Encamên lêgerînê
helecan pitpitîn, helecan, teptepa dil, hilavêtina dil m
helecanlanmak (dilê yekî) pitpitîn, (dilê yekî) hilavêtin l/ngh
helen Helen, Grek, Yewnan nd
helenist Helenîst (kesê ku li ser ziman, wêje, dîrok û çanda Helenan pispor e) nd/nt
helenistik helenîstîk (tiştê ku pi dîrok, çand û hunera Yewnanî ya piştî Îskenderê Mezin re têkildar e) rd
helenizm 1. Helenîzm (şaristaniya Grekan) 2. Helenîzm (şaristaniya neteweyên ne Grek, lê ku bi raman û hizrênwan ew şaristanî ava kirine) 3. Helenîzm (vegotina Grekî) rz/m
helezon pêçoke, gerpêçe, xelis, helezon, m
helezonî pêçokeyî, helezonî, rd
helezonlaşmak pêçokeyî bûn, badekî bûn l/ngh
helezonlu pêçokedar, helezondar rd
hele g hele, özelikle, hiç olmasa
hele (ii) m 1. yanılgı 2. fel yanılgı, hata 3. hata, imla yanlışı
hele (iii) m safarî (toplu olarak ava çıkma)
hele werine vê govendê hele temaşaya gel
helebçe Halepçe.
helebel m tasa, kaygı
helebez rd/h acele, acele olarak, koşa koşa
helebî m 50 cm uzunluğunda bir ölçü birimi
helec m hamle
helecan m helecan, yürek çarpıntısı (veya çırpıntısı)
helecker rd/nt hamleci
helefanî m 1. kır gezisi, piknik 2. kırda yenilen yemek
helehel m gürültü, patırtı
helehêl m kalabalık, görültü, şamata
helehela m gürültü, patırtı
helek (i) m kar ayakkabısı
helek (ii) nd taygeldi (ikinci kez evlenen kadının beraberinde getirdiği çocuk veya çocuklar)
helekel m hararet * helekela axê toprağın harareti
helekok bot/m bir tür bitki
helen nd Helen
helenîst nd/nt Helenist
helenîstîk rd helenistik
helenîzm m 1. Helenizm 2. rz Helenizm
helepel tıknefes
bj/m 1. yüksek ateşe 2. hararet
helepel pê ketin soluk soluğa kalmak
helepela canê (yekî) danandin hararet kesmek (veya söndürmek)
helepela canê (yekî) zêde bûn hararet basmak (vücut ısısı artmak)
helepêtk rd tetik (ateşli silâhlarda)
heleq m 1. halka (çeşitli metallerden veya tahtadan yapılmış çember) 2. halka (yerde yüksekliği ayarlana bilen, iki halatın uçlarındaki asılma aracı)
heleqe bnr heleq
heleqûtkî rd düttürü (dar ve kısa giysi)
helesor nd 1. gül kurusu 2. gül kurusu (bu renkten olan) 3. pembe
heleste rd amade, hazır
heleste kirin l/gh hazır etmek, hazırlamak
helestekirin m hazır etme, hazırlama
heletî m yanlışlık
helexe m güreş
helexekar n güreşçi
heleyî m yanlışlık
helez (i) bot/m 1. bitki 2. bir bitki türü (kışın hayvan yemi olarak kullanılır)
helez (ii) m telâş
rd ilginç
helez bûn l/ngh ilginçleşmek
helez kirin l/gh ilginçleştirmek
helezborî nd geçti Borun pazarı, sür eşeğini Niğdeye
helezbûn m ilginçleşme
helezî (i) m ilginçlik
helezî (ii) rd bitkisel
helezî bûn l/ngh bitkileşmek
helezîbûn m bitkileşme
helezîk m tahtarevali
helezkirin m ilginçleştirme
heleznas nd/nt bitki bilimci
heleznasî m bitki bilimi
helezokî rd bitkimsi
helezon (i) nd denizde yaşayan sedef içi canlısı
helezon (ii) m helezon
helezondar rd helezonlu
helezonî rd helezonî, helisel, sarmal
hele [I] 1. xeletî 2. çewtî [II] nêçîra bi komekî
1. peyvikek bangkirinê ye (hoker) , ka, de, dê, yella, haydî, haydê: Hele were vê derê. (K were vir.), gelo, ka.
Herwiha: hela.
ji: hevreha farisî هله (helê) jiari. Bi rêya tirkî ketiye kurdî, li deverên dûrî tirkî di kurdî de ne li kar e.
heleb Serenav,mê, bajarrek e li Başûr-rojavaya Kurdistanê.
Herwiha: Ĥeleb.
Bide ber: Helebçe.
ji: Ji erebî.
: helebî
heleb teze bûye heleb (biwêj) bi awayeki baş guherîn, pêşve çûn. wekî gotina pire, kare me nû xm’eş bû ha. ango, heleb teze bû heleb ha... (bnr. çîrok) heleb, teze bû heleb. (lawo, gûz keştandin ne kare min e, lê teze ez dizanim ku gor ware m in e!..) li gundekî jinikeke pîrebî û kurekî we hebûn. kûre pîre jê re zehf baş bû û ji gotina we zû bi zû dernediket. kme pîre ji ber ku bazirganî dikir, tim diçû helebe û dihat. her dema ku ji helebe dihat diya wî jê dipirsî: lawo, qet li helebe çi heye çi tune ye? kui ik jî bersiv dida û digot: daya tiştek tane ye, hama wekî we çi hihîsfiye ew a. lê diya wî ew pirs ew qasî jê pirs dikir ku kuûk aciz dibû. rojeke lawik bi hevalekî xwe şewirî û got: ev çi hal û hewalê diya min e? hama wisa we pirse ji min dike. hevale wî rewş fam kir û jê re got: helkehelk kirin pir betilîn. 3 fekirîn hev clu û ji zaroken din en arihayî vegetîri, ta xwe gihandin serê girik, ziman di dev de hatibû xware û her helkahelka wan bû. ehmedldehemed îsmaîl hem bibext, hem bitext bûn bi her awayî rewş pir xweş bûn. bexteware, hem bibext, hem jî bitext e.
helebçe Serenav,mê, bajarrokek e li parêzgeha Silêmaniyê li Başûrê Kurdistanê.
Herwiha: Helepçe, Ĥelebçe, Ĥelepçe.
Bide ber: Heleb.
: helebçeyî
helebez 1. bi lezgînî, bi leza bê 2. karê ku li ser piyan û bê tidarek hatiye amadekirin
bi lezgînî, bi leza bê, karê ku li ser piyan û bê tidarek hatiye amadekirin
helecan tepîna dilî
tepîna dilî
helehel (navdêr, mê) qerebalix, dengûdor, heytûhot, zingivor, hêwirze, helehela, heysûbeys, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, qerepere, xepse, izdiham, qiyamet, heleloş
helehela (navdêr, mê) qerebalix, dengûdor, heytûhot, zingivor, hêwirze, heysûbeys, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, qerepere, xepse, izdiham, qiyamet, heleloş
helek zirbiçûk, helî.
ji: hel +ek
helekok cureyekî çêreya çolê ye *"diyariya şivên, helekok e"
cureyekî çêreya çolê ye diyariya şivên, helekok e
heleloş (navdêr, mê) qerebalix, zingivor, dengûdor, heytûhot, heysûbeys, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, qerepere, xepse.
Herwiha: helelûş
helenîyayene (Zazaki) (lêker)hatin helandin
heleq (navdêr, mê) bazne, xelek, gogirr, çember, dorez, şoreb, cerge, gungil, helqe
heleşe kesê xemsar ê ku her çi bikeve destan xirab dike
kesê xemsar ê ku her çi bikeve destan xirab dike
helesnayene (Zazaki) helisandin
helesor (navdêr, nêr) pembe, şîrik, pîvazî, rengê sorî vebûyî: Yek ji van rengan: Reng,FEC3AC,FEBFD2,FF7FCF,FD3F92.
: kinûşkî, kinûşkîtî
helet livîna pêlekî.
ji: hel +et
heleyî (navdêr, mê) şaşî, ggole, şaşmîtî, çewtî, xeletî.
ji: hele +-yî
helez balkêş, serinckêş, seyr, ecêb, tevelok.
ji: hel +ez
helez bûn balkêş bûn, seyr bûn.
ji: hel +ez + bûn
helez kirin (lêker) balkêş kirin, seyr kirin.
ji: helez + kirin
helezek (navdêr, mê) sîqûsirr, qirnaqoz, çîrneçov, denglekişo, qaqleqûz, zîqûzirr, darînqoz, qirqosan, cînceq, memeqîz, hindirhop, silimsîq, terazûmîzan, hildilhok, hêlanok, hêlhêlanê, tiringûzan
helezî (navdêr, mê) werar, werarî, şîn(dar), xav.
ji: helez + -î
helezîk (navdêr, mê) zirnazîq, dîlanî, pepince, dingilefîstan, dingilekişo, dirhihop, reqhêzan, texterewan, darxîç, babûtanî, zirnezok, qimeqos.
ji: hel- +ezî +-k
helezkî (navdêr, mê) bi helezî.
ji: hel- +ez +-kî
heleznas (navdêr, mê) roknas.
ji: hel- +ez +-nas
heleznasî (navdêr, mê) roknasî, rokzanî, rowekzanî, şînewerzanî.
ji: helez +-nasî
helezonî (rengdêr) kovel, pêçokeyî
hele also
dann
so
heleb Aleppo
hele rd. çewt, sas, xeta, çowt, çot
helecan m. pitpitis, kilkerdis, helecan, pirtis, tepetepa zerî, kilkerdisê zerî n.
helecker m/n. rapekayiswan, hemlerî, partawrî, rapekayisrî n.
helem n. cog. gir, tûm, tîl, tap, qîl, pul, tûmik, tilik, komik, qot, tepe, tile n.
helen m/n. helen n.
helena hestî N. roviLesîyayisê asteyî, heLîyayisê kateyî n.
helenîstîk rd. helenîstîk, helenîstên
heleyî m. çewtîye, sasîye, xeletîye, sasênî, çewtênî m.
helez rd. temase, ecêb, balante, xerîb, ecayîb
helez bûn lng. . temase bîyene, ecêb bîyene, balante bîyene
helezî m. temaseyîye, ecêbîye, balanteyîye, temaseyênî, ecêbênî m.
helezîk m. qirnaqoçike, qilonqiz, darxîçike, texterewane m.
helezon m. kakol, helezon, helîs, pêçok, kankol, çankol n.
helezonî rd. kakolin, helezonin, hetîsin, pêçokin, kankolin, tadaye
hele ka, hela, hey, de, derey Hele buraya gel. (Ka bê tîya./Hela bê tîya./Hey bê tîya,/De bê tîya/Derey bê tîya.)
hele şaşî, xeletî, çewtî
heledawan lez, bizav, lezûbizav, ecele, pele
helehel qîrîn, qîjîn, dengûdor
heleke venehewîn, li cihê xwe nesekinîn / netebitîn
navê govendekê ye
navê birek teyrê baz e
helengûtin hilingivîn, hilingiftin, likumîn, terpilîn
heleqmeleq ehmeqî, serserî, gotinên / tiştên dûrî hiş û aqil
heleşe lezok, bilez, bizivok, bilezûbizav, bêsexbêr, bêdîqet
heleşeyî lezokî, bizivokî, lez, bizav, bêsexbêrî
helet asê, cihê mirov nikare bi asanî lê bimeşe
serhişk, neguhdar, mirovê serkêşiya wê / wî kirin dijwar e
helewer kesa/ê têkilî nav karên (t axiftina) xelkê dibe
helexerc felîte, destbelav, kesa/ê malê / pareyê xwe pir xerc / pûç dike