Encamên lêgerînê
kêl m eksiklik, kusur
m 1. mezar taşı 2. dikili taş 3. dik yamaş
m 1. kile (bazı bölgelerde sekiz, bazı bölgelerde de on altı ölçeğe eşdeğer bir ölçü) 2. 16 adet (şey)
1. dikiş (dikilen yer) * kêlên wî bişkivîne dikişi sökülmüş 2. dikiş (dikilmiş iplik yolu) 3. dikiş (dikilecek şey) 4. teyel
kêl (v) m böğür, yan taraf
kêl avêtin (...) dikiş atmak * du kêl avêtin serê wî kafasına iki dikiş attılar
kêl berdan dikişleri sökülmek
kêl dan l/gh 1. dikiş atmak, dikmek 2. ilgilemek, teyellemek
teyel yapmak (veya atmak)
kêl û kêmasiyê malan evlerin eksikleri, kusurları
kêla m nabız sesi
kêla (tiştekî) vekirin bj dikişini almak
kêla gêxiyê 160 kg’ye tekabul ediyor
kêla paliyê bu da farklı bir kiledir
kêla serketinê zafer anıtı
kêlan (i) m 1. belleme, belle kazma (bel küreği ile toprağı işleme) 2. kazma (herhangi bir araçla toprağı açma)
l/gh 1. bellemek, belle kazmak (bel küreği ile toprağı işlemek) 2. kazmak (herhangi bir araçla toprağı açmak)
kêlan (ii) m yayık yayma
l/gh yayık yaymak
kêlandî (i) rd ölçülü
kêlandî (ii) bnr kêlendî
kêlandin l/gh yayık yaymak (yek)
(birine) ot yoldurmak, uğraştırmak
kêlandin (i) m yayık yayma
kêlandin (ii) m ölçme
l/gh ölçmek
kêlangeh sürüme ayrılmış toprak.
m sürüme ayrılmış toprak
kêlanî bnr kalanî
kêlayî rd bellenmiş (bel küreği ile kazılmış olan)
kêlb ê zer sarı kertenkele
zo/n kertenkele
kêlb (i) m saldırı
kêlbe ant/nd köpek dişi
m köpek dişi
kêlbik bir kertenkele türü.
kêlbik (i) zo/n 1. kertenkele, keler 2. kaya kertenkelesi; yaşadığı bölgenin kaya rengine uyumludur
kêlbik (ii) n köpek
kêlbirik (i) zo/n keler, kertenkele
kêlbirik (ii) n çul ve cacimlerde dokunarak şekil alan motif, iki tarafı dişli tarağı andırır
kêlbizer zo/m semender (Salamandra)
kêldan m 1. dikiş atma, dikme 2. ilgileme, teyelleme
kêldayî rd 1. dikişli, dikiş atılmış 2. teyelli, teyellenmiş
kêldayîn m 1. dikiş atış, dikiş 2. ilgileme, teyelleme
kêle m 1. yakacak 2. tezek öbeği
kêlê m dikili taşları devirme oyunu
kêlek yan, yanı başı.
ant/m 1. böğür, yan 2. yan (bir şeyin ön, arka, alt ve üst dışında kalan bölümü) 3. kenar (bir şeyin, bir yerin bitiş kısmı veya yakını)
kêlek dan ber kêlekê yan yana oturmak
kêleka xwe dan (yekî) dirsek çevirmek, sırt çevirmek
kêleka xwe danê karınlamak (gemi yanını dayamak)
kêleka xwe ya birêx nîşanî hevalê xwe nedan sırını en yakın arkadaşına dahi açıklamamak
kêlekanî rd/h yatay
kêlekbir lşk/nd yancı
kêlekî h yanlama, yanlamasına, kılıcına, kılıçlama
kêlên serobero eğreti diki
kêlên xwe dan hev söküklerini dikmek
kêlên xwe pê kirin (birine) süküklerini dikmek
kêlendar nd/nt balık avlamada avlanan balıkları toplayan kimse
kêlendî m tırpan
kêlendî kirin l/gh tırpanlamak
kêlendîkêş nd/nt tırpancı (tırpanla ekin biçen kimse)
kêlendîkêşî m tırpancılık
kêlendîkirin m tırpanlama
kêlendû bnr kêlendî
kêlêr m menteşe
kêlestûn m gök kuşağı
kêlg m 1. tarla, ekin sahası 2. petrol sahası
kêlgeh m çiftlik
kêlgeratîk zo/m bir sürüngen hayvan
kêlî 1.ikincil, tali. 2.ötürü. 3.kaba dikiş, teyel.
m 1. an, lâhza * kêliya ku derbasî hundir bû içeriye geçtiği an 2. d ötürü
kêlî bi kêlî an be an
kêlîç ant/m göz kapağı
kêlik n 1. mezar taşı 2. dikili taş, mezar taşı
kêlik (i) m an (zamanın en kısa birimi)
kêlîk (i) m ayakkabı
kêlîk (ii) m an, lâhza
kêlik (iii) m müslüman olmayan kadın
kêlikê kîlometreyê kilometre taşı
kêlincî m yumruk
kêlindî bnr kêlendî
kêlindîkêş bnr kêlendîkêş
kêlintî bnr kêlendî
kêlîyek bi şûn de h birazdan
kêlkêle bot/m saçaklı bir bitki
kêlnedayî rd dikişsiz
kêlok m Yahudî kadın
kêlpezî n köpek
kêlsim m 1. biçim 2. süs
kêlûn m kenet
kêlûn bûn l/ngh kenetlenmek
kêlûn kirin l/gh kenetlemek
kêlûnbûn m kenetlenme
kêlûnbûyîn m kenetleniş
kêlûnkirî rd kenetli, kenetlenmiş
kêlûnkirin m kenetleme
kêl [I] dirûnên girs, şêl kêl [II] kevirên ku mezelên miriyan pê tên nasîn kêl [III] gav, kat
(navdêr, mê) kevirê li ser gorrê yê ku navê kesa/ê mirî yan jî duayek li ser hatiye nivîsîn (carine jî bênivîs in).
Bikaranîn: Lêker: kêl kirin, kêl dan. Navdêr: kêlkirin, kêldan Rengdêr: kêlkirî, kêldayî.
Bide ber: kal, kel, kil, kol, kul
kêl avêtin (lêker) kêl dan.
ji: kêl + avêtin
kêl dan (lêker)derab dan, deribandin, şelandin, hene kirin, kefandin, xeritandin, henc kirin, girhîvas kirin, şûl kirin, kefkirin, şel dan, kêldan, henckirin.
ji: kêl + dan
kêl î (navdêr, mê) dirwar, tik, cûn, wesle, çat.
ji: kêl +-î
kêl kirin bi dirûnên girs dirûtin, şêl kirin
(lêker)(Binihêre:) kêl
kêl lê pişkivîn (biwêj) kêmasî lê çêbûn. xwedê dizane he ma ku kêlek li min bipişkive, wê min bikin destan û bi şev û roj li her derê bibêjin.
kêl sî (navdêr, mê) teşe.
ji: kêl +-sî
kêlan (lêker)û(navdêr, mê) cot kirin, kolana ne kûr (bi taybetî ya zeviyan bo çandinê): Traktor zeviyê dikêle..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: کێلان.
Herwiha: kêlandin, kêlîn. Tewîn: Lêker: -kêl-.
Bide ber: kolan.
: kêlayî
kêlan/dikêle/bikêle [I] erd kolan [II] zevî cot kirin
kêlanbar (rengdêr) çandinbar.
ji: kêlan +-bar
kêlanê (navdêr, mê) yarî yarîyeka kevina kurdewarî ye mirov xwe dikin du bir û her alek hemberî hevdu sê kêlan di venin (çikilînin) alê hersê kêlên berdijê xwe bêxit serdikevit û xal bo di hên nvîsîn bira hersêkêlên hemberî xwe bêxit û çi yên wê neketibin dê sê xalan bi dest xweve hînit û sersax bit lê eger yek yan du kêl di ketî bin kêlên berdij hemûyan bêxit xalekê dê wergirit û cihên xwe gihorin
kêlanêkirin (navdêr)yarîya kêlan di kin, :genc hemî yên li danga gundî kêlanê di kin
kêlangeh erdê ku ji cotkirinê re hatiye veqetandin
kêlb (rengdêr) hov, har(navdêr) (nêr ) gumgumok, marmaroş, dîlmar, margîsk, kêlbezer,meqezer, qimqimok,marmaroş, kelpezî, kêlbik, fatik, dêmar,dêlemar, bûkemar, marmarok, dîlmar, dêlmar, kêlbesor, dakmar, beqmar, cureyek xijindeyan e ku hêk dikin û çarpê digerin û xwînsar in, (Lacertus).
ji: bi kêmî bi maneya har, hov ji erebî كلب (kelb: se, seg, kûçik)
kêlbe (navdêr, nêr) didan, diran (hestiyên di devî de yên ku xwarin pê tê hêrandin), hestî.
Bide ber: kêlbetan
kêlbese (rengdêr) dijûn yê didanên wî mîna kêlbeyên seyan bin
kêlbetan (navdêr, nêr) pencik, pens, pense, amûrekî pêzeftkirinê ye.
Herwiha: kelbetan, kelpetan, kerbetan, kerbeten, kerpetan, kerpeten.
Bide ber: kêlbe
kêlbetîj (rengdêr) candarên dirinde yên xudan didanên tîj
kêlbik (navdêr, mê) marmêlke, kelpezî, fatik, dêmar, bûkemar, marmarok.
ji: kêlb +-ik
kêldan (navdêr, mê) dirûtina cilikan, :kêlî lêdan
kêldayî (rengdêr) dirûtî, deribandî, şelandî, derabdayî, girhîvaskirî, şûlkirî.
ji: kêl +dayî
kêlek 1. hind, tehêl, 2. hêl, alî *kêleka xwe ya birêx, li rêhevalan mede kêleka xwe dan kêleka bokeberanan tevî mêrxasan rabûn û rûniştin
(navdêr, mê) al, alî, la, teref, hêl, tenişt, rex, tenişt, herdu beşên leşî yên dikevin navbera piştê û zikî û di bin destan ve ji binkefşê ta navtengê digirin, nik, cem, bal, ba.
Bide ber: goşe, kujî.
: kêlekî, kêlekanî
kêleka xwe ya birêx nîşanî hevalên xwe nedan (biwêj) sir û kêmasiyên xwe ji kesî re negotin. ew ne mirovekî wisan e ku kêleka xwe ya bi rêx, nîşanî hevalên xwe bide.
kêlekî (navdêr, mê) rewşa kêlekbûnê, pelkî.
ji: kêlek + -î
kêlendî (navdêr, mê) tirpan, qirim, tilwar, şalok, amûrek bidestik û serikqoz e bo dirûna giyayî û dexlûdanî ye û ji şalokê dirêjtir e.
Herwiha: kêlindî, kêrendî, kêrindî.
ji: . Ji ermenî: գերանդի (gêrandî).
Bikaranîn: Lêker: kêlendî kirin. Navdêr: kêlendîkirin Rengdêr: kêlendîkirî
kêlendî kirin (lêker)(Binihêre:) kêlendî
kêlendîkêş (navdêr, mê) tirpankêş.
ji: kêlendî +-kêş
kêlendîkêşî (navdêr, mê) tirpankêşî, qirimkêşî.
ji: kêlendî +-kêşî
kêlendîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kêlendî kirin
kêlendîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kêlendî
kêlêr (navdêr, mê) siyare, menteşe, qolop, şarnîr, rizde, encame.
ji: kêl +-êr
kêlî 1. bîsk, xulek 2. karê ku ewqas ne pêwist e û di asta duyemîn de tê 3. bone 4. dirûna girs, şêl
1. dirûna cilan (navdêr, mê) dirûna yan pînekirina cilan bi derziya destî.
Herwiha: kêlîk.
Bide ber: kalî, kelî, kêl, kilî, kolî, kulî.
Bikaranîn: Lêker: kêlî lê dan, kêlî kirin. Navdêr: kêlîlêdan, kêlîkirin Rengdêr: kêlîlêdayî, kêlîkirî.
: kêlîkar, kêlîkarî, kêlîker, kêlîkerî
kêlî kirin (lêker)(Binihêre:) kêlî
kêlik [I] demeke pir hindik; xulek kêlik [II] kevirê serê mezelê miriyan; kêl
(navdêr, mê) kêl, gorîçe.
ji: kêl +-ik
kêlîkarî (navdêr, mê) rewşa kêlîkarbûnê.
ji: kêlîkar + -î
kêlîkek (navdêr, mê) bîstek, bîskek
kêlîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê kêlî dike.
ji: kêlî + -ker
kêlîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kêlî kirin
kêlîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kêlî
kêlindî alava çandiniyê ya ku pê giya û zad tê çinîn
kêlkêlî kirin şêlşêlî kirin, bi dirûneke demdemî dirûtin
kêlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye kêl kirin
kêlkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) kêl
kêlnedayî (rengdêr) bêkêl, nedirûtî.
ji: kêl +nedayî
kêlpizer (navdêr)navdêr e nêr e (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kêlpizer ; ajalek e ji gumgumokê mezintir e û li ser çar linga ye , zikê xwe zer e , pir li havînê dertê.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
kêlûk jina nemisilman an jî ji neteweyeke din
kêlûn kilîla mezin a darînî an jî hesinî ya ku ku pê dergehên mezin tên dadan
kêl m. grave
kêlek (f.) edge
f. side, edge
kêlî (f.) second (time)
kêliyê û pê de (ji vê kêliyê û pê de) from now on, henceforth
kêl grob genäht
langer Stein
kêlek Kante
Rand
Richtung
Rubrik
Seite
kêlendî Sense
kêlendîn abmähen
kêlî Augenblick [m.]
Moment
Weile
kêlik Augenblick [m.]
Moment
Weile
kêlîk Augenblick [m.]
Moment
Weile
kêlindî Sense
kêlindîn abmähen
kêlpidan Zange
kêl m. gornbere, gornkêle, kêlike, hemde, berkole, gornsîye, kemera mezele, kemera gorne, kêle, berkuele m.
n. zoo. kel, hevur, tik, keleje, nêrî, kelece, kelîce, kilîce, keleze, kilînce, kelje n.
m. qînate, kod, debo, sinik n.
m. kêl, sul, gav, çêl n.
kêl dan lg. sul kerdene, henc kerdene, kêl kerdene, selnayene, çêl kerdene, gav kerdene, sulnayene
kêlan lg. kinitene, mer kerdene
lg. . ramitene, cite ramitene
kêlb m. zoo. marîceke, kirpe, marûla, meleke, milawine, marmalûke, malmalike, malba, malwa m.
kêlbe m. qetul, dardês, hefte n.
kêlbik m. zoo. marîceke, kirpe, marûla, meleke, milawine, marmalûke, malmalike, malba, malwa m.
kêlbizer m. zoo. kelpe, semendere m.
kêldan m. sulkerdis, henckerdis, kêlkerdis, selnayis, çêlkerdis, sulnayis n.
kêldayî rd. sulkerde, gavkerde, çêlkerde, kêlkerde, selnaye
kêlek m. kîste, kaleke, nekse, kiste m.
kêleka behrê n. kista deryayî, kaleka deryayî m.
kêlendî m. kelendire, çelemtu, qiri m., tirpane, kelandire m.
kêlendî kirin lg. kelendir kerdene, qirim kerdene, tirpan kerdene, çelemtu kerdene
kêlendîkês m/n. kelendirantox, çelemtuantox, qirimantox, qirimcî, tirpancî n.
kêlendîkêsî m. kelendirantoxîye, çelemtuantoxîye, qirimantoxîye, qirîmcîyênî, tirpancîyênî, kelendirantoxênî, çelemtuantoxênî, qirimantoxênî m.
kêlendîkirin m. kelendirkerdis, qirimkerdis, tirpankerdis, çelemtukerdis n.
kêlêr m. qilope, mentese n.
kêlg m. hêga, zi m., hîga, yega n.
kêlî m. vîste m., hêne m., lehza m., qas n., vîsteke m.
kêliç m. ono. banê çi m., çermeyê çi m., qapaxê çimî n.
kêlik m. game., hêne, tir m., hing, hele, linge, hek, hile m.
m. gornbere, gornkêle, kêlike, hemde, berkole, gornsîye, kemera mezele, kemera gorne, kêle, berkuele m.
kêlindf m. kelendire, çelemtu, qiri m., tirpane, kelandire m.
kêling m. kelendire, çelemtu, qiri m., tirpane, kelandire m.
kêlûde m. qalik, qasil, çekûle, qafik, çule, tofil, pûr, çek n.
kêlûn kirin lg. kilît kerdene, qefelnayene, zirze kerdene
kêlûnkirî rd. kilîtkerde
kêl (berdî ser gorekan) kêl, kevirê li ser gorê tê vedan û pirî caran tekstek li ser tê nivîsîn
(kox) kol, kolik, kox, koxik, xanîkê bêserûber
kêlan kêlan, bo çandinê ax (ne kûr) kolan, cot kirin, gasin lê dan
kêlge kêlgeh, zevî, cihê kêlanê
kêlraw kêlayî, (ne kûr) kolayî