Encamên lêgerînê
heft yedi.
n 1. yedi (altıdan sonra gelen sayının adı) 2. rd yedi (altıdan bir artık)
heft bavê (yekî) rabe yedi sülalesi gelse
heft bira ast/nd Büyük Ayı, yedigir, yedi kardeş
heft car yedi kere
heft dewêl yedi düvel (bütün devletler)
heft dewêlê ecnebî yedi düvel (bütün devletler)
heft hespên (yekî) ji keran avis bûn zengin biri gibi böbürlenmek
heft kevirên bigû bi dû te de bin gidip bir daha gelmiyesin
heft libî rd yedili (yedi parçadan oluşan, yedisi bir arada)
heft mêrê berê nikaribûn bi barê hiriyê, digotin; ax li me û li vê bêkesiyê arkasız olmak, hamisizlikten dert yanmayı anlatan bir deyim
heft mêrên beriyê piçikîn li têra hiriyê, weyla li vê bêkeysiyê yedi düvel başına üşüşmek
heft meseleyên hirçê bûn, digot çêva min ayının kırk türküsü var, kırkıda ahlat üstüne
heft meseleyên hirçê hebûn (an jî hene), hema digot (an jî dibêje) çêva min ayının kırk türküsü var, kırkıda ahlat üstüne
heft nuwazeyên (an jî xerîqeyên dinyayê) dünyanın yedi harikası
heft pinê li (yekî) xist (birini) aşmak, sollamak
heft santimî rd yedilik * mixî heft santimî yedilik çivi
heft sed bav ji hev kirin d (birbirinin) yedi sülalesini aramak
heft şev û heft roj yedi gün yedi gece
heft tenûr nan xwarin kırk fırın ekmek yemek (lazim)
heft tîş gincir û mincir yırtık pırtık
heftak m bir tür kemer
heftane rd 1. haftalık (haftada bir kez yapılan) * civîna heftane haftalık toplantı 2. haftalık (haftada bir yayımlanan) * rojnameya heftane haftalık gazete 3. wj/m yedili, müsebba, müseddes (divan edebiyatında her bendi yedi mısradan oluşmuş şiir)
heftanî m 1. haftalık (haftada ödenen para) 2. rd yedilik
heftanîvan nd/rd haftalıkçı
heftanîvanî nd/rd haftalıklı
heftar bnr keftar
heftber rd yediveren
heftcan rd 1. yedi canlı * mişkê heftcan yedi canlı fare 2. dokuz canlı
heftcarik zo/m yer eşeği
hefte hafta.
m hafta
heftê yetmiş.
n 1. yetmiş (altmış dokuzdan sonra gelen sayı) 2. rd yetmiş (altmış dokuzdan bir artık)
heftê heftê rd yetmişer
heftê libî yetmişlik (içinde yetmiş tane bulunan)
heftê salî yetmişlik, yetmiş yaşında olan * kalê heftê salî yetmişlik ihtiyar
heftê salî bûn û biçûk bûn büyümüş de küçülmüş
heftebend wj/m yedili, müsebba
hefteheft rd yedişer
hefteheşt m dırlaşma, hırgür
hefteheşt kirin m dırlaşma, dilleşme, hırgür etme
l/gh dırlaşmak, dilleşmek, hırgür çıkarmak
heftehol m hırgür, patırtı
heftek m yedili
heftem yedinci.
rd yedinci
heftemal m Rumî takvimine göre Mart’ın 7’sinde kutlanılan bir ritüel
heftemîn rd yedinci
heftename m haftalık, haftalık gazete
heftene m yedilik
heftext m bir halı çeşidi
heftêyem yetmişinci.
rd yetmişinci
heftêyemîn rd yetmişinci
hefteyî haftalık.
rd 1. haftalık (haftada bir kez yapılan) * civîna hefteyî haftalık toplantı 2. haftalık (haftada bir yayımlanan) * rojnameya hefteyî
heftî m 1. hafta 2. rd haftalık (herhangi bir hafta süren) * karê du heftiyan iki haftalık iş
heftik (i) n öküz soğuğu, kırlangıç fırtınası
heftik (ii) m al karısı
heftikê nîsanê ndöküz soğuğu, sitteisevir, kırlangıç fırtınası (nisan ayında çıkan ve ortalama altı, yedi gün süren fırtına) (di)
heftikê nîsanêê nîsanê de bi rê û dirban de meçin sitteisevir kapıyı çevir
heftikê nîsanêê nîsanê gîtê gamêşqiranê sitteisevir kapıyı çevir
heftîn bnr hewtîn
heftîname m haftalık yayın
heftirk m feci dövme
heftirka dilê (yekî) danê wekî keran eşek sudan gelinceye kadar dövmek
heftîya nêr û mê her bitkinin belirdiği hafta
heftiyar bnr keftar
heftkoşe rd yedigen
heftkuj rd yedigen
heftkun rd/argo obur, doyumsuz
heftkunî m/argo oburluk, doyumsuzluk
heftmal m Rumî takvimine göre Mart’ın 7’sinde kutlanılan bir ritüel
heftmend rd yedili (iskambil gibi oyunlarda üzerinde yedi işareti bulunan kâğıt)
heftname m haftalık yayın
heftohefto rd yedişer
heftok nd beştaş (oyunu)
heftqatik m bir gözleme türü
heftqetik bj/m yedi katmanlı bir yara
heftreng n 1. altı parmak (ayrı renkte yollu kumaş) 2. altı parmak (bu kumaştan yapılma giysi) 3. gökkuşağı 4. fîz tayf
heftruhî rd 1. yedi canlı 2. dokuz canlı
heftstêrk ast/m ülker, süreya yıldızı
hefttîş rd yırtık pırtık
heftûheşt m dırlaşma, dilleşme, hırgür
heftûheşt kirin m dırlaşma, dilleşme, hırgür etme
l/gh dırlaşmak, dilleşmek, hırgür çıkarmak
heftûzik m köpek memesi
heftwîk rd/nd yediz
heftxwer m yedilik tabanca
heftyar bnr keftar
heft 1. hejmara piştî şeşan û beriya heştan 2. jimareya 7'an *"heft çîrokên hirçê hene, her heft jî ser hermiyê ne"
1. hejmar 7 (hejmar) hejmar 7 (VII).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: هه‌وتHejmarên sade yên kurdî, sifir, yek, du, sê, çar, pênc, şeş, heft, heşt, neh, deh, yazde, dazde, sêzde, çarde, pazde, şazde, hevde, hejde, nozde, bîst, sî, çil, pêncî, şêst, heftê, heştê, not, sed, hezar, milyon, milyar.
ji: hevreha soranî هه‌وت (ḧewt), kelhurî ḧeft, hewramî hewt, zazakî hewt, farisî هفت (heft), tacikî ҳафт (heft), belûçî هپت (hept), pehlewî û parsî heft, avestayî  (hepte), yûnaniya kevn ἑπτά (hêpta), sanskrîtî सप्तन् (septan), latînî septem, fransî sept, gotî ????? (sibun), inglîzî seven, almanî sieben, danmarkî syv, swêdî sju... hemû ji Proto-hindûewropî septḿ̥. S-ya Proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe h. Bo nimûne, binere: havîn, hev, hemû. Peyva hindûewropî pirr dişibe ya zimanên samî jî: erebî سبعة (sebe), maltayî sebgħa, aramî שבעא (şeba), siryanî ܫܒܥܐ (şeba), îbrî שבע (şeva) lê nêzîkiya wan ihtimalen tenê tesedifî ye. Çavkanî: Horn p.246, Watkins p.76, Etymonline.
: hefte, heftem, heftemî, heftemîn, heftemînî, heftename, hefta, heftan, heftê, heftiyane, heftîZarava, hewramî: hewt, kelhurî: heft, kurmancî: heft, soranî: hewt, heft, zazakî: hewtWengerr, Çînî: 七, Alm.: sieben, Erebî: سبعة (sebe), Esperanto: sep, Fr.: sept, Hîndî: सात, Holendî: zeven, Îng.: seven, Japonî: 七, Latînî: septem, Noviyalî: set, Polonyayî: siedem, Por.: sete, Rûsî: семь, Îsp.: siete, Swêdî: sju, Tr.: yedi, Wîetnamî: bảy, Xhosa: isixhenxeNîşan, cîhanî: 7, Çînî: 七, Erebî: ٧, romî: VII, Bengalî: ৭, devanagarî : ७, Gûjiratî: ૭, gurmuxî : ੭, Malayalam: ൭, Oriya: ୭, Tamîlî: ௭, Telûgû: ౭, Tibetan: ༧ 2. behî, tazî (navdêr, mê) behî, tazî.
ji wêjeyê: Li pey merasima goristanê îca ya li malê dest pê dikir. Li Cizîrê berê û pêş de cihê serxweşiyê (tazîye) mizgeft e. Ji ber ko mala yê mirî mêhvanên zêde raneke, yan jî daku kesên têne serxweşiyê bi awakî rehet karibin nimêja xwe bikin û we’iz bête dayîn çanda mizgeftê rûniştiye. Li navenda Cizîrê navekî din yê cihê serxweşiyê heye, ew jî “heft”e. “Me hefta xwe danî filan mizgeftê”, “ez ê herim filan mizgeftê, li wêdê heft jî heye” filan.
heft bar xwê bixwe, hiş nayê serî (biwêj) ji ceribandine sûd wernegirtin. a rastî zede xera we tune ye. ew heft har xwe bixwe hiş naye ser1.
heft bavan jê dûr bûn qet têkiliyeke eqrebatiyê pê re nebûn
(biwêj) tu tekilî tune bûn. na heval na, ez û wî heft havan ji hev û din dûr in
heft bavê xwe jimartin (biwêj) hay ji esil û esase xwe hebûn. esil û esas kifş bûn. her kes min nas dike, ez dikarim heft have xwe bihejmerim, lê ew?
heft bûk li malê rûniştine, lê qulta avê nîn e (biwêj) ji bo bêsazûmanî û teraliyê tê gotin. çi mal e, çi mal e! heft bûk li malê rûniştine, lê qurta avê nîn e.
heft caran gîsinê xwe lê dan (biwêj) karê xwe qewin kirin. koçero heta heft caran gîsnê xwe lê nede, dilê wî rehet nahe.
heft hevling ro de çûn, yekî dest neavête yekî (biwêj) hevling (bacanax) ji hev û din hez nakin. ya ku ez dizanim hevlingji hev û dln hez dikin lê nizanim çima dibêjin: heft hevling ro da çûn, yekî dest neavête yekî.
heft kevir li pey (biwêj) ne bi xêr biçe, paşpehnî li hirve, sertil li wêve
heft kiras qetandin (biwêj) di pêvajoyeke pir zor û dijwar de derbas bûn. heya me îdris ji zîndana çanakkeleyê dexist, me heft kiras qetandin.
heft lawê yekî hebûn, ê başê wan, xelk li ser dibû (biwêj) hemû jî ji hev du xerabtir bûn. ka ez kîjanê bibêjim? got, heft lawê yekî hebûn, ê ba^ê wan, xelkê li ser dibû.
heft lengerî xwarin (biwêj) pir çilek û nefsek bûn. kuro qet ew ter dixwe, ew di erdeki heft lengeriyan bixwe jî ter naxwe.
heft mêrên girî, ranekir barek tirî (biwêj) mêrên girî bêhêz, û bêhuner in. got, heft mêrên girî, ranekir barek tirî. ya wan jî ew qas e.
heft nebû heşt (biwêj) hinekî kêm an jî zêde ne xem e. ne xem ê heft nebû heşt.
heft pihîn li gorê xistin (biwêj) hê xerabtir kirin. ji yê din xerabtir bûn. mejiyê din re digot pîs , lê vî heft pihîn li gora wî xistiye.
heft qatan di erdê de çûn (biwêj) pir fedî kirin. ez kengî li çav wê dikevim. heft qatan di erdê de diçim.
heft serî hebin jî xelas nebûn (biwêj) di nav rewşeke zor de bûn. welehî zanîna ku ez dizanim, heft seriye wî hebin jî ew ji we belaye xelas nabe.
heft tenûr nan xwarin (biwêj) ji bo kesên xam û tenegihîştî tê gotin. lawo ji bo ku tu beyî we radeye, dive he heft tenur nan bixwî.
hefta (soranî) (hejmar) heftê, 70, LXX
heftane destheqa keda heft rojan
(rengdêr) destheqa keda heft rojan
heftbira komstêra ku bi heft stêrên xwe ve wek çoçikê ye; Termê Merxê
hefte (navdêr, mê) yekeyeke demî ye kuji heft rojan pêk tê: şemî, yekşem, duşem, sêşem, çarşem, pêncşem û în.
Herwiha: hefta.
Bide ber: meh, roj, sal.
ji: heft + -e, hevreha soranî حەفتە (ḧefte), حەوتە (ḧewte), حەوتوو (ḧewtû), farisî هفته (hefte), jiari.
: heftename, hefteyane, hefteyî
heftê 1. deh heb heft 2. jimareya 70'î heftok lîstikeka ku bi beran tê lîstin
1. jimare 70 (hejmar) jimare 70, LXX.
ji: heft + -ê, bi pehlewî heftât.
: heftêya, heftêyan, heftêyem, heftêyemî, heftêyemîn, heftêyemînî. Bi soranî: hefta
hefte/heftî her heft rojên demê
heftek ji heft paran parek
ji heft paran parek
heftem (rengdêr) ya/yê heftê/heftan, ya/yê ku 6 li pêş hene yan hebûne.
Herwiha: heftemîn, hevtem rengdêr.
ji: heft + -em.
: heftemî. Bi soranî: hewtem, hewtemîn, heftem, heftemîn
heftem (heftemîn) di rêza heftan de
heftemî (navdêr, mê) rewşa heftembûnê.
ji: heftem + -î
heftename (navdêr, mê) belavokên ku her hefteyê carekê derdikevin û tê de nûçe û hin mijarên din yên rojîn tên ragihandin.
Herwiha: heftîname.
Bide ber: rojname kovar mehname werznameHerwiha . Binêre: belavok defter kitêb namilke pirtûk.
ji: hefte + -name
heftenîn (navdêr, mê) deverek e li Behdînan li ber tixûbê Bakurê Kurdistanê.
Herwiha: Haftanîn.
: heftenînî
hefteyane (rengdêr) tişta/ê di hefteyê de carekê dibe: di civîna hefteyane de, tişta/ê di hefteyê de carekê tê kirin: kovarek hefteyane (kovara her mehê hejmarek jê derkdikeve), tişta/ê mehekê xwe vedikêşe: destûra hefteyane hoker, her hefteyê (carekê): Ez hefteyane wê diçim wê derê.(navdêr, mê) miz, meaş: pareyê bo karkirina hefteyekê tê dan/wergirtin: Hefteyane wî 500 dolar e..
Herwiha: heftiyane.
ji: hefte + yane.
Bide ber: mehane rojane salane
heftêyem (hejmar) di rêzê de ya 70ê, li pey 69an.
Herwiha: heftêyemîn rengdêr.
ji: heftê + -y- + -em.
: heftêyemî
heftêyemî (navdêr, mê) rewşa heftêyembûnê.
ji: heftêyem + -î
hefteyî her heft rojan carekê
(rengdêr) hefeyê carekê, her hefte.
Hevwate: heftane.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: هەفتەیی.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: hefteyî, heftane soranî: heftane zazakî:.
Bide ber: rojane rojî mehane mehî.
ji: •hefte + -î
heftik (navdêr) heft tiştên pêkve ango pevre ango li gel hevBinere.
Herwiha: kitik, cotik , sêtik , çarik , pêncik , şeşik , heftik , heştik , nehik , dehik.
Bide ber: hefte, heftek, heftê, heftêk, heft-yek, heftgoşe, heftkuj.
ji: heft + -ik.
: heftikane, heftikî
heftikane (rengdêr) bi awayekî heftik.
ji: heftik + -ane
heftikî (navdêr, mê) rewşa heftikbûnê.
ji: heftik + -î
heftirka dile (yekî) dan (biwêj) gelekî lê xistin, lê dan. rebetû wisa kirine, heftirka dile gogerçîne dane.
heftiyane (rengdêr) tişta/ê di hefteyê de carekê dibe: di civîna heftiyane de, tişta/ê di hefteyê de carekê tê kirin: kovarek heftiyane (kovara her mehê hejmarek jê derkdikeve), tişta/ê mehekê xwe vedikêşe: destûra heftiyane hoker, her hefteyê (carekê): Ez heftiyane diçim wê derê.(navdêr, mê) miz, meaş: pareyê bo karkirina hefteyekê tê dan/wergirtin: Heftiyane wî 500 dolar e..
Herwiha: hefteyane.
ji: heftî + yane.
Bide ber: mehane rojane salane
heftiyar (navdêr) pars, leopard, pilingên pinpinî.
ji wêjeyê: Me di çend hejmarên Lotikxanê de qala pezkûviyan, dehbên wek hirç û heftiyar (leopard) û hinek giyayan kiribû. Hinek sedemên wê yên biçûk jî me raxistibûn ber çavan. Lê paşê me nêrî di vê derê de hinek tişt kêm in. Dema me rewşa ekolojiya Kurdistanê ya berê û ya niho da ber hev, derket holê ku ew tiştên me ji bo parastina çend cûreyên dahban, ên ku neslê wan ber bi windabûnê ve diçin û hewceyî parastinê ne bang dikir, têr nake. Mesele gelek kûrtir, kevintir, û giringtir e. Hewce ye mirov gelek li ser bisekine û li gor girîngîya wê hewil bide xwe û tevbigere.
heftok (navdêr, mê) pêncoke, delo.
ji: heft +-ok
heftreng keskesor
keskesor, keskûala, qozeqer, qewsûquzeh, bûka baranê, kazûkeder
heftrengyî (navdêr, mê) baqa tirêjê, tayf.
ji: heftreng +-yî
heftsed hejmara 100×7700
heftûheşt (navdêr, mê) gengeşe, qerqeşe, nîqaş, dubendî, hevrikî, ne hevbîrî.
Herwiha: heft û heşt heft-û-heşt heft-heşt.
Bide ber: yekûdu
heftûzk kînor
kînor
heftyar keftar *"heftyar, bi axiftina xweş ji kunê derdikeve"
keftar heftyar, bi axiftina xweş ji kunê derdikeve
heft seven
seven.
heftanî (f.) weekly wages
heftaya bê next week
hefte week
(f.) week
f. week
heftê seventy
heftem seventh
heftemîn (adj.) seventh
heftename weekly (publication)
hefteya borî last week
hefteyane weekly, every week
hefteyê carekê once in a week
hefteyî (f.) weekly
weekly.
weekly.
heftî (m.) seventy
week
f. week
week
heftreng seven-coloured (heft-reng)
heft defter
defter
lênûsk
peraw
heftig berk
beter
gumreh
xurt
yaman
yeman
heft sieben
hefta siebter
heftdeh siebzehn
hefte Woche
heftê siebzig
heft num. hewt, hawt, huwt, hot n.
heft bira m. ast. hawtekî n., hereke m., hawt birayîz n.
heftan rd. hewtan
heftane rd. hewtane, hefteyî, heftane
heftanî m. hewtane, hefteyî, heftane n.
heftber rd. hewtber
heftcarik m. zoo. fekmeqes, meqesek, luliko fekmeqes
hefte m. hefte, hewte, heste n.
heftê num. hewtayê, hewtay, huwtê, hawtayê, hotay, hawtay
hefteheft h. hewthewt, hewtehewt
heftem rd. hewtin
heftemîn rd. hewtin
heftêyem rd. hewtayêyin, hewtayin
heftêyemîn rd. hewtayêyin, hewtayin
hefteyî m. hefteyî, hewteyî, hesteyî n.
heftik m. efare, lekate, qurf, qirf n.
heftikê nîsanê n. gamêsqiran n.
heftiya din rd. hefteyo bîn, hewteyo bîn
heftkunî m. ejneyîye, vêreherîye, tastewerîye, pîzepîlîye, kelpaçayîye, ejneyênî, tastewerênî m.
heftohefto h. hewt-hewt, hewtehewt
heftok m. sesber, nustar, daqoç, sekseko, elo, xalxalo, gol, daqueç, xalxalik n.
heftreng m. keskesure, mundîya asma fat m., mîya heqî, tîrîja hewzûkeske, mundîya hezretî fat m., mundîya eyso fat m., keskûsure m.
m. qertîboz, zirope, xeyalet, metekin, sipêla, qerqertî m., xayve,xeybe n.
rd. rengereng, hawtreng, rengrengin
heftrengîn m. zoo. hawtrenge, mîlçika hewtrenge m.
heftsed num. hewsê, hewsed, huwtrêse, hawsê
heftûzik m. pizûga binçengî m.
heftwîk rd. hewtlet
heft heft (jimare 7, VII)
hefta heftê (jimare 70, LXX)
heftamîn, heftamîn heftêyem, heftêyemîn, (di rêzê de ya / yê / yên) heftêyê
heftane heftane, meaşê heft rojan
hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe
hefte hefte, heftî, heft roj, yekîneyek demî ye ji heft rojan pêk têt
hefte, hefte hefte, heftî, heft roj yên bi hev re yekîneyek demî pêk tînin û 52 ji wan dibin salek
heftem, heftemîn heftem, heftemîn (di rêzê de ya / yê / yên) heftê
hefteyî hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe