Encamên lêgerînê
hilm n 1. buhar 2. buğu 3. koku * hilma xwînê da pozê min burnuma kan kokusu geldi
m 1. soluk, nefes 2. nefes (sigara, pipo içilirken içe çekilen duman) * min xwest ku ez hilmek li cixareyê bixim sigaradan bir nefes almak istedim
hilm berdan nefes vermek
hilm dan û stendin soluk alıp vermek, nefes alıp vermek
hilm girtin nefes almak
hilm lê xistin nefes çekmek
hilm li cigareyê xistin sigara tüttürmek
hilm dan l/gh soluk vermek, nefes vermek
hilm girtin (i) l/gh buğulanmak
hilm girtin (ii) l/gh soluk tutmak, nefes tutmak
hilm hilm û gulmê pijandin buğulamak
hilm jê hatin l/bw 1. kokmak 2. kokuşmak
hilm lê xistin l/bw tüttürmek, nefes almak * hilm li cigareyê xist sigaradan bir nefes aldı
hilm û box buhar
hilm û gulm buhar, buğu
hilm û gulm bûn buharlaşmak, buğulaşmak
hilm û gulm kirin buharlaştırmak (bi)
hilma (tiştekî) dan pozê (yekî) burnuma -e kokusu gelmek
hilma qetlê ölüm kokusu
hilmaliştin m çemreme, sıvma
l/gh çemremek, sıvmak * pî hilmaliştine kolları sıvamış
hilmaştî derli-toplu.
rd 1. sıvalı, çemrenmiş durumda olan 2. dürülmüş (üst üste katlanmış) 3. katlı, katlanmış
hilmaştin m 1. çemreme, sıvama (kolları veya etekleri toplama) 2. dürme (katlayıp bağlama) 3. katlama, katlayış, dürme (üst üste katlama)
l/gh 1. çemremek, sıvamak (kolları veya etekleri toplamak) * dawa xwe hilmaşt eteğini çemredi 2. dürmek (katlayıp bağlamak) 3. katlamak, dürmek (üst üste katlamak)
hilmdan m soluk verme, nefes verme
hilmebuhar m buhar
hilmêjandin m soğurma, absorbe etme, massetme
l/gh soğurmak, absorbe etmek, massetmek
hilmêjk m sifon
hilmêjk kişandin sifonu çekmek
hilmêsî rd sıcaktan tadı bozulmuş olan yemek vb şeyler
hilmeşoran m buhar
hilmeşû m buhar
hilmeyî çûn l/gh karşı durmak
hilmezk m sifon
hilmgirtî (i) rd buğulu, buğulanmış olan
hilmgirtî (ii) rd tıknefes
hilmgirtin (i) m buğulanma
hilmgirtin (ii) m soluk tutma, nefes tutma
hilmij m solunum
hilmija valak nd boşaltaç, boşluk pompası
hilmijî rd sıcaktan tadı bozulmuş olan yemek vb şeyler
hilmijîn (i) l/ngh soluma, solunma
l/ngh solumak, solunmak
hilmijîn (ii) m 1. soğurma, soğuruş 2. fiz soğurma, massetme
l/gh soğurmak
hilmijîn (iii) m 1. ısınma 2. harlanma 3. sıcaktan dolayı yemek vb şeylerin tadı bozulma
l/ngh 1. ısınmak 2. harlanmak * agirek tê de dihilmijî içinde bir ateş harlanıyordu 3. sıcaktan dolayı yemek vb şeylerin tadı bozulmak
hilmijok rd soğurgan, soğurucu
hilmijokî m soğurganlık, soğuruculuk
hilmişandin m katlama
l/gh katlamak
hilmişîn m katlanma
l/ngh katlanmak
hilmişt rd tıka basa dolu
hilmiştî rd tıka basa dolu
hilmiştin (i) m soğurma, emme, absorbe etme
l/gh soğurmak, emmek, absorbe etmek
hilmiştin (ii) m tıka basa doldurma
l/gh tıka basa doldurmak
hilmjêhatin m 1. kokma 2. kokuşma
hilmloş m buhar hamamı
hilmojk rd sıcaktan tadı bozulmuş olan yemek vb şeyler
hilmoştî rd sıcaktan tadı bozulmuş olan yemek vb şeyler
hilm 1. bixar 2. dûkel 3. nefes 4. gilm *"hesinê germ, bi hilmê germ nebûye"
(navdêr, mê) bixar, buxar, ava kel ya dibe gaz û hildikeve, nefes, henase, bên, hewayê mirov di dev û difina xwe re tîne û dibe.
Bikaranîn: Lêker: hilm kirin, hilm dan. Navdêr: hilmkirin, hilmdan Rengdêr: hilmkirî, hilmgirtî.
Herwiha: hilim.
: bêhilm, bêhilmî, bihilm, bihilmî, hilmdar, hilmdarî
hilm bûn (lêker) helm bem, hilm kirin.
ji: hilm + bûn
hilm dan (lêker)hilme dan, pixar dan, bûxwar dan.
ji: hilm + dan
hilm kirin (lêker)(Binihêre:) hilm
hilmalan (lêker)(navdêr, mê) malandina dernig û piyan. Qatkirina mil û derpiyên kincan.
Bide ber: malan, vemalan, malandin, vemalandin, maliştin.
ji wêjeyê: Carek din me çem nedî, lê me dev û delingên xwe hilmalan(Mahmut KILINC: http://www.netkurd.info/gotar_bixwine.asp?id779&yazid78).
ji: hil+malan
hilmalîn dapêçan, hilmaştin, beref kirin, pêk xistin, veçinîn, vemaliştin, berhev kirin, civandin, kom kirin.
ji: hil +malîn
hilmaştin (lêker)vemaliştin , bi keys kirin serê xwe şûştiye û eniya xwe hilmaştiye, diçe nav dijmin tu dibêjî qey aştî ye. Tewîn: -hilmêj-
hilmaştin/hildimaşe/ hilmaşe 1. vemaliştin 2. bi keys kirin *"serê xwe şûştiye û eniya xwe hilmaştiye, diçe nav dijmin tu dibêjî qey aştî ye"
hilmbûn (navdêr, mê) hilmkirin, hilmdan.
ji: hilm +bûn
hilmdan (navdêr, mê) (Binihêre:) hilm
hilmdar (rengdêr) bibixar, bibuxar.
ji: hilm + -dar.
: hilmdarî hilmdarîtî hilmdartî
hilmdarî (navdêr, mê) rewşa hilmdarbûnê.
ji: hilmdar + -î
hilmderketin (navdêr, mê) (Binihêre:) hilm
hilme 1. hucûm, êrîş 2. devjeniya tund
hucûm, êrîş, devjeniya tund.
Bikaranîn: Lêker: hilme dan. Navdêr: hilmedan
hilme dan (lêker)hilm dan, pixar dan, bûxwar dan.
ji: hilme + dan
hilmedan (navdêr, mê) (Binihêre:) hilme
hilmêjîn hilmijîn, mijîn, miştin, hilçandin, hilçinandin, mêtin, mêtingerî, hilçandî, hilçinandin, hilçinîn.
ji: hil +mêjîn
hilmêjk kêşer.
ji: hil +mêjk
hilmeşîn (lêker)hilkişîn
hilmeşîn/hildimeşe/hilmeşe hilkişîn
hilmeyî (yekî) kirin (biwêj) li hemberî yekî helwesteke bieks û çors nîşan dan. zozanê wisa hilmeyi wî kir, mêrikê reben hema sar bû, di cihê xwe de ma.
hilmeyî yekî kirin 1. hilbaskî yekî bûn, êrîş birin ser 2. pê re ketin devjeniyeke tund hilgerîn
hilmêz Bersêng.
hilmgirtî (rengdêr) (Binihêre:) hilm
hilmî dûkêlî, helmî, hel mî.
ji: hil +mî
hilmij tenefûs.
ji: hil +mij
hilmijandin (lêker) hilmijîn, memik mijîn, firkirin.
ji: hil- +mij +-andin
hilmijîn (lêker)nefes hildan û dan, mêtin , hilçinîn. Tewîn: -hilmij-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هلمژین
hilmijîn/hildimije/hilmije 1. nefes hildan û dan 2. mêtin 3. hilçinîn
hilmijînî (navdêr, mê) hil mij.
ji: hilmijîn + -î
hilmkêşk (navdêr, mê) respîrator, nefeskêşk, henasekêşk, ventîlator
hilmkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hilm kirin
hilmkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hilm
hilm (f.) steam
hilmis poke.
hilmis dan bi to poke
hilm Atem
Atemzug
Dampf
Dunst
Hauch
hilmên qelûnê Pfeifenzüge
hilmeşîn klettern
hilmijîn atmen
hilm m. puxur, helmûpuxur, helm, puxir, buxar, buxu n.
hilm girtî rd. helmgirewte, puxurgirewte
hilm girtin tg. helm girewtene, puxur girewtene
hilm û gilm m. puxur, helmûpuxur, helm, puxir, buxar, buxu n.
hilmastin tg. nurnayene, rîsikitene, pêsikitene, qat kerdene, têsîkîtene, nur kerdene
m. nurnayis, rîsikitis, qatkerdis, pêsikîtîs, têsikitis, nurkerdis n.
hilmesû m. puxur, helmûpuxur, helm, puxîr, buxar, buxu n.