Encamên lêgerînê
gund n köy
gundayetî m köylülük
gundbûn m köyleşme
gundê betlaneyê nd tatil köyü
gundewar m 1. kır (şehir ve kasabaların dışında kalan, çoğu boş ve geniş yer, köylük yer) 2. kır (orman, dağ vb. ye karşıt olan açıklık yer)
gundewarî rd 1. köyle ilgili 2. kırsal (az insanın barındığı, daha çok kır durumunda olan yer) 3. kırsal (kır ile ilgili) 4. wj/m pastoral
gundewarî bûn l/ngh kırlaşmak (kır durumuna gelmek)
gundewarîbûn m kırlaşma (kır durumuna gelme)
gundî köylü.
rd/nd 1. köylü 2. köylü (köy halkı) 3. köylü (aynı köyde kalan) * Hesen gundiyê min e Hasan benim köylümdür 4. mec köylü (kaba, anlayışsız kimse)
gundî nabin cindî köy ve köylülüğün geç değiştiği ve geliştiğine vurgu yapan bir deyim neguherîn
gundik n köycük
gundîkî rd/h köylüce, köylüvari
gundîtî m 1. köylülük (köylü olma durumu) 2. köylülük (köylülere özgü davranış)
gundîvan nd/nt köycü
gundîvanî m köycülük
gundîyê hev köydeş
gundkî rd/h köy üsulu
gundnişîn rd köy sakini
gundnişînî m köy sakinliği
gundor n 1. loğ 2. merdane, silindir 3. toplu tabanca
gundor (ii) bot/m kavun
gundor bûn l/ngh 1. loğlanmak 2. yuvarlanmak
gundor kirin l/gh silindirlemek
loğlamak
gundorbûn m 1. loğlanma 2. yuvarlanma
gundorbûyîn m 1. loğlanış 2. yuvarlanış
gundorfiroş nd/nt kavuncu (satan kimse)
gundorfiroşî m kavunculuk
gundorkî mat/rd 1. silindirik, silindirsel 2. h yuvarlayarkatan
gundorkirin m 1. loğlama 2. silindiraj
gundparêz nd/nt 1. köycü 2. köy koruyucusu
gundparêzî m 1. köycülük 2. köy koruyuculuğu
gundwarî bnr gundewarî
gund cih û warê ku ji çend malan pêk tê (ji taxê mezintir û bajarokî biçûktir e) *"melayê nexwendî, digere li nav gundî"
(navdêr, nêr) komek malan yên ku li derekê li nêzî hev dijîn (û bi hev re tên birêvebirin) Gund ji bajarr û bajarrokan biçûktir in û hejmara kesên lê dijîn bi gelemperî nagihe hezaran: Li gundê me 50 mal hene..
Hevwate: kele, dew, dêw, dih, dihi, dihon. Tewandî: gundî: Hê negihiştibû nav gundî, zarrok hatin pêşiyê.Peyvên jêçêkirî, gundewar, gundewarî, gundik, gundî, gundîtî.
Bide ber: bajarr, bajarrok, nahiye, navçe, parêzgeh, yekmale. Bi soranî: lade, ladê.
ji: hevreha pehlewî gund (kom, ref, grûp; leşker, leşkergeh), farisî غند (ẍund)/غنده (ẍundê) anku gumtik, gumtilk, girik... jiari. Tê texmînkirin ku peyva erebî جندي (cundî ku wek cindî ketiye kurdî jî) ji peyva îranî gund be. ܓܘܕܐ (gudda: leşker, ref) ya aramî jî ji îranî ye. Bo hin nimûneyên din jî yên ku tê de g ya îranî di erebî de dibe c binere gûz, gêzer, gewher..
Bikaranîn: Navdêr: gundbûn
gund bûn (lêker)(Binihêre:) gund
gund kirin (lêker)(Binihêre:) gund
gund û bajar li bin guhê hev xistin (biwêj) gelekî gerîn. di wê navberê de li wê herêmê çi gund û bajar hebûn min gist li bin guhê hev xistin.
gundbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gund
gundbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gund
gundek e, rindek e (biwêj) em in û ew e, divê em îdare bikin, ji bilî wê vebijarkeke me nîn e. em in û ew e, ma ji bilî wê vebijarkek me heye? gundek e, rindek e.
gundewar (navdêr) şiryar, ladê, gund û deverên din yên derî bajarran(rengdêr) mîna jiyana gundiyan.
ji: gund + -e- + war.
: gundewarî, gundewarîtî, gundewartî
gundewarî (rengdêr) derebajarî
gundî şênî û dêmanên ku di wargehên kêmjimar de dijîn *"gundî li hev nexin, romî têr naxwin"
(navdêr)Wate.
Bikaranîn: . Navdêr: gundîkirin xelkê gundî kesên li gundan dijîn: Pirraniya gundiyan nexwendewar in. rûniştvanên gundekî: Gundî li hev kom bûn.kesên ne ji mêj e ji gundekî bar kirine bajarrekî: Gundî li bajarran bêzar dibin.kesên ji zihniyeta xwe ve nezan: Hemî gavan û gundî ne!
gundî kirin (lêker)(Binihêre:) gundî
gundik (navdêr, nêr) mezra, gundên biçûk.
Herwiha: gundk.
ji: gund + -ik.
: gundikane, gundikî
gundikane (rengdêr) bi awayekî gundik.
ji: gundik + -ane
gundikî (rengdêr) xelik ê gundan
gundîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gundî kirin
gundîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gundî
gundirandin (navdêr, mê) tiştê girover girêlkirin, bi gundirîne bi gundirînin dê gundirînim … û htd
gundîtî (rengdêr) cahilî, nezanî.
ji: gun +dîtî
gundkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gund kirin
gundkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gund
gundnişîn (navdêr) gundî, kesên ku li gundab (ne li bajaran) dijîn.
ji wêjeyê: Her çawa be em dev ji mirovê kevin û dirokê berdin, bên ser mirovê nû û nerîta xwarinê. Xwarin çand e, xwarina xelkê bajêr rengo-rengo û baştir e ji xwarina xelkê gundnişîn yan jî xwarina koçer û zozaniyan.(Bedran Ehmed: Çanda xwarinê di kavilgeha Kurdistanê de, Nefel.com, 1/2008).
ji: gund + -nişîn.
: gundnişînî, gundnişînîtî, gundnişîntî
gundnişînî (navdêr, mê) rewşa gundnişînbûnê.
ji: gundnişîn + -î
gundwar derebajar, cihê ku ne bajar e
gundwarî derebajarî
gund village
(m.) village
m. village.
gundî villager; (nezan, neşareza) peasant
(n.) peasant, countryman
m/f villager.
gundîtî f. rusticity
gund Dorf
gundî Bauer
Dorfbewohner
Dörfler
gundor Walze
gund n. dewe, diwe, do m.
gundî rd. dewij, dewic, dewiz, diwic
gundîtî m. dewijîye, dewijênî m.
gundor m. dingore, balore, merdane m.
n. bot. kuye, kundire, kul, qu, kuy, quî, ku m.
n. bangêre, loxe, bargîne, bungêre, barîngane, luexe, luerik, bunger m.
gundor kirin lg. . seqelnayene, sîlîndirnayene, loxnayene, bangêrnayene
lg. bangêrnayene, lox kerdene, bangêr kerdene
gundorkirin m. bangêrnayis, loxkerdis, bangêrkerdis n.
gund gund
gundarî gundarî, derbajar, dernavend, deverên ne bajar in
gundore gundor, petêx, talik, kalik