Encamên lêgerînê
gur gur xurexur m
xurexur m
gurbet biyanî, xurbet, xeribî m
biyanî, xurbet, xerîbîm
gurbet çekmek xerîbî kişandin
xerîbî kişandin
gurbet eli biyanîstan, xerîbîstan welatê xerîb û xurbetê
biyanistan, xerîbistan, welatê xerîb û xurbetê
gurbetçi ê xurbetê, xerîbiyê nd/nt
ê xurbetê, ê xerîbiyê nd/nt
gurbete (veya gurbet ellere düşmek) berê (yekî) ketin xerîbistaniyê, ketin xerîb û xurbetan, ketin xurbetiyê
gurbete düşmek (veya ellere düşmek) berê (yekî) ketin xerîbîstanîyê, ketin xerîb û xurbetan, ketin xurbetÎyê
gurbetlik biyanî, xurbet, xerîbî m
biyanî, xurbet, xerîbî m
gurk 1. qup, qurp, kurk, kurt, qurk m 2. e lok, elo elo(şamîya nêr) n
1. qup, qurp, kurk, kurt, qurkm 2. elok, eloelo (şamiya nêr)n
gurk gurk etmek qir qir kirin (çaxê ku mirişk li ber qurpketinê ye)
qir qir kirin (çaxê ku mirîşk li ber qupketinê ye)
gurk gurk olmak bi qip bûn, bi qurp bûn
gurk gurka yatmak qurp ketin, qurk ketin, kurk ketin, qerimîn
gurk olmak bi qip bûn, bi qurp bûn
gurka yatmak qup ketin, qurk ketin, kurk ketin, qerimîn
gurklamak 1. qurp ketin, kurk ketin, qurp ketin, qerimîn l/ngh 2. xwe gij kirin, xwe qup kirin (ji bo elokan) l/bw
1. qup ketin, kurk ketin, qurp ketin, qerimîn l/ngh 2. xwe gij kirin, xwe qup kirin (ji bo elokan) l/bw
gurlama xurînîkirin, xurexurkirin m
xurînîkirin, xurexurkirin m
gurlamak kirin xurînî, xurînî kirin, xurexur kirin l/gh
kirin xurînî, xurînî kirin, xurexur kirin l/gh
gurul gurul qurequr, xurexur h
qurequr, xurexur h
guruldama xurînîkirin, qurinîkirin, xurexurkirin m
xurînîkirin, qurînîkirin, xurexurkirin m
guruldamak kirin xurinî, kirin xurinî, xurînî kirin, xurexur kirin l/gh
kirin xurînî, kirin xurînî, xurînî kirin, xurexur kirin l/gh
gurultu xurinî, qurinî m
xurînî, qurînîm
gurultu yapmak qurequr kirin
qurequr kirin
gurup 1. li avabûn (li avabûna cismen asmanî nola heyv, roj, stêr...) 2. çûnava (ji bo roj, heyv û wekî wan) m
1. liavabûn (li avabûna cismên asmanî nola heyv, roj, stêr...) 2. çûnava (ji bo roj, heyv û wekî wan)m
gurup etmek çûn ava (ji bo roj, heyv û weki wan)
çûn ava (ji bo roj, heyv û wekî wan)
gurup rengi 1. sorayîya pêşiya rojê nd 2.tiştê ji vî rengî rd
1. sorayiya pêşiya rojê nd 2. tiştê ji vî rengî rd
gurur 1. anor, qurnasî, quretî, xurûr (ji bo kesê pozbilind) 2. difre, fors, fez, fîşal 3. şanazî, şeref, hesiyet m
1. anor, qurnasî, quretî, xurûr (ji bo kesê pozbilind) 2. difre, fors, fêz, fîşal 3. şanazî, şeref, hesiyetm
gurur duymak pê şanaz bûn, pê serbilind bûn, şanazî pê kirin, pê fexir bûn
pê şanaz bûn, pê serbilind bûn, şanazî pê kirin, pê fexir bûn (birine)
gurur gelmek pê qure bûn
pê qure bûn
gururlanma 1. şanazbûn, fêzbûn, fîşalbûn,fexirbûn 2. qure bûn, pozbilind bûn m
1. şanazbûn, fêzbûn, fîşalbûn, fexirbûn 2. qure bûn, pozbilind bûn m
gururlanmak 1. şanaz bûn, fêz bûn, fîşal bûn, fexir bûn 2. qure bûn, pozbilind bûn l/ngh
1. şanaz bûn, fêz bûn, fîşal bûn, fexir bûn 2. qure bûn, pozbilind bûn l/ngh
gururlu 1. şanaz, betran, bixurûr 2. qurnas,qure, pozbilind rd
1. şanaz, betran, bixurûr 2. qurnas, qure, pozbilind rd
gururluca 1. bi şanazî, bi betranî 2. bi qurnasî, bi quretî,bi pozbilindî rd/h
1. bi şanazî, bi betranî 2. bi qurnasî, bi quretî, bi pozbilindî rd/h
gururluluk 1. şanazî, betranî, mexrûrî 2.qurnasî, quretî, pozbilindî m
1. şanazî, betranî, mexrûrî 2. qurnasî, quretî, pozbilindî m
gururunu incitmek li erza (yekî) ketin, li sûfe (yekî) ketin
li erza (yekî) ketin, li sûfê (yekî) ketin
gururunu okşamak dilê (yekî) xweş kirin
dilê (yekî) xweş kirin
gur zo/n 1. kurt (Canis lupus) 2. mec ku(bir yeri, bir şeyi iyi bilen)
rd (r kalın okunur) 1. sık, gür (seyrek karşıtı) * porê gur sık saç * porê xwe yê gur jê kir gür saçlarını kesti 2. harlı (harlı ateş için) * agirê gur harlı ateş 3. yoğun, fazla (iş yoğunluğu gibi) 4. gür (bol, verimli) * aveke gur gür su 5. güçlü, kuvvetli (çok sert, etkili, keskin) * bayekî gur kuvvetli bir rüzgâr * bayekî gurî karîger digobile keskin ve etkileyici bir rüzgâr esiyor 6.rd/h aralıks?(birbirine bitişik olan)
m tehdit
m kuşku
m (r kalın okunur) 1. söz (kavil, lâkırdı) * li ser gura xwe bû sözünün arkasındaydı 2. söz birliği, ağız birliği, bir ağızdan * li yek gurê bi ser min de hatin söz birliğiyle üzerime geldiler * li yek gurê dizûrin hep bir ağızdan uluyorlar 3. söz dinleme, itaat * were bi gurê min bike gel sözümü dinle * di bin gura me de bûn sözümüzden çıkmazlardı
gur û guman kuşku, şüphe
gur (iv) h (r kalın okunur) 1. rap * erebe got gur û li ber min sekinî araba rap diye önümde durdu 2. lârp * got gur û derkete pêşiya me lârp diye önümüze çıkıverdi 3. hürya * gotin gur û ketin hundir hürya edip içeriye girdiler
gur (vii) m dokuma tezgahında yanlamasına ip
gur bi qusandinê nabe mih kurt kırpılarak koyun olmaz (fiziki değişimle huy deyişmez)
gur bûn l/ngh 1. gürleşmek, sıklaşmak 2. harlamak, yalazlanmak (ateş için) 3. mec yoğunlaşmak (artmak) * dê kar gur bibe iş yoğunyaşacak 4. keskinleşmek (etkili olmak, sert olmak)
gur in lê di eyarê şêr de ne k oyun postuna bürünmüş kurt (misalidirler)
gur ji baranê bitirsiya wê ji xwe re kavilek çêkira serçeden korkan darı ekmez
gur ji roja bimij hez dike kurt puslu havayı sever (nizanim)
gur kirin (ii) l/gh 1. gürleştirmek, sıklaştırmak 2. alevlendirmek, harlatmak 3. mec yoğunlaştırmak 4. keskinleştirmek (etkili kılmak, sertleştirmek) 5. gözemek (dikilen bitkilerin seyrek olan yerlerini sıklaştırmak)
gur li ku miriye? hangi dağda kurt öldü?
gur pakî ji baranê bikira, wê kevilok ji xwe re çêkira serçeden korkan darı ekmez
gur pîr dibe, dibe pêlêpokê se (an jî seg) kurt kocayınca ite maskara olur
gur û gef tehditler * gur û gef lê xwarin (birine) tehditler savurmak
gura (yekî) kirin sözünü dinlemek (bi)
söz dinlemek (veya tutmak)
gurahî bnr gurayî
gurahiya stêrkan ast/nd oymak
guran m (derisini) yüzme * gurana nêrî xelas kir tekenin yüzmesini bitirdi
gurandî yüzük, yüzülmüş olan
gurandin derisini yüzmek.
m yüzme (derisini yüzme)
gurandin (i) l/gh 1. yüzmek (derisini yüzmek) 2. yüzmek (çok para istemek)
gurandin (ii) l/gh barfiks hareketi yapmak
gurandox nd/nt yüzücü (kasaplık hayvanların derisini yüzen kimse)
gurandoxî m yüzücülük
guranî (i) m nicelik
guranî (ii) m 1. gürlük, sıklık 2. yoğunluk
guranxwarî rd 1. kurtlar tarafından yenilmiş olan 2. boş yere heba olmuş, bir işe yaramadan bertaraf olmuş olan
gurayî m 1. sıklık, gürlük 2. yoğunluk, sıkılık * gurayiya kar iş yoğunluğu * di wan rojên dawî de karê me pir e em di gurayiyê de ne son günlerde işlerimizde çok sıkılık var 3. bolluk, gürlük 4. yağmur, (çokluk, bolluk) * gurayiya çepikan alkış yağmuru 5. işi yolunda olma * camêr di gurayiyê de ye adamın işi yolunda
gurayî pê dan l/bw yoğunlaştırmak * divê ku gurayî bi van çalakiyan bê dan bu etkinlikleri yoğulaştırmak gerekiyor
gurayîpêdan m yoğunlaştırma
gurbe m arı kovanı
gurbik m kovan (bal kovanı)
gurbûn m 1. gürleşme, sıklaşma 2. harlama, yalazlanma (ateş için) 3. mec yoğunlaşma (artma) 4. keskinleşme (etkili olma, sert olma)
gurbûyîn m 1. gürleyiş, sıklayış 2. harlayış, yalazlanış (ateş için) 3. mec yoğunlaşma (artma) 4. keskinleşme (etkili olma, sert olma)
gurc nd/rd Gürcü
rd çekik, çekilmiş
gurc û pêş kirin kuşanmak
gurcan zo/n alaca renkli bir tür tarla faresi
gurcî nd/rd 1. Gürcü 2. güzel kız veya bayan
gurçî ant/m böbrek
gurçik ant/m 1. böbrek zo/mtaşlık, konse (hayvan taşlığı) 3. kas, adale 4. mec yürek, yüreklilik (herhangi bir şeyden çekinmeme, korkmama)
gurçika (yekî) xwar (birini) takdir etmek
gurçika dest nd tenar
gurçika guh ant/nd kulak memesi
gurçika pê ant/nd baldır
gurcîkî m 1. Gürcüce 2. rd/h Gürcülere özgü, Gürcülere yaraşır bir biçimde
gurçikî rd böbreksi
gurçikpola rd/mec çelik yürekli, yiğit
gurçîlk ant/m böbrek
gurcîsk ant/m böbrek
gurçîsk ant/m böbrek
gurcistan m Gürcistan
gurcistanî nd/rd Gürcistanlı
gurckî m 1. Gürcüce (Gürcü dili) 2. rd/h Gürcülere özgü, Gürcülere yaraşır bir biçimde
gurd (i) m ahenk
gurd (ii) m kibritin ham maddesi
gurd (iii) m 1. ayakçın 2. bir kirmenlik yün ipliği 3. gergi iplerini askıya alan ip grubu
gurda tevnê nd gücü ipliği
gurdan lşk/m 1. tabur 2. tabur (düzgün sıralar halinde art arda dizilmiş insan topluluğu)
gurdim m toplu yürüme, topluca
gurê m 1. gücü ipliği 2. ayakçın
gure rd dik, sarkık olmayan
gurê boz nd bozkurt
gurê deryayê deniz kurdu (tecrübeli denizci)
gurê di eyarê mêşinê (an jî mihê) de koyun postuna bürünmüş kurt (misalı)
gurê di eyarê mêşinê de bûn kuzu postuna bürünmek
gurê di kevilê mihê de koyun postuna bürünmüş kurt
gurê di kevilê mirovan de koyun postuna bürünmüş kurt
gurê di postê mihê de bûn kuzu postuna bürünmek
gurê kar çok çalışkan, habire çalışan kimse
gurê kirin l/gh söz dinlemek, itaat etmek
gurê manco nd umacı, karakoncolos
gurê neqevan dar günün adamı
gurê piştbelek mec zalim, acımasız kimse
gurê serê çiyê jî nebînin düşmanınım başına da gelmesin
gurê xwarinê yemek düşkünü
gurebeş zo/m (r kalın okunur) porsuk
gureboz n bozkurt
guregur m 1. gürleme 2. h gür gür, gürül gürül 3. haldır haldır * guregura makîneyê ye dişixule makine haldır haldır çalışıyor 4.har har (gürültülü olarak) * guregura avê ye diherike su har har akıyor 5.m yağmur (çokluk, bolluk) * guregura çepikan alkış yağmuru 6. rd/mec yoğun (iş vb. için)
guregur jê çûn gürüldemek
guregur kirin l/gh gürlemek
gürlemek
guregura (tiştekî) bir şeyin en yoğun dönemi
guregura (yekî) bûn 1) çubuğunu tüttürmek (üzüntüsüz kaygısız yaşamak)(biri) habire savurmak
guregura esman (an jî ewran) gök gürlemesi (veya görültüsü)
guregurkirin m gürleme
gurehî bnr gurayî
gurêkirin m söz dinleme, itaat etme
gurep bj/m kaba kulak
gurepî rd kaba kulak olmuş olan
gurepî bûn l/ngh kaba kulak olmak
gurepîbûn m kaba kulak olma
gureşer n sinir harbi
gureşk zo/m karakulak (Caracal melanotis)
gurêx n kurt köpeği
gurêz sakınma, içtinap.
m çekinme, sakınma
gurezilam n kurt adam
gurêzîn sakınmak.
m sakınma
l/ngh sakınmak
gurg n kurt
gurgan bot/m gürgen (Carpinus betulus)
gurge bot/m canavar otu (Orobanche ramosa)
gurgeboz n bozkurt
gurgîn rd atik, aktif
gurgîn (i) rd kurt gibi
gurgir bnr gurêx
gurgîtî m kurtluk
gurgur h gür gür
gurgur kirin l/gh gürlemek
gurgurandin m 1. savurma (rüzgâr bir şeyi alt üst etme, havaya kaldırma) 2. fırlatma, savurma (bir şeyi alıp fırlatma)
l/gh 1. savurmak (rüzgâr bir şeyi alt üst etmek, havaya kaldırmak, dağıtmak) 2. fırlatmak, savurmak (bir şeyi alıp fırlatmak)
gurguranî rd gürültülü * ji ava gurguranî, ji mêrê tirtironî metirse gürültülü sudan ve atıp tutan adamdan çekinme
gurgure rd 1. atmasyoncu (haddinden fazla yalan atan) 2. iri yarı ve biçimsiz kimse
gurgurîn m 1. savrulma, savruluş 2. fırlama
l/ngh 1. savrulmak 2. fırlamak
gurî 1.flama. 2.uyuz.
rd (r kalın okunur) 1. uyuz 2. kel, kel yağır 3. uyuzlu
gurî (i) m alev, alaz, yalaz
gurî (ii) m 1. flâma (işaret olarak veya çeşitli amaçlarla kullanılan küçük bayrak) 2. flâma (mızrak uçlarına takılan küçük bayrak)
gurî (iii) m evlek (tarlanın tohum ekmek için saban iziyle bölünen bölümlerinden her biri)
gurî bûn l/ngh 1. uyuzlaşmak 2. kelleşmek
gurî kirin (i) l/gh uyuzlaştırmak
gurî kirin (iii) l/gh evleklemek
gurî mir bû gulî sor kör ölünce badem gözlü olur
gurî mir gulîzêrîn bû kör ölünce badem gözlü olur
gurî yo navê min li navê te keçelo kimê min li serê te kendi kusurunu görmez başkasınınkini görür
gurîavêj m alev makinası
gurîbeşk zo/m porsuk
gurîbûn m 1. uyuzlaşma 2. kelleşme
gurîbûyîn m 1. uyuzlaşma 2. kelleşme
gurijandin m kükretme
l/gh kükretmek
gurijîn m kükreme
l/ngh kükremek
gurik canavar otu; orobanche
gurîk (i) m alev, alaz, yalaz
gurîk (ii) rd 1. uyuz 2. kel
gurîkirin (i) m uyuzlaştırma
gurîkirin (ii) m alevlendirme
gurîkirin (iii) m evlekleme
gurîkirin(ii) l/gh alevlendirmek
gurimtî m kalabalık, sıklık
gurîn m gürleme, gürüldeme
l/ngh gürlemek, gürüldemek
gurîn (ii) m (derisi) yüzülme
l/ngh (derisi) yüzülmek
gurîn (iii) m turna ötüşü * ji gurînên quling turna ötüşünden
gurîn (iv) m alev, alaz, yalaz
gurîn jê çûn gürüldemek
gurîn ketin (...) gürlemeye başlamak
gurîna esman gök gürlemesi (veya görültüsü)
gurînî m 1. gürültü, gürüldeme 2. harıltı
gurînî pê ketin gürüldemek, gürlemeye başlamak * gurînî bi ewran ket bulutlar gürlemeye başladı
gurînok rd 1. uyuz 2. kel
gurîpaş rd/mec yoğun (çok fazla)
gurîpaşî m yoğunluk
gurîşkî bnr kurîşkî
gurîtî (i) m (r kalın okunur) 1. uyuzluk 2. kellik
gurîtî (ii) m kurtluk
gurivan m uyum
gurivandî rd uyumlu
gurivandîbûn m uyumluluk
gurivandin m uydurma
l/gh uydurmak
gurivîn m uyma, uyuşma
l/ngh uymak, uyuşmak * bûyer û taswîr li hev nagurivin olay ve tasvirler uyuşmuyor
gurîx bnr gurêx
guriz bot/m pazı
gurîz m ürperme, ürperti
gurîz girtin l/gh ürperme sonucu tüyler diken diken olmak
gurîzgeh m giriş (bir kitabın giriş bölümü)
gurîzî m ürperti
gurîzî ketin canê (yekî) ürpermek
gurk m yer dokuma tezgahı
gurkirin (i) m söz dinleme, itaat etme
l/gh söz dinleme, itaat etmek
gurkirin (ii) m 1. gürleştirme, sıklaştırma 2. alevlendirme, harlatma 3. mec yoğunlaştırma 4. keskinleştirme (etkili kılma, sertleştirme) 5. gözeme (dikilen bitkilerin seyrek olan yerlerini sıklaştırma)
gurloq (i) nd 1. dört nalla koşma 2. seğirtme
gurloq dan l/gh 1. dört nalla gitmek 2. seğirtmek
gurloqdan m 1. dört nalla gitme 2. seğirtme
gurm m güm * derî got gurm û girt güm diye kapıyı kapattı
gurmandin m 1. gümbürdetme, gümbürdeyiş, gümletme, gürletme 2. girişme, ekleştirme (dövmeye başlama) 3. girişme (yemek yemek)
l/gh 1. gümbürdetmek, gümletmek, gürletmek 2. girişmek, ekleştirmek (dövmeye başlamak) 3. girişmek (yemek yemek) * wisa gurmandiye nan ku... ekmeğe öyle girişmiş ki...
gurmandin (yek) (birine) girişmek, ekleştirmek
gurmandin hev birbirine girişmek, kavgaya tutuşmak
gurmegurm h 1. güm güm, gümbür gümbür 2. har har (gürültülü olarak) * av gurmegurma wê ye diherike su har har akıyor
gurmerep h patır kütür, çangıl çungul
gurmering h lângir lungur * erebe di riya xerabe de bi gurmering derbas bû araba lângır lungur bozuk yoldan geçti
gurmetep h lângir lungur
gurmij hücum, saldırı.
gurmijandin hücum ettirmek, saldırtmak.
m kükretme
l/gh kükretmek
gurmijîn m kükreme
l/ngh kükremek
gurmik m yumruk
gurmik (ii) m topak, hamur yumağı
gurmik (iii) m 1. kıç, popo 2. koyun kuyruğunun uc kısmı
gurmik lê dan l/bw yumruklamak, yumruk vurmak
(an jî xistin) yumruklanmak
gurmik lê xistin l/bw yumruklamak, yumruk vurmak
gurmiklêdan m yumruklama, yumruk vurma
gurmiklêxistin m yumruklama, yumruk vurma
gurmîn l/ngh gümbürdemek, gümlemek
gurmîn (i) m damaya benzer bir oyun
gurmîn (ii) m gümbürdeme, gürleme
gurmîn jê anîn l/bw 1. gümbürdetmek 2. kütletmek
(an jî birin) gümbürdetmek, gümletmek
gurmîn jê birin l/bw 1. gümbürdetmek 2. kütletmek
gurmîn jê çûn l/bw 1. gümbürdemek 2. kütlemek
gürüldemek
gurmîn ketin (cihekî) gümlenmek
gurmînî m gümbürtü
gurmînî pê ketin gümbürdemek, gümlemek
gurmişandin m saldırma
l/gh saldırmak
gurmisk m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş) * gurmiskek li ser çavê wî xist yüzüne bir yumruk vurdu
gurmist m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk, sumsuk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş) * gulmistek li ser çavê wî xist yüzüne bir yumruk vurdu
gurmist danîn (yekî) birine yumruk indirmek
gurmist daweşandin (yekî) birini yumruklamak, yumruk savurmak
gurmist lê dan l/bw yumruklamak
(an jî xistin) yumruk atmak (veya indirmek)
gurmistlêdan m yumruklama
gurmitik m omuz
gurmize bot/m yabanî hardal
gurmûrep h tangır tungur
gurmuzî m 1. karışık hayvan yemi 2. karma şey
gurnî bot/m pıtrak
gurnîgamêş bot/m bir tür pıtrak
gurnik pıtrak; turgenia latifolia
n cıngıl, şıngıl, salkımcık
gurnîk bot/m 1. pıtrak * wekî gurnîkan pıtrak gibi 2. mec sıvışık, yapışkan (kimse)
gurnika ardî demirdikeni; tribulus terrestris
gurnîka deva domuz pıtırağı; xanthium strumarium
gurnûz m pürüz
gurnûzî rd pürüzlü
gurorevî m kurt kaçışı
gurorevî bûn l/ngh kurt gibi kaçmak
guroz m tomar, top * gurozek kaxiz bir tomar kâğıt
gurp (i) m ateşin parlama sesi * agir got gurp ateş bir anda parladı
gurp (ii) m yudum
gurpe n büyük eşya
gurpegurp 1. küt küt * gurpegurpa dil kalbin küt küt sesi 2. harıl harıl (ateş tutuşurken çıkan ses)
gurpegurpa dilê (yekî) bûn yüreği küt küt diye atmak
gurpik m 1. buklet, saç halkacığı, lüle 2. lüle (dürülmüş şay) 3. m dürme
gurpis m yumruk
gurşesaxrî m biftek
gurşî m salkım
gurt m 1. ağaç ve diğer bitkilerin kazılıp sökülmesi sonucu elde edilen tarla * zeviya gurt ham tarla 2. rd aç, karnı boş
gurtî m/mec kurtluk, köpeklik
gurûh m güruh
gurumtî m sıklık, yoğunluk * di gurumtiya kar de iş yoğunluğunda
gurut m suyu süzülmüş ayranla çökelek karışımının kurutulmasında elde edilen peynir
guruz sığır dili; anchusa officinalis ) / boraginaceae
gurxenêq bot/m 1. kurtboğan (Aconitum napellus) 2. n kurt köpeği
gurxenî n kurt köpeği
gurxwarî rd kurtlarca yenilmiş olan
gurz n 1. bağ, bağlam, demet * gurzê por saç bağı * gurzê têlan tel demeti 2. deste (cinsleri aynı veya birbirine yakın olan şeylerin bir arada bağlanması, demet)
gurz (ii) n 1. gürz (ağır topuz) 2. hallaç tokacı
gurz (iii) n ayak bileği * gurzê pê ayak bileği
gurz bi gurz demet demet, deste deste
gurz kirin l/gh demetlemek, destelemek
gurzê darîn nd tomak, ağaçtan gurz
gurzek gurzek dibe dêzek damlaya damlaya göl olur
gurzger n gürz kulanan kimse
gurzik n ayak bileği
gurzker nd/nt desteci, desteleyici
gurzkerî m destecilik, desteleyicilik
gurzkirî rd demetli, demetlenmiş, destelenmiş olan
gurzkirin m demetleme, desteleme
gur [I] cureyekî heywanên dirinde ye û dişibihe kûçikan *"çêlikên guran, ji mirovî re nabin bira" [II] 1. zindî, jîndar 2. herikbar
1. seyên kûvî anku kûçikên kûvî (navdêr)bi gelemperî zayendnêr, ajelek e dişibe seyan anku kûçikan lê kûvî ye (bi taybetî êrişî sewalan dike û ji wan dixwe), kesa/ê dixwaze ziyanê bigihîne kesek din.
Herwiha: gurg, gwerg, gwur, gwurg.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: گور (gur), گورگ (gurg).
Têkildar: kûçik, se, seg, tajî.
Bide ber: gurî.
ji: Ji proto-hindûewropî wlkwos, bi avestayî vehrke, bi sanskrîtî vrkes, bi farisiya navîn gurg, bi farisiya nû gorg, bi soranî gurg, bi zazakî verg. Proto-hindûewropî: wlp-/lup- (---) > wlqwos-/lukwos- (gur, gurg) , Proto-aryayî: Avestayî: vehrka- (gur, gurg) Farisiya Kevin: vahkāna- (gur, gurg) Middle Persian: gurg (gur, gurg) Farisî: gurg (gur, gurg) Belûçî: gvarg, gurk (gur, gurg) Mazanderani: vurg (gur, gurg) ... ir Kurmancî: gurg > gur (gur, gurg) Kurdî (Soranî): gurg, wurg (gur, gurg) Hewramî: werg (gur, gurg) Zazakî: verg) (gur, gurg) Sanskrîtî: vrkas (gur, gurg) Yewnanî: lykos (gur, gurg) Latînî: lupus (gur, gurg) , Alm.: dicht, Wolf (gur, gurg) Înglîzî: wolf (gur, gurg) ... , Çavkanî: Horn p.202, Watkins p.102, MacKenzie P.140, Etymonline.
: gurane, guremirov, gurîtî. Navê zanistî: Canis lupus
gur bixwin ew pê re heval e (biwêj) li hemberî yekî hestên dijminatî sêwirandin. ez wî bêbavî baş nas dikim. gur min bixwin, ew pê re heval e.
gur bûn 1. holepît jê rabûn 2. zêde bûn
(lêker)holepît jê rabûn, zêde bûn
gur di malê ketin (biwêj) mal û milk tune bûn. feqîr bûn. jixwe gur di malê ketiye û tiştek jî nemaye.
gur di ser re baz dan (biwêj) gelekî tirsîn, pir jar bûn. di wê newala xalî de, ketibû rewşeke wer, ku te digot gur di ser re baz daye. wê nexweşiye wisa kir ku tu dibêjî gur di ser gemas re baz daye.
gur hate diyaran, hewar kete hezaran (biwêj) kesên ziyankar tirs û xofê diafirînin. gur hate diyaran, hewar kete hezaran. rewşa wan leşkeran wekî ya guran e.
gur kete nav pêz, seg li keleşan digeriyan (biwêj) ji bo helwesta hincetgerînê tê bikaranîn. gur kete nav pêz, seg li keleşan digeriyan. jixwe yên ku naxwazin tebikoşin, ji xwe re wer sedeman dibînin.
gur kirin 1. alafa êgir pirtir kirin 2. zêde kirin
(lêker) alafa êgir pirtir kirin, zêde kirin ;;, alaf pê dan, agir geş kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گور کرن
1. alaf pê dan 2. agir geş kirin
gur mir, rovî li meydanê govend kişand (biwêj) yên xurt û hêja ku ji holê diçin, meydan ji yên din re dimîne. helbet wê şad be. gur mir, rovî li meydanê govend kişand.
gur û hirç bûn destbira, dinya bû mehdîzeman (biwêj) yên zana û bihêz ku bibin yek, rewş dijwar dibe. bi rastîjî vê carê rewşa te zor e. gur û hirç bûn destbira, dinya bû mehdîzeman.
gur' bûne ser, ma qiyamet e! (biwêj) ji bo rewşa xirecir û îzdihamê tê bikaranîn. me got, em xêrekê belav bikin hûn gur bûne ser, ma qiyamet e?!
guran aqil xwarin (biwêj) ji bo kesên di nav helwesteke ne rast de ne tê gotin. ma guran aqilê te xwariye ku tu bi wan re hevkariyê bikî?
guran kera bavê xwarin (biwêj) ji bo yên zêde ne feqîr in, lê ser û guhê wan pir xerab û pînekirî ne tê gotin lawo ev çi halê te ye? çima ma guran kera bavê te xwariye?
guran kerê hesen xwariye, ne gazî ye ne hewar e (biwêj) ji bo kesên ku pirsgirêka xwe gelekî mezin dikin tê gotin. wey li minê! ev çi welatekî bêxem ê lo! guran kerê hesen xwariye, ne gazî ye ne hewar e. (qerf)
guran meydan xwarin (biwêj) tu derfet û guman neman. min xwe gunehkar dikir, paşê dilimini dida ber dilê xwe: xwe meydanê guran nexwariye, wekî ez mêrekî zor im, ez ê sibê bêjimê, min di dilê xwe de got. xelîlê çaçan
gurandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gurandin
gurandin (lêker) pîst ango çerm ji ser leşê heywanekê/î vekirin yan rakirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گوراندن.
Herwiha: gurîn, gurûn, gron, guwirandin. Tewîn: Lêker: -guro-, -gurîn-, -gro-.
: gurandî
gurandin/digure/bigure 1. post kirin, çerm jê vexistin 2. qutqutî kirin, pir lê xistin
gurane (rengdêr) bi awayekî gur.
ji: gur + -ane
guranî (navdêr, mê) çendanî, çendahî, kemiyet, gurayî, korsî, gurimtî, himbizî, sixletî.
ji: guran +-î
gurankar (navdêr, mê) qesab, serjêker.
ji: guran +-kar
gurankarî (navdêr, mê) werar, avakirin, guhorîn, pilpixîn, şînyak, şînkirin, serîdan, seridîn, pêşxistin, avayî, avakirin.
ji: guran +-karî
gurbik (navdêr, mê) kovan, kewar, pêtag, qewan, kuvan
gurbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gur
gurbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gur
gurc şidiyayî
1. kurt (rengdêr) kurt, kin, ne dirêj: Ev werîs gurc e..
Bikaranîn: Lêker: gurc bûn. Navdêr: gurcbûn.
Bide ber: gurcî.
: gurcî gurcîtî gurctî
gurc bûn şidîn
(lêker)şidîn
gurc kirin şidandin
(lêker)şidandin
gurcbûn (navdêr, mê) peytbûn
gurcî 1. gelek delal (rengdêr) (gelek) spehî, delal, bedew, ciwan, xweşik: Ca çi gurcî ye, babo!.
: gurcîtî 2. gurcbûn (navdêr, mê) kurtî, kinî, ne dirêjî, gurcbûn 3. gurcistanî (navdêr, mê) zimanê Gurcistanê(navdêr) welatiya/ê Gurcistanê(rengdêr) tişta/ê Gurcistanê, xelkê wê yan zimanê wê
gurcik (navdêr, mê) gulçîsk, gurçî, gurçik, gurçik.
ji: gurc +-ik
gurçik du endamên ku di pişta mirovan de ne *"mirov dilî nede, gurçikê naxwe”
(navdêr, mê) du endamên leşî yên hinavan in ku li rexê çep û rastê dikevin erka wan e ku pêkhateya xwînê bi awayekî biparêzin ku guhertinên nelirê yan tirsnak têde rû nedin bi vê mebestê gurçik madeyên nexwazyar ên di xwînê de bişaftî derdixin derveyî laşîev pêvajo hem aktîv û hem pasîv cî digiregurçik wek erk herweha radeya tirşahiya xwînê diparêzin û di encam de mîz pêk tê, tiştên bi şiklî xwe mîna gurçikan, gurçikên titûnê, gurçikên ceket.
Herwiha: gulçik, gulçîsk, gurçîsk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گورچک ku-kr: гурчык.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: gurçik, gulçik, gulçîsk, gurçîsk, soranî: گورچیلە (gurçîle), Kurdiya başûr: gurcig, gurcîlik, gurdalle, Lekî: gurdalle, Hewramî: wellk, zazakî: velike.
ji: herwiha gulçik, gulçîsk, bi soranî گورچیله (gurçîle), kurdiya başûrî gurcig, gurcîlik, lekî gurdałe, hewramî wełk, zazakî velike, farisî گرده (gordê), pehlewî gurtek, tacikî гурда (gurda), avestayî veretke-, sanskrîtî वृक्क (vŕkkaḥ)... ji Proto-aryayî.
gurçika guh nermika guh, nermikguh, guhik, guhçik, kevçîka guh, keviya guh
gurcîkî (navdêr, mê) Gurckî.
ji: gurcî +-kî
gurcistan Serenav,mê, welatek e li parzemîna Asyayê li ser kinara Deryaya Reş û paytextê wê Tiflîs e.
ji: gurc + -istan.
: gurcistanî, gurcistanîtîBinere.
Herwiha: gurcî
gurcistanî (navdêr, mê) Gurcî.
ji: Gurcistan +-î
gurckî (navdêr, mê) Gurcîkî.
ji: gurc +-kî
gurckirin (navdêr) peytkirin, tundkirin, :delingêd xwe gurc bike da bi karî la çemî derbaz bi bî!
gurctî (navdêr, mê) rewşa gurcbûnê.
ji: gurc + -tî
gurdik (navdêr, mê) şixat, kibrît, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe
gurê heft çiyayan bûn (biwêj) ji bo kesên xurt û pêkhatî tê gotin. hay lo loi kurê zeynika qûntepik jî bûye gurê heft çiyayan.
gurê kerê girêdayî bûn (biwêj) tenê mirovê tiştên, bêzehmet, hêsan û belaş bûn. hew, tu nizanî ev kî ne? ev gurên kerê girêdayî ne. çiya mazî
gurê ku ne dijminê min e, bila hezar salî bijî (biwêj) bila tiştek bi berjewendiyên min nebe, çi dibe bila bibe. ji çiyê min re! gurê ku ne dijmijê min e, bila hezar salî bijî.
gurê manco gurê efsûnî yê çîrokan
gurê reş, seyê sor li vir e (biwêj) sixurî kirin, hadandin. armanca wî hemû ew bû ku digot: gurê soro, seyê reş li vir e.
gurê serê çiya mirin (biwêj) ji bo bûyerên ku qet hêvî jê nayên kirin tê bikaranîn. gelo gurê serê kîjan çiyayî mirî ye? wa ye îro yaqûb kincinin pir xweş li xwe kirine.
guregur 1. dengê bayê xurt 2. dengê erebeyan *"bayê gurgurî, weke jina virvirî"
dengê bayê xurt, dengê erebeyan bayê gurgurî, weke jina virvirî.
Bikaranîn: Lêker: guregur kirin. Navdêr: guregurkirin Rengdêr: guregurkirî
guregur kirin (lêker)(Binihêre:) guregur
guregurkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye guregur kirin
guregurkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) guregur
gurenayene (Zazaki) (lêker) xebitandin
gurenîyayene (Zazaki) (lêker)hatin xeblt
gurer (navdêr, mê) gurênk.
ji: gur +-er
gurêx 1. dir, gurxenêq 2. segê ji gurên kedîkirî
(navdêr) seyên gurkuj, kûçikên ku gurgan dikujin.
Herwiha: gurgêx.
ji wêjeyê: Kûçikên terka derê xwediyê xwe bikirana bi çavek rind li wana nedinêrin. Belkû wan jî ev fêm dikirin ku terka derî nedikirin. Kûçikên terka derê xwediyê xwe bikirana ji wan re kûçikê tol dihat gotin, belku hinek ciyan “kûçikê ser sergoyan” digotin, yanî rûmeta wan dişkest. Kûçikên ku wezîfa xwe baş bikirana, ji hêla xwediyê xwe ve dihatin mikafat kirin, lê ne wek evrôpiyan! Xwediyên pez li kûçikên baş digeriyan, heya li cem me firotina kûçika adet nebû jî, lê xwediyê birran bi peretî ba jî, dixwestin kûçikên wan baş bin heta gurêx bin. Kûçikên gurêx li cem xwediyê birran pirr bi rûmet bû, lewra nedihîşt gur nêzîkî pez bibe!(Mnyekta.com, 3/2007).
ji: gur + xistin
gurêxî (navdêr, mê) şerkirin, gurx.
ji: gurêx +-î
gurêxîtî (navdêr, mê) bedmadî.
ji: gurêx +-îtî
gurêxkî (navdêr, mê) bi gurêxî.
ji: gurêx +-kî
gureyayene (Zazaki) (lêker) xebitîn
gurg navenda tevnê ya ku raçandinê digerîne
gurgîn (rengdêr) çalak, çeleng, fêris, aktîv, çist, zîrek, egîd, xurt.
Herwiha: girgîn.
ji: Belkî têkildarî gurg.
: gurgînane, gurgînî, gurgînî, gurgîntî
gurgîn bûn (lêker)(Binihêre:) gurgîn
gurgîn kirin (lêker)(Binihêre:) gurgîn
gurgînane (rengdêr) bi awayekî gurgîn.
ji: gurgîn + -ane
gurgînbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gurgîn
gurgînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gurgîn
gurgînî (navdêr, mê) rewşa gurgînbûnê.
ji: gurgîn + -î
gurgînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gurgîn kirin
gurgînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gurgîn
gurgum Serenav,mê, parêzgehek Bakurê Kurdistanê ye, paytextê wê parêzgehê.
Herwiha: Mereş.
: gurgumî, gurgumtî
gurgur (navdêr, mê) giregir, girgir
gurgurandin (lêker) virvirandin, kewkîkirin, dakirin, kewkî kirin, hilavêtin, werkirin, berhewakirin, berhewa kirin.
ji: gurgur +-andin
gurgurî (navdêr, mê) gurmînî.
ji: gurgur +-î
gurgurîn (lêker) dêrin, virvirin, berbibabûn.
ji: gurgur +-în
gurî [I] keçel, serût *"gurî dimirin, porsor dibin" [II] 1. cureyekî nexweşiya çêrm a ku endamê gurî her dixwire û qalik dide 2. kesê ku bi vê nexweşiyê ketiye *"kesî qala guriyî nedikir, rabû di devê kaniyê de gû kir"
gurî avêtin (lêker)(Binihêre:) gurî
gurî bûn bi nexweşiya xwiranê ketin
gurî bûye xwe tehtan dide (biwêj) ji derd û kulan û ji mecbûrî ketin nav rewşeke neyînî. ew reben çawa bike gurî bûye, xwe li tehtan dide.
gurî kirin (lêker)(Binihêre:) gurî
gurîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gurî
gurîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gurî
gurîdar (rengdêr) handar, kulbûnî, sorbûnî, arandinî.
ji: gurî +-dar
gurîgirtî (rengdêr) girgîn, rivînkirî, agirîn, agirgirtî, sorbûyî, dijwar, enirî, ateşî.
ji: gurî +girtî
gurik Bineregurrik
gurîkî 1. weke guriyan 2. bi çepelî
(rengdêr) weke guriyan, bi çepelî
gurîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gurî kirin
gurîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gurî
gurimtî (navdêr, mê) qerebalix, dengûdor, heytûhot, heysûbeys, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, boşayî, ajawe, bitom, zirpe, zingivor, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, qerepere, xepse, izdiham, qiyamet, heleloş
guringî pê dan (biwêj) girîng girtin. divê ku gurayî bi van çalakiyan bê dan. zana farqînî guregur kirin lafekî kirin. ew pir guregur dike lê bawer bike, ji wan gotinên xwe qetyekî jî nayîne cih.
gurintî (navdêr, mê) gotinên kesek dibêje daku kesek din bitirsîne: Min gef û guruntî didane wan..
Herwiha: guruntî.
Hevwate: gef, herreşe, metirsî, tehdîd.
Bide ber: tirs, xof.
Bikaranîn: Lêker: gurintî dan
gurintî dan (lêker)(Binihêre:) gurintî
gurîs (Soranî) (navdêr) werîsBi hewramî, arwîs
gurîtî (navdêr, mê) rewşa gurbûnê, keçelî, kel.
ji: gur + -îtî
gurivîn (navdêr, mê) îtaet, guhdarkirin, fermanpejirî, guhdarî, binemrî, dîsîplîn.
Herwiha: itaat, itaet, îtaat, taat, taet.
ji: Ji erebî.
Bikaranîn: Lêker: îtaet kirin. Navdêr: îtaetkirin Rengdêr: îtaetkirî.
: bêîtaet, bêîtaetî, biîtaet, îtaetdar, îtaetdarî, îtaetkar, îtaetker
gurkî 1. weke guran 2. bi êrîşeke hovane *"bixwe gurkî, rabe mêrkî"
(rengdêr) weke guran, bi êrîşeke hovane bixwe gurkî, rabe mêrkî
gurkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gur kirin
gurkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gur.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گورکرن
gurm (navdêr, mê) gum, gurmîn, gumgum, ding, hiring, ring, hut, gumînên, gumîn, gurmên
gurmandin (lêker) hingaftin, lêdan, hingandin, rin gandin, xurmandin, himandin, dingandin, hingandin, xumiandin, ringandin, nepixandin, werimandin, perçivandin, pif dan.
ji: gurm +-andin
gurme-gurm (lêker)br>(navdêr, mê) hurmîn, dengê gurme-gurmê kirin, dengê birûskan û dengê wek yên birûskan. Tewîn: Lêker: -gurm-.
ji: Ji dengê onomatopoetîk yê gurme-gurmê. Wekê ji zimanê Sûmerî gumgam. Gumgam bi Sûmerî onomatopik e wek bi Kûrdî. http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1938.html Herweha bi Sumerî em dibêjin gumgam ango gumgum http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1939.html. Ev peyva kurd gelek kevn e; û em ditîn kû zimanên Kurd û Sumer di diroka de yek bûn.
gurmên (navdêr, mê) gum, gurm, gurmîn, gumgum, ding, hiring, ring, hut, gumîn
gurmiç (navdêr, mê) kulm, mist, gurmist, gurmiçk, gulmiç, gulmiçk, boks.
Herwiha: gulmiç, gulmiçk, gurmiçk, gurmisk.
Bide ber: dest, kef.
: gurmiçanê, gurmiçandin, gurmiçandî, gurmiçbaz, gurmiçbazî, gurmiçî, gurmiçîner, gurmiçînerî
gurmiçî (navdêr, mê) rewşa gurmiçbûnê.
ji: gurmiç + -î
gurmiçîn (lêker) kêmwerarî.
ji: gurmiç +-în
gurmij hucûm, êrîş
gurmijîn (lêker) hucûm kirin, êriş birin ser.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گورمژین
gurmijîn/digurmije/bigurmije hucûm kirin, êriş birin ser
gurmik (navdêr) mil, çeng, çengil, gep.
Bide ber: gumirk
gurmîn (lêker)br>(navdêr, mê) hurmîn, dengê gurme-gurmê kirin, dengê birûskan û dengê wek yên birûskan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گورمین. Tewîn: Lêker: -gurm-.
Têkildar: gurmandin. Navdêr: gurmên.
ji: Ji dengê onomatopoetîk yê gurme-gurmê. Wekê ji zimanê Sûmerî gumgam. Gumgam bi Sûmerî onomatopik e wek bi Kûrdî. http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1938.html Herweha bi Sumerî em dibêjin gumgam ango gumgum http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1939.html. Ev peyva kurd gelek kevn e; û em ditîn kû zimanên Kurd û Sumer di diroka de yek bûn.
gurmînî (navdêr, mê) xurmînî, hingînî, ringînî, gumînî, dingînî, dimînî, himînî, xumînî, zimînî.
ji: gurmîn +-î
gurmînî jê anîn (biwêj) bandoreke mezin lê kirin. xelo gurmîniyek wisa ji wî gayî anî ku nayê gotin.
gurmînî jê hatin (biwêj) bihêz û bandor bûn. zingirî û xurt bûn. maşelah di wî temenê zêde de jî gurmîniyeke wisa ji xalê reşo tê ku mirov heweskar dimîne.
gurmist kulm, mist
gurmuxî (navdêr, mê) pergala nivîsîna zimanê punjabî û hin zimanên din
gurnepaş (navdêr, nêr) ajelekî guhandar yê çarling û şevgerr e.
Hevwate: kurbeşk
gurnijandin (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) tê bi wateya rûken dibe.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
guro bila tu gur bûyayî, bila te pêşî golika min bixwara (biwêj) tu ne hunkufê wî karî yî. bûa mirovekî wisa bûya ne xem bû. welehî dilê min nedişe-witî. got: guro bila tu gur bûyayî, bila te peşi golika min bixwara.
guro hijaro! (biwêj) bi tirane di wateya, heyf lo! weyla li minê. de tê bikaranîn. dibêjin keça sîncarji ber ku ew pişbaziya rezîl. a televîzyonê qezenc nekiriye li ber xwe dikeve. guro hijaro! (qerf)
guro vexwe, qijikê bixwe (biwêj) avêtina li ber lepên dijminan. tûr û tewas kirin. bi ya wan be ew hema dibêjin, guro vex-we, qijikê bixwe.
gurok (navdêr, mê) gule, fişeng.
ji: gur +-ok
gurr (rengdêr) xurt, bihêz, qewî, geş, pirr.
Herwiha: gur.
ji: jitirki gür, hevreha güç (hêz, qewet), güreş, ji tirkiya kevn kü (kotekî, zor)..
Bikaranîn: Lêker: gurr bûn, gurr kirin. Navdêr: gurrbûn, gurrkirin Rengdêr: gurrbûyî, gurrkirî.
: gurrî, gurrîtî, gurrtî
gurr bûn (lêker)(Binihêre:) gurr
gurra yekî kirin guhdan yekî, bi gotinên yekî kirin, îteat kirin Mînak:Min dema xwe da gurra bavê xwe ne kir, niha jî poşman bûme. Têmûrê Xelîl
gurrahî (navdêr, mê) bereket, zêdehî, mişetî, gelekî, zafî, adanî, berdarî, deramet, gumrehî, boşahî, berhemdarî, kesafet, feyîz, feyezan, gurrbûn.
Herwiha: gurahî guratî gurayî gurî gurîtî gurtî gurratî gurrayî gurrî gurrîtî gurrtî
gurrayene (Zazaki) gurîn
gurrbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gurr
gurrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gurr
gurrî 1. keçelok (rengdêr) kesê ku porê wî tune ye, keçelok.
Herwiha: gurri
gurrî bûn (lêker)bi nexweşiya xwiranê ketin
gurrik (navdêr, mê) gore, kurrik.
Herwiha: gurik.
Bikaranîn: Kurmanciya Xorasanê
gurrîkirî (rengdêr) pîskiri, herimandî.
ji: gurrî +kirî
gurrîn (lêker)urîn.
ji: gurr +-în
gurrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gurr kirin
gurrkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gurr
gurrmij (navdêr, mê) pêlên agir, agirê geş û gurr.
Herwiha: gurmij
gurrmijandin (lêker) hirmijandin, kurandin, qûrandin.
ji: gurrmij +-andin
gurrnayene (Zazaki) (lêker) gurrandin
gurrnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin gurrandin
gurrxwer (navdêr, mê) gefxwer.
ji: gurr +-xwer
gurûh (navdêr, mê) kom, gurop, deste.
ji wêjeyê: Gurûhek soran hene ko bi zaneyî dawa xwe xistine devên xwe û diranan li kurmancan û kurmanciyê diqîriçînin. Em dibêjin, “keko”, ew dibêjiin, “xerîbo”; em dibêjin “birao”, ew dibêjin “çolîno”...(Enwer Karahan: Para mala Barzanî jî di piçûkdîtina kurmanciyê de heye, Nefel.com, 5/2008).
ji: Ji farisî
gurwe (Zazaki) (navdêr) ked, kar, xebat, renc
gurz 1. baqeke mezin a giyayê dirûtî û xuromkirî 2. çekeke cengî ya ku dişibihe şiveke serçomax a mezin lêbelê hesinî û pîjpîjî ye
(navdêr, nêr) çekek e (li wêneyê binere), qeft, baq, deste, komek darikên yan gulên pêçandî yên bi hev re: Gurzek gulan da dest min. qeft, baq, deste, koma lasên giyayî ne ke ku hatine pêçandin da ku bi hêsanî bêne rakirin û birin bo alifkirina dêwêr û pêz di mehên zivistanê de.
ji: Ji Proto-aryayî wecre-, hevreha farisî گرز (gorrz), pehlewî verz/vezr, avestayî vezre-, sanskrîtî वज्र (vejre). Gürz ya tirkî û վարզ (verz) ya ermenî ji zimanên îranî hatine wergirtin..
Bikaranîn: Lêker: gurz kirin. Navdêr: gurzkirin Rengdêr: gurzkirî.
: gurzavêj, gurzavêjî, gurzdar, gurzî, gurzweşîn.
ji wêjeyê: Dem; wê dema ku tu û her kesekî dîtir baş nas dike bê çawa kulma guvaştî ya bajarên toz û tirabêlkê bi awayekî hûrhêra dadiweşe, kir ku Selo sengeletiya xwe bitehmije, xamaya köpoğlunungızıya malika Ecem î dercînar di nava gurzên loda gîhê de bigevizîne.
gurz kirin 1. (giya) weke baqeke mezin bi keys kirin 2. (bar) par bi par bilind kirin
(lêker)(giya) weke baqeke mezin bi keys kirin, (bar) par bi par bilind kirin
gurz lêdan (Binihêre:) gurz
gurzdar (rengdêr) biqeft, bibaq, bideste.
ji: gurz + -dar.
: gurzdarî gurzdarîtî gurzdartî
gurzdarî (navdêr, mê) rewşa gurzdarbûnê.
ji: gurzdar + -î
gurzdaweşandin (navdêr, mê) bi kar anîna gurzî, lêdana li dijminî, pê mergehî gurzekê mezin daweşand dijminî
gurzê serê lodê bûn (biwêj) ew jî xala dawiya dawîn e. jixwe ew gotina wî ya dawîn jî tam gurzê serê lodê bû.
gurzî (navdêr, mê) rewşa gurzbûnê.
ji: gurz + -î
gurzik (navdêr, mê) êşî.
ji: gurz +-ik
gurzker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê gurz dike, desteker, destikker.
ji: gurz + -ker
gurzkerî (navdêr, mê) destekerî, destikkerî.
ji: gurz +-kerî
gurzkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gurz kirin
gurzkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gurz
gurzweşandin (rengdêr) destavêjî
gurgle Xuşxuş, xuşxuşîn
gur (m.) wolf
m. wolf
m. wolf
1. m. wolf 2. strong, powerful.
gur kirin to fill
gurçîk (f.) kidney
gurdarî f. attention.
gurdarî kirin to pay rapt attention
gurêna ewran (f.) thunder
gurg see: gur (wolf)
gurgur (j.) thunder
gurgura ezmên thunder
gurî (f.) flame, loss of hair due to scabies
bald, scabby
gurîn f. clamor, noise
gurmîn gurmv.i. to make a loud noise
gurz m. hank of hair
gurz  (m.) (gurzê çîçekan) bunch (of flowers)
gurgel gelî
gerden
gewrî
qirik
gurke aro
arû
tirozî
xîyar
gurt bend
pişt
piştbend
pîştok
qayîş
gur dicht
kräftig
mächtig
Wolf
gur kirin entfachen
verstärken
gura min meiner Meinung nach
meines Erachtens
guran das Fell abziehen
schinden
gurandin das Fell abziehen
schinden
gurçik Niere
gurçikên sûret Backen
Wangen
gurcîstan Georgien
guregur donnernder Lärm
lautes donnerndes Geräusch
gurgur lautes donnerndes Geräusch
gurî kahl
gurîn aufflackern
auftrumpfen
einschlagen
leuchten
lodern
gurk Holzart für Spieße
gurkebend Köcher
gurkî baskîn ein geflügelter Wolf, ein Spiel
gurok Gewehrkugel
Kugel
Patrone
gurz Bukett
Bündel
Eisenkeule
Garbe
Keule
Strauß
Strauß (Blumen)
Streitkolben
gurzkebend Keulenschleuder
Kriegsflegel
gurnîk gurnîka deva; xanthium strumarium
gur rd. gur, bêmabeyn, bêmîyan, bêorte
m. gurg (hetan de) n.
m. sirp, gur n.
rd. gur, sixlet, gir, six
n. zoo. verg, varg n.
gur bûn gur bîyene, alawine girewtene
lng. gur bîyene
gur kirin lg. gur kerdene, gij kerdene, kis kerdene, sur kerdene, fîtkerdene
lg. gur kerdene, gurnayene
gurahî m. gurahîye, guranîye m.
gurandin lg. . cêvetene, çerme kerdene, selixnayene
m. cêvetis, çermekerdis, selixnayis n.
lg. sul kerdene, henc kerdene, kêl kerdene, selnayene, çêl kerdene, sulnayene
guranî m. mîkda n., gtoyîye m.f mîqdar n.
gurbe m. pêtage, keware, kare, xize, koxane, quwarî, kewara mêsan, sitile, sitlaney hingan, pêtaga mêsan m.
gurbik m. pêtage, keware, kare, xize, koxane, quwarî, kewara mêsan, sitile, sitlaney hingan, pêtaga mêsan m.
gurbûn m. gurbîyayis, alawinegirewtis n.
m. gurbîyayis n.
gurcî m. gurckî n.
m/n. gurcî n.
gurçik m. ana. velik, velke, gurçik, velkî, velg, felk, ferk, gulcik n.
gurçika dest m. velikê destî, gupikê destî, nermikê destî n.
gurçika guh m. ana. nermikê gosî, çiçikê gosî, pelikê gosî, pelikgos n.
gurçika pê m. ana. velikê peke, singir, pûrz, singirê peke, puirz n.
gurçîlk m. ana. velik, velke, gurçik, velkî, velg, felk, ferk, gulcik n.
gurçîsk m. ana. velik, velke, gurçik, velkî, velg, felk, ferk, gulcik n.
gurcîstan m. gurdstan n.
gurcîstanî rd. gurdstanij
gurd m. gurg (hetan de) n.
gurda tevnê m. verdî m.
gurdan m. isk. tabûre m.
gurê m. verdî m.
gurê boz n. vergo gewr n. gurî
guregur /?. guregur
gurep m. tip. algose, belegos, xîyarek, gosdeginayis, gosrep, yarek, belengus, qenaqutik, qebaxqulax, alguse n.
gurepî bûn lng. belegos bîyene, algose bîyene, xîyarek kewtene, gosî deginayene, gosrep bîyene
guresk m. zoo. wersaqe m.
gurêx rd. gurex
gurêz m. draremayis, îçtînap n.
gurêzîn lg. îçtînap kerdene, cira remayene
m. draremayis, îçtînapkerdis n.
gurg n. zoo. verg, varg n.
gurgan m. bot. gurgêre, dara gurge m.
gurge m. bot. pîncik, pînce n.
gurgen m. bot. gurgêre, dara gurge m.
gurgur m. gurayis, guregur n.
gurî m. sencaqe, flama m.
rd. kir, keçel, kel, keçelek
m. tip. ger, gir n.
gurî bûn lng. keçelbîyene, kir bîyene, gurî bîyene
lng. ger vetene, gerin bîyene, ger girewtene, gir vetene
gurî kirin lg. . keçel kerdene, gurî kerdene, kir kerdene
gurîbesk m. zoo. kurbesik, korbesik, kurebesik, kuerbesik, kurpisik, kuarpisik, kulpisik, kuarmisk/?.
gurîbûn m. gervetis, gerinbîyayis, gergirewtis, girvetis n.
gurik xamxamok; orobanche
gurimtî m. hengame., haybro, herese, qerebelix, semate, hayle m., teqereq, gimîûnalî, zelemele, çilvîlîye, gurintî, xiredr, teqereqe, gimîûnalî, welwele, samate, somate, zimîûnalî n.
gurîn lng. gurayene, xurayene
gurîtî m. keçelîye, gurîye, kirîye, kelîye, keçelênî, gurênî, keçelê, girênî m.
gurivandin lg. werê ardene, pêardene, ast kerdene, hurê ardene, hast kerdene
gurkirin m. gurkerdis, fîtkerdis, surkerdis, kiskerdis, tizkerdis n.
m. gurkerdis, gurnayis (adir) n. *hatin gurkirin=gur kerîyene, ameyene gurkerdene
gurloq dan lg. . çirtikî dayene
gurmandin lg. cinezelnayene, cirepnayene, ciqelebnayene, cinetelnayene, ciqeldayene, verkewtene, ver netelîyene
lg. girmnayene, ringnayene, dingnayene, xirmnayene
n. girmnayis, ringnayis, dingnayis, xirmnayis n.
gurmegurm h. gurmegurm, girmegirm, xurmexurm, ringering, zingezing, dingeding, xirmexirm
gurmîj m. galim, êris, hucum, gal, hêris, gale, gal m., hicum n.
gurmijandin lg. galim kerdene, êris kerdene, rikif kerdene, hucum kerdene, rikêf kerdene, ser ramitene, gala bere kerdene
gurmijîn lg. galim kerdene, êris kerdene, rikif kerdene, hucum kerdene, rikêf kerdene, ser ramitene, gala bere kerdene
gurmik m. girmike, kulmike, nuncike, kulmistike, gurmike, nurcike, nurçike, niçuke, nucike, niyoncik m.
gurmik lêdan lg. girmike pirodayene, kulmike pirodayene, nuncike pirodayene, kulmistike pirodayene, gurmike pirodayene, nurcike pirodayene, nurçike pirodayene, niçuke pirodayene, nucike pirodayene, niyoncik pirodayene
gurmiklêdan m. girmikepirodayis, kulmikepirodayis, nuncikepirodayis, kulmistikepirodayis, gurmikepirodayis, niçukepirodayis n.
gurmîn lng. . gimayene, gurmayene, xirmayene, xurmayene
lng. . gurayene, xurayene (hewr)
gurmînî m. girmîye, ringîye, zingîye, gur m., guregure m.
gurmisandin lg. galim kerdene, êris kerdene, rikif kerdene, hucum kerdene, rikêf kerdene, ser ramitene, gala bere kerdene
m. galimkerdis, êriskerdis, rikifkerdis. hucumkerdis n.
gurmisk m. girmike, kulmike, nuncike, kulmistike, gurmike, nurrike, nurçike, niçuke, nucike, niyoncik m.
gurmist m. girmike, kulmike, nuncike, kulmistike, gurmike, nurcike, nurçike, niçuke, nucike, niyoncik m.
gurmistlêdan lg. girmike pirodayene, kulmike pirodayene, nuncike pirodayene, kulmistike pirodayene, gurmike pirodayene, nurcike pirodayene, nurçike pirodayene, niçuke pirodayene, nucike pirodayene, niyoncik pirodayene
m. girmikepirodayis, kulmikepirodayis, nuncikepirodayis, kulmistikepirodayis, gurmikepirodayis, niçukepirodayis n.
gurn m. ano. hêlik, herz, batî, gun, hak, heya n.
gurnik gorcal; turgenia latifolia
m. bot. gurn lg. e, gorjale, gorcale, gornage, guercale, gurnîk, gurnuge m.
gurnika ardî gorcala ardî(gorcala arra kewte); tribulus terrestris
gurnîka deva gurnîk; xanthium strumarium
gurrmijandin lg. qornayene (sêr)
m. qornayis (sêr) n.
gurrmijîn lng. . qorayene (sêr)
gursî n. gusî, gilbe, gose, gile, wese, guse, gusa n.
gurtil m. guranîye, qerebelix, herese m.
guruz gerizwan; anchusa officinalis ) / boraginaceae
gurxenêq m. bot. vasê zerance n.
gurz m. girze, gilze n.
n. gurz, serezonp n.
gurzvan m/n. gurzd, gurzwan, gurzbaz n.
gurçik böbrek
gurcîstan Gürcistan
gure
gurme-gurm gümbürtü
gurnîk domuz pıtırağı; xanthium strumarium
gurr-gurr gümbür gümbür
hüngür hüngür
gurre-gurre gümbürtü
gur gur
lez, bizav
hêz, şiyan
gur pê dan gur kirin
lezandin, bizivandin, lez danê
gurbe nêrepisîk, nêrekitik, pisîkên / kitikên nêr
pindiloşk, (kur) pito, bito
(kiç) pitê, bitê, kesa/ê kurt û qelewok
gurbiz zexm, qayim, bihêz
gurc gurc, leşsivik, destsivik
çist, çeleng
lezgîn, bilez, bibez, pît, hêl: ~ û gol çist û çeleng
gurc û gol çist û çeleng
gurçîle gurçik, gurçîlk
gurçû berçêlk, sersîng, bersînga firindeyan
gurd wêrek, biste, mêr, dilêr, dilşêr, pelewan, bisteh
gure qelebalix, geremol, qerebalix
gureşe lêxurîn, gef, tehdîd: hereşe û gureşe gef û gur
gureşekar gefker, gefxwer, tehdîdker
bive, xeter
gureûbire heytûhot, deng û pêjn, qerebalix, dengê bilind û zêde
gurêz xwejêkirin, xwejêdûrkirin, hevzaxwejêkirin, xwetêkilnekirin
gurg gur, gurg
gurgangaz xayîn, hevalê dijminan
gurîs werîs, wêrîs, benek stûr e (t ji mûyê bizinan têt çêkirin)
gurp, gurpe, gurpegurp (dengê) gurm, gurmegurm, dengê lêdana dil ya dil
gurz gurz
kaşok
gurz, biserdegirtin, êriş
gurze gurzik, destik, qevd (nim. yê gulan)
gurze, prîzma
gurzehon werîs, bizîng, ben, hebl
gurzetîşk tîroj, tîrêj