Encamên lêgerînê
kanî m 1. çeşme 2. kaynak, kaynarca, pınar, memba (bir suyun çıktığı yer)
kanî ji pûngê hez nedikir, pûng çû di çaviya wê de hêşîn bû neden kaçarsan o sana bulaşır
kanî (ii) rd metalik
kanî ya çikiyayî kuru çeşme, suyu çekilmiş pınar
kanî ya derewîn sürekli suyu akmayan çeşme veya pınar
kanî ya ziwa (an jî hişk) kuru çeşme
kanîbiharik m mevsimlik çeşme
kanîgeh m çeşme yeri
kanîje bot/m acımık, belemir (Cephalaria syriaca)
kanîk (i) m çeşme
kanîk (ii) m sapan (taş sapanı)
kanîn m 1. muktedir olma, yapabilme, edebilme, -e bilme 2. etme (olumsuz olarak; bir ihtiyacı karşılama) 3. güç (sınırsız, mutlak nitelik) 4. kudret, iktidar (bir şeyi yapabilme gücü)
l/ngh 1. muktedir olmak, yapabilmek, edebilmek, -e bilmek * ez dikanim herim ben gidebilirim 2. etmek (olumsuz olarak; bir ihtiyacı karşılamak) * ez bêyî wê nikanim onsuz edemem
kanîng m çeşme, pınar
kanîsark m çaykara, göze, kaynak
kanî jêderka avê *"merî, li ber kaniyê tî namîne"
1. kuna ku av jê dizê (navdêr, mê) k-ya nerm, kuna av tê re ji bin axê dizê anku derdikeve, cihê ku tiştek pirr lê heye yan lê peyda dibe: kaniya helbest û stranan.
Herwiha: kahnî, kahnîg, kanîg, kanîh, kehnî, kehnîh, kenî, kenîg, kenîh.
ji wêjeyê: Rûvî da rê, çû ser kaniyê, got: - Kaniyê, kaniyê ma tu xêra xwe nikarî avê bidî min.(Ji çîrroka gelêrî Rûviyê dûvqut).
ji: Proto-aryayî: xa- (kanî, bîr) Avestayî: xān (kanî, bîr) Pûnjabî: xnyg (kanî) Middle Persian: xnyg (kanî), sogdî: xxn (kanî) Farisî: xānī (kanî) … ir Kurdî: kanî, kehnî (kanî) Kurdî (Soranî): kanî (kanî) Hewramî: hane (kanî) Zazakî: henî (kanî) Sanskrîtî: khán- (kanî, bîr) Çavkanî: Cheung p.404, Lubotsky p.9, MacKenzie P.136 Pokorny: - Agadarî: Bingehê vê peyvê ne ji proto-hindûewropî ye. Diyar e ku ji zimanek nenas ketiye zimanên arî. Çavkanî: Lubotsky.
: kanîk, serekanî
kanî miçiqîn (biwêj) dawî li hebûne hatin. xelas bûn, qedin. gelekî li ber çavên we dihat, lê mizgînî ji we re, wa ye êdî kani miçiqî.
kanîbal (rengdêr) (navdêr) mirovxwer, ademxwer, yamyam, antropofaj, dehbe, hov, wehşî, dirrinde, barbar, ajelê/a yan mirovê/a ku goştê mirovan dixwe, ajelê/a ku ajelên ji cûnê xwe dixwe.
Herwiha: kannîbal.
ji: Bi rêya spanî ji zimanin karîbî.
: kanîbalîst, kanîbalîzm
kanîbalîzm (navdêr) xwarina mirovan ji alî mirovan ve
kanîbiharik (navdêr, mê) kanîyên li biharê di zên û havînan çik dibin
kanîgulan (navdêr, mê) kanîyên di nav mêrg û gulan da
kanîk (navdêr, mê) naznav yan navê biçûkkirî ya kanîyê, kanîya biçûk
kanîmasî (navdêr, mê) deverek e li wîlayeta Dihokê li Başûrê Kurdistanê.
Herwiha: Kanîmas, Kanîmasê.
ji wêjeyê: Parlamentoya Kurdistanê îro bi lez ji bo minaqeşekirina dagirkirina axa başûrê Kurdistanê ji aliyê hêzên eskerî yên tirkan ve civiya û gelek parlamenteran rexneyên dijwar li Tirkiyeyê girt û hat xwestin ko ne tenê eskerên tirkan yên ko niho ketine Kurdistanê lê belê eskerên tirkan yên ko ji sala 1996-ê ve li Bamernê, Kanîmasî û cihên dî yên Kurdistanê ne jî derkevin..
ji: kanî + masî
kanîn 1. hêz yan taqet bo kirinê hebûn (lêker)(navdêr, mê) hêz/taqet yan hinêr yan derfet/delîv yan zanîn hebûn bo kirina tiştekî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کانین.
Herwiha: karîn.
Hevwate: şên, şiyan, şekirin, tiwanîn. Tewîn: -kan-.
: kana
kanîn / dikane / bikane karîn
kanîster (navdêr, mê) dewlik, dolik, bîdon, qapê mezin yê ku bi gelemperî ji lekî hatiye çêkirin, şikilê wî sîlînder e û biderdank e û av û şileyên din pê tê kêşan, den.
Herwiha: kanîstêr.
Bide ber: bêdrok, setil, zerik.
: kanîsterî
kanîsterî (navdêr, mê) rewşa kanîsterbûnê.
ji: kanîster + -î
kanî 1. f. spring, source 2. where is/are?
kanîn (dial. var.) = karîn
kanî Brunnen
Quelle
Springbrunnen
Wasserquelle
wo
kanîn können
kanîya spî weiße Quelle, einer der heiligsten Plätze
kanî m. hînî, çir, hênî, henî, heynî, eynî, eyne, îne, yene, hêne n.
kanîje m. bot. talîye, talîya hêgayan m.
kanîk m. hînî, çir, hênî, henî, heynî, eynî, eyne, îne, yene, hêne n.
kanîka çav n. hînîyê çimî n.
kanîn m. qudret, sîkîyayis, erk, sayis n.
tg. sîkîyene, eskayene, bese kerdene, sîyayene, sayene, sînayene, bese kerdene, becer kerdene
m. sîkîyayis, sîyayayis, eskayis, sînayis, besekerdis n.
kanî kanî, kehnî, ciyê av jê dizê, cihê av lê ji bin erdê hildibilqe
kanîaw kanîav, kehnîav, ava kaniyan / kehniyan
kanîberdîne kanîkevir, (ciyê) ava (lê) ji nav keviran derdikeve
kanîle kanîk, kehnîk, kaniyên / kehniyên biçûk