Encamên lêgerînê
heyv ay.
m 1. ay (yer yuvarlığın uydusu olan gök cismi) 2. ay (yılın on iki bölümünden her biri) * heyv hatiye girtin ay tutulmuş 3. ast ay (art arda gelen iki yeni ay arasındaki süre) 4. (bir ayın herhangi bir gününden ertesi ayın aynı gününe kadar geçen veya yaklaşık olarak 30 gün olarak kabul edilen süre)
heyv avêtin ay doğmak
heyv bênder gerandin yağmur yağmak üzere olmak
heyv bi heyv ay be ay
heyv bi sibehê ketin gök yüzünde sabahta ay görünmek
heyv derketin ay doğmak
heyv e eybek lê ye bu kadar kusur kadı kızında da bulunur
heyv e, eyb lê ye dikensiz gül olmaz
heyv hilhatin ay doğmak
heyv nû bûn ay tazelenmek
heyv şîv xwarin akşamlamak (ay dolunay durumundan geç doğmak)
heyv û roj bû, îro bûye pêşkeniyê hevalan şah iken şahbaz olmak (herhangi bir sebeple çirkinliği artan kimseler için)
heyv û stêrk ay yıldız
heyva bin ewr bûn yerin dibine geçmek, yerin dibine batmak, yerin dibine girmek (görünmez olmak, kaybolmak)
heyva çardeh şevî ayın on dördü
heyva çardehşevî nd dolunay, bedir
heyva li pazdehan ketî dolunay
heyva nêvî ast/nd dördün
heyva nîvçe ast/nd dördün, terbi
heyva nîvî ast/nd dördün, yarım ay, terbi
heyva nû m yeni ay, ayça, hilâl
heyva sor nd Kızılay
heyva tijî nd dolunay, bedir, ayın on dördü
heyva yekşevî hîlal ay
heyvan n 1. maya 2. maya (huy, yaradılış, öz) * yekî heyvanê wî heram e mayası bozuk biri 3. mec soy sop
heyvane m 1. aylık (maaş) 2. rd aylık (ayda bir kez yapılan veya çıkan)
heyvanê heft satil şîr (an jî mast) bûn çaktırmamasına rağmen çok bilen ve etkin olmak
heyvar m aylık, maaş
heyvbireş m karanlık aysız gece
heyvdar rd aylı * alaya heyvdar a kesk yeşil aylı bayrak
heyve m 1. ayva 2. rd ayva renginde olan
heyveron mehtap.
m 1. mehtap 2. rd mehtaplı, aylı
heyveronik m mehtap
heyveşev m mehtap
heyvgirî ast/m ay tutulması
heyvgirtin ast/m ay tutulması
heyvî rd kamerî
heyvik hilal.
m 1. ayça, hilâl 2. ayça (daire veya hilâl biçiminde süs takısı)
heyvikvan n alemci
heyvmasî m ay balığı
heyv cismê esmanî yê ku bi şev ronahiyê dide erdê; hîv *"wexta ku feqîr diçine diziyê, heyv ji êvar de derdikeve"
(navdêr, mê) satelîta siriştî ya li dor dinyayê dizivirre û bi taybetî bi şev şewqa xwe didiyê, meh, 30 roj, heyamek nêzî 30 rojan yan çar hefteyan ku di dema wê de heyv nû dibe.
Herwiha: hîv, heyîv.
Hevwate: li gel wate 2, meh. Bi soranî: mang.
ji: Serekaniya peyvê ne diyar e lê hevreha ayişm ya pehlewî û aşm (aşme, aşmi, aşmî) ya zazakî ye. Di kurmancî dengê M dibe v û yê ş winda dibe. Bo nimûne, di farisî de çeşm û di kurmancî de çav, di zazakî de amnan, di kurmancî de havîn. Hêjayî gotinê ye ku di soranî û farisî de peyvên cuda bo heyv û meh nînin, bi soranî herdu mang û bi farisî jî herdu mah in ku herdu jî hevrehên peyva meh ya kurmancî ne. Lê li aliyekî din, balkêş e ku di hin devokên kurmancî de (bo nimûne behdînî) peyva meh peyda nabe û bêjeya heyv bi herdu maneyan li kar e.
heyv derketin (lêker) hîv hilhatin.
ji: heyv + derketin
heyva nû nûheyv, nîmang, heyvik, nîheyv, dasî, hîvik, hîva nû
heyvane (rengdêr) tişta/ê di heyvê/mehê de carekê dibe: di civîna heyvane de, tişta/ê di heyvê/mehê de carekê tê kirin: kovarek heyvane (kovara her heyvê hejmarek jê derkdikeve), tişta/ê heyvekê/mehekê xwe vedikêşe: destûra heyvane hoker, her mehê (carekê): Ez heyvane wê dibînim.(navdêr, mê) miz, meaş: pareyê bo karkirina heyvekê/mehekê tê dan/wergirtin: Heyvaneya te çend e?.
Herwiha: hîvane.
Hevwate: mehane.
ji: heyv + ane.
Bide ber: hefteyane rojane salane
heyvdar (rengdêr) biheyv.
ji: heyv +-dar
heyvên 1. mastê ku şîr tê meyandin. Binêre;, hêvên 2. ji heyv. Binêre;, heyv
heyveron 1. ronahiya heyvê 2. heyva çardeşevî *"heyfa ciwaniyê ye ku pîrî li pey e, heyfa heyveronê ye ku şevereş li pey e"
ronahiya heyvê, heyva çardeşevî heyfa ciwaniyê ye ku pîrî li pey e, heyfa heyveronê ye ku şevereş li pey e
heyveşev (rengdêr) û(navdêr, mê) tavheyv, hîveron, tavhîv, heyveron, şeva ku heyv diyar e.
Herwiha: hîveşev heyiveşev heyîveşev hîvşev heyvşev heyivşev heyîvşev.
ji: heyv + -e- + şev.
: heyveşevane heyveşevî
heyveşevane (rengdêr) bi awayekî heyveşev.
ji: heyveşev + -ane
heyveşevî (navdêr, mê) rewşa heyveşevbûnê.
ji: heyveşev + -î
heyvgirtin (navdêr, mê) rojgirtin, rojgiran, hevygiran, manggîran, rojgîran, rojgirtî.
ji: heyv +girtin
heyvî (navdêr, mê) mangî, girûvir, xewnî.
ji: heyv +-î
heyvik (navdêr, mê) hîlal, hîvik
heyv f. moon, month. heyva çarde şevê=the full moon
heyva çarde şevê the full moon
heyv Monat
Mond
heyva çarde mehê Vollmond
heyva çarde şevî Vollmond
heyveron Mondlicht
Vollmond
heyv m. as m., mange m.
heyv çûn avan asme sîye awan
heyv derketin lng. asme estene, mange vejîyene, asmetakewtene
heyv helatin lng. asme estene, mange vejîyene, asme takewtene
heyva çardesevê n. pirpancêse, asma pirpancêse, manga pirpancêse, asma pancêse, pancêse, asma pire, asma poncêse, asma sur m.
heyva çardesevî n. pirpancêse, asma pirpancêse, manga pirpancêse, asma pancêse, pancêse, asma pire, asma poncêse, asma sur m.
heyva nêvî n. asma nêmîye, manga nêmîye, asma hestê, asma yew heftîye m.
heyva nîvçe n. asma nêmîye, manga nêmîye, asma hestê, asma yew heftîye m.
heyva nîvî n. asma nêmîye, manga nêmîye, asma hestê, asma yew heftîye m.
heyva nû n. asma newîye, manga newîye m.
heyva tijî n. pirpancêse, asma pirpancêse, manga pirpancêse, asma pancêse, pancêse, asma pire, asma poncêse, asma sur m.
heyvane rd. asmane, mangane, mangkî, asmkî
heyveron m. rostîya as m., mangtave, rostîya mange, tîca as m., asmrostî, tîje, mangrostî m.
heyvik m. asma newîye, manga newîye m.