Encamên lêgerînê
hin zeman, zemane, şeytanokî, xasûk, kone
hindi 1. şamî, şamik, elok, çûlik, eloşîş, eloelo, elelok, coqcok, hulhulî, hulî, cilûx (Meleagris gallopavo) bot/nt 2. bûdela, evdal (mec) nd
hindi çîn Çin û Maçîn nd
hindi Çîn Çîn û Maçîn nd
hindi gibi kabarmak weka dîkê elok xwe gij kirin
hindi ibiği xîlik
hindibaba kasnî, talîşk, xêzimok (Cichorium endivia) bot/m
kasnî, talîşk, xêzimok (Cichorium endivia) bot/m
hindistan Hindîstan, Hind m
Hindîstan, Hind m
cevizi 1. nargîl, gûza hindê (Cocos nucifera) bot/m 2. nargîl, gûza hind (mêweya biqaçil a vê riwekê) m
hindistan cevizi 1. nargîl, gûza hindê (Cocos nucifera) bot/m 2. nargîl, gûza hind (mêweya biqaçil a vê riwekê) m
hindolog Hindolog, Hindzan nd/nt
Hindolog, Hindzan nd/nt
hindoloji Hindoloji, Hindzanî (zanista ku ji xwe re zimanê Hindê dike mijar) m
Hindolojî, Hindzanî (zanista ku ji xwe re zimanê Hindê dike mijar) m
hindu 1. Hindi, Hindkî (zimanê Hindiyan) m 2. Hindû (Hindiyên ku ji ola mecûsiyê ne) nd
1. Hindî, Hindkî (zimanê Hindiyan) m 2. Hindû (Hindiyên ku ji ola mecûsiyê ne) nd
hinduizm Hinduîzm (dînekî ku ji Brahmanîzmê cuda ye) m
Hinduîzm (dînekî ku ji Brahmanîzmê cuda ye) m
hinleşmek şeytanokî bûn, koneyî bûn l/ngh
şeytanokî bûn, koneyî bûn l/ngh
hinlik koneti, şeytanoktî m
konetî, şeytanoktî m
hinoğlu hin şeytanê kurê şeytanan
hint bademi kakao (Theobroma cacao) bot/m
kakao (Theobroma cacao) bot/m
hint bezelyesi maş bot/m
maş bot/m
hint biberi îsota sor nd
îsota sor nd
hint bülbülü tirodanî, çûkê tirodanî nd
tirodanî, çûkê tirodanî nd
hint darısı çeşîdekî garis (Sorghum vulgare) nd
çeşîdekî garis (Sorghum vulgare) nd
hint domuzu çeşîdekî berazan
çeşîdekî berazan
hint güreşi gulaşa hindiyan nd
gulaşa hindiyan nd
hint inciri hêjîra bengalê
hêjîra bengalê
hint irmiği sagû (ji zimanê Malezyayiyan) m
sagû (ji zimanê Malezyayiyan) m
hint kamışı bambû (cure qamîşek e) m
bambû (cure qamîşek e) m
hint keneviri kinf, cût, benk, kirkir (Canabis sativa) bot/m
kinf, cût, benk, kirkir (Canabis sativa) bot/m
hint kertenkelesi îguana (çeşîdekî gumgumokan)
îguana (çeşîdekî gumgumokan)
hint kestanesi şambelot bot/m
şambelot bot/m
hint kirazı mango (Mangifera domestica) bot/m
mango (Mangifera domestica) bot/m
hint pirinci birincê hindê bot/nd
birincê hindê bot/nd
hint safranı zerçûbe, zerdeçal, koka zer, riha zer bot/m
zerçûbe, zerdeçal, koka zer, riha zer bot/m
hint sarısı zerê nêzî karîbanê ku di wêneyê zeytî de tê bikaranîn
zerê nêzî karîbanê ku di wêneyê zeytî de tê bikaranîn
hint sümbülü alek bot/m
alek bot/m
hint yağı 1. kerçik bot/m 2. kastorke m
1. kerçik bot/m 2. kastorke m
hint yer elması qencelîsk, petatî şîrîn bot/m
qencelîsk, petatî şîrîn bot/m
hinterland hînterland (herêma paş a li ber deryayê)m
hînterland (herêma paş a li ber deryayê) m
hintli Hindî, Hindû nd/rd
Hindî, Hindû nd/rd
hin rd 1. bazı * Xwedê ji hinan distîne Allah bazılarından alıyor 2. nd az, az şey 3. h biraz (bir miktar, yeterince değil, yeter ölçüde değil)
hin caran 1) bazen, bazı, kimi zaman 2) ara sıra (veya arada sırada)
hin gav bazen
hin hin 1) az az, azar azar 2) peyderpey
hin kes birileri, kimi, bazısı, bazıları
hin kes jê bazıları (veya bazısı)
hinar (i) bot/m 1. nar (Punica gramatum) 2. nar (bu bitkinin meyvesi)
hinar (ii) nd/nt kasıt, elçi
hinarandin m gönderme
l/gh göndermek
hinarde bz/m ihracat, dış satım
hinardekar nd/nt ihracatçı, dış satımcı
hinardekarî m ihracatçılık, dış satımcılık
hinare (i) m ihraç (üretilen malları yurt dışına satma)
hinare (ii) m 1. ileti, mesaj 2. haber
hinare kirin l/gh ihraç etmek
hinarekirin m ihraç etme
hinarî m hıçkırık (ağlarken çıkan ses)
hinarî (i) m elçilik
hinarî anîn (yekî) hıçkırtmak
hinarî anîn xwe hıçkırmak
hinarî hatin (yekî) hıçkırık tutmak
hinarî jê çûn hıçkırmak
hinarî pê girtin hıçkırık tutmak
hinarik ant/n 1. elmacık, duluk 2. yanak
hinariksor rd al yanaklı
hinarname m irsaliye, gönderme belgesi
hinarok ant/n 1. elmacık kemiği 2. n yanak
hinarokî rd narımsı
hinarte nd/nt 1. delege 2. heyet
hinartî elçi, gönderilen.
hinartî (i) m gönderi, gönderilen
hinartî (ii) nd/nt elçi
hinartin göndermek.
m 1. gönderme, gönderiş 2. gönderme (yetki vererek gitmesini sağlama) 3. gönderme (bir kaynaktan çıkıp gelmek, ulaşma) 4. gönderme (yolcu etme) 5. haber gönderme 6. yollama
l/gh 1. göndermek * name hinartin mektup göndermek 2. göndermek (yetki vererek gitmesini sağlamak) 3. göndermek (bir kaynaktan çıkıp gelmek, ulaşmak) * roj tîn û ronî dihinêre dinyayê güneş dünyaya ısı ve ışık gönderir 4. göndermek (yolcu etmek) 5. haber göndermek 6. yollamak
hinav ant/n 1. ahşa, cıcık, iç organlar 2. iç (mide, bağırsak, karın vb.)
hinavên (yekî) peritîn (an jî şewitîn) bağrı yanmak (çok acı duymak)
hinavêş m iç hastalık
hinavfiroş nd/nt cigerci, satakatçı
hinavsotî rd bağrı yanık
hinban bnr heban
hinc hınç.
hincan m 1. tekne (türlü işlerde kullanılan uzun ince kap) 2. teşt 3. topraktan ekmek teknesi (veya leğen, teşt) * hincana beravê elbise yıkama teknesi
hincan (i) n sırlı su küpü
hincandî rd ezik
hincandin m ezme
l/gh ezmek
hincet m 1. bahane, mahana, mahna, gerekçe 2. sebep 3. vesile, bahane * bi hinceta vî tiştî bu vesileyle
hincet nîşan dan gerekçe göstermek
hincî m bir şeyi ufak parçalara ayırma
hincik argo/m suyunu çıkarma
hincik (ii) m cinsel ilişki esnasında yapılan ileri geri hareket
hincika (yekî) derxistin suyunu çıkarmak
hincinîn m ezilme
l/ngh ezilmek
hinciqandin m 1. hırpalama, dövme 2. ezme
l/gh 1. hırpalamak, dövmek 2. ezmek
hinciqîn m 1. hırpalanma, dövülme 2. ezilme
l/ngh 1. hırpalanmak, dövülmek 2. ezilmek
hinciran m 1. hırpalanma 2. ezilme
hincirandî rd zedeli
hincirandin m 1. hırpalama, hırpalayış, haşat etme (pataklamak, öldüresiye dövme) 2. hırpalama, ezme, eziyet etme 3. incitme 4. doğrama, ezip biçme 5. zedeleme 6. yıpratmak
l/gh 1. hırpalamak, haşat etmek (pataklamak, öldüresiye dövmek) 2. hırpalamak, ezmek, eziyet etmek 3. incitmek 4. doğramak, ezip biçmek * em bidin ber baltan bihincirînin baltalarla ezip biçelim 5. zedelemek 6. yıpratmak
hincirî rd zedeli
hincirîn yıpranmak, lime lime olmak.
m 1. hırpalanma 2. ezilme 3. incinme 4. zedelenme 5. yıpranma
l/ngh 1. hırpalanmak 2. ezilmek 3. incinmek 4. zedelenmek 5. yıpranmak
hincrû rd 1. sert, şiddetli 2. sertçe çağırma, bağırma, konuşma
hincrû kirin l/gh yükseltmek (şiddetlendirmek)
hincrûkirin m yükseltme (şiddetlendirme)
hind 1.Hindistan. 2.yan, nezd.
m Hindistan
hind (i) nd 1. yan, kat, nezd * li hinda min sê kes hene yanımda üç kişi var 2. yanı * li hinda mezarê gund köy mezarı yanı
hind (ii) nd bazı, bazısı
hind (iii) m an * di vê hindê de bu anda
hind (iv) nd -den dolayı * ji ver vê hindê bundan dolayı
hinda bnr winda
hinda bûn bnr winda bûn
hinda kirin bnr winda kirin
hindabûyî bnr windabûyî
hindakirî bnr windakirî
hindam (i) m 1. hiza 2. yanı
hindam (ii) m 1. çağ, zaman 2. devir, dönem
hindam (iii) karşı (bir şeyin esas tutulan yüzünün ilerisi)
hindam (iv) m yöre
hindam (v) m şuur
hindan m bulunan yer * her kes di hindana xwe de herkes bulunduğu yerde
hindande h aniden
hindav (i) m 1. seviye 2. yer, mahal * li hindava me bizim yerde
hindav (ii) m yön, doğrultu, istikamet
hindaze m 1. endaze (65 cm boyunda bir uzunluk ölçü birimi) 2. mec endaze, ölçülü 3. rd ılımlı 4. rd yumuşak (sessiz, hafif) * bi gavên hindaze hat yumuşak adımlarla geldi
hindaze kirin l/gh 1. endazelemek 2. ölçülü davranmak, dikkat etmek
hindazekirin m 1. endazeleme 2. ölçülü davranma, dikkat etme
hindazetî m ılım, ılımlılık
hinde rd 1. bazı 2. biraz 3. öyle * huner peyveke hinde fireh e ku sanat öyle geniş bir kavram ki 3. d kadar, o kadar * hinde min jê re got o kadar ona söyledim ki
hinde (i) nd -den beri -den dolayı, -den ötürü * ji vê hindê bundan dolayı
hinde car bazen, bazı
hinde caran ara sıra (veya arada sırada)
hinde kes kimi, kimisi
hindek h 1. biraz, bir miktar (yeterince değil, yeter ölçüde değil) 2. rd biraz (az miktarda, çok değil) 3. rd bazı, birtakım
hindeko bot/m ıtırlı bir bitki
hindewan m karpuz
hindewane bnr hindewan
hindî Hindistanlı, Hintli.
m 1. Hintçe (Hint dili) 2. rd Hintli
nd o kadar ki, o zaman
hindî çav qeter dike göz alabildiğince
hindik rd 1. az (çok karşıtı) 2. kıt, az kıt, az * ez ji kêmbûna aqilê wan kesên ku tênagihên dikevim gumanê anlamayanların akıllarının kıtlığından şüphe duyarım 3. küçük (niceliği az olan) * hêwirzeyeke hindik küçük bir kalabalık 4. kırk para (para için; çok az) 5. eksik (az olan) * wekî ku derdê me hindik e, tu jî ... derdimiz eksikmiş gibi sende 6. çat pat * ez hema hindik bi Tirkî dizanim çat pat Türkçe biliyorum 7. h az (nicelik, güç, nitelik bakımında eksiklik bildirir)
hindik ajotin kısa sürmek
hindik bide ber dasê da tu nemînî asê herkese cephe alma
hindik bûn l/ngh azalmak
hindik cil li xwe kirin hafif giyinmek
hindik dewam kirin kısa sürmek
hindik dîtin l/gh 1. azımsamak 2. hafifsemek, yeğnisemek (önemsememek) * tu carî neyarên xwe hindik mebînin düşmanlarınızı hiçbir zaman hafifsemeyin
hafife almak * wî hindik mebîne onu hafife alma
az bulmak, az görmek (yek)
hindik domîn kısa sürmek
hindik hindik h 1. azar azar 2. peyderpey
1) azar azar 2) peyderpey
hindik kirin l/gh azaltmak
hindik mabû az daha, az kaldı (veya az kalsın)
hindik û rindik az ve öz, kısa ve özlü
hindikandin m azaltma
l/gh azaltmak
hindikanî m azınlık, ekalliyet
hindikayî n 1. azınlık (bir toplulukta herhangi bir nitelik bakımından ayrı ve ötekilerden sayıca az olanlar, çoğunluk karşıtı) 2. sos azınlık, ekalliyet (bir ülkede egemen ulusa göre ayrı soydan ve sayıca az olan topluluk) * divê ku her netewe mafê hindikahiyên xwe bide wan her ulus kendi azınlıklarına haklarını vermeli
hindikbûn m azalma
hindikbûyîn m azalış
hindikdîtin m 1. azımsama 2. hafifseme, hafifseyiş, yeğniseme
hindikek rd azıcık, birazcık
hindikekî rd azca
hindikî m azlık
hindikkirin m azaltma
hindiktirîn rd asgarî, en az
hindir bnr hundir
hindirhot rd debdebe, iri yarı
hindîstan m Hindistan
hindkî m 1. Hintçe (Hint dili) 2. rd Hintlilere yaraşır bir biçimde
hindo m ağzı geniş, üç dört kulplu testi
hindok bisküvi.
m bisküvi
nd Kızılderili
hindok ên sor kızılderili
hindolog nd/nt Hindolog
hindolojî m Hindoloji
hindrû rd 1. sert, şidetli 2. rd/h hızlı * hindrû lê dan hızlı vurmak 3. hızlı (yüksek sesle) * hindrû xeber dide hızlı konuşuyor
hindrû axaftin kameti artırmak (yüksek sesle konuşmak)
hindrû kirin l/ngh yükseltmek (şiddetlendirmek, güçlendirmek) * dengê xwe hindrû meke sesini yükseltme
hindrû lê dan l/bw hızla vurmek, aşk etmek
l/bw hızla vurmak, aşk etmek
hindrû lê xistin l/bw hızla vurmek, aşk etmek
l/bw hızla vurmak, aşk etmek
hindrûka h sertçe
hindrûkirin m yükseltme (şiddetlendirme)
hindû nd Hindu (Hundizm dinine mensup olan)
nd/nt 1. Hintli 2. Kızılderili
hinduîzm m Hinduizm
hindzan nd/nt Hindolog
hindzanî m Hindoloji
hine m kına
hine kirin l/gh kınalamak, kına yakmak
hine lê dan kına vurmak (sürmek veya yakmak) * hine li destê xwe daye eline kına yakmış
hine lê xistin kına vurmak (sürmek veya yakmak)
hine tê dan l/bw kına sürmek, kına yakmak
kına sürmek (yakmak veya vurmak)
hinek biraz, cüzi, birtakım.
c 1. kimi, kimisi 2.rd biraz, bir miktar (az miktarda, çok değil) * hinek baran barî biraz yağmur yağdı 3.rd birtakım 4. çat pat, çatapata 5. h biraz (yeterince değil, yeter ölçüde değil) * hinek dersa xwe dizane dersini biraz biliyor 6. bir avuç (az, çok az) * li vir hinek muhacir mane burada bir avuç muhacir kalmış 7. bir nebze, bir parça 8. h azıcık (süre için)
hinek bi (yekî) re hebûn kafasının bir tahtası noksan olmak
hinek bi pereyên xwe hinek bi duayên xwe kiminin parası kiminin duası
hinek bixwin hin lê binêrin wê qiyamet li serê me rabe biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar
hinek filitandî kaçıkça
hinek li hev kirin ar û dan fişek salıvermek
hinek li milê çepê zivirîn yarım sol etmek
hinek li milê rastê zivirîn yarım sağ etmek
hinek li mirinê hinek li têkirinê (an jî tê werkirinê) herkes kendi aleminde, kimse kimsenin umrunda değil
hinekî h kısmen
hinekirî rd kınalı, kına vurulmuş olan
hinekirin m kınalama, kına yakma
hineqîtik m taş yosunu, kara yosunu
hinêr nd/nt gönderici, gönderen
hinêryar nd/nt gönderici, gönderen
hinetaş bnr hinetîtik
hinetêdan m kına yakma, kına sürme
hinetêdayî rd kınalı, kına sürülmüş olan
hinetîtik m taş yosunu, kara yosunu
hinevan nd/nt kınacı
hinevanî nd kınacılar (kına yakmaya gidenler)
hineya gerandî karılmış kına
hineya tiliya qilîçê yüksük kına
hineyî rd kınalı (kına renginde olan)
hing m gümbür
hing (i) bnr heng (I)
hing (ii) m 1. darbe * hingek lê da bir darbe vurdu 2. vurma, toslanma 3. kavga, dövüş
hing (iv) nd o kadar
hing lê xistin l/gbw gümletmek
hing û ding 1) güm de güm 2) paldır küldür * got hing û ding kete hundirû paldır küldür içeri girdi
hinga nd o vakit, o zaman
hingafî saplantı.
hingaftî rd 1. vuruk, darbe yemiş olan 2. dövülmüş, vuruk 3. yara kapmış
hingaftin saplamak, nişanı tutturmak.
m 1. vurma 2. dövme (vurarak canını acıtma) 3. dövme (topa tutma) 4. vurma (silâhla yaralama, öldürme) 5. dokunma, temas etme, el değdirme 6. dokunma (insan içine işleme, batma, koyma) 7. değdirme, isabet, isabet etme, tutturma 8. ekleştirme, vurma, aşk etme 9. yara kapmak
l/gh 1. vurmak * armanc hingaft hedefi vurdu (amaçladığı şeye tam vurmak) 2. dövmek (vurarak canını acıtmak) 3. dövmek (topa tutmak) * tankê bi topan kel dihingaft tank kaleyi toplarıyla dövüyordu 4. vurmak (silâhla yaralamak, öldürmek) 5. dokunmak, temas etmek, el değdirmek 6. dokunmak (insan içine işlemek, batmak, koymak) * hin peyvên te meriv dihingivînin senin bazı kelimelerin insana dokunuyor* gotinên wî ez hingaftim sözleri bana dokundu 7. değdirmek, isabet etmek, tutturmak, vurmak (rast getirmek, hedefi vurmak) * kevir dakir lê nehigaft taşı attı ama tutturamadı 8. ekleştirmek, vurmak, aşk etmek 9. yara kapmak
hingam m zaman, vakit
hingame m hengame, şamata
hingandin m 1. gümletme, gümbürdetme, gümbürdetiş gürletme 2. aşkla oynama, kendini kaptırma, girişme
l/gh 1. gümletmek, gümbürdetmek, gürletmek 2. aşkla oynamak, kendini kaptırmak, girişmek * hingandin govendê halaya bir kendini kaptırmış ki
hinganê nd o zaman
hinganî nd o zaman, o sırada
hingav h bazen
hingavî nd o zaman, o sırada
hingavtin bnr hingaftin
hingê o zaman.
nd o halde, o zaman
hingedan bot/m halk hekimliğinde derman olarak kullanılan bir bitki
hingehing h gümbür gümbür
hingî nd 1. o kadar, o denli * hingî min xebitandiye peritiye o kadar çalıştırmışım ki hep yıpranmış * hingî kêfa min hat ku... o kadar sevindim ki.. * hingî ku min got o kadar söyledim ki 2. -den berî, -den dolayı (veya ötürü) * hingî tu hatiyî geldiğinden beri
hingî ez fehmberî xwe bûme oldum olası, bildim bileli (veya bildik bileli)
hingî jê hez dike ji bîr ve diçe ayılıp bayılmak
hingî keysa (yekî) ketin (tiştekî) fırsattan istifade etmek
hingî ku (yek) li dinyayê ye dünya gözü ile (görme) * lawo bizewice hingî ku ez li dinyayê me, ez pîreka te bibînim evlen de dünya gözü ile zevceni göreyim
hingî ku dinya ava bûye û nebûye dünya oldu olalı
hingî ku ez fehmeberî xwe bûme bildim bileli (veya bildik bileli)
hingî ku ez nemirime dünya gözü ile (görme)
hingî ku ez zanim bildim bileli (veya bildik bileli)
hingî ku li heyatê ye sağlığında
hingî ku sax e sağlığında
hingîje bot/m peynire katılan bir tür ot
hingil (i) n kulp (kapların halka biçimindeki tutacak yeri)
hingil (ii) n 1. meme (hayvanların memeleri için) 2. argo meme (kadın memesi için)
hingildar rd memeli (hayvanlar için)
hingime m 1. eğlence (eğlenceli ve hoşça vakit geçirten şey) * di wan rojan de hingimaya me ya tekane Elî bû o günlerimizde Ali tek eğlencemizdi 2. rd âlem (kendine özgü bir çok niteliği olan kimse) * hevalê min hingime ye arkadaşım bir âlem
hingîn m gürleme
l/ngh gürlemek
hingînî m gümbürtü
hingirme m gürültü, patırtı, şamata
hingiv bal.
n bal
hingiv bixwin û mêş bi hinekî din vedin sefasını biri cefasını diğeri çekmek
hingiv derxistin bal sağmak
hingiv tê gerîn l/bw ballanmak (bala bulaşmak) * hingiv di kincên min geriyaye elbiselerim ballanmış
ballanmak (bala bulaşmak) * hingiv di kincên min geriyaye elbiselerim ballanmış
hingivandî vuruk
hingivandin m 1. vurma 2. dövme 3. dokunma
l/gh 1. vurmak 2. dövmek 3. dokunmak
hingivbûn m ballanma (meyveler için, tatlılaşma, tatlanma)
hingivdank m ballık (bal konulan kap)
hingivdar rd ballı
hingivê helandî süzme bal
hingivê hûrşilhîn oğul balı
hingivê şanê gümeç balı
hingivê spî pamuk balı
hingivê tehl acı bal
hingivê zehiyan oğul balı
hingivê zer kehribar balı
hingivfiroş nd/nt balcı (satan kimse)
hingivfiroşî m balcılık
hingivî nd 1. bal rengi 2. rd bal rengi (bu renkten olan)
hingivîn l/ngh 1. vurulmak 2. dövülmek 3. dokunulmak
hingivîn (i) rd ballı, bal gibi, baldan
hingivîn (ii) bot/m ballı baba (Lamiumalbum)
hingivîn (iii) m 1. vurulma, vuruluş 2. dövülme 3. dokunulma
hingivîner nd/nt vurucu
hingivkir nd/nt balcı (bal satın alan tüccar)
hingivkirî m balcılık
rd ballı (bal katılmış olan)
hingiz n topuz
m 1. ağaçtan topuz 2. jop
hingo bnr hingê
hingof nd saplantı
hingofî rd saplantılı
hingor günbatımımdan yatıya kadar olan zaman.
m gün batımı, akşam, mağrip
hingorî m gün batımandan yatma zamanına kadarki süre
hingûf bnr hinkûf
hingulîsk m yüzük
hingulîsk kirin pêçiya (yekî) (parmağına) yüzük takmak
hingulîsk kirin tiliya (yekî) (parmağına) yüzük takmak
hingulîsk vegerandin yüzüğü geriye çevirmek
hingulîska nîşanê nişan yüzüğü
hingur m gün batımı, akşam, mağrip
hingûr m gün batımı, akşam, mağrip
hingustîk m yüzük
hingûstîr m yüzük
hingustok m yüksük
hinijîn bnr hênijîn
hinik (i) rd birazcık
hinik (ii) nd su üstünde sallanan çalı çırpı
hinin c kimi
hinkûf denk.
n denk, eşit, eş
hinkûfê hev bûn (birbirine) uyuşmak, yakışmak
hinkûfî m denklik
hinkûs m dirsek vuruşu
hino hino h 1. az az, azar azar 2. kerte kerte, kıdım kıdım 3. peyderpey, yavaş yavaş, parça parça
hino hino deynê xwe dan bz azar azar borcunu ödemek
hinşikaftin bnr hinşiqaftin
hinşiqaftin m kökünden sökme
l/gh kökünden sökmek
hintir m feci dövme
hintira (yekî) danê fena dovmek
hinûn nd dün
l/ngh sıvamak
hinzirî m zırhlı göğüslük
hin 1. piçek û ne gişt 2. parçeyek 3. jê beşek *"jinê bîne ji mala mezin, li pey bide hezar û hin"
hin bi mirine, hin jî bi têvekirinê (biwêj) hinek di rewşa zor de, hinek jî li pey kêf û zewqê û di heyra têkiliya zayendî de bûn. kuro hela li min û vî heywanî binêrin, hinek li ber mirinê, hinek jî têvekirinê.
hin caran car caran, carinan, carine, car car, hinde car, hin gav, car, carcaran, yek caran, geh, car carinan, hinde caran, tesadûfî, gavinan, yekcaran, dema
hin hingiv dixwin bi hinekan jî meş vedidin (biwêj) di vê dinyayê de, hinek bêşans in, hinek jî xwedî derfetan in û bişans in. bawer nakim ev jî qeder be, di vê dinyayê de hin hingiv dixwin bi hinekan jî meş vedidin.
hin kes hinde, hindek, kesin, hinek, hinde kes, hinin
hin- pêşgir, pêşgirek e bi maneya ew/wê/wî: hingê (wê gavê) hind (ewqas), pêşgirek e bi maneya hindûr/tê/nav/ berbi: hingaftin (hingijtin) hinrewtin (hinkeftin).
ji: jiari, hevreha farisî în (ev, vê/vî)
hinandin (lêker) ax, gêç, hinin, hisîn.
ji: hin +-andin
hinar cureyekî fêkiyan e
nar.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنار.
: darhinar, hinarik, hinark, hinarok, hinarî.
ji: jiari, hevreha avestayî hesaneê-pata (dara hinaran), sogdî nrx, pehlewî enar, farisî انار (enar)/نار (nar), soranî نار/nar û هه‌نار/henar. Peyva tirkî nar (hinar) ji zimanekî îranî hatiye deynkirin. Nişanyan îdia dike ku ihtimal heye ku ev peyv ji zimanekî Hindistanê ketibe zimanên îranî lê ti belgeyan bo îdiaya xwe pêşkêş nake. Berevajî ku ew dibêje, peyva hindî अनार (enar) ji zimanekî îranî ye û peyvên zimanên din jî yên Hindistanê, wek sanskrîtî दन्तबीज (dentebîce), tamîlî மாதுளை (madulempejem) û telûgûyî దానిమ్మపండు (danimepemdu) qet naşibin peyveke wisa ku peyva hinar jê hatibe. Peyva nar bi maneya agir ne têkilî peyva hinar e, ew ji erebî ye.Bi Soranî, henar
hinarde bûjenên bazirganî yên ku dişînin welatekî din; îxracat
(navdêr, mê) îxrackirin, eşya bo firotinê ji dewletekê birin yan anîn yeke din.
ji: hinartin
hinarde kirin (lêker)(Binihêre:) hinarde
hinardekar (navdêr, mê) îxracatkar.
ji: hinarde +-kar
hinardekarî (navdêr, mê) dervefiroşî, îxracatkarî.
ji: hinarde +-karî
hinare 1. peyama nivîskî yan jî devkî 2. şandek
(navdêr, mê) hinarok, gep, alek, îxrac, hinartin, peyam, mesaj, name.
Herwiha: henare, enare.
ji: hinartin yan hinar.
Bikaranîn: Lêker: hinare kirin. Navdêr: hinarekirin Rengdêr: hinarekirî
hinare kirin (lêker)(Binihêre:) hinare
hinarekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hinare kirin
hinarekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hinare
hinarî (rengdêr) core rengeke ber bi sorekê ge!veye wek rengê hinaran.
ji: hinar + -î
hinarik her du hestiyên ku li kêlekên rûyî ne
(navdêr, nêr) Hestiyê piçûk ku li alyê jor yê gepa mirov e.
Herwiha: hinarkBi feylî, narig(Binihêre:) gep
hinark (navdêr, mê) alek, gep, sîmet, lam, lamik, gip, sûret, dêm, hinark, hinarok, lem, lemik, rûçik, alişk, herdu rexên rû yên li herdu alên difinê, cihê rihên zelaman lê şên dibin.
Herwiha: lamk.
ji: lam + -ik.
: lamikî
hinarname (navdêr, mê) îrsaliye.
ji: hinar +-name
hinarok (navdêr, mê) alek, gep, herdu rexên rû ji devî ta guhî , sîmet, (cihê rih lê tên), lam, lamik, rûçik, sûret, dêm, hinark, lem, lemik, gurmik, gujmik, guh.
Herwiha: henarok, enarok.
Bide ber: hinare.
ji: hinar + -ok
hinartî şandî, qasid
(rengdêr) şandî, birêkirî, rewanekirî, şiyandî, kesê yan tiştê ku hatiye hinartin, rewane.
Herwiha: henartî, nartî.
ji: hinartin - -in + -î.
ji wêjeyê: Erebên hinartî dê vegerin warên xwe yên berê(Netkurd.com, 1/2007). Bi soranî: nardiraw, nêrdiraw
hinartin (lêker)(navdêr, mê) şandin, bi rê kirin, verê kirin, (ji derekê) dan birin (bo derek din): Wê ev name bo min hinartine. rewane, verê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنارتن.
Herwiha: nartin. Tewîn: -hinêr-.
ji: hevrehên soranî nardin û henardin, jiari
hinartin/dihinêre/bihinêre 1. şandin 2. bi rê kirin
hinav 1. endamên di hundirên giyaneweran de 2. hundirê cendêk *"ê ku ne ji hinavan, nayê pêş çavan"
(navdêr) parçeyên leşî yên di zikî de.
Herwiha: henav. Biwêj: hinav çûn.
ji: hi-? + nav.
Bikaranîn: Navdêr: hinavçûn.
: hinavêş, hinavêşî, hinavî, hinavîn
hinav kutan bi ser hev henase dan û hildan
hinavçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) hinav
hinavêşî (navdêr, mê) zikçûn, îshal, diyare, fîşik, nesaxiya ku dema mirovî digire destava stûr ruhn e û pirr caran tê, virrik.
Herwiha: hinavêşîtî, hinavêştî.
ji: hinavêş + î
hinavî (navdêr, mê) rewşa hinavbûnê, kûr.
ji: hinav + -î
hinavkutî tengenefesî
(rengdêr) tengenefesî
hinavreş (rengdêr) zikreş, dilreş, :wey bira eve çi jineka hinavreş e!
hinavşîn (rengdêr) zikreş, hinavreş
hinavsotî (rengdêr) dilsotî, kovandar
hinbar (rengdêr) hînkirinbar.
ji: hin +-bar
hinca Cînav, hin car, carna, cana, hinek caran (lê ne herdem).
Herwiha: hincar.
Bide ber: îca, vêca.
Bikaranîn: devokî yan devkî.
ji: hin + car
hincarr (rengdêr) amû, amûrek cotkariyê ye, hevcar.
Herwiha: hincar.
Bide ber: hevcarr, hevcar
hincet 1. behane, mehne 2. mazeret
hinchinc (rengdêr) parçeparçe, pirtpirt.
Bikaranîn: Navdêr: hinchinckirin
hinchinckirin (navdêr)hincinandin, hind 1(pêrb) rêzman kes yan tiştê nebinavkirî
hincika (yekî) derxistin (biwêj) gelekî eciqandin, lê xistin. wan wisa kirine ku hincika rojhilat derxistine.
hincikîyayene (Zazaki) (lêker) hincikîn
hinciknayene (Zazaki) (lêker) hincikandin
hinciknîyayene (Zazaki) (lêker)hatin hincikandin
hincinandin (navdêr, mê) hinchinckirin
hincinîn (navdêr, mê) pirtikandin, çirandin, :canê wî bi guleyan hat hincinîn bdn, :ez di hicinînim em di hincinînîn tu di hincinînî hûn di hincinînin ew di hincinîne…it ewan di hincinînin pr, :dê bi + bdn bdb, :di hincinand di hincinandin db dûr, :hincinnandibû … bûn (f), :bi hincinîne bi hincinînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنجنین
hincirandî (rengdêr) hincirî, pelaxtî, pelixandî, merixî, merixandî, pelçiqî, pelçiqandî.
ji: hincirand + -î
hincirandin (lêker)gincirgincirî kirin , hetikandin , aşofandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنجراندن
hincirandin/dihincirîne /bihincirîne 1. gincirgincirî kirin 2. hetikandin 3. aşofandin
hincirîn (lêker)gincirgincirî bûn , hetikîn , aşofîn. Tewîn: -hincir-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنجرین
hincirîn/dihincire/bihincire 1. gincirgincirî bûn 2. hetikîn 3. aşofîn
hind 1. kêlek, rex, tenişt 2. cem, li ba
hind-û-ewropî (navdêr) pirraniya zimanên ku li Ewropa, Rojhilata Navîn û nîvgiravê Hindistanê tên peyivîn û tê bawerkirin ku xizmên hev in: Kurdî, farisî, frensî, rusî, inglîzî û swêdî zimanin hind-û-ewropî ne. Tirkî, erebî, fînî, mecarî û baskî ne zimanin ewropî ne. proto-hind-û-ewropî, zimanek hîpotetîk yê ku tê bawerkirin ku maka pirraniya zimanên Ewropa, Rojhilata Navîn û nîvgiravê Hindistanê ye, gelê ku tê bawerkirin ku bi wî zimanê hîpotetek dipeyivî.
Herwiha: hindûewropayî, hindûewropî, hindo-ewropayî, hindo-ewropî, hind-û-ewropayî
hinda 1. ya/yê ku nayê dîtin, ne berçav e. Binêre; winda 2. hind, ew qas. Binêre; hind 3. li ser yan li ber. Binêre; hindav
hindabûn (navdêr, mê) berzebûn
hindakirin (navdêr, mê) berzekirin
hindam qam, bejn û bal
1. li ber yan li ser, hindav 2. kesa/ê di rêxistinekê de, endam
hindar (rengdêr) hindam, lay, hindaw.
ji: hin +-dar
hindav 1. îstiqamet 2. dûş
(navdêr, mê) raser, li ser tiştekê/î yan derekê lê bêyî ku bigihin hev: Esman li hindavî erdê ye. ber, li ber, li qeraxa tiştekê/î yan derekê: Xanîkê wî li hindavî deryayê ye..
Herwiha: hindam hindamî hindavî.
ji: Herwiha hind û hinda , hevreha şahzênî/şêxbizinî hend ji Proto-hindûewropî, binêre: hind. Yan jî hevreha farisî عند (ind)... hemû ji erebî عند (inde: li ber, li rex, li nêzîk), hevreha maltayî għand
hindav bûn (lêker) bexsîn, zêrevanî kirin, seh kirin.
ji: hindav + bûn
hinde (hoker) ev qas, hindî vê/van, temetî vê/van, bi qasî vê/van: Tu hinde nizanî. (Ev ji te zêdetir dizane.).
Bide ber: hind hindî hingî.
ji: hind + -e
hindê (hoker) wê yekê, wê, wî: Wî dijûn gotin. Ji ber hindê ez sil bûm. (loma ez xeyidîm).
Bide ber: hindî, hinda/hindav.
ji: hind + -ê.
Bikaranîn: ji ber hindê
hindî 1. qas, qiyas (hoker) , bi qasî, temetî: Ew ne hindî te zîrek e. (Tu ji wî zîrektir î.), heta, taku: Hindî tu nebêjî, ew bela xwe ji te venake. (Berî ku tu nebêjî, ew bela xwe ji te venake.), herçi, herçend e ku: Hindî ew e, ew li gel me nayê..
ji wêjeyê: Herçî bînit, hindî tiştê xwarinê Dê mubarek bit li ber vê xwendinê w:Mela Hisênê Bateyî.
Herwiha: hingî.
Bide ber: hind, hinde, hingê.
ji: hind + -î
hindik 1. nezêde 2. kêm *"ji piran pir diçe, ji hindikan hindik"
(rengdêr) kêm, piçek, ne bes, ya/yê ku têra pêwîstiyê nake.
Herwiha: hendik, hinik. Hoker: piçekê.
Dijwate: gelek, pirr, zehf, zêde, zor.
Bide ber: hin, hindek, hinek.
ji: Bi pehlewî end(+ek) bû..
Bikaranîn: Lêker: hindik bûn, hindik kirin. Navdêr: hindikbûn, hindikkirin, hindikxwarin Rengdêr: hindikbûyî, hindikkirî.
: hindikahî çend hind
hindik bûn (lêker)(Binihêre:) hindik
hindik kirin (lêker)(Binihêre:) hindik
hindik xwarin (lêker)(Binihêre:) hindik
hindik, rindik (biwêj) bila hindik be lê bila xweş û spehî be. ezbenî, ez hewlo gewloyînaxwazim. hindik, rindik.
hindikahî 1. kêmayî 2. kêmar
(navdêr)kêmayî , kêmar
hindikanî (navdêr, mê) kêmanî, eqeliyet, mînorîte, kêmtir ji nîvê, hindiktir ji 50 , ne 1/2 yan zêdetir, hindikî.
Dijwate: ekseriyet, pirranî, majorîte, zorbe, zorîne.
Bide ber: hindikî, hindikîtî, hindiktî.
ji: hindik + -anî
hindikayî (navdêr, mê) kêmayetî.
ji: hindik +-ayî
hindikbûn (navdêr, mê) kêmbûn, li kêmî dan
hindikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) hindik
hindikdîtin (navdêr, mê) kêmdîtin.
ji: hindik +dîtin
hindikek (navdêr, mê) piçikek, biçîçikî, piçikokek, çîçikek, hinik.
ji: hindik +-ek
hindikek vexwarin (lêker) qurt avitin.
ji: hindikek + vexwarin
hindikekî (navdêr, mê) piçikek.
ji: hindikek + -î
hindikhindik (rengdêr) pîçpîç
hindikî (hoker) hindiktir ji, kêmtir
ji: Hindikî deh kesan hatin wir.(navdêr, mê) kêmî, ne gelekî, ne zehfî, ne mişetî, ne pirrî, ne hindî ku pêdivî ye, kêmanî, hindikanî, mînorîte, eqeliyet, kêmtir ji 50.
Herwiha: hindikîtî, hindiktî.
ji: hindik + -î
hindikkî (navdêr, mê) bi hindikî, bi kêmî, hema.
ji: hindik +-kî
hindikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hindik kirin
hindikkirin (navdêr) kêmkirin
hindikxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) hindik
hindirhop (navdêr, mê) sîqûsirr, qirnaqoz, çîrneçov, helezek, denglekişo, qaqleqûz, zîqûzirr, darînqoz, qirqosan, cînceq, memeqîz, silimsîq, terazûmîzan, hildilhok, hêlanok, hêlhêlanê, tiringûzan
hindirr hoker(rengdêr) tê ve, tê de, daxil, ne derve, ne der, ne xaric, navxwe.
Herwiha: hendir, hendirr, hindir, hindirû, hindirrû, hundir, hundirr, hundirû, hundirrû, hindur, hindurr, hindurû, hindurrû, hundur, hundurr, hundurû, hundurrû, hûndir, windir, windirr, windirû, windirrû, wundir, wundirr, wundirû, wundirrû, windur, windurr, windurû, windurrû, wundur, wundurr, wundurû, wundurrû.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هندڕ.
Bikaranîn: hindirr: Kerem kin, werin hindirr. li hindirr: Hemî li hindirr rûniştî bûn. ji hindirr: Zû ji hindirr derket ser cadeyê. hindirrî: hindirrî xanî.
ji: Ji Proto-hindûewropî h₁énteros, hevreha kurmancî hinav, ên farisî اندر (ender: hindirr, tê de) û اندرون (enderûn: hinav) sanskrîtî अन्तर (entere), yûnaniya kevn ἔντερον (enderon: hinav), latînî intra û interior, inglîzî enter (ji latînî)..
: hindirrî, hindirrîn
hindirrandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hindirrandin
hindirrandin (lêker)(navdêr, mê) hewandin, kirin tê de, di nav de bûn: Bihayê odeya hotêlê herwiha têştê jî dihindirrîne. (anku bi heman bihayî taşt jî tê xwarin).
Herwiha: hindirandin, hundurandin. Tewîn: Lêker: -hindirrîn-.
ji: hindirr + -andin.
: hindirrandî
hindirrîn (rengdêr) navxweyî, ne derveyî, ne derekî, tişta/ê ku li hindirr e yan ya hindirr e, ya ku di nav de: wezîra/ê karûbarên hindirrîn, siyaseta hindirrîn û ya derveyî.
Herwiha: hindirî, hindirîn, hindirrî, hindurî, hindurîn, hindurrî, hindurrîn, hundirî, hundirîn, hundirrî, hundirrîn, hundurî, hundurîn, hundurrî, hundurrîn.
Dijwate: derveyî, derekî.
ji: hindirr + -în.
: hindirrînî, hindirrînîtî, hindirrîntî
hindirrîner (navdêr, mê) tevlîker, beşdarker, hewîner, inklusîv.
ji: hindirr +-îner
hindirrînî (navdêr, mê) rewşa hindirrînbûnê.
ji: hindirrîn + -î
hindistan Serenav,mênWate, welatek e li başûrê parzemîna Asya.
Herwiha: Hindîstan, Hîndistan, Hîndîstan.
ji: hind + -i- + -stan. Hind hevreha farisî هند (hênd), hexamenişî ????? (hindûş), jisanskriti सिन्धु (sindhu-: robar, bi taybetî robarê Îndûs) - s ya sanskrîtî hevberî h ya îranî ye. Ev peyv bi rêya zimanên îranî ketiye zimanên ewropî: yûnaniya kevn Ἰνδία (Indhiya), latînî India, inglîzî India, fransî Inde, almanî Indien... Ji eynî rehî: Sind, sindî.
: hindistanî, hindistanîtî
hindistanî (navdêr) hindî, welatiyên yan tiştên Hindistanê.
ji: Hindistan + -î.
: hindistanîtî
hindistanîtî (navdêr, mê) rewşa hindistanîbûnê.
ji: hindistanî + -tî
hindîtî (navdêr, mê) rewşa hindîbûnê.
ji: hindî + -tî
hindiyanî (navdêr) miletên ku li Amerîkayê dijiyan berî ku ewropî bigihin wê derê, kesa/ê ji yek ji wan miletan.
Herwiha: hindiyan, hîndiyan, hîndiyanî, indiyan, indiyanî, îndiyan, îndiyanîMiletên navdar yên hindiyanî, apaşî, aymara, aztek, çerok, çeyen, guwaran, înka, îrokez, maya, mohîkan, navajo, olmek, toltek.
ji: Ji hindî (ji ber ku ewropiyên ku yekem car Amerîka dît, bawer kir ku ew der Hindistan e xelkê wê jî hindî ne).
: hindiyanîtî
hindiyanîtî (navdêr, mê) rewşa hindiyanîbûnê.
ji: hindiyanî + -tî
hindkî (navdêr, mê) Hindî.
ji: hind +-kî
hindok (navdêr, mê) agirleyiztin, bist.
ji: hind +-ok
hindûewropî (rengdêr) zimanên hindûewropî: mezintirîn malbata zimanan ya cîhanê ye û kurdî jî di nav de ye(Ji pirraniya zimanên ji Hindistanê ta rojavaya Ewropayê tên axivîn di nav de ne. Komên wê yên serekî ev in: hindûîranî, slavî, cermenî û romanî. Kurdî û farisî jî di nav de ne lê erebî û tirkî na.).
Herwiha: hindûewropayî, hindo-ewropî, hîndûewropayî, hîndûewropî, hîndo-ewropayî, hîndo-ewropî.
ji: hind + -û- + ewropî.
: hindûewropîtî
hindûewropîtî (navdêr, mê) rewşa hindûewropîbûnê.
ji: hindûewropî + -tî
hindûrê (yekî) hatin ber dêv (biwêj) ketin rewşeke xeter. heta ew rê xelas bû, hundirê min jî hête ber devê min.
hindzan (navdêr, mê) Hindolog.
ji: hind +-zan
hindzanî (navdêr, mê) Hindolojî.
ji: hind +-zanî
hine 1. riwekek e bo rengdana pirçê. Binêre;, xena 2. hejmarek kesan yan tiştan Binere, hinek
hinek 1. çendek 2. peşkek 3. pirtikek *"hinek dikin, hinek dixwin"
Cînav, ne pirr û ne kêm, ne gelek û ne piçek, hindik, piçek, kêm.
Herwiha: hin, hindek.
ji: hin + ek.
Bide ber: gelek, hindik, kêm, mişe, piçek, pirr, zehf, zêde, zor
hinek bêhn kirin, hinek pîn kirin (biwêj) ji hinekan re baş, hinekan re xerab bûn. ew jî wekî xwe dike. hinekan bêhn dike, hinekan pîn dike.
hinekan pifî guhan kirin ji bilî niçandin û navtêdana xelqê serwext nebûn
hinekî (hoker) piçekê, piçekî, ne gelekî: Ez hinekî nesax im..
Herwiha: hindekê, hindekî, hinekê.
ji: hinek + -î.
Bikaranîn: Lêker: hinekî berdan. Navdêr: hinekîberdan
hinekî berdan (lêker)(Binihêre:) hinekî
hinekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hi kirin
hinekirin (navdêr, mê) (hine) têdan, (hine) lêxistin.
ji: hi +nekirin
hinêr (navdêr, mê) karîn, şiyan, taqet, pêçêbûn, jêhatin, kanîn, hêz, xurtî, qewet, tiwanîn, zever.
Herwiha: hunêr.
Têkildar: huner. Agadarî: H-ya vê peyvê wek h-ya peyva heft û Hesen têt xwendin..
ji: jiari, hevreha din ya kurmancî huner, soranî هونه‌ر (huner), farisî هنر (huner), pehlewî huner, avestayî hunere- (mêranî, xweşmêrî, camêrî) ji hu- (baş, xweş) + ner- (nêr; mêr). Ji hu- herwiha binere horî, hewa..
: bêhinêr, bêhinêrî, bihinêr, hinêrdar, hinêrdarî, hinêrdêr, hinêrdêrî, hinêrî
hinêrdar (rengdêr) bikarîn, bişiyan, bitaqet, bipêçêbûn, bijêhatin, bikanîn.
ji: hinêr + -dar.
: hinêrdarî hinêrdarîtî hinêrdartî
hinêrdarî (navdêr, mê) rewşa hinêrdarbûnê.
ji: hinêrdar + -î
hinêrî (navdêr, mê) rewşa hinêrbûnê.
ji: hinêr + -î
hinêryar (navdêr, mê) şandyar, şandkar, hi nêr.
ji: hinêr +-yar
hing dem, heyam *"kengî bibare, wê hingê zivistan e"
1. mêşên hingivî (navdêr) mêşên ku hingivî berhev dikin, mêş, pal (bide ber hingan: pal bide).
Hevwate: mêşa hingiv, mêşhingiv, moza hingiv.
Herwiha: heng.
Bide ber: hingê.
: hingiv, hingivî, hingivî, hingivîn, hingivînî, hingî, hingvan, hingvanî
hing kirin (lêker)(Binihêre:) hing
hinga hoker wê demê, wî çaxî, wî wextî, wê gavê: Hingê min ew nas kir..
Herwiha: hinga hînga hîngê. Pirsa wê: kengî kengê kinga kingê kînga çi demê çi gavê çi çaxî çi wextî
hingaftî (rengdêr) hingivandî, lêxistî, lêdayî.
ji: hingaft + -î
hingaftin (lêker) zecirandin,. Tewîn: -hingêv-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنگافتن
hingaftin/dihingêve/bihingêve [I] 1. zecirandin 2. lê dan *"dema hingavtina kerê tê, nanê cotyarî dixwe"
[II] 1. di cihê nîşankirî de lê xistin 2. gihandin îstiqameta rast
hingandin (lêker)gurmandin, rin gandin, xurmandin, himandin, dingandin, xumiandin, ringandin, hingaftin, lêdan, nepixandin, werimandin, perçivandin, pif dan. Tewîn: -hingîn-.
ji: hing +-andin
hinganî (navdêr, mê) wê hingê, hingavî, hinge, hinga, wê gavê, wê çaxê, hingê.
ji: hing +-anî
hingavtin gurzek bi tiştekî bikevit û ziyan bi gehitê, birîndarkirin, lêdan, lêxistin, :firoke!ikênan firokek hingaft bdn, :ez di hingêvim em di hingêvîn tu di hingêvî hûn di hingêvin ew di hingêve, itewan di hingêvin, pr, :dê bi + bdn bdb, :di hingaft di hingaftin db dûr, :hingavtibû … bûn (f), :bi hingêve bi hingêvin
hingdar (rengdêr) ahengdar, bibezm, bicimbiş.
ji: hing +-dar
hingê (hoker) wê demê, wî çaxî, wî wextî, wê gavê: Hingê min ew nas kir. wî zemanî, wê gavê, ewçax.
Herwiha: hinga, hînga, hîngêPirsa wê, kengî, kengê, kinga, kingê, kînga, çi demê, çi gavê, çi çaxî, çi wextî.
ji: Hingê, hîngê jî ji hin-/hîn- (wê) + geh + ê ye anku wê gavê, wê demê. Hin/hîn wek peyveke serbixwe bi maneya wê yan vê di kurmancî de nîne yan nemaye lê hevrehên wê ha/han/hanê/he/henê ye wek di peyvên eva han, ewa han û hwd de. Di farisî de jî în (eva han) û an (ewa han) ji eynî rehî ne. Hevreha hingê di farisî de angah e ji ber ku geh di farisî de wek gah e. Bi heman awayî peyvên here (vir, vê derê) û hire ji hi- + derê hatine çêkirin wek ku vir jî ji vê + derê û wir jî ji wê + derê peyda bûye.
hingî 1. ewçend 2. ji wê demê virdetir
(hoker) bi qasî, temetî. Binêre; hindî 2. wê demê. Binêre; hingê 3.ewqas ḧengî, ewqas, ewqeys, dibêj qey:hingî av pir e pê avdanîyê dike;hingî pir bû me li zarokan jî belav kir, neqediya;hingî tu hatî em jî çûn (qeşmerî)
hingî gund xera bû, mala tirço ava bû (biwêj) carinan xera bûn û felişandina hin tiştan an jî kesan, ji bo hineken din dibe sedema peşveçûn û ereniyan. ewjî dayîneke xwedê ye. hingî gund xera bû, mala tirço ava hû.
hingî min kir û got, çerme seyan me firot, osman û qemrî min nekir cot (biwêj) ji bo kesên pir bûnat tê gotin. hingî min kir û got, çerine seyan ma firot, osman û qemrî min nekir cot. li ser tekiliya wan me çi got, kelîj nekir.
hingijtin (lêker)bi awayekî çavtarî xwe avêtin nava tiştekî
hingijtin/dihingêje/bihingêje bi awayekî çavtarî xwe avêtin nava tiştekî
hingil çiçik
çiçik
hingîn (lêker)gurin, gurmîn, xurmîn. Tewîn: -hing-.
ji: hing +-în
hingînî (navdêr, mê) gurmînî, xurmînî, ringînî, gumînî, dingînî, dimînî, himînî, xumînî, zimînî.
ji: hingîn +-î
hingiv adana şirîn a ku mêşa hingivî ji puxteyên kulîlkan hildiberîne û di kewareyan de dimeyîne *“peyva nebaş, bi sê pat hingivî nayê xwarin”
(navdêr, nêr) xwarinek şirîn û şil e û ji alî cûnek mêşan ve têt berhevkirin lê mirov jî dixwin.
Herwiha: hengiv, hengivî, hengivîn, hungivî, henguvîn, hengvîn, hingev, hingivî, hingivîn, hinguv, hinguvî, hinguvîn, hingivî, hingvîn, hungiv, hungivî, hungivîn, hunguv, hinguvî, hunguvîn, hungvî, hungvîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هنگڤ.
ji: jiari, hevreha soranî hengwên, zazakî hingimên, pehlewî engpên, farisî (berê) engebîn. Bi kurmancî jî forma kevntir hingvîn/hingvên bû lê -în/-ên ji gelek devokan ketiye û tenê hingiv maye. Honey ya inglîzî û peyvên lêzimî wê di zimanên ewropî de ne hevrehên hingiv lê hevrehên peyva şan(a hingivî) ne, li şanê binere..
Bikaranîn: Rengdêr: hingivkirî.
: hingivî, hingivvan, hingivanî.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): hengwîn Zazakî: hingimên Kurmancî: hingiv Kurdiya başûr: esell, hesell Lekî: hesell Hewramî: henwîn.
ji wêjeyê: por wek şevê, lêv hingivê, şêrîn devê, min tim divê, şekker ji dêv, zer bûne sêv, îro di nêva paxilê
hingiv dixwe, meşan diqerine me (biwêj) tenê berjewendiyen xwe lipeşxistin tere nake, bi ser de ziyane jî digihîne. ew qas jî nabe lo! hingiv dixwe, meşan diqerine me.
hingivandî (rengdêr) hingaftî, lêxistî, lêdayî.
ji: hingivand + -î
hingivandin (lêker) gehîştin, gihêj, gihêjtin, gihiştin, hingavtin, hingawtin, de, pijîn, werar, hingaftin, hingiftin, hingivîn, kamil bûn, sergihayî, sergihayî.
ji: hingiv +-andin
hingivbûn (navdêr, mê) şîrînbûn.
ji: hingiv +bûn
hingivdar (rengdêr) bihingiv.
ji: hingiv +-dar
hingivîner (navdêr, mê) lêder, lêxer, nîşangir.
ji: hingiv +-îner
hingivînvanî (navdêr, mê) mêşvanî, hingvanî, hingivvanî, xwedî kirin
hingivkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hingiv kirin
hingivvanî (navdêr, mê) mêşvanî, hingvanî, hingivînvanî, xwedî kirin
hingivxwer (navdêr, mê) hingvîn mij.
ji: hingiv +-xwer
hingkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hing kirin
hingkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hing
hingo Cînav, hûn, tu (bi taybetî bo rêzgirtinê): Hingo çend salî ye?, we, te (bi taybetî bo rêzgirtinê): Gelo ev çante yê hingo ye? Min jî divê li gel hingo bêm..
Herwiha: hingu hingû hungo hungu hungû.
Bikaranîn: Hingo li hin deveran wek forma rêzgirtinê/ihtiramê bo kesê duyem yê yekjimar jî tê bikaranîn anku mirov ne tenê ji çend kesan re lê ji kesekî bi tenê re jî dibêje: Navê hingo çi ye? Hingo xelkê kîjan bajarî ye? wek ku farisî de jî şuma û di zazakî de şima ne tenê bi maneya tu lê herwiha bi wateya hûn jî li kar e. Bi heman awayî siz ya tirkî û vous ya fransî jî. Jixwe di inglîzî de thou (tu) bi temamî winda bûye û you (hûn) cihê wê jî girtiye.Herwiha divê ew jî neyê jibîrkirin ku eger hingo ne bi maneya hûn lê bi wateya tu were bikaranîn, hingê lêker ne pirrjimar lê yekjimar e lê dîsa jî ne qertafa kesê duyem yê yekjimar lê qertafa kesê sêyem yê yekjimar digire, nimûne: Hingo diket, ne hingo dikî yan hingo dikin.Hingo di devokên tixûbî yên kurmancî û soranî de tê bikaranîn. Loma ji bilî kurmanciya Amêdiyê, Zêbarê, Barzan... ew herwiha di hin devokên soraniya mukriyanî de jî (Şino, Banê, Mihabad) de jî li kar e..
ji: Têkildarî peyva hûn
hingor (navdêr, mê) mexreb, hûngir, hingûr, rojavabûn, xurub
hingorî maweya zemanî ya ji tarîbanê hetanî dema razanê
(rengdêr) maweya zemanî ya ji tarîbanê hetanî dema razanê, navê demekî taybet e ku ji mêja mexrebê dest pê bike heyanî mêja sibê biçe jê re Hingorî tê gotin
hingûlîsk gustîl
gustîl
hingûr mexreb
mexreb, hûngir, rojavabûn, xurub, hingor
hingvanî (navdêr, mê) karê hingvanan, mêşvanî, hingivvanî, hingivînvanî, xwedî kirin.
ji: hingvan + -î
hinik rengdêr.
Hevwate: kêm, piçek.
Herwiha: hindik. Hoker: piçekê.
Dijwate: gelek pirr zehf zêde zor.
Bide ber: hin hindek hinek.
ji: hind+ ek.
: hinikahî
hinikahî (navdêr, mê) rewşa hinikbûnê.
ji: hinik + -ahî
hinîn (lêker) nermkirin, hunîn, zebloqî, hilîkirin, tîşkirin, varnîş, boye, teyisin, zirdîdar.
ji: hin +-în
hinkivandin (navdêr, mê) peyde kirin, sewgirandin, peydandin, dabîn kirin, ray kirin, çar kirin.
ji: bît +-er + kirin, hînkivandin
hinkûf deng, beramber, hemta, emsal, dirûv, manend, tay
hinkuf 1. hevser 2. hevtayê yeksanî tayê din
hevser , hevtayê yeksanî tayê din
hinkûfî (navdêr, mê) hevtayî.
ji: hinkûf +-î
hino hino hin hin, hêdî hêdî, piço piço, bere bere, peyapey, hindik hindik, guva guva, geh geh, de de, niqir niqir
hin (adv.) a few, some, other
some, a few, several: hin rûpel=a few pages, several pages. hin ji wan=a few of them. hinên wan=some of them.
hin caran sometimes
hinar (f.) grenade (fruit)
f. pomegranate
hinarde kirin to export
hinarde, hinare (n) export
hinareker exporter
hinarik (f.) cheek-bone
hinarok cheek
hinartin to send
(bihinêre) to send, to dispatch
hinartine ‘…have/has sent them’ Wan çend diyarî hinartine bo me. ‘They have sent some gifts for us’ (3rd prs. pl. present perfect form for the verb hinartin‘to send’)
hincet Binêre: hêcet
(f.) cause, pretext
hind f. measure, extent: ji ber hindê jî=to a certain extent.
hinda prep. until
hindav f. direction.
hindava ... da toward
hinde (adv.) so much, as muoh, so, if
hinde... ku so much that, so... that
hindek some
some
every once in a while
hindek caran sometimes
hindî (adv.) then
(=bi qasî) as much as
hindik slight, few, little bit.
hindik man (+ subj.) to be about to, to be on the verge of: hindik dima fener bitemire=the lamp was on the verge of going out
hindikahî (f.) minority
f. minority
hindir in, inward, inside
= hundur
= hundur
hindirandin to include, to enclose, to comprise
hindirîn internal; interior
hindîstan (f.) India
hindî  (adj.) Hindu (Hindoo)
hindur (adv.) inside
hinek also
hinek also hindek some
hinekan some others
hinên din others
others
hinêr skill, skills
hiner = huner
= huner
hingê (adv.) then
then, at that time; therefore, for that reason
(=wê demê) then
hingî (adv.) then
then, at that time
hingî ve (ji hingî ve) (adv.) since then
hingiv m. honey
(also hingivîn) honey
hingivî (m.) honey
hingivîn honey
hingûr f. twilight
hin und her kimî
hin und her bewegen hejandin
hin und her geworfen werden çelqîn <çelq>
hin und her überlegen rakirin û danîn
hinaufgehen derketin
hildan
hinaufsetzen sîyar kirin
hinaufsteigen hilkişîn
hinaus der
derve
hinausgehen derketin
hinauswerfen avêtin der
derketin
qewitandin >qewitîn>
hinbringen birin
hindern hewandin
hindernis teşqele
hindurch di...ra
di...re
hindurchgehen lassen bihurandin
hinein hundur
hineingehen ketin hundir
têketin
hineingeraten çi...pêketin
pêketin
hineingießen bera derekê dan
têkirin
hineinjagen hasê kirin
hineinkommen ketin hundur
hineinrennen lê qilibîn
hineinschlagen çik kirin
hineinspritzen têkirin
hineinstechen çik kirin
hineinstecken têxistin
hineintreiben hasê kirin
hineintun têxistin
hinfallen di...werbûn
erdê ketin
têwerbûn
hinfort allein êdî bi tenê
hingeben, sich betrachtungen ~ ketin ber mitala
ketin ber mitalan
ketin mitala
ketin mitalan
hingeben, sich jdm ~ xwe dan bayê kesekî
hingeben, sich überlegungen ~ ketin ber mitala
ketin ber mitalan
ketin mitala
ketin mitalan
hingerissen heyran
hinken kulîn
nicimîn
hinkend kulek
hinlangen dest avêtin
hinlegen danîn
danîn
raxistin
hinlegen, sich ~ ramedîn
ramidandin
hinstellen dadan
hinstrecken dirêjî yekî kirin
hinten paşî
pişt
şûnde
hinter bi şûn de
bidû
dawî

li paş
li pişt
lidû
lipey
lipê
paş
hinterbringen daxistin
hintereinander guva
hinterhalt bûse
fêl
kemîn
hinterher lipey
lipê
hinterher sein ketin pey
ketin pê
pê ketin
hinterherlaufen dûketin
hinterherschicken dûşandin
hinterlist delk
fendarî
fêl
mixenetî
hinterlistig fen
fetbaz
hîlebaz
hintern qûn
hinunter gehen nizm bûn
hinunterbringen daxistin
hinunterkommen dahatin
hatin jêr
hinunterrollen gêr bûn
hinunterschlucken dabelandin
daqultandin
daqurtandin
hinuntersteigen daketin
hinzufügen bi serî kirin
biser...de kirin
dan ser
hatin hesab
li tiştekî zêde kirin
tev dan
zêde kirin
hin manche
noch
hin kirin lehren
hinar Granatapfel
hinarde Ausfuhr
hinare Bescheid
hinarik Backenknochen
Wange
Wangenknochen
hinartin schicken
senden
hinav innere Medizin
hincet Grund
Ursache
hincirandin abnutzen
hind nebenan
hinda bei
bis
hinda kirin verlieren
hindav Gegend
Richtung
Seite
hinde Grund
Ursache
hindik ungenügend
wenig
wenige
hindik caran selten
hindik ma beinahe
es fehlt wenig
hindikahî Minderheit
Minorität
hindikî ein bisschen
hindir Innerei
hindirê qicik Unterleib
hine Henna
rotgelbes Färbemittel
hinek ein bisschen
einige
manche
hinekî ein wenig
wenig
hingaftin berühren
erreichen
schlagen
hingê dann
darauf
nun
hingî danach
inzwischen
später
hingî ku je mehr
hingilîsk Ring
hingiv Honig
hingor Dämmerlicht
Dämmerung
Zeit zwischen Sonnenuntergang und Dunkelheit
Zwielicht
hingulîsk Ring
hingur Dämmerlicht
Zeit zwischen Sonnenuntergang und Dunkelheit
Zwielicht
hin rd. tenê, tayê, pîçê, hebê, tîkê, hebikê, tirsi m., hebek, tanî, henî, biney, hevê, hewîk, hebikî, bineyk, hevikê
rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî
hin cara h. reyane, dolimane, sopane, gegane, geyimane, sop-sop, fin-fin, gilangane, raw-rawun
hin kes rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî
hinar m. henare, nare, hinare, xenare m.
m. bot. henarêre, darhenare, xenalor, dara henare m.
hinarde m. bz. îhracat, rotisê teberî, teberrotis n.
hinardekar m/n. îhracatkar, teberrotiskar, îhracatri n.
hinardekarî m. îhracatkarîye, teberrofskarîye, îhracatcîyênî m.
hinare rd. rusîyayox
hinarî m. mesaj n., peyxame m., pêxame m.
m. xîske, îske, niqik, hilpî, zinike, fîs kîm.
hinarîanîn tg. qulpkî weardene
hinarik m. ana. aliske, gu m., gepe, sirote, aliske, gumike, luske m.
n. ana. sayeke m.
hinartî rd. rusnaye, ersawite, sawite
m/n. qasid, rusnaye, elçî n.
hinartin tg. rusnayene, ersawitene, rusnayene, sawitene, ristene
hinav m. pizor, pizr n.
hinavfiros m/n. kezebrotox, cîgerrotox, cîgerçî n.
hincan n. darêne, kurna, tekna, kurane, teknike m.
hincet m. bahane, mane, mene, baxaner?.
hind m. hîndistan n.
n. per, het, hêm, lêwe n.
hindam m. virode n., hîza m., teng n., vironde n.
m. gûnd, çerx, çax, dewr, gûn n.
hindav /?. het, îstîqamet, hêm, cahet n.
m. sewîye, duzeye, tenge m.
hindaze m. endaze, hendaze n.
hindaze kirin tg. endaze kerdene, endazenayene
hindazetî m. pêmitîye, îtîdal, endazeyîye m.
hinde rd. handê, hende, hundê, ande, ahandê, ahondê, ehend, ihind, ende, inda, inde
g. o qas, ewqas, hênqas, o çend, hinqas
rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî kes rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî
hindek rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî hindek rd. tenê, tayê, pîçê, hebê, tîkê, hebikê, tirsi m., hebek, tanî, henî, biney, hevê, hewîk, hebikî, bineyk, hevikê
hindeq rd. muqabil, reciçarîyaye
hindî n. êdî, de, hinî, êndî, endî, îdî, îndî, indî
m. hîndkî n.
kîm. hîndkî n.
hindîîstan m. hîndistan n.
hindîîstanî m/n. îndistanî n.
hindik rd. senik, tayê, tikê, bine, senik, tanî, toy, tuyn, tayn
hindik bûn tng. senik bîyene, senikîyene
hindik hindik n. senik-senik, binê-binê
hindik kirin tg. senik kerdene, seniknayene
hindikahî m. ekalîyet n., senikayîye m. .
hindikayî m. ekalîyet n. , senikayîye m.
hindikbûn m. senikbîyayis, kêmbîyayis n.
hindikdftin m. senikvînitis n.
hindikî m. ekalîyet n. , senikayîye m.
hindikkirin m. senikkerdis, kêmkerdis, seniknayis, kêmnayis n.
hindiktir rd. senikêr, senikyer
hindiktirîn rd. tewr kêm, tewr senik, senikêrên, mînîmum, kêmêrên, asgarî, mînîmal
hindok m. bîskuwîte, bîskuvîte m.
hindrandin tg. hindrnayene
m. hindrnayis n.
lg. serketelnayene, serketel kerdene, surketel kerdene
hindrî rd. hindrîyaye, zedeyin, zedelî
hindrîn lng. hindrîyene
m. hindrîyayis n.
lng. rohelesîyene, ropêritîyene, hendrîyene, pindrîyene, kan bîyene (kince...)
m. rohelesîyayis, ropêritîyayis, hendrîyayis, pindrîyayis, kanbîyayis (kince...) n.
hindur n. zere, zare n.
hine m. hene, hine, xene n.
hine kirin tg. hene kerdene
hine lê xistin lg. hene piranayene, hene re cinayene
hine têdan tg. hene piranayene, hene re cinayene
hinek rd. tayê kesî, tenê, tayê, tanî
rd. tenê, tayê, pîçê, hebê, tîkê, hebikê, tirsi m., hebek, tanî, henî, biney, hevê, hewîk, hebikî, bineyk, hevikê
hinekirî rd. henekerde, heneyin
hiner m. huner n.
hinêryar m/n. rusnayox, sawitox, ersawitox n.
hinga g. o taw, a game., o çax, o zeman
hingaftin tg. piro dayene, kuyene, kutene, ci repnayene
tg. re dginayene, piro ginayene, îsabet kerdene, ere dginayene, dginayene
m. îsabet, piroginayis, redginayis n.
hingam rd. munasib, destdaye, minasib
hinganî h. o taw, a game., o çax, 0 zeman
hingavî h. a game de, a hêne de
hingavtin tg. re dginayene, piro ginayene, îsabet kerdene, ere dginayene, dginayene
hingê h. hona, hîna, hê, hêna, hina, hewna, howna, hi m., xona
h. o taw, a game., o çax, o zeman
hingî h. hona, o taw, ...ra nat
hingil n. guhan, çiçik, gana. guyen, gon, gonî n.
m. hingil, hengilê mesk û rewikan n.
hingime m. serê zerancan, lejê zerencan n.
hingiv n. hingemîn, hingimîn, hemgîn, ingimîn, engemîn, hengemîn, hingmiyen, engemên, enge m., engmiyen, engimye n.
hingivandin tg. hingemînnayene, sekirnayene, wes kerdene
hingivdank m. hingemîndang n.
hingivê helan dîn. hingemîno rovilêsîyaye, hingemîno helîyaye n.
hingivê tehl n. hingemîno tal n.
hingivê zehiyan n. hingemînê barsî, hingemînê barsan n.
hingivfiros m/n. hingemînrotox n.
hingivfirosî m. hingemînrotoxîye, hingemînrotoxênî m.
hingivî rd. hingemînin
rd. hingemingon, hingemînî, rengê hingemînî
hingivîn rd. hingemînin hingivîn m. bot. hemgîne, hingemîne m.
hingivtin m. tale, musîbete, xafile m.
hingiz n. cop, çu, gop, gopik n.
hinglîsk n. engistane, îstane, gistane, gistire, nîstane, gustire, angistane, engistanî, gîstone, ingistire, engistite n.
hinglîsk guhartin tg. engistane vurnayene, îstane vurnayene
hinglîsk kirîn tg. engistane hêrînayene, îstane hêrînayene
hingof m. terewîyo sabît, îdefîks, fikiro sabît n.
hingor m. san, mixrûbe, lêlê sanî, tarîyê sanî n.
hingulîsk m. engistane, nîstane, gistane, gistire, îstane, gustire, angistane, engistanî, gîstone, ingistire, engistite n.
hingur m. san, mixrûbe, lêlê sanî, tarîyê sanî n.
hingura êvarê m. san, mixrûbe, lêlê sanî, tarîyê sanî n.
hingûstîr m. engistane, nîstane, gistane, gistire, îstane, gustire, angistane, engistanî, gîstone, ingistire, engistite n.
hingvîn n. hingemîn, hingimîn, hemgîn, ingimîn, engemîn, hengemîn, hingmiyen, engemên, enge m., engmiyen, engimye n.
hinkuf n. deng, hunkuf, tay n.
hindîstan Hindistan
hinge arı (bal arısı)
hingile kol [I]
hindi kerga misrî (m), kerga şamî (m), hulî, qulî, pîpî, qaze (m), culixe (m); dîkê misrî (n), dîkê qaze (n), elok (n), elelo (n)
hindistan cevizi goza Hindîstanî (m)
hintbademi kakao (n)
hintkeneviri esrar (n)
hin bûyin 배우다 (pe-û-da)
hinda hindî, zimanê hindî.
hindio hindistan, भारत
hindujo hindistan, भारत
hin kelka
hindî hinda
hindik iom
kelka
hindik hindik iom post iom
hindistan Hindio
Hindujo
hindû hinda
hindur interna
hindurîn interna
hinek kelka
hinekî din plu. se vi legus plu, vi vidus, ke la fino estas pli klara.
hinekî, piçekî, hindik. iom