Encamên lêgerînê
jîn yaşam, yaşantı, hayat.
l/ngh 1. yaşamak (canlılığını, hayatını sürdürmek, sağ olmak) * Baran hîna dijî? Baran hâlâ yaşıyor mu? 2. yaşamak (varlığını sürdürmek) * masî di avê de dijîn balıklar suda yaşar 3. yaşamak (oturmak, eğleşmek) * em li gund dijîn biz köyde yaşıyoruz 4. yaşamak (geçinmek) * hûn çawa dikarin bi vî pereyî bijîn? siz bu kadar parayla nasıl yaşıyorsunuz? 5. yaşamak (herhangi bir durumda bulunmak veya olmak) * bi tena serê xwe dijî tek başına yaşıyor 6. mec yaşamak (sürmek, devam etmek) * wê bîranîna wî tim bi me re bijî onun anısı bizimle hep yaşayacak 7. mec yaşamak (varlık, endişesiz, hoş vakit geçirmek, keyif sürmek) * ew li cihên xweş dijîn onlar güzel yerlerde yaşıyorlar 8. mec yaşamak (bir durumu yaşar gibi olmak, duyum hissetmek) * wekî ciwanan dijî gençler gibi yaşıyor wekî
m 1. yaşam, hayat, dirim * tu tiştek ji jînê ne girîngtir e hiçbir şey yaşamdan daha önemli değildir 2. yaşam, hayat (doğumdan ölüme kadar geçen süre, ömür) 3. yaşam, yaşantı, hayat (hayat biçimi, içinde yaşanılan şartların bütünü) * jîna li gund köydeki hayat 4. yaşam, hayat (meslek ve durum) * jîna mamostetiyê öğretmenlik hayatı 5. yaşam, hayat (geçim şartların tümü) * jîna xwe bi nivîsarên xwe didomîne hayatını yazılarıyla kazanıyor 6. yaşam, hayat (canlılığı gösteren hareket, kaynaşma) * li vê malê tiştek bi navê jînê tune bu evde hayat adına bir şey yok 7. yaşam, hayat (canlı varlık, yaşamayı sağlayan şartların tümü) * li heyvê jîn nîn e ayda hayat yok 8. yaşam, hayat (bir kimsenin tarihi biyografisi, hayat öyküsü, hayat hikayesi) * jîna Îsmaîl Beşîkçî İsmail Beşikçi’nin hayatı
jîn bûn l/ngh yaşamak
jîna kar nd iş yaşamı
jîna şevbihêrkan (an jî şevê) gece hayatı
jînda rd canlandırıcı
jîndar rd 1. canlı, yaşayan, diri (yaşamakta olan) 2. yaşayışlı
jîndarî m 1. yaşamsal, hayatiyet 2. canlılık
jînde rd zinde, dinç
jîndegan rd canlı
jînder nd cansız varlık
jîndewar rd 1. dinç, zinde 2. yaşayan
jîndewar bûn l/ngh dinçleşmek, dincelmek
jîndewar kirin l/gh dinçleştirmek
jîndewarbûn m dinçleşme, dincelme
jîndewarî m yaşam
jîndewarkirin m dinçleştirme
jîndin l/gh yaşamak
jînekolog nd/rd jinokolog
jînekolojî 1. jinokoloji 2. jinokoloji, nisaiye (hastanelerde kadın hastalıklarıyla ilgili bölüm)
jînemûçe m ömürboyu maaş
jînenîgarî m öz geçmiş, yaşam öyküsü, biyografi, hayat hikayesi, biyografya
jînenîgariyî rd biyografik
jînewar n doğal ortam
jîngeh m 1. yerleşim yeri (birimi) 2. çevre, ekoloji
jîngeha çandî kültürel çevre
jîngeha civakî toplumsal çevre
jîngeha siruştî doğal çevre
jîngehî rd çevresel
jîngehzan nd/nt çevrebilimci, ekolojist
jîngehzanî m çevrebilim, ekoloji
jîngiringî hayati önemde.
jînî rd yaşamsal, hayatî
jînkar rd yaşayışlı
jînkuj rd yaşam öldüren
jînname m öz geçmiş, biyografi
jînnameyî rd biyografik
jîno m diz
jînpîv m biyometre
jînyarî m sosyal yaşam
jîn jiyan, heyat *"jin kaniya jînê ye"
(lêker) li jiyanê bûn/man: Dapîra wî sed û du salan jiya. jiyan domandin: Tevî hemî kuştaran jî Neteweya Kurd her dijî. mal li derekê hebûn: Ew li Ewropayê dijî. debara jiyana xwe kirin: Ger tu bêkar bimînî, dê çawan bijî?, zewq ji jiyanê wergertin: Bi rastî ew dizanin çawan xweş bijîn. berdewam bûn: Ew miriye lê romanên wî her dijîn.(navdêr, mê) rewşa piştî welidînê û berî mirinê, can, ruh: jiyana xwe ji dest dan (mirin), hemî dema ku kesek sax e: Hemî jiyana xwe me xweşî nedîtiye. tiştên dijîn bi hev re: Ew pisporê jiyana şêran e. hemî dema tiştek dixebite yan tê
Bikaranîn: Jiyana van lampeyan ne dirêj e. awayek yan parçeyek ji jiyanekê: jiyana kurdan ya civakî jiyana min ya li derveyî welat, çalakî, aktîvîte: Ev bajarr bi şev jî tijî jiyan e. xweşî, rehetî: Me ti jiyan nîne. awayê jînê: Pirraniya mirovên vî bajarrî jiyanek dijwar dijîn. jiyanname, biyografî hemî bûyerên giring yên jiyana kesekê/î (bi taybetî dema tê nivîsîn): Wî pirtûka Jiyana Celadet Alî Bedirxan nivîsiye. mijara berhemek hunerî: Helbestên wê li ser jiyanê ne. giyan, ruh, saxî, rih, jiyan, heyat, tendiristî, sehet, hebûn, debar, maldar kirin, jî, temen, kirin, jiyar, jiyan kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژین.
Herwiha: jiyan. Tewîn: Lêker: -jî-.
Hevwate: Navdêr: heyat. Biwêj: jiyan(a xwe) ji dest dan: mirin.
ji: Têkildarî jî (navdêr) û jiyan, Proto-hindûewropî: gwei- (jîn), Proto-aryayî: ǰai (jîn) Avestayî: jwa- (jîn) Farisiya Kevin: jīw- (jîn) Pûnjabî: jyw- (jîn) Middle Persian: zyw- (jîn) , harezmî: zyw- (jîn) Sogdî: zw- (jîn) Farisî: zīy- (jîn) pe: žwak- (jîn) … ir Kurmancî: jîn (jîn) Kurdî (Soranî): jîn (jîn) Hewramî: jîwa- (jîn) Zazakî: cu, cuye, ciwayen (jîn) Sanskrîtî: jīv- (jîn) Latînî: vīvo (jîn) Yewnanî: bio- (jiyan) enk: cwic (lez) Înglîzî: quick (lez) ... Çavkanî: Cheung p.222, Watkins p.33, Etymonline, Hem-rıstım: jîndar, zindî.
: jîndar, jîndarî, jînî, jînname, jînnamekî, jînamenivîs, jînamenivîsî, jînameyî, jînnîgar, jînnîgarî, jînnîgarkî, jînnîgarnivîs, jînnîgarnivîsî
jîndar 1. candar, giyanewer 2. nemirî
(rengdêr) biruh, bican, candar, tişta/ê yan kesa/ê dijî anku ne mirî ye.
Herwiha: jiyandar, jîyandar.
Hevwate: bijîn.
ji: jîn + -dar.
Bikaranîn: Lêker: jîndar bûn, jîndar kirin. Navdêr: jîndarbûn, jîndarkirin Rengdêr: jîndarbûyî, jîndarkirî.
: jîndarî
jîndar bûn (lêker)(Binihêre:) jîndar
jîndar kirin (lêker)(Binihêre:) jîndar
jîndarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jîndar
jîndarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jîndar
jîndarî (rengdêr) jiyan bi ser birin, dinyadarî
jîndarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jîndar kirin
jîndarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jîndar
jînde (navdêr) jîndar, giyandar, canewer, giyanewer, benderuh, zindî, zînde, mirov û ajel û hemû tiştên biruh.
ji wêjeyê: Mirov goya jîndeyê herî biaqil e belêm bi tabûyan jiyan li xwe kiriye jahr û mirin!(Rojan Hazim: Tabû û tolerans, Xweza.com, 7/2004).
ji: jîn + -de.
: jîndehî, jîndetî, jîndeyî
jînde bûn (lêker)(Binihêre:) jînde
jînde kirin (lêker)(Binihêre:) jînde
jîndebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jînde
jîndebûyî (rengdêr) (Binihêre:) jînde
jîndekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jînde kirin
jîndekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jînde
jîndenas (navdêr, mê) biyolog, jiyannas
jîndenasî (navdêr, mê) biyolojî, jiyannasî
jîndetî (navdêr, mê) rewşa jîndebûnê.
ji: jînde + -tî
jîndewar (rengdêr) candar, zîndewer.
Bikaranîn: Lêker: jîndewar bûn, jîndewar kirin. Navdêr: jîndewarbûn, jîndewarkirin Rengdêr: jîndewarbûyî, jîndewarkirî
jîndewar bûn (lêker)(Binihêre:) jîndewar
jîndewar kirin (lêker)(Binihêre:) jîndewar
jîndewarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jîndewar
jîndewarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jîndewar
jîndewarî (navdêr, mê) tenduristî, zîndetî, mecal.
ji: jînde +-warî
jîndewarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jîndewar kirin
jîndewarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jîndewar
jînekolojî (navdêr, mê) nexweşîna pîrekan, nexweşîna jinan.
ji: jînekoloj +-î
jînenîgarî serpêhatiya kesekî ya di jiyanê de
jînenîgerî (rengdêr) jiyanname
jînewe (Soranî) (lêker)wate, vejîn
jînewer (navdêr, mê) Afirandîyên dijîn, şêweyên jiyanê ku wek hebûnek têne hejmartin wekî ajalan, riwekan, kavkulîlkan (kuvark), bakterîyan, Şêweyek jiyanê ku ji beşên pêwendîdar û rêxistinkirî ku her yek karekî cûda dike pêk hatiye.
Bide ber: bûnewer, hûrjînewer, jiyan
jîngeh cihê ku jiyana giyaneweran lê didome *“viran, ji tu kesî re jîngeh ava nekiriye”
(navdêr, mê) cihê mirov lê dijî, derdor, hawirdor (bi taybetî siriştê derdorên mirovî).
Herwiha: jînga, jînge, jîngih, jiyanga, jiyange, jiyangeh, jiyangih.
ji: jîn + -geh.
: jîngehî, jîngehnas, jîngehnasî, jîngehparêz, jîngehparêzî, jîngehvan, jîngehvanî, jîngehzan, jîngehzanî
jîngehhez (navdêr) kesên ku ji jîngehê hez dikin.
Têkildar: jîngehparêz, jîngehperwer, jîngehnas.
ji wêjeyê: Li Amadê li Parka Sumer behişta (cinet) jîngehhezan!(Hircok.blogspot.com, 10/2009).
ji: jîngeh + hez.
: jîngehhezî
jîngehhezî (navdêr, mê) rewşa jîngehhezbûnê.
ji: jîngehhez + -î
jîngehî (navdêr, mê) rewşa jîngehbûnê.
ji: jîngeh + -î
jîngehnasî zanistên ku pisporiya wan ristiya der û dorê ye
jîngehparêz (navdêr, mê) ekologîst, hawirdorparêz, siriştparêz
jîngehvanî (navdêr, mê) karê jîngehvanan.
ji: jîngehvan + -î
jîngehzan (navdêr, mê) jiyangehzan.
ji: jîngeh +-zan
jîngezan pişka biyolojiyê ya ku lêkolînan li ser têkiliyên jîndaran û jîngehên wan dike.
ji: jîngeh + zan
jînhat (navdêr, nêr) (navdêr, mê) navek kurdî yê jin yan û mêrane
jînî (navdêr, mê) rewşa jînbûnê, jiyanî, jîndarî.
ji: jîn + -î
jînjan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) navek duzayende
jînkarî (navdêr, mê) debar, bijêw, jîwarî, hebûn, man.
ji: jîn +-karî
jînname (navdêr, mê) jîyanname.
ji: jîn +-name
jînsal (navdêr, mê) temen, jî
jînşê 1. kesê ku dikare bijî 2. kesê ku dikare xwe ragire û nemire 3. berxwedêr
jînvan navek kurdî duzayende
jînwar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) navek kurdî duzayende
jînyar (navdêr, nêr) (navdêr, mê) navek kurdî duzayende
jîn to live
life
jîv.i. to live
jîn dan to give life
jîndar (adj.) alive, strong
alive, living; dinya jîndar=the world of the living
jînekolojî gynaecology
jînenîgarî (n) biogpraphy; (adj.) biogpraphic
jîngeh domicile
jîn  life
jîn Leben
jîndar lebend
lebendig
jîn lng. cuyene, rîwîyene, cuwîyene
m. cuyayis, cuwîyayis, rîwîyayis n.
m. cuyane m.r heyat n. , rîwîyane m.
jîndar rd. cande, gande, candar, ganî, gîyande, cunde
jîndarî rd. cuyanî, heyatî, rîwîyanî
m. candarîye, gandarîye m.
jînde rd. cande, gande, candar, ganî, gîyande, cunde
jîndewar rd. cande, gande, candar, ganî, gîyande, cunde
jîndewar bûn tng. cande bîyene, gandeyîyene, gîyande bîyene
jîndewarbûn m. candebîyayis, gandebîyayis n.
jîndewarî m. candeyîye, gandeyîye m.
jînenîgarî m. cuyannîgarîye, bîyografî, rîwîyannîgarîye, cuyanname m.
jînenîgarîyî rd. bîyografîk, cuyannîgarîyên, cuyannameyên
jînenname m. cuyannîgarîye, bîyografî, rîwîyannîgarîye, cuyanname m.
jîngiringî rd. cuyanî, heyatî, rîwîyanî
jînî rd. cuyanî, heyatî, rîwîyanî
jînsal n. cu, e m., cusere, rî, emir n.
jîn bn jiyan
jîname jînname, jiyanname, jînenîgar, bîbliyografî, çîrokjiyan, çîroka jiyana kesekê/î
jîndar jîndar, sax, nemirî
saxlem
jîndarî jîndarî, saxî, nemirinî
saxlemî, tenduristî