Encamên lêgerînê
ondan.
rz/m (’ji vê/wê ve ji vî/wî’nin büzüşük hali) 1. -dan/-den, -tan/-ten (çıkma hali eki olup aynı zamanda gizli üçüncü tekil şahıs zamiridir) * ez jî jê dixwazim ben de ondan istiyorum ondanız * min jê stendondan aldım 2. c ondan (o zamirinin çıkma durumu) 3. c şundan (şu zamirinin çıkma durumu)
jê (i) m Kürt alfabesinin on üçüncü harfi olup jê şeklinde telafüz edilir
jê (ii) rd 1. aynı, özdeş, tıpkı (tıpkısı, özdeşi) * ev pênûs jî jê ye bu kalem de aynısı * ji vê maseyê li ba me jî heye bu masanın tıpkısı bizde de var 2. fel aynı, özdeş 3. tıpatıp, tastamam 4. eş (birbirinin aynı olan, veya birbirine çok benzeyen iki şeyden her biri, benzeri) * maseyeke jê li mala me jî heye bu masanın bir eşi bizde de var 5. gedikli, müdavim * hingî em çûn û hatin em jî jê ne gide gele gediklisi olduk 6. -den olma * em jî jê ne bizde
jê aciz bûn l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) bıkmak, bıkıp usanmak, bıkkınlık duymak, bezmek, usanç getirmek 2. (birinden veya bir şeyden) rahatsızlık duymak
jê aciz kirin l/bw (birinden veya bir şeyden) bıktırmak, usandırmak
jê acizî kirin l/bw istiskal etmek (soğuk davranışlarla hoşlanmadığını belli etmek)
(birinden) yüksünmek
jê agahdar bûn l/bw (bir şeyden veya kimseden) haberdar olmak, bilgi edinmek
jê anîn l/gh -den getirmek * me jî ji xwe re jê anî bizde ondan kendimize getirdik
jê anîn der l/bw 1. -den çıkarmak 2. ittiraf etirmek
jê anîn xwarê l/bw indirim yapmak (veya etmek), fiyat indirmek
jê aqil girtin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) 2. mec ders almak
ders almak, ibret almak (bir olaydan tecrübe kazanmak)
jê aqil sekinîn l/bw akıl durdurmak
jê aqil stendin l/bw (birinde) akıl danışmak, (birinden) fikir almak, fikir kapmak
jê averê bûn l/bw 1. -den sapmak * ji rê averê bû yoldan saptı 2. mec şaşmak
jê averê nebûn l/bw 1. -den sapmamak 2. mec şaşmamak * ew ji riya xwe avarê nabe o, yolundan şaşmaz
jê avêtin l/gh 1. (bir yerden veya şeyden) atmak 2. dışarı atmak 3. işten çıkarmak * wan tu çawa ji fabrîkayê avêtin? seni fabrikadan nasıl çıkardılar? 4. -den atmak (yazılı veya banda alınmış bir metinden bazı bölümleri çıkarmak) * me ji deqê hin beş avêtine metinden bazı bölümleri atmışız
jê avis bûn l/bw (birinden) gebe kalmak
jê avis man l/bw (birinden) gebe kalmak
jê axaftin l/ngh 1. (birinden veya bir şeyden) konuşmak, bahsetmek, hakkında konuşmak (herhangi bir şeyden bahsetmek) * em jî ji vê mijarê diaxivîn biz de bu konudan konuşuyorduk 2. hakkında konuşmak, aleyhinde konuşmak, çekiştirmek 3. (bir şeyi) söz etmek
jê aza rd (bir şeyden) azade
jê azirîn l/ngh -den huysuzlaşmak
jê bandor girtin l/bw (birinden veya bir şeyden) etkilenmek, müteessir olmak
jê baş bûn 1) (birine) iyi olmak 2) (birine) iyi davranmak
jê baştir rd 1. (birinden veya bir şeyden) daha iyi 2. hallice * rewşa wê ji yên din baştir e durumu diğerlerinden hallice
jê baştir (an jî çêtir) êdî rehma xwedê ye bundan iyisi can sağlığı
jê baştir êdî wê bi ku de here bundan iyisi can sağlığı
jê bawer kirin l/bw 1. inanmak (birini doğru sözlü olarak bilmek) 2. (birine) inanmak
jê be b geç, kulak asma, boş ver * jê be, em tiştinên din mijûl bibin boş ver, başka şeyler konuşalım
jê behs bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) bahsedilmek, sözü açılmak
jê behs kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) bahsetmek, konuşmak, lâfını etmek, lâkırdısını etmek, lâf açmak 2. (bir şeyden) söz açmak * xwest ji nivîskariyê behs bike yazarlıktan söz açmak istedi 3. (bir şeyden) söz etmek, (bir şeyden) dem vurmak 4. değinmek, sözünü etmek, ilişmek * qet ji wê mijarê behs nekirin o konuya hiç değinmediler 5. anmak
jê behs nekirin (birini veya şeyi) ağza almamak
jê belav bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) yayılmak (çevreye dağılmasına sebep olmak) * ev nexweşîn ji kermêşan belav bûye bu hastalığı sivrisinekler yaydı
jê bêpar man l/bw (birinden veya bir şeyden) mahrum kalmak, yoksunmak
jê bêrî bûn l/bw 1. -den arılanmak, tenzih olmak 2. masum gösterilmek, temize çıkarılmak
jê bêrî kirin l/bw 1. -den arılamak, tenzih etmek 2. aklamak, masun göstermek, temize çıkarmak * wî jê êrî bêrî kirin onu temize çıkardılar
(kendini veya birini) temize çıkarmak (veya çıkartmak)
jê bêrîbûn m 1. -den arılanma, tenzih olma 2. masum gösterilme, temize çıkarılma
jê berjêrtir nebûn aşağı kurtarmaz * ji vê fiyetê berjêrtir nabe bu fiyatan aşağı kurtarmaz (xwe an jî yek)
jê berpirs rd (birinden veya bir şeyden) sorumlu
olmak -den sorumlu olmak
jê berpirs girtin l/bw (birinden veya bir şeyden) sorumlu tutmak
jê bêzar bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) bıkılmak, bıkıp usanmak, usanç getirmek
jê bêzar kirin l/bw bıktırmak, usandırmak, bezginlik vermek
jê bi dest ketin l/bw 1. ele geçmek 2. sağlanmak, elde edilmek
jê bi dûr bûn l/bw -den uzaklaşmak, uzaklaşılmak
jê bi dûr dan l/bw -den uzaklaştırmak
jê bi dûr ketin l/bw 1. uzak düşmek, uzaklaşılmak 2. aralanmak, yanından uzaklaşmak 3. açılmak, uzaklaşmak (gemi vb. için; gitmek) * keştî ji bejahiyê bi dûr ketin gemiler denize açıldılar
jê bi dûr xistin l/bw 1. uzaklaştırmak 2. uzaklaştırmak, sökmek * we ew ji van ramanan bi dûr nexist onu bu fikirlerden sökemediniz
jê bi hev ketin l/bw -den oluşmak, -den olmak, müteşekkil olmak
jê bi vir ve (an jî de) -den bu yana * ji serdema pêşin bi vir ve ilkçağdan bu yana
jê bi zarû bûn l/bw gebe kalmak
jê bihartin l/gh 1. (birini) geçmek, aşmak 2. (birini) arkada bırakmak 3. (bir kimseyi) gölgede bırakmak 4. -den aşırmak
jê bihevketî rd -den oluşmuş, -den olma, müteşekkil
jê bihurîn l/ngh 1. aşmak 2. (birini veya bir şeyi) geçmek (bir şeyi veya kimseyi geride bırakmak) * erebeya me ji kamyonê nedibihurî bizim araba kamyonu geçemiyordu 3. geçmek (yarışta geçmek) * otobusa me ji wan dibihurî bizim otobüs onları geçiyordu 4. arkada bırakmak 5. basıp geçmek * hespê me lê xist ji hespên din bihurî atımız diğer atları basıp geçti
jê bikeve -den sonra * ji gerînendeyê giştî bikeve rayeya îmzeyê ya wî ye genel müdürden sonra imza yetkisi onundur
jê bin b boş verin, geç!
jê birîn l/gh 1. -den kesmek 2. kesinti yapmak 3. kesmek (verilecek şeyin bir bölümünü alıkoymak, vermemek) * ji mehaniya wî birîne aylığından kesmişler 4. kırpmak (tutumlu davranmak) 5. kısıntı yapmak
jê birin (i) l/gh 1. yenmek, mağlûp etmek 2. utmak, ütmek, yutmak (oyunda bir şey kazanmak)
jê birin (ii) l/gh 1. -den aşırmak, çalmak 2. almak, alıp götürmek * ji malê min birine malımdan götürmüşler
jê birin (iii) l/gh 1. almak (gidermek, yok etmek) * hinek av bikê, dê xwêya wê jê bibe içine biraz su koy, tuzunu alır 2. gidermek * ez dixwazim ku van ramanan ji serê te bibim bu fikirleri kafandan gidermek isterim 3. silmek (kazıyarak veya sürterek yok etmek)
jê bîzî kirin l/bw -den tiksinmek
jê borîn l/gn 1. aşılmak 2. (birini veya bir şeyi) geçmek (bir şeyi veya kimseyi geride bırakmak) * erebeya me ji kamyonê neborî bizim araba kamyonu geçemedi 3. geçmek (yarışta geçmek) * otobusa me ji wan diborî bizim otobüs onları geçiyordu 4. arkada bırakmak 5. basıp geçmek * hespê me lê xist ji hespên din borî atımız diğer atları basıp geçti
jê bûn (i) l/ngh 1. aynısı olmak, tıpkısı olmak * ev qumaş jê ye bu o kumaşın anısı 2. -den olmak, -e mensup olmak * ev ji wê berê ye bu o qabileden 3. müdavim olmak 4. olmak, oralı olmak (bir yerde doğmuş, yaşamış olmak) * ê ku ne ji gund be, wê çawan bi kam û moşeneyê bizanibe? köyden olmayan biri döveni nasıl bilir? 5. -den doğmak, dünyaya gelmek, -den olmak * gava ew ji diya xwe bûye anasından doğduğu zaman 6. -den olmak, belinden olmak * ji bavê xwe bû babasının belinden * em jî ji dê û bavan in biz de ana ve baba çocuğuyuz 7. -den peydahlanmak, üremek
jê bûn (ii) l/ngh 1. kesilmek, kopmak * destê wî jê bûye eli kopmuş * tiliya wî jê bû parmağı kesildi 2. kopmak (yerinden ayrılmak) * destiyê cezweyê jê bûye cezvenin sapı kopmuş 3. kopmak (gövdeden ayrılmak) * di şer de çîmê wî jê bûye savaşta bacağı kopmuş * ji ber bagerê guliyên daran tev jê bûne fırtınadan dolayı ağacın dalları kopmuş 4. -den kesilmek (bir şeyden kesilmek) * ji nan û avê bûn yemeden içmeden kesilmiş 5. ayrılmak, bırakmak, kopmak (terk etmek) * paşiyê ji wan bû sonunda onlardan koptu 6. sökülmek
jê bûn (iii) l/ngh 1. boş vermek * jê be, tu li karê xwe binêre boş ver, sen işine bak 2. geçmek (söylemeden veya bitirmeden atlamak) * em jê bin o meseleyi geçelim 3. (birini) rahat bırakmak (karışmamak) * kuro jê be onu rahat bırak 4. -e kalmak * ku jê bê ona kalırsa 5. gücü yetmek * ku jê be nahêle ez tu tiştî bikim gücü yetse hiçbir şey yapmama izin vermez 6. (birinin) yüzünden olmak * tev jê bû hep onun yüzündendi
jê bûn (iv) l/ngh 1. olmak, yitirmek, elinden kaçırmak * ji ber tiraliya xwe, ji karê xwe bû tembeliği yüzünden işinden oldu * em ji erebeyê bûn arabayı kaçırdık 2. mahrum olmak, yoksun olmak
jê çêbûn (i) l/ngh aynısından yapılmak
jê çêbûn (ii) lngh 1. -den olmak 2. -den doğmak, dünyaya gelmek 3. -den peydahlanmak, üremek 4. azmak (hayvanlar için; iki ayrı ırktan olmak) * hêstir heywanek e ku ji ker û mihînê çêbûye katır, atla eşekten azmış bir hayvandır
jê çêbûn (iii) l/ngh 1. (bir şeyden) ileri gelmek * gelek nexweşîn ji pîsiyê çêdibin birçok hastalık pislikten ileri geliyor 2. olmak, yapmak (bir şeyden oluşmak, oluşmasına sebep olmak) * ji avên sekan ta çêdibe durgun sular sıtma yapar 3. çıkmak (sağlanmak, elde edilmek) * ji şîr rûn çêdibe sütten yağ çıkar
jê çêbûn (iv) l/ngh 1. olmak (bir şeyi elde etmek, edinmek) * ji vê xebera min çênebû bundan haberim olmadı 2. borcuna sadık olmak (alacağını tahsil edebilmek) * pere jê çênabe borcuna sadık değil
jê çêkirin (i) l/gh 1. aynısından yapmak 2. -den oluşturmak, yapmak
jê çêkirin (ii) l/gh alacağını tahsil etmek * ez dê ji canê wî çêkim alacağımı ondan tahsil ederim
jê çêl kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) bahsetmek, konuşmak 2. (bir şeyden) söz etmek, lâf açmak, (bir şeyden) dem vurmak 3. (bir şeye) değinmek, sözünü etmek 4. (bir şeyin) lâfını etmek, lâkırdısını etmek
jê çêl nekirin l/bw -den söz edilmemek, -den bahsedilmemek
jê çêstin l/gh (bir şeyi) tatmak, tadına bakmak
jê çêtir rd 1. -den iyi, ehvan 2. hallice * rewşa wê ji yên din çêtir e durumu diğerlerinden hallice
jê çêtir dîtin l/bw 1. beğenmek (benzerleri arasında birini seçmek) 2. tercih etmek, yeğ tutmak 3. üstün bulmak (veya görmek)
jê çêtir êdî rehma xwedê ye bundan iyisi can sağlığı
jê çêtir girtin l/bw tercih etmek
jê çêtir hatin ağır basmak (bir işte gücü ve etkisi üstün gelmek) * siyasetmedariya wî ji esnaftiya wî çêtir hat politikacılığı esnaflığından ağır bastı
jê cihê rd 1. -den ayrı 2. h ayrıca * dewlet ji bo pêşveçûna pîşesaziyê tedbîran distîne, jê cihê wê destek dike dewlet sanayinin gelişmesi için tedbirler alır, ayrıca destekler
jê cihê bûn l/bw 1. -den ayrılmak 2. ayrılaşmak
jê cihê girtin l/bw -den muaf tutmak, ayrıcalık tanımak
jê cihê kirin l/bw 1. ayırmak 2. ayırt etmek 3. -den ayrı tutmak, soyutlamak
jê çirpandin l/gh 1. aşırmak, çalmak, çırpmak, gelberi etmek 2. çarpmak (kurnazlıkla, zorla ele geçirmek) * her serê mehê tê hinek pere ji bavê xwe diçirpîne û diçe her aybaşında gelir babasının biraz parasını çarpar gider 3. -den sızdırmak (türlü bahanelerle birinden para çekmek) 4. domuzdan (bir) kıl çekmek (veya koparmak) 5. çırpmak, tüydürmek
jê çixandin l/gh -den den çekilmesini sağlamak
jê çixîn l/ngh -den çekilmek
jê cuda 1. -den ayrı 2. h ayrıca
jê cuda bûn l/bw 1. -den ayrılmak 2. ayrılaşmak
jê cuda girtin l/bw muaf tutmak, ayrıcalık tanımak * ji leşkeriyê ew cuda girtine askerlikten muaf tutmuşlar
jê cuda kirin l/bw 1. ayırmak 2. ayırt etmek 3. -den ayrı tutmak, soyutlamak
jê çûn (i) l/ngh yenilmek, mağlûp olmak, kaybetmek (oyunda) * pere ji min çû para kaybettim
jê çûn (ii) l/ngh 1. (bir şeyden) tiksinmek * min hingî goşt xwariye ez jê çûme et yiye yiye tiksinmişim * ez ji goşt çûme etten tiksinmişim 2. bıkmak, kesilmek, yemekten kesilmek * ji xwarinê çûne yemekten bıkmışlar 3. kanıksamak, usanmak (bıkınlık getirmek) * hingî me goşt xwar em jê çûn et yiye yiye kanıksadık
jê çûn (iii) l/ngh 1. gitmek (bir şey zarar görmüş olmak) * boyaxa dîwar jê çûye duvarın boyası gitmiş 2. silinmek * nivîs jê çûye yazı silinmiş 3. (bir şeyden) eksilmek 4. çıkmak (giderilmek, yok olmak) * leke jê çû leke çıktı qirêj jê çûye kir çıkmış 5. çıkmak (akıl, iç, hatır gibi kelimelerle; unutmak) * ew gotin ji bîra min neçû o söz benim hatırımdan çıkmadı 6. çıkmak (görünüş veya belli bir durumda olmak) * sifirê beroşê jê çûye tencerenin bakırı çıkmış
jê çûn (iv) l/ngh kaçmak (sızmak)
jê çûn (v) l/ngh sönmek * agirê lembayê jê çûbû lâmbanın ışığı sönmüştü
jê çûn (vi) l/ngh 1. boş olmak * jina wê jê neçûye karısı ondan boşanmamış 2. -den geçmek
jê dan l/bw -den vermek
initandin huylandırmak
jê dan bihartin l/lb aştırmak
jê dan filitandin l/lb -den kurtarmak
jê dan kaşkirin l/lb -den çekip çıkarmak
jê dan paş l/bw (birinden veya bir şeyden) geri bıraktırmak
jê dan qerandin l/bw (birinden veya bir şeyden) vazgeçirtmek
jê danexwarin l/gh (birine) karşı durmak
jê daxwarin l/gh kavga ve benzeri durumda altan almak
jê de weşîn l/bw kopmak (çok ağrımak) * ji ber sermayê hema maye ku tiliyên min ji min de biweşin soğuktan ötürü parmaklarım nerdeyse kopacaklar
jê der (iii) nd (bir şeyinden) hariç, dışı * ji exlaq der ahlâk dışı
jê deranîn l/gh 1. çıkarmak, çıkarsamak 2. mat çıkarmak * ji bîstan penc derîne yirmiden beşi çıkar 3. anlamak (birinin duygularını, isteklerini, düşüncelerini sezebilmek) * mirov ji çavê wî dikare derîne ku kurikekî jîr e insan gözünden anlıyor ki zeki bir çocuk
jê derbas bûn l/bw 1. (birini veya bir şeyi) geçmek (bir şeyi veya kimseyi geride bırakmak) * erebeya me ji kamyonê derbas bû bizim araba kamyonu geçti 2. aşmak * jiyê wî ji bîstî derbas bûye yaşı yirmiyi aşmış 3. atlatmak (kötü bir durum veya bir işi geçiştirmek) 4. basıp geçmek * hespê me lê xist ji hespên din derbas bû atımız diğer atları basıp geçti
jê derbas kirin l/bw 1. (bir şeyden) geçirmek 2. -den aşırmak 3. (birini) arkada bırakmak 4. (bir kimseyi) gölgede bırakmak
jê derketin l/ngh 1. (bir yerden veya şeyden) çıkmak 2. (bir yerden veya şeyden) çıkmak (tahliye etmek) 3. mat çıkarmak, çıkarma yapmak 4. çıkmak, mezun olmak * ew ji fakulteya hiqûqê derketiye hukuk fakültesinden çıkmış biri 5. oluvermek, çıkıvermek * tu nizanî çi mêrekî çê jê derketiye sen bilmiyorsun nasıl bir yiğit oluvermiş 6. çıkış almak (işten ayrılmak) 7. geri basmak 8. neşet etmek, kaynağını bir yerden almak 9. (bir şeyden) vazgeçmek, yok olmak * ez ji vî tiştî derketim ben bu işten vazgeçtim 10. çıkmak (sorumluluktan kurtulmak)
jê ders girtin l/bw 1. (bir kimseden) ders almak 2. ders çıkarmak, ders almak 3. (birini) örnek almak
jê ders stendin (an jî girtin) ders almak
jê derxistin l/gh 1. (bir şeyden veya yerden) çıkarmak 2. anlamak, çıkarsamak, okumak (bir şeyin anlamını çözmek) 3. çıkarmak, atmak, almak (görevden, işten çekmek) * mêrik ji kar derxistine adamı işten almışlar 4. çıkış vermek (belge düzenleyip işine son vermek) 5. -den atmak (yazılı veya banda alınmış bir metinden bazı bölümleri çıkarmak) 6. mat çıkarmak, çıkarma yapmak, tarh etmek 7. silmek (üzerini çizerek atmak, yok etmek) * navê wî jê derxistine adını silmişler 8. mec devirmek (bir yönetim organının veya başkanının yönetim gücünü zorla elinden almak) * ew ji serokatiyê derxistin onu başkanlıktan devirdiler
jê destûr stendin el almak (bir sanatı yapmak için ustasının iznini almak)
jê dewr girtin l/bw (birinden) devralmak
jê dikeve aqilan ne yapsa yeridir
jê dîtin l/gh (birinden) görmüş, çekmiş olmak
jê dizîn l/gh 1. (birinden) çalmak, aşırmak, yürütmek, tırtıklamak 2. wj aşırmak (başkasının eserinden parçaları alıp kendisininmiş gibi göstermek)
jê dûr bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) uzaklaşmak, ıraklaşmak
jê dûr ketin l/bw (birinden veya bir şeyden) uzak düşmek
jê dûr kirin l/bw (birinden veya bir şeyden) uzaklaştırmak * zarok ji agir dûr bikin çocuğu ateşten uzaklaştırın
jê dûr man l/bw (birinden veya bir şeyden) ayrı durmak
jê dûr sekinîn l/bw (birinden veya bir şeyden) uzak durmak
jê encam derxistin l/bw -den sonuç çıkarmak, istihraç etmek
jê endîşe kirin l/bw -den kaygı duymak
jê enitîn l/ngh -den huylanmak * ji qirçeqirça diranan diinitîne diş gıcırtısından huylanıyor
jê êrî û bêrî bûn l/bw 1. (herhangi bir olaydan veya durumdan) ilgisi olmamak 2. o tarakta bezi olmamak
jê fedî kirin l/bw 1. -den utanmak, utanç duymak 2. çekinilmek * ji bo min rewşeke ku ez jê fedî bikim nîn e benim için çekinilecek bir durum yoktur
jê fehm kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) anlamak, çakmak 2. dilinden anlamak (söz konusu olan şeyin özelliğini bilmek) * tu ji vî karî fehm dikî? bu işin dilinden sen anlar mısın? 3. anlamak (bir şey üzerine bilgisi olmak) * ez ji qumaş fehm dikim kumaştan anlarım 4. anlamak, farkına varmak, bakmak * min jê fehm kir ku fehm nake, min dengê xwe birî baktım ki anlamıyor, sesimi kestim 5. yazıyı çıkarmak (veya sökmek)
jê fêhm kirin bnr jê fehm kirin
jê fehm nekirin l/bw anlamamak
jê fêr bûn l/bw 1. (birinden) öğrenmek 2. (birinden) alışmak
jê ferexet kirin l/bw -den feragat etmek
jê ferq kirin l/bw ayırmak (nitelik değişikliğini anlamak)
jê fetilandin l/gh -den döndürmek
jê fetilîn l/ngh -den dönmek
jê feyde dîtin l/bw 1. (bir şeyden veya kimseden) fayda görmek, yarar görmek 2. asılanmak, yarar sağlamak
jê feyde kirin l/bw (birinden, bir şeyden) faydalanmak, yararlanmak
jê fihêt kirin l/bw 1. -den utanmak, utanç duymak 2. çekinilmek * ji bo min rewşeke ku ez jê fihêt bikim nîn e benim için çekinilecek bir durum yoktur
jê fîhil bûn l/ngh -den beraat etmek
jê fikare kirin l/bw 1. (birinden) çekinmek, sakınmak 2. çekinilmek * ji bo min rewşeke ku ez jê fikareyan bikim nîn e benim için çekinilecek bir durum yoktur
jê fikare nekirin l/bw 1. -den çekinmemek 2. pervası olmamak
jê fikir hilanîn l/gh fikir kapmak , fikir vermek * min ji vî fîlmî fikirên nû hilanîn bu film bana yeni fikirler verdi
jê fikir kirin l/bw beklemek (aramak, istemek) * tam tiştê ku min jê fikir dikir, derket tam beklediğim şey çıktı
jê filitandin l/gh 1. -den kurtarmak 2. -den kurtarmak, -den aşırmak * hûr û mûr ji şewatê filitandin û avêtin nav bostan eşyaları yangından bostana aşırdılar
jê filitîn l/gh 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulmak 2. onulmak, onmak, felâh bulmak, şifa bulmak * kes ji vî derdî nafilite bu derten kimse onulmaz 3. atlatmak (kötü bir durum geçiştirmek) * em ji talûkeyê filitîn tehlikeyi atlattık 4. -den kurtulmak, rahatlamak, vaziyeti kurtarmak
jê firîqet man gönlü kanmak, müsterih olmak
jê firotin l/gh -den satmak
jê firsend nedîtin (bir şeyden) baş alamamak * ez ji vê hunerê ne kêfxweş im, ez jê firsend nabînim ku... bu sanattan memnun değil, baş alamıyorum ki
jê gazin kirin l/bw şikâyette bulunmak, sızıldanmak, sitemde bulunmak
jê gazinîn l/ngh şikâyette bulunmak, sızıldanmak, sitemde bulunma
jê gerîn l/ngh 1. -den vazgeçmek 2. (birini) rahat bırakmak, karışmamak
jê gilî kirin l/bw şikâyette bulunmak, sızıldanmak
jê girtin l/gh 1. -den almak 2. almak (kısaltmak, eksiltmek) * hinek ji devdelingên şal bigire pantolonun paçasından biraz al 3. almak (vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarmak) * bi emeliyetê fatereşka wê jê girtin ameliyatla dalağını aldılar 4. almak (ölüm sebebiyle ayrılmak) * Xwedê her du qîzên wî jî, jê girtin Allah iki kızını da aldı 5. alıntılamak, iktibas etmek 6. wj aşırmak (başkasının eserinden parçaları alıp kendisininmiş gibi göstermek) 7. kapmak (birdenbire yakalayarak, çekerek almak) * min ji nişka ve nanê destê wê jê girt û virvirande derve aniden elindeki ekmeği kaptım dışarıya fırlattım 8. kapmak, bulaşmak (hastalık geçmek) * min nexweşîn jê girt hastalığı ondan kaptım 9. kapmak (öğrenme) * min ev huner jê girtiye bu sanatı ondan kaptım 10. ağzından kapmak 11. kopyalamak
jê guhastin l/gh 1. -den aktarmak 2. alıntılamak, iktibas etmek
jê guman kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) şüphelenmek, şüphe duymak 2. ummak, umut etmek
jê guman neke arama (bulunduğunu sanma)
jê hatin l/ngh 1. gücü yetmek, muktedir olmak * jê nayê ku bê li min bixe beni dövmeye gücü yetmiyor 2. gelmek, gelir gelmek (kazanılmak, sağlanılmak) * pereyekî baş ji wan re ji dikanê tê dükkandan onlara güzel para geliyor 3. -den gelmek * xweşikayî, ji peyva xweşikê tê güzellik, güzel kelimesinden gelir 4. becermek, becerebilmek, edebilmek (üstesinden gelmek, güç görünen bir iş veya duruma çözüm bulmak) * xiratî ji kurikê tê? çocuk marangozluğu beceriyor mu? 5. imkanları el vermek 6. elinden gelmek * helbest nivisandin jê tê şiir yazmak elinden geliyor 7. elinden iş gelmek * jê karê baş tên elinden iyi işler geliyor 8. elinden gelmek, iş bitirici olmak 9. ürün vermek, ürün almak, ürün kaldırmak, mal kaldırmak * îsal ji zeviyê zêde tiştek ji me re jê nehat bu sene tarladan fazla mal kaldırmadık
jê hatin axaftin l/lb 1. (birinden) konuşulmak, hakkında konuşulmak 2. lâf olmak * em wiha nekin, paşê wê jê bê axaftin böyle yapmayalım, sonra laf olur
jê hatin behskirin l/tb (birinden veya bir şeyden) bahsedilmek, konuşulmak, sözü edilmek, sözü geçmek
-den bahsedilmek, denmek, denilmek, sözü edilmek
jê hatin bihartin l/tb aşırılmak, atlatılmak
jê hatin bihurîn l/tb aşılmak
jê hatin birin l/tb utulmak
jê hatin birîn l/bw kesilmek (dinmek, durmak) * hêviya me tam jê hatibû birîn, derî lê ket umudumuz tam kesilmişti kapı çalındı
jê hatin çêlîkirin l/tb (birinden veya bir şeyden) bahsedilmek, sözü edilmek, sözü geçmek
jê hatin çêlkirin (an jî qalkirin) bahis açmak (veya açılmak)
jê hatin çirpandin l/tb sızdırılmak
jê hatin derbaskirin l/tb aşırılmak
jê hatin feraxetkirin l/tb vazgeçilmek
jê hatin hêvîkirin l/tb 1. -den umut edilmek 2. beklenmek * ev ji te qet nedihat hêvîkirin bu senden hiç beklenilmezdi
jê hatin hezkirin l/tb sevilmek
jê hatin peyivandin l/tb -den konuşulmak
jê hatin peyivîn l/lb hakkında konuşulmak
jê hatin qerandin l/tb vazgeçirilmek
jê hatin qisekirin l/tb (birinden) konuşulmak
jê hatin rawirandin l/tb aşırılmak
jê hatin sarkirin l/tb (birine) soğutulmak
jê hatin şorkirin l/tb (birinden) konuşulmak
jê hatin veşartin l/tb 1. -den saklanılmak 2. saklanılmak, gizlenmek * rewş ji me hate veşartin durum bizden saklanıldı (veya gizlenildi)
jê hatin xeberdan l/tb 1. (birinden) konuşulmak, hakkında konuşulmak, söz olmak, lâf olmak * em wiha nekin, paşê wê jê bê xeberdan böyle yapmayalım, sonra laf olur 2. kovlanmak, yerip çekiştirilmek
jê hatin xwarê l/bw dediğinden vaz geçmek * ji fikra xwe nehate xwarê fikrinden vazgeçmedi
jê hatin xwarin l/tb sümürülmek, istismar edilmek, yüzülmek
jê havil dîtin l/bw (bir şeyden veya kimseden) yarar görmek, fayda görmek, yararlanmak
jê havil girtin l/bw 1. yararlanmak, faydalanmak 2. kâr etmek, iyi olmak (etkisi iyi olmak)
jê haydar bûn l/bw 1. -den haberdar olmak 2. farkında olmak
jê haydar kirin l/bw -den haberdar olmak, bilgilendirmek
jê hayil bûn l/bw 1. -den haberdar olmak, haberi olmak 2. farkında olmak
jê hêb girtin l/bw -den dehşete kapılmak
jê hebûn l/ngh 1. -den olmak, aynısı bulunmak 2. belinden olmak (birinden çocuğu olmak) * du qîzên wê jê hebûn ondan iki kızı vardı
jê helalkirin xwestin helâllik dilemek
jê hemîle man l/bw (birinden) hamile kalmak, gebe kalmak
jê heqaret dîtin (birinden) hakaret görmek
jê hêrs bûn l/bw 1. (birine) sinirlenmek 2. (birine) uyuz olmak
jê hesibandin l/gh 1. -den saymak (hesaba katmak, dikkate almak) 2. -den saymak (addetmek, bir şey yerine koymak) * em ji mêşê hesibandin arıya saydılar bizi
jê hêvî kirin l/bw 1. (birinden) umut etmek, umut beslemek, ümide kapılmak 2. beklemek, ummak * ez ji we xerabiyê hêvî nakim sizden kötülük beklemem 3. beklemek (aramak, istemek) * tam yekî ku min jê hêvî dikir, derket tam beklediğim biri çıktı 4. umuda düşmek 5. rica etmek, ricada bulunmak
jê hêvî neke arama (bulunduğunu sanma) * pol û pere ji me hêvî meke bizde para pul arama
jê hewîn l/ngh (birini) rahat bırakmak, karışmamak
jê hêz girtin l/bw (birinden) güç almak
jê hez kirin l/bw 1. (birini veya bir şeyi) sevmek 2. sevmek (yerini, şartlarını uygun bulmak) * dar ji rewayê hez dike ağaç nemli ortamı sever 3. sevgi beslemek, muhabet beslemek 4. -den hoşlanmak 5. yakınlık duymak
jê hikm derxistin ahkâm çıkarmak
jê hilanîn l/gh 1. (bir şeyden) ayırmak (bir bütünden bir parçayı herhangi bir amaçla almak, kenara koymak, saklamak) 2. (bir şeyden) ürün almak 3. -den almak, aşırmak, çalmak * pere ne temamm e, jê hilanîne para tamam değil, almışlar 4. -den almak, kesinti yapmak 5. çıkarmak (keyif, tat, zevk gibi şeyler için; çok hoşlanmak) * tehm ji gotina çîroka xwe hildianî û welê dom dikir lezzetini çıkara çıkara hikâyesine devam ediyordu 6. (birine) küsmek, içerlenmek * min jî jê hilanî ben de ona içerlendim 7. (birine) kin beslemek (veya kin tutmak) 8. (birinden birşeyler) kapmak, öğrenmek 9. (birini) anlamak * Ew ji te hiltîne, tu pê re deng bike anlaşıyorsunuz, sen onunla konuş
jê hilçepîlî bûn l/ngh ocumak, bir şeyden soğumak
jê hilçepîlîbûn m ocuma, bir şeyden soğuma
jê hilçepilîn m 1. çekinme, sakınma 2. ocuma, bir şeyden soğuma
l/ngh 1. çekinmek, sakınmak 2. ocumak, bir şeyden soğumak
jê hîn bûn l/bw 1. (birinden) öğrenmek 2. (birinden) alışmak
jê hiştin l/gh 1. alıkoymak 2. (birazını) bırakmak
jê îlham girtin l/bw (birinden veya bir şeyden) ilham almak, esinlenmek
jê initandin l/gh huylandırmak
jê initîn l/ngh 1. huylanmak * ji bin piyê xwe diinite ayak tabanından huylanıyor 2. kin gütmek 3. küsmek
jê îstifade kirin l/bw (bir şeyden veya kimseden) istifa etmek, yararlanmak, faydalanmak
jê kêf girtin l/bw (bir şeyden) zevk almak (veya duymak)
jê kêf stendin l/bw (bir şeyden) zevk almak (veya duymak), haz duymak
jê kêfxweş man l/bw 1. (birinden) memnun kalmak 2. (birinden veya şeyden) hoşnut kalmak
jê kêfxweşman m 1. (birinden) memnun kalma 2. (birinden veya şeyden) hoşnut kalma
jê kelk dîtin l/bw (birinden veya bir şeyden) fayda görmek, yarar görmek
jê kelk girtin l/bw (birinden, bir şeyden) 1. faydalanmak, yararlanmak 2. asılanmak, yarar sağlamak
jê kelk wergirtin l/bw (birinden, bir şeyden) 1. faydalanmak, yararlanmak 2. asılanmak, yarar sağlamak
jê kêm bûn l/bw 1. (bir şeyden) eksilmek 2. güçsüz olmak (güç olarak) 3. düşmek (atlanmak, arada çıkmak, eksik kalmak) * peyvek ji vê çapa nû ya pirtûkê kêm e kitabın yeni baskısında buradan bir kelime düşmüş
jê kêm kirin l/bw 1. eksiltmek 2. indirim yapmak, fiyat indirmek 3. gerilemek (bir tepki karşısında katı tutumundan vazgeçmek) * camêr carekê ji helwesta xwe kêm nake adam tavrından bir türlü gerilemiyor
jê kêm nebûn eksik olmamak * salik dozdeh meh kam ji mala wan kêm nabe sene boyunca evlerinde rutubet eksik olmuyor
jê kêm neman (birinden veya bir şeyden) aşağı kalmamak
jê kêmtir bûn l/bw aşağı düşmek * hejmara endamên me ji pazdehan kêmtir bû üye sayımız on beşten aşağı düştü
jê kêmtir man l/bw -den azınlıkta kalmak
jê kêmtir nabe aşağı kurtarmaz
jê kêmtir neman (birinden veya bir şeyden) aşağı kalmamak
jê kêr dîtin l/bw 1. (bir şeyden veya kimseden) fayda (veya yarar) görmek 2. asılanmak, yarar sağlamak
jê kerixandin l/gh (bir şeyden) bıktırmak, usandırmak, (birine) bezginlik vermek
jê kerixîn l/ngh bıkmak, bıkkınlık gelmek, usanmak (bıkınlık getirmek) * hingî me goşt xwar em jê kerixîn et yiye yiye usandık
jê ketin l/ngh 1. (bir yerden veya şeyden) den düşmek * ji zinar ketibû kayadan düşmüştü 2. argo (birinden) doğmak * ji kerê keto! ey eşekten doğma! 3. -den düşmek (atlanmak, arada çıkmak, eksik kalmak) * peyvek ji vê çapa nû ya pirtûkê ketiye kitabın yeni baskısında buradan bir kelime düşmüş 4. vazifeden düşmek
jê ketin aqilan l/bw (yapabilecğine) inanmak, beklemek, ummak
(birinden) beklemek, ummak
jê ketin gumanê l/bw (birinden veya şeyden) kuşkulanmak
jê ketin gumanê (şikê an jî şikan) (birinden) kuşkulanmak, (bir şeyden veya kimseden) kuşkuya düşmek, kuşku duymak, kuşku ile karşılamak
jê ketin şikê l/bw (birinden veya şeyden) kuşkulanmak
jê keto pê keto besle kargayı oysun gözünü
jê kirê ku gibisine gelmek, zanetmek
jê kirî (i) nd sanıyor ki, zannediyor ki
jê kirîn l/gh (birinden) satın almak
jê kirin l/gh 1. kesmek 2. kesmek (dibinden ayırmak) 3. kesmek (düzgün parçalara ayırmak) * goşt jê kirin eti kesmek 4. kesmek (kesici bir aletle yaralamak) 5. kesmek, kırkmak, tıraş etmek (saç, sakal için; kesmek, ucunu almak) * porê xwe jê bike saçını kes * rihê xwe jê kiriye sakalını tıraş etmiş 6. kesmek (hasta organı ameliyatla almak) 7. kesmek, makaslamak (film, yazı vb. gibi, kısaltmak) * nivîs jê kirine yazıyı kesmişler 8. koparmak * şaxan jê mekin fidanlar koparmayın 9. koparmak (daldan, ağaçtan alıp toplamak) * ji darê sêvan jê bike ağaçtan elmaları kopar 10. kapmak (koparmak, kıstırmak) * makîneyê tiliya min jê kir makine parmağımı kaptı 11. ayırmak (iki veya daha çok kimse arasındaki anlaşmayı, uzlaşmayı bozmak) * jinik ji şûyê wê kirin kadını kocasından ayırdılar 12. -den eylemek, koparmak * wan ez ji welat û mala xwe kirim onlar beni yurdumdan, yuvamdan eylediler 13. silmek (kazıyarak veya sürterek yok etmek) * boyaxê jê bike boyağı sil 14. soymak (birinin giysilerini çıkarmak) * cilên wî jê kir elbiselerini soydu 15. sökmek (takılı veya yapışık bir şeyi yerinden çıkarmak) * kaxizê bi dîwar ve jê bike duvardaki kağıdı sök 16. sökmek (çıkması, akması kolaylaşmak) * îlacê belxem jê kir bu ilac balgam söktü 17. uçurmak (kesip ayırmak) * gule guhê wê jê kiriye kurşun kulağını uçurmuş 18. alıkoymak, kesmek (bir şeylerden alıkoymak, vermemek) * wî ji cîbs û tiştên wisa bikin onu cibs gibi şeylerden alı koyun 19. biçmek (dikilecek kumaşı belli bir ölçüye ve modele uygun olarak makasla kesmek) 20. etmek (birini bir şeyden yoksun etmek) * ew ji karê wî kirine onu işten ettmişler
avêtin koparıp atmak
jê kirin (i) l/gh sanmak, zanetmek * ji min kirê ku ben zannettim ki
jê kirin (ii) m 1. kesme, kesiş 2. kesme (dibinden ayırma) 3. kesme (düzgün parçalara ayırma) 5. kesme, kırkma, tıraş etme (saç, sakal için; kesme, ucunu alma) 6. kesme (hasta organı ameliyatla alma) 7. kesme, makaslama (film, yazı vb. gibi, kısaltma) 8. koparma 9. koparma, koparış (daldan, ağaçtan alıp toplama) 10. kapma (koparma, kıstırma) 11. ayırma (iki veya daha çok kimse arasındaki anlaşmayı, uzlaşmayı bozma) 12. -den eyleme, koparma 13. silme (kazıyarak veya sürterek yok etme) 14. soyma (birinin giysilerini çıkarma) 15. sökme (takılı veya yapışık bir şeyi yerinden çıkarma) 16. sökme (çıkması, akması kolaylaşma) 17. uçurma (kesip ayırma) 18. alıkoyma, kesme (bir şeylerden alıkoyma, vermeme) 19. biçme (dikilecek kumaşı belli bir ölçüye ve modele uygun olarak makasla kesme) 20. etme (birini bir şeyden yoksun etme)
jê kirin caw l/bw borcunu söke söke almak
alacağını tahsil etmek
jê kirin xwarê l/bw 1. soymak * kinc jê kirin xwarê elbiselirini soydu 2. indirim yapmak
jê kirmitîn l/ngh -den dökülmek
jê kişandin l/gh 1. (bir şeyden, yerden) çekmek 2. geri çekmek 3. çekmek (dişi hayvanı çiftleştirmek için erkeğin yanına götürmek) 4. döl almak (cins bir hayvandan yararlanarak iyi cins yavru almak) 5. kanırmak * bismar jê kişandin çiviyi kanırmak 6. sızdırmak (türlü bahanelerle birinden para çekme)
jê kişîn l/ngh 1. (bir şeyden) çekilmek 2. geri çekilmek 3. lşk geri çekilmek
jê kolandin l/gh hakketmek (yazı ve şekilleri kazıyarak silmek)
jê kuştin m 1. (birilerinden) öldürme 2. düşme (çıkarma, eksiltme) 3. kesinti kesinti (ödenen bir paradan herhangi bir gerekle kesilen bölüm) 4. kesinti yapma 5. mat eksiltme
l/gh 1. (birilerinden) öldürmek 2. düşmek (çıkarmak, eksiltmek) * ji mehaniya min deynê min bikuje aylığımdan borcumu düş 3. kesinti yapmak 4. mat eksiltmek
jê lava kirin l/bw 1. yalvarmak 2. ısrar etmek, istirhamda bulunmak
jê man l/ngh 1. -den kalmak 2. arta kalmak 3. kalmak (-den geri kalmak, yapamamak) * mêvan hatin, em ji geştê man misafir geldi, gezmeden kaldık 4. kaçırmak (vaktinde bir şeye yetişmemek) * ez ji erebeyê mam arabayı kaçırdım * ez ji maçê mam maçı kaçırdım * ji fîlm maye loma bi ber dikeve filmi kaçırmış, ona üzülüyor 5. aksatmak * ji dibistana xwe ma okulunu aksattı
jê mehrûm man l/bw mahrum kalmak, yoksunmak
jê memnûn bûn l/bw (birinden) memnun olmak, razı olmak
jê memnûn mann l/bw (birinden) memnun kalmak, razı kalmak
jê merhemet xwestin l/bw (birinden) merhamet dilemek, istirhamda bulunmak
jê mesûl girtin l/bw (birinden veya şeyden) sorumlu tutmak
jê mesûlgirtin m (birinden veya şeyden) sorumlu tutma
jê mezûn bûn l/bw (bir yrden) mezun olmak * ew ji fakulteya hiqûqê derketiye hukuk fakültesinden mezun olmuş biri
jê mijûl bûn l/bw 1. (birinden veya bir şey) den konuşmak, -den bahsetmek 2. konuşmak, sohbet etmek (bir konuda karşılıklı konuşmak) 3. (birini) çekiştirmek, yermek
jê muaf girtin l/bw (bir şeyden) muaf tutmak, ayrıcalık tanımak
jê ne bawer bûn l/bw 1. (birine inanmamak 2. (birine) güvenmemek
jê ne kêm bûn l/bw (birinden) aşağı kalır yanı olmamak, geri kalmamak (birinden daha az başarılı olmamak)
jê ne kêmtir (an jî kêm) e (birinden veya bir şeyden) aşağı kalır yeri (veya yanı) yok
jê ne razî bûn l/bw 1. (birinden) memnun olmamak, hoşnut olmamak 2. (birinden) hoşlanmamak, (birini) beğenmeme
jê ne xweş bûn l/bw 1. (birinden) memnun olmamak, hoşnut olmamak 2. (birinden) hoşlanmamak, beğenmemek
jê ne xweş hatin axaftin (peyvandin an jî xeberdan) hakkında iyi konuşulmamak
jê nehatin l/gh 1. gücü yetmemek 2. elinden gelmemek
jê nehatin behskirin esamisi okunmamak
jê nekêm rd 1. -den eksik olmayan 2. pek âlâ
jê pardar bûn l/bw 1. (bir şeyden) pay sahibi olmak 2. sebeblenmek
jê pê de h -den sonra, -den başka
jê pê ve ondan sonra
d 1. -dan/-den başka, dışında, -den başkası, geri * ku bigirî diya min dê bigirî, jê pê ve derew e kes nagirî ağlarsa anam ağlar gerisi yalan ağlar 2. h ayrıca 3. h itibaren, -den başlayarak, -den sonra, -den beri 4. h ondan sonra
jê pê ve rehetiya can ondan iyisi can sağlığı * ode têr paqij û germ e, jê pê ve rihetiya can oda ter temiz ve sıcakcık, daha iyisi can sağlığı
jê pê ve rehma xwedê ondan iyisi can sağlığı * xwarin heye, av jî heye, jê pê ve rehma Xwedê yemek var, su da var, daha iyisi can sağlığı
jê pêk hatin l/bw (kimselerden veya şeylerden) oluşmak, olmak
jê pêkhatî rd -den oluşmuş, -den olma
jê pêştir nd -dan hariç, dışında
jê peya bûn l/bw 1. (bir şeyden veya yerden) inmek 2. argo (bir şeyden) mahrum kalmak * em ji sêvan peya ne elmalardan mahrumuz
jê peyîn l/ngh (bir kimseden veya şeyden) beklemek
jê peyivîn l/ngh 1. hakkında konuşmak, aleyhinde konuşmak 2. hakkında konuşmak (herhangi bir şeyden bahsetmek) * em jî ji vê mijarê dipeyvîn biz de bu konuyu konuşuyorduk 3. değinmek, bahsetmek 4. (bir şeyi) söz etmek 5. kötülemek (kötü sözler söylemek)
jê pirs kirin l/bw 1. (birine) sormak, soruşmak 2. (birine) soru sormak 3. (birinden) sormak (bir işin sorumluluğu kendisinde olmak, bir işten sorumlu olmak) * vî tiştî ji min pirs dikin bu işi benden sorarlar
jê pirsîn l/gh 1. (birine) sormak, soruşmak 2. (birini) ifadeye çekmek, sorgulamak 3. sorgu yapmak 4. (birinden) sormak (bir işin sorumluluğu kendisinde olmak, bir işten sorumlu olmak)
jê pişkinîn l/ngh (bir yere) sirayet etmek
jê pîstir rd 1. -den daha pis 2. dik âlâsı
jê poşman bûn l/bw (bir şeyden) pişmanlık duymak
jê pûkandin m sızıldanma, şikâyet etme
l/gh sızıldanmak, şikâyet etmek
jê qal bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) bahsedilmek, söz edilmek, lâf açılmak
jê qal kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) bahsetmek, konuşmak 2. (bir şeyden) söz etmek, (bir şeyden) dem vurmak 3. (bir şeyin) lâfını etmek, lâkırdısını etmek 4. lâf açmak, söz açmak
jê qazox xwarin l/bw kazık yemek, kazıklanmak (aldatılmak)
jê qehirîn l/ngh (birine) kızmak
jê qerandin l/gh 1. vazgeçirmek, caydırmak 2. rahat bıraktırma
jê qerîn l/ngh 1. vazgeçmek 2. pas geçmek, postayı kesmek (bir şeyi yapmaktan vazgeçmek) 3. boş vermek 4. (birini) rahat bırakmak, karışmamak 5. elini ayağını çekmek
jê qeriyayî rd 1. vazgeçilmiş, fariğ 2. çekkin
jê qetandin l/gh 1. (birinden veya bir şeyden) ayırmak 2. (birinden veya bir şeyden) koparmak 3. ayırmak (bir yeri bir engelle bölmek) * bexçe bi têlan jê qetandine bahçeyi telle ayırmışlar
jê qetîn l/gh 1. (birinden veya bir şeyden) ayrılmak 2. -den kopmak
jê qewet girtin l/bw (birinden veya bir şeyden) güç almak
jê qewimîn l/ngh 1. (birinden veya bir şeyden) kaynaklanmak * bila ji min neqewime benden kaynaklanmasın da 2. (bir şeyden) ileri gelmek * gelek pevçûn ji neheqiyê diqewimin birçok kavga haksızlıktan ileri geliyor
jê qise kirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) konuşmak, bahsetmek 2. hakkında konuşmak, aleyhinde konuşmak 3. hakkında konuşmak (herhangi bir şeyden bahsetmek) 4. (bir şeyi) söz etmek
jê qopya kişandin l/bw -den kopya çekmek (veya yapmak)
jê qurdêşan bûn l/bw -den gıcık almak (veya olmak)
jê qurmiçand l/gh -den çırpmak
jê rabûn l/ngh 1. çıkmak * ji nav me rabû aramızdan çıktı 2. çıkmak, mezun olmak 3. sökülmek (yapışmış olan bir şey birbirini bırakmak)
jê rakirin l/gh 1. sökmek 2. sürgün etmek
jê raman hilanîn l/gh fikir kapmak, fikir vermek * min ji vî fîlmî ramanên nû hilanîn bu film bana yeni fikirler verdi
jê rawirandin l/gh 1. -den geçirmek 2. -den aşırmak
jê rawirîn l/gn 1. -den geçmek 2. -i geçmek (bir şeyi veya kimseyi geride bırakmak) * erebeya me ji kamyonê rawirî bizim araba kamyonu geçti 3. -i aşmak
jê rawirtin l/gh 1. -den geçirmek 2. -den aşırmak
jê razî bûn l/bw 1. (birinden) razı olmak, memnun olmak 2. -den hoşnut kalmak
jê razî man l/bw 1. (birinden) razı kalmak 2. -den hoşnut kalmak
jê re c 1. ona * min jê re anî ona getirdim * jê re bibêje careke din bila neke ona söyle bir daha yapmasın 2. d - karşı, -e için * ji edebiyatê re hewesa we kengê û çawa çêbû? edebiyata karşı ilk alâka sizde ne zaman ve nasıl başladı?
jê re asteng derxistin (birine) müşkülât çıkarmak
jê re avis bûn l/bw (bir şeye) gebe olmak
jê re babet dîtin l/bw (birine) lâyık görmek
jê re baş bûn l/bw 1. (birine) iyi olmak 2. (birine) iyi davranmak 3. (birinin) lehinde olmak
jê re bes kirin pes etmek (yenilgiyi kabul etmek
jê re bi kêf bûn sıcak yüz göstermek
jê re bi zarok bûn l/bw (birine) gebe kalmak
jê re bi zarû bûn l/bw (birine) gebe kalmak
jê re bûn alet âlet olmak
jê re bûn aqil ders olmak, ibret olmak (bir olaydan tecrübe kazanmak)
jê re bûn asteng (birine veya bir şeye) engel olmak, ayağını bağlamak
jê re bûn derd içine dert olmak, yüreğine dert olmak
jê re bûn ders ders olmak, ibret olmak
jê re bûn dijmin (birine) düşman kesilmek
jê re bûn îbret ders olmak, ibret olmak
jê re bûn kefîl birine kefil olmak
jê re bûn kole û xulam (birine) kul köle (veya kul (kurban) olmak
jê re bûn kurm huy edinmek, eli alışmak
jê re bûn mal mal etmek (kendi eseri, malı veya buluşu saymak) * ev e salek e ku ji me re bûye mal bir yıldır kendimize mal etmişiz
jê re bûn manî (birine veya bir şeye) engel olmak, ayağını bağlamak
jê re bûn meraq (an jî etr) (bir şeye) merak sarmak (duymak, sardırmak veya salmak)
jê re bûn mexsed û mirad sevdasına düşmek, (bir şey birine) ideal olmak
jê re bûn mîna xeyalan hayal olmak (geçmişte kalmak, hatıra olmak)
jê re bûn nesîb l/bw (birine) nasip olmak
jê re bûn neyar (birine) düşman kesilmek * ji ber çi ye nayê zanîn lê camêr ji me re bûbû neyar nedendir bilinmez, ama adam bize düşman kesilmiştir
jê re bûn pişt l/bw 1. (birine) arka çıkmak, arka olmak 2. çanak tutmak (veya açmak)
(birine) arka çıkmak, arka olmak, (birine) kollarını açmak (korumak, yardım etmek), (birine) kucak açmak, payanda olmak, himaye etmek
jê re bûn qewet l/bw 1. (birine) kuvvet olmak 2. cana can katmak
(birine) arka olmak, (birine) kollarını açmak (korumak, yardım etmek)
jê re bûn şikestek dokunmak (onur, anlayış vb. ile uyuşmaz bir durum ortaya çıkmak) * bila li pişt Xefûr siwar bibe, qey wê ji şerefa wê re bibe şikestek? Gafur’un yanına binsin, onuruna mı dokunur?
jê re bûn tatêl (meraq an jî etr) (bir şeye) merak sarmak (duymak, sardırmak veya salmak)
jê re bûn wekî malê dinyayê dünyalar ... -ın oldu
jê re bûn xeyal hayal olmak (gerçekleştirilememek
jê re bûn zende (an jî îbret) ders olmak, ibret olmak
jê re çareyek dîtin 1) (birine) bir çare bulmak 2) (bir işin) yolunu yapmak
jê re çêbûn l/bw 1. içine doğmak, kalbine doğmak 2. belirmek (bir düşünce veya durum kesin biçim almak) * asoxîn di serê wê de jê re ramanek çêbû kafasında sonunda bir düşünce belirdi 3. gelmek (görünmek, sanılmak) * ji min re wisa çêdibe ku dê şer rabe bana öyle geliyor savaş çıkacak
içine doğmak
jê re çetînayî derxistin (birine) güçlük çıkarmak, müşkülât çıkarmak
jê re çi ye! nd 1. ona ne 2. neci oluyur! * ji te re çi ye, tu li karê ber xwe binêre! sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak!
jê re cih danîn (bir kimseye) yatak çekmek
jê re cih dîtin yer bulmak (bir işe, göreve başlayacağı yere yerleşmek)
jê re çîrok gotin masal okumak
jê re dan çêr û bêçariyan birine küfürü basmak
jê re dan dijmîn (dijûnan an jî xeberan) (birine) küfürü basmak
jê re dan gotinan (an jî xeberan) (birine) küfretmek veya küfrü basmak
jê re danîn l/bw (birine) pes etmek, boyun eğmek
jê re dayiktî (dêtî an jî daykatî) kirin (birine) analık etmek
jê re dayiktî kirin l/bw (birine) annelik etmek
jê re derketin l/bw (birine) çıkmak, kazanmak (çıkmak, isabet etmek) * îkramiyeya mezin jê re derket büyük ikramiyeyi kazandı
jê re dest dan ser hev (birine) el pençe divan durmak
jê re dest hejandin (birine) el sallamak
jê re dest kirin (birine) el etmek
jê re dest nedan l/bw (birine) uygun düşmemek
jê re destmal li ba kirin (birine) mendil sallamak
jê re dêtî kirin l/bw (birine) annelik etmek
jê re deyndar bûn 1) (birine) borçlu olmak 2) hayatını (birine) borçlu olmak (biri tarafından ölümden kurtarılmış olmak) 3) hayatını (birine) borçlu olmak (birinin yaşamı bir başkasının desteği ile sağlanmak)
jê re deyndar derketin (birine) borçlu çıkmak
jê re dilê (yekî) xwestin (birine) sempati duymak (veya beslemek)
jê re diran cix kirin (birine) diş bilemek
jê re domandin l/bw (birine) yar olmak * felek ji me re nadomîne felek bize yar olmuyor
jê re du kevir nedan ser hev 1) (birine) arka çıkmak, desteklemek 2) (birine) gelecek hazırlamamak
jê re du şeş hatin (birine) düşeş gelmek
jê re duayên xêrê kirin hayırdua etmek
jê re ecêb man l/bw (birine veya bir şeye) şaşa kalmak
jê re ecêbmayî bûn l/bw şeşi beş görmek
jê re êcêbmayî man parmağı ağzında kalmak
jê re efû lê ketin afa uğramak
jê re eyan bûn l/bw 1. (birine) ayan beyan olmak 2. belirmek (bir düşünce veya durum kesin biçim almak) * asoxîn di serê wê de jê re ramanek eyan bû kafasında sonunda bir düşünce belirdi
(birine) malum olmak
jê re fîş vekirin l/bw 1. -e fiş açmak 2. -e fişini tutmak (bir kişinin davranışlarını fiş üzerinde belirlemek)
jê re gelş derxistin 1) (birine) sorun çıkarmak, engel çıkarmak 2) (birine) güçlük çıkarmak
jê re giran hatin (birine) ağır gelmek (yapılması güç gelmek) * ev kar jê re giran hat bu iş ona ağır geldi
jê re gotin l/bw (birine) söylemek (bir şeyin yapılmasını sözle istemek)
jê re gotin ê kafa sallamak
jê re gotin nîn e (an jî tune) söz götürmez
jê re hatin gotin denmek, denilmek * ew afirandiyê ku jê re mirov tê gotin o insan denilen mahlukat * dikare jê re bê gotin ku keçeke nazdarî ya bajarî ye û ku ketiye dilqê keçikeke gundî köylü kılığına girmiş bir şehir kızı denilecek kadar nazlı biri
jê re hayê kirin (birinden) yaka silkmek
jê re hejmetkar man 1) hayran kalmak, hayranlık duymak (hayran olmak, büyülenmek) 2) seyrine doyum olmamak
jê re helanîn onun için saklamak.
jê re her roj dawet e deliye her gün bayram
jê re hêsan (an jî rihet) hatin (herhangi bir biçim) kolayına gelmek
jê re hewes hebûn l/bw (bir şeye) hevesi olmak, heves duymak
jê re hewes kirin l/bw 1. (bir şeye) heves etmek, heves duymak 2. özenmek * ji helbestvaniyê re hewes dike şairliğe özeniyor
jê re heyirî man başı dönmek (görkemli bir şey karşısında şaşırmak)
jê re heyran man hayran kalmak, hayranlık duymak
jê re heyret man l/bw hayret kalmak, şaşa kalmak
parmağı ağzında kalmak (tiştek)
jê re hîç nd ona göre hava hoş
jê re hîç bûn l/bw 1. (biri için) hava hoş olmak 2. (birine bir şey) vız gelip tırıs gitmek
jê re hiştin l/bw 1. (birine) bırakmak 2. (birine) teslim etmek 3. (biri) lehine karar vermek * mehkemeyê jê re hişt mahkeme onun lehine karar verdi
jê re hurmet xweyî kirin saygı duymak (veya beslemek)
jê re jê hatî bûn gücü birine yetmek, gücü yetmek (biriyle baş edebilecek durumda olmak) * ma tu ji min re jêhatî yî? gücün bana mı yetiyor?
jê re jêhatî bûn l/bw gücü birine yetmek
jê re ji hayê de hatin pişmiş armut gibi (birinin) eline düşmek
jê re kêf kirin l/bw 1. (birine veya bir şeye) sevinmek 2. sevgi gösterisinde bulunmak
jê re kêf nekirin sevgi gösterisinden bulunmamak, soğuk durmak * ji mêvanan re kêf bike misafirlere soğuk durma
jê re kêfa (yekî) hatin bayılmak (çok hoşlanmak, çok sevmek)
jê re kêm bûn l/bw 1. (birinden) güçsüz olmak 2. (birine) gücü yetmemek
(birinden) güçsüz olmak
jê re kêm kişandin l/bw (birinin) söylediklerini sineye çekmek, baskısına boyun eğmek
jê re kêm nekirin (birine) kafa tutmak
jê re kêmahî bûn dokunmak (onur, anlayış vb. ile uyuşmaz bir durum ortaya çıkmak)
jê re ketin l/bw 1. düşmek (bir bölüşme sonunda payına ayrılmak) * ji mîrata bavê xaniyek jê re ket babasının mirasından ona bir ev düştü 2. (mahkemede) lehine karar çıkmak
jê re kew li dar ketin (birine) gün doğmak
jê re kirin kêmanî l/bw (birine) eksiklik addetmek, çirkin kaçmak
jê re kirin nesîb l/bw (birine) nasip etmek
jê re kirin qatix (bir şeyi ekmeğe) katık etmek
jê re kredî vekirin (birine) kredi açmak
jê re lavakar bûn l/bw çok istekli olmak, teşne olmak
jê re lavayî kirin l/bw çok istekli olmak, teşne olmak, kırmızı dipli mumla davet etmek
jê re lê hatin l/bw şansı yaver gitmek
işi rast gitmek
jê re lê ketin l/bw 1. (birine) gün doğmak, şansı tutmak 2. kazanmak (çıkmak, isabet etmek) * îkramiyeya mezin jê re lê ket büyük ikramiyeyi kazandı
jê re li çepikan hatin xistin alkışlanmak
jê re li çepikan ketin alkış toplamak
jê re li gûzikê ji (te) re li çokê ip nerde inceldiyse ordan kopsun (o çekinmiyorsa sen hiç çekinme)
jê re li hev hatin l/bw işi rast gelmek
jê re li hev nehatin işi ters gitmek, şansı yahver gitmemek
jê re li mehneyan (bahane an jî hêncetan) gerîn bahane bulmak
jê re li saqê ji (yekî) re li çokê ip nerde inceldiyse ordan kopsun (o çekinmiyorsa sen hiç çekinme)
jê re lîlahî fatîha xwendin (bir şeye) fatiha okumak (bir şeyden umudunu kesmek)
jê re liyaq dîtin l/bw (birine) lâyık görmek
jê re mal û hal kirin (birine) gelecek hazırlamak
jê re man l/bw 1. (birine) kalmak 2. (birine) intikal etmek (miras olarak babadan oğula geçmek) 3. yanına kâr kalmak
jê re man ecêbmayî garibine gitmek
jê re manî derxistin (birine) müşkülât çıkarmak, ayağına bağ vurmak
jê re melaqî kirin (birine) yalakalık yapmak, kavuk sallamak
jê re mil danîn l/bw (birine) boyun eğmek, pes etmek
boynuz eğmek, dize gelmek (karşı tarafın gücünü kabul etmek)
jê re mil hildayî bûn gürültüye (veya patırtıya) pabuç bırakmamak
jê re mîrat man kendine miras kalmak
jê re mirin bayılmak (çok hoşlanmak, çok sevmek)
jê re nana nekirin (birinin) bir sözünü iki etmemek, hayır dememek
jê re nas hatin (birine) tanıdık gelmek, aşina olmak
jê re ne xerîb bûn 1) (birine veya bir şeye) yabancı olmamak 2) kulak dolgunluğu olmak * ji Kurdî re ne xerîb im Kürtçeye kulak dolgunluğum var
jê re nebûn l/bw (birine) yaramamak, lazım olmamak * ev jin ji min re nabe bu kadın bana olmaz
jê re negotin serê sola te xwar e (birine) gözünün üstünde kaşın var dememek
jê re nehiştin yanına bırakmamak (veya komamak), ettiğini yanına bırakmamak
jê re nokerî kirin l/bw (birine) uşaklık etmek
jê re ona * jê re aniye ona getirmiş
jê re pê girtin tutmak (giyinmesine yardım etmek) * jê re bi paltoyê wî girt paltosunu tuttu
jê re pê nehatin yakışk almaz
jê re pir gotin (birine) dil dökmek * ew qas me jê re got jî, lê dîsa wê bi ya xwe kir ona o kadar dil dökmemize rağmen, yine bildiğini okudu
jê re pişt çêbûn (biri) sırt bulmak
jê re qedîn l/bw 1. imkanı olmak, imkanları el vermek, imkanları yetmek 2. gücü yetmek
jê re qet nd ona göre hava hoş
bana mısın dememek * min du paket cigare kişandin, ji min re qet iki paket sigara içtim bana mısın demedi
jê re qet (an jî rihet) e işten (bile) değil * rezalet derxistin jê re qet e rezalet çıkarmak onun için işten bile değil
jê re qij kirin (birine) kollarını açmak (içtenlikle karşılamak veya kucaklamaya hazır olmak)
jê re rê dan berê yumurtaya kulp takmak
jê re rê nedîtin meydan (bir şeye veya kimseye) kalmamak, fırsat bulmamak * ji revê re rê nedît hate qefaltin kaçmaya meydan kalmadan yakalandı
jê re rê vekirin l/bw 1. (birine) yol açmak 2. çanak tutmak (veya açmak)
jê re rê xuya bûn yol görünmek
jê re rewa dîtin l/bw (bir davranışı birine) reva görmek
jê re şandin l/bw (birine) göndermek
jê re sar bûn soğuk durmak
jê re saw çêbûn l/bw kuşkulanmak, işkilenmek, huylanmak, tedirgin olmak * ji ber repîna lingan jê re saw çêbûbûn û hetanî serê sibehê raneketiye ayak sesleri duyarak huylanmış sabaha dek uyumamış
jê re şayest dîtin l/bw (birine) lâyık görmek
jê re şekal rast kirin l/bw (birine) şapka çıkarmak
jê re serdest bûn 1) üstün olmak 2) baskın çıkmak (veya gelmek)
jê re serdest hatin baskın çıkmak (veya gelmek)
jê re serederî kirin l/bw (biriyle) baş etmek
jê re serî danîn baş eğmek (direnmekten vazgeçip buyruk altına girmek)
jê re serî xwar kirin (an jî tewandin) (saygı göstermek için) başını eğmek
jê re serşûrî bûn baş eğmek (direnmekten vazgeçip buyruk altına girmek)
jê re şik çêbûn l/bw (biri) kuşkulanmak, işkilenmek, huylanmak
jê re şik çêkirin huylandırmak
jê re şik nîn e 1) hiç kuşku yok 2) bal gibi (şüpheye yer bırakmadan, çok iyi, adamakıllı)
jê re şikestek bûn l/bw çirkin kaçmak, leke getirmek
1) yakışık almamak 2) dokunmak (onur, anlayış vb. ile uyuşmaz bir durum ortaya çıkmak)
jê re sistî kirin l/bw (birinin) söylediklerini sineye çekmek, baskısına boyun eğmek
jê re stû daxistin boyun kırmak (saygı duyulan kimseye başını eğerek selam vermek)
jê re stû xwar kirin (birine) boyun eğmek
jê re şupe çêbûn l/bw (biri) kuşkulanmak, işkilenmek, huylanmak
jê re temaşeger man seyirci kalmak
jê re texsîr nekirin l/bw canını vermek (hiçbir şey esirgememek)
jê re tirs çêbûn korkuya kapılmak * jê re tirs çêbû korkuya kapıldı (derek, cihek)
jê re vekrî bûn (bir yer, birine) açık olmak (tiştek)
jê re we nekirin l/bw (birine) bırakmamak, affetmemek
jê re wekî henekan (yariyan, yaraniyan an jî hewesan) hatin şaka gibi gelmek, bir şey, insana) alay gibi gelmek
jê re wext hiştin l/bw zaman bırakmak
jê re wisa (an jî welê) hatin (birine) öyle gelmek
jê re xêr xeber nd ona hiç
jê re xêr xeber bûn l/bw (birine) göre hava hoş olmak
(birine göre) hava hoş
jê re xêr xeber e! sırtında (veya arkasında) yumurta küfesi yok ya!
jê re xerîb hatin (an jî nehatin) yabancı gelmek (veya gelmemek)
jê re xulamtî kirin l/bw (birine) uşaklık etmek
jê re xuya bûn (birine) malum olmak, abdala malum olur
jê re xwarî erdê bûn yerlere kadar eğilmek, yüz sürmek
jê re xweş kirin l/bw (birine) sevgi gösterisinde bulunmak
jê re yek bi yek bûn (ilâç) bire bir gelmek
jê re zêde hatin l/bw 1. (birine) fazla gelmek 2. fazlalık etmek
jê re zehmet 1) hatin (birine) ağır gelmek (yapılması güç gelmek) 2) ağır gelmek (iş için) * ev kar jê re zor hat bu iş ona ağır geldi
jê re zehmet bûn l/bw (birine) zahmet olmak * ji te re zehmet mebe sana zahmet olmasa
jê re zeman hiştin l/bw (birine veya bir şeye) zaman bırakmak
jê re zimanê xwe derxistin (birbirine) dil çıkarmak
jê re zor hatin l/bw (birine) zor gelmek * ev kar ji min re zor hat bu iş bana zor geldi
1) (birine) ağır gelmek (yapılması güç gelmek) 2) (bir yer veya işte) yabancılık çekmek 3) ağır gelmek (iş için) * ev kar jê re zor hat bu iş ona ağır geldi
jê reha bûn l/bw (birinden veya bir şeyden) kurtulmak
jê rewaştin l/gh silmek (kazıyarak veya sürterek yok etmek)
jê rihotin l/gh silmek, hakketmek (yazı ve şekilleri kazıyarak veya sürterek yok etmek) * nivîs bi rêşkirinê jê rihot yazıyı kazıyarak sildi
jê rizgar bûn l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulmak 2. vaziyeti kurtarmak
jê sadir nebûn l/bw (bir kimseden bir şey) çıkmamak, olmamak
jê safî bûn l/bw 1. (bir şeyden) aklanmak, paklanmak 2. aklanmak, beraat etmek 3. (her şeyden) sıyrılmak, uzaklaşmak
jê sar bûn l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) soğumak, soğuklaşmak * ji ber gotinên wê yên wê rojê jê sar bûm o günkü sözlerinden sorna ona karşı soğudum * her diçe ji me sar dibe gittikçe bize karşı soğuklaşıyor 2. ocumak, bir şeyden soğumak
jê sar kirin l/bw soğutmak (birine, bir yere veya bir şeye karşı duyulan sevgi ve ilginin yok olmasına sebep olmak)
jê şaş bûn l/bw -den şaşmak * ew ji ya xwe şaş nabe o, bildiğinden şaşmaz
jê saw girtin l/bw (birinden veya bir şeyden) korkuya kapılmak, dehşete kapılmak
jê seqirandin l/gh (birinden veya bir şeyden) kurtarmak
jê seqirîn l/ngh 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulmak 2. kurtulmak, rahatlamak
jê şer xwestin l/bw (birinden) savaş istemek
jê şerm kirin l/bw 1. (birinden) utanmak 2. (birinden) çekinmek, çekinilmek * ji bo min rewşeke ku ez jê şerm bikim nîn e benim için çekinilecek bir durum yoktur 3. -den utanç duymak
jê şik kirin l/bw (birinden) şüphelenmek
jê şitirîn l/gh sanmak, zanetmek
jê stendin l/gh 1. (birinden) almak, çekip almak, kendisinden alınmak 2. almak (ölüm sebebiyle ayrılmak) * Xwedê her du qîzên wî jî, jê stendin Allah iki kızını da aldı 3. almak (vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarmak) * bi emeliyetê fatereşka wê jê stendin ameliyatla dalağını aldılar 4. geri almak * pere jê stend parayı ondan geri aldı 5. geri almak (bir yeri yeniden ele geçirmek, kurtarmak) * me welat ji dijmin stend ülkeyi düşmandan geri aldık 6. koparmak (zor kullanarak almak) 7. koparmak (güçlükle elde etmek) * me bi zor û heft belayan kitêb jê stend kitabı zor bela ondan kopardık 8. (birinden) alacağını tahsil etmek 9. çıkarmak (keyif, tat, zevk gibi şeyler için; çok hoşlanmak) * tehm ji gotina çîroka xwe distend û welê dom dikir lezzetini çıkara çıkara hikâyesine devam ediyordu 10. (birinden) sızdırmak (türlü bahanelerle birinden para çekmek) * dirav jê stendin para sızdırdı 11. müsadere etmek, el koymak 12. sarmak, kaplamak (yayılıp etkisi altına almak) * agir çar alî jê stendiye ateş her tarafı sardı
jê sû bûn l/bw (birine) küs olmak
jê sû ketin l/bw (birine) kızmak
jê sûd girtin l/bw 1. (bir şeyden veya kimseden) faydalanmak, yararlanmak 2. asılanmak, yarar sağlamak
jê sûd wergirtin l/bw 1. (birinden, bir şeyden) faydalanmak, yararlanmak 2. asılanmak, yarar sağlamak 3. kâr etmek, iyi olmak (etkisi iyi olmak)
jê şupe kirin l/bw (birinden) şüphelenmek
jê şûştin l/gh 1. (birini veya bir şeyi) -den yıkamak 2. (birini) aklamak, temize çıkarmak
jê tê gihîn l/bw (birinden veya şeyden) anlamak
jê tehl bûn l/bw (birine) gücenmek, kırılmak, incinmek * ew yekî welê ye ku gelek mirov pê tehl bûne bu öyle biri ki bir çok insan ondan incinmiş
jê tehm girtin l/bw (bir şeyden) tat almak, zevk almak, (bir şeyin) zevkine varmak
jê tehm kirin l/bw 1. (bir şeyden) alıp tadına bakmak, çeşnisine bakmak, tatmak, tadına bakmak 2. çerezlenmek, çimlenmek (bir şeyden biraz yararlanmak)
jê tehm stendin l/bw (bir şeyin) keyfini çıkarmak, -den zevk almak, zevkine varmak, tat almak
jê tênegihîştin l/ngh (birinden veya şeyden) anlamamak
jê têr bûn l/bw 1. doyuma ulaşmak 2. (bir şeyin) zevkini çıkarmak 3. -den doymak, doymak (yeter bulmak) * pereyên dinyayê qezenc kirine, lê hê jî jê têr nebûye dünyanın parasını kazandı, hâlâ doymamış 4. bıkmak, bıkkınlık gelmek, doymak (olumsuz biçimde; bıkmak) 5. (birinden) usanmak, bıkmak
jê têr nebûn l/bw (bir şeye) doyum olmamak
jê terîqet (an jî îcazet) stendin el almak (tarikatlarda bir mürit, mürşidinden, başkalarına yol gösterme iznini almak)
jê tesîr girtin l/bw (birinden veya şeyden) etkilenmek, müteessir olmak
jê teslîm girtin l/bw 1. (birinden) teslim almak 2. (birinden) devralmak
jê texsîr nekirin l/bw geri komamak * çi ji te tê texsîr meke elinden ne geliyorsa geri koma!
jê tije bûn l/bw dolmak (sabrı tükenip öfkesi taşacak duruma gelmek), (birinden) nefret edecek duruma gelmek, (birine) karşı dolmuş olmak
jê tirsîn l/ngh -den korkmak, korkulmak * ma mirov ji tiştê wisa ditirse? öyle şeylerden korkulur mu?
jê tobe kirin l/bw 1. töhbe etmek 2. töhbe etmek, paydos demek (yapılan bir işten vazgeçmek)
jê û berjor? ötesi var mı?
jê û paşî bundan böyle
jê û pê de (tiştek heye)? ötesi var mı?
jê umîd kirin l/bw (bir şeye veya kimseye) umut beslemek
jê ve c ondan
jê ve wisa xuya kirin hisini vermek, izlemini uyandırmak * kurik ji min ve zengîn xuya kir çocuk bana zengin hissini verdi (cihek)
jê ve xonê (an jî xuya) bûn wekî eynîk (bir yer) ayağının (vaya ayaklar) altında * gava tu derkevî serê gir gund ji te ve wekî eynik xuya ye tepeye çıktığında köy ayağın altında
jê ve xuya bûn l/bw 1. (birine) görünmek, ayan olmak 2. içine doğmak
jê vegerandin l/gh caydırmak, vazgeçirtmek
jê vegerîn l/ngh 1. caymak, vazgeçmek * tu car ji gotina xwe venagerim sözünden asla caymam 2. kayıtmak (bir şeyi yapmaktan vazgeçmek) 3. (birini) rahat bırakmak, ilişmemek, dokunmamak, karışmamak 4. (bir şeyi, kimseyi) kendi halinde bırakmak 5. -den dönmek, ricat etmek
jê vegirtin l/gh kapmak (hastalık kapmak)
jê veguhastin l/gh 1. -den aktarmak 2. alıntılamak, iktibas etmek
jê vekişandin l/gh 1. -den çektirmek 2. -den geri çekmek
jê vekişîn l/ngh 1. -den çekilmek 2. geri çekilmek 3. adımını geri almak (başladığı bir işten geri dönmek)
jê venegerîn l/ngh 1. ilişmek, dokunmak (tedirgin etmek, bulaşmak, sataşmak) * ji min vegerin bana ilişmeyin * ji vî zilamê rebenokî vegerin bu zavallı adama dokunmayın 2. uğraşmak (birine kötü davranmak) * qey îş û karê wan tune çima ji bavê min venagerin işleri güçleri yok mu, niye babamla uğraşıyorlar? 3. üstüne gitmek
jê veqetandin l/gh 1. (birinden, bir şeyden) ayırmak, koparmak 2. ayırmak (iki veya daha çok kimse arasındaki anlaşmayı, uzlaşmayı bozmak) * jinik ji şûyê wê veqetandin kadını kocasından ayırdılar
jê veqetîn l/ngh 1. (birinden, bir şeyden) ayrılmak, kopmak 2. ayrılmak 3. çıkış almak (işten ayrılmak)
jê vereşîn l/ngh (birinden) nefret etmek
jê veşartin l/gh 1. (birinden) gizlemek, saklamak 2. gizlemek (bilerek ve isteyerek bir olguyu haber vermemek) * bûyer ji min veşartine olayı benden gizlemişler * ev rewş jê hate veşartin bu durum ondan gizlendi 3. (birinden) kaçırmak (birini veya bir şeyi göstermemek) * jina xwe ji min vedişêre karısını benden kaçırıyor
jê veşirîn l/ngh 1. (birinden) saklanmak 2. kapanmak, (birinin) karşısına örtülü çıkmak
jê wate derxistin l/bw -den anlam çıkarmak, istihraç etmek
jê wê de h 1. ötesinde * mesele jê wêde ye onun ötesinde bir durum söz konusu 2. -den öte, aşırı * du mal jê wê de iki ev aşırı
jê we ye ku gibisine gelmek, zanetmek
jê webûn l/gh sanmak, zannetmek
jê wêdetir h -den öte, aşırı * du mal jê wêdetir iki ev aşırı
jê wergirtin l/gh 1. (birinden) almak 2. alıntılamak, iktibas etmek
jê wetirkê nd zanediyor ki...
jê xalî bûn l/bw 1. -den boşalmak 2. -den kurtulmak 3. arınmak
jê xalî kirin l/bw 1. -den boşaltmak 2. arındırmak
jê xalî nebûn l/bw bulunmak * şekir jê xalî nabin onda şeker hep bulunur
jê xaric girtin hariç tutmak, dışında bırakmak
jê xaric hatin girtin hariç tutulmak, dışında bırakılmak
jê xatir xwestin l/bw veda etmek, esenlemek
jê xeber dan l/bw 1. hakkında konuşmak, aleyhinde konuşmak 2. (birini) çekiştirmek, karamak 3. hakkında konuşmak (herhangi bir şeyden bahsetmek) 4. (bir şeyi) söz etmek * her kes ji wê xeber dide herkes sizden söz ediyor 5. lâf olmak
jê xeberdar bûn l/bw haberdar olmak
jê xeberê bide ... -den haber ver! * tu ji pereyan xeberê bide! sen paradan haber ver!
jê xelas bûn l/bw 1. (birinden, bir şeyden) kurtulmak 2. atlatmak, vaziyeti kurtarmak (kötü bir durum veya bir işi geçiştirmek) 3. onmak, felâh bulmak, şifa bulmak, onulmak * kes ji vî derdî xelas nabe bu derten kimse onulmaz
jê xelas kirin l/bw 1. (birinden) kurtarmak 2. geri almak (düşmandan kurtarmak) 3. sağlığına kavuşturmak
jê xem xwarin l/bw kaygılanmak, tasasını çekmek
jê xêr dîtin l/bw 1. hayrını görmek 2. sebeblenmek, nasiblenmek
jê xêr nedîtin l/bw (bir şeyden) hayır görmemek
jê xera bûn l/bw (birinden) dolayı bozulmak * ev tişt ji min xera nabe bu iş benden dolayı bozulmaz
jê xerabtir bûn l/bw 1. den daha kötü olmak 2. (birine) rahmet okutmak
jê xeydan bûn l/bw (birine) küs olmak, konuşmamak
jê xeyîdîn l/ngh 1. (birine) küsmek 2. yüzüne bakmamak (darılmak, gücenmek)
jê xistin l/gh 1. -den düşürmek 2. düşürmek, düşmek (çıkarmak, eksiltmek) * ji mehaniya min deynê min bixîne aylığımdan borcumu düş 3. mec al aşağı etmek, devirmek (bir yönetim organının veya başkanının yönetim gücünü zorla elinden almak) * ew ji keyatiyê xistin onu muhtarlıktan al aşağı ettiler * ew ji serokatiyê xistin onu başkanlıktan devirdiler
jê xûy girtin l/bw 1. (birinden, bir şeyden) huylanmak 2. -den gıcık kapmak
jê xuya bûn l/bw 1. (birine) görünmek, ayan olmak 2. içine doğmak
jê xwarin l/gh 1. -den yemek 2. (birine) boyun eğmek yemek 3. yemek, aşındırmak, kemirmek * kezab ji mermer dixwe kezab mermeri yiyiyor * zeng ji hesin dixwe pas demiri kemiriyor 4. üzmek * kurtan ji pişta kerê xwariye semer eşeğin sırtını üzmüş 5. yıpranmak, aşınmak 6. sebeblenmek 7. (birinin) parasını yemek (sırtından geçinmek) * jinikan jê gelek pere xwarine kadınlar onun parasını çok yemişler 8. çöplenmek (kendine ufak tefek çıkar sağlamak) 9. sümürmek, istismar etmek (bir kimseden veya şeyden haksız ve sürekli çıkarlar sağlamak) 10. sümürmek, iliğini kemirmek, emmek (uzun süre birinden yararlanmak), (bir kimsenin) posasını çıkarmak
jê xweş axaftin (peyîvîn an jî xeber dan) (biri için) iyi söylemek
jê xweş bûn (bir şeyden) hoşnut olmak, hoşlanmak veya memnun olmak.
l/bw (birinden) memnun olmak, razı olmak
jê xweş man l/bw (birinden) hoşnut kalmak
l/bw (birinden) hoşnut kalmak
jê xweş xeber dan l/bw (birine) methiye düzmek, övmek
jê xwestin l/gh 1. (birinden) istemek 2. söylemek (bir şeyin yapılmasını sözle istemek) * ji min xwestin ku ez ji we re nameyekê binivîsim size bir mektup yazmamı söylediler 3. beklemek (aramak, istemek) 4. ısmarlamak * ez diçim sûkê hûn tiştek ji min dixwazin? çarşıya gidiyorum, bir şey ısmarlıyacak mısınız?
jê yadîgar man l/bw (birinden) yadigâr kalmak
jê yek birisinden biri
jê zêde bûn l/bw 1. -den fazla olmak 2. (birinden) üremek, çoğalmak (doğmak) 3. yayılmak (çevreye dağılmasına sebep olmak) * ev nexweşîn ji kermêşan zêde bûye bu hastalığı sivrisinekler yaydı 4. rz türemek 5. gücüne aşmak, (birini) aşmak
1) gücünü aşmak (biriyle baş edebilecek durumda olmamak) 2) gücünü aşmak (biriyle herhangi bir konuda boy ölçüşmeyecek durumda olmak)
jê zêde kirin l/bw 1. çoğaltmak, teksir etmek 2. rz türetmek
jê zêde man l/bw artmak, arta kalmak
jê zêde ye! nd ne haddine! * jê zêde ye, kare wiha nivîsaran binivîse! böyle yazı yazmak onun ne haddine!
jê zêdetir ... -den çok
jê zerar dîtin l/bw -den zarar görmek
jê zewq girtin l/bw (bir şeyden) zevk almak (veya duymak)
jê zewq nestendin (an jî negirtin) (bir şeyle) başı hoş olmamak
jê zewq stendin l/bw (bir şeyden) zevk almak (veya duymak), tat almak
jê zivêr bûn l/bw bıkılmak, bıkıp usanmak
jê ziyan dîtin l/bw -den zarar görmek
jêacizbûn m 1. (birinden veya bir şeyden) bıkma, bıkıp usanma, bıkkınlık duyma, bezme, usanç getirme 2. (birinden veya bir şeyden) rahatsızlık duyma
jêaverêbûn m 1. -den sapma 2. mec şaşma
jêavisbûn m (birinden) gebe kalma
jêavisman l/bw (birinden) gebe kalma
jêbelavbûn m yayma (çevreye dağılma)
jêber m silgi, silici
jêbêrî rd 1. -den tenzih 2. masum
jêbêrîkirin m 1. -den arılama, tenzih etme 2. aklama, masun gösterme, temize çıkarma
jêbêriya qanûnî nd yasal dokunulmazlık
jêbidûr ketin m 1. uzak düşme, uzaklaşılma 2. aralanma, yanından uzaklaşma 3. açılma, uzaklaşma (gemi vb. için; gitme)
jêbidûr xistin m 1. uzaklaştırma 2. uzaklaştırma, sökme
jêbidûrbûn m -den uzaklaşma, uzaklaşılma
jêbidûrdan m -den uzaklaştırma
jêbihartin m 1. (birini) geçme, aşma 2. (birini) arkada bırakma 3. (bir kimseyi) gölgede bırakma 4. -den aşırma
jêbihurî rd aşkın * jiyê wê ji penciyî bihurî bû yaşı elliyi aşkındı
jêbihurîn m 1. aşma 2. (birini veya bir şeyi) geçme (bir şeyi veya kimseyi geride bırakma) 3. geçme (yarışta geçme) 4. arkada bırakma 5. basıp geçme
jêbir m 1. silgi 2. silgi (keçeden yapılma silgi) 3. rd giderici * madeya jêbira lekeyan leke giderici madde
jêbiran m kesinti (ödenen bir paradan herhangi bir gerekle kesilen bölüm)
jêbirîn m 1. -den kesme 2. kesinti, kesinti yapma 3. kesme (verilecek şeyin bir bölümünü alıkoyma, vermeme) 4. kırpma (tutumlu davranma) 5. kısıntı yapma
jêbirin (i) m 1. yenme, mağlûp etme 2. utma, ütme, yutma (oyunda bir şey kazanma)
jêbirin (ii) m 1. -den aşırma, çalma 2. alma, alıp götürme
jêbirin (iii) m 1. alma (giderme, yok etme) 2. giderme 3. silme (kazıyarak veya sürterek yok etme)
jêbirk m silgi
jêbîzîkirin m -den tiksinme
jêbûn (i) m 1. aynısı olma, tıpkısı olma 2. -den olma, -e mensup olma 3. müdavim olma 4. olma (bir yerde doğmuş, yaşamış olmak) 5. -den doğma, dünyaya gelme, -den olma 6. -den olma, belinden olma
jêbûn (ii) m 1. kesilme, kopma 2. kopma (yerinden ayrılma) 3. kopma (gövdeden ayrılma) 4. -den kesilme (bir şeyden kesilme) 5. ayrılma, bırakma, kopma (terk etme) 6. sökülme
jêbûn (iii) m 1. boş verme 2. geçme (söylemeden veya bitirmeden atlama) 3. (birini) rahat bırakma (karışmama) 4. -e kalma 5. gücü yetme 6. (birinin) yüzünden olma 7. -den peydahlanma, üreme
jêbûn (iv) m 1. olma, yitirme, elinden kaçırma 2. mahrum olma, yoksun olma 3. olan * ê ku ji malê xwe bûye ev e malından olan bu
jêbûnî m aynılık, özdeşlik
jêbûyî (i) rd 1. kesik 2. kopuk, kopmuş olan 3. sökük
jêbûyî (ii) rd olan
jêbûyîbûn m 1. kesiklik 2. kopukluk
jêbûyîn m 1. kesiliş 2. kesiliş (yemeden, içmeden kesilme) 3. kopuş
jêçêbûn bir şey den doğmak, bir şeyden imal olmak
m olma
jêçêbûn (i) m aynısından yapılma
jêçêbûn (ii) m 1. -den olma 2. -den doğma, dünyaya gelme 3. -den peydahlanma, üreme 4. azma (hayvanlar için; iki ayrı ırktan olma)
jêçêbûn (iii) m 1. (bir şeyden) ileri gelme 2. olma, yapma (bir şeyden oluşma, oluşmasına sebep olma) 3. çıkma (sağlanma, elde edilme)
jêçêbûn (iv) m 1. olma (bir şeyi elde etme, edinme) 2. borcuna sadık olma (alacağını tahsil edebilme)
jêçêkirin (i) m 1. aynısından yapma 2. -den oluşturma, yapma
jêçêkirin (ii) m alacağını tahsil etme
jêçêlkirin m 1. (birinden veya bir şeyden) bahsetme, konuşma 2. (bir şeyden) söz etme, lâf açma, (bir şeyden) dem vurma 3. (bir şeye) değinme, sözünü etme 4. (bir şeyin) lâfını etme, lâkırdısını etme
jêçêstin m tatma, tadına bakma
jêcihêgirtin m -den muaf tutma, ayrıcalık tanıma
jêcihêker rd 1. ayırt edici 2. soyutlayıcı (ayrı tutan)
jêcihêkirin m 1. ayırma 2. ayırt etme 3. -den ayrı tutma, soyutlama
jêçirpandin m 1. aşırma, çalma, çırpma, gelberi etme 2. çarpma (kurnazlıkla, zorla ele geçirme) 3. -den sızdırma (türlü bahanelerle birinden para çekme) 4. domuzdan (bir) kıl çekme (veya koparma) 5. çırpma, tüydürme
m çırpma, çalma
m sızdırma (türlü bahanelerle birinden para çekme)
jêçixandin m -den den çekilmesini sağlama
jêçixîn m -den çekilme
jêcudabûn m 1. -den ayrılma 2. ayrılaşma
jêcudagirtî rd muaf (muaf tutulmuş, ayrıcalık tanınmış olan)
jêcudagirtin m muaf tutmak, ayrıcalık tanıma
jêcudaker rd 1. ayırt edici 2. soyutlayıcı (ayrı tutan)
jêcudakirî rd -den ayrı tutulmuş, soyutlanmış
jêcudakirin m 1. ayırma 2. ayırt etme 3. -den ayrı tutma, soyutlama
jêçûn (i) m yenilme, mağlûp olma, kaybetme (oyunda)
jêçûn (ii) m 1. (bir şeyden) tiksinme 2. bıkma, kesilme, yemekten kesilme 3. kanıksama, usanma (bıkınlık getirme)
jêçûn (iii) m 1. gitme (bir şey zarar görmüş olma) 2. silinme 3. (bir şeyden) eksilme 4. çıkma (giderilme, yok olma) 5. çıkma (akıl, iç, hatır gibi kelimelerle; unutma) 6. çıkma (görünüş veya belli bir durumda olma)
jêçûn (iv) m kaçma (sızma)
jêçûn (v) m sönme
jêçûn (vi) m 1. boş olma 2. -den geçme
jêçûna wateyî rz anlam kayması
jêçûna xwînê nd 1. kan kaybı * ji bêr jêçûna xwînê miriye kan kaybından ölmüş 3. kanama geçirme
jêçûyî (i) rd yenik, mağlûp
jêçûyî (ii) rd tiksinmiş, bıkmış olan
jêçûyî (iii) rd silik
jêçûyîn (i) m yeniliş, mağlûp oluş, kaybediş (oyunda)
jêçûyîn (ii) m 1. (bir şeyden) tiksiniş 2. bıkış, kesiliş, yemekten kesilme 3. kanıksayış, usanış (bıkınlık getirme)
jêçûyîn (iii) m 1. gitme (bir şey zarar görmüş olma) 2. siliniş 3. (bir şeyden) eksiliş 4. çıkma (giderilme, yok olma) 5. çıkma (akıl, iç, hatır gibi kelimelerle; unutma) 6. çıkma (görünüş veya belli bir durumda olma)
jêçûyîn (iv) m kaçma (sızış)
jêçûyîn (v) m sönüş
jêçûyîn (vi) m 1. boş oluş 2. -den geçiş
jêder (i) bnr jêderk
jêder (ii) mat/m 1. çıkarma işareti (-) 2. çıkarma işlemi
jêderan mat/m 1. çıkarma 2. bz çıkış * têketan û jêderanan hesab bike giriş ile çıkışları hesapla 3. fel çıkarsama
jêderanîn intiba, izlenim.
m 1. çıkarma, çıkarsama 2. mat çıkarmak 3. (birinin duygularını, isteklerini, düşüncelerini sezebilme)
jêderbasbûn m 1. (birini veya bir şeyi) geçme (bir şeyi veya kimseyi geride bırakma) 2. aşma 3. atlatma (kötü bir durum veya bir işi geçiştirme) 4. basıp geçme
jêderbasbûyî rd aşkın
jêderbasbûyîn m 1. (birini veya bir şeyi) geçme, geçiş (bir şeyi veya kimseyi geride bırakma) 2. aşış 3. atlatış (kötü bir durum veya bir işi geçiştirme) 4. basıp geçiş
jêderbaskirin m 1. (bir şeyden) geçirme 2. -den aşırma 3. (birini) arkada bırakma 4. (bir kimseyi) gölgede bırakma
jêderk m 1. kaynak, pınar, kaynarca (bir suyun çıktığı yer) 2. kaynak, asıl (bir şeyin çıktığı yer, menşe) 3. çıkak, çıkıt, mahreç, çıkış 4. kaynak, kaynakça (araştırma ve incelemede yararlanılan belge) 5. köken, menşe * jêderka nivîsê wêne ye yazının kökeni resimdir 6. mec beşik (bir şeyin doğup geliştiği yer) * jêderka mirovahiyê Mezopotamya uygarlığın beşiği Mezopotamya 7. rz çıkak, mahreç (boğumlanma noktası)
jêderketin m 1. çıkarış, çıkarma 2. (bir yerden veya şeyden) çıkma (tahliye etme) 3. mat çıkarma * ez ji kirariyên hesêb pirtir ji jêderxistinê hez dikim bu dört işlemden çıkarmayı seviyorum 4. çıkma, mezun olma 5. oluverme, çıkıverme 6. çıkış alma (işten ayrılma) 7. geri basma 8. neşet etme, kaynağını bir yerden alma 9. (bir şeyden) vazgeçme, yok olma 10. çıkmak (sorumluluktan kurtulmak)
jêdersgirtin m 1. (bir kimseden) ders alma 2. ders çıkarma, ders alma 3. (birini) örnek alma
jêderxistî rd çıkarılmış, matrut
jêderxistin m 1. (bir şeyden veya yerden) çıkarma 2. anlama, çıkarsama, okuma (bir şeyin anlamını çözme) 3. çıkarma, atma, alma (görevden, işten çekme) 4. çıkış verme (belge düzenleyip işine son verme) 5. -den atmak (yazılı veya banda alınmış bir metinden bazı bölümleri çıkarma) 6. mat çıkarma, çıkarma yapma, tarh etme 7. silme (üzerini çizerek atma, yok etme) 8. mec devirme (bir yönetim organının veya başkanının yönetim gücünü zorla elinden alma)
jêdeweşîn m kopma (çok ağrıma)
jêdewrgirtin l/bw (birinden) devralma
jêdîtin m (birinden) görmüş, çekmiş olma
jêdizîn m 1. (birinden) çalma, aşırma, yürütme, tırtıklama 2. wj aşırma (başkasının eserinden parçaları alıp kendisininmiş gibi gösterme)
jêdûrbûn m (birinden veya bir şeyden) uzaklaşma, ıraklaşma
jêdûrketin m (birinden veya bir şeyden) uzak düşme
jêdûrkirin m (birinden veya bir şeyden) uzaklaştırma
jêdûrman m (birinden veya bir şeyden) ayrı durma
jêenitîn m -den huylanma
jêfedîkirin m 1. -den utanma, utanç duyma 2. çekinilme
jêfehmkirin m 1. (birinden veya bir şeyden) anlama, çakma 2. dilinden anlama (söz konusu olan şeyin özelliğini bilme) 3. anlama (bir şey üzerine bilgisi olma) 4. anlama, farkına varma, bakma 5. yazıyı çıkarma (veya sökme)
jêfêrbûn m 1. (birinden) öğrenme 2. (birinden) alışma
jêfêrbûyîn m 1. (birinden) öğrenme, öğreniş 2. (birinden) alışma
jêfeydedîtin m 1. (bir şeyden veya kimseden) fayda görme, yarar görme 2. asılanma, yarar sağlama
jêfeydekirin m faydalanma, yararlanma
jêfihêtkirin m 1. -den utanma, utanç duyma 2. çekinilme
jêfîhilbûn m -den beraat etme
jêfikarekirin m 1. (birinden) çekinme, sakınma 2. çekinilme
jêfilitandin m 1. -den kurtarma 2. -den kurtarma, -den aşırma
jêfilitîn m 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulma 2. onulma, onma, felâh bulma, şifa bulma 3. atlatma (kötü bir durum geçiştirme) 4. -den kurtulma, rahatlama, vaziyeti kurtarma
jêgazinîn m şikâyette bulunma, sızıldanma, sitemde bulunma
jêgazinkirin m şikâyette bulunma, sızıldanma, sitemde bulunma
jêgerîn m 1. -den vazgeçme 2. (birini) rahat bırakma, karışmama
jêgeriyayî rd vazeçmiş, fariğ
jêgilîkirin m şikâyette bulunma, sızıldanma
jêgir nd/nt iktibas eden
jêgiran wj/m 1. alıntı, iktibas 2. rz alıntı (başka birdilden alınmış kelime)
jêgiran kirin alıntılamak, iktibas etmek
jêgirî m alıntı, iktibas
jêgirtî rd/wj 1. alıntı, iktibas edilmiş olan 2. kopya
jêgirtin m 1. -den alma 2. alma (kısaltma, eksiltme) 3. alma (vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarma) 4. alma (ölüm sebebiyle ayrılma) 5. wj alıntı, iktibas, alıntılama, iktibas etme 6. wj aşırma (başkasının eserinden parçaları alıp kendisininmiş gibi gösterme) 7. kapma (birdenbire yakalayarak, çekerek alma) 8. kapma, bulaşma (hastalık geçme) 9. kapma (öğrenme) 10. ağzından kapma 11. kopyalama
jêguhastî rd alıntı, iktibas edilmiş olan
jêguhastin m 1. -den aktarma 2. alıntılama, iktibas etme
jêgumankirin l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) şüphelenme, şüphe duyma 2. umma, umut etme
jêhatî rd 1. becerikli, marifetli, yatkın, çevrimli, kabiliyetli 2. çalışkan 3. atik, babayiğit, cesur 4. girişken 5. pişkin, girgin
jêhatî bûn l/ngh 1. becerikli olmak, marifetli olmak, kabiliyetli olmak 2. çalışkan olmak 3. atik olmak, babayiğit olmak 4. girişken olmak 5. girgin olmak, pişkin olmak 6. aslan kesilmek
jêhatîbûn m 1. becerikli olma, marifetli olma, kabiliyetli olma 2. çalışkan olma 3. atik olma, babayiğit olma 4. girişken olma 5. girgin olma, pişkin olma 6. aslan kesilme 7. beceri, maharet 8. sp beceri, maharet (vücudun yapılması güç işlere yatkın olma durumu)
jêhatîbûnî m 1. beceriklilik 2. çalışkanlık 3. atiklik, babayiğitlik 4. girişkenlik 5. pişkinlik, girginlik
jêhatîbûyîn m 1. becerikli oluş, marifetli oluş, kabiliyetli oluş 2. çalışkan oluş 3. atik oluş, babayiğit oluş 4. girişken oluş 5. girgin oluş, pişkin oluş
jêhatin m 1. gücü yetme, muktedir olma 2. gelir, (bir ekonomik birimin belli bir süre içinde kazandığı para vb., varidat, irat) 3. gelir gelme (kazanılma, sağlanılma) 4. -den gelme 5. becerme, becerebilme, edebilme (üstesinden gelme, güç görünen bir iş veya duruma çözüm bulma) 6. imkanları el vermek 7. elinden gelme 8. elinden iş gelme 9. elinden gelme, iş bitirici olma 10. ürün 11. ürün verme, ürün alma, ürün kaldırma, mal kaldırma
jêhatinî yetenek.
jêhatiş m beceri
jêhatîtî 1. beceriklilik 2. çalışkanlık 3. atiklik, babayiğitlik 4. girişkenlik 5. pişkinlik, girginlik
jêhatiyane rd/h 1. beceriklice 2. çalışkanca 3. girişkence 4. pişkince, girgince
jêhatkî rd/h 1. beceriklice 2. çalışkanca 3. girişkence 4. pişkince, girgince
jêhavildîtin m (bir şeyden veya kimseden) yarar görme, fayda görme, yararlanma
jêhavilgirtin m 1. yararlanma, faydalanma 2. kâr etme, iyi olma (etkisi iyi olma)
jêhaydarbûn m 1. -den haberdar olma 2. farkında olma
jêhaydarkirin m -den haberdar olma, bilgilendirme
jêhayilbûn m 1. -den haberdar olma, haberi olma 2. farkında olma
jêhemîleman m (birinden) hamile kalma, gebe kalma
jêhêrsbûn m 1. (birine) sinirlenme 2. (birine) uyuz olma
jêhesibandin m 1. -den sayma (hesaba katma, dikkate alma) 2. -den sayma (addetme, bir şey yerine koyma)
jêhêvîkirin m 1. (birinden) umut etme, umut besleme, ümide kapılma 2. bekleme, umma 3. bekleme (arama, isteme) 4. umuda düşme 5. rica etme, ricada bulunma
jêhewîn m (birini) rahat bırakma, karışmama
jêhêzgirtin m (birinden) güç alma
jêhezkirin m 1. (birini veya bir şeyi) sevme 2. sevme (yerini, şartlarını uygun bulma) 3. sevgi besleme, muhabet besleme 4. -den hoşlanma 5. yakınlık duyma
jêhilanîn m 1. (bir şeyden) ayırma (bir bütünden bir parçayı herhangi bir amaçla alma, kenara koyma, saklama) 2. (bir şeyden) ürün alma 3. -den alma, aşırma, çalma 4. -den alma, kesinti yapma 5. çıkarma (keyif, tat, zevk gibi şeyler için; çok hoşlanma) 6. (birine) küsme, içerlenme 7. (birine) kin besleme (veya kin tutma) 8. (birinden birşeler) kapma, öğrenme
jêhînbûn m 1. (birinden) öğrenme 2. (birinden) alışmak
jêîlhamgirtin m (birinden veya bir şeyden) ilham alma, esinlenme
jêinitandin m huylandırma
jêinitîn m 1. huylanma 2. kin gütme 3. küsme
jêîstifadekirin m (bir şeyden veya kimseden) istifade etme, yararlanma, faydalanma
jêk nd (‘ji êk’den büzüşme) 1. birbirinden 2. bir tür şahıs zamiri
jêk bûn l/ngh 1. (birbirinden) ayrılmak 2. (birbirini) bırakmak
jêk ve bûn l/bw (birbirinden) ayrışmak, ayrılmak
jêkbûn m 1. (birbirinden) ayrılma 2. (birbirini) bırakma
jêkderîn kîm/m çözelti
jêkderîner rd çözeltici
jêkêfgirtin m (bir şeyden) zevk alma (veya duyma)
jêkêfstendin m (bir şeyden) zevk alma (veya duyma), haz duyma
jêkelkdîtin m (birinden veya bir şeyden) fayda görme, yarar görme
jêkelkgirtin m (birinden, bir şeyden) 1. faydalanma, yararlanma 2. asılanma, yarar sağlama
jêkelkwergirtin m (birinden, bir şeyden) 1. faydalanma, yararlanma 2. asılanma, yarar sağlama
jêkêm rd eksik 2. açık
jêkêmbûn m 1. (bir şeyden) eksilme 2. güçsüz olma (güç olarak) 3. düşme (atlanma, arada çıkma, eksik kalma
jêkêmî m 1. eksiklik 2. açıklık
jêkêmîya budçeyê bütçe açığı
jêkêmkirin m 1. eksiltme 2. indirim yapma, fiyat indirme 3. gerileme (bir tepki karşısında katı tutumundan vazgeçme)
jêker rd kesici
jêkêrdîtin m 1. (bir şeyden veya kimseden) fayda (veya yarar) görme 2. asılanma, yarar sağlama
jêkerixandin m (bir şeyden) bıktırma, usandırma, (birine) bezginlik verme
jêkerixîn m bıkma, bıkkınlık gelme, usanma (bıkınlık getirme)
jêketin m 1. (bir yerden veya şeyden) den düşme 2. argo (birinden) doğma 3. -den düşme (atlanma, arada çıkma, eksik kalma) 4. vazifeden düşme
jêkirî (ii) rd 1. kesik (kesilmiş olan) * yekî ku tiliyên wî jêkirî bûn li te pirsî parmakları kesik biri seni sordu 2. koparık, koparılmış 3. kırkık, kırkılmış (saç, sakal için) 4. sökük (sökülmüş, yerinden sökülmüş) 5. rd soyuk (elbiseleri çıkarılmış olan)
jêkirîbûn m 1. kesiklik 2. koparıklık 3. kırpılmış olam 4. söküklük 5. soyukluk
jêkirîn m (birinden) satın alma
jêkirin (i) m sanma, zanetme
jêkişandin m 1. (bir şeyden, yerden) çekme 2. geri çekme 3. çekme (dişi hayvanı çiftleştirmek için erkeğin yanına götürme) 4. döl alma (cins bir hayvandan yararlanarak iyi cins yavru alma) 5. kanırma 6. sızdırma (türlü bahanelerle birinden para çekme)
jêkişîn m 1. (bir şeyden) çekilme 2. geri çekilme 3. lşk geri çekilme
jêkişîna xwînê nd 1. kan akışı 2. kan kaybı
jêkve c birbirini
jêl bnr jêr
jêlî h 1. ondan sonra 2. -den beri 3. -den aşağıya doğru
jêman m 1. -den kalma 2. arta kalmak 3. kalma (-den geri kalma, yapamama) 4. kaçırma (vaktinde bir şeye yetişmeme) 5. aksatma
jêmay bnr jêmayî
jêmayî kalıtım, artık.
rd 1. artık, arta kalan * xwarina bermayî artık yemek 2. kalan, bakiye, kalıntı 3. m artık (bir şey harcandıktan sonra kalan bölümü) 4. m kalıntı (yıkıntı, harabe, enkaz) 5. m kalıntı (bir toplum, kültür uygarlık vb. den artakalan şey) 6. ark/m buluntu 7. m bırakıt 8. m kalıt, miras 9. rd kaçırmış (bir şeye ulaşmamış, yetişmemiş)
jêmayîn m 1. -den kalış 2. kalış (-den geri kalma, yapamama) 3. kaçırış (vaktinde bir şeye yetişmeme) 4. aksatış
jêmehrûmman m mahrum kalmk, yoksunma
jêmemnûnbûn m (birinden) memnun olmak, razı olmak
jêmezûnbûn m (bir yrden) mezun olma
jêmijûlbûn m 1. (birinden veya bir şey) konuşma, -den bahsetme 2. konuşma, sohbet etme (bir konuda karşılıklı konuşma) 3. (birini) çekiştirme, yerme
jêmuaf rd (bir şeyden) muaf, ayrıcalıklı
jêmuafgirtî rd (bir şeyden) muaf tutulmuş, ayrıcalık tanınmış olan
jêmuafgirtin m (bir şeyden) muaf tutma, ayrıcalık tanıma
jên jê girtin l/bw fırsatını bulmak
jênager rd vazgeçilmez
jênagerî m vazgeçilmezlik
jêneger rd vazgeçilmez, mübrem
jênegerî m vazgeçilmezlik
jênehatin m 1. gücü yetmeme 2. elinden gelmeme
jênekêmbûn m (birinden) aşağı kalır yanı olmama, geri kalmama (birinden daha az başarılı olmama)
jênerazî rd hoşnutsuz
jênerazîbûn m 1. (birinden) memnun olmama, hoşnut olmama 2. (birinden) hoşlanmama, (birini) beğenmeme 3. hoşnutsuzluk
jênerazîtî m hoşnutsuzluk
jênerevîn rd kaçınılmaz
jênexerab rd pek âlâ
jênexweş rd hoşnutsuz
jênexweşbûn m 1. (birinden) memnun olmama, hoşnut olmama 2. (birinden) hoşlanmama, beğenmeme
jênexweşî m hoşnutsuzluk
jêpardarbûn m 1. (bir şeyden) pay sahibi olma 2. sebeblenme
jêpêkhatin l/bw (kimselerden veya şeylerden) oluşma, olma
jêpeyîn l/ngh (bir kimseden veya şeyden) bekleme
jêpeyivîn m 1. hakkında konuşma, aleyhinde konuşma 2. hakkında konuşma (herhangi bir şeyden bahsetme) 3. değinme, bahsetme 4. (bir şeyi) söz etme 5. kötüleme (kötü sözler söyleme)
jêpirsin sorgu, sorgulamak.
jêpirsîn m 1. (birine) sorma, soruşma 2. sorgu, ifade 3. (birini) ifadeye çekme, sorgulama 4. sorgu yapma 5. (birinden) sorma (bir işin sorumluluğu kendisinde olma, bir işten sorumlu olma)
jêpirskirin m 1. (birine) sorma, soruşma 2. (birine) soru sorma 3. (birinden) sorma (bir işin sorumluluğu kendisinde olma, bir işten sorumlu olma)
jêpişkinîn m (bir yere) sirayet etme
jêpoşmanbûn m (bir şeyden) pişmanlık duyma
jêqalbûn m (birinden veya bir şeyden) bahsedilme, söz edilme, lâf açılma
jêqalbûyîn m bahsedilme
jêqalkirin m 1. (birinden veya bir şeyden) bahsetme, konuşma 2. (bir şeyden) söz etme, (bir şeyden) dem vurma 3. (bir şeyin) lâfını etme, lâkırdısını etme 4. lâf açma, söz açma
jêqehirîn m (birine) kızma
jêqeran m 1. vazgeçme 2. rahat bırakma, karışmama
jêqerandin m 1. vazgeçirme, caydırma 2. rahat bıraktırma
jêqerîn el çekmek, karışmamak.
m 1. vazgeçme 2. pas geçme, postayı kesme (bir şeyi yapmaktan vazgeçme) 3. boş verme 4. (birini) rahat bırakma, karışmama 5. elini ayağını çekme
jêqetandin m 1. (birinden veya bir şeyden) ayırma 2. (birinden veya bir şeyden) koparma 3. ayırma (bir yeri bir engelle bölme)
jêqetîn l/gh 1. (birinden veya bir şeyden) ayrılma 2. -den kopma
jêqewimîn m 1. (birinden veya bir şeyden) kaynaklanma 2. (bir şeyden) ileri gelme
jêqisekirin m 1. (birinden veya bir şeyden) konuşma, bahsetme 2. hakkında konuşma, aleyhinde konuşma 3. hakkında konuşma (herhangi bir şeyden bahsetme) 4. (bir şeyi) söz etme
jêr rd 1. alt (ast, üst karşıtı) 2. alt (bir kaç şeyin içinde bize uzak olanı) 3.m alt (birkaç şeyden yere yakın olanı)* qata jêrê alt kat 4. alt (tamlamalarda; sınıflamalarda ikinci derecede anlamında) 5. aşağı (bir şeyin alt bölümü) * jêra bîrê tarî ye kuyunun aşağısı karanlık 6.rd aşağı (bir yere göre daha alçak yerde olan) * taxa jêr aşağı mahalle
jêr û jor aşağılı yukarılı
jêrav m su altı
jêravahiyî rd alt yapısal
jêravayî 1. altyapı (bir yapı için gerekli olan yol, kanalizasyon, elektrik, su gibi tesisatların hepsi) 2. sos/m alt yapı
jêrawirandin m 1. -den geçirme 2. -den aşırma
jêrawirîn m 1. -den geçme 2. -i geçme (bir şeyi veya kimseyi geride bırakma) 3. -i aşma
jêrax m toprak altı, yer altı
jêraxîr rd toprak altıya ilgili, yer altıyla ilgili
jêrazî rd 1. (birinden) razı, memnun 2. -den hoşnut
jêrazîbûn m 1. (birinden) razı olma, memnun olma 2. -den hoşnut kalma
jêrazîman m 1. (birinden) razı kalma 2. -den hoşnut kalma
jêrbihurk m alt geçit
jêrçav nd gözaltı
jêrçav kirin l/gh göz altına almak
jêrçavî m göz altı
jêrçiq m alt şube
jêrdest rd 1. ast 2. ezilen, mazlum
jêrdestî m 1. astlık 2. mazlumluk
jêre rd alt (tamlamalarda; sınıflamalarda ikinci derecede anlamında)
jêre li çepikan dan (an jî xistin) alkış tutmak
jêrebeş m alt bölüm
jêrebihur m alt geçit
jêreçene ant/m alt çene
jêreçerm ant/n deri altı
jêreçîn m alt sınıf
jêrecure biy/m alt cins, alt tür
jêrederbas m alt geçit
jêrefamîle zo/m alt familya
jêrehabûn m (birinden veya bir şeyden) kurtulma
jêrejor h alt üst
jêrejor kirin l/gh alt üst etmek (alt yüzünü üst yüzüne getirmek) * nanê sêlê jêrejor kir gözlemeyi alt üst etti
jêrejorkirî rd alt üst edilmiş (alt yüzü üst yüzüne getirilmiş)
jêrejorkirin m alt üst etme (alt yüzünü üst yüzüne getirme)
jêrelêv ant/m alt dudak
jêreliq m alt şube
jêremalbat zo/m alt familya
jêreman m 1. (birine) kalma 2. (birine) intikal etme (miras olarak babadan oğula geçme) 3. yanına kâr kalma
jêrenivîs sn/m alt yazı
jêrenivîs nivîsandin alt yazılamak
jêrenivîsdar sn/rd alt yazılı
jêrenot m dipnot, çıkma yapma, tahşiye
jêrerd n yeraltı
jêreşandî rd alacak olan, alıcı
jêrevandin m -den kaçırma (yasal olmayan yoldan mal çıkarma)
l/gh -den kaçırmak (yasal olmayan yoldan mal çıkarmak)
jêrevîn m 1. (bir yerden) kaçma 2. (birinden) kaçma (kendini göstermeme, rastlamamaya çalışma) 3. (birinden veya bir şeyden) çekinme, sakınma 4. (bir şeyden) kaçma, kaçınma, imtina etme
l/ngh 1. (bir yerden) kaçmak 2. (birinden) kaçmak (kendini göstermemek, rastlamamaya çalışmak) * tim ji bavê xwe direviya babasından sürekli kaçıyordu 3. (birinden veya bir şeyden) çekinmek, sakınmak 4. (bir şeyden) kaçmak, kaçınmak, imtina etmek
jêrewaştin m silme (kazıyarak veya sürterek yok etme)
jêrhişî psî/m bilinç altı
jêrî rd aşağı, alt ile ilgili
jêrihotin m silme, hakketme (yazı ve şekilleri kazıyarak veya sürterek yok etme)
jêrin alt, alt taraf.
jêrîn rd aşağı, alt ile ilgili
jêrizgar rd (bir şeyden) azade
jêrizgarbûn m 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulma 2. vaziyeti kurtarma
jêrmal m bodrum
jêrnav n yazı alt başlığı
jêrnivîs alt yazı
jêrsor fiz/m kızıl ötesi
jêrtirîn rd 1. asgarî 2. edna, en aşağı
jêrxan bnr jêrxane
jêrxane 1. altyapı (bir yapı için gerekli olan yol, kanalizasyon, elektrik, su gibi tesisatların hepsi) 2. sos/m alt yapı
jêrxaneyî rd alt yapısal
jêrzanav m alt kimlik
jêrzemîn m zeminlik, ev altı, bodrum
jêsafîbûn m 1. (bir şeyden) aklanma, paklanma 2. aklanma, beraat etme 3. (her şeyden) sıyrılma, uzaklaşma
jêsarbûn l/bw 1. (birinden veya bir şeyden) soğuma, soğuyuş, soğuklaşma 2. ocuma, bir şeyden soğuma
jêsarkirin m soğutma, soğutuş (birine, bir yere veya bir şeye karşı duyulan sevgi ve ilginin yok olmasına sebep olma)
jêşaşbûn m şaşma
jêsawgirtin m (birinden veya bir şeyden) korkuya kapılma, dehşete kapılma
jêseqirandin m (birinden veya bir şeyden) kurtarma
jêseqirîn m 1. (birinden veya bir şeyden) kurtulma 2. kurtulmak, rahatlama
jêşermkirin m 1. (birinden) utanma 2. (birinden) çekinme, çekinilme 3. -den utanç duyma
jêşikkirin m (birinden) şüphelenme
jêstandin tahsilat.
jêstendin m 1. (birinden) alma, çekip alma 2. alma (ölüm sebebiyle ayrılma) 3. alma (vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarma) 4. geri alma 5. geri alma (bir yeri yeniden ele geçirme, kurtarma) 7. koparma (güçlükle elde etme) 8. (birinden) alacağını tahsil etme 9. çıkarma (keyif, tat, zevk gibi şeyler için; çok hoşlanma) 10. (birinden) sızdırma (türlü bahanelerle birinden para çekme) 11. müsadere etme, el koyma 12. sarma, kaplama (yayılıp etkisi altına alma)
jêsûbûn m (birine) küs olma
jêsûdgirtin m 1. (bir şeyden veya kimseden) faydalanma, yararlanma 2. asılanma, yarar sağlama
jêsûdwergirtin m 1. (birinden, bir şeyden) faydalanma, yararlanma 2. asılanma, yarar sağlama 3. kâr etme, iyi olma (etkisi iyi olmak)
jêsûketin m (birine) kızma
jêşupekirin m (birinden) şüphelenmek
jêşûştin m 1. (birini veya bir şeyi) -den yıkama 2. (birini) aklama, temize çıkarma
jêtehlbûn m (birine) gücenme, kırılma, incinme
jêtehmkirin m 1. (bir şeyden) alıp tadına bakma, çeşnisine bakma, tatma, tadına bakma 2. çerezlenme, çimlenme (bir şeyden biraz yararlanma)
jêtêrbûn m 1. doyuma ulaşma 2. (bir şeyin) zevkini çıkarma 3. -den doyma, doyma (yeter bulma) 4. bıkma, bıkkınlık gelme, doyma (olumsuz biçimde; bıkma) 5. (birinden) usanma, bıkma
jêtî fel/m özdeşlik, aynılık
jêveger m 1. -den dönme, vazgeçme 2. karışmama
jêveger tune bûn köprüleri atmak
jêvegeran m 1. cayma, vazgeçme 2. rahat bırakma, karışmama 3. kayıtma (bir şeyi yapmaktan vazgeçme) 4. geri dönme, ricat
jêvegerandin m caydırma, vazgeçirtme
jêvegerî rd 1. caygın 2. m (birini) rahat bırakma 3. m -den dönme
jêvegerîn m 1. cayma, vazgeçme 2. kayıtma (bir şeyi yapmaktan vazgeçme) 3. (birini) rahat bırakma, ilişmeme, dokunmama, karışmama 4. (bir şeyi, kimseyi) kendi halinde bırakma 5. -den dönme, ricat etme
jêvegerîtî m caygınlık
jêvegir rd bulaşıcı (hastalık için)
jêvegirtin m kapma (hastalık kapma)
jêveguhastî rd alıntı, iktibas edilmiş olan
jêveguhastin l/gh 1. -den aktarma 2. alıntılama, iktibas, iktibas etme
jêvekişandin m 1. -den çektirme 2. -den geri çekme
jêvekişîn m 1. -den çekilme 2. geri çekilme 3. adımını geri alma (başladığı bir işten geri dönme)
jêvenegerîn m 1. ilişme, dokunma (tedirgin etme, bulaşma, sataşma) 2. uğraşma (birine kötü davranma) 3. üstüne gitme
jêveqetandin m 1. (birinden, bir şeyden) ayırma, koparma 2. ayırma (iki veya daha çok kimse arasındaki anlaşmayı, uzlaşmayı bozma)
jêveqetîn m 1. (birinden, bir şeyden) ayrılma, kopma 2. ayrılma 3. çıkış alma (işten ayrılma)
jêvereşîn m (birinden) nefret etme
jêveşartin m 1. (birinden) gizleme, saklama 2. gizleme (bilerek ve isteyerek bir olguyu haber vermeme) 3. (birinden) kaçırma (birini veya bir şeyi göstermeme)
jêwerger nd çevirilen dil, tercüme edilen yazı
jêwergiran wj/m 1. alıntı, iktibas 2. rz alıntı (başka bir dilden alınmış kelime)
jêwergirî wj/m alıntı, iktibas
jêwergirî kirin alıntılamak, iktibas etmek
jêwergirtî rd/wj alıntı, iktibas edilmiş olan
jêwergirtin m 1. (birinden) alma 2. alıntılama, iktibas, iktibas etme
jêxeberdan m 1. hakkında konuşma, aleyhinde konuşma 2. (birini) çekiştirme, karama 3. hakkında konuşma (herhangi bir şeyden bahsetme) 4. (bir şeyi) söz etme 5. lâf olma
jêxeberdar rd -den haberdar
jêxeberdarbûn m haberdar olma
jêxelasbûn lm 1. (birinden, bir şeyden) kurtulma 2. atlatma, vaziyeti kurtarma (kötü bir durum veya bir işi geçiştirme) 3. onma, felâh bulma, şifa bulma, onulma
jêxerabtir rd 1. den daha kötü 2. dik âlâsı
jêxêrdîtin m 1. hayrını görme 2. sebeblenme, nasiblenme
jêxeydan rd (birine) küs
jêxistî rd 1. düşürülmüş, düşümü yapılmış olan 2. devrik (iktidardan edilmiş, darbe ile makamından edilmiş)
jêxistin m 1. -den düşürme 2. düşürme, düşme (çıkarma, eksiltme) 3. mec al aşağı etme, devirme (bir yönetim organının veya başkanının yönetim gücünü zorla elinden alma)
jêxur rd sümürücü
jêxurî m sümürücülük
jêxuyabûn m 1. (birine) görünme, ayan olma 2. içine doğma
jêxûygirtin m 1. (birinden, bir şeyden) huylanma 2. -den gıcık kapma
jêxwarin m 1. -den yeme 2. (birine) boyun eğmek yeme 3. yeme, aşındırma, kemirme 4. üzme 5. yıpranma, aşınma 6. sebeblenme 7. (birinin) parasını yeme (sırtından geçinme) 8. çöplenme (kendine ufak tefek çıkar sağlama) 9. sümürme, sömürüş, istismar etme (bir kimseden veya şeyden haksız ve sürekli çıkarlar sağlama) 10. sümürme, iliğini kemirme, emme (uzun süre birinden yararlanmak), (bir kimsenin) posasını çıkarma
jêxwarinî m yiyicilik, irtikâp
jêxwer rd sümürücü
jêxwerî m sümürücülük
jêxweşbûn l/bw (birinden) memnun olma, razı olma
jêxwestin m 1. (birinden) isteme 2. söyleme (bir şeyin yapılmasını sözle isteme) 3. bekleme (arama, isteme) 4. ısmarlama
jêza m köken, menşe
jêzêde rd 1. -den fazla, artık 2. fazladan
jêzêdebûn m 1. -den fazla olma 2. (birinden) üreme, çoğalma (doğma) 3. yayılma (çevreye dağılmasına sebep olma) 4. rz türeme 5. gücüne aşma, (birini) aşma
jêzêdebûyî rd türev, müştak
jêzêdehî m fazlalık
jêzêdehiya butçeyê nd bütçe fazlalığı
jêzêdekirin m 1. çoğaltma, teksir etme 2. rz türetme, iştikak
jêzêdeman m artma, arta kalma
jêzêdeyî m fazlalık
ji wî/ji wê
1. ji wê daçek, ji wê, ji wî, ji wan: Ez li Kurdistanê dijiyam lê neçar mam jê birevim. (anku ji Kurdistanê birevim). Min Elî dît û mesele jê re got. (anku ji Elî re got.).
Bide ber: lê, pê, tê.
ji: ji + wê.
: jê birin, jê kirin, jê re
jê aqil girtin (biwêj) ji rêberiya yekî sûdewar bûn. bila wisa bibêje, ez dizanim wê ji ku aqil girtiye.
jê avêtin (lêker) qewirandin, qewitandin.
ji: jê + avêtin
jê axaftin (lêker) jê peyiftin.
ji: jê + axaftin
jê baştir jê çêtir.
ji: jê - +
jê bazîn (lêker) fizirîn, filitîn, xwe filitandin, jê revîn, jê filitîn.
ji: jê- +baz +-în
jê behecîn (biwêj) jê dexesî û çavnebarî kirin. heke ew ji wê nebiheciya, wer nedigot.
jê bêpar man (biwêj) ji tiştekî heqê xwe hilnedan. heke ez ji wê bêpar nemama, niha halê min jî xweş bû.
jê bin (navdêr, mê) xeyba, bila bimîne.
ji: jê - +bin- +
jê birîn 1. ji heqdesta wî birîn 2. tûşî karesatekê hatin
jê birin 1. xêzên nivîsandî winda kirin 2. di qimarê de qurût kirin
(lêker) tiştek ji derekê birin cihek dî: Kursî ji malê bir derve. nivîsek ji ser kaxezê paqij kirin: Hevokek nivîsî lê paşî jê bir. lekeyek ji ser tiştekî paqij kirin: Tayêt qirêja cilan jê dibe. dijî kesekî qezenc kirin, hemberî kesekî bi ser ketin: Min di kişikê de sê caran ji wî bir..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێ برن. Navdêr: jêbirin (mê ).
Bide ber: jê kirin, lê kirin.
ji: jê + birin.
: jêber, jêberk, jêbir, jêbirî, jêbirk
jê birrîn (lêker) galip biserketin, karîn tiştekî.
ji: jê- +birr +-în
jê borandî (navdêr, mê) bala, şêlî, aloz.
ji: jê- +borand +-î
jê borandin (lêker) balatir bûn.
ji: jê - +bor +-andin
jê bûn (lêker)(Binihêre:) jê
jê çêbûn (navdêr, mê) jê derketin.
ji: jê - +çê +bûn
jê çêkirin (lêker)(Binihêre:) jê
jê çêtir kêmxerab.
ji: jê - +
jê çêtir dîtin (lêker)(Binihêre:) jê çêtir
jê cihê jê cuda.
ji: jê - +
jê cihê bûn (lêker)(Binihêre:) jê cihê
jê cihê girtin (lêker)(Binihêre:) jê cihê
jê cihê kirin (lêker)(Binihêre:) jê cihê
jê çirpandin (navdêr, mê) çirpandin, jêkişandin, jê standin, dizîn.
ji: jê - +çirp +-andin
jê çopandin (biwêj) bi awayekî ne durist, ji kesekî ji bo berjewendiyên xwe sûdewar bûn. heniïi kes dizane ku ıbo ji wê diçopîne, naxwe qet li rûyê wê nedinêrî.
jê cuda jê cihê.
ji: jê - +
jê cuda bûn (lêker)(Binihêre:) jê cuda
jê cuda girtin (lêker)(Binihêre:) jê cuda
jê cuda kirin (lêker)(Binihêre:) jê cuda
jê çûn (lêker)(Binihêre:) jê
jê danexistin (biwêj) ji gotina xwe vagêr nebûn. ew gişt bûn yek kirin û nekirin wê îleleli jê danexist.
jê danîn (lêker)daxistin, bar danîn.
ji: jê + danîn
jê de daçek, ji wê de, ji wî de, ji wan de.
Herwiha: jê da, jêda, jêdeNêzîk, jê ve.
Bide ber: pê de, tê de
jê der (navdêr, mê) bilî, bil, derî, xeynî, xaric.
ji: jê +-der
jê deranîn (navdêr, mê) derxistin, jê derxistin, derêxistin mat.
ji: jê - +deran +-în
jê derbasnebûn (biwêj) dev jê bernedan. qêmîşî nekirin. ew çi bi şerefedîn bike, dîsa jê derbas nabe.
jê derbe xwarin (biwêj) jê xirabî dîtin. ew derbeya ku min ji wî xwar, tu car ji bîr nakim.
jê derdikeve teq teq.
ji: jê - +
jê derketin (lêker) jê veqetîn, jê çêbûn.
ji: jê + derketin
jê derxistin (lêker)ji cihekî).
ji: jê + derxistin
jê direvim, lê digerim (biwêj) çiqasî dixwazim xwe jê biparêzim, zêdetir têkildar dibim. wê çawa be axiriya min û vê? jê direvim, pê digerim.
jê dizîn (lêker) jê girtin.
ji: jê - +diz +-în
jê dûr ne-, dûr, parastî, zerarnedîtî.
ji: jê - +
jê dûr bûn (lêker)(Binihêre:) jê dûr
jê dûr çûn (biwêj) di nav daxwaza têkiliyê de nebûn. ew besrayê baş nas dike, ji bo wê jê dûr diçe.
jê dûr ketin (biwêj) ji ber hinek sedeman têkilî qut bûn. piştî wê bûyerê em ji ji her dûr ketin.
jê dûr kirin (lêker)(Binihêre:) jê dûr
jê dûr man (lêker)(Binihêre:) jê dûr
jê dûr sekinin (biwêj) zêde têkildar nebûn. xuya ye ku xêrji rûyê wê nayê, emam ji wê dûr bisekine.
jê dûr sekinîn (lêker)(Binihêre:) jê dûr
jê dûr xistin (lêker)(Binihêre:) jê dûr
jê êrî û bêrî bûn (biwêj) tu têkiliyek pê re tune bûn. heyran, ew reben jê êrî û bêrî ye, destê xwe neavêjin pêsîra wî. jê filitîn jê xelas bûn. jê rizgar bûn. heke di demê de ez şiyar nebûma, me nikaribû xwe ji wê belayê bifilitanda.
jê filitîn (navdêr, mê) qedandin, fizirîn, xwe vedizîn, revîn, jêrevîn, filitîn, xwe filitandin, jê revîn, jê bazîn, jê seqirin, berexêr bûn.
ji: jê - +filit +-în
jê gazinîn (lêker) /bw.
ji: jê- +gazin +-în
jê gerîn 1. dest jê vekişandin 2. serbest berdan
jê gerrîn (lêker) dest jê berdan, dev jê berdan, hêlan, bi cih hêlan, êdî nekirin: Ji wan bigerre!, bela xwe jê vekirin: Ji min bigerre, ez nayêm!.
Herwiha: jê gerîn. Navdêr: jêgerrîn, jêgerîn.
Bide ber: dagerrîn, lê gerrîn, vegerrîn.
ji: jê + gerrîn.
: jêgerr, jêgerriyayî, jênegerr
jê gilî kişandin (biwêj) ji bo hînbûna niyet an jî bûyeran, bi awayekî pînî agahî ji kesekî girtin. misto bi awayekî kone dixwest ji min giliyan bikişîne, lê min tiştek jê re kifş nekir.
jê girtin 1. ji destê wî hildan 2. îqtibas kirin
(lêker) jê wergirtin, jê standin, ji ber girtin, kopî kirin, texlîd kirin, lasa kirin, bijartin, palandin, palaftin, ji hev cuda kirin. Navdêr: jêgirtin.
ji: jê + girtin.
: jêgir, jêgirî, jêgirtî
jê guhastin (navdêr, mê) jê girtin, jê wergirtin, jê veguhastin, îqtibas kirin.
ji: jê - +guhas +-tin
jê guman kirin (biwêj) jê hêvîdar bûn, şik û şûphe lê kirin. çi dibe bila bibe, ez ji wî hevalê xwe he jî listen baş gulnan dikim. gimeh giran e, lê ji bo wan pereyên min yên ku hatin dizîn gumanan ji cerdoyê topal dikim
jê hatin 1. pêk anîn 2. bi dest xistin *"bila jê bihata, bila pêşî serê min bişkanda"
(lêker) pê çêbûn, bo kirina yan kirrîna tiştekî pare hebûn, Ji min nayê ku xaniyek giran bikirrim. ji derekê hatin. Tewîn: Lêker: ji ... -ê-. Navdêr: jêhatin.
ji: jê + hatin.
: jêhatî
jê hatin axaftin (lêker)(Binihêre:) jê hatin
jê hatin birin (lêker)(Binihêre:) jê hatin
jê hatin xwarin (lêker)(Binihêre:) jê hatin
jê hêvî kirin (biwêj) çav lê bûn. ji kesekî gumana hinek tiştan kirin. jixwe ez jî li benda wê bûm, min ji wê hêvî dikir ku dê wisa bibe.
jê hewîn (lêker) jê gerin, jê bûn.
ji: jê- +hew +-în
jê hêz girtin (biwêj) pê moral girtin. min di wê rêwîtiyê de timji almaste hêz girt.
jê hez kirin 1. hebîn 2. ji tiştekî/kesekî re dilinî bûn *"diz, ji tariyê hez dikin"
(lêker) viyan, evandin, vîn, xwestin, aşiqê kesekî/tiştekî bûn, dil bijînê, hez jê kirin, hejê kirin: Ez ji wê hez nakim lê ew ji min hez dike..
Herwiha: hiz jê kirin. Navdêr: hezjêkirin, hizjêkirin.
ji: hez + jê + kirin.
: hezjêker, hezjêkerî, hezjêkirî
jê hilanîn (lêker) argo), Xeyîdin, heridîn, suh ketin, silikîn, sû ketin, sûve hatin, tîzi kirin, sû bûn.
ji: jê- +hilan +-în
jê îbret girtin (biwêj) jê ders girtin. lê belê em dikarin ji wan îbretê bigirin, cardin tiştên nexweş nekin... ’’ sûleyman çevik
jê initîn (navdêr, mê) kîn kudirandin, kîn ajotin.
ji: jê - +init +-în
jê intîn (biwêj) jê dexesî kirin. xunav zehfji siltanê dimte, bawer im ku wê rojekê bersiva xwe bigire.
jê kêmtir berjêrtir.
ji: jê - +
jê kerrixandin (lêker) westandin.
ji: jê kerrixandin +-î
jê ket, pê ket. (jê keto, pê keto.) (biwêj) ji bo kesên ji mezin û rêberên xwe re bêrêtiyê dikin tê gotin. ma bersiva wê kedê ew bû? loma gotine: jê keto, pê keto.
jê ketin (lêker)der ketin.
ji: jê + ketin
jê ketin şikê (biwêj) guman çûn ser yekî. ji bo gotina wê razê ez ji zerîcanê ketim şike.
jê kirin 1. qut kirin 2. birîn 3. hilkirin *"li kerê mirî digere ku nalan jê bike"
(lêker)bo navdêrê binere jêkirin, jê vekirin, jê qetandin, jê birrîn, jê cuda kirin, jê piçandin, veqetandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێ کرن.
Têkildar: jê bûn.
Bide ber: lê kirin.
ji: jê kirin.
: jêker, jêkerî, jêkirî
jê kirin avêtin (lêker)(Binihêre:) jê kirin
jê kişandin (biwêj) ji bo avisbûna heywanan têkiliya zayendî pêk anîn. ji bo ceniya me xurt be, bavê min, mehîna me ji hespekî ereh kişaiuliye.
jê kolandin (lêker) dar.
ji: jê- +kol +-andin
jê kuştin (lêker) daxistin, daêxistin.
ji: jê- +kuş +-tin
jê man (lêker)bêpar man.
ji: jê + man
jê nayê xeberdan (biwêj) ji bo kesên bihêrs û bêhnteng tê bikaranîn, ji bo kesên bêqusûr ku pêdiviya rexneyê nahêle jî tê gotin. bûye jehr, jê nayê xeberdan. gava vekir, dîna (dêhna) xwe dayê tu qusûr tune, jê nayê xeberdan celîlê celîl
jê nefret kirin ji tiştekî hez nekirin
jê nerazî (navdêr, mê) dilmayî, jênexweş, ne memnûn.
ji: jê - +neraz +-î
jê payîn (navdêr, mê) pişt dan.
ji: jê - +pay +-în
jê pê ve ji niha şundetir
jê pekandin 1. dexesî lê kirin 2. jê behicîn
jê pelikandin (biwêj) jê tirsîn. têko.^erji xebur dipelikîne, nikare dengê xwe li ber derxe.
jê peyde bûn (biwêj) jê zêde bûn, jê derketin. ma ew jî ji wî bavî peyde nebûye, bibe zêr çi xêr heye?
jê peyivîn (lêker) çêl kirin.
ji: jê + peyivîn
jê pirsîn (lêker) pirsyarî kirin.
ji: jê- +pirs +-în
jê qeda û bela barîn (biwêj) jê xêr nehatin. jê qeda û bela dibare. ji bilî xirabiyê tişteki baş jê nayê.
jê qerandin (lêker) pê terikandin.
ji: jê - +qer +-andin
jê qerîn (lêker) tê borîn, jê gerîn, texilîn, jê vegerîn, berdan.
ji: jê- +qer +-în
jê qetandin (lêker) jê stendin.
ji: jê- +qet +-andin
jê qewimîn (navdêr, mê) jê çêbûn.
ji: jê - +qewim +-în
jê qirandin (biwêj) jê re têkildar nebûn. piştî wan kirinên wê min jê qiranil.
jê qul bûn (biwêj) jê têkilî birin. ne teze, lê ev çar sal in ku ez ji wê qul bûme.
jê qurdeşan bûn (biwêj) lê xweş nehatin. ew zavayê ferzende yê nû nîn e, ez jê qurdeşan bûm.
jê rabûn (lêker) jê derketin.
ji: jê + rabûn
jê rakirin (lêker) jê birin.
ji: jê + rakirin
jê raman (navdêr, mê) aqil anîn.
ji: jê - +
jê rawirandin (navdêr, mê) jê buhartin.
ji: jê - +rawir +-andin
jê re daçek, ji ... re, ji ... ra, ji wê re, ji wî re, ji wê re, ji wê ra, ji wî ra, ji wan re, bo wê, bo wî, bo wan, ji bo wê, ji bo wî, ji bo wan, bona wê, bona wî, bona wan, ji bona wê, ji bona wî, ji bona wan, boyî wê, boyî wî, boyî wan, ji boyî wê, ji boyî wî, boyî wan.
Herwiha: jê ra, jêra, jêre.
Bide ber: pê re, tê re.
ji: jê + re
jê re bûn derman (biwêj) jê re bûn çareserî. ew jinik ji wî karê min re bû derman.
jê re çaw banedan (biwêj) pê re sereden nekirin. pê nikaribûn. qet guncan e ku rewşen ji zilfînazê re çaw bade? jê re deriyek vebûn ji pirsgirêkê re çareyek peyda bûn. perîxanê gelekî li ber xwe da, lê di dawiyê de jê re deriyek vebû û çû ji vê cehenemê xelas bû.
jê re danîn (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re darinde bûn (biwêj) jê re alîkar bûn. ji te tika dikim, lawê min, hinekî ji wê jinikê re darinde be.
jê re dest nedan (biwêj) jê re bi kêr nehatin. ew xebata bi wîformî ji wî re dest nade.
jê re dîtin (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re gotin (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re hebûn (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re hesab nayê dîtin (biwêj) ji bo kesên wareste û bêhesab tê gotin. heçiya ekrem e, yekî beredayî ye, jê re hesab nayê dîtin.
jê re hespê te ker e, gotin (biwêj) jê re tu tiştekî xerab negotin. çima min jê re gotiye, hespê te ker e?
jê re ketin (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re lê hatin (biwêj) şans lê xistin, kar bi rasthatmeke baş meşîn. bextewar li serê wî be, jê re lê hatiye, kêf kêfa wî ye.
jê re man (lêker)(Binihêre:) jê re
jê re na negotin (biwêj) li hember qet ranebûn, hiraz nekirin. her gotin kirin. xwedê emrê wî divêj bike, heya îro ji wê re na negotiye.
jê re qûn diviyabûn (biwêj) li hember kesekî yan jî tiştekî xwe bi zorê ragirtm. tu nizanî ew kar çawa pêk tê. bi rastî jî jê re qûn divê.
jê re rê xuya bûn (biwêj) ji bo çûna derekê pêdivî çêbûn. heke wisa be, ji te re rê xuya dike.
jê re secde birin (biwêj) gûamiyek zêde jê lê nîşan dan. wisci ji axayê xwe hez dikin ku ji xwedê netirsiyana wê jê re secdê bihirana.
jê re serî danîn (biwêj) jê re serî tewandiné, pê re têkiliya zayendî pêk anîn. wê e.firê lê mêze kir ku, koka wan dê biqele, ji wan re serî danîn. jinikê mêze kir ku mêrik dewlemend e, jê re serê xwe danî.
jê re serî tewandin (biwêj) fêk çûn. bandoia yekî pejirandin. gelekî li ber xwe da. lê di dawiyê de jê re serî tewand.
jê re şikestek bûn (biwêj) jê lê kêmasî û qisur bûn. bi dîtina min ew yek jî ji wê re ne tu şikestek e.
jê re şîr qelandî bûn (biwêj) layiq û minasib bûn. tarn lê hatin. ew erebe jê re şîr qelandî ye, hê çi dixwaze?
jê re sonde sond bûn (biwêj) gef li yekî xwarin. ezji te re dibêjim, qet li ber çavê wî nekeve, ji te re sonde sond e.
jê re tiştek nayê gotin (biwêj) bihêrs û firşing teng bûn. ketiye rewşeke wer ku jê re tiştek nayê xeberdan.
jê re tu rê nedîtin (biwêj) ji pnsgûêkê re çareseûyek nedîtin. ez gelekî xebitîm, lê min jê re tu rêyek nedît.
jê rekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jê re kirin
jê revandin (lêker) revandin.
ji: jê - +rev +-andin
jê revîn (biwêj) têkilî nexwestin. li min ji te re çend caran got, jê bireve, ew ne mirovekî baş e?
jê safîbûn (navdêr, mê) fıhilbûn, beraetbûn (mec).
ji: jê - +safî +bûn
jê sar bûn (biwêj) li hember kesekî hestên erênî û germ winda kirin ji ber wan gotinên wê yên wê rojê, ez gelekî ji bêrîvanê sar bûm.
jê şitirîn (navdêr, mê) ji dil.
ji: jê - +şitir +-în
jê standî (navdêr, mê) dilsotî.
ji: jê- +stand +-î
jê standin (lêker) paşde standin.
ji: jê + standin
jê stendin desteser kirin, jê qetandin, girtin.
ji: jê - +
jê telinî kirin (biwêj) rewş fêm kirin. min ji wê telim kiriye, ez dizanim di barê wê de bê çi heye.
jê têr bûn (biwêj) ji têkilî û pêdiviya kesekî aciz bûn. di ciwaniya wê de xwîna wê mêt, lê îrojî êdi jê têr bûye.
jê tiştek beşer nekirin (biwêj) jê tiştek fêm nekirin. minjê tiştek beşer bikira min dê dest biavêtayê.
jê ve daçek, ji wê ve, ji wî ve, ji wan ve.
Herwiha: jê va, jêva, jêveNêzîk, jê de.
Bide ber: pê de, tê de
jê ve kirin (lêker)(Binihêre:) jê ve
jê vebûn rawestana nişkî, jêbûn, jicihbûn 2, çûn, mirin, du riyan, têvelî, cudayî, koçkirî
jê vegerrandin (lêker) eware kirin, qulipandin, texilandin, pêxilandin, pêximandin.
ji: jê vegerrandin +-î
jê veguhastin (navdêr, mê) jê girtin, jê wergirtin, jê guhastin, îqtibas kirin.
ji: jê - +veguhas +-tin
jê vekirin (lêker) vekirin, peya bûn, veqetandin, lêpirsînê kirin.
ji: jê + vekirin
jê vekişîn (biwêj) jê tirsîn, jê re rûmet nîşan dan. di wê taxê de kes nikare bi ser de here, her kes ji gtirzo vedikişe. ew li ba kekê xwe wer nakin, a xwedati jê vedikişin.
jê venebûn (navdêr, mê) zeliqîn, çirrikîn, çespîn.
ji: jê - +ve +nebûn
jê veqetandin (navdêr, mê) jê kirin, cuda kirin, tecrît kirin, îzole kirin, cida kirin, veder kirin.
ji: jê - +veqet +-andin
jê veqetîn (navdêr, mê) jê derketin.
ji: jê - +veqet +-în
jê viz bûn (biwêj) jê aciz bûn. edeta bavê min e, ji her kari zû viz dibe.
jê xeber dan (biwêj) şik û guman birin ser kesekî yên wê taxê, hemûyan ji wê xeber didan.
jê xeber nedan (biwêj) têkildar nebûn. divê hûn demekê qet jê xeber nedin.
jê xêr nedîtin (biwêj) jê kêrek nedîtin. me ew qas pere dan, lê tu xêrek jî jê nedît.
jê xeyidîn (navdêr, mê) dilmayin.
ji: jê - +xeyid +-în
jê xistin (lêker)(Binihêre:) jê
jê xwarin (lêker) lê mijîn, ked xwarin, xwarin, kurisandin, qul kirin.
ji: jê + xwarin
jê xwestin (lêker)îtîraz, ferz kirin, kirin şert, merc kirin.
ji: jê + xwestin
jê xwîn vereşîn (biwêj) jê nefret kirin. ezîzê rizgo ji wî mêrikê çerçî xwîn vedireşe.
jê zêde zêde zêde, zêdeyî hewcedariyê, zêdeyî pêwistiyê.
ji: jê - +
jê zêde bûn (biwêj) ji radeya yekî zehftir bûn, jê derketin, jê peyde bûn. xwedê jî dizane ku ew keçik jî wî zêde ye. maşelah îsal pezê te baş jê zêde bûye.
jê zêde kirin (lêker)(Binihêre:) jê zêde
jê zêdetir ji.
ji: jê - +
jê zivirîn (lêker) jê vegerîn, şûnde hatin.
ji: jê- +zivir +-în
jêagadarbûn (navdêr, mê) pêhesîn, hayjêbûn, hestpêkirin
jêaverêbûn (navdêr, mê) libaketin, jêşaş bûn.
ji: jê- +averê +bûn
jêavêtin (navdêr, mê) qewirandin, qewitandin.
ji: jê +avêtin
jêbawerbûn (navdêr, mê) bawerî, pêewlebûn.
ji: jê- +bawer +bûn
jêbawerî (navdêr, mê) pêbawerî, pêewleyî.
ji: jê- +ba +-werî
jêbaz dan (navdêr, mê) daxistin, daketin, jêrevîn.
ji: jê +-baz + dan
jêbehsî (navdêr, mê) bîranîn, bibîranîn.
ji: jêbeh +-sî
jêbidûrxistin (navdêr, mê) pêterikandin, jêqerandin.
ji: bi- +dûr +xistin
jêbihurî (navdêr, mê) jêderbasbûyî, di ser.
ji: jê- +bihur +-î
jêbir alava ku nivîsê winda dike
(navdêr, mê) pirteka lastîkîye jibo jê birina nivîsê bi kar dihêt
jêbiran tê birîn).
ji: bi- +- +n
jêbirêketin (navdêr, mê) jêderketin, veqetîn, çûn.
ji: jê- +birê +ketin
jêbirî (rengdêr) lêbirdî, jêkişî, kêşandî, vemiriyayî, bêyî-, tunebûyî, derxistî, jinavderxistî, jêveqetandî, jêdûrxistî, jêrêşkirî, jêrakirî, jêkirî.
ji: jê +birî
jêbirîn (lêker)qutbûn.
ji: jêbir +-în
jêbirk (navdêr, mê) raker, renik, jêbir, veroter.
ji: jêbir +-k
jêbirrî (navdêr, mê) jêkirî, jêqitî, parkirî, parçekirî.
ji: jê- +birr +-î
jêbirrîn (navdêr, mê) jêkirin, jêvekirin, jêqetandin, jêcudakirin, jêpiçandin
jêborîn (lêker) îhlal.
ji: jê- +bor +-în
jêbûn (navdêr, mê) jê peyda bûn, jê ve kirin, :ew li sala 1975 an ji dayk bûye.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێبوون
jêbûnî (navdêr, mê) eynîtî, eyniyet, eynîbûn.
ji: jê +-bûnî
jêbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jê
jêbûyîbûn (navdêr, mê) qetandîbûn, bizdandîbûn, qutbûnî, qetbûnî.
ji: jêbûyî +bûn
jêçêbûn (navdêr, mê) derketin.
ji: jê- +çê +bûn
jêçêkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jê
jêçirpandin (navdêr, mê) jêbirin.
ji: jê- +çirp +-andin
jêcudakirin (navdêr, mê) hilqetandin, jêkirin, jêqetandin, jêpiçandin, jêvekirin, jêbirrîn
jêçûn (navdêr, mê) ji nav çûn, jê kêmbûn- kirin, :nasnameya min kevte di avê da hemû nivîsîn jê çûn, :dehan pênc jê bi çin di mînin pênc; 10-55.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێچوون
jêçûyî (rengdêr) (Binihêre:) jê
jêdar (rengdêr) qayim, jêyî.
ji: jê +-dar
jêder 1. cihê ku mijar jê hatiye hilçinandin; makder, çavkanî 2. avzêm
(navdêr, mê) çavkanî, serekanî, kanî, cihê yan tiştê tiştek jê tê yan derdikeve: Jêdera wê nûçeyê kî ye? (Kê ew nûçe belav kiriye?), Jêdera wê peyamê çi ye (Ew peyam ji kû hatiye wergirtin/bîstin?).
Herwiha: jêderk.
ji: jê + der.
Bikaranîn: Lêker: jêder kirin, jêder xistin, jêder ketin. Navdêr: jêderkirin, jêderketin, jêderxistin Rengdêr: jêderkirî, jêderxistî.
: bêjêder, bêjêderî, bijêder, bijêderî
jêder kirin (lêker)(Binihêre:) jêder
jêder xistin (lêker)jê birin, jêder kirin, jêwer girtin, der xistin, der kirin, tevlêne kirin.
ji: jêder + xistin
jêderbaskirin (navdêr, mê) jêbuhartin, jêrawirandin.
ji: jê- +derbas +kirin
jêderenav (navdêr, mê) peyveke jêder û nav ang, :ji jêder û navî pêk dihêt wek, :karkirin xwarin hatin mirinû htd, çend jêderenav hene, :xurî mîna kirin dan kujtin birin û htd darijtî, :mîna dakirin vekirin dasepandin û htd lêkdayî, :mîna karkirin sertiraşîn serjêkirin jêkcudabûn û htd gelek lêkdayî, :mîna biserûberkirin desttêwerdan û htd
jêderk 1. çavkaniya avê 2. makdera agahiyan
jêderketin (navdêr, mê) (Binihêre:) jêder
jêderkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jêder kirin
jêderkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jêder
jêderxistî (rengdêr) (Binihêre:) jêder
jêderxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) jêder
jêdizîn (lêker) jêgirtin, întihal wj.
ji: jê- +diz +-în
jêdûrbûn (navdêr, mê) jêdûrketin, bidûrketin, xwejêdûrkirin.
ji: jê- +dûr +bûn
jêdûrketin (navdêr, mê) jêdûrbûn.
ji: jê- +dûr +ketin
jêdûrman (navdêr, mê) redkirin, xwejêdûrhîştin.
ji: jê- +dûr +man
jêdûrxistî (rengdêr) derxistî, jêbirî, jinavderxistî, jêveqetandî
jêdûrxistin (navdêr, mê) jinavrakirin, jêbirin.
ji: jê- +dûr +xistin
jêgazinîn (lêker)pûkandin, jêgazinkirin, jêgilîkirin, pûkepûk kirin, pelikandin.
ji: jê- +gazin +-în
jêgazinkirin (navdêr, mê) jêgazinîn, pûkandin, jêgilîkirin, pûkepûk kirin, pelikandin.
ji: jê- +gazin +kirin
jêgerîn (navdêr, mê) bela xwe jê vekiriné, lêgerîn, bi cih hêlan, dest jê berdan, :dê jê gere camêr !, dev jê berdan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێگه‌رین
jêgeriyayî (rengdêr) jêqeriyayî, vekişiyayî.
ji: jêgeriyayî +
jêgerrîn (navdêr, mê) devjêberdan.
ji: jê- +gerr +-în
jêgilîkirin (navdêr, mê) jêgazinîn, pûkandin, jêgazinkirin, pûkepûk kirin, pelikandin.
ji: jê- +gilî +kirin
jêgir îqtibas
(navdêr, mê) helbijêr.
ji: jê +-gir
jêgiran jêwergiran, îqtibas, jêwergirî, jêgirtin, wj/m.
ji: jê- +
jêgirtî (rengdêr) hilbijartî, bijartî
jêguhastin (navdêr, mê) jêgirtin, jêwergirtin, jêveguhastin, îqtibaskirin.
ji: jê- +guhas +-tin
jêhat (rengdêr) jîrek, zîrek, çalak, çeleng, fêris, ya/ yê xebatên xwe baş dike, pêşketî, jîr.
ji: jê+hatî yan jî jîr+hatî.
: jêhatî
jêhat bûn (lêker)(Binihêre:) jêhat
jêhat kirin (lêker)(Binihêre:) jêhat
jêhatbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jêhat
jêhatbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jêhat
jêhatî 1. jîr 2. egîd *"kebaniya jêhatî, bila nîvê qeliyê jî bixwe"
jêhatî kirin (lêker) berketî kirin, merc kirin, rade kirin, rast kirin, sivik kirin, rewa kirin, desthelat kirin.
ji: jêhatî + kirin
jêhatîbar (rengdêr) serfiraz.
ji: jêhatî +-bar
jêhatîbûn (navdêr, mê) meharet, mahirbûn, jêhatin, bikêrhatin, cerbezî, karzanî, hostetî, şarezayî, pisporî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێهاتیبوون
jêhatîbûnî (navdêr, mê) çalakî, çipikî, çelengî, livdarî, livokî, bizavdarî.
ji: jêhatî +-bûnî
jêhatîkî (navdêr, mê) bi jêhatî, bi costî, costkî.
ji: jêhatî +-kî
jêhatinî qabiliyet
(navdêr, mê) gernasî, egîdî, qehremanî, xweşmêrî, camêrî, bêtirsî, netirsî, çelengî, fêrisî, wêrekî, bistehî, cesaret, curet, zîrekî, çalakî, xurtî, taybetî
jêhatinkî (navdêr, mê) bi jêhatinî.
ji: jêhatin +-kî
jêhatîtî (navdêr, mê) zîrekî, çelengî, fêrisî, egîdî, çalakî, aktîvî, xurtî, rewanî, segvanî, jîrî, lîmet, zeka, zîrekbûn
jêhatitî (navdêr, mê) stêleyîtî.
ji: jêhat +-itî
jêhatiyane (rengdêr) bervekirkî, bervekiriyane, jêhatkî.
ji: jêhatî +y+-ane
jêhatkî (navdêr, mê) bervekirkî, bervekiriyane, jêhatiyane.
ji: jêhat +-kî
jêhatkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jêhat kirin
jêhatkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jêhat
jêhavildîtin (navdêr, mê) sûdmendbûn, havildarbûn, kelkdarbûn, kêrdarbun, jêkêrdîtin, jêsûdwergirtin, jêîstifadekirin, jêfeydedîtin.
ji: jê- +havil +dîtin
jêhaydarbûn (navdêr, mê) seh, pêhesîn, hayjêbûn.
ji: jê- +haydar +bûn
jêhelî (rengdêr) evrazî.
Dijwate: jordanî pend ;her jêhelîyekî jordanîyek heye
jêhez nekirin (lêker) alerjî.
ji: jê- +hez + nekirin
jêheznekirin (navdêr, mê) neviyan, nefret, kerb, kîn, nefret, qehr, buxd, neyarî, dijminatî
jêk ji hev, jev: Em jêk sil bûn. (Em ji hev xeyidîn.), jev.
Têkildar: lêk, pêk, têk.
ji: ji + yek.
Bikaranîn: Lêker: jêk bûn, jêk kirin, jêk çûn, jêk birin. Navdêr: jêkbûn, jêkkirin, jêkbirin, jêkçûn Rengdêr: jêkbûyî, jêkkirî.
: jêk birin, jêkbirin, jêk çûn, jêkçûn, jêk kirin, jêkkirin, jêkra, jêk re, jêk va, jêkva, jêk ve, jêkve, jêkve kirin, jêkvekirin
jêk birin (lêker)(Binihêre:) jêk
jêk bûn (lêker)(Binihêre:) jêk
jêk çûn (lêker)(Binihêre:) jêk
jêk kirin (lêker)(Binihêre:) jêk
jêk vekirin (Binihêre:) jêk
jêkanê (navdêr, mê) yarîyên(lîstik) zarokan dema di bin birbir, çend bir, ref, :ez tu û haval jêk û yên dî hemû jêk
jêkanîn (navdêr, mê) jêgirtin
jêkbirin (navdêr, mê) (Binihêre:) jêk
jêkbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jêk
jêkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) jêk
jêkcudabûn (navdêr, mê) cudabûn, ji êk cuda bûn
jêkcudakirin (navdêr) ji êk cuda kirin, ji hev dûr kirin, jêk ve kirin
jêkçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jêk
jêkçûnepaş (navdêr, mê) ji hev dûr ketin, jêk silbûn, :erê te zanîye cîranêt yêt jêk çûyne paş?
jêkdûrketin (navdêr, mê) ji hev dûr keftin, :dujminan wesa li me kir ko em jê dû bi kevîn
jêkêm bûn (lêker) kêm bûn, hazir nebûn, nebÛn, amadene bûn, tune bûn, ne hatin.
ji: jê- +kêm + bûn
jêkêmî (navdêr, mê) hindikahî, kêmanitî, kêmanî, kêmanî, kêmasî, kêmî, kemûkorî, kesadî.
ji: jê- +kêm +-î
jêkêmkirin (navdêr, mê) jêbirin, kêmkirin.
ji: jê- +kêm +kirin
jêkirî (rengdêr) yê/ya ku hatiye jêkirin.
Bikaranîn: Navdêr: jêkirîbûn
jêkirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jêkirî
jêkirin (navdêr, mê) jêvekirin, jêqetandin, jêbirrîn, jêcudakirin, jêpiçandin, hilqetandin, birîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێکرن.
Têkildar: jêbûn.
Bide ber: lêkirin.
ji: jê kirin.
: jêker, jêkerî, jêkirî
jêkirrîn (lêker)jêbir, wergirtin.
ji: jê- +kirr +-în
jêkişandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jêkişandin
jêkişandin (navdêr, mê) jê çirpandin.
ji: jê +kişandin
jêkişî (navdêr, mê) jêbirî, kêşandî, derxistî, jêkirî.
ji: jê- +kiş +-î
jêkişîn (lêker)vekişîn.
ji: jê- +kiş +-în
jêkişk (navdêr, mê) jêbirk, palandin, parzinandin.
ji: jê- +kiş +-k
jêkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jêk kirin
jêkkirin (navdêr)ji hev dûr kirin, :wan bêbextan em jêk kirîn , :tivenga xwe jêk bi k!
jêkuştin (lêker) jêbiran, tê birîn.
ji: jê- +kuş +-tin
jêkvebûn (navdêr, mê) cudabûn, jêk çûn paş, :eve demhijmêreke du kelabang berbûne hev û hêj jêkve ne bûne
jêkvekirî (rengdêr) vekirî
jêkvekirin (navdêr)cudakirin, ji hev dûr xistin
jêla ji aliyê jêrîn ve
jêlî (navdêr, mê) jêrva.
ji: jê- +l +-î
jêlîstik (navdêr, mê) playoff, jêlîstin, derlîstin, derlîstik
jêlîstin (navdêr, mê) playoff, derlîstin, jêlîstik, derlîstik
jêlûs (rengdêr) kesê ku bi xemeke çavnebar diheste yan wê dide xuyanêkirin li ser kesekî ve, yan li ser bi dest xistinên, malên , ya xûyên wî kesî yê navdar ve, Kamîran jêlûsê helbestên min e ..
Hevwate: dexs, dexes, çavnebar.
Herwiha: jêlûsîn.
ji: jê + lûs
jêlûsî (navdêr, mê) pê hestîn yan daxuyanêkirina xemeke çavnebar ji kesekî re , yan ji bi dest xistinên, malên , ya ji xûyên wî yê navdar re, jêlûsîya zêde dibe zikreşî..
Hevwate: dexsî, dexesî, çavnebarî.
ji: jê + lûsî.
Herwiha: jêlûsîn.
: jêlûs
jêlûsîn (navdêr, mê) pê hestîn yan daxuyanêkirina xemeke çavnebar ji kesekî re , yan ji bi dest xistinên, malên , ya ji xûyên wî yê navdar re, jêlûsîn a zêde dibe zikreşî..
Hevwate: lûsîn, dexsî, dexesî, çavnebarî.
Herwiha: jêlûsî.
ji: jê + lûsîn.
: jêlûsîner
jêlûsîner (rengdêr) kesê ku bi xemeke çavnebar diheste yan wê dide xuyanêkidin li ser kesekî ve, yan li ser bi dest xistinên, malên , ya xûyên wî kesî yê navdar ve, Dara jêlûsîner ê zîrekbûna min e ..
Hevwate: dexs, dexes, çavnebar.
Herwiha: jêlûs.
ji: jê + lûsîn + er
jêma 1. berma 2. mîrate
(navdêr, mê) berma, tiştê ku ji tiştekî maye, mîrat, mîras.
Herwiha: jêmay.
Têkildar: jêmayî.
ji wêjeyê: Jêmayên hestuyên dînazorekî 8-10 milyon sal berê ji aliyê cotkarekî ve li nêzî gundê Mame Reş ê girêdayî qezaya Çemçemalê hatin dîtin.(Netkurd.com, 9/2006).
ji: jê + man - -n
jêman (navdêr, mê) lepikandin, şebikandin, ewiqandin, ewarekirin, berdan.
ji: jê +man
jêmanyî (navdêr, mê) jêmehrûmmayî.
ji: jê- +man +-yî
jêmayî 1. bermayî 2. serata
(rengdêr) jibermayî, bermayî, zêde, tiştê ku ji tiştekî maye.
Têkildar: jêma.
ji: jê + mayî
jêneçûyî (rengdêr) nerakirbar.
ji: jê +neçûyî
jênegerr (rengdêr) pirr giring, bingehîn, esasî, bivê-nevê, lazim, pêwîst, pêdivî, tişta/ê ku tiştek qet bêyî wê nabe, hewce, gerek.
Herwiha: jêneger.
ji wêjeyê: Bêguman em ji nirxên xwe hez dikin, em ji nasname û zimanê xwe hez dikin, ev sedemên me yên jêneger ên jiyanî ne, ger em ji van nirxan hez nekin, em nikarin jiyanê watedar bikin, ma qey li gor we jiyan bi çi nirxan xwedî nirx e?(Nusret Kurt: Ma zimanhezî nijadperestî ye?, Pen-kurd.org, jêwergirtin: 7/2007).
ji: jê + ne- + gerr.
: jênegerrî
jênegerrî (navdêr, mê) rewşa jênegerrbûnê.
ji: jênegerr + -î
jênehatî (rengdêr) (unskilful, unskillful, unskilful) ecemî, kêrnehatî, necergebez, nedestbikêr.
ji: jê +nehatî
jênexweş dilmayî, jê nerazî, ne memnûn.
ji: jê- +
jênexweşî (navdêr, mê) nerazîbûn.
ji: ne- +xweş +î
jêp (navdêr, mê) cûnek tirimpêlên bizirx yên bo rêyên asê ne.
Herwiha: cêp, cîp, jîp.
Bide ber: cêb.
ji: Ji inglîzî jeep
jêpardarbûn (navdêr, mê) jêxêrdîtin.
ji: jê- +pardar +bûn
jêpiçandin (navdêr, mê) hilqetandin, jêkirin, jêqetandin, jêcudakirin, jêvekirin, jêbirrîn
jêpirsîn (lêker)pirsyarî, pirsyarîkirin, pêgerî.
ji: pir- +s +-în
jêqerandin (lêker) pêterikandin, jêbidûrxistin.
ji: jê- +qer +-andin
jêqerîn (lêker)theborîn, devjêberdan.
ji: jê- +qer +-în
jêqetandin (navdêr, mê) hilqetandin, jêkirin, jêcudakirin, jêpiçandin, jêvekirin, jêbirrîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێقه‌تاندن
jêqetîn (lêker)jêveqetîn, cidabûn.
ji: jê- +qet +-în
jêqitî (navdêr, mê) jêbirrî, jêkirî, parkirî, parçekirî.
ji: jê- +q +-itî
jêr 1. bin, bintar 2. qûntar 3. (di erdnîgariyê de) aliyê başûr jêr
daçek(navdêr, mê) xwarê, binî, ne jor, ne silal, ne serî: hatin jêr (ji cihekê bilind hatin cihekê nizm), başûr, cinûb, rexê ku dikeve destê çepê dema ku mirov berê xwe dide rojavayê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ژێر.
Dijwate: jor.
Bide ber: evraz, nişîv.
ji: hevreha soranî ژێر (jêr), zazakî cêr, farisî زیر (zîr, zêr), belûçî چره (çire) û شره (şire), pehlewî ejêr, ezêr, heç-ezêr, avestayî heçe-eðeiri (ji heçe ji + eðeiri binî), hemû ji Proto-hindûewropî sekʷ- + ndʰero (çûn binî). Binêre: ji + ni-..
: jêra, jêrda, jêrde, jêrî, jêrîn, jêrva, jêrve, jêrxan, jêrê, jêrva, jêrve
jêr erd e, jor esman e (biwêj) rewş zor û bêderfet e. ez jî di nav de gut bûme û marne, jêr erd e, jor esman e.
jêr- pêşgir, pêşbendikek e diyar dike ku tiştek li jêr tiştek din e: jêrban, jêrdest, jêrzarava.
Hevwate: bin-.
Dijwate: jor-, ser-.
ji: jêr
jêrakirin (navdêr, mê) jêbirin, kêmkirin.
ji: jê +rakirin
jêrav (rengdêr) bin-av, di bin avê de, paqij, pak, bijûn, xawên, temîz.
ji: jêr + -av.
: jêravî, jêravîtî
jêrav bûn (lêker) pak bûn.
ji: jêrav + bûn
jêravî (navdêr, mê) rewşa jêravbûnê.
ji: jêrav + -î
jêrawirandin (navdêr, mê) jêbuhartin, jêderbaskirin.
ji: jê- +rawir +-andin
jêrazîbûn (navdêr, mê) teswîb, pejirandin, qebûlkirin, pêrazîbûn, pesindkirin, sencandin
jêrbor (navdêr, mê) binbor, rêjêr, rêbin
jêrçande (navdêr, mê) binçande, pişkçande, parçande, beşçande, hûrçande, komek kesên ku bi hin awayên jiyana xwe (bo nimûne bi cilên xwe) ji çandeya derdorên xwe hinekî cuda ne: jêrçandeya ciwanên anarkîst/hîphopê û hwd..
ji: jêr- + çande, wergerra subculture ya inglîzî
jêrçûn (navdêr, mê) daketin.
ji: jêr +çûn
jêrdestî (navdêr, mê) bindestî, koletî, evdalî, bindestbûn, nebûna azadiyê, ne serxwebûn, ne rizgarî, ne xweserî, nokerî, xulamî, benîtî, evdî, evdalbûn.
Bide ber: serdestî, zordestî.
ji: jêrdest + -î
jêredanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) jê re
jêrehebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) jê re
jêreketin (navdêr, mê) (Binihêre:) jê re
jêrekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye jê re kirin
jêreman mîrat
jêrenivîs (navdêr, mê) binnivîs, binwêne.
ji: jê re +-nivîs
jêrenivîsdar (rengdêr) binnivîsdar, bijêrenivîs.
ji: jêrenivîs +-dar
jêrenot perawêz, têbinî, dehmen, perawêzkirin
jêrevîn (lêker)xwejêdûrdan, dirêxbûn, xwevedan.
ji: jê- +rev +-în
jêrîn cihê li bin, aliyê li bintarê
(rengdêr) tiştê li jêr, binî, nizm, başûr, başûrî, cinûbî.
Herwiha: jêrî.
Dijwate: jorîn.
ji: jêr + -în
jêrla jêla
jêrmayî (rengdêr) mayî, bermayî.
ji: jêr +mayî
jêrnivîs nivîsa ku li bin tê xuyakirin; têbinî
(navdêr, mê) herfên yan hejmarên ku li gel herf û hejmarên din tên nivîsîn lê hinekî ji rêza wan nizmtir û bi giştî hûrtir in:Nivîsa normal jêrnivîs, jornivîs.
Herwiha: jêrnîşan.
Dijwate: jornivîs jornîşan.
Bide ber: binnivîs. Binêre
Herwiha: jêrnav bernav jornav.
ji wêjeyê: Hevalên hêja û delal, ev di tirkî de üst simge û alt simge heye, 1) Englisha wan çi ye?, 2) Kurdiya wan çi ye, an jî çi bibe guncan e?.
ji: jêr- + nivîs.
: jêrnivîsî
jêrnivîser (navdêr, mê) nivîserê harîker.
ji: jêrnivîs +-er
jêrnivîsî (navdêr, mê) rewşa jêrnivîsbûnê.
ji: jêrnivîs + -î
jêrşax (navdêr) kategorî an jî şaxa nesereke
jêrtirîn (rengdêr) asgarî, mînîmûm, kêmtirîn, hindiktirîn, herî kêm
jêrxane (navdêr, mê) binesazî, infrastrûktûr, bingeh, esas.
Herwiha: jêrxan.
ji wêjeyê: Parlementoya Kurdistanê daxwaz ji hikûmeta Iraqê dike ku xwedî helwesteke aşkere û berpirsiyarane be li hember operasyona Tirkiyeyê ya li ser axa herêma Kurdistanê û binpêkirina sinorê navdewletî yê dewleta Iraqê û têkdana jêrxana aborî û gefxwarin li jiyana welatiyên herêma Kurdistana Iraqê ko ji ber topbaran û bombebaranên asmanî û operasyonên domdar, zerer û ziyaneke pir gihandiye welatiyên deverên bombebarankirî ên berjewendiyên wan.(Pukmedia.com, 2/2008).
ji: jêr + -xane.
: jêrxaneyî
jêrxaneyî (navdêr, mê) rewşa jêrxanebûnê.
ji: jêrxane + -yî
jêrxanî 1. binanî 2. binesazî
jêrzemîn (rengdêr) (navdêr, mê) tişta/ê di bin axê ve, bindav, odeya nizmtir ji seviyeya erdê.
Herwiha: jêrzemî zêrzemî zêrzemîn.
ji: jêr + zemîn
jêrzemînî (rengdêr) binerdî, binaxî, binzevî
jêrzevî (navdêr, mê) bindav, binzevî, jêrzemîn
jêsar bûn (lêker) nexwastin.
ji: jê- +sar + bûn
jêsarkirin (navdêr, mê) lêsarkirin, pêsarkirin.
ji: jê- +sar +kirin
jêşaş bûn (lêker) jêaverêbûn.
ji: jê- +şaş + bûn
jêstandin (navdêr, mê) şelandin, rût.
ji: jê- +standin +
jêstendin xelaskirin.
ji: jê- +
jêsûdwergirtin (navdêr, mê) jêfeydedîtin, sûdmendbûn, havildarbûn, kelkdarbûn, kêrdarbun, jêkêrdîtin, jêhavildîtin, jêîstifadekirin.
ji: jê- +sûd +wergirtin
jêtî (navdêr, mê) zanavî fel.
ji: j +-êtî
jêveguhastin (navdêr, mê) jêgirtin, jêwergirtin, jêguhastin, îqtibaskirin.
ji: jê- +veguhas +-tin
jêvekirin (navdêr) jêkirin, qurtifandin, birîn, :çima te mînakê xwe ji dîwarî ve kir?, jêqetandin, jêcudakirin, jêpiçandin, jêbirrîn
jêveqetandî (navdêr, mê) derxistî, jêbirî, jinavderxistî, jêdûrxistî.
ji: jê- +veqetand +-î
jêvketî (rengdêr) pêkhatî
jêvketin (navdêr, mê) rizîn, herîdî, rizî, genîbûn.
ji: jê- +v +ketin
jêwer girtin (navdêr, mê) jê birin, jêder kirin, jêder xistin.
ji: jê +-wer + girtin
jêwergirî (navdêr, mê) jêgiran, jêwergiran, jêgirtin, îqtibas, wj/m.
ji: jê- +wer +-girî
jêwergirtin (navdêr, mê) jêgirtin, jêveguhastin, jêguhastin, îqtibaskirin.
ji: jê +wergirtin
jêxêrdîtin (navdêr, mê) jêpardarbûn.
ji: jê- +xêr +dîtin
jêxistî (rengdêr) (Binihêre:) jê
jêxistin (navdêr, mê) (Binihêre:) jê
jêxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) jê
jêxwarinî (navdêr, mê) bertil.
ji: jêxwarin +-î
jêyî (navdêr, mê) jenî, hijê, tuyî, qayim, jêdar.
ji: jê +-yî
jêza 1. maka nifşê 2. makder ji daçeke e û wateya maweyeke diyar dide peyvê
reh.
ji: jê- +
jêzêde jêzêdeyî.
ji: jê- +
jêzêdebûn (navdêr, mê) jêbelavbûn.
ji: jê- +zêde +bûn
jêzêdebûyî (rengdêr) (Binihêre:) jêzêde
jêzêdekirin (navdêr, mê) teksir.
ji: jê- +zêde +kirin
jêzêdeyî (navdêr, mê) jêzêde.
ji: jê- +zêde +-yî
from
= ji + wî/wê
from him/her
from him/her
a contracted preposition meaning from (him/her/somebody) Ex: min duhî Elî dît û min pirtûka xwe jêxwest‘yesterday I saw Ali and I wanted my book from him’
= ji + wî/wê
jê bihortin to exceed
jê çêtir girtin to prefer
jê derketin to leave, to substract
jê hevedûdanî bûn to consist of
jê hez kirin v.t. to like, enjoy: min jê hez kir=I liked it
v.t. to like, enjoy: min jê hez kir=I liked it
jê ketin to substract (math.), to take away
jê kirin to separate, to cut, to withdraw, to leave
jê peya bûn to descend, get out (the car),
jê peya kirin to down, to send down (stairs)
jê pirsin to ask, to question to interrogate
jê pojman bûn to repent, to feel sorry
jê re diyarî kirin to present someone v
jê xelas bûn to flee, to get rid of, to get away
jêçûn expnses, expenditure
jêder source, sources
jêhatî worthy
worthy
jêhatin (dahatin) income; (pê çêbûn) to afford
jêkirin v.t. to excise, cut out, cut off
v.t. to excise, cut out, cut off
jênager essential, crucial, substantial
jêr down
- sub-
down
jêrbabet, jêrbeş subdivision
jêrbar heavy laden.
jêrbayî f. being heavy laden
jêrîn lower; inferior
(ad) lower, under, below
jêrnivîs subtitle, caption
jê gerîn allein lassen
in Frieden lassen
in Ruhe lassen
jê kirin abbeißen
abmachen
abschneiden
schneiden
zerschneiden
jê peya bûn absteigen
aussteigen
herabsteigen
jê qetan trennen, sich ~
zerteilen
jê ra ihr
jê re ihm
zu ihm
jê xeyidîn beleidigt sein
beleidigt werden von
enttäuscht sein
erbittert sein
verletzt sein
verletzt werden von
jêbir Radiergummi
jêderk Abstammung
jêgerîn verlassen
jêhatî erfolgreich
jêhatî geschickt
jêkirin schneiden
zerreißen
jênager unverlassbar
jêr herunter
unten
jêrîn herab
pêq. cira-, tira-, ca
jê adz bûn lng. cira bêzarîyene, cira bêzar bîyene, cira aciz bîyene
jê bastir rd. cira rindêr, cira wesêr, cira basêr
jê behs kirin lg. cira baskerdene, cira qalkerdene
jê berpirs girtin lg. verperskar vînitene, mesûl vînitene, cira verperskar girewtene, cira mesûl girewtene
jê bêzar bûn lng. cira bêzarîyene, cira bêzar bîyene, cira aciz bîyene
jê birin tg. cira berdene, tira berdene (kay de)
m. ciraberdis, tiraberdis n.
lg. cira birnayene
tg. cira esteritene, cira berdene, cira pakkerdene, sîya kerdene
jê bûn tng. cira bîyene, qut bîyene, qet bîyene
jê çêbûn lng. cira bîyene, bîyene, doman bîyene, weledîyene, virazîyene
jê çêtir rd. cira rindêr, cira wesêr, cira basêr
jê çirpandin lg. cira çirpnayene, cira çepkerdene, cira tirtene
jê cûda rd. cira dya, cira arzî
jê der ketin tng. cira vejîyene
jê derbûn lng. cira derbîyene
jê dhê rd. cira dya, cira arzî
jê dûr sekinîn tg. cira durî vindene, durî vindetene, xo durî fîstene, hera vindertene
jê fedî kirin tg. cira serm kerdene, cira ayb kerdene
jê feyde dîtin tg. cira havile vînitene, cira kêr vînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildar bîyene, kêrdarîyene, faydetira vênayene, cira havile wedayene, cira nefîyene
jê gerîn tg. cira ragerayene, cira ravêrayene, cira fek raverdayene, dest cira antene, fek tira veradayene
jê girtin tg. dperayene, sirayet kerdene, cira girewtene, dpekayene (nêwesîye)
tg. cira çirpnayene, cira çepkerdene, cira tirtene
tg. cira girewtene, îktibas kerdene
jê hatin tng. cira ameyene, tira ameyene
jê hatin bihurîn tng. cira ravêrîyene, cira ameyene ravêrayene
jê hatin birin tng. cira berîyene, cira ameyene berdene (kay de)
jê havil dîtin cira havile vînitene, cira kêr vînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildarbîyene, kêrdarîyene, fayde tira vênayene, cira havile wedayene, cira nefîyene knr.
jê hêvî kirin tg. cira hêvî kerdene, cira hîwa kerdene
jê hez kirin tg. cira heskerdene
jê îstifade kirin cira havile vînitene, cira kêrvînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildar bîyene, kêrdarîyene, fayde tira vênayene, cira havile wedayene, cira nefîyene knr.
jê kelk wergirtin cira havile vînitene, cira kêr vînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildar bîyene, kêrdarîyene, fayde tira vênayene, cira havile wedayene, cira nefîyene knr.
jê kêr dîtin cira havile vînitene, cira kêr vînitene, havildarîyene, kêrdar bîyene, havildar bîyene, kêrdarîyene, fayde tira vênayene, cira havile wedayene, cira nefîyene knr.
jê re cî rê, cirê, cirî
jê re çêbûn tng. re ci negarîyene, zere niqitîyene, re ci eyan bîyene, ci rê eyan bîyene
jêbihûrî rd. ciravêraye, dvîyarte, derbazbîyaye
jêbir m. paker, esteritox, sîlge, pakker n.
jêbûn m. qetbîyayis, cirabîyayis, qutbîyayis n.
jêcudakirin m. têservetis, cêservetis, temyîz, cêdevetis n.
jêçûna xwînê n. vîndîkerdisê gonî, cirasîyayisê gonî n.
jêçûyî rd. esterite, cirasîyaye, cirasîye
jêder m. kan, memba n.
jêderk m. kan, memba n.
m. mader, koke, caza, mensa, kanek, çunde, binik m.
jêdûrbûn m. ciradurîbîyayis n.
jêdûrkirin m. ciradurîfîstis, ciradurîkerdis, ciradurîvistis, ciradurîfinayis n.
jêfeydedîtin m. cirahavilevînitis, cirakêrvînitis, havildarîyayis, kêrdarbîyayis, havildarbîyayis, kêrdarîyayis, faydetiravênayis, cirahavilewedayis n.
jêgerîn m. ciraragêrayis, cirafekraverdis, destciraantis, ciraravêrayis, fektiraveradayis n.
jêgirtî rd. ciragirewte
jêgirtin m. ciragirewtis,îktibaskerdis, îktibas n.
jêhatî rd. çêr, zîrek, cîr, cîrek, jîhatî, xirt, dhatî, hewl, howl
rd. desthêgin, meharetin, destkêr, riraameye, destbikar jêk yewê ra
jêhavildîtin m. cirahavilevînitis, cirakêrvînitis, havildarîyayis, kêrdarbîyayis, havildarbîyayis, kêrdarîyayis, faydetiravênayis, cirahavilewedayis n.
jêîstifadekirin m. cirahaviledîyayis, cirafaydegirewtis, faydegirewtis, cirahavilewedayis, faydetiravênayis, ciraîstîfadekerdis n.
jêkirî rd. rirakerde, birnaye, qetkerde, qutkerde, qut
jêmayî rd. vermende, vêsêrî, zêde, vêsî, zêdaye, vîs
jênerevîn rd. bibomebo, riranêremaye jêr rd. cêr, rir, rier
jêrebes m. saxo cêrên, beso binên, cêrebes n.
jêrebihur m. derbazgeho cêrên, ravêro cêrên, ravêrê binî, cêreravêr n.
jêreçen m. ana. çeneya binêne, çenika cêrêne, çenika binêne m.
jêreçîn m. sos. sinifa cêrêne, sinifa binêne m.
jêrejor kirin tg. cêrecor kerdene, serebin kerdene, duqloçî kerdene, serûbin kerdene
jêrelêv m. lewê cêrî, lewo binên, lewê binî n.
jêreliq m. suba cêrêne, saxa cêrêne, suba binêne m.
jêrenivîs m. cêrenivis, cêrenûs, nivisê cêrî m.
jêrenot m. cêrenot, notê binî, notê cêrî n.
jêrîn rd. cêrên
jêrzemîn m. zerzembe, bodrûm, binzemîn, cêrezemîn n.
jêve kirin tg. rira kerdene, birnayene, qet kerdene, qut kerdene, cakerdene, dira kerdene, tera kerdene, tira birnayene
jêza m. mader, koke, caza, mensa, kanek, çunde, binik n.
jêzêdebûn n. rz. cirazêdîyayis, cirazêdebîyayis n. ji pêq. ra, ...ra
jêr bin
jêr
jêrberan derazînk, bilindeka li ber deriyan
jêrçepoke serşor, ruhkole, neazad, neserbilind
jêrdest bindest, neazad, neserbixwe, kesa/ê / welatê û hwd yê di bin destê hinên dî ve
jêrdestî bindestî, rewşa yên bindest tê de dijîn
jêrewe jêrve, berev jêr, ber bi aliyê jêrî / binî ve
jêrewenan ji bin ve rakirin, ji bin ve pûç kirin, ji reh û rîş ve hilkişandin, ji qop hilkêşan
jêrîn bn jêrû
jêrkenare jêrenot, binnivîsk, nîşeyên / ravekên / şiroveyên li binê her rûpelî yan li dawiya nivîsarê bi tîpên hûr tên danîn
jêrpê binpêk, kursîka mirov rûniştî piyên datîne ser daku xwîn li piyên bilindkirî bigere
jêrpiyale binkask, binpiyalok, sênîkoka piyaleyekê / fincanek datîne tê de daku cihê kefçikê têkvedanê û belkî şekira kabik hebe û belkî ji ber germiya çayê û germbûna piyaleyê baştir e mirov li şûna piyaleyê dest biavêje wê sênîkokê ku jê re binkask tê gotin
jêrser balguh, balîf, balîfk, binserk
jêrtîp bintîp, kontrol, dîsîplîn
jêrû jêrî, jêrîn, binî
başûr
jêrûzeber serobin, tevlihev
jêrzemîn binerd, binax
jêrzemînî binerdî, binaxî