Encamên lêgerînê
jagar bnr jaguar
bnr jaguar
jaguar jaguar, jagwar (Felis onca)
jaguar, jagwar (Felis onca) zo/m
jaketatay caketê mêran e ku di dawetên resmî de li xwe tê kirin
caketê mêran e ku di dawetên resmî de li xwe tê kirin
jaluzi jalûzî
jalûzî m
janbon janbon (pîl an jî hêta beraz)
janbon (pîl an jî hêta beraz) m
jandarma 1. jendirme, cendirme, şorte, ziptî, mifirdî 2. çavhilkirî (mec)
jandarma karakolu jendirmexane
jandarmalık 1. jendirmetî, cendirmetî, şortetî, ziptîtî 2. çavhilkiritî (mec)
1. jendirmetî, cendirmetî, şortetî, ziptîtî lşk/m 2. çavhilkirîtî (mec) m
janjan janjan
janjan rd
janjanlı janjanî
janjanî rd
jant jant, cant
jant, cant n
japon 1. Japon (kesê ji gelê Japon) 2. Japon (tiştê xweserî Japonan)
1. Japon (kesê ji gelê Japon) 2. Japon (tiştê xweserî Japonan) nd/rd
japon gülü kamelya
kamelya m
japon kertenkelesi qurnewîlka japonî
qurnewîlka japonî zo/nd
japon sarmaşığı mêwa japonî (Ampelopsis japonica)
mêwa japonî (Ampelopsis japonica) bot/nd
japonca Japonî, Japonkî (zimanê Japonan)
Japonî, Japonkî (zimanê Japonan) m
japone kincê jinan ê bêcil
kincê jinan ê bêcil
japonya Japonya
Japonya m
japonyalı Japonyayî, Japonî
Japonyayî, Japonî m
jargon jargon (zimanê derveyî zimanê giştî ya ku di navbera beşeke mirovan de tê axaftin. Weke mînak: jargona doktoran ew ziman e ku bi taybetî di navbera doktoran de tê axaftin)
jarse 1. jarse (çeşîdekî qumaş e) 2. jarje (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin)
1. jarse (çeşîdekî qumaş e) nd 2. jarje (ê ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
jartiyer bendgore, jartiyer
bendgore, jartiyer n
jaguar zo/m jagguar (Felis onca)
jaj peynire lezzet katan bir ot.
jajarûn m yoğurt, kuru ekmek (veya un) ve yağ ile yapılan bir tür yemek
jajî m 1. teleme 2. ekşimik, çökelek
jajîya babûrî bir tür küflü çökelek
jajûn m haşıl
jakaw rd 1. yırtıcı 2. kırışık, buruşuk
jakawî m yırtıcılık
jale (i) m kırağı, çiy
jale (ii) m 1. gül fidesi 2. bot/m zakkum (Nerium oleander)
jaledar rd kırağılı, çiyli
jalî m kaynatılan ayrandan elde edilen ve çökeleğe benzer peynir
jalûzî jaluzi.
m jaluzi
jam n çan * jamên dêran lê dida kilise çanları çalınıyordu
jambon jambon.
jan ağrı, sancı, sızı.
m 1. sızı, ağrı 2. ızdırap, acı* di girmilkên min de janeke bişewat heye omuzlarımda bir yanma acısı var 3. sancı, buruntu, buru 4. mec hastalık
jan dan l/gh 1. sızlamak 2. sancımak 3. ağrımak
1) sancımak 2) acı vermek
jan dan (yekî) iliğini kemirmek
jan dan dilê (yekî) acısı yüreğine işlemek, dağlamak * vê rewşa wî janê da dilê min onun bu hali yüreğimi dağladı
jan xwe berdan dil (birinin) yüreğine işlemek (çok derin acı uyandırmak)
jana zirav bj/nd ince ağrı, verem, ince hastalık
janabirk m bir hastalık adı
janbon m janbon
jandan m 1. sızlama 2. sancıma 3. ağrıma
jandanî rd 1. sızılı 2. sancılı 3. ağrılı 4. hastalıklı
jandar ağrılı, sancılı.
rd 1. sızılı 2. sancılı 3. ağrılı 4. acılı, ıstıraplı (acısı olan kimse)
jandarî m 1. sızılık 2. acılık, ıstıraplılık
jandayî rd 1. sızılı 2. sancılı 3. ağrılı, ıstıraplı
jandayîn m 1. sızlayış 2. sancıyış 3. ağrıma
jande m öğe, unsur
janê dan dil yüreği cız etmek (veya cızlamak)
janedidan n diş ağrısı
janedil m kalp ağrısı
janediran n diş ağrısı
janeguh n kulak ağrısı
janegurçik m böbrek ağrısı
janepişt m sirt ağrısı
janereh bj/m siyatik
janeser nd baş ağrısı
janeserî m baş ağrıması
janjan rd janjan
janjanî rd janjanlı
jankuj bj/m 1. ağrıkesen, ağrı kesici 2. yatıştırıcı, analezik
jano sakat.
rd hasta, mariz
janoyî rd hastalıklı
jant, cant n jant
janû bnr jano
janxane m revir
janyar rd 1. sızılı 2. sancılı 3. acılı, ıstıraplı
japon nd /rd 1. Japan (Japon halkından veya ırkından olan) 2. Japon (Japonlara özgü)
japone rd japone
japonî Japonca, Japonyalı.
m 1. Japonca (Japon dili) 2. nd Japonyalı
japonkî m Japonca
japonya m Japonya
japonyayî rd Japonyalı
jar rd 1. zayıf (insan ve hayvan için) 2. zayıf, yağsız 3. zayıf (görevini yapacak yeterli gücü olmayan) * artêşeke jar zayıf bir ordu 4. cılız, sıska. nahif 5. mec yoksul, fakir 6. mec zavallı * heyla li min jarê vay zavallı ben
kirin 1) zayıflatmak 2) cılızlaştırmak
ketin zayıf düşmek, zayıflamak
bûn 1) zayıflamak, vücuttan düşmek 2) cılızlaşmak
jar (ii) m 1. ağı, zehir 2. ant öd kesesi
jar bûn l/ngh 1. zayıflamak 2. süzülmek (çok zayıflanmak) 3. cılızlaşmak, sıskalaşmak
jar ketin l/ngh zayıflamak, zayıf düşmek
jar kirin l/gh 1. zayıflatmak 2. cılızlaştırmak, sıskalaştırmak
jarandî rd ağılanmış
jarandin m ağılama, zehirlemek
l/gh ağılamak, zehirlemek
jarbûn m 1. zayıflama 2. süzülme (çok zayıflanma) 3. cılızlaşma, sıskalaşma
jarbûyîn m 1. zayıflayış 2. süzülüş (çok zayıflanma) 3. cılızlaşma, sıskalaşma
jardadayî rd zehirlenen, zehirlenmiş
jardadayî kirin l/gh zehirlemek
jardadayîkirin m ehirleme
jarê b zavallı ben (kadın için)
jarî m 1. zayıflk 2. cılızlık, sıskalık 3. mec fakirlik, yoksulluk 4. mec zavallılık
jarîn sızlanmak.
m ağılanma
l/ngh ağılanmak
jarjûr m şarjör
jarjûrdank m şarjörlük, kütüklük
jarketî rd zayıf düşmüş, güçten düşmüş olan
jarketin m zayıflama, zayıf düşme
jarkirin m 1. zayıflatma 2. cılızlaştırma, sıskalaştırma
jarmar zo/n kırkayak
jaro b zavallı ben (erkek için)
jarok rd 1. zayıf 2. mec zavallı
jarokî rd 1. zayıfça 2. cılızca, sıskaca 3. mec fakirce 4. mec zavallıca
jarse m 1. jarse 2. rd jarse (bu kumaştan yapılmış olan)
jartiyer jartiyer.
jarxane m revir
jax (i) m bir kır yemeği
jax (ii) bot/m turşusu da yapılan bir tür bitki
jay bot/m kır kimyonu
jaguar (navdêr)thumbrightParsê jaguar, cureyek parsan e ku li parzemîna Amerîkayê başûr dijî ye.
Herwiha: jagwar
jahr jehr
jaj cureyekî çêreya ku di çêjdana penîrî de tê bikaranîn
(navdêr, nêr) giyayek beyar yê bêhnxweş û xwerbar e ku belg û bistîkên wî bi terrî bi taybetî bo çêkirina jajî têkilî nav penîrî tê kirin û tovê wî jî bo çêjdanê tevî hin xwarinên din tê kirin.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: ژاژ. Navê zanistî: Carum carvi.
ji: hevreha farisî ژاژ (jaj), jiari. Cacık (xiyarmast ya tirkî yekser û τζατζίκι (xiyarmast) ya yûnanî bi rêya tirkî ji kurdî ne. Bi rêya yûnanî ev gotina kurdî yan jî peyva ji wê jajî bi forma xwe ya yûnanîkirî tsatsiki bi wateya xiyarmast ketiye pirraniya zimanên dinyayê..
: jajistan, jajî, jajîfiroş, jajîfiroşgeh, jajîkirr, jajîsaz, jajîsazî, jajîxwer, jajîxwerî
jajerûn cureyekî xwarina ku ji jajî û rûn tê çêkirin
(navdêr, mê) xwarineke ji jajî û rûn ên di nav êk da qelandî dihêt berhevkirin, :firavîn evroj jajerûne
jajî toraq û penîrê ku jajî kirine tev
(navdêr, nêr) penîrê hûr-hûr (yê hin giya hatine têkilkirin), mastê rehn-rehn(yê hin giya ango jaj hatine têkilkirin)an bihûjandin.
Bide ber: dew, firû, mast, şîr, tûk.
ji: jaj + -î. Cacık (xiyarmast) ya tirkî û τζατζίκι (xiyarmast) ya yûnanî ji kurdî ne http://www.nisanyansozluk.com/?kcac C4 B1k bi rêya yûnanî ev gotina kurdî ketiye pirraniya zimanên dinyayê..
: jajîfiroş, jajîfiroşgeh, jajîkirr, jajîsaz, jajîsazî, jajîxwer, jajîxwerî
jajîfiroş (navdêr, nêr) , mê, kesê/a ku ku jajî difiroşe
jajîrûn (navdêr, mê) jajerûn
jak (navdêr, nêr) axuz, firû, zak, jek
jakaw 1. wehşî 2. hov 3. kovî
(navdêr) dirrinde, hov, goştxwer, lawir, ajelên ku goştê ajelên din dixwin, ajelên ku nêçîra ajelên dî dikin, wan digirin û û dixwin, wehşî.
: jakawane, jakawî, jakawîtî, jakawtî
jakawane (rengdêr) bi awayekî jakaw.
ji: jakaw + -ane
jakawî (navdêr, mê) rewşa jakawbûnê, mîna, nola, wek, bîna, bingeh, fena, sirtî, tûjî, çorsî, hovîtî, notî.
ji: jakaw + -î
jakobînîzm (navdêr, mê) merkeziyet, sentralîzm, unîtarîzm
jale 1. kulîlka ziqûmê 2. xunav
(navdêr, mê) ziqûm, rûl
jambon (navdêr) goştê berazan (bi taybetî yê ji ranên wan).
ji: Ji frensî
jan 1. êş 2. tajan *"jana hemû tiliyan yek e"
(navdêr, mê) êş, azar, ezyet, ezab, şkence, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî.
Bikaranîn: Lêker: jan dan, jan girtin. Navdêr: jandan, jangirtin Rengdêr: jandayî.
: bêjan, bêjanî, bêjanîtî, bêjantî, bijan, bijanî, bijanîtî, bijantî, didanjan, didanjanî, janandin, janandî, jandar, jandarî, jandayî, jander, janderî, janewî, janewîtî, janiyayî, janî, janîn, janok, janokî, hinavjan, hinavjanî, serjan, serjanî, zikjan, zikjanî
jan dan 1. êşîn 2. tajan dan
(lêker)(Binihêre:) jan
jan girtin 1. êşê lê girtin 2. tajan pê ketin
(lêker)(Binihêre:) jan
jana zirav cureyekî nexweşiyê ye û hêdî hêdî bi kuxika xwînî dikuje
(navdêr, mê) êşa zirav, tuberkuloz, sîl, werem, şerbê, beynûtî, êşeke vegir e ku cigeran digire û dibe sedema zeîfbûna mirovan.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: ژانا زراڤ. Pirrjimar: janên zirav. Yekjimara nediyar: janeke zirav.
ji wêjeyê: Di daxuyaniyekê de Rêxistina Tendirustiya Cîhanî WHO daxwaza rawestandina bi lez ya wan testên xwînê kir, ku taybet in bi diyarkirina nexweşiya sîl- jana zirav- çimkî madeyên ku di wan testan de tên bikaranîn eybdar in û jiyana milyonên kesan dixin metirsiyê. Berpirsên WHO dibêjin ku amûr û madeyên laboratûran ji aliyê şirketên rojavayî tên çêkirin, piraniya wan ji aliyê kalîteya kontrolê ya welatên pêşketî tên redkirin, lewma ji welatên paşketî û hejar re tên şandin.
janazirav (navdêr, mê) derd nexweşîyeke li sihêd mirovî dikevit, sile
janbir dermanê êşbir
jandan (navdêr, mê) êşan, didanê min janan didit, êşîn
jandanî (navdêr, mê) sancoyî, jandar, jandayî.
ji: jandan +-î
jandar 1. biêş 2. tajandayî
(rengdêr) bijan, biêş, êşdar, biazar, biezyet, tişta/ê ku janê jê çêdibe yan jan tê de heye, ezyetdar.
Herwiha: jander, jandêr.
Dijwate: bêjan.
ji: jan + -dar.
: jandarî, jandarîtî, jandartî
jandarî (navdêr, mê) rewşa jandarbûnê.
ji: jandar + -î
jandayî (rengdêr) (Binihêre:) jan
janê naznava jina leşêş
janê dayîn ser dilê (yekî) (biwêj) ji ber sedemekê gelekî êşîn. xemgîn bûn. keça wî revive, janê duye ser dilê wî.
janeser (navdêr, mê) serêşan, :jiber janeserê min hay ji xwe nîne!
jangirtin (navdêr, mê) jandan
janî (navdêr, mê) rewşa janbûnê.
ji: jan + -î
janîn (navdêr, mê) êşandin, arihandin :êşan.
ji: j +kirin
janîn / dijane / bijane ajinîn
jankêşan (navdêr, mê) rewşa ku mirov tê de dibûre di bin êş, azarî û dijwarîyê de..
Têkildar: jan, derd, azarî, dijwarî.
ji: jan + kêşan
jankirin (navdêr) jandan, êşan, :didanê min yê janan dike
jannasî (navdêr, mê) patolojî, êşnasî, derdnasî
jano 1. nexweş 2. seqet
naznavê mêrê leşêş
janoyî (navdêr, mê) nexweşok, nexweşînok, bîmarî, biêşîk, nizar, marazdar, merezoyî, jandar, biêşk, êşîkdar, hîledar, iledar, biilet, merezdar, jar, nexweşokî, derdnak.
ji: jan +-oyî
janr (navdêr, mê) şêwe, cûn, şêwaz, çeşît, tewr (bi taybetî şêweyên berhemên wêjeyî yan hunerî).
Herwiha: genre.
ji wêjeyê: Di malpera Nefelê da bi çend beşan pirsên birêz Enwer Karahan û bersîvên birêz Mistefa Aydogan çap bûne ko gelek kes jê ra hevpeyvîn dibêjin. Belkî ji ber wê ye, ko ji hemû janrên rojnamevanîyê ew hîna bêtir nêzîkî hevpeyvînê ye. Lê bi bawerîya min ew ji hevpeyvînê zêdetir berhemeke edebî ya dagirtî ye.(Têmûrê Xelîl: Hevpeyvîn bû berhema hunerî, Nefel.com, 9/2007).
ji: Ji frensî genre /janr/
japonî (navdêr, mê) zimanê Japonyayê(navdêr) welatiya/ê Japonyayê(rengdêr) her tişta/ê Japonyayê, miletê wê yan zimanê wê: tirimpêlên japonî.
Herwiha: japanî, japonyayî, yabanî
(navdêr)(Binihêre:) japonî
japonîzm (navdêr) Xwendin: xwendin,ˈʒapɔnîzm, peyvên ku jimanê japonî tên
japonya (navdêr, mê) welatek giravî ye li rojhilata parzemîna Asyayê.
Têkildar: japon, japonî, japonyayî
jar 1. sefîl 2. bêkes 3. lawaz
1. hejar (rengdêr) belengaz, hejar, feqîr, perîşan, reben, goyîn, nedar, belingaz, kesa/ê ku rewşa wê/wî ya aborî xirab e, kesa/ê ku têra hewcehiya xwe dirav yan saman nîne, bêserûber, şerpeze, kepaze, aşifte, rezîl, riswa, xizan, muhtac, hewcedar, destkurt, peregende, bêhal.
Bikaranîn: Lêker: jar bûn, jar kirin. Navdêr: jarbûn, jarkirin Rengdêr: jarbûyî, jarkirî.
: jarî, jarîtî, jartî 2. dermanê ziyanker (navdêr, mê) (Binihêre:) jehr
jar bûn 1. sefîl bûn 2. bêkes bûn 3. lawaz bûn
(lêker)(Binihêre:) jar
jar ketin (lêker)(Binihêre:) jar
jar kirin hejar kirin
(lêker)(Binihêre:) jar
jarandin (lêker)axûkirin, jehrkirin, axû kirin, jehr kirin, jehrdayî kirin.
ji: jar +-andin
jarav bijûn
jarav bûn 1. bijûn bûn 2. paqij bûn
jarav kirin 1. bijûn kirin 2. aman ji aravê derxistin û aveke paqij bi ser de kirin
jaravbûn (navdêr, mê) bijînbûn, paqijbûn, :ev amane başjarav nebûne!
jaravkirî (rengdêr) amanên hatîne jaravkirin, bijîn
jaravkirin (navdêr)piştî amanan di şonavekê liser dikin jibo kefa sabûnê pêve nemîne û bijîn bi be
jarayî (navdêr, mê) jaretî, lawazî, ziravî, qelisî.
ji: jar +-ayî
jarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jar
jarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jar
jarê jina melûl û bê gêwil, kovandar, navê jinane
jarî 1. rewşa jaran (navdêr, mê) hejarî, belingazî, feqîrî, rebenî, xizanî, xizanî, xizanî, nedarî, ne zengînî, ne dewlemendî, rewşa jaran, perîşanî, şerpezetî, miskînî, milahimî, goyînî.
Herwiha: jarîtî, jartî.
ji: jar + -î
jarîk (navdêr, mê) çîqal, jar, lawaz, qels, reqele, rij, tenik, tenik/pehn (Gegenstände), zirav.
ji: jarî +-k
jarîn (navdêr, mê) girîn, nalîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژارین
jarîn / dijare / bijare 1. nalîn 2. zûrîn 3. girîn
jarketin (navdêr, mê) hejarbûn
jarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jar kirin
jarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jar
jarmar (navdêr, mê) hezarpê, bejmar, dulge, maşot, spîpanik, zov, çilpê, şemar
jarokî (navdêr, mê) wezayokî, hêjarokî, qelsokî, zeîfokî.
ji: jaro +-kî
jarxane jûra pêşalîkariya tenduristî
(navdêr, mê) revîr.
ji: jar +-xane
jarzanî (navdêr, mê) jehrzanî.
ji: jar +-zanî
java 1. giravek Indonezyayê (navdêr, mê) giravek Indonezyayê ye.
: javayî, javayîtî 2. zimanek bernamandinê ye (navdêr, mê) zimanek bernamandina kompûterî ye
javayî 1. ya/yê Javaya Indonezyayê (navdêr) rûniştvana/ê girava Java ya Indonezyayê, kesa/ê ji wê giravê(navdêr, mê) zimanê girava Java ya Indonezyayê, her tişta/ê girava Javayê, miletê wê yan zimanê wê.
ji: Java + -yî.
: javayîtî
javayîtî (navdêr, mê) rewşa javayîbûnê.
ji: javayî + -tî
ja (kurte) January. (kurte) judge Advocate.
jab Dehf lê dan, niqurçandin. Bi tişteke serê wê tûj niqurçandin. Tê re kirin.
jabber Bilez axaftin. Zûzûka axaftin. Bi awayeke neyê fêhmkirin xeberdan. Gotina bêwate gotin. Gotina bêwate an jî nayê fêhmkirin.
jabiru Cûreyeke leglegan ku li welatên germ dijîn. (zool.) Jabiru mycteria.
jacinth Simbil. (bot.) Hyacinthus. (bnr.) hyacinth.
jack Krîko. Zilam, gundî. Keştîvan. Makîneya kêrî hilanîna barên giran tê. (îskambîl) vale. Di hinek lîstikan de top. (argo.) pere. (elek.) prîz. Çargoşeya ku di quncika alayên îngîlîz û amerîkan de heye. Ajalê nêr. (ker, kîvroşk. Çakêteke bizirh ku berê dihat bikaranîn. Lîstika pênç kuçan.
jack frost Sayiya tund. Qurixa tund. Gelekî sar.
jackadandy (kevin) Xortê xeydok. Tewtew.
jackal Çeqel. (zool.) Canis aureus. Kesê ji bo kesekî din bi awayeke qirêj kar bike.
torîk
jackanapes Kesê bêedeb an jî xwedemezin. Kesê qure.
jackass Kerê nêr. Zilamê ehmeq.
jackboot Zordarî. Kesê zordarî dike. Li keseke din zordarî kirin ku bibe bindest. Ya ku bi zordarî ye.
jackdaw Cûreyeke kin a qijikê. (zool.) Corvus monedula.
jacket sako
saqo, çakêt, palto 2. navê qî qalik û cizûbendê kaxezîn e ku pirtûkên bergkirî pê dipêçin 3. (mak.)berg û qewlikê stûnaweyê 4. (mak.) rûgirtina sîlîndîrê, rûkişandina stûnaneyê, biqewlikkirina stûnaweyê.
jackhammer navê metqeba kevşran e ku pê hewasa şidandî dişixule.
jackinthebox navê pêlîstokekî ye ku dema qotiya pêlîstokê vedibe ximbilek vezeliyayî jê dipeke ji derve.
jackinthepulpit navê riwekeke Amerîkî ye ku dişibe giyaşîrikê, (bot.) Arisaema triphyllum.
jackknife kêrika gir, çeqûya mezin.
jacklight lempeya masîgiran, fanûsa masîvanan.
jackofalltrades kesê jêhatî, xurt, kêrhatî, destbikar, hoste, cergebez.
jackolantern jackolantern navê fanûsekî ye ku ji kundir çêdibe, hundurê kundir diqewêrin û aliyekî kundir dişibînin sûretê mirovekî 2. roniya ku li der û deverên çirav tê dîtin, pêt û xuriya lîtavê.
jackplane rendeya necaran, planyaya gir û gewre.
jackpot (îskambîl) pot, pereyê li ser masê ketî ser hev. hit the jackpot (DYA), (zimanê k.) bidestxistina xelata mezîntirîn, qezenckirin û serkeftina mezin.
jackscrew krîko, haleta ku pê barên giran tên hildan.
jackstraw kesê bêqedrûqîmet, nehêja 2. tişta bêqedr, kêmqîmet.
jackstraws çop û gemara Mîkado, leyza ku pê vê çopê tê leyistin.
jacktar (zimanê k.) keştîvan, kelekvan.
jackup (DYA) bilindbûn, zêdebûn.
jacob Yeqûb, Yeqûb pêxember.
jacobean tişta ku aîdê qralê Brîtanyayê Jamesê 1. an tişta ku ji dewra wî mayî 2. şêwr û teswîra ku aîdê mîmariya Brîtanî ya sedsala 17. e 3. kesên nestêle yên ku di wî wextî de jiyayî.
jacobin siyasetmedarê ku di Şoreşa Frensî de serdema zorê daye destpêkirin 2. keşeyê ku ehlê terîqa Domînîkê ye.
jacobs ladder jacob(r.) ladder navê sêlma di neqeba buhuşt û dojehê de ku Yeqûb pêxember di xewna xwe de dîtibûye 2. (behr.) sêlima ku ji bên hatiye çêkirin û pêpelûkên wê yên darîn hene.
jacobsladder jacobsladder giyakitikê Yewnanî, simbêlê cebele (bot.) Polemonium caeruleum 2. rivekên ku ji vî tov û toximî ne.
jacquard jakar. tevna ku bi nîgar û desena Jacquard loomî ye.
jactitation pesinîn 2. (dad.) fort û zirtên ku pê kesinên din diêşin an zirarê jê dibînin 3. (bij.) gevizîn.
jactitation of marriage (Îng.), (dad.) sûncê ku dema mirovek di rastiyê de nezewicî be û xwe wekê ku bi mirovekî re zewicî be nîşan bide.
jade yeşîm. bergîrê pîr û kêrnehatî, revo, hespê beredayî 2. jina cazû, pîrasêr, pîrebok, jina hetikbir 3. qehbik, dêlik 4. ji bo pêrabûna karekî giran xwe êşandin, xwe westandin.
jaded kesê zêde betilî, kesê zehf westiyayî 5. kesê dilnexwaz, bêhewes.
jaeger (Al.) navê çivîkek behrî î goştxwer(dirinde), (zool.) Stercorarius.
jaffa bajarê Yafayê li Îsraîlê.
jag (ged, ging) vîraj, çiv û fitlonekên tûj 2. diran, serikê tûj 3. tişta ku wekê dirî û stirhên tîrê 4. niqirandin, kirt kirin, hûrhûrkirin. (DYA), (argo.) di bin tesîra esrarê de mayîn 2. ereqa ku biqasê serxweşkirinê tê heye 3. sifra ereqê 4. nobet. have a jag on (DYA), (argo.) serxweşbûn, hiş avêtin, ji hiş ketin 5. serxweşbûna pê esrarê.
jagged tûj, birra, niqirandî, kirtkirî, bikêrt, serî tûj.
jaggery navê şekir û qendekî rengtîr ku ji ava xurmeyan çêdibe.
jaggy kirtkirî, niqirandî.
jaguar ajalek hov û dirinde î Amerîkî ye ku ji cins û celebê pilingan e, jagar.
jaialai navê leyzekî Spanyolî ye ku dişibe hentbolê.
jail girtîgeh
girtîgeh, bendîxane, hebs, zindan 2. hebsxane 3. girtin, derdestkirin, hebskirin. jail fever navê kevn yê tîfûsê ye.
jailbird mûdawimê girtîgehê 2. girtî, zindanî 3. firarê şenqê 4. qaçaxê prangayê.
jailer gardiyan, pasban.
jain kesê ku ehlê terîqekî dînê Hîndûîzmê ye. Jainism şax û terîqeka dînê Hînduyan e.
jakarta Cakarta, paytextê Endonezyayê
jake (argo.)lê hatin, li rê, li kar, xweşiya halûwextî, (slang) barê yekî rast bûn, karûbarê yekî di rêka rast de çûn.
jalap calapa, (bot.) Exogonium purga 2. dermanê mûshîl yê ku ji vê rivekê çêdibe.
jalopy jaloppy jalopy , jaloppy DYA, (argo.) erebeya qetxirbe.
jalousie (Fr.) panjûra ku bi terzê Venedîkê çêbûye, jalûzî.
jam (med, ming) tengijandin û rênedana tevgerê, asêkirin 2. di nav çerxa tiştekî de asê man û rênedana şixulîna wî çerxê 3. asê bûn, neşixulîn û karnekirina tiştên wek derî û mekîneyan 4. qeyiqin, tengavbûn 5. tê de asêmana kesekî an tiştekî, ketina ber 6. rewşa zor 7. kurtika ku rê li ber herka avê digire 8. ji bo rênedana weşana radyoyekî qarewara ku ji îstegeha radyoyekî din tê kirin.
jam session (mûz.)ji bo îcrakirina mûzîkê lihevrûniştina mûzîsyenên cazê. rîçal, marmelad.
jamaiea Jamaîka.
jamb aliyê tîk ê derî û şibakeyan an perwazê quncikê wan, qase, şêmûg, tenişt 2. (mad.) cewhera madenê ya ku rasterast berdidin nav galeriyê.
jamboree (argo.) cimbiş, aheng, cergebez, (slang) kêf û şahî.
jampacked rewşa ku tu xweliyê biavêjî nakeve erdê, axê bireşînî tozek ji derman re nakeve erdê, pê li piyan dikeve.
jan jan. (kurt.) January, Rêbendan.
jangle dengê lihevnekirî 2. şerkirin, bihevçûn 3. dengê bêaheng 4. henagme, hêwirze, teqereq, xirecir.
janissary janizary janissary, janizary leşkerên piyade yên Osmanî ku di dema Orhan Gazi de (1362) hatiye avakirin û di dema Sultan Mehmûdê II. de hatiye hilanîn.
janitor kesê ku karê paqijî û tamîrata avahiyekî dike 2. dergevan, agirvan.
january meha Rêbendanê.
janus di heyama Romaya berê de Xwedayê dergehan, Xwedayek ku bi serê wî ve du rû hene.
jap (kurt.)Japonya. Sea of Japan Behra Japonê. cîlaya biriqok û sert, vernîka Japonan 2. tişta ku bi terzê Japonan hatiye çêkirin û cîlakirin. (ned, ning) bi lakaya Japonî seqilandin.
japanese Japon, gelê Japonyayê 2. zimanê Japonyayê, Japonî 3. tişta ku aîdê Japonyayê ye.
jape (kevn.) yarî pê kirin 2. (slang) xapandin, hîle pê kirin, kenê xwe pê kirin 3. henek, leyz, fen û fût.
japonica hirmiya Japonyayê, (bot.) Chaenomeles lagenaria 2. kamelya, gula Japonî, (bot.) Thea japonica.
jar Merkane, qebanoz. (red ring) hejandin 2. lerizandin 3. acizkirin 4. pê aciz bûn, pê hêrs bûn 5. deranîna dengê xîzxîzok. derxistina dengên lihevnekirî û bêaheng 6. şok, şewişîn, şehitîn 7. dengê xîzxîzokî. on a jar on the jar tişta ku hema vekiriye.
jardiniere încane, guldank 2. sebezeyên heşandî.
jargon ziman an gotinên nayên fêhmê 2. zimanê ku aîdê kom an çînek bijartî ye.
jargon jargoon jargon , jargoon (min.) cureyekî rengzer an bêreng yê kevirê zîrkonyumê ye.
jasmine jessamine jasmine, jessamine yasemîn,meran, fol (bot.) Jasminum officinale.
jasper kevirek ku dişibe yeşîmê.
jaundiee nexweşiya zerikê/ 2. niqutîna dil ya ku mirov pê aciz dibe 3. yek bi nexweşiya zerikê xistin 4. tesîr li aqlê selîm kirin.
jaunt gerîn 2. ger û geşt.
jauntily xemsarane, pakî jê nekirin.
jauntiness bêxemî, guhnedarî, bêpaxawî.
jaunty bêxem, xemsar 2. levhatî, xweşxeml.
java Girava Cavayê 2. qehweya Cavayê 3. (DYA), (argo.) qehwe.
java man fosîlê mirovekî ku sala 1892ê li Cavayê hatî dîtin ku hestiyên wî dişibin yê meymûnekî 4. (binêr.) Pithecanthropus
javanese tişta ku xweserî Cavayiyan an zimanê Cavayîyan e 5. gel an zimanê Cavayê.
javelin cirîd 2. rimê sivik yê ku pê destan tê avêtin, rimê kurt.
javellewater ava Javelê
jaw erçen, erzing 2. dev 3. parçeyek ji herdu parçeyên himberî hev yên aletên wekê mengeneyê 4. (argo.) şitexalî, leqleq kirin 5. (argo.) leqleq kirin, kirin porpor, pitpit. jawbone hestiyê erzingê 6 (argo.) bi gefxwarinê zext Û zordarî kirin. jawbreaker qendê aqidê yê ku gelekî hişk e 7. konkasor, aşê şikandinê 8. (zimanê k.) peyva ku bihêsanî nayê ser zimên.
jawed xudan erzing
jay qirika belek, qijika karsek (zool.) Garrulus glandarius.
jaywalker kesê ku bi ser rêyek qerebalix û xeternak bêyî ku pakiyê ji rist û rêzikên tarfîkê bike bixemsarî buhurî.
jazz mûzîka cazê 2. strana ku aîdê mûzîka cazê ye/reqsa ku li ber mûzîka cazê tê kirin 4. hêma û elementên pêkenî yên di nêv leyz an helbestekî de 5. (argo.) zindîtî, ruhsivikî, geşbînî 6. tişta aîdî cazê, tişta ku di terzê cazê de 7. (argo.) lezandin, vejandin, sax kirin, (argo.) ketina têkiliya zayendî, (slang) gayîn, niyandin 8. (argo.) fort avêtin, zirtê xwe dan.
jazz band cazband, mûzîsyenê cazê, koma ku mûzîka cazê îcra dike.
jazz up (argo.) şên kirin, pilpilandin, livandin, vejandin.
jazzy zindî. wekê cazê.
jahr (dial. var.) = jehr
jajî a kind of soft cheese
jan pain
f. pain, ache.
jan dan v.t. to pain
v.t. to pain
jan kirin to ache
japon (f.) Japan
japonî (adj.) Japanese
jar (adj.) weak, thin
poor.
jar ketin to weaken
jarî (f.) thinness, weakness, plaster
f. poverty
ja belê
de
erê
ê
herê
jacke cakêt
saqo
jackett sako
jagd nêçîr
nêçîr
seyd
jagdbeute nêçîr
jagdfalke terlan
teyr
jagdhund tajî
jagdmesser qame
qeme
jagen derketina nêçîrê
jahr sal
sal
jahrbuch salane
jahresabgabe olam
jahrestag salroj
jahreszeit demsal
demsal
werz
jahrhundert dewr
qurn
qurne
sede
jahrig salane
jammer fîgan
fîxan
kesîbtî
jammergeschrei haho
jammern lorandin
nalîn
axîn
jammernd zîz
januar Çile
rêbandan
Rêbendan
tifik
jatagan qeme
jaulen kûzîn
kûzkûz kirin
jawohl ha ezbenî
ser sera
jawort erêkirin
herêkirin
jahr Gift
jahrdadayî vergiftet
jakaw wild
jan Leiden
Schmerz
Weh
Wehen
jana zirav Lungenschwindsucht
Tuberkulose
jangirtin Schmerz haben
jar arm
ausgemergelt
Bosheit
dünn
elend
gebrechlich
Gift
hoffnungslos
kraftlos
mager
schwach
unglücklich
jarîk dünn
mager
jarîn brüllen
schreien
jaguar m. zoo. jaguare m.
jahr m. zehîr n. , jar n., axû n., jarîye m., jehr n., zîher n., zeher n., zayîr n.
jaj m. bot. jajk n. jajî m. sînd, sijî, sind, sid m.
jakaw rd. dir, direk
jakawî m. dirîye, direkîye, dirênî, direkênî m.
jale m. awî n.
m. bot. ziqnawite, ziqu m., axudare m.
jan m. jan, dej, hês, canhês, zan, jandî, zandî, zon dîn.
jan dan lg. jan dayene, dej dayene
jan girtin lg. jan girewtene
jana zirav m. tip. jano xirab, werem, tuberkuloz, jano tenik n.
jandan m. jandayis, dejayis n.
jandar rd. jandar, dejin, hêsin, janin
jandayî rd. jandaye, dejaye, decaye
jande m. eteman, unsur n.
janeçav m. çimedej n.
janeguh m. gosedej n.
janepist m. pistdej, pistjan, dejê pistî n.
janezîk m. zeredej, madedej, recdej n.
jano rd. janin, nêwesin, jandar
janoyî rd. janin, nêwesin, jandar
jant n. cant, jant n.
japon rd. japon
japonî m. japonkî n.
japonya m. japonya m.
japonyayî rd. japonyayij
jar m. zehîr n., jar n., axû n., jarîye m., jehr n., zîher n., zeher n., zayîr n.
rd. jar, weza, ruç, zayif, kelax, req, zaîf
jar bûn tng. jar bîyene, weza bîyene, satiyene, zayif bîyene, satiyene, saetyene
jar ketin tng. jar kewtene, weza kewtene
jar kirin tg. jar kerdene, weza kerdene, zayif kerdene
jarandin tg. zehîr kerdene, axû kerdene, jar kerdene, zeher kerdene
m. zehîrkerdis, axûkerdis, jarkerdîs, zeherkerdis n.
jarbûn m. jarbîyayis, wezabîyayis, satiyayis, zayifbîyayis n.
jarî m. jarîye, wezayîye, zayifîye, kelaxîye, jarênî, wezayênî m.
jarîn lng. nalayene, zîbayene, kalayene, zarayene, nûzayene, jîvayene
jarjurdank m. lsk. asur m., jarjordang n.
jarkirin m. jarkerdis, wezakerdis, zayifkerdis n.
jarmar n. zoo. jehne, sanê marî, suyanê maran, saney marî n.
jarxane m. revîro.
jaguar jaguar
jamaîka Jamaika
japonya Japonya
jaguar jaguar (n)
jaketatay jaketatay (n)
jaluzi jaluzî (n)
jandarma cendirme (n)
japone (kadın giysisi için) japone (n)
jarse jarse (n)
jartiyer jartîyer (n)
jaj jaj, giyayek e têkilî nav penîrê vexewixandî dikin û jajî jê çêdikin
jajik benîşt, ilk, jajik, cûtek
jakan (cil) qirmiçîn, qermiçîn, qurmiçîn
(gul) çilmisîn
jakandin (cil) qirmiçandin, qermiçandin, qurmiçandin
(gul) çilmisandin
jakaw (cil) qirmiçî, qermiçî, qurmiçî
(gul) çilmisî
jale jale, kerkujk, darek yan deviyek jehrî ya her-şên e bi gulên geş yên spî yan pembe (pîvazî) yan sor
jan jan, êş, azar, ezyet
jandar jandar, bijan
janeser janeser, serêşî, êşîna serî
janesik zikêşî, êşîna zikî
jar jar, jehr, jehrî, zehr
jaraw jarav, jehrav, ava jehrî
jarawî jarawî, jehrawî, bijar, bijehr, jehrkirî
jarber jarber, jehrber, antîtoksîn
jark (gulûgiyayên) pirsalî, gulûgiyayê di salekê de namirin lê zivistanê di bin berfê ve dimînin û dîsan biharê jiyana xwe didomînin
jarqende jarqende, jehrqende, nîkotîn
jarûjeng rikmane, dijberî, kerb, kîn
jawejaw dengûdor, qerebalix, geremol, dengên bilind û tevlihev
ja bi rastî, heqîqeten.
jam already
januaro rêbendan, çile, kanuna duyem, meha yekê.
japana japon, japonî.
japanio Japonya, 日本
japanlando Japonya, 日本
japanujo Japonya, 日本
jaro sal.
jan doloro
japonî japana
japana
japonya Japanlando
Japanio
Japanujo