu az yemek)
kelîçe n manda boğası (üç yaşında olanı)
kelifandin (i) m garantileme
l/gh garantilemek
kelifandin (ii) m mal etme (herhangi bir fiyata mal etme)
l/gh mal etmek (herhangi bir fiyata mal etmek)
kelifîn (i) m garantilenme
l/ngh garantilenmek
kelifîn (ii) m mal edilme
l/ngh mal edilmek
kelîfît mîn/m kelifit
kelîj m 1. etki, tesir 2. nüfuz 3. otorite, sulta
kelij m 1. etki, tesir 2. hararet 3. sarı sıcak (güneş ışığının yaz ortasındaki yakıcı sıcaklığı) 4. nisbet
kelij pê ketin köpürmek
kelîj (i) m koyun kuyruğunun ucu
kelij (ii) m kaynak (iki metal veya yapay parçayı birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi)
kelijandî rd 1. kaynar 2. kaynatılmış olan 3. kaynaklı, kaynak yapılmış olan
kelijandin m 1. kaynatma 2. kaynatma (kemik kırığı, çatlağı ve yara ağzının kapanmasını sağlama) 3. hararet yapma 4. kaynak yapma, kaynatma (metal için)
l/gh 1. kaynatmak 2. kaynatmak (kemik kırığı, çatlağı ve yara ağzının kapanmasını sağlamak) 3. hararet yapmak 4. kaynatmak, kaynak yapmak (metalleri birbirine yapıştırmak)
kelijdar rd etkili
kelijdarî m etkililik
kelijî kaynaşmış.
rd 1. kaynar (çok sıcak) 2. hararetli
kelijîn l/ngh 1. kaynamak (bir sıvı sıcaklığı belli bir dereceyi bulunca buhar durumuna geçerek fokurdamak) 2. kaynamak (kemik kırığı, çatlağı veya yara ağzı kapanmak) 3. kaynamak (iki metal veya yapay parçayı kaynaştırıp yapıştırmak) 4. kîm birleşmek (kaynaşmak) 5. hararet yapmak, sıcaklanmak
kelijîn (i) m dikiz, dikizleme
kelijîn (ii) m 1. kaynama, kaynayış (bir sıvı sıcaklığı belli bir dereceyi bulunca buhar durumuna geçerek fokurdama) 2. kaynama, kaynayış (kemik kırığı, çatlağı veya yara ağzı kapanma) 3. kaynama, kaynayış (iki metal veya yapay parçayı kaynaştırıp yapıştırma) 4. kîm birleşme (kaynaşma) 5. hararet yapma, sıcaklanma
kelijker nd/nt kaynakçı
kelijkerî m kaynakçılık
kelik (II) bot/m yoncaya benzeyen bir bitki
kelik (i) n kuzu ve oğlak boynuzu
kelik (iii) m kelik (eski ayakkabı)
kelik (iv) m sepet, zembil (sazlardan ya da çalılardan örülmüş sepet)
kelîlan m ısı, hararet
kelîlk m kapıyı kilitlemek için kapıya takılan kulplu ağaç
kelîme m 1. kelime, sözcük 2. söz, lâf
kelîme bi kelîme 1) kelime kelime 2) kelimesi kelimesine
kelîmea xwe dipêje hê dirêje kelimeleri tartarak konuşmak
kelîmealah pê neketin gıkı çıkmamak (hiç konuşmamak) * mêrik ew çend pê de qîriya bariye kelîmalah pê neket adam o kadar ona bağırıp çağırdı gıkı çıkmadı
kelimîn m konuşma, dile gelme
l/ngh konuşmak, dile gelmek
kelîn m 1. kaynama, kaynayış (bir sıvı sıcaklığı belli bir dereceyi bulunca buhar durumuna geçerek fokurdama) 2. kaynama (pişme) 3. kaynama, kaynayış (kemik kırığı, çatlağı veya yara ağzı kapanma) 4. kaynama (iki metal veya yapay parçayı kaynaştırıp yapıştırma) 5. kaynama (mayalı bir şey kabarıp köpürme) 6. haşlanma (suda kaynayarak pişirme) 7. haşlanma (elbiseler sıcak suda haşlanma) 8. ateşlenme, yanma (vücut veya nesneler için ısısı artma) 9. yalaz yalaz yanma
l/ngh 1. kaynamak (bir sıvı sıcaklığı belli bir dereceyi bulunca buhar durumuna geçerek fokurdamak) * av keliya su kaynadı 2. kaynamak (pişmek) * goşt keliya et kaynadı 3. kaynamak (kemik kırığı, çatlağı veya yara ağzı kapanmak) * devê birîna wî ji zû de keliyaye yarası çoktan kaynamış 4. kaynamak (iki metal veya yapay parçayı kaynaştırıp yapıştırmak) 5. kaynamak (mayalı bir şey kabarıp köpürmek) 6. haşlanmak (suda kaynayarak pişirmek) 7. haşlanmak (elbiseler sıcak suda haşlanmak) 8. ateşlenmek, yanmak (vücut veya nesneler için ısısı artmak) * di nav şewatê de, bi rojan ricifî û keliya ateşler içinde, günlerce titreyereke yandı 9. yalaz yalaz yanmak * canê wê dikeliya vücudu yalaz yalaz yanıyordu
kelîner rd kaynatıcı
kelipandin (i) m boğumdan koparma (bitki için)
l/gh boğumdan koparmak (bitki için)
kelipandin (ii) l/gh çizme (çizgi halinde bereleme)
l/gh çizmek (çizgi halinde berelemek)
kelipîn (i) m boğumdan koparılma
l/ngh boğumdan koparılmak
kelipîn (ii) m çizilme
l/ngh çizilmek * dîwar tev kelipîbû duvar hep çizilmişti
kelişandin m yarma
l/gh yarmak
kelişîn m yarılma
l/ngh yarılmak
kelişînî rd anatomik
kelişînkar nd/nt anatomist
kelişînzanî m anatomi
kelîşo nd/nt çamaçırcı
kelîşotî m çamaçırcılık
keliştek m yarık
kelistin m 1. gözetleme, gözleme, dikizleme (birine veya bir şeye gizlice bakma) 2. gözetleme (birinin yaptıklarını belli etmeden izleme)
l/gh 1. gözetlemek, gözlemek, dikizlemek (birine veya bir şeye gizlice bakmak) 2. gözetlemek (birinin yaptıklarını belli etmeden izlemek)
keliştin m dikizleme, röntgenleme
l/gh dikizlemek, dikiz etmek (veya geçmek), röntgenlemek
keliyayî rd 1. kaynar (çok sıcak) 2. kaynamış olan
kelîzk, kelîzke m araba
kelk yarar, fayda, istifade.
n 1. kepek, donra, temre, saç kepeği (saçlı deride oluşan pulcuklar) 2. konak (kundak çocuklarının başlarında bulunan kepek tabakası)
m yarar, fayda
kelk ketin (...) kepeklenmek * kelk ketiye porê wê saçı kepeklenmiş
kelk (ii) n dam (evin çoğun kiremitle kaplı bölümü)
kelk girtin l/gh yararlanmak, faydalanmak, istifade etmek
kelk jê girtin yararlanmak.
kelk wergirtin m yararlanma, faydalanma, istifade etme
l/gh yararlanmak, faydalanmak, istifade etmek
kelka gelemperî kamu yararı
kelkdar rd yararlı, faydalı
kelkdar bûn l/ngh yararlanmak, faydalanmak
yararlı olmak
kelkdar kirin l/gh yararlandırmak
kelkdarbûn m yararlanma, faydalanma
kelkdarî m yararlılık
kelkdarkirin m yararlandırma
kelkel m sarı sıcak (aşırı sıcaklık)
kelkelandin m kaynatma
l/gh kaynatmak
kelkelî rd kaynar * ava kelkelî kaynar su
kelkelîn m kaynama
l/ngh kaynamak
kelkgir rd istifade edici
kelkgirtin m gh yararlanma, faydalanma, istifade etme
kelkirin m kaynak yapma
kelkot rd 1. çarpık 2. yamuk
kelkotî m 1. çarpıklık 2. yamukluk
kelkotî bûn l/ngh 1. çarpıklaşmak 2. yamulmak
kelkotî kirin l/gh 1. çarpıklaştırmak 2. yamuklaştırmak
kelkotîbûn m 1. çarpıklaşma 2. yamulma
kelkotîkirin m 1. çarpıklaştırma 2. yamuklaştırma
kelkotîtî m 1. çarpıklık 2. yamukluk
kelkotkî rd 1. çarpıkça 2. yamukça
kelkotkîbûn m çarpıklaşma
l/ngh çarpıklaşmak
kelkperest rd 1. faydacı, yararlanmacı 2. fel faydacıl, yararcıl, yararlanmacı
kelkperestî m 1. faydacılık, yararlanmacılık 2. fel faydacılık, yararcılık, yararlanmacılık
kelkût rd 1. başıboş, aylak 2. kaba saba (kimse)
kelkutî rd çarpık
kelkûtî m 1. aylaklık, başıboşluk 2. kaba sabalık
kelkutîtî m çarpıklık
kelkutkî rd çarpıkça
kelkwergir rd istifade edici
kellêanîn m kaynatma
kellêhatî m kaynar
kellêhatin m kaynama
kelmêl bnr kelmel
kelmel n 1. pılı pırtı, öteberi (eski eşya) 2. pılı pırtı (eşya yerine)
kelmel dan hev pılıyı pırtıyı (veya pılı pırtyı) toplamak
kelmeman rd boş lâf
kelmeman kirin boş lâf etmek
kelmêr n horoz
kelmêş sivrisinek, üvez.
bnr kermêş
kelmijandî rd kaynar (kaynatılmış olan)
kelmijandin m kaynatma
l/gh kaynatmak
kelmijîn m kaynama, kaynayış
l/ngh kaynamak
kelmîsk rd işegen (altını ıslatan kimse)
kelmîskî m işegenlik
kelmîst rd işegen
kelmîstî m işegenlik
kelmîz bnr kelmîst
kelmîzek rd işegen
kelmîzekî m işegenlik
kelmo rd işegen
kelmoz m sarı arı topluluğu
keloçk m tümsek
kelogirî bnr kelegirî
kelogirî bûn bnr kelegirî bûn
kelok m mercimek tanesinin içinde olduğu torbacık
kelopel bnr kelepel
keloşk (i) erd/n tepe, tepecik
keloşk (ii) m kabuk
keloştin Bir şeyi dişlerin arasında parçalamak, kırmak
kelotk m doruk, zirve
kelox n ceset
kelp zo/n kelp, köpek, it
kelparêz n kale muhafızı
kelpetan m kerpeten
kelpezî bukalemun.
kelpîç bnr kerpîç
kelpik (i) n yara kabuğu
kelpik (ii) ant/m 1. böğür 2. geğrek (kaburganın alt yanında bulunan boşluklardan her birisi)
kelpik (iii) m 1. kepek (un elendikten sonra elek üstünde kalan kabuk kırıntıları) 2. kepek (bulgur ve yarma kepeği) 3. kepek, saç kepeği
kelpikfiroş nd/nt kepekçi (satan kimse)
kelpikî rd 1. kepekli (un kepeği için) * ardê kelpikî kepekli un 2. kepekli (saç)
kelpîr rd/argo yaşlı başlı
kelpitandî rd bereli (yara bere)
kelpitandin m bereleme
l/gh berelemek
kelpitîn m berelenme, bertilme
l/ngh berelenmek, bertilmek
kelpot bnr kelepotk
kelpotkî bûn bnr kelepotkî bûn
kelpûç n kerpiç
kelş (i) bj/m açım
kelş (ii) m yarık
kelt nd Kelt
keltax n leş (kokmuş hayvan ölüsü)
kelte m cilve
kelte kirin cilve etmek (veya yapmak), cilvelenmek
kelte (ii) n oynaş (erkek için) * bi keltê xwe re digere oynaşıyla ggeziyor
keltekelt m 1. havlama 2. argo çençen, çançan etme
keltekelt kirin l/gh 1. havlamak 2. argo çençen etmek, çançan etmek
keltekeltkirin m 1. havlama 2. argo çençen etme, çançan etme
keltî m Keltçe (Kelt dili)
keltkî m 1. Keltçe (Kelt dili) 2. Keltlere özgü, keltlere yaraşır bir biçimde
kelû dönence.
kelû ast/erd m 1. dönence 2. zayiçe
kelûbêhn m hiddet, kızgınlık * bi kelûbêhn hat hiddetle geldi
kelûk zo/m som balığı
kelûkût rd uyuz, sakat topluluğu, değersiz
kelûmel nd 1. öteberi 2. gereç, malzeme
kelûn n eti sıyrılmış kemik, içi boş kemik
kelûnê (yekî) vala ne çok zayıf kimse
kelûpel n 1. öteberi, eşya, 2. gereç, malzeme 3. kap kacak
kelûper nd 1. öteberi 2. hırdavat (önemsiz, ufak tefek eşya)
kelûpot nd pılı pırtı
kelûş (i) m bir insanın fiziki yapısı, vücut
kelûş (ii) rd pısırık, teres * tûtik ji ber dîk kelûş bû tavuk horozun önünde pısırıklaştı
kelûşbûn m pısırıklaşma, pısırık olma
l/ngh pısırıklaşmak, pısırık olmak
kelûşekî rd pısırıkça
kelûştî m pısırıklık
kelûya karikê erd oğlak dönencesi
kelûyî rd dönencesel
kelwaş n heykel
kelwaz m şiddetli soğuk
kelx moruk.
kelx (i) m yaz ortasından güze kadar köpeklerin pasifleşmesi ve tüylerindeki böceklerle uğraşma hali
kelx (ii) rd moruk (çok yaşlı, içi geçmiş, kof)
kelx bûn l/ngh moruklaşmak
kelxane dökümhane.
m dökümhane, döküm evi
kelxaş rd obur, boğazına düşkün (kimse)
kelxaşî (i) m oburluk
kelxaşî (ii) rd çiğ, haşlanmış ama pişmemiş şey
kelxbûn m moruklaşma
kelxîn moruklaşmak.
kelxot rd 1. ağzında dişi olmayan 2. köftehor * pîra kelxut köftehor kadın 3. köftehor (aşağılamak için)
kelxwê m aniden oluşan terleme
kelxwêdan m aniden oluşan terleme
sıcak terleme
kelxweş rd 1. pişmek üzere olan yemek 2. sıcakkanlı, sempatik (kimse)
kelxweşî m sıcakkanlılık, sempatiklik
kel [I] dewara dusalî [II] 1. germ, tîn 2. rik, hêrs *"kela hêrsê, kefa sabûnê ye" [III] sewala biqiloç
1. pirr germ (rengdêr) k-ya req, gelek germ, zêde germ, wisan germ ku dikele, kejel xezal , ask , nêrî fehl, fel,.
Dijwate: sar.
Bikaranîn: Lêker: kel bûn, kel kirin, kel dan. Navdêr: kelbûn, kelkirin, keldan Rengdêr: kelbûyî, kelkirî.
: kelandin, kelandî, keliyayî, kelîn, kelîn, kelok
kel bûn (lêker)(Binihêre:) kel
kel dan (lêker)(Binihêre:) kel
kel hatin germ bûn
(lêker)(Binihêre:) kel
kel kirin (lêker)(Binihêre:) kel
kel rabûn (Binihêre:) kel
kela 1. gund (navdêr, mê) gund.
Bikaranîn: Kurmanciya Xorasanê.
Bide ber: kel kele.
ji: Kela bi maneya gund tenê di kurmanciya Xorasanê de hatiye dîtin. Li wê derê ji zimanekî cîran ketiye kurdî, bo nimûne jipestuyi کلی (kiley: gund).
: kelayî 2. ji kel. Binêre;, kel
kela (yekî) germ bûn (biwêj) bihêrs bûn. vê gavê kela wî germ bûye, zêde bi ser de neçin.
kela (yekî) rabûn (biwêj) coşîn, ji ber tiştekî erênî dilşad bûn, kêf kirin, hêrs bûn. piştî ku bihîst azmûn qezenc kiriye, kela zeynel rabû, dikir ku bifire. sazbend ji nişka ve ker bûn, her kes behitî mabû, lê kesî sedemê rabûna kela padîşa nizanibû. zana farqînî
kela (yekî) tijî bûn (biwêj) kelogirî bûn. dema ku qala lawê xwe kir, kela wî tijî hû, xwe ranegirt û giriya, giriya...
kela dilê (yekî) danîn (biwêj) vepesirîn, hedûr hatin, amoş danîn. heya ku diya xwe nedît, kela dilê lawik daneynî.
kela dilê xwe verêstin (biwêj) dilê xwe hênik kirin. girîn. hesretê pişti deh salan ew hembêz kir û kela dilê xwe verêst.
kela hesinî ye, li pişt mirov sekiniye (biwêj) ji bo kesên bawer û bi hêz tê gotin. çi minet a wî heye, bavê wî kela hesinî y e, li pişt wî sekiniye.
kela înkarê bûn (biwêj) tim rasteqînî înkar kirin. serhatê çi ye, kela înkarê ye, mirov çi jê re bike, hema hêç dike.
kela mêraniyê lê ketin (biwêj) wekî mêran tevgerîn. îna rabû ser xwe, kela mêraniyê lê da. nizar mehemed seîd
kela şîr çûn (biwêj) dem û radeya kar derbas bûn. mixabin heta wî xwe li ba kir, kelci şîr çh.
kela xwe bi ser de vala kirin (biwêj) hêrs û buxza xwe ji kesekî derxistin. kesî bi mîrê zirav nikaribu, heta ku kela xwe bi ser lezgîn de vahi kir, dû re sêkit bû.
kela xwe li serê (yekî) rijandin (biwêj) dilê xwe rehet kirin. ma wê bi çîpa şervanan bigirin. bi xwedê wê kela xwe li serê me birijînin. çiya mazî
kelabçe destvank, kelemçe
du kelabçê bazinîne bi hevre girêdayîne dixin destêd mirovê bergoman jibo nikarit çi bizavan biket, kelamçe, destvank.
Bikaranîn: Lêker: kelabçe kirin. Navdêr: kelabçekirin Rengdêr: kelabçekirî
kelabçe kirin (lêker)(Binihêre:) kelabçe
kelabçekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelabçe kirin
kelabçekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelabçe
kelabe darik an jî dirankên hilawestina kincan; hilço
kelamçe kelabçe, destvank
kelandî tişta/ê hatiye kelandin.
Bide ber: qelandin.
Têkildar: keliyayî kelî. Binêre
Herwiha: biraştî
kelandin (lêker) (navdêr, mê) av yan şileyek din wisan germ kirin ta ku bibe hilm anku bixar, xwarinek di avê de wisan germ kirin ta ku êdî ne xav be.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌لاندن. Tewîn: Lêker: -kelîn-.
Têkildar: kelîn.
Bide ber: qelandin, biraştin.
ji: kel + -andin.
: kelandî, kelîner, kelînk
kelandin / dikelîne / dikelîne [I] 1. germ kirin 2. pijandin, pehtin [II] 1. xwirandin 2. gurî bûn
kelaş [I] cureyekî solên berê ye; çarix [II] term, laş kelat cihê asê
kelaştî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelaştin
kelaştin (lêker)(navdêr, mê) ker kirin, kirin du şeq, birrîn, qelaştin, veqelaştin,, qelişandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌لاشتن. Tewîn: Lêker: -kelêş-.
Bide ber: keloştin.
: kelaştî, kelêşer
kelat û felat ji hev nas nekirin cihê zorî serfiraziyê ji hev veneqetandin
kelayî (navdêr, mê) rewşa kelabûnê, kelî.
ji: kela + -yî
kelbetan alava ku agir pê tê hildan
kelbizin (navdêr, mê) gumgumok, qimqimok, qertiş, kiringir, kimkimok, bûkamar
kelbûn (navdêr)(Binihêre:) kel
kelbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kel
keldan (navdêr, mê) kelandin
keldanî (Binihêre:) kel
keldanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê keldan dike, kewaker, kelijker.
ji: keldan + -ker
keldankerî (navdêr, mê) kewakerî, kelijkerî.
ji: keldan +-kerî
keldûman (navdêr, mê) dûmana ava kelandî.
ji: kel+dûman
kele 1. pêlavên ser berfê (navdêr, mê) liyan, lekan, niyal, pêlavên ser berfê.
Herwiha: lekan niyal.
Bide ber: kel kelleNêzîk, kaşe.
: keleker, kelevan, kelevanî
kelê xwarina bêxwê an jî kêmxwê
1. bêxwê (rengdêr) bêxwê, bosî, xwarina yan vexwarina xwê di nav de nîne yan pirr kêm heye.
ji wêjeyê: Bo çi hûn ji kelehê re dibên kelê?/Li aliyê me ji xwarina bê xwê re, kelê dibêjin.(Seyidxan Anter: Ev ne kar û barên baweriyan e!.. Amidakurd.com, 2005).
: kelêhî, kelêtî, kelêyî 2. kel yan kele (tewandî). Binêre; kel û kele
keleba keleşêr
kelebçekirî (rengdêr) kesê destên wî bi kelebçê girêday
kelebçekirin (navdêr)dema destên kesekî bi kelebçê girê didin
kelecan (navdêr, mê) peroş, heyecan, coş, kela dilî, xiroş, heyranî.
ji: kel + -e- + can.
: bêkelcan, bêkelecanane, bêkelecanî, bêkelecanîtî, bêkelecantî, kelecanî, bikelecan, kelecandar, kelecandarî, kelecanî
kelecan rakirin (Binihêre:) kelecan
kelecandar (rengdêr) biperoş, biheyecan, bicoş.
ji: kelecan + -dar.
: kelecandarî kelecandarîtî kelecandartî
kelecandarî (navdêr, mê) rewşa kelecandarbûnê.
ji: kelecandar + -î
kelecanî (navdêr, mê) rewşa kelecanbûnê.
ji: kelecan + -î
keledirêj (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê gelek dirêj, roqdirêj
keledoş cureyekî xwarinê ye û li her herêmê bi awayekî tê çêkirin
(navdêr, mê) xwarina ji serûpêkên pezî.
ji wêjeyê: Xênji navê kurdî mêvan li wê mêvanxaneyê ji xwarinên kurdî jî dikarin kurdan nas bikin. Li vir xwarinên wek serbidew, keledoş, avsîr çê dikin. Xizmetkarên mêvanxaneyê çend zimanan dizanin, di nav wan da kurdî jî.
kelef telaşê rîs
(navdêr, nêr) derqûn, ran, koma ta yan jî têlên bi drêjahî li ber hev, Min ji etar kelefek ta kirî, te gulokek ta kirî;Kelefek têl ji me re lazim e.
Bide ber: kelex .Binêre.
Herwiha: kelem, keleşHevbend, xelef, Necef.
ji wêjeyê: Li gora ku pispor û doktorên xweşikbûnê dibêjin, piraniya qelewbûna jinan di kelefê wan de kom dibe û ev jî dibe sedema xerabbûna psîkolojiya wan.(Lotikxane.com, 8/20096).
: kelefî
kelefdar evîndar
kelefe bermaya tiştê kavilbûyî; enqaz
(navdêr) mala (gundê, bajarê) hedimandî
kelefî (navdêr, mê) rewşa kelefbûnê.
ji: kelef + -î.
Bikaranîn: Lêker: kelefî kirin, kelefî bûn. Navdêr: kelefîkirin, kelefîbûn
kelefî bûn (lêker)(Binihêre:) kelefî
kelefî kirin (lêker)(Binihêre:) kelefî
kelefîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kelefî
kelefîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelefî
kelegerm (navdêr, mê) rewşa pirr germ.
Herwiha: kelegerim.
ji wêjeyê: Li Amedê bi hatina havînê re kelegermeke pir dijwar derkete holê. Gelek kes ji bo ku xwe ji germa malê û derve biparêzin, cihên sî tercîh dikin. Ji ber vê yekê herî zêde mirov berê xwe didin baxçeyên parkê, cafeyên bi baxçe, qeraxên hewzê û binê siyên bircan. Lê ev yek jî têrî hênikbûnê nake.(Salihê Kevirbirî: ´Werine ava sûsê!..´, Netkurd.com, 5/2007).
ji: kel + -e + germ
kelegermî (navdêr, mê) diltengî, fesadî, fît kirin, hevîrtirş, hevîrtirşa bîrayê, coşî, kef.
ji: kelegerm +-î
kelegirî ber girînê, hema hema dike ku bigirî
(rengdêr) kizgiryok, kizgirîk, :kelegirî ya keftî hinavên wê.
Bikaranîn: Lêker: kelegirî bûn, kelegirî kirin. Navdêr: kelegirîbûn, kelegirîkirin Rengdêr: kelegirîbûyî, kelegirîkirî
kelegirî bûn ber asta girînê bûn
(lêker)(Binihêre:) kelegirî
kelegirî kirin anîn ber asta girînê
(lêker)(Binihêre:) kelegirî
kelegirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kelegirî
kelegirîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kelegirî
kelegirîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelegirî kirin
kelegirîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelegirî
kelegurî (rengdêr) mirov yan candarê gemar, mirovê gurî, mirovê pîs
keleh parêzgehên leşkerî yên berê; duz *"jin keleh e, mêr jî tê de girtî ye"
(navdêr, mê) kelhe, qele, qale, sûr, kel, dîwarên ku berê li dor bajarran dihatin avakirin.
ji: hevreha din ya kurmancî kelek , pehlewî kelek, erebî قلعة (qele), hemû jiakadi kelekku
kelehî (rengdêr) xurt, qayim, xweragir, zexm, bihêz.
ji wêjeyê: Li cem me dibêjne vî cûnê karîyê: karîkelehî..
ji: keleh + -î.
: kelehîtî
kelehîtî (navdêr, mê) rewşa kelehîbûnê.
ji: kelehî + -tî
kelejin jina ku mêranî tev digere
kelek navgîna ku di çem û rûbaran de lê siwar dibin *"divê mirov keleka xwe di avê re derbas bike"
1. navgîna ser avê (navdêr, mê) li destpêkë k-ya req , keştî, vapor, gemî, papor, baxîre, sefîne, beleme, qayîk, navgîna mirov pê li ser avê dimeşe.
Bide ber: belek, felek, gelek, melek.
ji: ji erebî كلك (kelek) yan ji aramî ܟܠܟܐ (kelka), jiakadi kelekku ku herwiha wek κέρκουρος (kerkouros) ketibû yûnaniya kevn û wek navê keştiyeke hinekî cuda jê derbazî hin zimanên din jî yên ewropî bûye: îtalî caracca (bixwîne: karakka), fransî caraque, inglîzî carack, almanî Karacke, каракка (karakka). Bi rêya zimanên ewropî ew wek karak dîsa li tirkî vegeriye..
: kelekajo, kelekçêker, kelekçêkerî, kelekgeh, kelekî, kelekok, keleksaz, keleksazî, kelekvan, kelekvanî
kelek çêkirin (lêker)kelek, zehf, mîqtareke mezin.
ji: kelek + çêkirin
kelek lê anîn (biwêj) jê parçeyek birin. min kelek li xwarinê anî. zana farqînî
keleka (rengdêr) feleka.
ji: kele +-ka
kelekel germa havînê ya tîr
keleker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kele dike.
ji: kele + -ker
kelekî (navdêr, mê) rewşa kelekbûnê.
ji: kelek + -î
kelekor 1. kêmlebat 2. nefehma û xêvik
kelekvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) xwedîyê kelekê yan kesê kelekê di hajot, gemîvan, pend, :bi kevî nav pêlên avê yan liser çokên kelekvanî rûne? ang, :bi serbilindî bi mire yan bi ser-orî bijî
kelekvanî (navdêr, mê) karê kelekvanan, belemkêşî.
ji: kelekvan + -î
kelekxane (navdêr, mê) qeyîkxane, lotkexane.
ji: kelek +-xane
kelem [I] cureyekî sewzeyan e, pijandî û nepijî tê xwarin [II] 1. pîj 2. berbend *“cîranê nebaş, kelemê ber çavan e”
1. darikê tûj (navdêr, nêr) darikên tûj, darikên bi dîwaran ve daku mirov cilên xwe pê ve bihilawîse anku daliqîne, derbe, lêdan, lêxistin: Pêşmerge kelemên çavên dijminan in. (djiminan kor yan bêzar dikin) , asteng, tiştên ku di rê de hene û nahêlin ku pirsgirêkek bi asanî çareser bibe: Gelek kelem di rêya me de hene..
Bikaranîn: Lêker: kelem bûn, kelem kirin. Navdêr: kelembûn, kelemkirin Rengdêr: kelembûyî, kelemkirî.
Bide ber: kelemî, qelem .Binêre.
Herwiha: strî 2. riwekek gir û girrovir. Binêre;, kelemî 3. di darikan de ciyê daye der (navdêr, nêr) di darikên rippîrast de ciyê daye der,ciyê nepixandî ku bi mecazî ji bo astengiyan jî dihê bikaranîn. kelemên darê cilên min çirand kelem di çavê min rabû rêya me rêyek tije kelem e.jê kelemkotî
kelem bûn (lêker)(Binihêre:) kelem
kelem ji destê (yekî) derxistin (biwêj) hinek kesên din ji bo kar û berjewendiyên xwe bi kar anîn. lawo tu çi dikî bike, çima kelenum ji destê min derdixî?
kelem kirin (lêker)(Binihêre:) kelem
keleman (navdêr, mê) mêrxas, dilêr, aza.
ji: kele +man
kelembûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kelem
kelembûyî (rengdêr) (Binihêre:) kelem
kelemçe (navdêr, mê) destbend, madenê ku dest yan piyên girtiyan pê tên girêdan.
Herwiha: kelepçe.
ji: Herwiha kelepçe, hevreha soranî که‌له‌پچه (kelepçe) jitirki kelepçe, ji farisî كلبچه (kelebçe/kelebçê: bend, qeyd, girê) ji كلب (keleb: girêk, gac, xilf, xingal, kelef) + چه- (-çe, -çik). Peyv bi eslê xwe ji farisî be jî, ew bi rêya tirkî ketiye kurdî ji ber ku di farisî de bi maneya amûrê asêkirina destên mirovên girtî nayê bikaranîn lê ew mane di tirkî de lê hatiye barkirin..
Bikaranîn: Lêker: kelemçe kirin. Navdêr: kelemçekirin.
: kelemçeker kelemçe kirin kelemçekirin kelemçekirî
kelemçe kirin (lêker)(Binihêre:) kelemçe
kelemçedar (rengdêr) bikelemçe.
ji: kelemçe +-dar
kelemçeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kelemçe dike.
ji: kelemçe + -ker
kelemçekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelemçe kirin
kelemçekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelemçe
kelemdar (rengdêr) strîdar, strîn, bistrî, bikelem, bihêstrî.
ji: kelem +-dar
keleme (navdêr, nêr) nîr, basole, toxt, darê ku du ga û gamêş pê tên zeftkirin dema cot pê têt kirin yan erebe pê tê kêşan, toxt.
Bide ber: kelem, kelemî bend
kelemê ber çavê neyaran lehengê ku dijmin jê dibehicin
kelemê li ber çavan bûn (biwêj) ji ber pêkhatî û hinek zerengiyên balkêş li ber çavên dilnexwazan zêde û mezin bûn. xwedê biparêze, keçika min bi vê zerengiya xwe, bûye kelemê li ber çavan.
kelemê li ber çavê dijminan bûn (biwêj) li hemberî dilnexwaz û neyaran binirx û bibehremendî bûn. di nav wê malbatê de her yê ku kelemê li ber çavê dijminan e, tenê bahoz e.
kelemêr egîd
kelemêş (navdêr, mê) mêş, mêşamezin, kermoz
kelemî (navdêr, nêr) riwekek gogane û pel-gir e û wek zelete yan apraxan têt bikaranîn û xwarin, lehane.
Herwiha: kelem.
Bide ber: kelem.
ji wêjeyê: Zakê kutilkan xwe bidine milkan pê bikevin firkan di gewriyê re dimîne.Hindî doxeba kutildew e,Sultanê Xusrew e bi text û mase ve hekîman vedixwîne. Hindî birincê kew e, şîva me her şev ew e, teamek biheştê ew e, dê jêk bijînîn. Hindî pelav e, zeriya zirav e, bextê bi xunav e, hêdî-hêdî dê xwe ser bihejînin. Îpraxên kelemiyan zik her wekî gemiyan, bara me hemiyan, xwe tê diwerînin.....
ji: ji yunanî κράμβη (krambî) ku ketiye farisî û erebî jî. lehane jî ji yûnanî ye.
kelemîz (rengdêr) mirovê gelek di mîze, pirmîz
kelemkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelem kirin
kelemkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelem
kelemkot (navdêr) darikê ku niçik tê de he ne
kelemkotî (rengdêr) tişt yan jî cîyê bi kelem, ne rast çi rêyek kelemkotî darikên kelemkotî nabin şiv werger, Tr.:pürüzlü,çıkıntılı
kelemok (navdêr, mê) goştekelem, kirçik, tûtû.
ji: kelem +-ok
kelemsor (navdêr, mê) giya çandin corekê kelemî ye rengê wê sore
kelemvan (navdêr, mê) daristanvan, mêşevan.
ji: kelem +-van
kelemvanî (navdêr, mê) rêlvanî, daristanvanî, mêşevanî.
ji: kelem +-vanî
kelendûr giya çandin giyayekê keske bi stirîye gula wê ya more rihên wê di gel xwarina avikan zerkirî yan xav di xon, xelendûr
kelenimêj kesê ku carinan nimêj dike û pirî caran jî nake
keleparêz (navdêr, mê) dergevan, kelevan.
ji: kele +-parêz
kelepîçe kirin (sewalê serjêkirî) gurandin û parçeparçeyî kirin
kelepor 1. mîrate 2. heyiya gelekî
kelepora neteweyî mîrateya gelekî ya ku ji nifşên berê derbasî nifşên nû dibe
kelepûr (navdêr, mê) folklor, çande, kultûr, torre, edet, texlîd, mîrat, mîras, bermayî.
Herwiha: kelepor.
ji: hevreha soranî که‌ڵه‌پوور (kełepûr), tirkî kelepir, hemû ji yunanî κελεπύρί (kêlêpûrî: erzanî, tenzîlat).
: kelepûrî, kelepûrîtî
kelepûrî (rengdêr) kultûrî, torreyî, ferhengî, folkorî, zargotinî, têkildarî kelepûrê, çandeyî.
Herwiha: keleporî.
ji: kelepûr + -î
keleqiçên (navdêr)(navdêr, mê) germ, bi taybetî ji bo germa havînê tê gotin, qiçîn, keleqiç.
Hevwate: qiçîn, keleqiç.
ji: •kel + qiçdengê şewatê.
Bikaranîn: •keleqiçêna havînê •keleqiçêna nîvor
kelerim cureyekî sewzeyên ku pijandî tê xwarin
(navdêr, mê) qirnebît, daşkelerim, cûnek taybet yê kelemî û kulîlka wî sîs e.
Herwiha: kelerm, daşkelerim, daşkelerm.
: kelerimî
kelerimî (navdêr, mê) rewşa kelerimbûnê.
ji: kelerim + -î
keleş 1. delal, cazibedar 2. mêrxas
(navdêr) talanker, şelîner, rêbirr, korsan, eşqiya, heydûd, nijdevan, çete, rêgir, kesa/ê bi kotekî malê kesek din jê distîne û bo xwe dibe, term, cendek.
: keleşî, keleşîtî, keleştî
keleşê deryayî kesê ku derî zagonên heyî di deryayan de talana keştiyan dike
keleseqafî bûn (biwêj) dînik û qafsar bûn. faris yekî keleseqafî ye, ji wî re çi şerd û şirûdin eşîre?
keleşêr keleba, dîk
(navdêr, nêr) dîk, dîkil, mirîşkên nêr.
Herwiha: keleşêhr.
ji wêjeyê: Ez nizanim gelo qet bala we kêşaye ku li Kurdistanê dîkil (dîk -keleşêhr ) spêdê (serê sibehê) radibin dikin qêrîn, bang didin û çi dibêjin? (Lotikxane.com, 2/2008) Sibehan dema ku ez li ser dengê sê keleşêran ji xew radibim, di xwe re nabînim herim dibistanê, lê Mujde; hemkara min weke gerînekekê min dikişîne dibistanê. (Jan Dost, Mijabad, rp. 15)
keleşî (navdêr, mê) bandîtîzm, eşqiyayî, rêbirî, şeqawetî, rewşa keleşbûnê.
ji: keleş + -î
kelestûn keskesor
(navdêr, mê) keskesor, heftreng
kelêtî (navdêr, mê) rewşa kelêbûnê.
ji: kelê + -tî
keletor (navdêr, mê) kelpik, kevşik, bîrov, kelpikê serî.
ji: kele +-tor
kelevan (navdêr) (werziş) golgir, golparêz, lîstikvanê anku yarîkerê ku di golê de disekine û nahêle ku dijber golan bikin, golgir.
Herwiha: keleçî, kelegir, qeleçî, qelegir, qelevan.
ji wêjeyê: Wekîlê Serokê Koma DTPê Selahattîn Demîrtaş li ser nîqaşa kelehê sekinî û got; Ji bo Amedê dilşadiyek e ku li vê kelehê kelevanekî baş heye. Divê bê zanîn ku digel kelevan, santraforên me jî hene.(Diyarname.com, 9/2007).
ji: kele + -van.
: kelevanî, kelevanîtî, kelevantî
kelevanî (navdêr, mê) karê kelevanan.
ji: kelevan + -î
kelewî (navdêr, mê) cird, koremişk
kelex (navdêr, nêr) ser û dest û ling û zik û pişt û hemî parçeyên din yên bi mirovekê/î yan candarek din ve bi hev re, term, kesa/ê mirî yê hê nehatiye gorrkirin.
Hevwate: beden cesed gewde leş.
: kelexî kelexnas kelexnasî kelexparêz kelexparêzî. Nêzîk: bejn term
kelexbûn (navdêr, mê) dema candarek dirêj dibe çi mirin nexwe-îyan mîna mirîyan li xwe dike, :segê me yê bûye kelex , :zelamekê li bin darê bûye kekex
kelexî (navdêr, mê) rewşa kelexbûnê.
ji: kelex + -î
kelexkirin (navdêr)dema candar yan mirov mîna kelexê mirî ra dikeve, :ka rebe eve çiye te wesa xwe kirî kelex?
kelexwarî xelexwarî
(rengdêr) (Binihêre:) kele
kelexwarî bûn xelexwarî bûn
kelexwê Serenav,mê, bajarek li Rojhilatê Kurdistanê ye.
Herwiha: Kelexoy, Xoy
kelexwer (navdêr, mê) termxwer.
ji: kele +-xwer
kelexxur (navdêr, mê) leşxwer, beratexwer, beratexur.
ji: kelex +-xur
kelezûrî 1. xurekê ku baş nepijiyaye 2. karê ku ne bi rêk û pêk e *"girara piran, kelezûrî ye"
kelgirî (navdêr, mê) kelegirî, kelogirî, giryedar, kenogirî.
ji: kel +-girî
kelh 1. rind 2. bi îhtişameke nedîtî û nebînayî
kelhî ne, bes tiştek li mala wan nîn e (biwêj) qure û pozbilind in, lê xizan û birçî ne. ewjî, ew curemirov in. kelhî ne, bes tiştek li mala wan nîn e.
kelhoşk bihura çiyayî
kelhûrî Kelhûrî(navdêr) zaravayekî kurdî ye, bi taybetî li başûrê Kurdistana rojhelat tê axaftin.
Têkildar: lekî, feylî
kelhurî (navdêr, mê) kurdiya başûrî, kirmaşanî)
kelî kelê
1. nok (navdêr, mê) k-ya nerm, nok û riwekên wek wan.
Herwiha: kelîk
kelî kirin (lêker) benî kirin.
ji: kelî + kirin
kelij (navdêr, mê) bandor, hîkarî, tesîr, werêç, kênc, rayda, kartêkirin, bandûr.
Herwiha: kelj.
: bêkelij, bêkelijî, bikelij, bikelijî, kelijdar, kelijdarî, kelijder, kelijderî, kelijker, kelijkerî
kelijandin (lêker) heraret çêkirin, temizandin, kewa kirin, kel dan, cabirandin, kelandin, kelmijandin, hilkelandin, bilbiqandin, beqbeqandin.
ji: kelij +-andin
kelijandin / dikelijîne / bikelijîne bi hev ve lehîm kirin
kelijdar (rengdêr) bibandor, bihîkarî, bitesîr, biwerêç, bikênc, birayda, bikartêkirin, bibandûr.
ji: kelij + -dar.
: kelijdarî kelijdarîtî kelijdartî
kelijdarî (navdêr, mê) rewşa kelijdarbûnê, bibandorî, kartêkerî, hîkarîdarî, karîgerdarî, tesîrdarî, bitesîrî, bikêncî, biraydayî, bandorî, ferhemendî, karîgerî, karîzma.
ji: kelijdar + -î
kelijî (navdêr, mê) keliyayî, kelandî, kelî.
ji: kelij +-î
kelijîn (lêker)dîq, raçav (argo), kelîn, kel, kelmijîn, hilkelîn, bilbiqîn, belbeqîn, cebirîn. Tewîn: -kelij-.
ji: kelij +-în
kelijîn / dikelije / bikelije bi hev ve zeliqîn
kelijker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kelij dike, kewaker, keldanker.
ji: kelij + -ker
kelijkerî (navdêr, mê) kewakerî, keldankerî.
ji: kelij +-kerî
kelîk (navdêr, mê) riwekek e ku libên wek yên nokan dide.
Herwiha: kelî.
Bide ber: kelik, kêlîk
kelikî (navdêr, mê) kelî, kelitî.
ji: kelik + -î
kelîme (navdêr, mê) peyv, bêje, çeko, gotin, qese, qise, çend tîpên anku herfên bi hev re ku wateyek serbixwe didin(bo nimûne hesp kelîmeyek e lê hesp ajotin du kelîme ne.), axiftin, suhbet.
Bide ber: kilam.
ji: ji erebî كَلِمَة (kelîme).
: kelîmeyî
kelîmeyî (navdêr, mê) rewşa kelîmebûnê.
ji: kelîme + -yî
kelîn (lêker)(navdêr, mê) av yan şileyek din wisan germ bûn ta ku bibe hilm anku bixar, xwarinek di avê de wisan germ bûn ta ku êdî ne xav be. Tewîn: Lêker: -kel-.
Herwiha: kelhan, kelhîn, kelihan, kelihîn, keliyan, kelîyan, kelyan.
Têkildar: kelandin.
Bide ber: qelandin, biraştin.
ji: kel + -în.
: kelandî, kelîner, kelînk
kelîn / dikele / bikele 1. germ bûn 2. pijîn *"serên du beranan, di beroşekê de nakelin"
kelin bin taldê (yekî) (biwêj) ketin bin bandor, minet û sitamiya kesekî. fîrdevsê jî xwe kete bin taldê toreman û bi wî awayî karê xwe bir sêrî.
kelin nav xisarê (biwêj) zerar û ziyan ditin. di wê dan û stendinê de em ketin nav xisarê.
kelînî (navdêr, mê) fîrhayî, peqîşkî.
ji: kelîn +-î
kelînok (navdêr, mê) lûbî, fasûlî, kelîk
kelişîn (lêker)(navdêr, mê) hatin kelaştin, bûn du şeq, bûn du ker.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: که‌لشین.
Herwiha: keliştin. Tewîn: Lêker: -keliş-.
Bide ber: felişîn.
Têkildar: kelaştin.
: kelişiyayî keliştî
kelişînbar (rengdêr) kelşbar.
ji: kelişîn +-bar
kelîşo 1. cilşo 2. karê cilşûştinê
kelistin (lêker)(navdêr, mê) nerîn, berê xwe danê, seh kirin, fekirin, raçav kirin, çav lê gerrandin.
Bide ber: keliştin
kelistin / dikelize / bikelize 1. dizîka payîn 2. teletel temaşe kirin 3. li hember tiştekî ecibandî mit man
kelixîn / dikelixe / bikelixe pîr û diranketî bûn
keliyayî (rengdêr) kelandî, kelî, kelijî, zerav.
ji: keliyay + -î
kelk 1. fayde 2. meslehet
(navdêr, mê) mifa, sûd, îstîfade, menfeet, berjewendî, wec, qezenc, qazanc, kêr, feyde, sûde, avantaj, kar, lişt, kerh, keys.
Herwiha: kelik.
Bide ber: kilk.
ji wêjeyê: Herkes maf heye ku di mercên wekheviyê de ji xizmetên giştî yên welatê xwe kelk (istifade) bigire.(Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovan, bend 21, xal 2, wergerrandin: Enstîtuya Kurdî ya Parîsê).
Bikaranîn: Lêker: kelk girtin. Navdêr: kelkgirtin.
: bêkelk, bêkelkî, bêkelkîtî, bikelk, bikelkî, bikelkîtî, kelkdar, kelkdarî, kelkder, kelkderî, kelkî, kelkker, kelkkerî, kelkmend, kelkmendî, kelkperist, kelkperistî
kelk girtin (lêker)(Binihêre:) kelk
kelk jê wergirtin sûd jê wergirtin
kelk li ser kurkê xistin (biwêj) zêde tiştek pêk neanîn. me ew şarid ku wê meseleye çareser bike, lê maşelah çû kelk li ser kurkê xist. (qerf)
kelka bi ro da bûn (biwêj) ji bo karên vala tê gotin. ew karê wê, hema kelka bi ro de ye.
kelkdar (rengdêr) bimifa, bisûd, biîstîfade, bimenfeet, biberjewendî, biwec, biqezenc, biqazanc, bikêr, bifeyde, bisûde.
ji: kelk + -dar.
Bikaranîn: Lêker: kelkdar kirin, kelkdar bûn. Navdêr: kelkdarbûn, kelkdarkirin.
: kelkdarî kelkdarîtî kelkdartî
kelkdar bûn (lêker)(Binihêre:) kelkdar
kelkdar kirin (lêker)(Binihêre:) kelkdar
kelkdarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kelkdar
kelkdarî (navdêr, mê) rewşa kelkdarbûnê, kêrdarî, kêrhatîbûn, sûdmendî, havildarî, feydedarî, bikêritî.
ji: kelkdar + -î
kelkdarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelkdar
kelkgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelk
kelkî (navdêr, mê) rewşa kelkbûnê.
ji: kelk + -î
kelkirî (rengdêr) (Binihêre:) kel
kelkirin (navdêr)(Binihêre:) kel
kelkker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kelk dike.
ji: kelk + -ker
kelkkerî (navdêr, mê) rewşa kelkkerbûnê.
ji: kelkker + -î
kelkot 1. kelik û palaz 2. xelexwarî
kelkotî (navdêr, mê) çelexwaritî, pilûçî , xwarî, xwehrî, çewtî, çeverî.
ji: kelk +-otî
kelkotî bûn (lêker)weribîn, çelexwaribûn, tewîn, xwarbûyîn, xwarovîçobûyîn, xwarbûn, xwar bûn, kelkotîbûn.
ji: kelkotî + bûn
kelkotîbûn (navdêr, mê) weribîn, çelexwaribûn, tewîn, xwarbûyîn, xwarovîçobûyîn, xwarbûn, xwar bûn, kelkotî bûn.
ji: kelkotî +bûn
kelkperest (navdêr, mê) kêrperest, havilperest, sûdegir, sûdewart, sûdeperest, liştok, feydexwaz, behreger, feydeperest, mefaperest, menfeetperest.
ji: kelk +-perest
kelkperestî (navdêr, mê) kêrperestî, havilperestî, sûdegirî, sûdewartî, sûdeperestî, liştokî, feydexwazî, behregerî, feydeperestî, mefaperestî, menfeetperestî.
ji: kelk +-perestî
kelkût bûn kutan xwarin
kelkût kirin ser û guh di rû de anîn, gelekî lê dan
kelkûtî (navdêr, mê) ewaretî, beredaytî, arodetî, selexanetî, tortoretî, betaltî.
ji: kelk +-ûtî
kelle (navdêr) ser, qoç, qiloç, derbeya bi serî, lêdana bi serî (bi taybetî li goga futbolê).
Bide ber: kele, kel.
ji: Bi metatezê ji kelçe (piçekê kel anku serrût) ji kel + -çe, ji Proto-hindûewropî gal- (hilû, rût, bêmû, kel, keçel), hevrehên kurmancî kel, kele, kelle, kulox, hilû, farisî كل (kel), كله (kelle), latînî calvus (> fransî chauve), rusî голый (goliy: rût), inglîzî callow, almanî kahl, holendî kaal, çekî û holý, slovenî gol, polonî goły... Tirkî: (navdêr) serî, kilox , cimcim , qoq , qaqim , kele , şo: peynir kellesi şoyê penêr, qulat: şekerin kellesi seriyê şekir, silm , simil: buğday kelesi silma genim
kellega (navdêr)(navdêr, nêr) gayê mezin ê nêr, rengdêr ji bo mirovê milhhurr û zordar.
ji: Kell (gayê cotî) + ga
kelmel (navdêr, mê) pixpelax, qirşûqal, gilêş, qedûped, kerûper, pirtpal, teftal, kirtmirt, potpertal
kelmêş pêşû
(navdêr, mê) kermoz, zirkêtk, moz, kermêş
kelmîz (rengdêr) birmîz, şeto, şetê, bixwevemîz
kelmîzek (navdêr, mê) mîzek, kelmîsk, şetek.
ji: kelmîz +-ek
kelmîzekî (navdêr, mê) mîzekî, kelmîskî, şetek îrd.
ji: kelmîzek + -î
kelmîzok çirtemîz
kelogirî kelegirî
(rengdêr) Li ber girînê, mirovê nagrî lê bi hêsir yan firmêskan çavê wê/wî şil bûne bê ku hêsir ji çav bibarin. Bi taybetî dema mirov bi bûyerekê pir hestiyar dibe kelogirî dibeHer Wiha, kelegirî.
ji wêjeyê: Pirejinek 70 salî bi kelogirî dibêje:’’ Oxeş, nemirim û min dewleta Kurdistanê jî dît. Ax û hezar car ax ku kurê min şehîd bû û ev roja muqedes nedît. xweziya kurê min niha sax bûya, lê ew jî şehîdê vê dozê bû û xwîna wî vala neçû...’’(Çavkanî????).
Bikaranîn: Lêker: kelogirî bûn, kelogirî kirin. Navdêr: kelogirîbûn, kelogirîkirin Rengdêr: kelogirîbûyî, kelogirîkirî.
: kelogirî bûn
kelogirî bûn (biwêj) çav tijî bûn, ji bo girînê çav şil bûn. jina keşiş her du zarok hembêz kirin, ramûsandin, giriya, cariya wê jî kelogirî bû... tîtal mûradov
kelogirî kirin (lêker)(Binihêre:) kelogirî
kelogirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) kelogirî
kelogirîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) kelogirî
kelogirîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kelogirî kirin
kelogirîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kelogirî
kelojk 1. kakila ku ji dendika şikandî hatiye derxistin 2. rişwet
kelojtin / dikeloje / bikeloje dendik şikandin û kakil jê derxistin
keloştin Şikandina bi diranan
kelotin (lêker)(navdêr, mê) kotin, kirrandin, kirritandin, dan ber didanan, bi didanan goşt ji hestî vekirin.
Herwiha: kelojtin keloştin. Tewîn: Lêker: -keloj-.
Bide ber: kelaştin.
: kelojer kelotî
kelpezî 1. cureyekî margîseyên ku li gorî her deverê rengê xwe diguherîne; kerpeze 2. durû keltox kalemêrê hizhizî û hopohopo
(navdêr) kimkim, margîsk, margîsk, bûkmar, hin cûn ajelên mîna maran in lê çarpî ne, marmêlke
kelpik (rengdêr) pergî
kelpikdar (rengdêr) tîvildar.
ji: kelpik +-dar
kelpikfiroş (navdêr, mê) kapekfiroş.
ji: kelpik +-firoş
kelpikî (navdêr, mê) biximîre, bikelpik.
ji: kelpik + -î
kelş (navdêr, mê) derz, qelş, şeq, qeyş, telş, ker
kelşbar (rengdêr) kelişînbar.
ji: kelş +-bar
kelşdar (rengdêr) birrdar.
ji: kelş +-dar
kelşkirî (rengdêr) nihalkirî.
ji: kelş +kirî
kelt (navdêr) miletên ku bi yek ji zimanên keltî dipeyivin yan dipeyivîn, kesa/ê ji yek ji wan miletan.
ji: Ji yewnanî Κελτός (Keltos) ku serokeşîrek keltan bû.
: keltî, keltîtî
keltî (navdêr, mê) zimanên keltan, şaxek ji malbata zimanên hind-û-ewropî ye û berî berî 2000 - 3000 hezar sal li pirraniya rojavaya Ewropayê belav bû lê niha tenê li hin deverên Brîtanyayê û Frensayê û Îrlendayê tên peyivîn, her tişta/ê keltan yan bi zimanên wan.
ji: kelt + -î.
: keltîtî
kelû [I] çivange [II] her meheke falnameyê; birc
kelûpel (navdêr) pertal, mita, eşya, materyal, tiştûmişt, hûrûmûr, cilûberg, raêxk, maliyet, mal, amûr, halet, tişt.
Herwiha: kel û pel, kel-û-pel.
ji wêjeyê: Sala derbasbûyî di nav sinorê Balekayetîyê de 11 kes li ser nêçîrkirinê hatin girtin. Du nêçîrvan jî bi 300 hezar dînar hatine ceza kirin û piştre soz ji wan hat wergirtin ko careke din vî karî dûbare nekin. Berevajiya wê dê wan bişînin dadgehê û bi 5 milyon dînar bên ceza kirin. Di dema nêçîrkirinê de çend kelûpelên nêçîrvanan jî hatine girtin. Ji wan jî 10 çifte û 2 jeneratorên elektrîkê hatine desteser kirin..
ji: ji?
kelwaş (navdêr, nêr) kelex, bejnûbal, peyker, heykel, pût, senem, wêneyê ku ji kevirî hatiye çêkirin.
Herwiha: kerwaş.
: kelwaşçêker, kelwaşçêkerî, kelwaşçî, kelwaşçîtî, kelwaşî, kelwaşperês, kelwaşperêsî, kelwaşsaz, kelwaşsazî, kelwaştiraş, kelwaştiraşî, kelwaşvan, kelwaşvanî
kelwaşî (navdêr, mê) rewşa kelwaşbûnê.
ji: kelwaş + -î
kelwaşvanî (navdêr, mê) karê kelwaşvanan.
ji: kelwaşvan + -î
kelwaz sermaya xurt
kelx keltox
kelxaçî kelezûrî
kelxane (navdêr, mê) darêjxane.
ji: kel +-xane
kelxot diranketî
kelp (bot.) cureyek gir û qehweyî ya algên behrê, varek 2. (derman.) xweliya ve kevzerê ya ku di çêkirina tendûrdiyotê de bikar tê.
kelpie kelpy kelpie , kelpy (Îskoç.), (mît.) periya behrê ya ku dişibe hespan ku wek remz û nîşana xetereya xeniqînê tê bikar anîn.
kelson (binêr.) keelson.
kelt (binêr.) Celt.
keltic (binêr.) Celtic.
kel f. an outcropping of rock
1. boiling. 2. m. bull
kel û girî crying and weeping
kel, kelhe castle
kela wî rabû he became angry
kelandin (bikelîne) to boil something
to boil
kelînv.t. to boil
kelaş m. corpse, body
kelberû wild
wild
keleh m. castle
f. fortress
kelem 1. oak 2. m. thorn; obstacle, difficulty, trick 3. m. cabbage. kelemê Brukselê=Brussel sprout
kelemçe f. handcuff.
kelemçe kirin v.t. to handcuff
v.t. to handcuff
kelên f. opportunity, chance
kelepor heritage, custom, morals, culture
keleporê neteweyî natonal heritage
kelistin to spy
kelk benefit, advantage, profit
kelk wergirtin to gain advantage
kelim ber
carcîm
kelle bêr
bêrik
keller kîler
qub
xenzik
kellergewölbe zêrzemîn
kellner berkar
garson
pîkol
sifrevan
kel Begeisterung
Eifer
Feuer
Kochen
kochend
Lebhaftigkeit
Sieden
Temperament
Wärme
Wütend
zwei jährige Vieh
kel dan anfangen zu kochen
anfangen zu sieden
kela dilê xwe Kochen seine Herzens ?
kela germê Siedehitze
kela yekî rabûn die Beherrschung verlieren
geraten, außer sich ~
in Wut geraten
kelam Ausspruch
Floskel
Formel
Rede
Wort
kelandin kochen
kelandin (wasser) kochen
kochen
kelandin abkochen
kochen lassen
kelb Hund
kelbetan Zange
kelê nicht salzig
wenig salzig
kelegirî bûn anfangen zu schluchzen
dem Weinen nahe sein
keleh Festung
Zitadelle
kelek Boot
Honigmelone
kelem Eiche
Weißkraut
kelemal Gepäck
kelepor Erbschaft
keleş anziehend
Bandit
Freibeuter
Hübscher
junger Held
nett
kelgirî dem Weinen nahe
kelgirî bûn schluchzen
kelh August
prächtig
selten
kelî nicht salzig
wenig salzig
kelîn kochen
kelîyan sieden
kelk Nutzen
Vorteil
kelkel sehr heiß
kelkwergirtin profitieren
kelmêş Bremse
Moskito
Moskito
Mücke
kelogirî dem Weinen nahe
kelos Helm
Turban
kelp Hund
kelpetan Zange
kelwaz sehr kalt
kel m. dize, kela, dîze, dêze m.
rd. kel, îstrîyin
rd. kelaz, kelarz
m. kele m.
kel dan tg. kel dayene
kel hatin lng. kele ameyene
kel û pel rd. tef-tal, kelûmel, çî- m., qivir-zivir, çirt-virt, tefûtal, taf-tal
kelagirî rd. keleberb, kelegîrî, zîz, kelgîr, kelegil
kelan tng. girênayene, kelênayene
kelandî rd. keldaye, kelîyaye, gîrîyaye
kelandin lg. girênayene, kelênayene
m. girênayis n.
lg. xasênayene
kelanter m/n. polîs, polês n.
kelas n. kelax, binate, cendek, berate (heywan) n.
kelasîng m. berkanî, kelasîng, kewkanî, kelasing, kevkanî n.
kelat m. xîsare, dizike, keremene m.
kelax rd. kelax, kezax, weza
kelaxxur rd. laswer, kelaxwer, beratewer
kelbengî bûn lng. nevsnema bîyene, restene, xama bîyene, pîl bîyene
kelbetan m. kelpetene, kerpetene, kelpetîne, kerbetîne m.
kelbextî m. sîye, hîmaye, sitare, setere m.
kelbêzer zoo. milawina çeqere m.
keldanker m/n. kewênayox, kamker, qaynaxcî, kewcî n.
keldos m. ger m., keledos, garmî m.
kele m. dize, kela, dîze, dêze n.
kelê rd. bêsol, bêsual
keleba n. zoo. heke, kelesîr, xoroz, dîk n.
kelebab n. zoo. heke, kelesîr, xoroz, dîk n.
kelebdûn m. resmeyî n.
kelebêhn rd. bîhnçik, dfçik, solixçik, bîhngkaye, bîhnmiçiq, çiknefes
kelebûtî n. birak, dost, yar n.
keledos m. puxur, helmûpuxur, helm, puxir, buxar, buxu n.
keledosî kirin m. puxurkerdis n.
keledosxane m. puxurxane, tephîrxane n.
kelef m. masla, gaje, fitîle, gac, gaj m.
kelefe n. xirbe m.r enqaz n.
kelegî m. hîyata pezirnayisî, salona qebûlkerdisî m.
kelegirî rd. keleberb, kelegîrî, zîz, kelgîr, kelegil
kelegirî bûn lng. keleberb bîyene, kelegîr bîyene, zîz bîyene, kelagîr bîyene
kelegirî kirin lg. keleberb kerdene, kelegîr kerdene, zîz kerdene
kelegirîbûn m. keleberbbîyayis, kelegîrbîyayis, zîzbîyayis, kelagîrbîyayis n.
kelegirîkirin m. keleberbkerdis, kelegîrkerdis, zîzkerdis n.
kelêj rd. lekas, çekal, sekal, sakolî, çikal, lekas
kelejin m. kelecine, jinemêre m.
kelek m. der. keleke, kêleke m.
rd. rewpêse
m. solixme n.
m. kelike, qayixe, fîlîka, fîluka m.
kelekel kelê hamnanî, kelekel, germê hamnanî n.
kelekela havînê n. kelê hamnanî, kelekel, germê hamnanî n.
kelekor rd. xîpikkor, çimkor
kelekvan m/n. kelikd, qayixd, kelikwan n.
kelekvanî m. kelikcîyîye, qayixcîyênî, kelikwanîye, kelikcîyênî m.
kelem m. pexm, peng, kosp, asteng, manî, engel, qosp n.
n. tîke, pel (tîkeyê verê çimanê dîsmenî ya) n.
m. bot. kelem, lahane, lahne, laxane, lune, lehene, liyune, lane n.
kelema brûkselê n. bot. kelemê frengî, frengkelem n.
kelema sor m. bot. kelemo sur, lahaneyo sur, surkelem n.
kelemçe m. bazin, mercne, kelemçe, bazing n.
m. kelemçe, kelepçe, kelebçe, kelemça n.
kelemçe kirin lg. kelemçe kerdene, kelepçe kerdene
kelemçedar rd. kelemçeyin, kelepçeyin
kelemçekirî kelemçekerde, kelepçekerde
kelemçekirin m. kelemçekerdis, kelepçekerdis n.
keleme m. kilame., bowse, kelame., kelome., kelame., kelûme n.
kelemê res n. bot. kelemo sîya, lahaneyo sîya, sîyakelem n.
kelemês m. zoo. kermêse, kulinge, pînge, vizike, beq, kelmêse, melse, melese, merese, merse m.
kelemî n. çêsîtêde tutunî yo
kelemîz rd. mîzeker, mîzbin, gujbin, kelmîz, mîzok, mîzo, mîzker
kelemîzî m. mîzekerîye, mîzbinîye, gujbinîye, kelmîzîye, mîzokîye, mîzkerîye m.
kelemok n. êxnîyê kelemî n.
kelemsor m. bot. kelemo sur, lahaneyo sur, surkelem n.
kelendî m. kelendire, çelemtu, qiri m., tirpane, kelandire n.
kelendîn m. vara binê sîvigan n.
kelendor m. bot. serekak, gotirge, kengero serekak, kokî, qoqî n.
kelendûr bot. serekak, gotirge, kengero serekak, kokî, qoqî n.
keleng bot. kenger, telî, telu, kinger n.
kelengê talik n. bot. kengertalik, kengero talik n.
kelepaçe n. kelepaçe n, serûxasîzh„ serûpayîzh, serûlingî zhr xasî zh.
kelepçe m. kelemçe, kelebçe, kelepçe, kelemça n.
kelepçe kirin lg. kelemçe kerdene, kelepçe kerdene
kelepçekirin m. kelemçekerdis, kelepçekerdis n.
kelepîr m. kelekote, kelepûr, kelkote, kelapûr, kelepîr n.
kelepîr kir rd. kelekotehêrînayox, kelepûrd
kelepûr m. kelekote, kelepûr, kelkote, kelapûr, kelepîr n.
rd. madax, têrmas, serxur, hermend, andêr, mêrat, bêwe, soxe, mêras, kambax, ondêr, mîrat, medax
kelerim m. bot. gulkelem, kelemik n.
keles m/n. esqîya, keles, raybir, heydut, haydut n.
rd. keles, torin, wesik, wezîr
keleskof m. keleskof, keresku n.
kelgamês n. zoo. gamêso boxe, boxegamês n.
kelgirî rd. keleberb, kelegîrî, zîz, kelgîr, kelegil
kelhenek m. zoo. kelaynake, aynaqe m.
kelhok m. dizeke, kela qije, kelîke m.
kelhosk m. cog. gaban, zuxur, gever, derbend, gedug, vîyer, vile n.
kelî rd. bêsol, bêsual
rd. keldaye, kelîyaye, gîrîyaye
kelîçe n. gamêso boxe, boxegamês n.
kelij m. bandûre, tesîr, bandore m.
m. destbandûrîye, desthelatîye, sulta, otorîte m.
m. serê tirîye, serê dimeyî, sertirîye, serdimeyî n.
m. tedekarkerdis, nufuz n.
kelijandin lg. girenayene
m. girenayist
lg. heraret virastene, girênayene
lg. kewênayene, qaynax kerdene, kam kerdene, têgirênayene
kelîjî rd. keldaye, kelîyaye, gîrîyaye
kelijker m. kewênayox, kewker, kamker, qaynaxcî, kewri n.
kelijkerî m. kewkerîye, kamkerîye, qaynaxcîyîye, kewcîyîye, kewkerênî m.
kelîk m. hêne n.
kelîme m. çekûye, kelîme m.
kelîme bi kelîme çekû bi çekûye, kelîme bi kelîme
kelîn tng. gîrîyene, kelîyene, giriyene
m. gîrîyayis, kelîyayis n.
lng. xasîyene
m. xasîyayis n.
kelinc m. qalik, qasil, çekûle, qafik, çule, tofil, pûr, çek n.
kelistin lg. netirnayene, pawitene, pînîtene, betirnayene, çimdarîye kerdene
netirnayene, pawitene, pînîtene, betirnayene, çimdarîye kerdene
kelîyayî rd. keldaye, kelîyaye, gîrîyaye
kelk n. ban, bon, bun n.
n. kenik, kepeg, keley, mirik, kelk, kelê n.
m. havile, kêr, nef, fayde, îstîfade m.
kelk girtin tng. rira havile vînitene, rira kêr vînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildar bîyene, kêrdarîyene, fayde tira vênayene, rira havile wedayene, rira nefîyene
kelkdar rd. havildar, kêrdar, kêrin, nefin, faydeyin, havilin
kelkdar bûn lng. havilin bîyene, kêrin bîyene, faydeyin bîyene, havildar bîyene, kêrdar bîyene, nefin bîyene
kelkdar kirin tg. havildarnayene, kêrdar kerdene, havildar kerdene, kêrdarnayene
kelkdarbûn m. kêrdarbîyayis, havildarbîyayis, kêrdarîyayis, faydetiravênayis, rirahavilewedayis, rirahavilevînitis, rirakêrvînitis, havildarîyayis n.
kelkdarkirin m. havildarnayis, kêrdarkerdis, havildarkerdis, kêrdarnayis n.
kelkel kelekel, kelakel
kelkgirtin m. îstîfadekerdis, rirahavilevînitis, rirafaydegirewtis, rirahavilewedayis, faydetiravênayis, riraîstîfadekerdis, faydegirewtis, rirahaviledîyayis n.
kelkot rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewt-mewt, tews, çewt û çewtvir, xilxar, çot-mot
kelkot bûn tng. kelkot bîyene, xibkelkotî rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewt-mewt, tews, çewt û çewtvir, xilxar, çot-mot
kelkotkî rd. kelkotkî, xilûwarkî, tewsane
kelkotki bûn tng. kelkot bîyene, xilxar bîyene, tews bîyene
kelkperest rd. havilperest, kêrperest, kêrcî, faydecî, listek
kelkperestî m. havilperestîye, kêrperestîye, kêrcîyênî, faydecîyênî, listekîye, havilperestênî, kêrperestênî m.
kelkutî rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewt-mewt, tews, çewt û çewtvir, xilxar, çot-mot
kelkutkî rd. kelkotkî, xilûwarkî, tewsane
kelle n. ona. qaqote, kelle, kakote, qaqe m.
kelmel rd. polûpirt, pirtpertal, kortmort
kelmeman m. vatena venge, vata tale, vengvata, qala venge, talçekûye, vengçekûye, qesa tale, guzafe, vatena venge, talvata, vatiso veng, vatiso tal m.
kelmês m. zoo. kermêse, kulinge, pînge, vizike, beq, kelmêse, melse, melese, merese, merse m.
kelmîsk rd. mîzeker, mîzbin, gujbin, kelmîz, mîzok, mîzo, mîzker
kelmîze kîm. mîzekerîye, mîzbinîye, gujbinîye, kelmîzîye, mîzokîye, mîzkerîye m.
kelmîzek rd. mîzeker, mîzbin, gujbin, kelmîz, mîzok, mîzo, mîzker
kelogirî rd. keleberb, kelegîrî, zîz, kelgîr, kelegîl
kelogirî bûn tng. keleberb bîyene, kelegîr bîyene, zîz bîyene, kelagîr bîyene
kelogirîbûn m. keleberbbîyayis, kelegîrbîyayis, zîzbîyayis, kelagîrbîyayis n.
kelp n. zoo. kutik, kuç, kelp n.
kelpezî m. zoo. marmarîceke, bukalemune m.
kelpîç n. kelpîç, kerpîç n.
kelpik m. kîste, kaleke, nekse, kiste m.
kels rd. kir, keçel, kel, keçelek
kelsî m. keçelîye, gurîye, kirîye, kelîye, keçelênî, gurênî, keçelê, girênî m.
kelte m/n. birak, dost, yar n.
m. naz, tîz, cîlwe n.
kelû m. zayîçe m.
kelûça çîn m. zoo. deqsur, alabalix n.
kelûk m. zoo. sommase n.
kelûmel kelûpel, pulpergal, malze m., materyal n.
kelûs n. ten, beden n., laser n., wucud n., govde n. , besne m.
kelviçandin tg. qermiçnayene, çungirnayene, çiqirnayene, calaznayene, qurmiçnayene, qirmoçnayene, qirmiçnayene
m. qermiçnayis, çungirnayîs, çiqirnayis, calaznayis, qurmiçnayis, qirmiçnayis, qirmoçnayis, aliznayis n.
kelwas n. kêle, heykele, peykere m.
kelwaz rd. sayî, paka, saye, panka
kelx rd. kerx, morix, kerex, kokim
kelx bûn tng. kerx bîyene, morix bîyene, kerxîyene, morixîyene
kelxane m. derijxane, derisxane n.
kel teke
kel-mel eşya
kela Hınıs
kelce teke
kelemçe kelepçe
keleşêr horoz
kelp köpek
kelpe dişi köpek
semender (bir cinsi)
kel keçel, -e; gurrî, -ye; kirr, -e
kelebek perperike (m), pelpelike (m), pisperike (m), pinpinîke (m), minminike (m), cincinike (m), çînçinike (m), sîsperike (m)
kelepçe kelemçe (n)
keleş keleş, -e; rind, -e; rindek, -e; semt, tital
kelime çekuye (m)
kelle-paça serûpa (n), serûxaşî (zh), xaşî (zh), kelpaçe (n), kelle (n)
kellik keçelîye (m), gurrîyîye (m), kirrîye (m), kirrênî (m)
kel ker, pirt, par, parçe, qet
gupik, gupîtk, lûtke, cihê herî bilind (yê çiya / darê û hwd)
hût, rût, hilû, keçel
nêr (t heywanên mezin)
kel girtin telew bûn, nêr xwestin, (hin lawirên mê dema dixwazin yên nêr li gel wan di nav têkiliya leşî de bin)
kela varê, avarê, dûrî rê / navendê, dûr
kelafe bn kilaf
kelak kelex, term, leşê mirî
kelam kelam, kilam, nivîsên pîroz yên hin mezheban (t. kakeyiyan): we kelam bi kelam, bi sond, sond dixwim ku...
kelan serek, serok, mezin
kelanter bn kelan
kelar gidîş, koma giyayê dirûyî û li ser hev civandî
navê bajarokekî ye li Başûrê Kurdistanê
kelare kum, kulav, şewqe, şepqe
kelaş bn kilaş
kelb gumtil, gumtilk, komik
kelbe kêlbe, kelbe, didanên tûj, didanên dirinde (wek yên seyan < kelb (A) = se, kûç)
kele kulox, kele, ser
ser-, sere-: kelepaçe serûpêk (xwarinek e ji ser û piyên heywanan tê çêkirin), keleberaz înato, serhişk, sereberaz,
kele- nêre-: kelejin nêrejin, jina wek mêran, keleşêr dîk, dîkilê, mirîşkê nêr
keleget bejndirêj, dirêj
kelêj bn deselat
kelek kelek, darên bi hev re girêdayî yên pê mirov di ser avê re derbas dibin
kom
gidîş, koma giyayê li hev civandî
lêb, fêl, hîle, xap, fen, lêhb
kelekbaz lêbo, hîlebaz, xapînok, hîleker
kelekçî kelekvan, kesa/ê rêveberiya kelekekê dike
bn kelekbaz
keleke kirdin kom kirin, danîn ser hev, kirin gidîş
kelekuç perasû, parsû
kelela seqet, bêdest yan bêpî, birîndar, kirêtkirî
kelem kelemî, kelem
kelên şeq, tîk
meydan, qad
kelepçe kelemçe, kelepçe
keleper şeq, tîk, tiştê ji hin deran ji hev vebûye û kunek dirêj ketiyê
kelepûr kelepûr, mîras, bermayî, tore, çande
kelepûrî kelepûrî, mîrasî, mermayî, toreyî, çandeyî
kelerm bn kelem
keles bizîng, werîs
keleşeq serhişk, înato, biînat
keleşêr dîk, dîkil, mirîşkê nêr
keletezên tikîtezî, cipîcemidî, sirûsar, pir tezî / cemidî / sar
kelewê giyayek bor û strîtûj e
kelk sûd, sûde, mifa, feyde, kelk, kar, qezenc, qazanc
kelle bn kele
kelos kesa/ê didanên wê / wî yên pêşiyê ketine
keltûr çande, tore, kultûr
kelûkom bêserûber
kelûpel kerûper, pirtûmirt, hûrûmûr
kelûrî cûnek stiranên gelêrî yên kurdî ye
kelwaz sirûseqem, sirûsarma
kelxane kelxane, dikana çek-/ tivengçêkeran
kelka hin, hinek, hindek, piçek, kêm.