Encamên lêgerînê
hak Heq (yek ji navên Xweda) n
(I) 1. dadî, heqî *haktan ayrılmamalı divê ji heqiyê averê nebe m 2. maf, heq (tiştê ku dadî û heqaniyet pêwist dibîne, dide kesekî) 3. heqî (rastî) *bu davada hak görmüyorum ez di vê daweyê de heqiyê nabînim m 4. maf, heq (ked û tehba hatiye kirin) *ana hakkı ödenmez heqê dê nayê dayîn n 5. heq (di wateya par, pay de) *makas hakkı heqê meqesê 16. heq n, mize m *çalıştık, hakimizi isteriz em xehıtîne, heqê xwe dixwazin 7. heq, (rast, rasteqîn) *sözüm haktır gotina min heq e (II) 1. li ser maden, dar, kevir û tiştê wisa nivîs an jî şekil kolandin 2. jêbirina nivîsâ li ser kaxiz hâk xak, ax m
hak (ii) 1. li ser maden, dar, kevir û tiştê wisa nivîs an jî şekil kolandin 2. jêbirina nivîsa li ser kaxiz
hak dini dî­ne heq
hak dinim hakkı için ez bi dînê xwe bikim
hak etmek 1) heq kirin 2) heq kirin (ke­se ku rewşeke xerab heq dike, musteheq 13) hecl kirin (ji ber serketinekê hatin xelatkirin)
hak getire li ku, ew li ku *onda ce­saret hak getire pê re ew cesaret li ku
hak ile yeksan etmek bi erdê re kirin yek, bi erdê re düz kirin (tiştek) û erd wekî hev kirin
hak ile yeksan olmak bi erdê re bûn yek, bi erdê re dûz bûn, (tiştek) û erd bûn we kî hev
hak kazanmak heq kirin, heq bi dest xistin *iki yıl sonra emekliliğe hak kazanacak du sal bi şûn de wê teqawidiye heq bike
hak sahi­bi mafedar, xweymaf, xwedîheq
hak tanır bnr haktanır
hak vermek maf dan (yekî), heq dan (yekî), maf pê dan *bu konuda sana hak veri­yorum der barê vê yekê de ez heq didime te
hak yemek heqê (yekî) xwarin
hak yerini bulur (veya hak yerde kalmaz) heq li vê dinyayê safî dibin, Xwedê heqan nahêle, heq naçin qiyametê, Xwedê heqilevd e, heq cihê xwe dibînin, Xwedê heqan li vê dinyayê safî dike
hak yolu riya heq, riya heqiyê
hakan 1. xan, xaqan, haqan (ji bo xanên Tirk, Moxol û Tataran) 2. padişah (Padîşahe Osmanî) dir/n
1. xan, xaqan, haqan (ji bo xanên Tirk, Moxol û Tataran) 2. padîşah (Padîşahê Osmanî) dîr/n
hakanlık xakanî, haqantî m
xakanî, haqantî m
hakaret tajang, heqaret m
hakaret etmek tajang kirin, heqaret kirin
hakaret görmek heqaret lê bûn
hakaret saymak jê heqaret dîtin, qebûl kirin
hakça heqane, bi heqî
hakçası a heqiyê, a rast *hakçası ben de suçluyum a rast ez jî sûcdar im
hakem 1. ferwerde, dadmend, hakem 2. navbijvan, hakem sp/nd
hakem heyeti 1. jurî 2) desteya dadmendan, heyeta hakeman
hakemlik 1. dadgerî, hakemtî m 2. hakemtî sp/m
1. dadgerî, hakemtî m 2. hakemtî sp/m
haketme heqkirin m
heqkirin m
haketmek heq kirin l/gh
heq kirin l/gh
hakeza wekî vê, wisa, wilo b
wekî vê, wisa, wilo b
hakî 1. xakî (rengê axê yê bi keske ve) nd 2. xakî (tiştê ji vî tengî) rd
1. xakî (rengê axê yê bi keske ve) nd 2. xakî (tiştê ji vî rengî) rd
hakikat 1. rastî, rasteqîn, heqîqet *hakikati kabul etmen lazım pêwist e tu rastiyê bipejirinî m 2. rastî, verast, realite *dünya­nın döndüğü bir hakikattir gera dinyayê rastiyek em 3. bera, bi rastî *bu köşk hakikat güzel ev köşk bi rastî jî xweşik e
hakikat olmak bûn heqîqet, bûn rasteqîn
hakikaten bi rastî, rastane, bera, heqane
bi rastî, rastane, bera, heqane h
hakikatli dilsoz, wefadar rd
hakikatlı dilsoz, wefadar rd
hakikatsiz nedilsoz, bêwefa rd
hakikatsiz çıkmak bêwefa derketin,
hakikatsizlik nedilsozî, bêwefatî m
hakikatsızlık nedilsozî, bêwefatî m
hakiki 1. rastîn, rasteqîne, heqîqî 2. bera, heqîqî (tiştê ku wesfê wê neguherîye) *hakiki elmas almaşta bera rd
1. rastîn, rasteqîne, heqîqî 2. bera, heqîqî (tiştê ku wesfê wê neguheriye) * hakiki elmas almasta bera rd
hakim 1. zane 2. Xwedê nd
1. zane 2. Xwedê nd
hakimane zanayane, bi zanatî h/rd
serwerane, hakimane h
zanayane, bi zanatî h/rd
hakir hor, bêqîmet
hakir görmek kêmî xwe dî­tin, hor dîtin
hakka erenler bûn qencê Xwedê
hakkâk nitar, heqaq (hostayê nitirandinê) nd/nt
nitar, heqaq (hostayê nitirandinê) nd/nt
hakkaniyet xwedayî, heqî, heqaniyet *in­san hakkaniyetten ayrılmamalı divê mi­rov riya xwedahiyê bernede, gere mirov riya heqiyê bernede m hakkaniyeti savunmak riya heqî ajotin
hakkari Colemêrg (Bajareke kurdistana bakur)
hakketmek 1. lê kolandin, lê nitirandîn (kolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên ma­denî, dar, kevir û wekî wan) 2. jê kolan­din, jê rihotin (jêkolandina nivîs an jî şek­lan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan) l/gh
1. lê kolandin, lê nitirandin (kolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan) 2. jê kolandin, jê rihotin (jêkolandina nivîs an jî şeklan li ser tiştên madenî, dar, kevir û wekî wan) l/gh
hakkı geçmek 1) heqê (yekî) pê de çûn, heqê (yekî) pê de hatin, heqê (yekî) bi ser de çûn *al bu parayı hakkın bana geç­mesin ha rahêje vî pereyî bila heqê de bi min de neyê 2) heqê (yekî) li sere hebûn *teyzemin az mı hakkı bana geçmiş? qey hindik heqê xaltîka min li ser min heye?
hakkı için bi heqê (...) kirin, bi navê (...) kirin, bi (...) kirin (gava li ser tiştekî pîroz sond tê xwarin) *Allah hakkı için bi heqê Xwedê *Kuran hakkı için bi Quranê bikim
hakkı ödenmez di binê qenciya (yekî) derneketin
hakkı olmak 1) heqê (yekî) tê de hebûn, heqê (yekî) hebûn 2) heqê (yekî) hebûn (kesê ku di raman, îdiaya û gotina xwe de mafdar e)
hakkı süküt bnr hakkısükut
hakkı var heqê (wî) heye (ê ku di ramana xwe, di îdiaya xwe, di gotina xwe de maf­dar e) *anamın hakkı var, gitmemem lazım heqê diya min heye, gere ez neyêm
hakkiarını elde etmek gihîştin mafên (an jî heqên) xwe
hakkıhıyar mafê bijartinê, heqê hilbijartinê hlq/nd
mafê bijartinê, heqê hilbijartinê hiq/nd
hakkıhuzur mizeya danişînê nd
mizeya danişînê nd
hakkike karanfil çergê meryem bot/nd
hakkike karanfil çergê meryem bot/nd
hakkiki kuduz otu gulçît bot/m
gulçît bot/m
hakkin rahmetine kavuşmak (veya Hakka kavuşmak, Hakka yürümek) çûn ber rehma Xwedê, çûn ber dilovaniya xwedê, çûn ser rehma xwedê, çûn ser dilovaniya Xwa, emrê Xwedê kirin, çûn rehmeta Xwedê, çûn rehmetê, çûn rehma Xwedê, xatir xwestin
hakkında derbarê (yekî) de, der mafê (tişte­kî) de, der heqê (kesekî) de, di heqê (wî) de, sebaret *bu sözlük hakkında konuşmak istiyor hez dike der barê vê ferhengê de bipejnive *hakkında iyi konuşulmamak jê ne xweş hatin axaftin (peyvandin an jî xeberdan)
hakkında konuşmak jê axaftin (peyivîn an jî xeber­dan)
hakkında konuşulmak jê axaftin (peyivîn an jî xeber dan), giliyê (yekî) kirin
hakkından gelmek 1) ji heqê (yekî) derketin *karışmayın, herîfin hakkından geli­yor jê bigerin, ji heqê mêrik dertê 2) ji heq derketin *bu işin hakkından da gel­di ji heq vî karî jî derket
hakkını helâl etmek (veya hakkını helal etmemek) heqê xwe helal kirin (an jî nekirin)
hakkını vermek 1) tam heqê (tişte­kî) danê *bu yemeğin hakkını verme­mişsin te tam heqê vê xwarinê nedayê 2) heqê (yekî) danê *bu öğretmen her za­man öğrencilerin hakkını verir ev mamoste tim heqê xwendekaran dide wan
hakkını yemek heqê (yekî) xwarin
hakkısükût mafê bêdengiyê, heqê sikûtê nd
mafê bêdengiyê, heqê sikûtê nd
hakkıyla têr baş, tam bi heq *işi hakkıyla yapmış kar têr baş kiriye h
têr baş, tam bi heq * işi hakkıyla yapmış kar têr baş kiriye h
haklama 1. têkdan, têkşikandin, têkbirin 2. şikandin teribandin, xerakirin m
1. têkdan, têkşikandin, têkbirin 2. şikandin teribandin, xerakirin m
haklamak 1. têk dan, têk şikandin, têk birin *düşmanı haklamışlar dijmin têk şikandine 2. şikandin teribandin, xera kirin *çocuk oyuncağını hakladı kurî leyistoka xwe teriband 3. hel kirin, fît kirin (bi tinazi, tiştek xwarin qedandin) *bir ekmeği hakladı nanek hel kir t/gh
1. têk dan, têk şikandin, têk birin * düşmanı haklamışlar dijmin têk şikandine 2. şikandin teribandin, xera kirin * çocuk oyuncağını hakladı kuri leyistoka xwe teriband 3. hel kirin, fît kirin (bi tinazî, tiştek xwarin qedandin) * bir ekmeği hakladı nanek hel kir l/gh
haklaşmak dewdabir bûn (heqê hev dan hev, kes ji kesî re deyndar nema û hev he­lal kirin) l/ngh
dewdabir bûn (heqê hev dan hev, kes ji kesî re deyndar nema û hev helal kirin) l/ngh
haklı 1. rastî, heq, xwedayî (li cih, li gorî heqiyê) haklı bir söz=gotineke xwedayî gotineke heq *haklı bir dava dozeke heq e 2. mafdar, mafedar, heqdar, barheq (kesê ku daxwaza wî, ramana wî, doza wî xwedayî ye, li cih e) *ikisinden hangisi haklı ben de şaşırdım ez jî, ji xwe re şaş mam ji van herduyan kîjan mafdar e rd
haklı bulmak mafdar dîtin, li ba xwe heqdar dî­tin
haklı çıkmak mafdar derketin, heqdar der­ketin
haklı olmak mafdar bûn, heqdar bûn
haklılık mafdarî, heqdarî m
mafdarî, heqdarî m
haklısın! gotina te ye, xebera te ye
hakperest xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe) rd/nd
xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe) rd/nd
haksever 1. xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe) 2. mafhez rd/nd
1. xwedayî, rast, durist, rastîparêz, heqperest (kesê ku ji rastiyê averê nabe) 2. mafhez rd/nd
hakseverlik 1. xwedayîtî, rastîparêzî, heq­perestî 2. mafhezî m
1. xwedayîtî, rastîparêzî, heqperestî 2. mafhezî m
hakşinas heqnas, heqşînas rd
heqnas, heqşînas rd
haksız 1. bêmaf, bêheq 2. neheq, ayîl, beleheq *bu işte arkadaşınız haksız di vî tiştî de hevalê we ayîl e, di vî tiştî de hevalê we neheq erd
haksız bulmak neqek dîtin, ayil dîtin
haksız yere ji neheqiyê, cihê beredayî, cihê netune, belaheq
haksızca nexwedayî, bi neheqî h/rd *bana haksızca davranıyorsun hûn nexwadayî hi min re dikin
nexwedayî, bi neheqî h/rd * bana haksızca davranıyorsun hûn nexwadayî bi min re dikin
haksızlık 1. bêmafî, bêheqî 2. neayîlî, neheqî. neheqîtî *bu haksızlığa karşı köpür­dü ji ber vê neheqiyê bû xwê û kete agir
haksızlık etmek neqekî kirin, neayîlî kirin
haktanır heqnas rd
heqnas rd
haktanırlık heqnasî m
heqnasî m
hakuran koter, qumrî, tivîlk, fatimok zo/m
hakuran kafesi gibi (wekî) xana heft derî
hakaretî m hakaret
hakem nd/nt 1. hakem, yargıcı 2. sp hakem
hakemê kêlekê sp/nd yan hakem
hakemê teniştê sp/nd yan hakem
hakemî m 1. hakemlik, yargıcılık 2. sp hakemlik
hakemtî m 1. hakemlik, yargıcılık 2. sp hakemlik
hakim nd/nt 1. hâkim, egemen * hakimê bajêr şehrin hâkimi 2. yargıç, hâkim * li dadgehê li hemberî hakim his û pis jê derneket mahkemede hâkimin karşısında sus pus oldu 3. hâkim (duygu, davranış vb.yi iradesiyle denetleyebilen kimse) * ji hêrsa xwe re hakim e esinirlerine hâkim birisi 4. biy hakim, başat 5. rd/nd hakim, bilge 6. mec asil, soylu
hakim bûn l/ngh hâkim olmak, egemen olmak
hakimane h 1. hâkimane 2. bilgece 3. asilce, soyluca
hakimbûn m hâkim olma, egemen olma
hakimbûyîn m hâkim oluş, egemen oluş
hakimî m 1. hâkimlik, egemenlik 2. hâkimlik, yargıçlık
hakimiyet m hâkimiyet, hâkimlik, egemenlik
hak (kurmancî) zz xew (navdêr, mê) xew, nivistin, raketin, razan:Were hakê bike. (Were binive.).
Herwiha: ha , haê, hakê, hayê.
: Lêker: hak kirin. Navdêr: hakkirin Rengdêr: hakkirîziyan, xirabî (navdêr, mê) hak kirin, ziyan lê kirin, xirab kirin (bi taybetî ketin malperrekê û ew xirab kirin)
hak kirin (lêker)(Binihêre:) hak
hakê (navdêr, mê) Bi zimanê zarrokan, xew.
Herwiha: haê, hayê, lolê, lolî.
Bikaranîn: hakê kirin: nivistin, raketin, razan, veketin, xew kirin, di xew çûn
hakê kirin (lêker)(Binihêre:) hakê
hakêdan (navdêr, mê) (Binihêre:) hakê
haker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê ha dike.
ji: ha + -ker
hakeza (hoker) wiha, hosa, wisan, wilo, wer, bi vî/wî awayî, herwiha, herwesa.
ji wêjeyê: Me ew pêşgotinên ku ji aliyê jesên cihê cihê ve hatine nivîsîn kirin dawiya kitêbê, hakeza ew belgeyên bi destê me ketin û qepaxên wergerên bi zimanên din jî me avêtin dawiya kitêbê..
ji: Ji erebî
hakim (navdêr) ferwar, serok, paşa, şah, qiral, melik, serokê welatekî, dadgêrr, dadwer, birêvebera/ê dadgehekê, seroka/ê mehkemeyekê(rengdêr) serdest, domînant.
Herwiha: ĥakim.
Têkildar: hukim mehkeme.
Bide ber: hekem hekîm.
ji: ji erebî حاكم (ḥakim), têkilî hukim û hekem.
Bikaranîn: Lêker: hakim bûn, hakim kirin. Navdêr: hakimbûn, hakimkirin Rengdêr: hakimbûyî, hakimkirî.
: hakimî.
ji wêjeyê: Lê hakimê weqt ê marîfetnak mesûi nekir bi sem’ê îdrak Mîrê ku bi navê Mîriza ye Mehza nezera wî kîmîya ye Qelbê di zexel dikit bilorî Polêd di dexel dikit filorî Sed bar-i hebin filûsê ehmer Derhal-i diket bi yek nezer zer A’layî diket bi qehre edna Ednayî dikit bi lutfê a’la Paşan digirit wekî esîran Aza diketin wekî feqîran Her rojê hezar-i bênewayan Her lehze bi lutfê, sed gedayan Zengîn diketin bi destê hîmmet Hîkmet ew e, naketin çu minnet- Ger dê wî nezer bida me carek Îksîrê teweccuha mibarek Ev qewl-i hemî dikirne eşar Ev pol-i hemî dibûne dînar Emma nezara wî zêde amme Lew xasênezer ji dil neda me Ew rehmet xas e bo ewamê Yareb, tu bidî wî her dewamê.Ehmedê Xanî
hakim bûn (lêker)(Binihêre:) hakim
hakim kete ber mirine, zor nema li dine (biwêj) yen serdest ku ji hole diçin xizan û bindest rehet û azad dibin. yen hakim, belaya serê xizanan in. hakim kete her mirine, zor nema li dine. ım hacana: gundekî pasûra giredayî amede yc.
hakim kirin (lêker)(Binihêre:) hakim
hakimbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) hakim
hakimbûyî (rengdêr) (Binihêre:) hakim
hakimî (navdêr, mê) dadgêrrî, dadwerî, karê hakiman, paşatî, mîrî, şahîtî, melikî, karê hakiman, serwerî, serdestî, serdarî, deshilatdarî, hukimranî, zalî, zoranî, hakimbûn.
Herwiha: hakimîtî, hakimtî, hakîmî, hakîmîtî, hakimtî.
ji: hakim + -î.
Bikaranîn: Lêker: hakimî kirin. Navdêr: hakimîkirin Rengdêr: hakimîkirî
hakimî kirin (lêker)(Binihêre:) hakimî
hakimî nefsa xwe nebûn (biwêj) bi vîna xwe nekarîn. heke ku mirov bikaribe hakimî nefsa xwe bibe, serê wî dê rehet be.
hakimîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hakimî kirin
hakimîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hakimî
hakimiyet (navdêr, mê) serwerî, serdestî, serdarî, deshilatdarî, serbixweyî, serxwebûn, hukimranî, zalî, zoranî, hakimî, fermanrewayî, siltanet, suverînîte, hikumdarî, hikumranî.
ji: Ji erebî, têkildarî hakim, hukim, hukûmet
hakimkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hakim kirin
hakimkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hakim
hakkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye hak kirin
hakkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) hak
hakim Binêre: dadger
(n.) judge, magistrate, lord
m. ruler, governor
hakê kutika qîlkîlok; aristolochia maurorum
hakê kutuka gunikê beran; aristolochia clematitis
hakanî m. ekeyî, ganîyî, wayî n.
hakem m/n. sp. hakem, hekem n.
hakemê kêlekê rd. hakemê kîste, hakemê kaleke, hakemê kobeyî n.
hakemê tenistê n. hakemê kîste, hakemê kaleke, hakemê kobeyî n.
hakemî m. hakemîye, hakemênî m.
hakemtî m. hekemîye, hekemênî m. *heyeta hakeman rd. heyetê hakeman n,, desteya hakeman m.
hakim m/n. hakim, qazî, dadge m.
rd. serdest, fermanrewa, hakim, hukumran
hakimî m. hakimîye, qazîyîye, dadgerîye, hakimênî, dadgerênî m.
hakimîyet m. serdestîye, fermanrewayîye, hakimîyet, serdestênî, hukumranîye, hegemonya, fermanrewayênî, hukumranênî m.
haksay m. bacê mîrî n.
hak haya (erkeklik bezi)
taşak
hakê kutika lohusa otu?; aristolochia maurorum
hakê kutuka lohusa otu?; aristolochia clematitis
hakim hakim
yargıç
hakimê îfadegirewtişî sorgu hakimi
hakimîye hakimlik
yargıçlık
hak heq (n)
hakikat rastîye (m), realîte (m), heqîqete (m)
hakikaten rastiko, rasta, heqîqeten
hakiki rastikên, -e; heqîqî, -ye
hakiki deriden yapılmış palaska palasqaya mêrî (m)
hakiki olmayan zura (n), zuraye (m)
hakim dadger, -e; hakim, -e; qazî, -ye
hakimiyet bandure (m)
hakimlik dadgerîye (m), hakimîye (m), hakimî (m), qazîyîye (m)
hakkında ser o, derheqê ... de
hakkında konuşmak derheqê ... de qisey kerdene, derheqê ... de qalî kerdene
haka haha, aniha, di vê gavê de
hakayî hahayî, tişta aniha / haha bibe / bêt / biqewime
hakim (fermanrewa) hakim, padişah, fermanber, walî, rêveber, mîr
(dadgêr, serokî dadga) dadgêr, dadger, hakim, serokê dadgehê
hakimane hakimane, wek / mîna hakiman
hikûmî, hukumetî, fermî
hakimêtî hakimî, hakimtî, rêveberî, fermanberî, hukim
hako keteberî, tesadif: le ~ bi keteberî / tesadifî