Encamên lêgerînê
gibi 1. wekî, mîna, nolî, nala, wek, fîna, bîna, binanî, weka, minani, notla, notil, notlan, fînani, notî, werga, nolanî, fena, fenanı, manendi, layî *aslan gibi bir adam: zilamekî minanî şêr 2. çawa ku, hema (wê gavê, di wê sactê dc, di wê navê de) *haberî aldığım gibi geldim: çawa ku min xeber girt ez hatim *silahı kaptığı gibi dışarı fırladı: hema rahişt nerahişte çeki derkete der 3. wekî, noli, nala, mîna, fîna, bina (bi heman teşeyî, awayî) *benim gibi yapınız: nolî min bikin 4. wekî, nolî, nala, mîna, fina, bîna (wekî ku pê bikeve) *insan gibi iste: mina mirovan bixwaze d
1. wekî, mîna, nolî, nala, wek, fîna, bîna, bînanî, weka, mînanî, notla, notil, notlanî, fînanî, notî, werga, nolanî, fena, fenanî, manendî, layî * aslan gibi bir adam zilamekî mînanî şêr 2. çawa ku, hema (wê gavê, di wê saetê de, di wê navê de) * haberi aldığım gibi geldim çawa ku min xeber girt ez hatim * silahı kaptığı gibi dışarı fırladı hema rahişt nerahişte çekê derkete der 3. wekî, nolî, nala, mîna, fîna, bîna (bi heman teşeyî, awayî) * benim gibi yapınız nolî min bikin 4. wekî, nolî, nala, mîna, fîna, bîna (wekî ku pê bikeve) * insan gibi iste mîna mirovan bixwaze d
gibi gelmek wekî (tiştekî) hatin, mina (...) hatin, nola (...) hatin *önceleri bana çok akıllı birisi gibi geliyordu: ew berê ji min re wekî merivekî biaqil dihat
wekî (tiştekî) hatin, mîna (...) hatin, nola (...) hatin * önceleri bana çok akıllı birisi gibi geliyordu ew berê ji min re wekî merivekî biaqil dihat
gibi olmak we kî (...) bûn, mîna (...) bûn, nola (...) bûn, bîna (...) bûn
wekî (...) bûn, mîna (...) bûn, nola (...) bûn, bîna (...) bûn
gibi yapmak wekî (...) kirin, mîna (...) kirin, nola (...) kirin
wekî (...) kirin, mîna (...) kirin, nola (...) kirin
gibilerden wekî (...) kirin, mîna (...) kirin, nola (...) kirin nizanim bîna... *asarım keserim gibilerden lâflar etti: gotinên mîna ez dê berat bikim, nizanim celat bikim kirin h
wekî ...., nizanim bîna... * asarım keserim gibilerden lâflar etti gotinên mîna ez dê berat bikim, nizanim celat bikim kirin h
gibisi wek, mîna, wekanî, minani, nolanî, not lanî, manendi *Ahmet gibisi yok: kesê mî nanî Ehmed nîn e nd
wek, mîna, wekanî, mînanî, nolanî, notlanî, manendî * Ahmet gibisi yok kesê mînanî Ehmed nîn end
gibisinden ji yekî mîna..., ji yekî wekî... ji kesê nolî... *Ali gibisinden ne beklenir!: ji yekî mîna Alî çi tê hêvîkirin!
ji yekî mîna..., ji yekî wekî... ji kesê nolî... * Ali gibisinden ne beklenir! ji yekî mîna Alî çi tê hêvîkirin! h
gibisine gelmek gotin qey
gotin qey
Gotin qey…
gibisine getirmek jê kirê ku, jê we ye ku
jê kirê ku, jê we ye ku
gicişmek xurin (xur ketin yekî) l/ngh
xurîn (xur ketin yekî) l/ngh
gideğen milê golê erd/nd
milê golê erd/nd
gider 1.lêçûn, mesref 2. daçûn, lêçûn, mes ref (xerckirinên ji bo bidestxistina hejahi yan) *gelir ile giderleri karşılaştır: dahat û daçûnan rûberî hev bike bz/m
1. lêçûn, mesref 2. daçûn, lêçûn, mesref (xerckirinên ji bo bidestxistina hêjahiyan) * gelir ile giderleri karşılaştır dahat û daçûnan rûberî hev bike bz/m
gider ayak li ber çûndinê, li ser rê, li ser piyan *gider ayak bizi de kandırdı: li ber çûndina xwe em jî xapandin h
li ber çûndinê, li ser rê, li ser piyan * gider ayak bizi de kandırdı li ber çûndina xwe em jî xapandin h
giderayak bnr gider ayak
giderek bere bere, her çûn, herçî çûn *hastalık giderek daha kötü bir hal aldı: nex weşîn her çû hîn xerabtir bû h
bere bere, her çûn, herçî çûn * hastalık giderek daha kötü bir hal aldı nexweşîn her çû hîn xerabtir bû h
giderici 1. jêbir (ji bo tiştê ku xwediyê wesfa tuneker e) *leke giderici madde: madeya jêbira lekeyan 2. êşbir (ji bo îlacan) rd
1. jêbir (ji bo tiştê ku xwediyê wesfa tuneker e) * leke giderici madde madeya jêbira lekeyan 2. êşbir (ji bo îlacan) rd
giderilmek ji navê hatin rakirin, ji rastê hatin hilanîn, hatin tunekirin l/tb
ji navê hatin rakirin, ji rastê hatin hilanîn, hatin tunekirin l/tb
gidermek 1.ji nave rakirin, ji navê hilanîn l/bw, tune kirin l/gh 2. dabin kirin *al bu parayla ihtiyaçlarını gider: ha ji te re bi vî pereyi, pêwîstiyên xwe dabin bike l/gh
1. ji navê rakirin, ji navê hilanîn l/bw, tune kirin l/gh 2. dabîn kirin * al bu parayla ihtiyaçlarını gider ha ji te re bi vî pereyî, pêwîstiyên xwe dabîn bike l/gh
gidertmek ji navê dan rakirin,ji rastê dan hilanîn, dan tunekirin l/lb
ji navê dan rakirin, ji rastê dan hilanîn, dan tunekirin l/lb
gidi 1. gidî *seni gidi seni: ax gidî tu 2.tiştê yekî an jî tiştekî zanibûn) 3.çûn (ji bo bêrikirinê) *hey gidi gençlik: ax gidî xortanî 3. pêzeweng nd
1. gidî * seni gidi seni ax gidî tu 2. gidî (ji bo bêrîkirinê) * hey gidi gençlik ax gidî xortanî 3. pêzeweng nd
gidici 1. çûndox (ji bo kesê ku ne mayînde giren ximam (ji bo hewaya piçek biewr û mij e) 2. çûndox (ji bo kesê ku dike bimire,ê mirinê ye) m(mec) *gidici hasta: nexweşê çûndox
1. çûndox (ji bo kesê ku ne mayînde ye) 2. çûndox (ji bo kesê ku dike bimire, ê mirinê ye) * gidici hasta nexweşê çûndox e (mec)rd
gidici olmak emrê xwe tijî kirin l/ngh
emrê xwe tijî kirin
gidilmek çûn (di Kürdi de ev lêker bi awayê tebatî nayê kişandin) *pazar günü gezmeye gidildi:roja yekşemê çûn geştê
çûn (di Kurdî de ev lêker bi awayê tebatî nayê kişandin) * pazar günü geziye gidildi roja yekşemê çûn geştê
gidimli riya ramînê
riya ramînê (fel/man) rd
gidip de gelmemek var gelip de görmemek var mirin heye jîn heye
gidip gelmek derê (yekî) vekirin
gidiş 1.çûyîn, çûndin 2. çûyîn (ji bo awayê mûreke fûyî ya ku dişibe neyê) m 3.rewş,hâl(mec) 4.çûn(çûna cihekî)
1. çûyîn, çûndin 2. çûyîn (ji bo awayê çûnê) * bu gidişle eve zor varırsın bi vê çûnê tu dê bi zor bigihîjî malê 3. helwest, rewş, hal (mec) * bu adamın gidişini beğenmiyorum ez rewşa vî camêrî naecibînim 4. çûn (çûna cihekî)m
gidiş alayı merasîma ji bo padîşahan gava ku diçûn cihekî
gidiş dönüş bileti Bilêta duserî
gidiş geliş çûn û hatin, seyr û sefer, trafik m
çûn û hatin, seyr û sefer, trafîk m
gidiş geliş (veya dönüş) çûnehat, çûn û hatin, teratin
gidiş o gidiş çûndin ew çûndin e
çû êdî venegeriya, çû û êdî nehat
Çû êdî venegeriya. Çû û êdî nehat. Çûn bû ew çûn.
gidişat 1.boçûn (ji bo rewş, û weziyet) m 2.rewş,hâl(mec)
1. boçûn (ji bo rewş, û weziyet) m 2. telêz m * adamın gidişatı iyi değil telêza zilam ne baş e
gidişini beğenmemek Rewşa ku (yek) tê de ye, neecibandin.
gidişme xurin m
xurîn m
gidişmek xurin l/ngh
xurîn l/ngh, (xura (yekî) hatin) l/bw
gidon gîdon (gîdona bisiklete, direksiyona tinê)
gîdon (gîdona bisîklêtê, dîreksiyona bisîklêtê) m
gil 1. an, gelan 2. navder, navber *bunlar benim dayıgillerim oluyor: ev xalanê min in 2.famîle, familye,wateya famîlayê de bi awayekî piraniyê tê *kedigiller: famîleya pisîngan
1. an, gelan (bi vê têgiha binemal, esl û feslê tiştekî tê xuyakirin) * bunlar benim dayıgillerim oluyor ev xalanê min in 2. famîle, familye (ji bo riwek û ajelan di wateya famîlayê de bi awayekî piraniyê tê bikaranîn) * kedigiller famîleya pisîngan
gine bnr:gene
bnr gene
ginseng ginseng Rojhilata Dûr hêşîn dibe (Panax ginseng)bot/m
ginseng, navê riwekeke ku li welatê Rojhilata Dûr hêşîn dibe (Panax ginseng) bot/m
giray nasnave xanên Qirimê û kesê ji vê bi
nasnavê xanên Qirimê û kesê ji vê binemalê
girdap 1. germek, ger, gerek, gergerînek,gêjik, girdav, avger, xerqe erd/m 2.xeter,nak(mec)xemlandina girift as
1. gerînek, ger, gerek, gergerînek, gergerînok, geronek, gêjgerîn, gêjgerînek, gêjik, girdav, avger, xerqe erd/m 2. xeternak (mec) rd
girdi ketan (hemû amûr, pere û hêza kar ya ji bo hiberînê)
ketan (hemû amûr, pere û hêza kar ya ji bo hilberînê) bz/m
girdi çıktı (veya girdisi çıktısı) 1.têkiliya nêzîk 2) ser û bin,hatin û lêçûn,lêçûn û jê hatin(mesref û dahata tiştekî)
girdi çıktı (veya girdisi çıktısı) 1) têkiliya nêzîk 2) ser û bin (bi her tiştê yekî an jî tiştekî zanibûn) 3) çûn û hatin, lêçûn û jêhatin (mesref û dahata ji tiştekî)
girdisi çıktısı 1. têkilî, eleqeye ji nêzik 2. ser û bin *bu arabanın girdisini çıktısını biliyorum: ez bi ser û binê vê erebeyê dizanim 3. çûn kilî hev bûn, ketin nav hev, li hev qelibîn û hatin (lêçûn û jêhatina ji tiştekî): bu dükkanın girdisini çıtısını bana sorabilirsiniz: hûn dikarin çûn û hatina vê dukanê ji min pirs bikin
I) Têkiliya nêzîk. II) Ser û binê... (bi her tiştê mirovekî zanibûn) III) Çûn û hatin. Lêçûn. Mesref.
giren ximam (ji bo hewaya piçek biewr û mij e) m
girenlemek ximam bûn, hênkayî çêbûn
ximam bûn, hênkayî çêbûn l/ngh
girgin çalak, jêhatî, pêkhatî rd
çalak, jêhatî, pêkhatî rd
girginlik çalaktî, jêhatîbûn, pêkhatîbûn m
çalaktî, jêhatîbûn, pêkhatîbûn m
girift 1.girift, aloz, herbilî rd 2. girift (nivîsa di hevde û nexweşik)rd 3.helwest,girîfdar,alozdar rd
1. girîft, aloz, herbilîrd 2. girîft (nivîsa di hev de û ne xweşik)rd 3. girîft (navê amûreke fûyî ya ku dişibe neyê)m
girift cümle hevoka girift, hevoka dijwar rz
girift olmak giriftar bûn, alazdar bûn
aloz bûn
girift tezyinat bnr girişik bezeme
giriftar girîfdar, alozdarrd
giriftar olmak girîftar bûn, alazdar bûn
giriftlik giriftî, alozî m
girîftî, alozî m
giriftzen girîftjen nd
girîftjen nd
giriliş têketan m
têketan m
girilmek hatin têketin l/tb
hatin têketin l/tb
girim têketan m
têketan m
girimlik têketname, kaxizê têketinê m
têketname, kaxizê têketinê m
girinti çal û mirtik m
girintili biçal û mirtik, biçal û mit rd
biçal û mirtik, biçal û mitrd
girintili çıkıntılı bi çal û mirtik
girintisiz bêçal û mit rd
bêçal û mitrd
girintisiz çıkıntısız bêçal û mirtik
bêçal û mitik
girip çıkmak seriyek lê xistin û derketin tin û derketin, çûn û hatin: oraya sık sık girip çıktığını görüyorduk: me didît ku tim dikete wê derê û jê derdiket
giriş 1. têketan, ketin (ji bo awa û karê têktinê)2.devera têketanê,derbase,derbasgeh *evin girişi pek dar:derbaseya xanî gelek teng e 3.serdetpêk,destpêk 4.gurîzgeh,derbasok
1. têketan, ketin (ji bo awa û karê têketinê) * fakülteye her girişimde ilk onu görürdüm di her cara têketana min a fakulteyê de min ew didît 2. navder, navber, axpîn, raye, derbase, methal (ji bo avahiyan devera têketanê) * evin girişi pek dar derbaseya xanî gelek teng e 3. serdestpêk, destpêk wj 4. destpêk, gurîzgeh, derbasok (beşa ji bo vegotina tiştekî) 5. destpêk (ji bo berhemên amadehiyê) * dile giriş destpêka ziman 6. destpêk mzk 7. miziya têketanê, heqê têketan 8. têketan bz/m
giriş kapısı deriyê têketanê
giriş katı bnr: yer katı
bnr yer katı
giriş ücreti miziya têketanê, heqê ketina (....)
miziya têketanê, heqê ketina (....)
girişik girift, herbilî rd
girîft, herbilîrd
girişik bezeme arabesk
arabesk, xemlandina girîft as
girişik cümle hevoka girîft, hevoka dijwar rz
girişilmek hatin peyandin, hatin teşebûskirin kete
hatin peyandin, hatin teşebûskirin l/tb
girişim 1. peyan, teşebus 2. interfer fîz/m
1. peyan, teşebus 2. interfer fiz/m
girişim ölçme înterferometrî fîz/m
înterferometrî fiz/m
girişimci peyaner, rahijmend, muteşebîs
1. peyaner, rahijmend, muteşebîs nd 2. peyaner, rahijmend, muteşebîs bz/nd
girişimcilik peyanerî, rahijmendî, muteşebîsî m
girişimde bulunmak lê xebitîn, teşebus kirin
lê xebitîn, teşebus kirin
girişimölçer înterferometre/jz/m
înterferometre fiz/m
girişken pêkhatî, jêhatî rd/nt
pêkhatî, jêhatî rd/nt
girişkenlik pêkhatîbûn, jêhatîbûn m
pêkhatîbûn, jêhatîbûn m
girişlik girîzgeh m
girîzgeh m
girişlik aramak li qulekê digere ku têkevinê
girişme peyandin, teşebuskirin m
peyandin, teşebuskirin m
girişmek 1. peyandin, teşebus kirin 2. pê(ji bo rewşa ku meriv li ser piyan seriyek ketin, filitîn, repandin, gurmandin, reqan li cihekî dideûpêrejîjêderdikeve) *adama bir girişti hiç sorma: wisa filitî mêrik hiç mepirse *ekmeğe öyle girişmiş ki... wisa repandiye nan ku (mec)*l/gh (birine) 3. rabûn (yekî), gurmandin,repandin (yekî), filithin (yekî),nava guhê (yekî) ketin
rabûn (yekî), gurmandin (yekî), repandin (yekî), filithin (yekî), bi nava guhê (yekî) ketin (birbirine)
1) tekilî hev bûn, ketin nav hev, li hev qelibîn 2) ketin nava hev, filitîn hev, li hev rabûn, rabûn hev, rahiştin hev û din, çûn hev û din, çûn hev, rakirin hev, bi nava guhê hev ketin, bi hev ketin, gurmandin hev, repandin hev (ji bo şerkirina bi hev re)
1. peyandin, teşebus kirin 2. pê ketin, filitîn, repandin, gurmandin, reqandin * adama bir girişti hiç sorma wisa filitî mêrik hîç mepirse * ekmeğe öyle girişmiş ki... wisa repandiye nan ku (mec) l/gh (birine)
girizgâh girîzgeh, derbasok m
girîzgeh, derbasok m
girme ketin, têketin m
ketin, têketin m
girmediği bir gerede zindanı kalmış (Yek) ketiye her qulê. (Ji bo kesê ku di cihekî, di karekî de namîne û tim cih û karê xwe diguherîne tê gotin.)
girmek 1. ketin, tê ketin (ji derve ketin hundirû) *Bahçeye girdim: ez ketim bexçe *denize girmek: têketin deryayê 2.ketin,çûn (tê de bi cih bûn) *elim bu eldivene girmiyor: destê min nakeve vî lepikî 3. ketin,tê ketin (tevlî bûn, beşdarî (...) bûn) *o da aramıza girdi: ew jî kete nav me *savaşa girdi: têketiye şer 4. ketin (feth kirin,dagir kirin) *düşman orduları ülkeye girdiler: artêşên neyaran ketine welêt 5.ketin navê (lê hûr bûn, lê vekolandin) 6. ketin (teşebus kirin, dest pê kirin)
1. ketin, tê ketin (ji derve ketin hundirû) * Bahçeye girdim ez ketim bexçe * denize girmek têketin deryayê 2. ketin, çûn (tê de bi cih bûn) * elim bu eldivene girmiyor destê min nakeve vî lepikî 3. ketin, tê ketin (tevlî bûn, beşdarî (...) bûn) * o da aramazı girdi ew jî kete nav me * savaşa girdi têketiye şer 4. ketin (feth kirin, dagir kirin) * düşman orduları ülkeye girdiler artêşên neyaran ketine welêt 5. ketin navê (lê hûr bûn, lê vekolandin) 6. ketin (teşebus kirin, dest pê kirin) * bir türlü konuya giremiyorum ez dikim nakim nikarim bikevim mijarê 7. ketin (tê gerîn) * koyunlara bir hastalık girdi nexweşînek ketiye mihan 8. (ji bo têgînên ku bi demê re peywendîdar in) dest pê kirin * ilkbahar girdi biharê dest pê kir 9. ketin (ji bo êş, sanco û hwd.) * karnıma bir sancı girdi sancoyek kete zikê min 10. ketin (ji bo dagerînê, lê vegerînê) * renkten renge giriyordu ji wî rengê derdiket dikete rengekî din 11. ketin (bi nava hev ketin, bi hev girtin) 12. ketin (gihan tiştekî, gihîştin tiştekî) * oğlum bu sene yirmisine girecek kurê min dê îsal bikeve bîstê xwe 13. tevî bûn, beşdar bûn 14. ketin * okula girdi kete dibistanê * işe girdi kete kar 15. xwarin xwarin l/ngh (birbirine)
girmelik miziya têketanê nd
miziya têketanê nd
gişe çavok, gişe m
çavok, gîşe m
git gide bnr gitgide
gitar gîtar m
gîtar m
gitarcı gîtatjen nd/nt
gîtarjen nd/nt
gitarcılık gîtatjenî m
gîtarjenî m
gitarist gîtarjen, gîtarîst nd/nt
gîtarjen, gîtarîst nd/nt
gitgide bere bere, her ku diçe, her çiqas çû *pantolonum gitgide küçülüyor :şalê min bere bere biçûk dibe
bere bere, her ku diçe, her çiqas çû * pantolonum gitgide küçülüyor şalê min bere bere biçûk dibe h
gitme çûyîn, çûn, çûndin *bir türlü konuya giremiyorum: ez dikim nakim nikarim bikevim mijarê 7. ketin (têgerîn) *koyunlara bir hastalık girdi:çanexweşînek ketiye mihan
çûyîn, çûn, çûndin m
gitmek 1. çûn (ber bi cihekî ve bûn) *evden çarşıya gitmek: ji malê çûn çarşiyê 2. çûn (ji cihekî çûn, ji karekî derketin) *eve gidiyoruz: em diçin male (an jî em diherîn malê) 3. çûn (di wateya gihîştin, gihanê de) *bu yol nereye gider?: ev rê diçe ku? 4. çûn (bi mebesta tiştekî tim dewamî tiştekî kirin an jî pê bilî bûn) *her gün çalışmaya gidiyor: her roj diçe xebatê 5.çûn(rewşek gihiya encamekê) *bu işin sonunereye gider? :dawiya vî tiştî wê biçe (an ji here) ku? (mec) 6. pê ketin *bu renk sana gitmedi: ev reng bi te neket 7. çûn (xerc kirin, zêha kirin) *bu kadar para nereye gitti? : ew qas pere çû ku? 8. çûn (hatin şandin, hatin birêkirin) *haber daha yeni gitti : nûçe hîna nû çû l/ngh 9. têr kirin, qîm kirin *bu kömür bize üç ay gider: ev komir sê mehan tera me dike 10. çûn (meşin, bi rê de çûn) *bu at iyi gider: ev hesp xweş diçe 11. dewam kirin (li ber xwe dan) *bu ayakkabı rahat rahat bir yıl gider: ev sol pir bi hêsanî dê salek dewam bike 12. çûn (di wateya derbasbûnê de) *yaz gitti kış geldi: havîn çû zivistan hat 13. çûn (di rewşekê de bûn) *yolculuk iyi gidiyor: rêwîtî xweş diçe (rêwîtî xweş dihere) 14. çûn (neman, ji dest derketin) *mal, mülk hepsi gitti: mal, milk tev çû 15. çûn (mirin) 16. çûn (di wateya serilêdanê de) 17.çûn, jê çûn (tiştek zerar dîtin) *duvarın boyası gitmiş: boyaxa dîwar çûye 18. xebitîn, şixulîn *makina iyi gidiyor: makine xweş dişixule 19. dom kirin, dewam kirin (rewşek berdewam kirin) 20. çûn (hatin firoştin) *altın kaça gidiyor? : zêr bi çiqasî diçe?
1. çûn (ber bi cihekî ve bûn) * evden çarşıya gitmek ji malê çûn çarşiyê 2. çûn (ji cihekî çûn, ji karekî derketin) * eve gidiyoruz em diçin malê (an jî em diherin malê) 3. çûn (di wateya gihîştin, gihanê de) * bu yol nereye gider? ev rê diçe ku? 4. çûn (bi mebesta tiştekî tim dewamî tiştekî kirin an jî pê bilî bûn) * her gün çalışmaya gidiyor her roj diçe xebatê 5. çûn (rewşek gihiya encamekê) * bu işin sonu nereye gider? dawiya vî tiştî wê biçe (an jî here) ku? (mec) 6. pê ketin * bu renk sana gitmedi ev reng bi te neket 7. çûn (xerc kirin, zêha kirin) * bu kadar para nereye gitti? ew qas pere çû ku? 8. çûn (hatin şandin, hatin birêkirin) * haber daha yeni gitti nûçe hîna nû çû l/ngh 9. têr kirin, qîm kirin * bu kömür bize üç ay gider ev komir sê mehan têra me dike 10. çûn (meşîn, bi rê de çûn) * bu at iyi gider ev hesp xweş diçe 11. dewam kirin (li ber xwe dan) * bu ayakkabı rahat rahat bir yıl gider ev sol pir bi hêsanî dê salek dewam bike 12. çûn (di wateya derbasbûnê de) * yaz gitti kış geldi havîn çû zivistan hat 13. çûn (di rewşekê de bûn) * yolculuk iyi gidiyor rêwîtî xweş diçe (rêwîtî xweş dihere) 14. çûn (neman, ji dest derketin) * mal, mülk hepsi gitti mal, mulk tev çû 15. çûn (mirin) 16. çûn (di wateya serîlêdanê de) 17. çûn, jê çûn (tiştek zerar dîtin) * duvarın boyası gitmiş boyaxa dîwar çûye 18. xebitîn, şixulîn * makina iyi gidiyor makîne xweş dişixule 19. dom kirin, dewam kirin (rewşek berdewam kirin) 20. çûn (hatin firoştin) * altın kaça gidiyor? zêr bi çiqasî diçe? * gider ayak bnr gider ayak * git gide bnr gitgide * gitsin! bila biçe, bila here: para verelim de gitsin em pere bidin bila here * gitti 1) çû: doktor yetişinceye kadar adam öldü gitti heta ku doktor gihîştê mêrik mir çû 2) çû: madem bu kalem sana lazımmış, verdim gitti hemin ev pênûs ji te re lazim e, min da û çû * gidip de gelmemek var gelip de görmemek var mirin heye jîn heye * (birine) gidip gelmek derê (yekî) vekirin * gidiş o gidiş çûndin ew çûndin e * gitti de geldi kefen çirand (ji bo kesê ku nexweşê giran e û çûndox e, lê baş dibin tê gotin) * gitti gider (dahi gider) çû hew çû, çû hew tê * gittiğin yerden geliyoruz ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm, riya ku tu diçiyê ez jê zivirîme
gitsin bila biçe, bila here: para verelim de gitsin: em pere bidin bila here
gitti 1. çû *doktor yetişinceye kadar adam öldü gitti: heta ku doktor gihîştê mêrik mir çû 2. çû madem bu kalem sana lazımmış, verdim gitti: hemin ev pênûs ji te re lazim e, min da û çû
gitti de geldi kefen çirand (ji bo kesê ku nex weşê giran e û çûndox e, lê baş dibin tê gotin)
Kefen çirand.
gitti gider (dahi gider) çû hew çû, çû hew tê
gitti gider dahi gider Çû, hew tê. Çû, hew çû.
gittiğin yerden geliyorum Tu ji gerê tê ez ji gerafetê têm. Ê te gerandiye min çêrandiye. Ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm.
gittiğin yerden geliyoruz ev riya ku te berê xwe dayê ez tê re têm, riya ku tu diçiyê ez jê zivirime
gittikçe bere bere, her ku diçe, her çiqas çû h
bere bere, her ku diçe, her çiqas çû h
giydirici 1. gardiropvan (kesê ku li studyo yê cil û bergê leyzvana jin lê dike) sn 2. gardiropvan (di tiyatroyê de erkedarê ku cil û bergê leyzvanan li wan dike) şn/nd
1. gardiropvan (kesê ku li studyoyê cil û bergê leyzvana jin lê dike) sn 2. gardiropvan (di tiyatroyê de erkedarê ku cil û bergê leyzvanan li wan dike) şn/nd
giydirilmek lê hatin kirin *tüm yoksul çocuklar giydirildi: cil li hemû zarokên xi zan hatin kirin l/tb
lê hatin kirin * tüm yoksul çocuklar giydirildi cil li hemû zarokên xizan hatin kirin l/tb
giydirip kuşatmak lê kirin û xemilandin
giydiriş lêkirin, poşandin (awa û karê lêkirî nê) m
lêkirin, poşandin (awa û karê lêkirinê) m
giydirme poşandin, lêkirin m
poşandin, lêkirin m
giydirmek 1. poşandin, lê kirin, pê de kirin *ona güzel bir elbise giydireceğim: ez dê kincekî xweş lê bikim *elbise giydir :cil pê de bike 2. lê xistin (gotinên ne xweş û giran ji yekî re gotin) (mec) l/gh
1. poşandin, lê kirin, pê de kirin * ona güzel bir elbise girdireceğim ez dê kincekî xweş lê bikim * elbise giydir cil pê de bike 2. lê xistin (gotinên ne xweş û giran ji yekî re gotin) (mec) l/gh * giydirip kuşatmak lê kirin û xemilandin
giyecek cil, kine, çek, cil û berg nd
cil, kinc, çek, cil û berg nd
giyiliş poşîn, lixwekirin, wergirtin (awa û karê lixwekirinê) m
poşîn, lixwekirin, wergirtin (awa û karê lixwekirinê) m
giyilmek hatin wergirtin, li xwe hatin kirin,hatin poşandin,hatin lixwekirin l/tb
hatin wergirtin, li xwe hatin kirin, hatin poşandin, hatin lixwekirin l/tb
giyim 1. cil û girêdan, wergirtin m 2. kine, cil *giyiminden işçi olduğu belli: ji cilên wî xuyaye ku karker e 3. cil û berg nd
1. cil û girêdan, wergirtinm 2. kinc, cil * giyiminden işçi olduğu belli ji cilên wî xuyaye ku karker e 3. cil û bergnd
giyim evi cilxane, kincxane, dukana cilan nd
giyim kuşam cil û pêçan, cil û girêdan, cil û berg, pêçan *giyim kuşama pek para harcamazdı: ji cil û girhedanê re zêde pere xerc nedikir *giyim kuşamı yerinde: cil û gi rêdana (wî) li hev in
cil û pêçan, cil û girêdan, cil û berg, pêçan * giyim kuşama pek para harcamazdı ji cil û girhedanê re zêde pere xerc nedikir
giyim kuşamı yerinde cil û girêdana (wî) li hev in
Cil û girêdana (wî) li hev in.
giyimevi cilxane, kincxane, dukana cilan nd
giyimli biçil, bikinc, biçil û berg *iyi giyimli biri: yekî bi cil û bergên baş e
bicil, bikinc, bicil û berg * iyi giyimli biri yekî bi cil û bergên baş e
giyimli kuşamlı bi cil û berg, bi cil û girêdan
bi cil û berg, bi cil û girêdan
giyinik wergirtî, poşandî, (kine) lixwekirî, (cil) wergirtî, (cil) lêbûyî, netazî rd
wergirtî, poşandî, (kinc) lixwekirî, (cil) wergirtî, (cil) lêbûyî, netazîrd
giyinik olmak cil lê bûn, kine lê bûn *odaya girdiğimde giyinikti : gava ku ez ketim odeyê cil lê bûn
cil lê bûn, kinc lê bûn * odaya girdiğimde giyinikti gava ku ez ketim odeyê cil lê bûn
giyinip kuşanmak xwe girê dan (kine û bergên paqij û baş li xwe kirin)
giyiniş wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê lixwekirinê) m
wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê lixwekirinê) m
giyinme wergirtin, poşîn, lixwekirin m
wergirtin, poşîn, lixwekirin m
giyinmek 1. wergirtin l/gh, poştin l/ngh, li xwe kirin l/bw, bi xwe de kirin I/bw 2. cil wergirtin *iyi mağazalardan giyinirlerdi: tev ji mixazeyên baş kine werdigirtin l/bw 3. di xwe de bihartin l/bw, daxwarin l/gh (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe) (mec)
1. wergirtin l/gh, poştin l/ngh, li xwe kirin l/bw, bi xwe de kirin l/bw 2. cil wergirtin * iyi mağazalardan giyinirlerdi tev ji mixazeyên baş kinc werdigirtin l/bw 3. di xwe de bihartin l/bw, daxwarin l/gh (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe) (mec) * giyinip kuşanmak xwe girê dan (kinc û bergên paqij û baş li xwe kirin)
giyiş wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê îjxwekirinê) m
wergirtin, poşîn, lixwekirin (awa û karê lixwekirinê) m
giyit cil, kine, çek, cil û berg nd
cil, kinc, çek, cil û berg nd
giyme wergirtin, poşîn, lixwekirin m
wergirtin, poşîn, lixwekirin m
giymek 1.wergirtin l/gh, poşîn l/ngh, li xwe kirin, kirin l/gh *ayakkabını giy: sola xwe bike lingê xwe 2. daxwarin l/gh, di xwe de bihartin l/bw (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe) *giydiği yakışırken eller bakışırken: gava ku wexta (wî) bû xelkê bi tiliyan (ew) nîşanî hev didan (çaxê ku xort bû (an jî ciwan bû) xweşik bû (an jî bedew bû)
1. wergirtin l/gh, poşîn l/ngh, li xwe kirin, kirin l/gh * ayakkabını giy sola xwe bike lingê xwe 2. daxwarin l/gh, di xwe de bihartin l/bw (ku gotinên giran ji yekî re bê gotin û ew jî wan daxwe) * giydiği yakışırken eller bakışırken gava ku wexta (wî) bû xelkê bi tiliyan (ew) nîşanî hev didan (çaxê ku xort bû (an jî ciwan bû) xweşik bû (an jî bedew bû)
giyotin giyotin, meşneqe, qinare m
giyotîn, meşneqe, qinare m
giysi cil, kine, çek, cil û berg, poşak, lîbas nd
cil, kinc, çek, cil û berg, poşak, lîbas nd
giz 1.nihan, veşar, raz, sir m 2.serena alayê der/nd
giz (i) nihan, veşar, raz, sir m
giz (ii) serena alayê der/nd
gizem nepen, nehên, nagihan, nihan feUm
nepen, nehên, nagihan, nihan fel/m
gizemci razdar, mîstîk feUrd
razdar, mîstîk fel/rd
gizemcilik razdarî, mîstîsîzm fel/m
razdarî, mîstîsîzm fel/m
gizemli nepenî, nependî, nehênî, nagihanî,nihanî, razbar, razmend rd
nepenî, nependî, nehênî, nagihanî, nihanî, razbar, razmend rd
gizemsel razî, nepeniyî, nehêniyî, sirî, mîstîk rd
razî, nepeniyî, nehêniyî, sirî, mîstîk rd
gizil veşare, potansiyel rd
güç 1. hêza nepenî, potansiyel nd 2. potansiyel fiz/m
veşare, potansiyel rd
gizil güç 1. hêza nepenî, potansiyel nd 2.potansiyel fîz/m
gizlem nixêv, veşêr m
nixêv, veşêr m
gizleme veşartin, xefkirin m
veşartin, xefkirin m
gizlemek 1. veşartin, nepandin, nepenî kirin, xefkirin 2.veşartin, jê veşartin (diyar deyekê bi zanebûn jê veşartin, agahî nedan kesekî) *olayı benden gizlemişler: buyer ji min veşartine l/gh
1. veşartin, nepandin, nepenî kirin, xef kirin 2. veşartin, jê veşartin (diyardeyekê bi zanebûn jê veşartin, agahî nedan kesekî) * olayı benden gizlemişler bûyer ji min veşartine l/gh
gizlenilmek 1. hatin veşartin l/tb, hatin nepandin l/tb, xwe veşartin *öyle ortalık yerde de insan gizlenilir mi?: ma mirov xwe wisa li rastê jî vedişêre? l/gh 2. jê hatin veşartin *durum bizden gizlenildi: rewş ji me hate veşartin l/tb
1. hatin veşartin l/tb, hatin nepandin l/tb, xwe veşartin * öyle ortalık yerde de insan gizlenilir mi? ma mirov xwe wisa li rastê jî vedişêre? l/gh 2. jê hatin veşartin * durum bizden gizlenildi rewş ji me hate veşartin l/tb
gizleniş veşêr, veşirîn (awa û karê veşirinê) m
veşêr, veşirîn (awa û karê veşirînê) m
gizlenme veşirîn, xwe veşartin m
veşirîn, xwe veşartin m
gizlenmek 1. veşirîn l/ngh, xwe veşartin l/bw, xwe xef kirin l/bw *çalıların arasına gizlendi: xwe di nav deviyan de veşart 2. jê veşartin *bu durum ondan gizlendi: ev rewş jê hate veşartin l/gh
1. veşirîn l/ngh, xwe veşartin l/bw, xwe xef kirin l/bw * çalıların arasına gizlendi xwe di nav deviyan de veşart 2. jê veşartin * bu durum ondan gizlendi ev rewş jê hate veşartin l/gh
gizleyiş veşêran, veşartin (awa û karê veşartine) m
veşêran, veşartin (awa û karê veşartinê) m
gizli 1.veşartî, veşarî, nependî, nepenî, xef 2. veşarî, neban, dizi (tiştê ku ji yên din tê veşartin) *gizli anlaşma: peymana veşarî 3. nediyar, veşarî (tiştê ku wesfê wê nayê za nîn) *gizli kuvvetler: hêzên veşarî rd
1. veşartî, veşarî, nependî, nepenî, xef 2. veşarî, neban, dizî (tiştê ku ji yên din tê veşartin) * gizli anlaşma peymana veşarî 3. nediyar, veşarî (tiştê ku wesfê wê nayê zanîn) * gizli kuvvetler hêzên veşarîrd
gizli bağlantı bilîne
gizli celse (veya duruşma) danişîna veşarî, rû niştina veşarî hiq
gizli celse (veya duruşma) danişîna veşarî, rûniştina veşarîhiq
gizli din taşımak dînveşêr (kesê ku dîn û baweriya xwe nade der)
dînveşêr (kesê ku dîn û baweriya xwe nade der)
gizli güç hêza veşarî
hêza veşarî
gizli kapaklı 1. dizî *bizim gizli kapaklı bir işimiz yok : karekî me yê dizî tune 2.qilopilo (j' bo gotin û axaftina ne aşkere, dizî)
1) dizî * bizim gizli kapaklı bir işimiz yok karekî me yê dizî tune 2) qilopilo (ji bo gotin û axaftina ne aşkere, dizî)
I) Bi dîzîka. II) Qilopilo.
gizli oturum rûniştina girtî *gizli oy raya veşarî, deng dana nependî
rûniştina girtî
gizli oy raya veşarî, dengdana nependî
gizli polis polîsê xefî, xefnêr, dizbêro
polîsê xefî, xefnêr, dizbêro
gizli sıtma 1. taya veşarî, taya xebîs (ku hebûna xwe nade zanîn) 2. xebîs, xel, zexel (kesê ku bi dizîka xerabiyê digihîne yekî din)
1) taya veşarî, taya xebîs (ku hebûna xwe nade zanîn) 2) xebîs, xel, zexel (kesê ku bi dizîka xerabiyê digihîne yekî din) (bilgiyi, haberi, olayı)
I) Marê kor. Marê pê di zik de. Marê binê kewş (pûş). Marê reş. Marê du serî. Marê di tûr de. Marê di qulê de. Marê xel. II) (Yek) binfis e.
gizli tutmak veşarî hiştin, veşartî girtin
veşarî hiştin, veşartî girtin
Veşarî hiştin. Veşarî girtin.
gizlice dizîka, bi dizî, bi dizîka, kereker h
dizîka, bi dizî, bi dizîka, kereker h
gizliden gizliye di bin re, di ker de, bi dizîka
di bin re, di ker de, bi dizîka
Di bin re. Di ker de. Bi dizîka.
gizlilik nependîtî, veşaritî, xefîtî m
nependîtî, veşarîtî, xefîtî m
gizlisi saklısı olmamak tu tiştekî veşarî tune (yekî) tune bûn, kes nikare bibêje du mû li pheş eniya te ne
tu tiştekî veşarî yhe (yekî) tune bûn, kes nikare bibêje du mû li pheş eniya te ne
gibgibe bnr kubkube
gibîse artık yıl.
m artık yıl, dört yılda bir şubat ayının 29 gün çekmesi
gibrîdî rd melez
gibrîdî bûn l/ngh melezleşmek
gibrîdîbûn m melezleşme
gibrîdîtî m melezlik
gicgicandin l/gh silkmek
gicgicandin (i) bnr gijgijandin
gicgicandin (ii) m silkme
gicî bot/m su teresi (Nasturium oêicinale)
gid m gık
gidarane m domuz
gidê b agucuk (süt çocuğunu sevmek için söylenir)
gidgid ısırma (çocuk dilinde)
gidgid kirin l/gh ısırmak (çocuk dilinde)
gidgidandin m 1. gıcıklama 2. gıdıklama 3. tahriş etme, yakarak kaşındırma 4. karıncalama
l/gh 1. gıcıklamak 2. gıdıklamak 3. tahriş etmek, yakarak kaşındırmak * di hewayê de tiştekî ku qirika min digidgidand hebû havada boğazımı tahriş eden bir şey vardı 4. karıncalamak
gidgidîn m 1. gıcıklanmak, gıcıklanış 2. gıdıklanma 3. tahriş, tahriş olma, yanarak kaşınma 4. karıncalanma
l/ngh 1. gıcıklanmak * qirika min digidgide boğazım gıcıklanıyor 2. gıdıklanmak 3. tahriş olmak, yanarak kaşınmak 4. karıncalanmak (vücudun bir yerindeki uyuşukluktan sonra kan dolaşımının başlamasıyla, o yerde karıncalar dolaşır gibi bir izlenim uyanmak)
gidgidok rd 1. gıcıklayıcı 2. gıdıklayıcı 3. tahriş edici
gidî gidi.
nd1. gidi * ax gidî tu seni gidi seni 2. gi(bir şeye duyulan özlem ve isteği belirtmek için kullanılır) * ax gidî xortanî hey gidi gençlik 3.b aman (rica anlatır) * gidî, wisa mebêjin aman, öyle söylemeyin 4. aman (usanç ve öfke anlatır) * gidî min berdin aman bırakın beni 5.b amanın
gidî (i) bnr gêtî
gidi (ii) m gerdan (çene altı için)
gidî hey gidî seni gidi seni (veya seni seni)
gidil rd güdük
gidilî rd güdükçe
gidilî bûn l/ngh güdükleşmek
gidilî man güdük kalmak
gidilîbûn m güdükleşme
gidilîtî m güdüklük
gidîno b amanın, aman ha
gidîş m 1. yığın, tınaz (başaklar aşağıya gelecek şekilde tahıl öbeği, buğday demeti) 2. küme 3. demet (tahıl demeti) 4. mec şişman
gidîş bi gidîş demet demet
gidîş kirin l/gh 1. yığın oluşturmak 2. demetlemek
gidîşkirî rd 1. yığın haline getirilmiş 2. demetli, demetlenmiş
gidîşkirin m 1. yığın oluşturma 2. demetleme
gidok n tümsek
gift m 1. söz, lâf (kavil, lâkırdı) 2. s?(bir işi yapacağını kesin olarak vaat etme) * li ser gifta xwe bimîne sözünün arkasında kal
giftar m söz (kavil, lâkırdı)
giftdar rd söz vermiş olan, bekleyen
giftûgo m 1. görüşme, müzakere 2. diyalog, mükâleme, karşılıklı konuşma, söyleşi 3. pazarlık (bazı kolaylıklar elde etmek veya daha iyi bir çözüme varmak amacıyla yapılan görüşme)
giftûgo kirin l/gh görüşmek, müzakere etmek (veya yapmak)
1) görüşme yapmak, müzakere yapmak 2) pazarlık etmek
giftûgoker nd/nt müzakereci
giftûgokerî m müzakerecilik
giftûgokirin m görüşme, müzakere etme (veya yapma)
gih rd hep, tüm, bütün
giha n 1. ot 2. ot (otla yapılmış veya doldurulmuş olan)
gihadirûn m ot biçme, ot biçimi
gihadirûnî m ot biçme
gihaj ait
gihaj bûn ait olmak
gihajok m randevu
gihan m 1. ulaşma, erişme, erişim (varma) 2. kavuşma 3. yetişme
l/ngh 1. ulaşmak, erişmek (varmak) * ew niha ji zû ve gihaye gund o şimdi çoktan köye ulaşmıştır 2. kavuşmak 3. yetişmek
gihan hev birbirine kavuşmak.
l/ngh 1. kavuşmak 2. birleşmek (ayrı iken tek bir duruma gelmek) * rêxistin gihan hev örgütler birleştiler 3. birleşmek (buluşmak, bir araya gelmek) * gava her du digihên hev tu were diyarê hingimeyê ikisi birleşince sen seyret gırgırı
gihan serî bitmek (sona ermek, tamamlanmak)
gihandek rz/m bağlaç
gihandin m 1. ulaştırma, yetiştirme, eriştirme, erdirme (ulaşmasını sağlama) 2. yetiştirme (vaktinde hazır olmasını sağlama, tamamlama, bitirme) 3. yetiştirme (birini gerekli bir iş için tam zamanında bir yere götürme) 4. yetiştirme (söylenmemesi gereken bir şeyi söyleme) 5. yetiştirme (eğitim, öğrenim sağlama) 6. yetiştirme (sağlayıp verme) 7. kavuşturma 8. iletme 9. olgunlaştırma, eriştirme (meyveler için) 10. olgunlaştırma (insanlar için) 11. götürme (bir sonuca vardırma)
l/gh 1. ulaştırmak, yetiştirmek, eriştirmek, erdirmek (ulaşmasını sağlamak) * heman av bigihînin me bize hemen su yetiştirin 2. yetiştirmek (vaktinde hazır olmasını sağlamak, tamamlamak, bitirmek) * pêwîst e ku ez vê pirtûkê bigihînim sibehê kitabı yarına yetiştirmem gerekiyor 3. yetiştirm(birini gerekli bir iş için tam zamanında bir yere götürmek) * me tam di wext de nexweş gihande ser doktor hastayı zamanında doktora yetiştirdik 4. yetiştirmek (söylenmemesi gereken bir şeyi söylemek) * hemen gotin gihandin parêzgar hemen lâfı valiye yetiştirdiler 5. yetiştirmek (eğitim, öğrenim sağlamak) 6. yetiştirmek (sağlayıp vermek) * niftikê digihîne kesê ku dixwaze cigareyê pêxe sigara yakmak istiyenlere kibrit yetiştirir 7. kavuşturmak 8. iletmek 9. olgunlaştırmak, eriştirmek (meyveler için) 10. olgunlaştırmak (insanlar için) 11. götürm(bir sonuca vardırmak) * riya ku me digihîne encamê bizi sonuca götüren yol
gihandin (yekî) -e bildirmek * tafilê bûyer gihande şûyê xwe olayı hemen kocasına bildirdi
gihandin biryarekê (an jî qerarekê) karara bağlamak
gihandin encamekê sonuca ulaştırma(bir) şekle sokmak (veya koymak)
gihandin hev l/gh birleştirmek
1) kavuşturmak 2) birleştirmek 3) (para) denkleştirmek * me pereyên wî negihande hev û nedayê parasını denkleştirip veremedik (yek)
gihandin xwe arkasına almak (desteğini sağlamak)
gihanek 1.aşama, merhale, safha. 2.bağlaç.
m 1. evre, aşama, safha 2. kavşak 3. kavuşma 4.rz bağlaç 5. sp etap, varış
gihaneka sade basit bağlaç
gihang m erişim, ulaşım
gihanhevî m kavuşma
gihanî ulaşım, erişim * gihaniya di navbera her du gundan de qut bû iki köy arasında erişim kesildi
gihansûz korkunç.
gihar (i) bnr guher
gihar (ii) rd sığ (göl, deniz, akarsu vb. için)
gihar (iii) n tepe
gihare rd nail
gihaştî yetkin, kamil.
rd 1. olgun, ergin (meyveler için) * hêjîra gihaştî ergin incir 2. olgun (insanlar için) 3. ped/nd yetişkin (beden, ruh ve duygu bakımından olgunluğa erişmiş olan kimse) 4. rd yetkin, erişkin, kâmil 5. gelişkin
gihaştîbûn m 1. olgunluk, erginlik (meyveler için) 2. olgunluk (insanlar için) 3. yetişkinlik 4. yetkinlik, erişkinlik, kâmillik
gihaştin yetişmek, ulaşmak, tekamül etmek, vuslat.
m 1. yetişme, ulaşma, erme, erişme, kavuşma (vasıl olma, varma) * roja gihîştina avê ji bîr nake suya kavuşma gününü unutmuyor 2. yetişme (vaktinde tam olma, bitme, hazırlanma, hazır olma) 3. yetişme (vaktinde varma, vaktinde bulunma) 4. yetişme (bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılma) 5. yetişme, ulaşma (değme, uzanıp dokunabilme) 6. yetişme (vakit bulma, yapabilme) 7. yetişme (bir zamanda yaşamış olma, bir zamanı veya kimseyi görmüş olma) 8. erişme, olgunlaşma, yetişme (üreme, büyüme, olma, erişme) 9. yetişme, gelişim, gelişme (eğitim görmüş olma, öğrenme) 10. yetişme (yardım etme, yardımına koşma) 11. kavuşma (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelme, onu yeniden görme) 12. kavuşma (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişme, onu elde etme) 13. kavuşma, ulaşma (birbirine katılma, dökülme) 14. kavuşma (bir araya gelme, birleşme) 15. olgunlaşma (insanlar için) 16. erişme, ulaşma, yetme (yaş için) 17. nail olma
l/ngh 1. yetişmek, ulaşmak, ermek, erişmek, kavuşmak (vasıl olmak, varmak) * name negihaşte destê min mektup elime ulaşmadı * ez ancax êvarkî gihaştim gund köye akşama doğru ancak varabildim 2. yetişmek (vaktinde tam olmak, bitmek, hazırlanmak, hazır olmak) 3. yetişmek (vaktinde varmak, vaktinde bulunmak) 4. yetişmek (bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılmak) * pişt re gihaşt me sonradan bize yetişti 5. yetişmek, ulaşmak (değmek, uzanıp dokunabilmek) * ez negihaştim wî guliyî ben o dala yetişmedim * ben negihaşt hember ip karşıya ulaşmadı 6. yetişmek (vakit bulmak, yapabilmek) 7. yetişmek (bir zamanda yaşamış olmak, bir zamanı veya kimseyi görmüş olmak) * ez gihaştim kalê xwe û neviyên xwe jî ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim 8. erişmek, olgunlaşmak, yetişmek (üremek, büyümek, olmak, erişmek) * tiriyê ku te anîbû pir gihaştibûn getirdiğin üzümler çok yetişmişti 9. yetişmek (eğitim görmüş olmak, öğrenmek, gelişmek) 10. yetişmek (yardım etmek, yardımına koşmak) * tam wê gavê ew gihaşte alîkariya min tam o sırada o yardıma yetişti 11. kavuşmak (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelmek, onu yeniden görmek) 12. kavuşmak (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişmek, onu elde etmek) 13. kavuşmak, ulaşmak (birbirine katılmak, dökülmek) * çem digihêjin deryayan nehirler denizlere ulaşıyor 14. kavuşmak (bir araya gelmek, birleşmek) 15. olgunlaşmak (insanlar için) 16. erişmek, ulaşmak, yetmek (yaş için) * jiyê wê gihaşte heştêyî yaşı seksene yetti 17. nail olmak
gihayî rd 1. olgun (meyveler için) 2. olgun (insanlar için) 3. ergen 4. gelişkin 5. yetik, erişmiş
gihayîbûn m 1. olgunluk (meyveler için) 2. olgunluk (insanlar için) 3. ergenlik 4. gelişkinlik
gihev m 1. talih, şans 2. kader, yazgı 3. ikramiye
gihîj m eriş
gihîjîn m 1. erişme, olgunlaşma 2. kavuşma, erişme
l/ngh 1. erişmek, olgunlaşmak 2. kavuşmak, erişmek (elde etmek)
gihîn m 1. yetişme, ulaşma, erme, erişme, erişim, kavuşma, varma (vasıl olma) 2. yetişme (vaktinde tam olma, bitme, hazırlanma, hazır olma) 3. yetişme (vaktinde varma, vaktinde bulunma) 4. yetişme (bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılma) 5. ulaşma, yetişme, uzanma (değme, uzanıp dokunabilme) 6. yetişme (vakit bulmak, yapabilme) 7. yetişme (bir zamanda yaşamış olma, bir zamanı veya kimseyi görmüş olma) 8. erişme olma, olgunlaşma, yetişme (üreme, büyüme) 9. yetişme (eğitim görmüş olma, öğrenme, gelişme) 10. yetişme (iş görebilecek yaşa gelme, büyüme) 11. yetişme (yardım etme, yardımına koşma) 12. kavuşma, ulaşma (birbirine katılma, dökülme) 13. kavuşma (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelme, onu yeniden görme) 14. kavuşma (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişme, onu elde etme) 15. kavuşma (bir araya gelme, birleşme) 16. olgunlaşma (insanlar için) 17. erme (yetişip dokunma) 18. erişme, ulaşma, yetme (yaş için) 19. aksetme, yansıma (duyulma) 20. bulma (erişme, ulaşma) 21. gelme (çıkma, yönelme) 22. nail olma 23. geçme, bulaşma, sirayet etme 24. geçme (herhangi bir durum soya çekimi yoluyla birinde görünme)
l/ngh 1. yetişmek, ulaşmak, ermek, erişmek, kavuşmak, varmak (vasıl olmak) * em dê êvarê bigihên malê akşama eve kavuşuruz * şivan gihiya pezê xwe çoban mallarına yetişti * ez ancax êvarkî gihiyam gund köye akşama doğru ancak varabildim * gihiya mirazê xwe muradına erdi 2. yetişmek (vaktinde tam olmak, bitmek, hazırlanmak, hazır olmak) * ev kinc digihe sibehê bu elbise yarına yetişir 3. yetişmek (vaktinde varmak, vaktinde bulunmak) * doktor tam di wext de gihiya ser nexweş doktor tam da vaktinde hastaya yetişti 4. yetişm(bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılmak) * pişt re gihiya me sonradan bize yetişti 5. ulaşmak, yetişmek, uzanmak (değmek, uzanıp dokunabilmek) * ez nagihême wî guliyî ben o dala yetişemem * ben nagihe hember ip karşıya ulaşmıyor 6. yetişmek (vakit bulmak, yapabilmek) 7. yetişm(bir zamanda yaşamış olmak, bir zamanı veya kimseyi görmüş olmak) * ez giham kalê xwe û neviyên xwe jî ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim 8. erişmek, olgunlaşmak, olmak, yetişmek (üremek, büyümek) * tiriyê ku te anîbû pir gihiyabûn getirdiğin üzümler çok yetişmişti 9. yetişmek (eğitim görmüş olmak, öğrenmek, gelişmek) 10. yetişmek (iş görebilecek yaşa gelmek, büyümek) 11. yetişmek (yardım etmek, yardımına koşmak) * tam wê gavê ew giha alîkariya min tam o sırada o yardıma yetişti 12. kavuşmak, ulaşm(birbirine katılmak, dökülmek) * çem digihên deryayan nehirler denizlere ulaşıyor * ev ava hanê digihê deryayê bu su denize kavuşuyor 13. kavuşmak (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelmek, onu yeniden görmek) * bav gihiya kurê xwe baba oğluna kavuştu 14. kavuşmak (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişmek, onu elde etmek) 15. kavuşm(bir araya gelmek, birleşmek) * pêşiya çakêt nagihê hev ceketin önü kavuşmuyor 16. olgunlaşmak (insanlar için) 17. ermek (yetişip dokunmak) * destê wê gihiya qatiyan eli tavana erdi 18. erişmek, ulaşmak, yetmek (yaş için) * jiyê wê gihiya heştêyî yaşı seksene yetti 19. aksetmek, yansımak (duyulmak) * bûyer gihiya çapemeniyê olay basına aksetti 20. bulmak (erişmek, ulaşmak) * bi vî awayî em gihiyan nava salê böylece yılın ortasını bulduk 21. gelmek (çıkmak, yönelmek) * metirse jê xerabî nagihê kesî korkma ondan kimseye kötülük gelmez 22. nail olmak 23. geçmek, bulaşmak, sirayet etmek * nexweşîn ji wî digihe merivan ondan ona hastalık geçer 24. geçmek (herhangi bir durum soya çekimi yoluyla birinde görünmek) * cirnexweşiya bavê wî gihiyaye wê jî babasının kötü huyu ona da geçmiş
gihîn (cihekî) bir yere ulaşmak
gihîn biryarekê (an jî qerarekê) karara varmak
gihîn derekê -e varmak
gihîn hedê xwe haddi kifayeyi bulmak
gihîn hev l/ngh 1. kavuşmak, kavuşulmak 2. akraba olmak * em digihên hev birbirimizle akraba oluyoruz
1) kavuşmak, kavuşulmak 2) birleşmek
gihîn mafê (an jî heqê) xwe hakını elde etmek, haklarına kavuşmak
gihîn mafên (an jî heqên) xwe haklarını elde etmek
gihîn mexsed û miradê xwe muradına ermek
gihîn serî tamamlanmak, sonuca varmak
gihîn wê baweriyê (an jî qeneatê) kanıya varmak
gihîna agahiyê bilgi erişimi * bigihênê! yetiş! (veya yetişin!) * negihan serî akim kalmak, başarmamak, güdük kalmak
gihînbar rd erişilebilir, ulaşılabilir
gihînek m 1. aşama, merhale, evre, safha 2. kavşak 3. kavuşma 4. rz bağlaç 5. sp etap, varış
gihîner nd/nt 1. erişimci, ulaştırıcı 2. yetiştirici, eğitici 3. rd iletici 4. fiz iletken
gihînerî m 1. erişimcilik, ulaştırıcılık 2. yetiştiricilik, eğiticilik
gihîştandî rd 1. yetiştirilmiş, ulaştırılmış 2. olgunlaştırılmış, eriştirilmiş 3. kavuşturulmuş
gihîştandin m 1. yetiştirme, ulaştırma, erdirme, eriştirme, vardırma 2. yetiştirme (vaktinde hazır olmasını sağlama, tamamlama, bitirme) 3. yetiştirme (birini gerekli bir iş için tam zamanında bir yere götürme) 4. yetiştirme (söylenmemesi gereken bir şeyi söyleme) 5. yetiştirme (eğitim, öğrenim sağlama) 6. yetiştirme (sağlayıp verme) 7. kavuşturma 8. olgunlaştırma, eriştirme (meyveler için) 9. olgunlaştırma (insanlar için)
l/gh 1. yetiştirmek, ulaştırmak, erdirmek, eriştirmek, vardırmak 2. yetiştirmek (vaktinde hazır olmasını sağlamak, tamamlamak, bitirmek) * pêwîst e ku ez vê pirtûkê bigihîjînim sibehê Kitabı yarına yetiştirmem gerekiyor 3. yetiştirm(birini gerekli bir iş için tam zamanında bir yere götürmek) * me tam di wext de nexweş gihîştande ser doktor hastayı zamanında doktora yetiştirdik 4. yetiştirmek (söylenmemesi gereken bir şeyi söylemek) * hemen gotin gihîştandin jinikê hemen lâfı kadına yetiştirdiler 5. yetiştirmek (eğitim, öğrenim sağlamak) 6. yetiştirmek (sağlayıp vermek) * niftikê digihîştande kesê ku dixwaze cigareyê pêxe sigara yakmak istiyenlere kibrit yetiştirir 7. kavuşturmak 8. olgunlaştırmak, eriştirmek (meyveler için) 9. olgunlaştırmak (insanlar için)
gihîştandin biryarekê (an jî qerarekê) karara bağlamak
gihîştandin hev l/gh 1. kavuşturmak 2. birleştirmek
1) kavuşturmak 2) birleştirmek
gihîştek m kavuşma
gihîştî nd/rd 1. erişmiş, erişen 2. olgun, ergin (meyveler için) * hêjîra gihîştî ergin incir 3. olgun (insanlar için) 4. yetişkin (yetişmiş, olgunlaşmış) 5. ped/nd yetişkin (beden, ruh ve duygu bakımından olgunluğa erişmiş olan kimse) 6. rd yetkin, erişkin, kâmil 7. gelişkin
gihîştîbûn m 1. olgunluk, erginlik (meyveler için) 2. olgunluk (insanlar için) 3. yetişkinlik 4. yetkinlik, erişkinlik, kâmillik
gihîştin m 1. yetişme, ulaşma, erme, erişme, kavuşma, varma, varılma (vasıl olma) 2. yetişme (vaktinde tam olma, bitme, hazırlanma, hazır olma) 3. yetişme (vaktinde varma, vaktinde bulunma) 4. yetişme (bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılma) 5. yetişme, ulaşma, erme, uzanma (değme, uzanıp dokunabilme, yetişip dokunma) 6. yetişme (vakit bulma, yapabilme) 7. yetişme (bir zamanda yaşamış olma, bir zamanı veya kimseyi görmüş olma) 8. erişme, olma, olgunlaşma, yetişme (üreme, büyüme) 9. olgunlaşma (insanlar için) 10. yetişme (eğitim görmüş olma, öğrenme, gelişme) 11. yetişme (iş görebilecek yaşa gelme, büyüme) 12. yetişme (yardım etme, yardımına koşma) 13. erişme, ulaşma, yetme, varma (yaş için, belli bir duruma veya düzeye varma) 14. kavuşma (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelme, onu yeniden görme) 15. kavuşma (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişme, onu elde etme) 16. kavuşma, ulaşma, dökülme (katılma, birbirine katılma, akar sular göl veya denizde son bulma) 17. kavuşma (bir araya gelme, birleşme) 18. geçme, bulaşma, sirayet etme 19. geçme (herhangi bir durum soya çekimi yoluyla birinde görünme) 20. erme (insan üstü kutsal bir aşamaya erişme) 21. intikal etme (miras olarak babadan oğula geçme) 22. dokunma (iyilik, kötülük gibi kavramlarda; olma) 23. bulma (erişme, ulaşma) 24. alma 25. uzama, varma 26. nail olma 27. takılma (birine veya birilerine takılma)
l/ngh 1. yetişmek, ulaşmak, ermek, erişmek, kavuşmak, varmak, varılmak (vasıl olmak) * zarok pê re çû gihîşte diya xwe çocuk hemen gidip anasına yetişti * em dê êvarê bigihîjin malê akşama eve kavuşuruz * di deh rojan de gihîşte malê on günde eve vardı * gihîşte miradê xwe muradına erdi 2. yetişmek (vaktinde tam olmak, bitmek, hazırlanmak, hazır olmak) * ev kinc digihîje sibehê bu elbise yarına yetişir 3. yetişmek (vaktinde varmak, vaktinde bulunmak) * doktor tam di wext de gihîşt ser nexweş doktor tam da vaktinde hastaya yetişti 4. yetişm(bir işe başlamış olanlara veya gidenlere katılmak) * pişt re gihîşt me sonradan bize yetişti 5. yetişmek, ulaşmak, ermek, uzanmak (değmek, uzanıp dokunabilmek, yetişip dokunmak) * ez nagihîjim wî guliyî ben o dala yetişemem * ben nagihîje hember ip karşıya ulaşmıyor * destê wê gihîşte esrexan eli tavana erdi uzanmak * devê rovî nedigihîşte tirî digot mîrato çiqas tal e kedi uzanamadığı ciğere murdar der 6. yetişmek (vakit bulmak, yapabilmek) * ez nikarim bi ew qas kar re bigihîjim ben bu kadar işe yetişemem 7. yetişm(bir zamanda yaşamış olmak, bir zamanı veya kimseyi görmüş olmak) * ez gihîştim kalê xwe û neviyên xwe jî ben dedeme yetiştim torunlarıma da yetiştim 8. erişmek, olmak, olgunlaşmak, yetişmek (üremek, büyümek) * tiriyê ku te anîbû pir gihîştibûn getirdiğin üzümler çok yetişmişti 9. olgunlaşmak (insanlar için) 10. yetişmek (eğitim görmüş olmak, öğrenmek, gelişmek) 11. yetişmek (iş görebilecek yaşa gelmek, büyümek) 12. yetişmek (yardım etmek, yardımına koşmak) * tam wê gavê ew gihîşte alîkariya min tam o sırada o yardıma yetişti 13. erişmek, ulaşmak, yetmek, varmak (yaş için, belli bir duruma veya düzeye varmak) * jiyê wê gihîştiye heştêyî yaşı seksene yetti (veya vardı) 14. kavuşmak (ayrı kalınan, sevilen bir kimseyle bir araya gelmek, onu yeniden görmek) * bav gihîşte kurê xwe baba oğluna kavuştu 15. kavuşmak (yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişmek, onu elde etmek) * gund gihîştiye elektrîkê köy elektriğe kavuşmuş 16. kavuşmak, ulaşmak, dökülmek (katılmak, birbirine katılmak, akar sular göl veya denizde son bulmak) * ev ava hanê digihîje deryayê bu su denize kavuşuyor * çem digihîjin deryayan nehirler denizlere ulaşıyor 17. kavuşm(bir araya gelmek, birleşmek) * pêşiya çakêt nagihîje hev ceketin önü kavuşmuyor 18. geçmek, bulaşmak, sirayet etmek * nexweşîn ji wî digihîje merivan ondan ona hastalık geçer 19. geçmek (herhangi bir durum soya çekimi yoluyla birinde görünmek) * cirnexweşiya bavê wî gihîştiye wê jî babasının kötü huyu ona da geçmiş 20. ermek (insan üstü kutsal bir aşamaya erişmek) 21. intikal etmek (miras olarak babadan oğula geçmek) 22. dokunmak (iyilik, kötülük gibi kavramlarda; olmak) * mirovekî xweyê qedrê xwe ye, belkî alîkariyeke wî bigihîje te çok hatırlı adammış, belki sana yardımı dokunur 23. bulmak (erişmek, ulaşmak) * bi vî awayî em gihîştin dawiya mehê böylece ayın sonunu bulduk 24. almak * pere gihîştin min paraları aldım 25. uzamak, varmak * dîwar digihîje heta jêrê duvar ta aşağıya kadar varıyor 26. nail olmak * gihîşte miradê xwe emeline nail oldu 27. takılm(birine veya birilerine takılmak) * gihîştiye dizan hırsızlara takılmış
gihîştin (cihekî) bir yere ulaşmak
gihîştin (tiştekî) mazhar olmak
gihîştin (yekî) meydana çıkmak (yetişmek, büyümek) * ez bêkar mam, birayên min jî hîna negihîştine min işsiz kaldım, kardeşlerim de meydana çıkmış sayılmazlar
gihîştin baweriyekê (an jî qeneatekê) düşünceye varmak
gihîştin biryarekê (an jî qerarekê) karara varmak
gihîştin fikrekê (hizrekê an jî ramanekê) düşünceye varmak
gihîştin hawara (yekî) imdata (veya imdatına) yetişmek
gihîştin hedê xwe haddi kifayeyi bulmak
gihîştin heqê xwe hakını elde etmek, haklarına kavuşmak
gihîştin heqên xwe haklarını elde etmek
gihîştin hev l/ngh 1. birleşmek (ayrı iken tek bir duruma gelmek) * rêxistin gihîştin hev örgütler birleştiler 2. birleşmek (buluşmak, bir araya gelmek) * gava her du digihîjin hev tu were diyarê hingimeyê ikisi birleşince sen seyret gırgırı 3. kavuşulmak 4. toplaşmak, bir araya gelmek 5. toplanmak (kumaşların çekilmesi) 6. ağıllanmak (sürü, toplanıp bir arada oturmak)
gihîştin hev (û din) 1) kavuşmak, kavuşulmak 2) birleşmek, bir araya gelmek 3) ağıllanmak (sürü, toplanıp bir arada oturmak) 4) toplaşmak 5) toplanmak * şal gihîştiye hev şalvar toplanmış 6) akraba olmak * em digihîjin hev biz akraba oluyoruz
gihîştin hizrekê (an jî ramanekê) düşünceye varmak
gihîştin kêrê hayvan mundar olmadan kesilmek
gihîştin mafê (an jî heqê) xwe hakını elde etmek, haklarına kavuşmak
gihîştin mafên (an jî heqên) xwe haklarını elde etmek
gihîştin mexsed û miradan mevlasını bulmak, muradına ermek
gihîştin miradê (an jî mirazê) xwe muradına ermek
gihîştin para xwe (an jî nesîbê xwe) nasibini almak
gihîştin ramanekê (hizrekê an jî fikrekê) düşünceye varmak
gihîştin wan arasına (veya aralarına) karışmak
gihîştin wê baweriyê (an jî qeneatê) kanıya varmak * bigihîjinê! yetiş! (veya yetişin!) * nagihîje neynoka (yek)(birinin) eline su dökemez, kapına varmamak * negihîştin kêrê murdar gitmek * negihîştin serê sibehê (hasta) sabaha çıkmamak * negihîştin serî havada kalmak (sonuca ulaşmamak)
gihiyayî rd 1. ergin * hêjîra gihiyayî ergin incir 2. yetişkin (yetişmiş, olgunlaşmış) 3. ped/nd yetişkin (beden, ruh ve duygu bakımından olgunluğa erişmiş olan kimse) 4. ulaşmış, yetişmiş 5. rd pişkin (olgun, tecrübesi olan)
gihor m yamaçlardaki koyak biçimindeki düzlük
gihur m küçük baş hayvanlyarın gece kaldıkları yer
gihûr m süprüntü
gihûrgeh m çöplük, mezbele
gij (i) bot/m dikenli çalı * gij ketiye çata rê yolçatısına çalı düşmüş
gij (ii) rd 1. dik, diklenmiş (şey) 2. kabarık, kabarıklı, dağınık, diklenmiş (saç)
gij bûn l/ngh 1. diklenmek, dikleşmek (tüy, kıl vb. için) * porê wê gij bûn saçları dikleşti 2. kabarmak, kubarmak (hayvanlar için; tüyleri dikilmek) 3. kabarmak (öfke, kin gibi duyguların gittikçe güçlenmek) * mirov gij dibû insan kabarıyordu
gij kirin l/gh 1. kabartmak, dikleştirmek, dikletmek * porê xwe gij kiriye saçını kabartmış 2. mec kışkırtmak
gijbûn m 1. diklenme, dikleşme (tüy, kıl vb. gibi şeyler için) 2. kabarma, kubarma (hayvanlar için; tüyleri dikilme) 3. kabarmak(öfke, kin gibi duyguların gittikçe güçlenme) 4. kabarıklık, dağınıklık
gijbûnî m kabartı (çıkıntı, kabarmış yer)
gijbûyî rd kabarmış, tüyleri dikilmiş olan
gijbûyîn m 1. dikleniş 2. kabarış, kubarış
gijeber m çok ufak taşlı yer
gijgale rd iri ve dağınık
gijgij b 1. boğayı tahrik ederek çiftleşmeye teşvik etme ünlemi 2. dövüştürme, çapıştırma ünlemi
gijgijandî rd 1. kabartılmış 2. kışkırtılmış, tahrik edilmiş
gijgijandin m 1. kabartma, dikleştirme 2. sarsma, silkme, silkeleme, sarsış, sarsma, silkeleyiş (kuvvetle sarsma) 3. çekiştirme, didiştirme, itekleme 4. boğayı tahrik ederek çiftleşmeye teşvik etme 5. mec kışkırtmak, tahrik etme
l/gh 1. kabartmak, dikleştirmek 2. sarsmak, silkmek, silkelemek (kuvvetle sarsmak) * min bi pêsîra mêrik girt û ew gijgijand adamın yakasından tutup silkeledim * bi pêsîra wî girt ew gijgijand yakasından tutup onu sarstı 3. çekiştirmek, didiştirmek, iteklemek 4. boğayı tahrik ederek çiftleşmeye teşvik etmek 5. mec kışkırtmak, tahrik etmek
gijgijî rd 1. kabarık, kubarık (kabarmış, tüyleri dikilmiş olan) 2. diken diken, dikleşmiş, dik duruma gelmiş (saç, kıl vb. için) * porê wê gijgijî ye saçları diken diken
gijgijî bûn l/ngh diken diken olmak, dikleşmek
gijgijîbûn m diken diken olma, dikleşme
gijgijîbûyîn rd diken diken olmuş, dikleşme
gijgijîn m 1. kabarma, kubarma, diklenme, dikleşme (hayvanlar için; tüyleri dikilmek) 2. çekişme, didişme 3. sarsılma, silkelenme
l/ngh 1. kabarmak, kubarmak, diklenmek, dikleşmek (hayvanlar için; tüyleri dikilmek) 2. çekişmek, didişmek 3. sarsılmak, silkelenmek
gijgijok (i) rd kabarıkl, kubarıklı (saçlı veya tüylü)
gijgijok (ii) m dolu (yağış türü olarak)
gijik taranmamış, dağınık sak.
rd 1. dik, diklenmiş (şey) 2. kabarık, kabarıklı, dağınık, diklenmiş (taranmamış karışık)
gijik (i) bot/m dikenli çalı
gijik (ii) m anlaşılmaz doğa olayı
gijika hev kişandin saç saça baş başa gelmek (veya dövüşmek)
gijikî rd 1. dolaşık, karışık (saç) * keçeke genimgwînî û porgijikî buğday benizli saçları dolaşık bir kız 2. diken diken, dikleşmiş, dik duruma gelmiş (saç, kıl vb. için)
gijikî bûn l/ngh dolaşıklaşmak, kabarıklaşmak 2. diken diken olmak
gijikîbûn m 1. dolaşıklaşma, kabarıklaşma 2. diken diken olmak 3. dolaşıklık
gijîn hayvanların çiftleşmesini sağlama fiili.
gijkirî rd kabartılmış, dikleştirilmiş
gijkirin m 1. kabartma, dikleştirme, dikletme 2. mec kışkırtma
gijlok nd/m dolu (yuvarlak ve düzensiz biçimli saydam buz parça durumunda yağış türü)
gijlok barîn (an jî hatin) dolu yağmak
gijnî rd pürüzlü, pütürlü
gijnî bûn l/ngh pürüzlenmek, pütürlenmek
gijnîbûn m pürüzlenme, pütürlenme
gijnîj bot/m 1. kişniş (Coriandrum sativum) 2. kişniş (bu bitkinin baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumu)
gijok (i) bot/m ak diken
gijok (ii) m püsür (karışık, dolaşık saç)
gijok (iii) rd vahim, ağır, korkulu
gijokî rd püsürlü
gijol rd 1. allak bullak, karmakarışık, hercümerç 2. karmakarış (saç)
gijol bûn allak bullak olmak, karmakarışık olmak, hercümerç olmak
gijolandin m allak bullak etme, karmakarışık etme, hercümerç etme
l/gh allak bullak etmek, karmakarışık etmek, hercümerç etmek
gijolbûn m allak bullak olma, karmakarışık olma, hercümerç olma
gijolî rd 1. alak bulakça, karmakarışıkça 2. karışık saç, birbirine girmiş keçeleşmeye yüz tutmuş saç
gijomijo rd 1. kubarık, dikik 2. dağınık, taraz taraz (saç)
gijomijo bûn l/gh 1. diklenmek, dikleşmek (tüy, kıl vb. için) 2. tarazlanmak (saç için)
gijomijobûn m 1. diklenme, dikleşme (tüy, kıl vb. için) 2. tarazlanma (saç için)
gil nd(gil û giya, gil û virç deyimlerinden geçer) û giya bitkiler
gil (ii) m göt, anüs
gil (iii) m kil, toprak
gil (iv) m şikayet
gil û virç 1) şekilsiz, amorf 2. özensiz, kaba saba
gilale (i) m gövde, kütük (ağaçların dal ve köklerden sonra kalan bölümü)
gilale (ii) rd yeni ayağa kalkmış çocuk, az büyümüş şey
gilar m gerdan (şişmanlarda çene altındaki tombulluk)
gilare çene altında sarkan gerdan.
m 1. kütük (kalın ağaç gövdesi) 2. kütük (kesilmiş ağaç gövdesi)
gilas m süs bardağı
gilavî rd ileri gelen, eşraf
gilaxe palaz.
gilberû bot/m bir tür ağaç
gilç n kazgıç
gilçik n kazgıç
gilde m yumak
gilde kirin l/gh yumaklamak
gildekirin m yumaklama
gildema m ay çiçeği
gildî rd yuvarlak
gildî bûn l/ngh 1. yuvarlaklaşmak 2. yuvarlanmak * tekelek gildî bû tekerlek yuvarlanıyor
gildî kirin l/gh 1. yuvarlaklaştırmak 2. yuvarlamak, tekerlemek
gildîbûn m 1. yuvarlaklaşma 2. yuvarlanma
gildîbûyîn m 1. yuvarlaklaşma 2. yuvarlanış
gildik (i) m çam kozalağı
gildik (ii) n kığ, kığı
gildîkirin m 1. yuvarlaklaştırma 2. yuvarlama, tekerleme
gildîn rd dağınık, pis
gildir m yuvarlama, yuvarlanış
gildir bûn l/ngh yuvarlanmak
gildir kirin l/gh yuvarlatmak
gildirbûn m yuvarlanma, yuvarlanış
gildirkirin m yuvarlatmak
gilê m pıhtı * gilêya xwînê kan pıhtısı
gilê bûn l/ngh yuvarlanmak
gilê kirin l/gh yuvarlatmak
gilêbûn m yuvarlanma
gilêkirin m yuvarlatma
gilele bnr gilêle
gilêle m hortum (havanın hızla dönüp sütun biçiminde yükselmesiyle oluşan, alanı dar bir siklon çeşidi)
gilêne ant/m kornea, saydam tabaka
gilêneya çav ant göz saydam tabaka
gilêş m 1. çöp, çer çöp 2. rd atık
gilêşdank m çöplük
gilêz m salya
gilêzdar rd salyalı
gilêzok rd salyalı
gilêzokî rd 1. salyalı 2. salyamsı
gilgil akdarı.
bot/m 1. mısır (Zea mays) 2. mısır (bu bitkinin koçan üzerindeki taneli ürünü)
gilgil (i) n özlü çömlekçi çamuru, balçık
gilgil qelandin mısır patlatmak 3. ak darı
gilgilandin (i) m yankılama
l/gh yankılamak
gilgilandin (ii) m geveleme, geveleyiş
l/gh gevelemek (bir sözü tam olarak ve açıkça söylememek)
gilgilê romî mısır
gilgilê spî ak darı
gilgilê stenbolî mısır
gilgilê teqandî patlamış mısır
gilgilfiroş nd/nt mısırcı (satan kimse)
gilgilfiroşî m mısırcılık
gilgilo m fırtına
gilgilok bot/m 1. mısır (Zea mays) 2. mısır (bu bitkinin koçan üzerindeki taneli ürünü)
gilgilok qelandin mısır patlatmak 3.bot/n kuş yemi
gilî şikâyet.
n 1. lâf, söz 2. şikâyet 3. yakınma, sızıltı, şikâyet 4. mec sır 5. jurnal, ihbar
gilî (i) n beze
gilî dan gotin sır vermek (veya sızdırmak)
gilî di ber (yekî) re avêt (birine) ima yolu ile lâf atmak
gilî gerandin lâf taşımak
gilî heye ji hezar giliyan hêjatir e lâf vardır ki bine bedeldir
gilî heye lihêf e, gilî heye doşek e lâf var lâfta var
gilî kirin şikayet etmek.
1) şikâyet etmek 2) anlatmak, -den bahsetmek * were ez xewna xwe ji te re gilî bikim gel rüyamı sana anlatayım 3) saymak (söylemek) * qenciyên wî gilî dikirin iyiliklerini sayıyordu 4) ihbar etmek, jurnal etmek
gilî ku çû nede dû lâfın ardına düşmemek lazım
gilî li hev gerandin lâf taşımak
gilî nedan gotin sır tutmak (veya saklamak)
gilî pê de anîn (birini) karalamak, lekelemek
gilî pê re diçin gorê ser verip sır vermeyen, sır saklayan
gilî û gaz serzeniş, sitem
gilî û gaz kirin sitem etmek
gilî û gazin yakınma
gilî û gazin jê kir (birine) serzenişte bulunmak
gilî û gazin kirin yanıp yakılmak, yakınmak
gilî û gotin söz, lâf
gilî û gotin jê kirin aleyhte konuşmak
gilî û gotin kirin kötü konuşmak
gilî weke qalikê pîvazê ye tu çiqas vekî ber hev diçe lâf lâfı getirir, uzatmamak lazım
gilî yê (yekî) kirin (birinden) bahsetmek 2) fitnelemek, kovlamak, çekiştirme(biri) hakkında konuşmak
gilî yê sebiyan ahiret suali
gilî yekî wisa bibêje bila sêl nan bipêje inandırıcı bir söz seylenmesilazım
gilîbêj nd/nt aktarıcı, lâf taşıyıcı
gilîbêjî m aktarıcılık, lâf taşıyıcılık
gilîbûn m şikâyet edilme
gilîbûyî şikâyet edilmiş kimse
gilîdar nd/nt şikâyetçi, soruncacı
gilîdarî m şikâyetçilik, soruncacılık
gilîfte m sıyırga (kar küreme aracı)
gilîgerîn rd lâfçı, lâf taşıyıcı
gilîgerînî m lâfçılık, lâf taşıyıcılığı
gilîgerînî kirin l/gh lâf taşıyıcılığı yapmak
gilîgerînîkirin m lâf taşıyıcılığı yapma
gilih bnr gilî (II)
gilik ant/m bızır, dılak, klitoris
gilîkar bnr gilîker
gilîkarî bnr gilîkerî
gilîker nd/nt 1. şikâyetçi 2. jurnalcı, ihbarcı
gilîkerî m 1. şikâyetçilik 2. jurnalcılık, ihbarcılık
gilîkir bnr gilîker
gilîkirin m 1. şikâyet etme 2. ihbar etme 3. anlatma, bahsetme
l/gh 1. şikâyet etmek 2. ihbar etmek 3. anlatmak, bahsetmek
gilîlê rd şikâyet edilmiş, davalı kimse
gilîlêkirî rd şikâyet edilmiş, davalı kimse
gilîmend nd/nt şikâyetçi
gilîmendî m şikâyetçilik
gilîname m 1. şikayetname, şikayet dilekçesi 2. jurnal, ihbarname
gilîname dan (yekî) jurnal etmek, ihbar etmek
gilincî m büyük baş hayvanların arkalarına takılan püskül
gilîserîn gliserin.
gilîso bot/m bir tür ot
gilîvan nd/nt şikâyetçi
gilîvanî m şikâyetçilik
gilîz, gilîze m salya
gilîzok rd salyalı kimse
gilk (i) m dılak, klitoris
gilk (ii) m kil, balçık, çamur
gilkdar rd balçıklı
gilm m budak (dalın gövde içindeki başlangıç yeri olan ve tahtalarda görülen yuvarlak koyuca renkte sert bölüm)
gilmik 1.budak. 2.tümör.
ant/m tümör
gilmişk m küçük budak
gilmûr m harç (yapılarda kullanılan harç) * ji bo lêkirina dîwar gilmûr lazim e duvar örmek için harc lazım
gilok çile, yumak.
m 1. yumak 2. topak, tulup * giloka rûn yağ topağı
gilok bi gilok yumak yumak
gilokbûn m 1. yumaklanma 2. topaklanma, çöreklenme
gilokî rd 1. yumakça 2. topakça
gilokî bûn l/ngh 1. topaklanmak 2. çöreklenmek
gilokî kirin l/gh topaklamak
gilokîbûn m 1. topaklanma 2. çöreklenme
gilokik nd bürümcek
gilokîkirin m topaklama
gilokîn ant/m yuvar * gilokînên xwînê kan yuvarları
gilokîna sor alyuvarlar.
gilokîna spî ak yuvarlar.
gilokkirin m 1. yumaklama 2. topaklama
gilol (i) n hayvan kuyruğuna yapışarak sertleşmiş dışkı
gilol (ii) rd yuvarlak
gilol bûn l/ngh yuvarlaklaşmak
gilol kirin l/gh yuvarlaklaştırmak
gilolbûn m yuvarlaklaşma
gilolî m 1. yuvarlaklık 2. rd yuvarlakça, yuvarlanabilen şey
gilolî bûn l/ngh yuvarlanmak
gilolî kirin l/gh yuvarlatmak
gilolîbûn m yuvarlanma
gilolik m bobin, masura
gilolîkirin m yuvarlatma
gilolkirin m yuvarlaklaştırma
gilolok rd yuvarlak, topak
gilolokî rd yuvarlakça
gilomîçk m topak * gulomîçka berfê kar topu
gilomîtk rd tombul
gilomîtkî rd tombulca
gilomîtkî bûn l/ngh tombullaşmak
gilomîtkîbûn m tombullaşma
gilomîtkîtî m tombulluk
gilor (i) rd 1. yuvarlak, toparlak 2. mat/m küre 3. küçük top 4. ant/m yuvar
gilor (ii) m 1. kalabalık 2. rd kalabalık (sayıca çok) * malbateke ku gilora wan giran e kalabalık bir aile
gilor (iii) m meşe kozalağı
gilor bûn l/ngh yuvarlanmak
gilor kirin l/gh yuvarlatmak
gilorbûn m yuvarlanma, yuvarlanış
gilore m 1. yığın, kütle 2. aile, külfet
gilorî rd 1. yuvarlakça, toparlakça 2. küresel
gilorîk m topak
gilorik rd 1. yuvarlak, toparlak 2. ant/m yuvar
gilorikê sor ant/nd al yuvar
gilorikê spî ant/nd ak yuvar
gilorikê xwînî yê sor al yuvar
gilorikê xwînî yê spî ak yuvar
gilorîkî rd 1. topağımsı 2. küremsi
gilorîn rd tostoparlak
gilorkirin m yuvarlatma
gilove n kavas
gilover rd yuvarlak
gilover bûn l/ngh yuvarlaklaşmak, değirmileşmek
gilover kirin m yuvarlaklaştırma, değirmileme (yuvarlak biçime sokma)
l/gh yuvarlaklaştırmak, değirmilemek (yuvarlak biçime sokmak)
gilovera jinan cimcime
giloverbûn m yuvarlaklaşma, değirmileşme
giloverbûyîn m yuvarlaklaşma, değirmileşme
giloverê m cimcime
giloverî m 1. yuvarlaklık, değirmilik 2. rd küresel 3. rd tonton
giloverik rd 1. yuvarlak 2. toparlak, kürevî 3. m yumru (yuvarlak, şişkin şey)
giloverik bûn l/ngh değirmileşmek
giloverik kirin l/gh değirmilemek (yuvarlak biçime sokmak)
giloverikbûn m değirmileşme
giloverikî rd 1. yuvarlakça 2. toparlakça
giloverikî bûn l/ngh 1. yuvarlaklaşmak 2. toparlaklaşmak
giloverikî kirin l/gh 1. yuvarlaklaştırmak 2. toparlaklaştırmak
giloverikîbûn m 1. yuvarlaklaşma 2. toparlaklaşma
giloverikîkirin m 1. yuvarlaklaştırma 2. toparlaklaştırma
giloverikkirin m değirmileme (yuvarlak biçime sokma)
giloveriktî m yuvarlaklık, değirmilik
giloverîn rd tostoparlak
giloverkî rd 1. yuvarlakça , toparlakça 2. yumruca
giloverkî bûn l/ngh 1. yuvarlaklaşmak 2. yumrulanmak, yumrulmak
giloverkî kirin l/gh 1. yuvarlaklaşmak 2. yumrulatmak, yumrulamak
giloverkîbûn m 1. yuvarlaklaşma 2. yumrulanma, yumrulma
giloverkîbûyîn m 1. yuvarlaklaşma 2. yumrulanış, yumruluş
giloverkîkirin m 1. yuvarlaklaşma 2. yumrulatma, yumrulama
giloverok rd/h 1. yuvarlak 2. yuvarlakça
giloverokî rd 1. yuvarlakça, toparlacık 2. küremsi
giloverpîv m yuvarölçer
gilovertî m yuvarlaklık
gilovetî m kavaslık
giloxe nd palaz
giloxe bûn l/ngh palazlamak, palazlanmak
giloxebûn m palazlama, palazlanma
giloxebûyîn m palazlama, palazlanma
gilp lappadak, ani.
gilpê xwe kirin l/bw suratını asmak
gilûr m 1. kalabalık 2. rd kalabalık (sayıca çok) * malbateke ku gilûra wan giran e kalabalık bir aile
gilûr (ii) n üç dört kilo ağırlığında taş
gilûra malê ev gailesi
gilûre bnr gilûr (I)
gilwaz m dizi (bir iplik veya tel üzerine dizilmiş şey)
gilyaz kiraz.
bot/m kiraz
gimgimok bnr gumgumok
gimş n tutam (avuç içi veya parmak uçlarıyla tutulabilen muktar)
gimşek jê hilanîn tutamlamak
gimt erd/n tepecik
gin rd genzek
ginc rd yapışkan, bulaşkan
ginc bûn l/ngh yapışmak, bulaşmak
gincbûn m yapışma, bulaşma
gincî hayvanlarda kuyruğa yapışıp topak hale gelen pislikler.
n koyun, kuzuların yünlerine yapışıp sertleşmiş olan pislik
gincî (i) m yapışkanlık, bulaşkanlık
gincî (ii) n 1. pıhtı * ginciya xwînê kan pıhtısı 2. tike, parçacık * ginciyê goşt et tikesi
gincî (iv) rd sakallı (aşağılama amaçlı) * kalê gincî sakallı pis ihtiyar
gincî kirin l/gh pıhtılaştırmak
gincî kirin bu pislikleri kesmek
gincîkirin m pıhtılaştırma
gincir n 1. pıtırak, yırtık pırtık 2. pırpıt 3. paçavra, bez, çaput 4. saçak (havlu, halı, kuşakların kenarlarına dikilen püskül)
gincir (i) n insan dışkısının kıçtaki kurumuş hali
gincir gincirî hırtı pırtı
gincir mincir eski püskü, hırtı pırtı
gincirandin (i) m hart hurt kaşıma
l/gh hart hurt kaşımak
gincirandin (ii) m hırtı pırtı etme, sırım sırım pareleme
l/gh hırtı pırtı etmek, sırım sırım pareleme
gincirfiroş nd/nt paçavracı
gincirfiroşî m paçavracılık
gincirî pıyrım pıyrım
gincirî bûn l/ngh sırım sırım parelenmek
pıyrım pıyrım olmak
gincirîbûn m sırım sırım parelenme
gincirîn m hırtı pırtı olma, sırım sırım parelenme, pıyrım pıyrım olma
l/ngh hırtı pırtı olmak, sırım sırım parelenmek, pıyrım pıyrım olmak
gincirok rd üstü başı yırtık, pejmürde
gincirokî rd üstü başı yırtıkça, pejmürdece
gincolek rd 1. yırtık pırtık 2. pejmürde, üstü başı dağınık
gincolekî rd 1. yırtık pırtıkça 2. pejmürdece, üstü başı dağınıkça
gindêr bnr gindir (II)
gindêr bûn bnr gindir bûn
gindêr kirin bnr gindir kirin
gindir rd 1. toparlak 2. yağ tulumu, yağ küpü * wê gindira hanê bu yağ tulumu
m yuvarlanma
gindir (i) zo/m örümcek
gindir bûn l/ngh yuvarlanmak
gindir kirin l/gh yuvarlamak, tekerlemek
gindir mindir kaba saba
gindir mindirî bûn teker meker yuvarlanmak
gindirandî rd yuvarlatılmış olan
gindirandin m yuvarlama, tekerleme
l/gh yuvarlamak, tekerlemek
gindirbûn m yuvarlanma
gindirbûyî rd yuvarlanmış olan
gindirbûyîn m yuvarlanış
gindirî rd yuvarlanmış olan
gindirîn yuvarlanmak.
m 1. yuvarlanma, yuvarlanış, tekerleme 2. devrilme, devirilip yuvarlanma (araba, otomobil vb. için)
l/ngh 1. yuvarlanmak, tekerlemek * tekerlek digindire tekerlek yuvarlanıyor 2. devrilmek, devirilip yuvarlanmak (araba, otomobil vb. için)
gindirkirin m yuvarlama, tekerleme
gindirmindirî rd kaba saba (biçimsiz)
gindirmindirî bûn l/ngh küpe dönmek (çok şişmanlanmak)
gindirmindirîbûn m küpe dönme (çok şişmanlanma)
gindirok rd tombul, tombiş
gindirokî h tombulca
gindor (i) bot/m 1. kavun (Cucumis melo) 2. kavun (bu bitkinin meyvesi) 3. kabak
gindor (ii) n loğ
gindor kirin l/gh yuvarlamak, tekerlemek
gindorkî rd loğ gibi
gindorkirin m yuvarlama, tekerleme
ginegin h mırıl mırıl
ginegin kirin l/gh mırıldanmak (alçak sesle, kendi kendine bir şeyler söylemek)
gineginkirin m mırıldanma
gingilok m bükle, lule, saç lulesi
ginginik m mırıltı
ginginok rd genzek
gingir rd tombul, tombiş
gingirês bot/m kirazdan küçük sarı yemişlero alan bir tür ağaç
gingirfîq rd tombul
gingirfîqî h tombulca, bılık bılık
gingirfîqîtî m tombulluk
gingirî rd tombul, tombulca
gingirî bûn l/ngh tombullaşmak
gingirîbûn m tombullaşma
gingirîtî m tombulluk
gingirok rd tombul
gingirokî h tombulca
ginî ant/biy m beze, gudde
ginî (ii) zo/n kene
ginî ya binê guh ant/nd kulak altı bezi
ginî yên çav ant göz yaşıbezleri
ginî yên xweziyê ant tükürük bezleri
ginseng bot/m ginseng (Panax ginseng)
gint erd/n tepecik
ginû sandal ağacı.
bot/m sandal (Santalum album)
gip m avurt
gipgemarî rd kipkirli
gipgilover rd yup yuvarlak, yusyuvarlak, tostoparlak
gipgirtî rd kopkoyu
gipguncan rd upuygun
gipik n avurt
gir rd 1. büyük, iri * me ev sêvên gir ên ku wî anîbûn xwarin getirdiği iri elmaları yedik 2. büyük (yaşça) 3. ulu (somut şeyler için çok büyük) 4. iri, yoğun (elek, kalbur için) 5. koca, kocaman, iri * hûn li vî seriyê gir binêrin bu koca kafaya bakın 6. okkalı * fincana gir okkalı fincan 7. iri kıyım (iri kıyılmış olan) 8. kaba (taneleri iri) * ardê gir kaba un 9. yapılı, iri yarı * zilamekî gir e yapılı bir adam
m 1. kin, intikam duygusu * gira devê deve kini 2. belâ * gira wî di xwe nede belâsını kendine bulaştırma 3. asabiyet, sinirlilik, sinir nöbeti 4. hırs, istek, aşırı istek * gira wî ya xwendinê zehf e onun okuma isteği çok
m (r kalın okunur) uyuz
erd/n 1. tepe * derketibû serê gir û dikir gazî tepeye çıkıp bağırıyordu 2. höyük, kurgan
gir (ii) n 1. irinti (elek ve kalbur üzerinde kalan iri taneler) 2. irinti (hayvanların beğenmeyerek yemedikleri iri saman) 3. hayvanın önünde kalan artık yem
gir (vi) rd (r kalın okunur) tadı buruk, acımsı su * ava gir tadı buruk su
gir bûn l/ngh 1. büyümek, boy atmak, irileşmek (eskisinden büyük duruma gelmek) 2. irileşmek, devleşmek, kocamanlaşmak 3. bj irileşmek, büyümek (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 4. palazlaşmak * çi qas gir bû ew çend nexweşik bû palazlaştıkça çirkinleşti
gir gir iri iri, koca koca
gir girtin l/gh uyuz olmak
uyuz olmak
gir hilanîn l/gh uyuz kapmak
gir hildan l/gh uyuz kapmak
gir hûr kirn l/bw iri kıyım doğramak
gir jê girtin l/bw gıcık kapmak
gir ketin (yekî) 1) uyuz kapmak, uyuz olmak 2) mec çok asabileşmek
gir kirin l/gh 1. irileştirmek, kocamanlaştırmak 2. büyütmek (yetiştirmek, bakmak) 3. mec şişirmek (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatmak) 4. bütünlemek (ufak paraları büyük paralar durumuna getirmek)
gir û girîft nd problem
gir û hûr rd irili ufaklı
gir û kotan rd yetişKin, kocaman
gir û zexm güçlü quvvetli (çok güçlü, çok dayanıklı kimse)
gir û zexm bûn yapılı olmak
gir ve bûn l/bw gülümsemek
gira (yekî) anîn kinlenmek
gira (yekî) çêbûn asabileşmeye başlamak
gira (yekî) pê girtin sinirleri tepesinde olmak
gira (yekî) rabûn siniri tepesine çıkmak
gira (yekî) rakir (birinin) afyonunu patlatmak
gira sor intikam duygusunun keskinleşmesi
gira xwe bi destê xwe bixurîne sana vereyim bir öğüt kendi ununu kendin öğüt
gira xwe bi destê xwe xurandin kendi işini kendi görmek
gira xwe di (yekî) dan (birine) kafayı takmak, belâsını sürmek
gira xwe pê xurand (birine) sataşmak (veya çatmak)
gira xwe tê dan sataşmak
girab rd rehine
girak m bataklık
giral m gerdan (çene altı için)
giram hürmet, saygı, ihtiram, iltifat.
m hürmet, saygı
giram girtin iltifat etmek, itibar etmek, saygı göstermek.
hürmet etmek
girambar rd 1. saygın, saygı duyulan 2. saygı uyandıran, oturaklı
girambarî m 1. saygınlık 2. oturaklılık
giramdar rd saygın
giramdarî m saygınlık
giramgir rd saygılı, hürmetkâr, hürmetli
giramgirî m saygılılık, hürmetkârlık
giramî m 1. saygı, hürmet 2. saygınlık
giramî dan (yekî) 1) saygı göstermek, hürmet etmek, saymak 2) saygı duymak (veya beslemek)
giramî girtin saygı göstermek
giramî nîşan dan saygı göstermek
giramî pê dan l/bw saygı göstermek, itibar etmek
giramîdar rd saygıdeğer, muhterem
giramîdarî m saygıdeğerlik, muhteremlik
giramîya bilind yüksek saygı, tazimat
giramnegir rd saygısız, hürmetsiz
giramnegirî m saygısızlık, hürmetsizlik
giran ağır.
rd 1. ağır (hafif karşıtı) * kevirê giran lîtir diavêje taş yerinde ağırdır 2. mec ağır (davranışları yavaş olan) 3. ağır, pahalı (değeri çok olan) * malê wan tev giran bû eşyaları hep pahalıydı 4. ağır (çapı, boyutları büyük) * çekên giran ağır silahlar 5. ağır (çetin, güç) * karê giran ağır iş 6. ağır, ciddi (tehlikeli, korkulu, vahim) * nexweşê giran ağır hasta * nexweşîneke giran e ciddi bir hastalık 7. ağır (sıkıntı veren, bunaltıcı) * hewayeke giran ağır hava 8. ağır (dokunaklı, insanın gücüne giden, kırıcı) * gotinên giran mebêje ağır sözler sarfetme 9. ağır (yavaş) * meşa giran ağır yürüyüş 10. ağır, ağır başlı, ciddi, vakarlı * mirovekî giran bû ağır bir insandı * jineke giran ciddi bir kadın * zilamê giran ağır başlı (veya vakarlı) adam 11. ağır (koku için; keskin, boğucu) * bêhneke giran ağır bir koku 12. ağır (sindirimi güç yiyecek) * xwarinên giran mexwe ağır yemekleri yeme 13. ağır, yoğun * li der dûyekî giran hebû dışarda ağır bir duman vardı 14. ağır (uyku için; derin, uyanılması güç) * ketiye xeweke giran ağır bir uykuya dalmış 15. ağır (güç işiten, kulakları ağır işiten kimse) * jinikeke ku guhên wê giran bû kulakları ağır bir kadındı 16. ağır (güçlü) * hay jê hebe, destên wî pir giran in dikkat et, onun elleri çok ağırdır 17. ağır ayak (doğurması yakın gebe kadın) 18. ince (küçük ayrıntıları çok olan, aşırı özen gerektiren) * nexşê giran ince nakış * karê wî yê giran heye, li dû keçikekê ketiye ince işleri var, kız peşinde koşuyor 19. koyu (derin, hararetli) * di nav van de gengeşiyeke giran derket aralarında koyu bir tartışma çıktı 20. külfetli (büyük masraf gerektiren) 21. kalabalık (sayıca çok) * malbateke giran kalabalık bir aile 22. kalabalık, büyük, çok fazla * leşkerekî giran bi ser de çû büyük bir askeri güç üzerine gitti 23. alınmış, gücenik 24. mzk ağır (ritmi hareketli olmayan)
giran (i) n balyoz
giran be! ağır ol! (ciddi ol)
giran bûn l/ngh 1. ağırlaşmak (ağır duruma gelmek) 2. ağırlaşmak (yavaşlamak) 3. ağırlaşmak (gebe kadın için; doğurması yaklaşmak) * jinik giran e, ketina wê ya nav cihan nêzik e kadın ağırlaştı, doğurması yakın 4. ağırlaşmak (ağır başlı olmak) 5. ağırlaşmak (yiyecek bozulmaya yüz tutmak) 6. ağırlaşmak (güçleşmek, zorlaşmak) * mercên jiyanê her diçin giran dibin yaşam şartları gittikçe ağırlaşıyor 7. ağırlaşmak (organ için; görevini yapmaz duruma gelmek) 8. ağırlaşmak (hava için; sıkıcı ve bunaltıcı durum almak) 9. fenalaşmak (durumu gittikçe ağırlaşan hasta) 10. kalabalıklaşmak 11. yoğunlaşmak (koku için) 12. koyulaşmak (hararetli hale gelmek) 13. kızışmak (zorlu, sert ve kızışık bir durum almak, şidetlenmek) 14. ağırlaşmak (uyku için) 15. pahalılaşmak, külfetli hale gelmek 16. ağırlaşmak, ciddileşmek (tehlikeli, korkulu veya vahim bir durum almak) 17. ağırlaşmak (kulakları ağır işitmeye başlamak)
ağır oturmak, uslu durmak
giran çûn yavaş gitmek
giran dan ber xwe (bir işi) ağırdan almak (bir işi gereken sürede bitirmemek)
giran firotin tuzluya satmak
giran giran h 1. ağır ağır, yavaş yavaş 2. piti piti (zorlukla, yavaş yavaş yürüyen) 3. kesik kesik, kesikli (aralıklarla süren) * rewteka giran giran a elektrîkê kesikli elektrik akımı 4. ığıl ığıl * çem giran giran diherike çay ığıl ığıl akıyor
1) ağır ağır, adım adım, hafif hafif (yavaş yavaş, acele etmeden) * em giran giran nêzî wê bûn adım adım ona yaklaştık * ji ber êşa piyê xwe, giran giran bi rê de çû ayağının ağrısından dolayı hafif hafif yürüdü 2) ağır aksak (pek yavaş olarak)
giran hatin ağır basmak, ağır çekmek (ağırlığı fazla gelmek)
giran kirin l/gh 1. ağırlaştırmak 2. yavaşlatmak * kar giran dikin işi yavaşlatıyor 3. pahalılaştırmak 4. kızıştırmak (zorlu, sert ve kızışık bir duruma getirmek, şidetlendirmek) 5. koyulaştırmak (hararetli hale getirmek)
giran rûniştin ağır oturmak, uslu durmak
giranbar rd 1. ağır yüklü 2. gebe
giranbiha rd 1. değerli, kıymetli (çok değerli) 2. ağır, paha biçilmez, pahalı (değeri çok olan) * diyariyên giranbiha ağır hediyeler
giranbiha bûn l/ngh 1. kıymetlenmek, kıymetleşmek 2. pahalı olmak
pahaya geçmek
giranbiha kirin l/gh 1. kıymetlendirmek, kıymetleştirmek 2. pahalılaştırma
giranbihabûn m 1. kıymetlenme, kıymetleşme 2. pahalı olma
giranbihabûyîn m 1. kıymetleniş 2. pahalı oluş
giranbihakirin m 1. kıymetlendirme, kıymetleştirme 2. pahalılaştırma
giranbihatî m 1. değerlilik, kıymetlik 2. ağırlık, pahalılık (değerli olma durumu) * giranbihatiya diyariyê hediyenin ağırlığı
giranbuha bnr giranbiha
giranbûn m 1. ağırlaşma (ağır duruma gelme) 2. ağırlaşma (yavaşlama) 3. ağırlaşma (gebe kadın için; doğurması yaklaşma) 4. ağırlaşma (ağır başlı olma) 5. ağırlaşma (yiyecek bozulmaya yüz tutma) 6. ağırlaşma (güçleşme, zorlaşma) 7. ağırlaşma (organ için; görevini yapmaz duruma gelme) 8. ağırlaşma (hava için; sıkıcı ve bunaltıcı durum alma) 9. fenalaşma (durumu gittikçe ağırlaşan hasta) 10. kalabalıklaşma 11. yoğunlaşma (koku için) 12. koyulaşma (hararetli hale gelme) 13. kızışma (zorlu, sert ve kızışık bir durum alma, şidetlenme) 14. ağırlaşma (uyku için) 15. pahalılaşma, külfetli hale gelme 16. ağırlaşma, ciddileşmek (tehlikeli, korkulu veya vahim bir durum alma) 17. ağırlaşma (kulakları ağır işitmeye başlama) 18. ağırlaşma 19. ağırlık (değerli olma durumu) 20. ağırlık (sıkıntılı, bunaltıcı durum) * giranbûna hewayê havanın ağırlığı
giranbûna zimên nd dil tutukluğu, anartri
giranbûyî rd ağırlaşmış olan
giranbûyîn bnr giranbûn
girancan rd ağır canlı
girandest rd eli ağır
girangermiç m ağırlık merkezi
giranî m 1. ağırlık * giraniya kevir taşın ağırlığı 2. ağırlık (değerli olma durumu) 3. ağırlık, ağır başlılık 4. ağırlık (uyuşukluk ve gevşeklik durumu) 5. ağırlık (uykuda iken gelen ve insana buğulur gibi gelen durum) 6. fiz ağırlık (yer çekiminin bir cismin molekülleri üzerindeki etkisinin oluşturduğu bileşke) 7. ağırlık (yük, külfet) *ê ku dixebite ev e, ji lew re jî giraniya malê tev li pişta wî ye tek çalışan bu, o yüzden evin ağırlığı onun sırtında 8. ağırlık (dikkatı ve önemi bir şey üzerine yoğunlaştırma) * me giranî daye ser xebatê ağırlığı çalışmaya vermişiz 9. ağırlık (değerlendirmelerde herhangi bir konu veya evreye, olağanın üzerinde ve belli oranda, fazladan bir değer tanıması) 10. pahalılık (fiyatların yüksek olması durumu) 11. gerginlik * nav wan giranî ye aralarında gerginlik var 12. bj tutarık, tutarak (ruh hastalığı nöbeti) 13. kırıklık (vücutta duyulan ağrı, yorgunluk) 14. kıtlık 15. mec incelik
giranî (i) m bir halay adı
giranî çêbûn pahalılık oluşmak
giranî dan ser (...) ağırlık vermek
giranî ketin ser (yekî) ağırlık basmak, ağırlık çökmek (gevşeklik ve uyku gelmek)
giranî li ser (yekî) çêbûn (birine) rehavet çökmek (veya basmak)
giranî ya gerdileyî (an jî atomî) kîm atom ağırlığı
giranî ya kîlogramê kilogram ağırlık
giranî ya xwe dan ser (tiştekî) 1) yüklenmek (kendi ağırlığını başka bir şey üzerine vermek, bedeniyle abanmak) * giraniya xwe nede ser erebeyê arabaya yüklenme 2) ağırlık vermek (önem vermek)
giraniya gramî fiz/nd gram kuvvet
giraniya navçe nd 1. orta ağırlık, orta sıklet (boksta 71 kg’dan 75 kg’a kadar olan boksörlere verilen ad) 2. orta ağırlık, orta sıklet güreşte, güllede ve halterde 72-790 kg ağırlıktaki oyuncular için kuyllanılır)
girankirin m 1. ağırlaştırma 2. yavaşlatma 3. pahalılaştırma 4. kızıştırma (zorlu, sert ve kızışık bir duruma getirme, şidetlendirme) 5. koyulaştırma (hararetli hale getirme)
giranqîmet rd çok değerli
girantir kirin l/gh fenalaştırmak
girantirkirin m fenalaştırma
giranxûy rd vakur, ağır başlı, onurlu
giranxûyî m vakar, ağır başlılık
girape m kuru görültü
girar m 1. pilav, bulgur 2. ayran aşı 3. yarmadan yapılan bütün yemekler
girar bi xwê, xwê bi tore ölçülü, tasaruflu davranmak lazım
girar bixwê, xwê bitehm her şey tadında güzeldir
girar pîso ye, kevanî ji malê ye baş yarılır börk içinde, kol kırılır kürk içinde (aile içindeki anlazmazlıkların aile içinde kalmalıdır)
girara biqûsqûs kuskus pilâvı
girara dewî ayran aşı
girara gavanan karman çorman
girara germ sıcak ayran çorbası
girara pir kebanî an şor e an jî kelî ye bir işe birden fazla karışan oldum mu o iş başarılı olmaz
girara pîran tim kizirî ye bazı şeyleri yaşlılığa vermek gerekir
girara qiç ayran çorbası
girara sar soğuk ayran çorbası
girarîn m büyük yemek kabı
girarşîr, girarşîrk m süt çorbası
giras m çorba
giraste m kaldıraç, manivela
giratî m irilik
girav (i) m 1. çorak su, acı su * vê ava girav nedin min bu çorak suyu bana vernmeyin 2. tortu * girava çayê çay tortusu
girav (ii) erd/m ada
girava asmanî ast/nd gök ada
girave yarımada.
giravî (i) rd adalı
giravî (ii) rd çorakça su
giravî bûn l/ngh çoraklaşmak (su için)
giravî kirin l/gh çoraklaştırmak
giravîbûn m çoraklaşma
giravîkirin m çoraklaştırma
giravîtî m çoraklık (su için)
giravok erd/m adacık
girayî m irilik
girb bnr girbe
girbe m suluk, su kabı, seyar suluk
girbêj (i) m iri delikli bir tür kalbur
girbêj (ii) rd yerli yersiz konuşan, tartmadan konuşan
girbêj kirin l/gh iri kalburla elemek
girbêjkirin m iri kalburla eleme
girbizin rd asabî
girboxe rd iri kıyım, iri yapılı, iri yarı
girboxetî m iri kıyımlık, iri yapılılık, iri yarılık
girbûn m 1. büyüme, boy atma, irileşme (eskisinden büyük duruma gelme) 2. irileşme, devleşme, kocamanlaşma 3. bj irileşme, büyüme (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 4. palazlaşma
girbûnî m irilik
girbûyîn m 1. büyüme, boy atış, irileşme (eskisinden büyük duruma gelme) 2. irileşme, devleşme, kocamanlaşma 3. bj irileşme, büyüme (bir organın hastalık vb. gibi nedenlerden dolayı büyümesi) 4. palazlaşma
girç m 1. çıtırtı 2. gıcırtı 3. şakırtı (yağmurun çıkardğı ses)
girçegirç h 1. çatır çatır, çatur çutur 2. cızır cızır (yazı yazarken kamış kalemin çıkardığı
girçilî rd çirkin
girçînî m zehmet, güçlük
girçît n ferik (horoz adayı civciv)
gircom rd iri taneli
gircomî rd 1. kaba, iri, tam öğütülmemiş şey 2. pütürlü, tırtıklı 3. hazımsız (yediklerini kolay sindiremeyen)
gircomî bûn l/ngh pütürlenmek
gircomî kirin l/gh pötürlendirmek, kumlamak
gircomîbûn m pütürlenme
gircomîkirin m pötürlendirme, kumlama
gircomîtî m 1. kabalık, irilik 2. pütürlülük, tırtıklılık 3. hazımsızlık
gird (i) erd/n tepe
gird (ii) rd iri, kocaman
girdan rd gürbüz
girdan bûn l/ngh gürbüzleşmek
girdanbûn m gürbüzleşme
girdanî m gürbüzlük
girdank m büyüteç
girdar (i) nd/nt 1. alıcı 2. kopyacı
girdar (ii) rd/nt kinci, kindar
girdarî (i) m 1. alıcılık 2. kopyacılık
girdarî (ii) m kincilik
girdav m belâ, müsibet
girdav (i) erd/m girdap, burgaç
girdav û rîp desise, hile, oyun
girde (i) ant/m 1. kalça 2. kaba et
girde (ii) erd/m ada
girde (iii) m 1. çember, halka 2. kalın yuvarlak ekmek
girde (iv) rz/m cümlecik
girde (v) bot/m bir pirinç türü
girdegewr Argo söz
girdek rz/m büyük harf, majüskül
girdîgan nd ileri gelenler
girdîgar n Allah, Tanrı
girdik (i) m but
girdik (ii) omuz başı, omuzcuk
girdik (iii) rd iri, büyük * tiliya girdikê büyük parmak
girdirûn m teyel, ilinti (dikiş)
girdok fiz/m büyüteç
girdomirdo rd vücut yapısı gösterişsiz
girê 1.düğüm, bağ, bent, ilmik. 2.yumru.
m bağlama, bağlayış (yek bi cihekî ve)
m 1. düğüm 2. boğum (parmak veya kamış gibi şeylerin şişkin kısmı)
gire bj/m tümör, ur
girê (i) m budak (dalın gövde içindeki başlangıç yeri olan ve tahtalarda görülen yuvarlak koyuca renkte sert bölüm)
girê bi pişt xistin işini bitirmek
girê dan l/gh 1. bağlamak * min hesp bi darê ve girê da atı ağaca bağladım 2. bağlamak (düğümlemek) * qeytanê pêlava xwe girê bide ayakkabı bağını bağla 3. bağlamak (denk yapmak, paket yapmak) 4. tutmak (para toplamı ...-e varmak) * tiştên ku min kirîbû 20 milyon girê dabû aldığım şeyler 20 milyon tutmuş 5. giyinip kuşanmak * xwe baş girê dabû iyi giyinip kuşanmıştı 6. ağırlamak * mêvan girê dan misafir ağırlamak 7. yaptırmak * ji xwe re bedleke nû girê da kendine yeni bir takım elbise yaptırdı
girê dan başını bir yere bağlam (birini bir işe yerleştirmek, işsizlikten, başıboşluktan kurtarmak)
girê erefayê nd Arafat
girê kirin l/gh bağlamak
girê lê dan l/bw düğümlemek
girê lê ketin l/bw düğümlenmek
girê lê xistin l/bw 1. düğümlemek 2. ilmek (halı dokunurken)
girê li ser girêyan lê xistin (an jî lê dan) 1) düğüm üstüne düğüm vurmak (atmak) 2) düğüm üstüne düğüm vurmak veya atmak (parasını pintilik ederek saklayan)
girê miradan umutsuz vaka * tu dibê qey girê mirada ye kar pê nabe umutsuz vaka, hiç bir işeyaramıyor
girê qirase kocaman
girê serbikevir peri piramidi
girê xîzê kum tepesi
girê ya xwe bi pişt xistin 1) argo işini bitirmek (işini bilmek) 2) köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı demek lazım
gireba ant/m tümör
girêba bj/m ur, kanser
girêbabûn m kanserleşme
girêbanasî m kanser bilimi, kanseroloji
girêbayî rd kanserli
girêbayî bûn l/ngh kanserleşmek
girêbayîbûn m kanserleşme
girêbend m yakı
girêbend (ii) wj/m terkibibent
girêbend girêbend lê xistin yakı vurmak
girêcan m ruhî sıkıntı
girêçik ant/m eklem
girêçik hev girtin eklemlenmek
girêçik kirin l/gh eklemlemek
girêçikkirin m eklemleme
girêçk ant/m eklem, mafsal
girêd m 1. çeper 2. şart
girêdan düğümlemek, bağlamak.
m 1. bağlama 2. bağlama (düğümleme) 3. bağlama (denk yapma, paket yapma) 4. tutma (para toplamı ...-e varma) 5. kuşantı, giyim kuşam, kiyafet, giyinip kuşanma 6. ağırlama 7. yaptırma 8. bağlantı
girêdana kemerê (an jî piştê) kemer bağlama (gelinin beline kemer bağlama töreni)
girêdanî m 1. bağlılık 2. bağıntı, bağlantı, irtibat 3. mec bağlılık, sadakat
girêdank ilinti.
m büyük taşı bağlama taşı
girêdar bağlayıcı.
rd 1. bağlı 2. nd/nt bağlayıcı 3. sözleşmeyi bağlayan
girêdayî rd 1. bağlı 2. bağlı, sadık 3. bağlı (halk inancına göre büyü etkisiyle cinsel güçten yoksun edilmiş erkek) 4. ilişik 5. kuşamlı, kuşanık 5. kuşanık * bi çek û rextan girêdayî bû silâhlarla kuşanıktı
girêdayî bûn l/ngh bağlı olmak
girêdayîbûn m bağlı olma
girêdayîn m 1. bağlayış 2. bağlayış (düğümleme) 3. bağlayış (denk yapma, paket yapma) 4. tutma (para toplamı ...-e varma) 5. giyinip kuşanış 6. ağırlama 7. yaptırış
girêdayîtî m 1. bağlılık 2. bağlılık, sadakat 3. kuşamlılık
girêdek rz/m 1. bağlaç 2. rd rabite, bağlayan
girêder rd bağlayıcı
girêfîtik m kolay çözülen düğüm
giregir kodaman, önemli kişi.
h 1. gıldır gıldır * giregira makîneyê bû dişixulî makina gıldır gıldır çalışıyordu 2. gır gır (sürekli ve usanç verici ses çıkarma)
ndileri gelen, elit, seçkin, kodaman, önde gelen
giregir û kakore ileri gelenler
giregirê wan önde gelenleri
giregirî m kodamanlık
girêgût m 1. kör düğüm 2. mec kör düğüm (çözülmesi güç sorun)
girêhişk kör düğüm.
m 1. kör düğüm 2. mec kör düğüm (çözülmesi güç sorun)
girek rz/m büyük harf, majüskül
girêk m 1. düğüm 2. ilmek, ilmik 3. ant boğum, düğüm * girêka damar damar boğumu * girêkên dest el düğümleri 4. yumru (yuvarlak, şişkin şey)
girêk (i) m budak (dalın gövde içindeki başlangıç yeri olan ve tahtalarda görülen yuvarlak koyuca renkte sert bölüm) * ev dep pir bigirêk e bu tahta çok budaklı
girêk avêtin (...) -e düğüm atmak, düğümlemek
girêk bi girêk düğüm düğüm
girêk bi pişt heçû xistin argo işini bitirmek
girêk ketin qirika (yekî) boğazı düğümlenmek
girêk lê dan l/bw düğümlemek
girêk lê ketin l/bw düğümlenmek
girêk lê xistin l/bw düğümlemek, düğüm atmak
girêk li pişt ketin işini bitirdikten sonra sırtını dönmek
girêka bez yağ kesesi
girêka firboqî gemici düğümü
girêka kore kör düğüm
girêka xwe bi destê xwe venekî kes ji te re venake kendi sorunu kendin çözmessen kimseler çözmez
girêka xwe bi pişt xistin argo işini bitirmek, ununu elemek, eleğini asmak
girêka xwe li paş xistin argo ununu elemek, eleğini asmak, işini bitmek
girêker rd bağlayıcı
girêkgirêkî rd boğum boğum
girêkî rd 1. boğumlu 2. yumrulu
girêkî bûn l/ngh yumrulanmak, yumrulmak
girêkîbûn m yumrulanma, yumrulma
girêklêdan m düğümleme
girêklêketî rd düğümlü, düğümlenmiş olan
girêklêketin m düğümlenme
girêklêxistin m düğümleme
girêkor m 1. kör düğüm 2. mec kör düğüm (çözülmesi güç sorun)
girêkutik m 1. kör düğüm 2. mec kör düğüm (çözülmesi güç sorun)
girêkwîrk m 1. kör düğüm 2. mec kör düğüm (çözülmesi güç sorun)
girêlêdan m düğümleme
girêlêketin m düğümlenme
girêlêxistin m 1. düğümleme 2. ilme (halı dokunurken)
girêmêr n insan azmanı
girepeya rd iri kıyım, iri yapılı, iri yarı
girêqutk m kör düğüm
girêş m meme (hayvan memelerin yapışık olduğu toparlakça organ)
girêse m el değirmeni
gireşîr m sütlaç
girew bnr gerew
girêz m salgı, ifraz, salya
girêzank m kitre
girfan m cep
girgar m taşlık yer
girgêr m dağ zirvesi, dağlık bölgede en yüksek nokta
girgiçandî rd kıvamında, kıvamına getirilmiş olan
girgiçandin m kıvamına getirme
l/gh kıvamına getirmek
girgiçîn m kıvamını bulma, kıvamına gelme
l/ngh kıvamını bulmak, kıvamına gelmek
girgîn hiddet, kırgınlık.
girgîn (i) rd azgın, öfkeli
girgîn (ii) rd somut
girgîn bûn l/ngh somutlaşmak
girgîn kirin l/gh somutlaştırmak
girgînbûn m somutlaşma
girgînbûyîn m somutlaşış
girgînî m somutluk
girgînker rd somutlaştırıcı
girgînkirin m somutlaştırma
girgir m gök gürlemesi (veya görültüsü), gürleme
girgirandin m yuvarlama
l/gh yuvarlamak
girgirank nd ileri gelenler
girgirek nd ileri gelenler
girgîrek nd ileri gelenler, eşraf
girgirî rd iri yarı, yapılı
girgirik m yürüteç (yeni yürümeye başlayan çocukların çabuk yürümelerini sağlayan araç)
girgirîn m yuvarlanma, yuvarlanış
l/ngh yuvarlanmak
girgirk m gırgır (gırgır süpürge)
girgirk kirin l/gh gırgırlamak * xalî girgirk kir halıyı gırgırladı
girgirkkirin m gırgırlama
girgirok çocuk arabası.
girgirok (i) m yürüteç (yeni yürümeye başlayan çocukların çabuk yürümelerini sağlayan araç)
girgirok (ii) m gırgır (gırgır süpürge)
girgirok kirin l/gh gırgırlamak * xalî girgirok kir halıyı gırgırladı
girgirokkirin m gırgırlama
girgirtî rd uyuzlu
girgirtin m uyuz olma
girhan m delik ve gediğin kendiliğinden kapanması
girhildayî rd uyuzlu, uyuz kapmış olan
girhîvas m teğel
girhîvas kirin l/gh teyellemek
girhîvaskirî rd teyelli, teyellenmiş
girhîvaskirin m teyelleme
girhûrkirî rd iri kıyım (iri kıyılmış olan)
girhûrkirn m iri kıyım doğrama
girî m 1. ağlama, ağlantı 2. ağlama, ağıt ( gelin olan bir kızın arkasından meziyetlerini sayıp dökerek ağlama )
girî (i) m budak (dalın gövde içindeki başlangıç yeri olan ve tahtalarda görülen yuvarlak koyuca renkte sert bölüm)
girî (ii) m düğüm
girî ketin çavê (yekî) ağlamaklı olmak 2) canı kaşınmak, canı dayak istemek
girî kirin ağlamak
girî yên (yekî) anîn (birini) ağlatmak
girî yên (yekî) bi halê (wî) hatin haline çok acımak
girî yên (yekî) hatin ağlamaklı olmak
girî yên (yekî) pê hat (birinin) haline ağlamak
girî zexm iri yarı, heyula gibi
girîban m kadın göğüs düğmesi
giricandin m hırlatma
l/gh hırlatmak
giricîn m 1. hırlama, hırlayış (köpek için) 2. mec hırlama (kızgınlıkla ters konuşma)
l/ngh 1. hırlamak (köpek için) 2. mec hırlamak (kızgınlıkla ters konuşmak)
giricîn hev (an jî û din) hırlaşmak
giricok rd hırlı (yaramaz, şımarık, kötü)
girîdeng m ağlama sesi
girîdengî m ağlama sesi
girîfdarî m 1. giriftarlık 2. tutkunluk 3. tutsaklık 4. karışıklık, karmaşa
girîft rd 1. girift, çapraşık, girişik 2. girift (iç içe istif edilmiş yazı) 3. çetrefil 4. çetrefil (yapı ve ses kurallarına aykırı kullanılan dil) 5. karışık, karmaşık (açık seçik olmayan, anlaşılması güç) * rewşeke girîft karmaşık bir durum 6. sorunlu, pürüzlü 7. m girift (bir müzik aleti)
girîft bûn l/ngh çapraşmak, çaprazlaşmak, çetrefilleşmek, çatallaşmak (içinden çıkılmaz duruma gelmek) 2. dallanmak (bir iş güç duruma gelmek, karışık hal almak) 3. pürüzlenmek (sorunlu olmak)
girîft kirin l/gh çatallaştırmak, dallandırmak
girîftane rd giriftarca, çetrefilce
giriftar karışık.
girîftbûn m 1. çapraşma, çaprazlaşma, çetrefilleşme, çatallaşma (içinden çıkılmaz duruma gelme) 2. dallanma (bir iş güç duruma gelme, karışık hal alma) 3. pürüzlenme (sorunlu olma)
girîftbûyîn m 1. çapraşma, çaprazlaşma, çetrefilleşme, çatallaşma (içinden çıkılmaz duruma gelme) 2. dallanma (bir iş güç duruma gelme, karışık hal alma) 3. pürüzlenme (sorunlu olma)
girîftdar rd 1. giriftar 2. tutkun 3. tutuklu, tutsak 4. rd karışık (kargaşa, çalkantı içinhde olan) 5. m sorun, problem
girîftdar bûn l/ngh 1. giriftar olmak 2. tutkun olmak 3. karışık olmak 4. sorunlu olmak
girîftdarbûn m 1. giriftar olma 2. tutkun olma 3. karışık olma 4. sorunlu olma
girîftî m 1. giriftlik 2. çapraşıklık 3. karmaşa, karmaşıklık
girîftî bûn l/ngh 1. giriftleşmek 2. çapraşıklaşmak
girîftîbûn m 1. giriftleşme 2. çapraşıklaşma
girîftjen nd giriftzen (girift aletini çalan kimse)
girîftkî rd 1. griftçe 2. çetrefilce
girîftkirin m çatallaştırma, dallandırma
girîfto rd tutkun, bağımlı
girîftotî m tutkunluk, bağımlılık
girih m 1. bağ 2. halka
girij m irkilti
girij bûn l/ngh irkilmek
girijan m gülümseme, gülümseyiş
girijandin (i) m gülümsetme
l/gh gülümsetmek
girijandin (ii) m hırlatma
l/gh hırlatmak
girijbûn m irkilme
girijîn l/ngh 1. hırlamak (köpek için) 2. (mec) hırlamak (kızgınlıkla ters konuşmak)
girijîn (i) m gülümseme
l/ngh gülümsemek
girijîn (ii) m 1. hırlama, hrlayış (köpek için) 2. mec hırlamak (kızgınlıkla ters konuşma)
girijîn hev (an jî û din) hırlaşmak
girijok rd hırlı (yaramaz, şımarık, kötü)
girik rd 1. kinli 2. asabî, sinirli 3. yaman
m beze, pazı, top(bir ekmeklik hamur yumağı)
girik (i) erd/n 1. tepe, tepecik, höyük 2. tümsek 3. ada
girik (iii) m çangal (dallı budaklı ağaç)
girik (iv) zo/m ufak karınca
girik (v) rd iri, büyük * hûrika berde girikan bihêle ufakları bırak büyükleri tut
girik (vi) rd çorak su, bulanık su.
girik (vii) n adem elması
girik çêkirin bezelemek (hamur topağı yapmak)
girik hilkirin hamur topağı yapmak
girika mil omuz tepeciği
girika ser pê ağım
girikdar rd tepeli
girikê (yekî) hatinê deliliği tutmak
girikê gorê nd kurgan (mezar üzerindeki küçük tepe)
girikê mircanan nd mercan adası
girikê sêlakê nd kumul
girikê xîzê nd kumul
girikî (i) rd çorak su, bulanık
girikî (ii) rd sinirli, asabî
girikî (iii) rd topakça
girikî bûn (i) l/ngh asabîleşmek
girikî bûn (ii) l/ngh topaklanmak
girikî bûn (iii) l/ngh bulanmak
girikî kirin l/gh topaklamak
girikîbûn (i) m asabîleşme
girikîbûn (ii) m topaklanma
girikîbûn (iii) m bulanma
girikîkirin m topaklama
girikok m 1. tepecik 2. yumak
giriktî (i) m asabîlik
giriktî (ii) m bulanıklık
girîman m zan, sanı
girîman kirin l/gh sanmak
girîmane m sanı
girîmankî h güya, sözüm ona
girîmankirin m sanma
girîn m 1. ağlama 2. ağlama (sızlanma, yakarma)
l/gh 1. ağlamak 2. ağlamak (sızlanmak, yakarmak) * megirîn li ser miriyan li halê xwe bigirîn ağlama ölü için, ağla diri için
girîn (i) m motorlu taşıtların, makinelerin çalışırken çıkardıkları ses
girîn ji halê (yekî) çêtir bûn perişan durumda olmak
girîn li halê (yekî) kêm bûn per perişan olmak
girîna xwe anîn ağlamak, ağlamaklı olmak
girîna xwe berî nava xwe dan göz yaşını içine akıtmak
girîner rd ağlatıcı
girîng 1. önemli, mühim 2. ciddi, önemli * ez dê ji we re behsa mijareke girîng bikim size ciddi bir konudan bahsedeceğim 3. belli başlı * kesê girîng ê vê komcivînê Dr. Ahmed bû bu kongrenin belli başlı adamı Dr. Ahmet idi
girîng dîtin l/gh mühimsemek
giring girtin önemsemek.
giringahî önem.
girîngdîtin m mühimseme
girîngî m önem, ehemmiyet
girîngî dan önem vermek
girîngî nedan (yek) (birini) takmamak (değer ve önem vermemek)
girîngî pê dan l/bw 1. önemsemek, mühimsemek, önem vermek, önem vermek 2. itibara almak
1) önem vermek, ehemmiyet vermek 2) ciddiye almak, nazarı itibara almak
girîngî pê nedan 1) önem vermemek 2) takmamak, ciddiye almamak
girîngîpêdan m 1. önemseme, mühimseme, önem verme, önem verme 2. itibara alma
girîngîpêdayîn m önemseme, önemseyiş
girîngtir rd daha önemli, can alıcı
girîngtirîn h en önemli, başlıca
girînî m ağlayış
girînok rd ağlayıcı
girînokî rd ağlamalı
girîş (i) m çaput, işe yaramaz bez
girîş (ii) m tınaz (ekin yığını)
girisandin ululama, yüceltme
l/gh ululamak, yüceltmek
girisîn m ululanma, yücelme
l/ngh ululanmak, yücelmek
girisk bot/m yaban armudu
girîşk m kıvırcık saç
girîtî (i) bot/n kabak
girîtî (ii) m irilik
giriwan m yüzme (derisini yüzme)
giriwandin m yüzme
l/gh yüzmek (derisini yüzmek)
giriyandin m ağlatma
l/gh ağlatmak
giriyangozik m Âdem elması
giriyok rd ağlayıcı
giriyokî rd ağlamalı
girîz bnr gilêz
girizan m ürperme
girîzan m pürüz
girizandin m ürpertme
l/gh ürpertmek
girîzandin m ürpertme
l/gh ürpertmek
girîzankî rd pürüzlüce
girîzgeh m girizgâh, giriş
girizîn m ürperme, ürperiş
l/ngh ürpermek
girîzîn m ürperme
l/ngh ürpermek
girîzok m karıncalanma (vücudun bir yerindeki uyuşukluktan sonra kan dolaşımının başlamasıyla, o yerde karıncalar dolaşır gibi bir izlenim uyanma)
girîzok pê ketin l/bw karıncalanmak
girîzokî rd 1. karıncalı 2. ürpertili
girîzonek m ürperti
girj m kasılma
girj bûn l/ngh kasılmak
girjbûn m kasılma
girjêgirtin m gıcık kapma
girke bot/m kavun
girkî m bir tür şerit
girkirî rd 1. irileştirilmiş 2. büyütülmüş 3. şişirilmiş 4. bütünlenmiş olan (ufak paraları büyük paralar durumuna getirmiş olma)
girkirin m 1. irileştirme, kocamanlaştırma 2. büyütme (yetiştirme, bakma) 3. mec şişirme (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatma) 4. bütünleme (ufak paraları büyük paralar durumuna getirme)
girloq m bir at yürüyüşü adı
girme m alev, alaz, yalaz
girmegirm m bang bang (silâh sesi)
girmiçag m değirmen taşları arasındaki eksen bağlantısını kuran kama
girmik m 1. yumruk (parmakların kapanmasıyla elin aldığı biçim) 2. yumruk (elin bu biçimiyle yapılan vuruş)
girmil m omuz başı
girmilk m çiğin, omuz başı
girmist m yumruk
girmixandin m çürütme (meyve ve sebzeler için)
l/gh çürütmek (meyve ve sebzeler için)
girmixî rd çürük (sebze ve meyveler için)
girmixîn m çürüme (meyve ve sebzeler için)
l/ngh çürümek (meyve ve sebzeler için)
girnata m klarnet
girnaz pürüz.
m pürüz
girnazî pürüzlülük.
rd pürüzlü, pütürlü
girnazî bûn l/ngh pürüzlenmek
girnazîbûn m pürüzlenme
girnazîbûyîn m pürüzlenme
girnewî bûn l/ngh kösnülmek (kediler için)
girnewik kösnül ( kediler için)
girnewik bûn l/ngh kösnülmek (kediler için)
girnewiktî m kösnüllük
girnewug bnr girnewik
girnij m 1. gülücük (çocuk gülümsemesi) 2. gülümseme
girnijan m gülümseme, gülümseyiş
girnijandin m gülümsetme
l/gh gülümsetmek, tebessüm ettirmek
girnijîn Gülümsemek, Tebessüm etmek
l/ngh gülümsemek, tebessüm etmek
girnijok rd güleç
girnijokî h güleççe
girnijokîtî m güleçlik
girnijoyî rd güleğen
girnîş bnr girnîz
girnivîs m büyük harfle yazma
girnîz m pürüz
girnîzû rd pürüzlü
girno mirno rd kaba saba, biçimsiz
girnoz (i) rd iyi olan kumaş vb. şeyler
girnoz (ii) m pürüz
girnozî rd pürüzlü
girnûg bot/m pıtrak * zeviyê girnûg gerandiye tarlada pitirak bitmiş
giro uyuz, nefret.
giro (i) m (r kalın okunur) uyuz * ev bizin giro bûye bu keçi uyuz olmuş
giro (ii) m gecikme
giro (iii) nd/nt rehin
giro bûn (i) l/ngh uyuz olmak
giro bûn (ii) l/ngh gecikmek
giro kirin l/gh geciktirmek
girobûn (i) m uyuz olma
girobûn (ii) m gecikme
girodar rd gecikmeli
girodarî m gecikmelik
girofik m küçük araba
girogirîf m karmaşa
giroh nd/nt ortak
girohî m ortaklık
girok m uydu
girokirin m geciktirme
giromiro rd avurtlu
giromiro bûn l/ngh avurtlamak, çalım atmak
giromirobûn m avurtlama, çalım atma
girose m el değirmeni
girov m 1. belirti, alamet, delil 2. hiq kanıt, delil
girover küre, toparlak, yuvarlak.
rd yuvarlak, değirmi
girover bûn l/ngh yuvarlaklaşmak
girover kirin l/gh yuvarlaklaştırmak
giroverbûn m yuvarlaklaşma
giroverkî rd yuvarlakça
giroverkirin m yuvarlaklaştırma
girovîr bnr girover
giroz m pürüz
giroz (i) m deste, tomar * girozek pere bir deste para
girozî rd pürüzlü
girozîn m ürperti
girparêz nd/nt tepeci
girs iri, kocaman.
rd 1. büyük (küçük karşıtı) 2. iri, kocaman * me ev sêvên girs ên ku wî anîbûn xwarin getirdiği iri elmaları yedik 3. koca, kocaman * hûn li vî seriyê gir binêrin bu koca kafaya bakın 4. iri, cesametli, iri yarı, yapılı * zilamekî girs e yapılı bir adam
girş direk.
n 1. beden, cüsse, gövde (insan bedeni) 2. gövde (hayvan ve insanlarda baş, ayak ve kuyruktan sonra kalan bölüm)
as/m 1. kiriş (mimaride) 2. hatıl (duvarları berkitmek için taşların arasına yatay olarak yerleştirilen direk)
girş avêtin serê kirişlemek
girs bûn l/ngh 1. büyümek (eskisinden büyük duruma gelmek) 2. irileşmek, kocamanlaşmak
girs girs koca koca (büyük, iri parçalar)
girs kirin l/gh irileştirmek, kocamanlaştırmak
girş kirin l/gh hatıllamak
girşan m yaradılış, karakter, huy, seciye
seciye, karakter, huy
girsane rd irice, kocamanca
girsayî m irilik, kocamanlık
girsbûn m 1. büyüme (eskisinden büyük duruma gelme) 2. irileşme, kocamanlaşma
girsbûnî m irilik
girse kitle.
rd 1. büyük, iri 2. m halk, ahali, kitle (insan topluluğu) 3. yığın, öbek
girsegir rd iri, kocaman
girsehêz rd iri, iri kıyım, iri yapılı, iri yarı, kocaman
girseyî rd kitlesel
girsik m ahlat, yaban armudu
girsîtî m irilik
girsk bot/m yaban armudu
girskirin m irileştirme, kocamanlaştırma
girşkirin m hatıllama
girte m 1. tutanak, zabıt 2. mazbata
girte amade kirin tutanak tutmak
girte girtin zabıt tutmak.
girtek m 1. alındı, makbuz 2. maske
girtename m 1. zabıtname, tutanak belgesi 2. alındı kâğıdı
girtenivîs zabıt katibi.
nd/nt zabıt katibi
girteya (an jî zepta) hilbijartinê seçim tutanağı
girtî rd 1. kapalı (açık olmayan) * deriyê girtî kapalı kapı 2. kapalı (geçilmez durumda olan) 3. kapalı (iş yeri için; çalışma süresi sona ermiş) 4. kapalı (başı örtülü) 5. mec kapalı, müphem (açık ve kesin söz kullanmadan söylenen) 6. kapalı, anlaşılmaz (söz veya yazı) 7. mec kapalı (dışa dönük yaradılışta olmayan) 8. kapalı (giyecek için; açık olmayan) * qazaxekî girtî wergirtibû kapalı bir kazak giymişti 9. kapalı (göz için) 10. kapanık, kapanmış 11. kapanık (ruh sıkıcı, iç karartıcı) 12. kapanık, sıkıcı (hava için) 13. kapalı, kapatılmış olan, bağlı * ev geliyê hanê girtî ye bu dağ geçiti bağlı 14. kilitli, kitli 15. koyu, acı (renk için) * keskê girtî koyu yeşil, * keskê girtî acı yeşil 16. ağır, koyu, yoğun * dûyekî girtî yoğun (veya koyu) bir duman * li der dûyekî girtî hebû dışarda ağır bir duman vardı 17. tutuklu, mahpus 18. tutulu * di di taxima me de hemû cih ji berê ve girtî bûn bizim takımda bütün yerler evvelden tutulu 19. örtük, örtülü (kapı, pencere gibi şeyler için) 20. mec tutsak, esir 21. örtülü (örtüsü olan) * jineke navsere, girtî li kêleka min rûdinişt orta yaşlı, örtülü bir kadın yanımda oturuyordu 22. kapalı, zimnî 23. kör (arkası tıkalı olan, işlek olmayan) * xeta girtî kör hat 24. mec cimri 25. rz/m kapantı
girtî bûn l/ngh koyulaşmak (renkler için)
girtî kirin l/gh koyulaştırmak (renkler için)
girtîbûn m 1. kapalılık 2. kapalılık (geçilmez yer için) 3. kapalılık (iş yeri için) 4. kapalılık (kapalı kadın için) 5. kapalılık (üstü kapalı olarak söylenen söz için) 6. kapanıklık 7. koyuluk, koyulaşma 8. yoğunluk 9. tutukluluk 10. cimrilik
girtîgeh m tutuk evi, hapishane, mahpushane, ceza evi
girtîgeha jinan kadın ceza evi
girtîgeha nîvekirî yarı açık cezaevi
girtîkirin m koyulaştırma (renk için)
girtin 1.kapama. 2.yakalamak, alıkoymak.
m 1. yakalama (bir kimseyi veya şeyi elle tutma) 2. hiq yakalama, tutma (kaçan kimseyi ele geçirme, derdest etme) 3. yakalma (bir kimsenin gitmesine engel olma, durdurma) 4. yakalama (birdenbire etkisi altına alma) 5. yakalama (arayarak veya rastlantı sonucu bulma) 6. yakalama, tutma (avlama) 7. tutuklama, tevkif etme (özgürlüğünden mahrup bırakma) 8. tutma, zaptetme 9. tutma (kar, kırağı, çiğ için; bir yüzeyde görünür olma 10. tutma (birinden yana çıkma) 11. tutma (uygun gelme, çelişmez olma) 12. tutma (kiralama veya hizmetine alma) 13. tutma (para toplamı ...-e varma) 14. tutma (edinme, peyda etme) 15. tutma (bağlama) 16. tutma (başlama) 17. tutma (beklenen sonucu verme) 18. tutma (iş görebilme) 19. tutma (yapışarak veya sokularak çıkmaz olma) 20. tutma, yapışma 21. tutma (bırakmama) 22. alma, bürüme, kaplama, kaplayış, tutma, örtme (sarma, istila etme) 23. tutma (bir kimsenin yerini alma) 24. kapma (yer için; ayırma, tutma) 25. kapma (bulaşmış olma, geçirme) 26. bağlama (oluşma, tutma, meydana gelme) 27. kaplama, çepeçevre sarma 28. kaplama (yayılıp doldurma, etkisinde bırakma) 29. kaplama (bir yüzeyi döşeme, başka bir nesne ile örtme) 30. kapanış, kapatma, kapatış, kapama, örtme (pencere, kapı gibi şeyler için) 31. kapama, kapatış, kapatma (göz kapaklarını örtme) 32. kapama, kapatma (bir şeyin görünmesine engel olma) 33. kapatma (yayımını yasak etme) 34. kapatma (tıkama, içini doldurma) 35. kapama, kapatma (geçişi engelleme) 36. kapama, kapatma (elektrik, telefon, su vb. için; gelişini kesme) 37. kapama, kapatma (çalışamaz, iş ve görev yapamaz duruma getirme) 38. kapama, kapatma (üzerinde durmama, bir şey üzerinde konuşmayı bırakma) 39. kapama, kapatma (bir yere sokup dışarı çıkmasına engel olma, hapsetme) 40. tıkama (yol, su, geçit vb. geçilmez duruma getirme) 41. dokunma (sağlığını bozma) 42. dokunma, koyma (insan içine işleme, batma, etkileme) 43. alma (yanında bulundurma) 44. alma, satın alma 45. alma (kabul etme) 46. alma (kendine ulaştırılma, iletilme) 47. alma (...ile evlenme) 48. alma (zararlı, tehlikeli bir şeye uğrama) 49. alma (bir yeri savaşla ele geçirme) 50. alma (göreve işe başlama) 51. alma (kazanç sağlama) 52. alma 53. çevirme (bir yerin çevresini bir şeyle sarma, kuşatma 54. kuşatma (kaplama) 55. tutma, zaptetme (hatırında tutma) 56. edinme, kazanma (sahip olma) 57. edinme, kazanma (uğrama, yakalanma) 58. kaydetme (sesi veya resmi manyetik bant üzerine geçirme) 59. boğma (renkler için; uygun düşmeme) 60. düşürme (değerli bir şeyi ucuza veya kolay ele geçirme) 61. feshetme, kapatma 62. sarma, kaplama (yayılıp etkisi altına alma) 63. ast/m tutulma 64. tutma (yardımcı fiil olarak)
l/gh 1. yakalam(bir kimseyi veya şeyi elle tutmak) * hişk bi milê wê girt kolunu sımsıkı yakaladı 2. yakalamak, tutmak (kaçan kimseyi ele geçirmek, derdest etmek) * diz girt hırzsızı tuttu 3. yakalm(bir kimsenin gitmesine engel olmak, durdurmak) * li ber derî ew girt û pê re axivîn onu kapıda yakalayıp konuştular 4. yakalam(birdenbire etkisi altına almak) * baranê em li rê girtin yağmur bizi yolda yakaladı 5. yakalamak (arayarak veya rastlantı sonucu bulmak) 6. yakalamak, tutmak (avlamak) * em dê çivîk bigirin kuş tutacağız 7. tutuklamak, tevkif etmek (özgürlüğünden mahrup bırakmak) 8. tutmak, zaptetmek * hêrsa xwe negirt öfkesini zapt edemedi 9. tutmak (kar, kırağı, çiğ için; bir yüzeyde görünür olmak) * bila ev berf erd bigire, tu dotira rojê were diyarê zarokan şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları 10. tutm(birinden yana çıkmak) * hûn tev wî digirin siz hepiniz onu tutuyorsunuz 11. tutmak (uygun gelmek, çelişmez olmak) * ev gotin a din digire bu söz ötekini tutuyor 12. tutmak (kiralamak veya hizmetine almak) * min li vir xaniyekî duqat ji xwe re girt kendime burada iki katlı ev tuttum 13. tutmak (para toplamı ...-e varmak) * tiştên ku min kirîbû 20 milyon girê dabû aldığım şeyler 20 milyon tutmuş 14. tutmak (edinmek, peyda etmek) * hewce ye mirov li xwarina zarokê dîqat bike ku hinek goşt bigire çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et tutsun 15. tutmak (bağlamak) * şîr to girtiye süt kaymak tutmuş * tene girtiye tane tutmuş 16. tutmak (başlamak) * ji yê biçûk bigirin heya yê mezin küçüğünden tutun büyüğüne kadar 17. tutmak (beklenen sonucu vermek) * lûl girtiye aşı tutmuş 18. tutmak (iş görebilmek) * dest û piyên wî digirin çima nexebite? eli ayağı tutuyor niye çalışmasın ki? 19. tutmak (yapışarak veya sokularak çıkmaz olmak) * boyaxê baş negirt boya iyi tutmadı 20. tutmak, yapışmak * kaxiz dîwar negirtiye kâğıt duvarı tutmamış 21. tutmak (bırakmamak) * kuxika xwe girt öksürüğünü tuttu 22. almak, bürümek, kaplamak, tutmak, örtmek (sarmak, istila etmek) * serê çiyan dûman girtibû dağların başını duman tutmuştu * ewran rûyê asîman girt bulutlar gökyüzünü kapladı * dûman girtiye serê çiya dağ başını duman almış * ev nivîsar du stûn digire bu yazı iki sütun tutar * giya rê girtiye yolları ot kaplamış 23. tutm(bir kimsenin yerini almak) * kes nikare cihê wî bigire kimse onun yerini tutamaz, örtmek * ewran rûyê esman girt bulutlar gökyüzünü örttü 24. kapmak (yer için; ayırmak, tutmak) * here ji min re cih bigire git bana yer kap 25. kapmak (bulaşmış olmak, geçirmek) * ev kurm jî ji zarokên kuçeyê girtiye bu huyu da sokaktaki çocuklardan kapmış * hê nû nexweşîn jê girtiye hastalığı yeni kapmış 26. bağlamak (oluşmak, tutmak, meydana gelmek) * birîn qalik (an jî qemûşk) girtiye yara kabuk bağlamış * lembayê tenî girtibû lamba is bağlamıştı 27. kaplamak, çepeçevre sarmak * derdora xanî darê çaman girtiye evin etrafını çam ağaçları kaplamış 28. kaplamak (yayılıp doldurmak, etkisinde bırakmak) * her derê berf girtiye her tarafı kar kaplamış 29. kaplam(bir yüzeyi döşemek, başka bir nesne ile örtmek) * simbêlê wî yên reş lêva wî ya jorê hemû girtibû dudaklarının üstünü siyah bıyıkları kaplamıştı 30. kapatmak, kapamak, örtmek (pencere, kapı gibi şeyler için) * sindoq girtin sandığı kapamak * paceyê bigire pencereyi ört 31. kapamak, kapatmak (göz kapaklarını örtmek) 32. kapamak, kapatm(bir şeyin görünmesine engel olmak) * vî xaniyî pêşiya dîmenê girt bu ev manzarayı kapadı 33. kapatmak (yayımını yasak etmek) * rojname girtin gazeteyi kapattılar 34. kapatmak (tıkamak, içini doldurmak) * qulik girtine deliği kapatmışlar * vê çalê bigirin bu çukuru kapayın 35. kapamak, kapatmak (geçişi engellemek) * pêşiya rê megire yolun önünü kapama 36. kapamak, kapatmak (elektrik, telefon, su vb. için; gelişini kesmek) * elektrîka wî bigirin elektriğini kapayın 37. kapamak, kapatmak (çalışamaz, iş ve görev yapamaz duruma getirmek) * derê fabrîkayê girtine fabrikayı kapamışlar 38. kapamak, kapatmak (üzerinde durmamak, bir şey üzerinde konuşmayı bırakmak) * em devê vê mijarê bigirin bu meseleyi kapayalım 39. kapamak, kapatm(bir yere sokup dışarı çıkmasına engel olmak, hapsetmek) 40. tıkamak (yol, su, geçit vb. geçilmez duruma getirmek) 41. dokunmak (sağlığını bozmak) * vê xwarinê ez girtim bu yemek bana dokundu 42. dokunmak, koymak (insan içine işlemek, batmak, etkilemek) * gotinên wî ez girtim sözleri bana dokundu * vê gotina hanê ew girt bu söz ona koydu 43. almak (yanında bulundurmak) 44. almak, satın almak 45. almak (kabul etmek) * bertîl girtin rüşvet almak 46. almak (kendine ulaştırılmak, iletilmek) * nûçe girtin haber almak 47. almak (...ile evlenmek) * ez wî nagirim ben onu almıyorum 48. almak (zararlı, tehlikeli bir şeye uğramak) * serma girtin soğuk almak * ceza girtin ceza almak 49. alm(bir yeri savaşla ele geçirmek) 50. almak (göreve işe başlamak) * dergevanekî nû girtine yeni bir kapıcı almışlar 51. almak (kazanç sağlamak) * ji şalekî milyonekê digirin bir pantolondan bir milyon alıyorlar 52. almak (vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarmak) * bi emeliyetê fatereşka wê jê girtin ameliyatla dalağını aldılar 53. çevirm(bir yerin çevresini bir şeyle sarmak, kuşatmak) * dora rez bi dîwar girtine bağı duvarla çevirmişler 54. kuşatmak (kaplamak) * dû bajar girtiye duman şehri kuşatmış 55. tutmak, zaptetmek (hatırında tutmak) * min gelek gotinên ku we gotin di hişê xwe de girtin söylediklerinin birçoğunu zapt ettim 56. edinmek, kazanmak (sahip olmak) * min ji xwe re dostek girt kendime yeni bir dost kazandım 57. edinmek, kazanmak (uğramak, yakalanmak) * kurmekî nû girtiye yeni bir huy kazanmış 58. kaydetmek (sesi veya resmi manyetik bant üzerine geçirmek) * deng girtin ses kaydettiler 59. boğmak (renkler için; uygun düşmemek) * vî rengî ode girtiye bu renk odayı boğmuş 60. düşürmek (değerli bir şeyi ucuza veya kolay ele geçirmek) * min ev xaliya hanê li qeyzerê pir bi erzanî girt bu halıyı bedestende çok ucuza düşürdüm 61. feshetmek, kapatmak 62. sarmak, kaplamak (yayılıp etkisi altına almak) * agir her alî girtiye ateş her tarafı sardı 63. tutmak (yardımcı fiil olarak) * nîşe girtin not tutmak (tiştek)
girtin ayakta tutm (bir kuruluşun yaşamasını sağlmak)
girtin ba (cem an jî nik) xwe yanına aldırmak
girtin bandê banda almak
girtin ber derî kapıya dayanmak (gelip çatmak) * zivistan girte ber derî kış kapıya dayandı (yek)
girtin bin ling (birini) ayağının altına almak
girtin dest ele almak
girtin dora derî kapıya dayanmak (gelip çatmak) (yek)
girtin hawar feryat figanı basmak
girtin henekan (yariyan an jî hewesan) şakaya almak * van tiştên ku ez dibêjim megire hewesan bu söylediklerimi şakaya alma
girtin leşkeriyê askere almak
girtin nav xwe kapsamak, içermek * cezayê nefiyê hemû gund digire nav xwe sürgün cezası bütün köyü kapsıyor
girtin nava xwe içine almak
girtin naveroka xwe içermek, kapsamak.
girtin ser 1) basmak * mij girtiye ser derûdorê çevreyi sis basmış 2) baskın yapmak * mêvan girtin ser me misafirler bize baskın yaptılar
girtin ser (...) 1) bastırmak (ansızın birinin yanına gitmek) * mêvanan ji nişka ve girte ser me misafirler ansızın bizi bastırdılar 2) bastırm(birden bire ve çok etkisini göstermek) * çileyê zivistanê bêtedarek girtibû ser me kara kış bize hazırlıksız bastırmıştı 3) -e basmak, baskın düzenlemek, baskın yapmak * girtin ser gund köye baskın yaptılar 4) inme(bir yeri) basm(bir yeri) kaplamak
girtin ser mala (yekî) kapıya dayanmak (göz korkutmak) * her roj xwediyên deynan digirin ser mala me alacaklılar hergün kapımıza dayanıyorlar
girtin ser xwe l/gh 1. üstenmek, taahüt etmek, üstlenmek, yüklenmek, uhdesine almak, bir işi üstüne almak 2) üstüne almak
1) yükümlenmek, üzerine almak, üstlenmek 2) üstlenmek, yüklenmek, üstüne almak, boynuna almak * sûc girte ser xwe suçu yüklendi * ez vî deynî digirim ser xwe bu borcu ben boynuma alıyorum 3) ödev olarak üzerine almak 4) sırtlamak (sorumluluğunu, geçimini, yükünü üzerine almak) * min debara wan girtiye ser xwe geçimlerini ben sırtlamışım
girtin serê l/gh 1. çökmek (inerek kaplamak) * mijê girtiye ser deştê ovaya sis çökmüş 2. çökmek (duygu, durum vb. için; basmak) * tarî girte ser bajêr şehre karanlık çöktü
girtin serxwe üstlenmek.
girtin teybê teype almak
girtin û berdan di destê (wî) de ye astığı astık, kestiği kestik
girtin xwe l/gh çekmek (masrafları karşılamak) * wî mesrefên rê girtin xwe yol masraflarını o çekti
girtina heyvê ay tutulması.
nd ay tutulması
ast ay tutulması
girtina hîvê ay tutulması
girtina li ser sûc suç üstü yakalama
girtina nêveroka xwe içermek, kapsamak.
girtina rojê ast güneş tutulması
ast güneş tutulması
girtina ser xwe 1) üzerine alma, üstlenme 2) taahhüt, üstenme
girtîname m tutuklama emri
girtinek m tutanak
girtirîn rd en büyük, muazzam
girtîtî m 1. kapalılık 2. kapalılık (iş yeri için) 3. tutukluluk, hapislik, mahpusluk
girtîxane m tutuk evi, hapishane, mahpushane
girtiya difinî rz genizsel kapantılı
girtiya hişk rz ötümsüz kapantılı
girtiya nerm rz ötümlü kapantılı
girtiyar nd/nt 1. alıcı (kendisine bir şey gönderilmiş kimse) 2. fiz/m alıcı (bir elektrik akımını alıp başka bir kuvvete çeviren cihaz) * girtiyara radyoyê radyo alıcısı
girtker nd/nt tutuklayıcı
girtok m fren
girtole iriyarı adam.
rd 1. korkunç, müthiş, dehşetli 2. korkunç (korku veren dehşete düşüren) 3. iri yarı
girtox nd/nt alıcı
girû (i) m uyuz (uyuz hastalığı)
girû (ii) m gecikme
girû kirin l/gh ertelemek
girûh m güruh
girûkirin m erteleme
girûlek rd uyuzlu * girûlekê pîsik uyuz kişi
girûlekî jeo/rd 1. yenik, aşınmış olan 2. pürüzlüce 3. gelişme göstermeyen ve bodur kalan ağaç
girûnek m tekerlek
girûv 1. kanıt, delil 2. man kanıt, delil 3. hiq kanıt, kanı verici öğe
girûv kirin l/gh kanıtlamak
girûvdar rd kanıtlı
girûvkirin m kanıtlama
girûxane m mezbaha
girûz pürüz
m 1. pürüz 2. pütür 3. zağ, kılağı
giruz bot/m yıldız gibi mavi çiçekleri olan dikenli bir bitki
girûz (i) m ürperti
girûz (ii) m pürüz
girûzek m 1. pürüz 2. pürtük, pütür 3. çapak (metal eşyada bulunan pürüz)
girûzekî rd 1. pürüzlü 2. pürtüklü, pütürlü 3. pürüzlüce, pütürlüce
girûzekî bûn l/ngh 1. pürüzlenmek 2. pürtüklenmek, pütürlenmek 3. keçeleşmek, keçelenmek (deri pürüzlü duruma gelmek)
girûzekî kirin l/gh 1. pürüzlü hale getirmek 2. pürtüklemek 3. keçeleştirmek (deriyi pürüzlü duruma getirmek)
girûzekîbûn m 1. pürüzlenme 2. pürtüklenme, pütürlenme 3. keçeleşme, keçelenme (deri pürüzlü duruma gelme)
girûzekîbûyîn m 1. pürüzlenme 2. pürtüklenme, pütürlenme 3. keçeleşme, keçelenme (deri pürüzlü duruma gelme)
girûzekîkirin m 1. pürüzlü hale getirme 2. pürtükleme 3. keçeleştirme (deriyi pürüzlü duruma getirme)
girûzerkî rd girûzekî
girûzerkî bûn bnr girûzekî bûn
girûzî rd pürüzlü
girûzî bûn (i) l/ngh ürpermek
girûzî bûn (ii) l/ngh pürüzlenmek
girûzîbûn (i) m ürperme
girûzîbûn (ii) m pürüzlenme
girûzîn rd pürüzlü
girvebûn m gülümseme
girwandin m derisini yüzme
l/gh derisini yüzmek * mih girwandin koyunu yüzdüler
girwîn m derisi yüzülme
l/ngh derisi yüzülmek
giryan m ağlama, ağlayış
giryan bûn l/ngh ağlamaklı olmak
giryangoz m adem elması
giryar fiz/m almaç
giryedar rd ağlamaklı
giryokî rd çok çabuk ağlayabilen
girze rd iri
gise m ayakkabı kenar kaytanı
gişên m rüzgâr sesi
gisîr erd/m ada
gişir n kiriş (mimaride) * gişirê xaniyê me qayîm e evimizin kirişi sağlam
gişk hepsi, toplu, toptan.
1. hep, bütün, tüm (hiç biri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere) * van karan gişk tu bike bu işleri hep sen yap 2. hep (daima, sürekli) * gişk tu dikî hep sen yapıyorsun 3.ndhep, hepsi * ez we gişkan baş dibînim hepinizi iyi görüyorum * bi gişkan re qelem heye hepsinde kalem var 4.nd/rd tüm, bütünü, topu, tamamı, tümü 5. bütün (çok sayıdaki varlıkların ve nesnelerin hepsi)
gişk bi devekî hep bir ağızdan
gişk bi devekî bûn ağızbirliği içinde olmak
gişk bi hev re hep beraber, hep birden
gişk bûn bi devekî hep bir ağız olmak
gişt 1. hep, bütün, tüm (hiç biri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere) * van karan gişt tu bike bu işleri hep sen yap 2. hep (daima, sürekli) * gişt tu dikî hep sen yapıyorsun 3.ndhep, hepsi * ez we giştan baş dibînim hepinizi iyi görüyorum * bi giştan re qelem heye hepsinde kalem var 4.nd/rd tüm, bütünü, topu, tamamı, tümü 5. bütün (çok sayıdaki varlıkların ve nesnelerin hepsi)
gişt bi devekî hep bir ağızdan
gişt bi devekî bûn ağızbirliği içinde olmak
gişt bi hev re hep beraber, hep birden, sürü sepet, hep birlikte
gişt bûn bi devekî hep bir ağız olmak
gişt ev e olup olacağı bu
gişt kirin l/gh boşlamak
giştgir rd kapsamlı, kapsayıcı
giştî rd 1. genel, umumî * hilbijartina giştî genel seçim 2. genel (ayrıntıları göz önüne alınmayarak bütünü bakımında ele alınan) * rewşa giştî ya piyaseyê ew qas ne baş e piyasanın genel durumu iyi sayılmaz 3. genel (geniş yetkileri olan bazı görevlilerin adında yer alır) * serokê giştî genel başkan * gerînendeyê giştî genel müdür 4. genel (herkesin yararlanabileceği (yer, nesne) * pirtûkxaneya giştî genel kitaplık 5. genel (bir genelleme sonucunda elde edilen) * genel düşünce ramana giştî 6. m kamu * raya giştî kamu oyu
giştî bûn l/ngh genelleşmek
giştî kirin l/gh 1. genelleştirmek 2. kamulaştırmak (istimlak etmek) 3. kamulaştırmak (devletleştirmek)
giştîbûn m genelleşme
giştik c hepsi
c hepsi, tümü
giştîkî rd/h genelce
giştîkirin fel/m 1. genelleme, genelleştirme 2. kamulaştırma, istimlak etme 3. kamulaştırma (devletleştirme)
giştîname m genelge, tamim
giştîtî m genellik
giştiyane rd genelce
giştperest rd komünist
giştperestî m komünizm
giştpirsî Referandum, halk oylaması.
git b ısır (çocuk dilinde)
git kirin l/gh ısırmak
gitî dünya.
giv n peynirin torbaya dökülmeden evel ki durumu
givale m 1. grup (binek hayvanları için) 2. sürü (kuş sürüsü gibi)
givan rd kıvırcık (küçük küçük kıvrımları olan)
givande m topraktan tarla sınırı
givandî rd mayalı
givandin l/gh mayalamak
givandin (i) l/gh üflemeli alet çalınınca ortaya çıkan rüzgar uğultusu gibi ses
givandin (ii) m mayalama
givar cana yakın, munis.
rd sevimli, cana yakın
givar bûn l/ngh sevimlileşmek
givar kirin l/gh sevimlileştirmek
givarbûn m sevimlileşme
givarî m sevimlilik
givark rd kıtır
givarkî h kıtır kıtır
givarkirin m sevimlileştirme
givaşbar rd sıkılabilir
givaştek m sıkıcı, pres
givegiv m rüzgâr uğultusu gibi ses
givêr hazım, özümleme.
m sindirim, hazım
givêrandin l/gh 1. sindirmek, hazmetmek 2. özümlemek, özümsemek
m 1. sindirme, sindiriş, hazmetme 2. özümlemek, özümsemek
givêrbar rd sindirilebilir
givêrî m hazımsızlık
givêrîn m 1. sindirilme, hazmedilme 2. özümlenme, özümsenme
l/ngh 1. sindirilmek, hazmedilmek 2. özümlenmek, özümsenmek
givêrker rd sindirici (ilâç)
givêrtin m sindirme, hazmetme
l/gh sindirmek, hazmetmek
givêş m sıkım * givêşa tirî üzüm sıkımı
givgive m fırıldak (rüzgârla dönen, çember biçiminde çocuk oyuncağı)
givî n 1. maya 2. bir tür taze peynir 3. içine maya atılmış süt
givîc bnr givîj
gividan m safra kesesi
givîj bot/m 1. alıç (Crataegus) 2. alıç (bu ağacın yemişi)
givik m süzme bez den geçirilmemiş peynir
givîn m mayalanma
l/ngh mayalanmak
givînî m uğultu * givîniya bilûrê kaval uğultusu
givir zo/m 1. yaban kedisi (Felis silvestris) 2. kart erkek kedi
giviradin m sindirme, hazmetme
givirandin l/gh sindirmek, hazmetmek
givirîn 1- Vücudun yenen bir şeyden beklenen faydayı görmesi. 2- hazmetmek.
m sindirilme, hazmedilme
l/ngh sindirilmek, hazmedilmek
givirt m irin
givkarik bot/m mantar
givrik nd pala
givrik bûn l/ngh palazlanmak
givrikbûn m palazlanma
givrikî h palazca
givrikî bûn l/ngh palazlamak, palazlanmak
givrikîbûn m palazlama, palazlanma
givrikîbûyîn m palazlayış, palazlanış
givzonek bot/m deve dikeni (Silybum marianum)
givzong bot/m deve dikeni (Silybum marianum)
giwah bnr guvah
giwande m yığın
giwar bnr givar
giwîn n bet beniz, nevir
giwir n erkek kedi
giwîstan m sac ayağı, sacayak
giwûr m süprüntü, çöp, atık
gix b agu
gixik b agu
gixîn b agu
gixînî m agu
gixînî kirin l/gh agulamak
gixk m şaka
giya ot, bitki, nebat.
n 1. ot 2. ot (otla yapılmış veya doldurulmuş olan)
giya belayê halk hekimliğinde kullanılan yere yatık, yaprakları küçük ve badem şeklinde olan bir bitki
giya çinîn ot biçmek
giya di bin keviran de namîne hiç bir şey saklı kalmaz
giya dirûn ot biçmek
giya li ser koka (an jî ripnê) xwe hêşîn dibe otu çek köküne bak, soydur çeker boktur kokar
giyabenîşt kedi ayağı otu.
bot/n kedi ayağı (Antennaria dioica)
giyaberk bot/m kanarya otu (Alsine media)
giyabir m 1. tırpan 2. çimen biçme makinası
giyabirîn bot/n yılan dili
giyabo bot/m bir bitki adı
giyacîwa bot/m rd havacıva (Alkanna tinctoria)
giyadank m otluk (ot koyma yeri)
giyadar rd otlu
giyadawîdî bot/m kasım patı, krizantem (Chrysanthemum)
giyadermank bot/n halk hekimliğinde kullanılan otlar
giyadîn m otluk
giyadirûn m ot biçme
giyadûv bot/m sığır kuyruğu
giyafincan bot/m bir bitki adı
giyageh m otluk
giyagenî bot/m ebe gümeciye benzer ve sarp yerlerde yetişen ıtırlı bir ot
giyagêsk bot/m katır tırnağı (Genista scoparia)
giyagewrik bot/n 1. ada çayı (Salvia oficinalis) 2. ada çayı (bu bitkiden yapılan sıcak içecek)
giyagezk bot/m ısırgan (Urtica)
giyagirêçk bot/m çoban değneği (Polygonum aviculare)
giyagirmok bot/m katır tırnağı (Genista scoparia)
giyagurg bot/m canavar otu (Orobanche ramosa)
giyajehrik bot/m ağı otu
giyajehrîn bot/m ağı otu
giyajehrk bot/m 1. baldıran, baldırgan (Conium maculatum) 2. baldıran (bu bitkiden çıkarılan zehir)
giyajeng nd yabani ot, alınması gereken otlar
giyakitik bot/n kedi otu (Valeriana)
giyamêrg bot/m çayır otu
giyamêş bot/m yabanî krizantem
giyan ruh, tin.
n 1. ruh, can, dirim * giyanê wî şad be ruhu şad olsun 2. fel ruh, tin (bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin hayal gücü)
a/ê min ruhum, canım
giyan (i) m erişim, eriş
giyanas nd/nt ot bilimci
giyanasî m ot bilim
giyanber rd canlı
giyanbir rd can götüren
giyandar rd canlı
giyanê pîroz kutsal ruh
giyanê xwe dan ruhunu teslim etmek
giyaner nd/nt eriştirici, ulaştırıcı
giyanerî m eriştiricilik, ulaştırıcılık
giyanewar rd canlı, dirimli (hayatı olan)
giyanewer ( mînak? )rd canlı, dirimli
giyanî ruhsal.
rd ruhî, ruhanî, ruhsal
giyanîtî m 1. canlıcılık, animizm 2. psî/fel tinselcilik, spiritüalizm
giyankuj rd can alıcı
giyanliber rd canlı, dirimli (hayatı olan, canlı)
giyannas nd/nt psikolog, ruh bilimci
giyannasî m 1. psikoloji, ruh bilimi 2. wj psikoloji
giyannasîkî rd ruhsal
giyannasîtî m psikolizm, ruh bilimcilik
giyannasiyî rd psikolojik, ruh bilimsel
giyanpîvî m ruh ölçümü
giyansûz rd korkunç
rd 1. acı, acı veren 2. korkunç, dehşetli (korku veren, dehşete düşüren)
giyansûzî m korkunçluk
giyanwerîtî m canlıcılık, animizm
giyapirç bot/m kız saçı otu
giyareng m ot rengi, çayır rengi
giyareş bot bir bitki adı
giyareşik bot/nd çatal otu
giyarevînk bot/m sefer out
giyaşermîn mimoza.
bot/m küseğen, küskün, küstüm otu
giyasimil bot/n yabanî buğday
giyasimnik bot/m süpürge darısı
giyaşîrik zo/m yılan yastığı (Dracunculus vulgaris)
giyaşîrîn bot/m mimoza (Mimosa)
giyaşîrk bot/m sütleğen (Euphorbia)
giyaxur rd otçul
giyaxwer otçul.
rd otçul
giyayê çivîkê bot/nd kuş otu (Stellaria medai)
giyayê ernê bot/nd sinir otu
giyayê hewşê bi xweyî tehl e evin malı değersizdir
giyayê hewşê tehl e kimse kendi memleketinde peygamber olmaz
giyayê kefikê bot/m çöven (Saponaria oêcinalis)
giyayê kurman bot/nd solucan otu, çimenlerde yeşerir, sarı ve küçük yapraklı olup zehirli bir bitkidir
giyayê maran bot/nd adem otu
giyayê mêrgê bot/nd çayır otu
giyayê mêşgir bot/nd sinekkapan (Dionaea muscicapa)
giyayê pisîkê bot/nd kara hindiba
giyayê reşik bot/nd koyu yeşil olan bu bitkinin yaprakları geniş ve yumuşak olup kök boyacılıkta kullanılırak siyah renk elde edilir
giyayê sêvan bot/nd yayla çayı
giyayê sêvê bot/nd yayla çayı
giyayê wehşan bot/nd bir ot adı
giyayê xêtok bot/nd selâm otu (Levisticum)
giyayokî bot/rd otsu, otsul
giyazan nd/nt kökçü
giyazêrê bot/nd altın başak
giyazerîle bot/m kanarya otu (Alsine media)
giyazibil m ot gübresi
giyotîn m giyotin
giz (i) b ısır (çocuk dilinde)
giz (ii) m 1. alaka, ilgi 2. tutku, sevda
giz girtin l/gh olaydan ders çıkarmak
gizdar rd alâkalı, alâkadar, ilgili
gizdar bûn l/ngh alâkadar olmak, alâkalanmak, ilgilenmek
gizdar kirin l/gh alâkadar etmek, alâkalandırmak, ilgilendirmek
gizdarbûn m alâkadar olma, alâkalanma, ilgilenme
gizdarkirin m alâkadar etme, alâkalandırma, ilgilendirme
gize b ısır, dişle (çocuk dilinde)
gizêr (i) bot/m bir yemlik türü
gizêr (ii) bot/m 1.havuç, yeregeçen, pürçüklü (Daucus carota) 2. yer elması
gizêr (iii) m gerdan (kesilmiş hayvanlarda boyun)
gizêra bostanan bot/nd yer elması
gizêra derewîn nd kara kavza
gizêra stû ant/nd 1. boyun kükü 2. gerdan (kesilmiş hayvanlarda boyun)
gizêrek bot/m yaban havucu (Pastinaca sativa)
gizêz m cam
gizgêrik m ateş kıvılcımı
gizgiz m karıncalama
gizgizan m 1. karıncalama 2. tahriş olma
gizgizandî rd kısılmış ses
gizgizandin m 1. karıncalama 2. tahriş etme, yakarak kaşındırma 3. ses kısma, sesin kısılmasını neden olma
l/gh 1. karıncalamak 2. tahriş etmek, yakarak kaşındırmak * di hewayê de tiştekî ku qirika min digizgizand hebû havada boğazımı tahriş eden bir şey vardı 3. ses kısmak, sesin kısılmasını neden olmak
gizgizank m karıncalanma * gizgizank di laşê wî de bûn vücudunda karıncalamalar oluştu
gizgizik m seğirme
gizgizik hatin (yekî) seğirmek
gizgizîn m 1. karıncalanma 2. tahriş olma, yakarak kaşınma 3. ses kısılma
l/ngh 1. karıncalanmak (vücudun bir yerindeki uyuşukluktan sonra kan dolaşımının başlamasıyla, o yerde karıncalar dolaşır gibi bir izlenim uyanmak) 2. tahriş olmak, yakarak kaşınmak 3. ses kısılmak 4. sıtmaya yakalanarak titremek
gizgizok m topaç
gizik (i) biy/psî m refleks, tepke
gizik (ii) m topaç
gizin m meltem
gizing m şafak, fecir
gizîng bnr gizing
gizîr bnr kizîr
gizir (i) m pürtük
gizir (ii) m odun, ağaç istifi
gizir (iii) n 1. kızıl 2. rd kızıl (bu renkten olan)
gizir (iv) rd dik (tüy, kıl vb. gibi şeyler için)
gizir bûn l/gh diklenmek, dikleşmek, diken diken olmak (tüy, kıl vb. için) * mûyê serê min gizir bûn saçlarım diken diken oldu
gizir kirin l/gh dikleştirmek
gizirbûn m diklenme, dikleşme (tüy, kıl vb. gibi şeyler için)
gizirî (i) rd pürtüklü
gizirî (ii) rd kızılca * rûkê wê sor û gizirî ye yanakları al ve kızılcadır
gizirî bûn (i) l/ngh pürtüklenmek
gizirî bûn (ii) l/ngh kızıllaşmak
gizirîbûn (i) m pürtüklenme
gizirîbûn (ii) m kızıllaşma
m kızıllaşma
gizirîbûyîn (i) m pürtükleniş
gizirîtî m kızıllık
gizirkirin m dikleştirme
gizmik m kuzu ağızlığı
gizre (i) rd 1. kaba (taneleri iri) 2. kaba (terbiyesi, nezaketi kıt, görgüsüz)
gizre (ii) rd gevrek
gizre (iii) m odun yığını
gizrek m tortu, çökelti
gizreyî m kabalık
gizreyî kirin kabalık etmek
gizû m kokuşuk yağ
gizûn rd acı (biber acısı gibi şeyler için)
gizûz zo/nd güve (Tinea pellionella)
gizvanok m bukle, saç lülesi
gizvanokî rd bukleli
gibîse meha ku 29 rojan dikêşe; kebîse
meha ku, rojan dikêşe; kebîse
gicgicandin (navdêr, mê) filqandin, hijandin, zirziqandin, :dermanî bi gicgicîne pa’bidezarokî bdn, :ez di gicgicînim em di gicgicînîn tu di gicgicînî hûn di gicgicînin ew di gicgicîne, it ewan di gicgicînin, pr, :dêbi +bdn bdb, :di gicgicand di gicgicandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گجگجاندن
gid kîteyeke ji bo gazikirina karikan û bizinan (gidê: mê/gidî: nêr)
kîteyeke ji bo gazikirina karikan û bizinan (gidê: mê/gidî: nêr)
gida (navdêr, mê) qût, zad, xwaremenî, bakût, gobit, zimhêr, xwirek, xurek, rizq, erzaq, xurdemenî, xurîk, xurîş.
ji wêjeyê: Tevî ku ew radyo berdevkên desthilatên dewletên xwe bûn jî, kurdan ji alî parastina ziman û folklora xwe, heta ji alî pêşdexistina ziman de gelek îstîfade ji wan kir. Bi taybetî kurdên Kurdistana bakur bi salan, di dewranên herî reş û tarî ên rejimên nîjadperest ên Tirkiyeyê de karîn bîhna xwe derêxin, gidaya xwe ya manewî ji stiran, çîrok û dramayên wan radyoyan wergirin.(Mûrad Ciwan: TRT ŞEŞ çi ye, ne çi ye?, Netkurd.com, 1/2009).
: bêgida, bêgidayî, bigida, gidadar, gidadarî, gidader, gidayî
gidadar (rengdêr) biqût, bizad, bixwaremenî, bibakût, bigobit, bizimhêr, bixwirek, bixurek, birizq, bierzaq, bixurdemenî, bixurîk, bixurîş.
ji: gida + -dar.
: gidadarî gidadarîtî gidadartî
gidadarî (navdêr, mê) rewşa gidadarbûnê.
ji: gidadar + -î
gidar kirin (lêker) pan, jovan kirin, se­kinîn, rawestîn, li hêviyê man, li hêviyê bûn, li hêviyê sekinîn, li panga (yekî) man, li bendê man, li bendê sekinîn, li hêviyê rawestîn, berbendî () bûn : dışarda bekleyin li derve bipên (bisekinin an jî rawestin) : evde beni bekleyin li malê li hêviya min bin : senin uyumanı beklemişler li hêviya razana te mane, sekinîn, pan (ji bo ecelenekirinê, mawedanê): biraz daha bekle, nasılsa iyileşecek hinekî din jî bisekine, çawa be dê pak bibe, li berê bûn, li berê man, li berê sekinîn (ji bo çavnêrî û muhafizeya tiştekî kirin): eşyayı bekle, kimse bir şey yapmasın li ber eşya bisekine, kesek tiştek pê neke, jê hêvî kirin: siz­den kötülük beklemem ez ji we xerabiyê hêvî nakim, li hêviyê bûn, li bendê bûn: sizi zor işler bekliyor karên zor li hêviya we ne, jê xwestin, jê hêvî kirin, jê fikir kirin: tam bek­lediğim biri çıktı tam yekî ku min jê hâvî dikir, derket: bekle yârin köşesini! li hêviya yarê em bêdost man! EV SERÊ SALEKÊ YE KU MAMOSTE KEVANOT Lİ BENDÎ BERSİVEKÊ YE (LABÎRENTA CÎNAN-HESENÊ METÊ) BİR YILDIR ÖĞRETMEN KEVANOT BİR CEVABI BEKLİYOR(CİNLER LABİRENTİ-HESENÊ METÊ)
gidaran berazê nêr
berazê nêr
gidayî (navdêr, mê) rewşa gidabûnê.
ji: gida + -yî
gidî tew lo lo!
(hoker) kurro!, lawo!, lao!, keçê!.
ji: hevreha farisî گیدی (gîdî: bêedeb, deyûs, bêexlaq)
gidik (di zimanê zarokan de) karik
(di zimanê zarokan de) karik
gidîş parta giyayê/zadê dirûtî
(navdêr, nêr) giyayê dirûyî yê li ser hev hatiye komkirin anku berhevkirin.
Herwiha: gedîş.
Bide ber: herzêl kepir stêrrk.
Bikaranîn: Lêker: gidîş kirin. Navdêr: gidîşkirin Rengdêr: gidîşkirî.
ji: jiarami ܓܕܝܝܫܐ (gidîşa/gidîşo), hevreha îbrî גודש (godêş), erebî كدس (kuds).
: gidîşane gidîşî gidîşkirî
gidîş kirin (lêker)(Binihêre:) gidîş
gidîşane (rengdêr) bi awayekî gidîş.
ji: gidîş + -ane
gidîşî (navdêr, mê) rewşa gidîşbûnê.
ji: gidîş + -î
gidîşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gidîş kirin
gidîşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gidîş
gidiyo, merzelê li pêş malan bi çavên xwe diyo (biwêj) kirinên wî min bi çavên xwe dîtine. hûn çi dibêjin, bibêjin, got: “gidiyo, merzelê li pêş malan bi çavên xwe diyo.
gidyan gidî navê mêrane
gift soz û gotin
giftî yekî tev gerîn li gorî sozê ku yekî daye hereket kirin
giftûgokirin (navdêr) danûsitandin
giha 1. ji gihan, gihiştin. Binêre;, gihan 2. gul û giha. Binêre;, giya
gihabîbo (navdêr, nêr). Xwendin: gihayek ava wî dihê kelandin û vexwarin, ji gelek nexweşîyan re baş dihê
gihan(gihîn)/digihe/bigihe 1. lê asê bûn 2. devîdevî lê kirin 3. stewîn, kemilîn
gihandî (rengdêr) tişta/ê ku hatiye gihandin, pêşvebirî, kemilandî, pêşxistî, kemilî, baştirkirî, ya/yê ku hatiye pêşxistin.
Herwiha: gehandî.
Têkildar: gihayî, gihiştî.
ji: gihandin
gihandin (lêker)(navdêr, mê) birin yan anîn heta derekê: Heta min gihand malê, bûbû êvar. Tu îro zarrokan bigihîne dibistanê. (fêkî yan sebze) danîn derekê yan hêlan li derekê ta ku bo xwarinê kêrî xwarinê bên.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گهاندن. Tewîn: Lêker: -gihîn-.
Herwiha: gehandin, geyandin, giyandin.
Têkildar: gihiştin.
ji: belkî ji geh + -andin.
: gihandî, gihînende, gihînendetî, gihînendeyî, gihîner, ragihandin, ragihandî, ragihînende, ragihînendetî, ragihînendeyî, ragihîner, ragihînerî, di ber re gîhandin
gihandin hev gihîştandin hev, dan hev, kirin yek, girê dan
gihandin/digihîne/bigihîne 1. lê asê kirin 2. stewandin, kemilandin *"hespê çê, zengûyan nagihîne xwe"
gihanek (r) girêka peyv û hevokan
(navdêr, mê) qonax, merhele, faz, qedem, gav, ast, pile, derece, hengam.
Herwiha: gîhanek.
ji: gihan + -ek
gihanî ragihanî, temam, çûnehat, rêgihanî, veguhastin
gihar tenîsk
gihar bûn tenîsk bûn
(lêker)tenîsk bûn
gihaştî (rengdêr) tiştên stewiyayî sêvên dahlê wa giş gihaştî ne, werger, ,, Tr.:Olgun, olgunlaşmış, ,.
Bikaranîn: Lêker: gihaştî bûn, gihaştî kirin. Navdêr: gihaştîbûn, gihaştîkirin Rengdêr: gihaştîbûyî, gihaştîkirî
gihaştî bûn (lêker)(Binihêre:) gihaştî
gihaştî kirin (lêker)(Binihêre:) gihaştî
gihaştîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gihaştî
gihaştîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gihaştî
gihaştîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gihaştî kirin
gihaştîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gihaştî
gihayî stewî, berkemal
(navdêr) stewî, berkemal.
Bikaranîn: Lêker: gihayî bûn, gihayî kirin. Navdêr: gihayîbûn, gihayîkirin Rengdêr: gihayîbûyî, gihayîkirî
gihayî bûn (lêker)(Binihêre:) gihayî
gihayî kirin (lêker)(Binihêre:) gihayî
gihayîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gihayî
gihayîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gihayî
gihayîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gihayî kirin
gihayîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gihayî
gihîjîn gihan, gihîştin, kemilîn, perişan, tekemûl, perisîn, tekemûl bûn
gihîştandî (rengdêr) perwerdegirtî, perwerdekirî, tîmarkirî.
ji: gihîştand + -î +
gihîştandin gihandin, stewihandin, mezin kirin, mezinkirin, stewandin, temizandin, cemisandin, residandin, zepitandin, kemilandin, kamilkirin, kamil kirin, ragihandin
gihiştî (rengdêr) tişta/ê yan kesa/ê ku gihiştiye.
Herwiha: gehijtî, gehiştî, gehêjtî, gehêştî, gehîjtî, gehîştî, gihêştî, gihijtî, gihêjtî, gihîştî, gehîjtî.
ji: gihiştin.
: têgihiştî
gihiştî bûn (lêker)(Binihêre:) gihiştî
gihiştî kirin (lêker)(Binihêre:) gihiştî
gihiştîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gihiştî
gihiştîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gihiştî
gihiştîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gihiştî kirin
gihiştîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gihiştî
gihîştime kê “merheba”, ji xwe re tîne heft heba(n) (biwêj) her kes li berjewendiyên xwe difikire. her kes li rewşa xwe mêze dike. gihîştime kê “merheba”, ji xwe re tîne heft heban.
gihiştin (lêker)û(navdêr, mê) heta derekê çûn yan hatin: Dema em gihiştin malê, bûbû êvar. dem hebûn bo kirina tiştekê/î: Ez negihiştim karê xwe temam bikim. (fêkî yan sebze) ketin wê qonaxê ku êdî dikarin bên xwarin: Ev firingî hê negihiştine, şînik in û nayên xwarin.. Tewîn: Lêker: -gih-.
Herwiha: gehan, gehijîn, gehiştin, gehîştin, gehiyan, gehîn, gehîyan, gehyan, geyan, gêhan, gêhijîn, gêhiştin, gêhiyan, gêhîn, gêhîyan, gêhyan, gêyan, gihan, gihijîn, gihîştin, gihiyan, gihîn, gihyan, giyan, gîhan, gîhijîn, gîhiştin, gîhîştin, gîhiyan, gîhîn, gîhyan, gîyan.
Têkildar: gihandin.
ji: Belkî ji geh (cih).
: bergihiştî, gihiştî, ragihiştin
gihîştin hev hev dîtin, gihiyan hev, çûn hev
gihiştin hev gihiyan hev, yek bûn
gihîştin mirazê xwe (biwêj) gihîştin armanc û daxwaza xwe. “heta ku gelê me ş iyar nebe û li serpirsgirêkên weratê xwe nexebite, em nagilûjin mirazê xwe. sûleyman çevik
gihiştin/digihêje/bigihêje [I] 1. kemilîn 2. bi dest xistin 3. stewîn [II] 1. lê asê bûn 2. devîdevî lê kirin 3. hatin asteke diyar 4. kemilîn *"ez hêdî diçim bela digihêje min, zû diçim ez digihêjim belayê"
gihiştinbar (rengdêr) gehiştinbar, gehînbar.
ji: gihiştin +-bar
gihiştinê (navdêr, mê) başar, karîn, şiyan, pê çêbûn, jê hatin
gihiştinî (navdêr, mê) bîrewerî, kemalat.
ji: gihiştin +-î
gihiyayî gihîştî, stewiyayî, bidestxistî, biserketî, qezenckirî, pehtî, kemilî, xericî, hînbûyî, hînbûyî, gihaştî
gihorîn (navdêr, mê) wergitina tiştekî hember yê dî, li hev guhartin
gij şidet, tundî
(rengdêr) gurr, xurt, pêt.
Bikaranîn: Lêker: gij bûn, gij kirin. Navdêr: gijbûn, gijkirin Rengdêr: gijbûyî, gijkirî.
Bide ber: gêj, giş.
: gijî, gijîtî, gijtî
gij bûn ji êrîşê re amade bûn
(lêker)ji êrîşê re amade bûn
gij kirin xwe ji êrîşê re amede kirin
(lêker)xwe ji êrîşê re amede kirin
gijbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gij
gijbûnî (navdêr, mê) bel, belbûnî, gij.
ji: gij +-bûnî
gijbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gij
gijên (navdêr, mê) deng dengê baran û gijikê, :gijêna baranê
gijênhatin (navdêr, mê) bihîstan dengê gijêna baran û gijlokê, :gijêna dengê gijikê dihêt
gijevij dengê ku ji çûn û hatina tiştan tê
gijgij (navdêr, mê) deng dengê pêjna giyandaran demê di nav pî’ûpelexî da di livin, :gijgija pêyên wî ya dihêt dengê gijêna baranê
gijgijandin (navdêr, mê) hejandin, leqandin, qeliqandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گژگژاندن
gijgijî (navdêr, mê) gijikî, tîktîkî, bijbijî.
ji: gijgij +-î
gijgijî bûn (navdêr, mê) bijbijî bûn, bizbizî bûn.
ji: gijgij +-î + bûn
gijgijîn (lêker) xwe kiz kirin, xwe ji êrîşê re amade kirin, xwe veperimandin. Tewîn: -gijgij-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گژگژین
gijgijîn/digijgije/bigijgije 1. xwe kiz kirin 2. xwe ji êrîşê re amade kirin 3. xwe veperimandin
gijgijnayene (Zazaki) gijgijandin
gijî (navdêr, mê) rewşa gijbûnê.
ji: gij + -î
gijik 1. porê vîzvîzî 2. porê gevel
porê vîzvîzî, porê gevel.
Bikaranîn: Lêker: gijik bûn, gijik kirin. Navdêr: gijikbûn, gijikkirin Rengdêr: gijikbûyî, gijikkirîTêkilîdar, qijol, qijolî
gijik bûn (lêker)(Binihêre:) gijik
gijik kirin (lêker)(Binihêre:) gijik
gijika hev kişandin pev çûn û porên hev verûtin
gijikbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gijik
gijikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gijik
gijikî (navdêr, mê) bi por, incik, porê tevlihev.
ji: gijik + -î
gijikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gijik kirin
gijikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gijik
gijîn (lêker)gijgijîn , (sewalê nêr) baz dan ser (a mê) , pelişîn hev û li hev xistin
gijîn/digije/bigije 1. gijgijîn 2. (sewalê nêr) baz dan ser (a mê) 3. pelişîn hev û li hev xistin
gijkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gij kirin
gijkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gij
gijlok zîpikên hûr
(navdêr, mê) pirtên req yên berfê yên dibarin(ku wisan req in, ger bi kesekê/î bikevin, dikarin wê/wî biêşînin).
Hevwate: teyrok, zîpik 2.
Bide ber: gijok, gilokNêzîk, terez, terg, zîpik.
Têkildar: aşît, baran, berf, cemed, lehî, qerrise, qeşa.
: gijlokî. Bi soranî: terze
gijlokî (navdêr, mê) rewşa gijlokbûnê.
ji: gijlok + -î
gijnîj cureyekî çêreya pîjpîjî ye
(navdêr, mê) riwekek biharat e û bi taybetî tov û pelên wê yên terr tên xwarin.
Herwiha: gijnij, gîjnîj.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گژنیژ.
ji: jiari, hevreha farisî گشنيز (gişnîz), pehlewî gişnîz. kişniş ya tirkî ji zimanên îranî hatiye wergirtin..
ji wêjeyê: Gijnij hêşînhatek ji malbata bexdenozan ên gîyayî û yeksalane ye. Di bingehî de 2 cûreyên xwe hene. Çandinî (kedî) û kûvî (bejî). Hêşînhatek bêhn nexweş e. Bejna wê 20- 80 cm bilind dibe. Belgên wê keskê vekirî û 3 pirt wek bexdenozan e. Kulîlkên wê di gupikên çîqan de dibişkivin, 10-20 lib bi hev re sîvankekê pêk tînin, hêkane û sernûxûn in. Rengê kulîlkan spî û peyazî ne. Fêqîya wê girover, rengê wan reş, esmer an jî qahweyî ne. Ji gijnijê çayê, dermanên xweristî, ji rûnê bizrê wê ji bo tedawîyan aroma, bizrê wê jî wek baharat tê xebitandin bi Tirkî navê wê “kîşnîş” bi Almanî jî “korîandersaat” e. Lê hinek milet jî dibêjinê “bexdenoza Ereban” an jî “bexdenoza Asyayîyan”..
: gijnîjî. Navê zanistî: Coriandrum sativum
gijnîj girtin qirş û qal pê ve aliqîn
gijnîjî (navdêr, mê) rewşa gijnîjbûnê.
ji: gijnîj + -î
gijo 1. kesê ji erîşê re amade 2. baneşana ku pê sewalan didin gadan
kesê ji erîşê re amade, baneşana ku pê sewalan didin gadan
gijogijo kirin 1. bangî gadanê kirin 2. pêşkêş kirin 3. berdan hev
(lêker) bangî gadanê kirin, pêşkêş kirin, berdan hev
gijok (navdêr, mê) mûrdeşe, rîxok, terraşek e ku berhemê wê libên hûrik û xwerbar in.
Bide ber: gijlok, reşik, gilok. Navê zanistî: Rhamnus.
: gijokî
gijokî (navdêr, mê) rewşa gijokbûnê, gepirokî.
ji: gijok + -î
gijol (navdêr),mê ji bo por belawela gijola por..
Bikaranîn: Lêker: gijol bûn. Navdêr: gijolbûn
gijol bûn (lêker)(Binihêre:) gijol
gijol kirin (lêker)(Binihêre:) gijol
gijolandin (lêker)tarûmar kirin, jendûmend kirin. Tewîn: -gijolîn-.
ji: gijol +-andin
gijolbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gijol
gijolbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gijol
gijolkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gijol kirin
gijolkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gijol
gil herî
(navdêr, mê) axa pirr av di nav de: Ji ber baranê, rê bûne gil. Tirimpêl di nav gilê re ma..
Herwiha: gilik, gilk, gîl, gîlik, gîlk.
Hevwate: herrî, çamûr, mole, mûle , teqn.
Bide ber: ax, gêç, qûm, xîz.
Bikaranîn: bûn gil kirin gil.
ji wêjeyê: ‘Gil’ bi kurmancî ‘herrî’ ye û li herêma Serhedê hê jî gotineke zindî ye.(Feratê Dengizî: Sirra peyvan, Amidakurd.com, 5/2009).
ji: hevreha farisî گل (gil), pehlewî gil, belkî jiari lê herwiha belkî hevreha peyva qîr, bi rêya erebî jiakadi qiru.
gil kirin (lêker) kalot kirin.
ji: gil + kirin
gil û gemar herî û qirêjî
gilahe xenîmet, extirme
xenîmet, extirme, talan
gilar goştê ku di bin erzenê de dadiliqe
goştê ku di bin erzenê de dadiliqe
gilare bistikê darê; qurm gilav ava gemar
bistikê darê; qurm gilav ava gemar
gilas 1. mêweyek anku fêkiyek hûrik. Binêre;, gêlaz 2. amanek pêvexwarinê. Binêre;, glas
gilav (rengdêr) ava gemar, ava bi teqin, teqnav, kurebeq
gilavêj (navdêr, mê) Gilavêj: Zehra, Venûs, çîka çilek duyem exterek ji Rojê di pergala rojê de, gilavêj: tebax, ab, meha 8ê ji salnameya zayînî, Gilavêj: navek.
Herwiha: gelavêj, gelawêj, gilawêj.
: gilawêjî
gilç singê sertûj ê ku di ji ber hin sedeman erdê de tê çikandin; xilç
(navdêr, nêr) sing, tewl, darikê seriktûj darikê ku di axê re tê çikilandin û tiştek pê ve tê asêkirin (bo nimûne: çadir anku xîvet), darikê yariya gilçaneyê.
ji wêjeyê: Dema tu têyî bîra min; Gurzên pirsên tîremarî, bi birsên xencerî li nav mejiyê min gilç tên. Hêviyên bi hesreta te avis di asoyê hiçmendiya min de govenda mirinê digrin. Tirsa dilê min dibe seyekî gurxenêq, bawerîyên min hebo hebo dixeniqîne. Erd û ezman dibin du ferên destara nû neqarkirî hissên min dihêrin. Hestên min ber davêjin, ji kerban sexelên xwe dixwin. Ditirsim, ziravê wêrekiya min diqete, Sulava pirsan di dilê min de gerineka gumanan digerîne. Sewsî dibim. Dibêjim gelo?! Dîsa dibêjim gelo,cardin dibêjim gelo, gelo, gelo, gelo?!(Merdan Newayî: Nameyek baskokirî ji rojê re, Kovara Mehname, hj. 36, 1/2003).
: gilçane
gilçane (navdêr, mê) lîstina bi gilçan.
ji: gilç + -ane
gilçanê (navdêr, mê) yarîyek (lîstikek) zarokane gilçên xwe di ber êk da di çikilînîn herkesê ê yê dî êxist dê ji xwe re gilçê berdijê wergire, :zaro yên çûyne gilçanê
gilçanêkirin (navdêr)liztin bi gilçan, :em dê gilçanê bi kin , :werin gelî zarokan da gilçanê bi kin
gilde gilok, gaj
gilok, gaj
gildegild kirin bildebild kirin
(lêker)bildebild kirin
gildêma cureyekî çêreya ku dendikên wê hişkirî tên xwarin û jê rûn tê bidestxistin
cureyekî çêreya ku dendikên wê hişkirî tên xwarin û jê rûn tê bidestxistin
gildgildo bildbildo
bildbildo
gildî pîne û potikên wekî balûleyê li hev pêçayî
(rengdêr) pîne û potikên wekî balûleyê li hev pêçayî.
Bikaranîn: Lêker: gildî bûn, gildî kirin. Navdêr: gildîbûn, gildîkirin Rengdêr: gildîbûyî, gildîkirî
gildî bûn (lêker)(Binihêre:) gildî
gildî kirin werpêçan
(lêker)werpêçan
gildîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gildî
gildîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gildî
gildik (navdêr, mê) codelîk, nalîk, lalîk, tatî, merş, berrik, doşekên biçûk û/yan tenik (bi taybetî bo rûniştinê li ser), xawlî, xalîçe, kilîm, mafûr, rayex, mêzer, galt, hêsîl.
Herwiha: codelîg, codelîng, codelînk.
Bide ber: colank
gildîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gildî kirin
gildîkirin (navdêr) werpêçan, balolkirin, :min nivînêt xwe gildî kirin û çûm bi xwere birin ser banî
gildîn gemara li der û dorê; zibil, gilêş
(lêker) gemara li der û dorê; zibil, gilêş
gildo 1. kesê ku ji axaftina wî nayê gihiştin; bildo, tato 2. zimanfisek
kesê ku ji axaftina wî nayê gihiştin; bildo, tato, zimanfisek
gilê 1. girêdana bend û têlan a bi hev ve; girêk 2. werma ji ber lêketina tiştekî sext
gilê bûn 1. bi hev ve bûn 2. tê de kêrtikek çêbûn, werimîn
(lêker) bi hev ve bûn, tê de kêrtikek çêbûn, werimîn
gilê kirin bi hev ve bestin
(lêker)bi hev ve bestin
gilêj gilîz
gilêjkirin (navdêr) gilîzkirin
gilêle babelîsk
gilêne spîtka çêv
spîtka çêv
gilêş 1. bermayiyên qirêj û kêrnehatî 2. zibil
(navdêr, nêr) qirşûqal, çop, bermayî, tiştên jibermayî yên bêkêr ku tên avêtinê: Rabe vî gilêşî ji vê malê bimale!.
Herwiha: gilêşdank, gilêşxane, gilêşgeh, gilêşkar, gelêş, glêş, gelaş.
Têkildar: sergo.
ji wêjeyê: Eger nivîskar bibîne, ko ev helbest prîvat e, ji xwe cihê wê selika gilêşî ye, ji ber pêdiviya xwêner pê nîne û wî têkildar nake..
: gilêşdank, gilêşî, gilêşk, gilêşmal, gilêşmalî, gilêşmalk, gilêşo, gilêşvan, gilêşvanî
gilêşdank derdanka zibilê
derdanka zibilê
gilêşî (navdêr, mê) rewşa gilêşbûnê.
ji: gilêş + -î
gilêşvanî (navdêr, mê) karê gilêşvanan.
ji: gilêşvan + -î
gilêya bigû ye, ne bi destan ne bi devan tê vekirin (biwêj) ji bo kêşeya bêçare yan jî binakokî tê bikaranîn. gi!êya bigû ye, ne bi destan ne bi elevan tê vekirin. ez rebenê xwedê çawa bikim, nizanim.
gilêz ava zeliqok a ku li dêv dirije; şorik
gilêz bi dêv ketin 1. dev jev bûn û jê ava zeliqok rijîn 2. pir azwer bûn
(biwêj) pejmûrde û sist bûn. ez wî baş nas dikim, gilêz bi devê wî dikeve. .
gilezo Serenav,mê, deverek e li Bakurê Kurdistanê û zozana wê deverê ye.
Herwiha: Glezo.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: گله‌زۆ.
ji wêjeyê: Em diçûn zozanên Bala, Spîxane û Gilezo lê pişti ew hatin qedexekirin, em niha tên zozanên Berçelan..
: gilezoyî gilezoyîtî
gilgil [I] heriya hasilkirî ya ku acûrpêj pê kaxetîtan çêdikin [II] 1. garis 2. danê spî *"mirîşk di xewna xwe de gilgilî dibîne"
heriya hasilkirî ya ku acûrpêj pê kaxetîtan çêdikin, garis, genimok, danê spî mirîşk di xewna xwe de gilgilî dibîne
gilgilandin (lêker)veqîrandin. Tewîn: -gilgilîn-.
ji: gilgil +-andin
gilgilfiroş (navdêr, mê) lazûtfiroş.
ji: gilgil +-firoş
gilgilok (navdêr, mê) gilgil.
ji: gilgil +-ok
gilgo (navdêr, nêr) kîr, xirr, pido
gilî 1. gotin 2. şikayet, gazind *"gilî hate zaran, dê têkeve nav malan"
(navdêr, mê) gazin, şikayet, rexne, dawa, gazind, gazinc, gazinde,diyarkirina nerazîbûna xwe, suhbet, gotûbêj, behs, peyivîn, axivîn, kilîzdi nojdariyê de.
Herwiha: gilê, glê, glî.
Bikaranîn: Lêker: gilî kirin. Navdêr: gilîkirin.
: gilîker, gilîkerî, gilîkî, gilîlêkirî
gilî avêtin devê (yekî) (biwêj) ji yê di tengasiya bersivê de mayi re alîkarî kirin. eslanê miq.ê lê nihêrî ku vilevila devê muxlis e nikare tiştekî li hev bike, gilî avête devê wî û ew ji wê tengasiyê rizgar kir.
gilî bi şekir birin (biwêj) dema ku yek dipeyîve, ji bo ketina navbera axaftina kesekî bi nazikî tê gotin. kekê, min giliyê te bi şekir biri, lê divê em jî hin tiştan bibin.
gilî di ber (yekî) re avêtin (biwêj) di nav axaftinê de peyam (mesaj) dan. ez jî tegihîştim ku giliyan di ber min re diavêje.
gilî di qirikê de man (biwêj) di axaftinê de astengî kişandin. gilî di qirikê de man. nikaribû biaxive û derdê xwe bibêje.
gilî gerandin (biwêj) gilî û gotinên ku bihistine li vir û wir gotin. keçikeke baş e, lê giliyan digerine.
gilî jê kişandin (biwêj) bi konevanî s ir û agahî ji yekî girtin. ew pîrepisk ketin bin bûka min û gilî jê kişandin. heya ku konê min danîn.
gilî kirin 1. gazindê xwe jê kirin 2. jê şikayet kirin
(lêker)(Binihêre:) gilî
gilî mezin kirin (biwêj) gotinen ne girîng, gelekî girîng girtin. xwede jê razî, gulyan gelekî mezin dike.
gilî neanîn ser xwe (biwêj) ji bo rexne û tawanbariye, firsend nehiştm. ew jineke w’isa qoçax e ku zû bi zû giliyan nayîne ser xwe.
gilî neketin qawa sipîşke (biwêj) wekî hev nefikirîn, bi hev û din re debar nekirin. kuro ıawo, giliya min û te çima qet rojeke nakeve qawa sipîşke? ere, mer ii jine hev in, lê tu car giliyen wan nakeve qawa sipîşke.
gilî tê de neçûn (biwêj) zû xeyidîn, tingijîn, xolî bûn. heyran, ma mirov dikare bi narine re bipeyîve? giliyek tê de naçe.
gilî û gazinên xwe li hev kirin (biwêj) rexne û daxwazên xwe ji hev û din re gotin. gilî û gazin li hev û din kirin ne xerab e, lê mixabin gelek caran dibe sedema pevçûnen m1.
gilîdar gazindok
gazindok
gilîdarî (navdêr, mê) gilîkerî, pêvederî.
ji: gilî +-darî
gilîdax (navdêr, nêr) Agirî, Ararat (çiyayek).
Herwiha: Girîdax Glîdax Grîdax.
ji: -dax ji zimanekî tirkî ye (bi tirkiya niha dağçiya). Heman peyv di navê Kurdax (Çiyayê Kurdan/Kurdî Çiyayê Kurmênc), Qerejdax (çiyayê qereçan, Li nêzîkî Diyarbekirê), Qeredax (çiyayê reş, bi tirkiya niha ê Karadağ bûya, li Başûrê Kurdistanê ye) de heye. Lê peyva gilî- di Gilîdax de ne ji gilîgazin, itiraz, şikayet tê. Ew guherîna peyva girî- ye anku berê Girîdax bû. Lê li vir girî jî ne bi maneya girîn, rondik barandin, hêsir barandin e. Lê ew kurtkirina Agirîdax e anku Çiyayê Agirî..
: gilîdaxî gilîdaxîtî
gilîgerîn (navdêr, mê) gotingerîn, xemaz, gelac.
ji: gilî +gerîn
gilîgerînî (navdêr, mê) gotingerînî, gelacî, ewanî, xeybkerî, peyvgerînî, xeberguhêzî.
ji: gilîgerîn +-î
gilîgerînî kirin (lêker)(Binihêre:) gilîgerînî
gilîgerînîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gilîgerînî
gilîgo (navdêr, mê) pênûs, qelem, ew tişta ku pê tê nivîsandin.
Bide ber: pênûs.
ji wêjeyê: 4-Ewî (bi merivan nivîsandina) bi gilîgo û nivîsdarokî daye hînkirin ê.(ferkera 96. berateya 4. Quran a Pîroz û Arşa wêye bilind, Abdullah Varlı, çapa yekemin)
gilik di endamê zayendî yê mêzayan de riya avikê ya ku digihêje malzarokê û li bin lûleya mîzkêş e; nîçik, çilik, *"qûnekê gotiye: 'aqile min dibire, lê aqilê gilika min nabire' "
Di endamê zayendî yê mêzayan de li ser endama mîzekêş cihdigire û erka wê ya sereke xweşiya têkiliya zayendî dide; li ser gilik nîvekî 4000 tevîneka rehik heye. Nîçik, çilik, , zîlik , klorîtis
gilîkar (rengdêr) kesê gilîyan dike, gazindeker
gilîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê gilî dike, dozgêrr, gazinder, pêveder, jurnalker, gazinker.
ji: gilî + -ker
gilîkerî (navdêr, mê) pêvederî, jurnalken, gilîdarî.
ji: gilî +-kerî
gilîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gilî kirin
gilîkirin (navdêr)(Binihêre:) gilî
gilîmend (navdêr, mê) lêgir.
ji: gilî +-mend
gilîname (navdêr, mê) nameya ku tê de gilî li kesekî yan titekî tê kirin (bi taybetî nameyên ku bo dadgehan tên şandin).
Herwiha: glîname. Bi soranî: gilêname.
ji wêjeyê: Piştî ku encama referandûmê bi Erê bi dawî bû û madeya makezakonê a 15 ku rê li ber mehkemekirina generalên ku darbeya 12-ê îlonê kiribûn digirt, kete, li gelek bajarên cuda hin saziyên sivîl di derheqê general û rêveberên darbeya 12-ê îlonê de gilîname dan mehkemeyan.(Netkurd.com, 9/2010).
ji: gilî + -name.
: gilînamedank, gilînamenivîs, gilînameyî
gilîname dan (lêker) jurnal kirin, gilî kirin.
ji: gilîname + dan
gilînameyî (navdêr, mê) rewşa gilînamebûnê.
ji: gilîname + -yî
gilîvan (navdêr, mê) daxwazkar, daxwaz, dozekar, gilîdar, gazindeker, dadxwaz, gilîkar.
ji: gilî +-van
gilîxwaz (navdêr, mê) şerker.
ji: gilî +-xwaz
giliye xwe zanebûn (biwêj) hay ji axaftina xwe hebûn. em hemû bi wî bawer in, em dizanin ku ew giliye xwe dizane.
giliyekî wisa bibêje, bila sêl nane te bipêje.' (biwêj) tiştekî bimantiq û dadyane bibêje, ango bêdadiyê meke ku karê te bila baş bimeşe. ji te tewaqe dikim, giliyekî wisa bibeje, bila sel nanê te bipêje.
giliyên (yekî) li rûyê wî xistin (biwêj) gotinên yekî yên nebaş, li rûyê wî xistin. erê, kemal bêrêtî kir, lê divê te disa ji ew giliyên wî li rûyê wî nexistana.
giliyên ku porê mirov pê spîbûyî gotin (biwêj) ji bo axaftinên pir balkeş, yên mûstehcen û hwd. tê gotin. belê zarok e, lê giliyên ku porê mirov pê spî dibe, dibêje.
gilîz (navdêr, nêr) ava ji devî tê û dimîne bi dev û lêvên mirovî ve.
Herwiha: gilêz, girêz, girîz.
Bide ber: bilxem, kif, kilmûş, tif.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: gilîz,tif,gilêz Kurdî (Soranî): lîk, Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî:.
ji: Etîmolojiya kîteya yekem gi- nayê zanîn lê kîteya duyem -lîz, -lêz, -rîz, -rêz ya têkilî -rêj- ya rehê dema niha ji lêkera rêtin, riştin e, hevreha farisî ريختن (rîxten), rehê dema niha -rîz-, jiari.
gilîzank qidqidank
gilîzankvekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gilîzank
gilîzkirin (navdêr)dema gilîz ji devê mirovî xasim zarokan dikeve
gilîzok (rengdêr) mirovê dev bi gilîz, devgilîz
gilîzokî (rengdêr) babezkî.
ji: gilîz +-okî
gilîzonek (navdêr, mê) girizî, lerzî.
ji: gilîz +-onek
gilk (navdêr, mê) axa pirr av di nav de: Ji ber baranê, rê bûne herrî. Tirimpêl di nav herriyê re ma..
Herwiha: gîl.
Hevwate: herrî çamûr mole mûle teqn.
Bide ber: ax gêç qûm xîz.
Bikaranîn: bûn gilk kirin gilk
gilkarî (navdêr, mê) ferfûrî, gilêne.
ji: gil +-karî
gilm guliyên darê
guliyên darê
gilmik guliyên darê yên biçûk
guliyên darê yên biçûk
gilogapanî bûn (biwêj) ji bo kar û bar an jî tiştên hewlo gewloyî û ne xweşik tê gotin. jixwe karen teyroye silo hema tim wer gilogapanî ne.
gilok tayê ziyî/hilçinandî; gaj, gilde
(navdêr, mê) benê yan hiriya ku wek gogê li hev hatiye alandin û badan, her tiştê ku wek gogê li hev hatiye alandin.
Bikaranîn: Lêker: gilok bûn, gilok kirin. Navdêr: gilokbûn, gilokkirin Rengdêr: gilokbûyî, gilokkirî.
Herwiha: gilolk, gulok, gulolk.
Bide ber: gijok, gijlok
gilok bûn (lêker)(Binihêre:) gilok
gilok kirin (lêker)(Binihêre:) gilok
gilokbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gilok
gilokbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gilok
gilokî bûn (rengdêr) girikî bûn.
ji: gil +-okî + bûn
gilokî kirin (rengdêr) kirin girik, girikî kirin.
ji: gil +-okî + kirin
gilokîbûn (rengdêr) girikîbûn.
ji: gil +-okî +bûn
gilokik (navdêr, mê) giloka biçûk.
ji: gilok +-ik
gilokîkirin (rengdêr) lifdan, gilokbûn.
ji: gil +-okî +kirin
gilokkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gilok kirin
gilokkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gilok
gilol girover
girover.
Bikaranîn: Lêker: gilol bûn, gilol kirin. Navdêr: gilolbûn, gilolkirin Rengdêr: gilolbûyî, gilolkirî
gilol bûn (lêker)(Binihêre:) gilol
gilol kirin (lêker)(Binihêre:) gilol
gilolbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gilol
gilolbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gilol
gilole (navdêr, mê) alole, gêjgerrînk, labîrent
gilolî giroverî
(rengdêr) giroverî
gilolik (navdêr, mê) balanî, masûra.
ji: gilol +-ik
gilolkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gilol kirin
gilolkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gilol
gilolkkirin (navdêr)badana bendikan tan awayê girover werdigire, çêkirina gilolkan
gilor [I] berê dara qajê [II] 1. nemûş 2. fêlbazî [III] girover
gilor kirin 1. nemûş kirin 2. fêlbazî kirin
(lêker)nemûş kirin , fêlbazî kirin ;; gindirandin
gindirandin
gilorbûn (navdêr, mê) girêlbûn, :bagurdan di banî keft û li kolanê gilor bû
gilorkirin (navdêr)girêlkirin, :xwe di kenda da gilor kir
giloverî (rengdêr) global, cîhanî, dinyayî, gerdûnî, alemî, unîversal, cîhanşumûl, alemşumûl, navneteweyî, enternasyonal
giloverik bing) girêk, gupik, gurz, gilover, mûdevver, topik, girêk, kad
giloverik bûn (lêker) gilover bûn.
ji: giloverik + bûn
giloverik kirin (lêker) gilover kirin.
ji: giloverik + kirin
giloverikî (navdêr, mê) giroverkî.
ji: giloverik + -î
giloveriktî (navdêr, mê) giloverî.
ji: giloverik +-tî
giloxe cûcika ku teze ji hêkê derketiye
cûcika ku teze ji hêkê derketiye.
Bikaranîn: Lêker: giloxe bûn, giloxe kirin. Navdêr: giloxebûn, giloxekirin Rengdêr: giloxebûyî, giloxekirî
giloxe bûn (cûcik) ji hêkê derketin û girs bûn
(lêker)(cûcik) ji hêkê derketin û girs bûn
giloxe kirin (lêker)(Binihêre:) giloxe
giloxebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) giloxe
giloxebûyî (rengdêr) (Binihêre:) giloxe
giloxekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giloxe kirin
giloxekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) giloxe
gilp gulp
gulp
gilpgilpî xweş bû, gilpgilpî ne xweş bû (biwêj) hinek xweş bû hinek jî ne xweş bû. gilpgilpî xweş bû, gilpgilpî ne xweş bû. we jî wekî wî mevanî aniye serê min. (bnr. çîrok) zebeş û petîx tev hûr kirine û danc ber irievan û di dawiye xvyarine de jî jê pirsîne: xwarina te qawa hû? mêvan dibêje: gilpgilpî xweş hû, gilpgilpî ne xwe hû.
gilû (navdêr, mê) porrê ku li piştê hatiye vehûnandin.
Bide ber: bisk, cênîk, pirç, porrPend, xweziyan kes nagihe keziyan.
ji: hevreha gaêze ya avestayî, گیس (gîs) û گیسو (gîsû) yên farisî, хъис (xyîs) ya osetî ji Proto-aryayî ... ..
: kezîk, kezîzer, kezîzerî
gilûmût girover
girover
gilûmûtkî giroverkî
(rengdêr) giroverkî
gilûr (navdêr, mê) qerebalix, dengûdor, heytûhot, zingivor, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, heysûbeys, ajawe, bitom, zirpe, gurimtî, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol, boşayî, qerepere, xepse, izdiham, qiyamet, heleloş
gilviçandin (lêker)pirçiqandin , pan kirin
gilviçandin/digilviçîne /bigilviçîne 1. pirçiqandin 2. pan kirin
gilviçîn (lêker) dil jê mayîn, di bin lingan de virçiqîn, pelixîn
gilviçîn/digilviçe/bigilviçe [I] dil jê mayîn [II] 1. di bin lingan de virçiqîn 2. pelixîn
gilwên (navdêr, nêr) gon, guhnêl, gonxwarin, gulên, gunêl, gunhêl
gilyaz gêlaz
gim (kurmancî). Binêre;, gum. Kurdî: (hewramî) (rengdêr) winda, hinda, berze: gim kerdey (winda kirin, hinda kirin, berze kirin, gum kirin)Înglîzî (navdêr) tex, îtek mey e
gimandin (navdêr, mê) dengek hêdîkiz jê anîn jê berdan, bdn, :ez di gimînim em di gimînîn tu di gimînî hûn di gimînin ew di gimîne, it ewan di gimînin pr, :dê bi +bdn bdb, :di gimand di gimandin db dûr;gimandibû, bûn, (f), :bi gimîne bi gimînin
gimehê (yekî) hildan (biwêj) bi neheqî yek tawanbar kirin. lê dema dijmin/pêsîrên welat/dimijin û tu/bi dilekî xweş radizê/tu xweda nikare/gunehê te hilîne. rizoyê xerzî
gimgimok (navdêr) gumgumok margîsk, meqezer,qumqumok, marmêlke, bûkmar, hin cûn ajelên mîna maran in lê çarpî ne.
Herwiha: gimgim, gimgime, gumgum , gumgume, qumqumok, kimkim, kimkime, kimkimok, kumkum, kumkume, kumkumok.
ji wêjeyê: Heger hûn dev ji alema mirovahiyê berdin, -qet wan têkilî vî tiştî nekin- bi tenê li cîhana kûçikan, li ya gêrikan, li ya gumgumok û marmarok û li ya wawîkan binêrin; hûn li avî û bejayiya vê dinyayê, li qewim û ahlên herî rezîl û riswa, li milet û qebîleyên herî bi paş de mayî jî binêrin, ne mimkun e ko hûn li ucûbeyeke –wek dewleta tirkan- weha rast werin. Ne mimkun e ko hûn li naxireke din, li keriyekî din, li refekî din û li dahbe û yamyamên weha ecêb, rast werin.Bide Ber, sîsemar, timsah, qumqum.
: kimkimî bend
gimî (navdêr, mê) vegeşî, berfirehî, çalakiya bazirganî, girm, gurnîn, gurmên, girme, avayî.
ji: gim +-î
gimîn (navdêr, mê) dengek kiz jê hatin mîna tivêna pê’îûmê’an, di gimîne di bi gimînin bi gime
gimînkî (navdêr, mê) bi gimînî.
ji: gimîn +-kî
ginawir (navdêr, nêr) (navdêr, mê) giyandar, jîyandar, candar, :ewê he çi ginawire li wê derê rawestaye ?
gincî gincî,çeqçeqok, çeqçeq, çeqçeqe, m vaşiq, derdaw (pîsiyê ku bi binê dûvê mihan ve hişk dibe)
gincir pîne û potikên peritî; zîval
pîne û potikên peritî; zîval
gincirandin (navdêr, mê) dirandin, çirçirkirin, bdn, :ez di gincirînim em di gincirînîn tu di gincirînî hûn di gincirînin ew di gincirîne, it ewan di gincirînin, pr, :dê bi+bdn bdb, :di gincirand di gincirandindb dûr, :gincirandibû, bûn, (f), :bi gincirîne bi gincirînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گنجراندن
gincirfiroş (navdêr, mê) qerpalfiroş.
ji: gincir +-firoş
gincirfiroşî (navdêr, mê) qerpalfiroşî.
ji: gincir +-firoşî
gincirgincirî (pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî
(rengdêr) (pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî.
Bikaranîn: Lêker: gincirgincirî bûn, gincirgincirî kirin. Navdêr: gincirgincirîbûn, gincirgincirîkirin Rengdêr: gincirgincirîbûyî, gincirgincirîkirî
gincirgincirî bûn (pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî bûn
(lêker)(pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî bûn
gincirgincirî kirin (pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî kirin
(lêker)(pîne) qelşqelşî û zîvalzîvalî kirin
gincirgincirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gincirgincirî
gincirgincirîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gincirgincirî
gincirgincirîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gincirgincirî kirin
gincirgincirîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gincirgincirî
gincirî (navdêr, mê) pertalbûn, pejmûrdetî, kuncîn.
ji: gincir +-î
gincirî bûn (lêker)(Binihêre:) gincirî
gindir kerdene (Zazaki) gindirandin
gindirandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gindirandin
gindirandin (lêker)(navdêr, mê) girrêl kirin, wergerrandin daku berjêr bimeşe anku bilive.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گندراندن.
Herwiha: gindirrandin. Tewîn: Lêker: -gindirîn-.
Têkildar: gindirîn.
Bide ber: hilisan, şemitandin, tehisandinBinere.
Herwiha: dirrandin.
: gindirandî, gindirinde, gindirîner, gindirînk
gindirandin/digindirîne/ bigindirîne 1. total kirin 2. wergerandin
gindirîn/digindire/bigindire 1. total bûn 2. wergerîn
gindirîyayene (Zazaki) (lêker) qindirîn
gindirnayene (Zazaki) (lêker) gindirandin
gindirnîyayene (Zazaki) (lêker)hatin gindirandin
gindirrîn (lêker)(navdêr, mê) girrêl bûn, wergerrîn û berjêr meşîn anku livîn.
Herwiha: gindirîn. Tewîn: Lêker: -gindirr-.
Têkildar: gindirrandin.
: gindirriyayî, gindirrî, gindirrok
gindor 1. cureyekî sewzeyan e; qire 2. girover 3. bankutik
1. fêkiyek e (navdêr, nêr) petêx, xerûze, qomî, qire, qawin, kelek fêkiyek zer û girrovirr û şirîn e û nêzî zebeşan e.
Herwiha: kindor, kundor, gundor.
ji: jikurdi, têkilî gindirrîn, gilovirr, gund, govend, gog ku eslen hemû ji maneya girrovirr tên..
Bikaranîn: Lêker: gindor kirin. Navdêr: gindorkirin Rengdêr: gindorkirî. Navê zanistî: Cucumis melo
gindor kirin (lêker)(Binihêre:) gindor
gindorfiroş (navdêr, mê) petêxfiroş.
ji: gindor +-firoş
gindorkî (navdêr, mê) stûwaneyî, tebaneyî, sîlîndîrîk mat.
ji: gindor +-kî
gindorkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gindor kirin
gindorkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gindor
ginegin dengê kesê ku ji bêfilê diaxive
(lêker)dengê kesê ku ji bêfilê diaxive.
Bikaranîn: Lêker: ginegin kirin. Navdêr: gineginkirin Rengdêr: gineginkirî
ginegin kirin ji bêfilê axaftin
(lêker)ji bêfilê axaftin
gineginkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye ginegin kirin
gineginkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) ginegin
ginginî (rengdêr) mirovê di difinan ra di axivit
gingino bildbildo
ginginok kesê ku ji bêfilê diaxive
kesê ku ji bêfilê diaxive
ginî gene, genek, qirnî, qijnî, bezglor, tîla, xurêc, girik, toşbî, beze, kene, nerd, girêk, girê
ginû (navdêr) dewarek kûvî ya mîna xezalan e û bi taybetî li başûrê Efrîqayê dijî.
Herwiha: gnû. Navê zanistî: Connochaetes.
ji: Ji zimanê namayî anku hotentotî
gipîgewr (rengdêr) Gelekî pir gewr, gelekî sipî, wek berfê sipî.
ji: gipî- + gewr.
Bide ber: hilîheram ripîreş sipîsor sîsspî zipîzer
gir [I] 1. kêrt 2. bilindahî [II] 1. bermaya ber bêjingê 2. arek [III] 1. girs 2. mezin 3. geltegan [IV] 1. rik, hêrs 2. bela 3. awat û azwerî 4. întiqam [V] paşgireke navdêrsaz û rengdêrsaz e [VI] 1. xwirê gurîbûnê 2. rikhatin *"divê mirov girê xwe bi destên xwe dixwirîne"
1. çiyayên biçûk (navdêr, nêr) dera ji derdorên xwe bilindtir lê ne hindî çiyayan bilind yan mezin.
ji: hevreha soranî گرد(gird), farisî گرد (gird), jiari, belkî herwiha sanskrîtî गिरि (giri), rûsî гора (gora) û yûnanî δειράς (deiras), ji Proto-hindûewropî gwerʰ-.
Bikaranîn: Lêker: gir bûn, gir kirin. Navdêr: girbûn, girkirin Rengdêr: girbûyî, girkirî.
: girik, girk
gir bûn (lêker)(Binihêre:) gir
gir gir (navdêr, mê) girê qirase.
ji: gir +-gir
gir girtin (lêker)(Binihêre:) gir
gir jê girtin (biwêj) je aciz bûn, lê xweş nehatin. ji te tika dikim, qala wî meke, ez gir ji wî digirim.
gir ketin (lêker) gir girtin, gurî bûn.
ji: gir + ketin
gir kirin (lêker)(Binihêre:) gir
gira xwe tê dan (biwêj) anku gava mirovek bixwaze ji ne tiştekî kêşeyekê bi yekî dî re derxîne.
Herwiha: girê xwe di yekî de dan.
Hevwate: gir ji yekî girtin bela xwe di yekî de dan
giramet (navdêr, mê) ihtiram, rêzdarî, rêzgirî, rêz, qedir, qîmet, rûmet, nirx, giramî, biha, giranî.
Herwiha: giramî, gramet, gramî
giramî 1. îhtiram, qedrdanî, rûdanî 2. rêzdarî
(navdêr, mê) rêzgirî, ihtiram, qedirgirî, nirx, biha, qedir, qîmet.
Bikaranîn: Lêker: giramî kirin, giramî dan, giramî girtin. Navdêr: giramîkirin, giramîdan, giramîgirtin Rengdêr: giramîkirî.
Bide ber: gramî
giramî dan (lêker)(Binihêre:) giramî
giramî girtin 1. rêz girtin 2. îhtiram kirin
(lêker)(Binihêre:) giramî
giramî kirin (lêker)(Binihêre:) giramî
giramî pê dan (biwêj) rûmet û hejahî nîşan dan. heke wan ew qas giramî pê nedana, wî jî nikaribû ew qasî li wir bisekine.
giramîdan (navdêr, mê) (Binihêre:) giramî
giramîdar (rengdêr) birêz, rêzdar.
ji: giramî +-dar
giramîgir (navdêr, mê) rêzdar, hurmetkar, rêzgir.
ji: giramî +-gir
giramîgirî (navdêr, mê) rêzgirî.
ji: giramî +-girî
giramîgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) giramî
giramîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giramî kirin
giramîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) giramî
giramînişandan (navdêr, mê) tezîm, hurmetnişandan, mezinkirin
giran 1. nesivik 2. hêdî 3. zexm 4. bibiha 5. cidî *"aqilê giran, mûyî kêr dike"
(rengdêr) ne sivik, qurs, tişta/ê bo hilgirtinê dijwar, tişta/ê ji alî wezna xwe ve mezin, ne erzan, bihadar, binirx, nirxbilind, bihagiran, tişta/ê bo kirrîna wê/wî gelek pare hewce ye, giring, watedar, bibandor, cidî, jidil, hêdî, yawaş: Giran dilive. dilgir, xwarina zû di zikî de nahele.
Herwiha: gran.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گران.
Têkildar: gir, giring.
Bikaranîn: Lêker: giran bûn, giran kirin Navdêr, mê: giranbûn, girankirin Rengdêr: giranbûyî, girankirî Hoker: bi giranî.
ji: Ji Proto-hindûewropî gʷréh₂us, hevreha gir, gird, giring û girs yên kurmancî, گران (giran) ya soranî û farisî, giran ya zazakî, geran ya pehlewî, gowro ya avestayî, gurû ya sanskrîtî, gravis ya latînî (> grave û grief yên inglîzî û fransî), βαρύς (barûs) ya yûnaniya kevn...Proto-hindûewropî gwere- (giran) Proto-aryayî: gira- Avar: gowro- (giran) Pehlewî: geran (giran) Farisî: giran (giran) Kurmancî: giran (giran) Kurdî (Soranî): giran (giran) Hewramî: gur (giran) Zazakî: giran Sanskrîtî: gurū (giran) Yewnanî: barus (giran) Latînî: gravis (giran) ....
: bihagiran, bihagiranî, giranbiha, giranbihayî, giranbûyî, giranî, girankirî
giran bûn 1. ji rewşa sivikiyê derketin 2. hêdî hêdî xebitîn
(lêker)(Binihêre:) giran
giran giran hêdî hêdî, bere bere, berebere
giran hatin (lêker)(Binihêre:) giran
giran kirin 1. ji rewşa sivikiyê derxistin 2. kar ewiqandin
(lêker)(Binihêre:) giran
giran xeber dan (biwêj) giliyên xerab gotin. bi rasti.jî faris wisa giran xeber da ku min li şûna wî fedî kir.
giranbiha 1. qedrmezin 2. biqîmet *"ji azadiyê bêhtir tiştekî giranbiha nîn e"
giranbiha bûn (biwêj) birûmet û binirx bûn. tiştên wer bimerifet jî. bi xwezayî ew qasîgiranbuha ne kekê min.
giranbûn (navdêr)(Binihêre:) giran
giranbûyî (rengdêr) (Binihêre:) giran
girandin (navdêr, mê) dema mirov yekî bi gotinan wesa lê bike ko dest bi girîyê bi kebi girît, pend, :yê te bi girîne dostê teye ne yê te bi kenîne bdn, :ez di girînim em di girînîn tu di girînî hûn di girînin ew di girîne , itewan di girînin, pr, :dê bi+bdn bdb, :di girand di girandin db dûr, :(min êkgirandibû), wî ez girandibûm, bûn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گراندن
girane (rengdêr) ducan, bihemle, avis, hamîle, jina zarrok di zikî de.
ji: giran + -e.
Bikaranîn: Lêker: girane kirin. Navdêr: giranekirin Rengdêr: giranekirî.
: giranehî, giranetî, giraneyî
girane kirin (lêker)(Binihêre:) girane
giranekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girane kirin
giranekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girane
giraneta (navdêr, mê) nesaxiyê ku ji mîkrobê salmonella tê kirin.
ji: giran + ta
giranetî (navdêr, mê) rewşa giranebûnê, avisî, hemle, ducanbûn.
ji: girane + -î
giranhatî (rengdêr) (Binihêre:) giran
giranhatin (navdêr, mê) (Binihêre:) giran
giranî 1. nesiviktî 2. hêdîkahî 3. zexmî 4. bibihatî 5. cidîtî *"giranî pîvana zêran e, sivikî bobelata ber deran e"
(navdêr, mê) wezn, sengî, senganî, kîlogramên : Giraniya min 72 kg e. qursî, ne sivikî, giranbûna tiştekî bo hilgirtinê: Ez di bin giraniya vî barî ve felişîm!, bihagiranî, nirxbilindî, bihadarî, ne erzanî: Giraniya qût û xwirakê dê îsal gelek jar û feqîran ji birsan bikuje. dijwarî, zehmetî, çetînî: Berî ku em vê berpirsiyariyê bigirim ser xwe, divê em giraniya wê bizanin..
Herwiha: giranîtî, girantî, granî, granîtî , grantî.
ji: giran + -î
giraniya atomê (navdêr, mê) di kîmyayê de ji bo giraniya atomekê re tê bikaranîn
giraniya xwe dayîn ser . (biwêj) dêhn û bala xwe zêdetir li ser kûr kirin. ev çendek e ku parlemena tirkiyeyê giraniya xwe daye ser cezayê dardekirinê.
giraniyekê bi ser (yekî) de girtin (biwêj) di hêla tenduristî yan jî moral de ketin nav rewşeke ne xweş. vê êvarê piştî xwarinê ji nişka ve giraniyekê di ser min de girt.
girankî (navdêr, mê) bi giranî.
ji: giran +-kî
girankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giran kirin
girankirin (navdêr)(Binihêre:) giran
girantir bûn (lêker)girantir derketin.
ji: girantir + bûn
girantir derketin (lêker)girantir bûn.
ji: girantir + derketin
girantir kirin (lêker)(Binihêre:) girantir
girantirkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girantir
girap (navdêr, mê) rehîn, barimte, gerew, mişkane, barîte, girtî, destbiser, rehîne
girar xwarineke ku ji birinc û savarî tê çêkirin *"girar bi xwê, xwê bi tahm"
(navdêr, mê) pila, pîlav, birinc yan savar yan maş yên ku hatine kelandin ta ku ava li ber wan hişk bûye.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرار.
Hevwate: gêrmi, gîrmiyar.
Têkildar: bilxur, birinc, maş, nîsk, savar.
ji: ji?
girar pêjî (navdêr, mê) lênan, patin, pehtin.
ji: girar +-pêjî
girara gavan Biwêj, tiştên tevlihev û bêserûber.
Herwiha: girara gava.
ji wêjeyê: Keko, te kir girara gavanan. Tu herf û dengan tevlihev dikî. Herf tiştek e û deng tiştek e. Di peyva farisî de dengê e jî nayê nivîsîn lê kes nikare bibêje ku ew peyv şkft e. Di farisî de hem dengê (lê ne herfa) i û hem jî yê e heye. Di kurmancî de tenê e heye. Berevajî ku tu texmîn dikî, di erebî, farisî, tirkî û soranî de du dengên (ne herfên) bêdeng li destpêka peyvê di peyvên xwemalî de nînin. Tirk, faris, ereb, soran mecbûr in herfekê li serê peyvên wek STENBOL (ji yûnanî konSTANtînoPOLis) bikin û wê bikin Îstanbul, Estembol, Îstembûl daku bixwînin. Kurmanc bêyî ti dijwariyan dibêjin Stenbol. de ji Perwîz Cîhanî re li ser meseleya ka gelo peyva rast şkeft yan jî şikeft e, 6/2012
girara leylo lepeyî, em di êvar de li peyî (biwêj) ji bo tiştekî ne hêja, ked xerc kirin û hêvîdar bûn. qet nebe bila ewyek li ber wîzehmetî keta ew jî tiştek bû. girara leylo lepeyî, em di êvar de li peyî.
girara serbidew e, dixwî, nexwî ew e (biwêj) ya heyî ev e, tu divê biecibîne, tu nevê neecibîne. girara serbidew e, dixwî, nexwî ew e. tu çawa dixwazî, wilo bike.
girara xwe di devê xwe de çêkirin (biwêj) bi xwe çareya serê xwe dîtin. lorîcan jineke wisa bi merîfet e ku girara xwe di devê xwe de çêdike.
girarok (navdêr, mê) bindarok, pîknîk, seyran.
ji: girar + -ok
girav parçeyek bejahiya ku doraliya wê bi avê ve hatiye rapêçandin
(navdêr) cihê ku hemî derdorên wî av in (bi taybetî deverek di deryayekê de).
Hevwate: dorav durge dûrge dûrgeh gizirt.
ji: gir + av.
: giravî, giravk. Bi soranî: dûrge
girav kirin (lêker) cuda kirin.
ji: girav + kirin
giravî giramî
1. ji giravekî yan hin giravan (rengdêr) devera ku ji giravekî yan hin giravan pêkhatî: Îzlenda welatek giravî ye. tişta/ê wek giravan yan wek yê giravan: Hewayê vê derê ne bejayî û ne jî deryayî lê giravî ye.
ji: girav + -î.
: giravîtî 2. rûmet, nirx, qedir, qîmet. Binêre;, giramî
giravik (navdêr, mê) giravên biçûk.
ji: girav +-ik
giravistan (navdêr, mê) komgirav, arşîpel, arkîpel, koma giravên nêzî hev.
ji: girav + -istan.
: giravistanî
giravistanî (navdêr, mê) rewşa giravistanbûnê.
ji: giravistan + -î
giravîtî (navdêr, mê) rewşa giravîbûnê.
ji: giravî + -tî
giraw (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) fidye, sere, gerew
girayî (navdêr, mê) girîtî, girsbûnî.
ji: gir +-ayî
girbêj bêjinga ku kunên wê fireh in; serad
(navdêr, mê) haweyek hejandina serrad yan jî moxilê ye, nîvgulover e.
Dijwate: werbêj
girbûn (navdêr, mê) hişînbûn, geşbûn, mezinbûn, qebebûn, :kerikên hinaran yên gir bûyn
girbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gir
girdan (navdêr, mê) çim, gem, qayim, xiwat, pitew.
ji: gir +dan
girdane (rengdêr) corekê stovankane ji zêr yan zîvî ye, berben
girdar (rengdêr) kînoyî, rikdar, rikoyî, rikok, pangir, rikgir, kîndar, kînedoz, mûdî, bikîn.
ji: gir +-dar
girdarî (navdêr, mê) kînoyîtî, rikdarî, rikoyîtî, rikatî, kîndarî, rikgirî, kînedozî, mûdîtî, bikînbûn, kînbazî, kînokî, kînewerî, bêoxirî, şewmî, bêwatî, şûmî, pîşkî, çiftî, pûşilî, kîn.
ji: gir +-darî
girde girav
girav
girdek tîpên mezin ên wekî A,B,C...
girdik masûlke
masûlke
girdirûn taye, çerxe
tayre, çerxe.
Hevwate: Gerdûne
girdok (navdêr, mê) mercek.
ji: gird +-ok
girê (navdêr, mê) girêk, bend, bestik, girêdan, bi tiştekê/î ve girtin, asêkirin, ben.
ji wêjeyê: Min rebena girêdana qîz û bûkê welatê serhedê, xelkê Elajgirê (Zêtka)Bide ber, kirê.
Bikaranîn: Lêker: girê dan, girê kirin. Navdêr: girêdan, girêkirin Rengdêr: girêdayî.
ji: Têkildarî girtin, Proto-aryayî:grath- (girê dan) Pûnjabî: gryh (girê, girêk) Middle Persian: grih (girê, girêk) Sogdî: ģrnš (girê, girêk) Farisî: girih (girê, girêk) Kurdî: girê (girê, girêk) , ebyanî: gira (girê, girêk) siv: gira (girê, girêk) ... Zazakî: gire (girê, girêk) Sanskrîtî: granth- (girê, girêk) Çavkanî: Cheung p.123 Pokorny: -.
: girêder, girêhiç, girêfît, girêfok
girê bûn (lêker)(Binihêre:) girê
girê dan (lêker)(Binihêre:) girê
girê dayene (Zazaki) girê dan
girê kirin (lêker)(Binihêre:) girê
girê te netemire (biwêj) ji xwedê dixwazim girê te netemire. (nifir)
girê û beriyên (yekî) ji xelkê re man (biwêj) wekî tirane di wateya “ma mal û milkê wî/wê tune bû” de tê gotin. erê eman ha. bila girê û beriyên gulnazê ji xelkê re nemine, (qerf)
girê xwe avêtin hundir (biwêj) kîna xwe nîşan nedan. erê, ew xwe kifş nake, lê girê xwe diavêje hundir.
girê xwe bi destê xwe vemirandin (biwêj) bi xwe çareseriya xwe ditin. heta ku mirov girê xwe bi destê xwe venemirine, dilê mirov rehet nabe.
girê xwe bi destên min derman neke (biwêj) min ji bo kar û berjewendiyên xwe neke sedem. ez ne destiyê dase me. girê xwe bi destên htin derman neke.
girê xwe pê xurandin (biwêj) belaya xwe yekî gerandin. ev bêbav dixwaze girê xwe bi min bidê xurandin, vêca serê min dê têkeve belayê.
girêba 1. nexweşiyeke bakî û jandar a ku dikeve masûlke û gehên mirovî 2. kînora ku di rehçikên xwînê de derdikevin
nexweşiyeke bakî û jandar a ku dikeve masûlke û gehên mirovî, kînora ku di rehçikên xwînê de derdikevin.
Bikaranîn: Lêker: girêba bûn, girêba kirin. Navdêr: girêbabûn, girêbakirin Rengdêr: girêbabûyî, girêbakirî
girêba bûn (lêker)(Binihêre:) girêba
girêba kirin (lêker)(Binihêre:) girêba
girêbabûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girêba
girêbabûyî (rengdêr) (Binihêre:) girêba
girêbakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girêba kirin
girêbakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girêba
girêbanasî (navdêr, mê) kansêrnasî, kansêrolojî.
ji: girêba +-nasî
girêbend 1. cihê girê ya ku bendik lê hatiye şidandin 2. peyman
(navdêr)cihê girê ya ku bendik lê hatiye şidandin, peyman
girêbenda zewacê peymana nikahê
girêbest şala navê; şûtik
(navdêr, mê) peyman, eqd, soz, pakt, wehd, rêkeftin, mitabeqet, miwafeqet, kontrat, tifaq, miwahede, qewl.
ji wêjeyê: Hikûmeta Kurdistanê radigihîne ko daxuyaniyên vê dawiyê yên wezîrê petrola Îraqê Husên Şehristanî li ser ”neqanûnîbûna” girêbestên petrolê yên hikûmeta Kurdistanê bi hemû awayî red dike.(KTV, 9/2007).
Hevwate: hevbest.
ji: girê + bestin - -in
girêbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girê
girêbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girê
girêcan bêaramiya giyanî
bêaramiya giyanî
girêçik movik
movik
girêdan 1. bi hev ve kirin, bestin 2. gilê kirin *"hesp li ser afirê keran nayê girêdan"
(navdêr)(Binihêre:) girê
girêdanî (navdêr, mê) peywend, pêwend, girêdayîtî, vebestîtî, bestandîtî.
ji: girê +-danî
girêdank (navdêr, mê) peyman, girêbend
girêdankî (navdêr, mê) bi girêdam.
ji: girêdan +-kî
girêdar (rengdêr) bendikar.
ji: girê +-dar
girêdayî 1. biservekirî 2. gilêkirî, beste
girêdayî hev du bûn (biwêj) bi hev du re sax û durist bûn. ji hev û din hez kirin. kes nikare têkeve navbera wan, ew girêdayî hev du ne.
girêdayî kirin (lêker) tabî kirin, binxistin, binemr kirin.
ji: girêdayî + kirin
girêdayî man (lêker) dûçar man.
ji: girêdayî + man
girêdayîş bestiya (Zazaki) hate bestin, hate girêdan
girêdek (navdêr, mê) tişta/ê ku tişt pê tên girêdan, (rêziman) konjoksiyon, konjuksiyon, peyvikên ku pê peyv yan hevok bi hev re girê didin (wek: û, ku, çimkî, ji ber ku, lew û hwd).
Bide ber: girdek, girek.
ji: girêdan - -an + -ek.
: girêdekî
girêdekî (navdêr, mê) rewşa girêdekbûnê.
ji: girêdek + -î
girêder (navdêr, mê) pêkvegirêder.
ji: girê +-der
girêdêr (navdêr, mê) bendikar, girêdar, girêker, zarûrî.
ji: girê +-dêr
giregir 1. payedar 2. rayedar 3. çîna bijarte
(rengdêr) (navdêr) mezin, gir, serok, serdar, serkêş, kinkine: Giregirên herdu eşîran civiyan daku sulhê bikin. birêveber, rêber, pêşeng, pêşewa.
ji: gir + -e- + gir.
: giregirî, giregirîtî, giregirtî
giregirî (navdêr, mê) rewşa giregirbûnê, navdarî, hilketin.
ji: giregir + -î
girêhişk hişkegilê
hişkegilê
girek 1. herfên gir (navdêr, mê) herfên girs yan mezin: (A B C D û hwd. lê ne a b c d û hwd.).
Herwiha: girdek.
Dijwate: hûrek 2. yek gir. Binêre;, gir
girêk cihê ku bi hev ve hatiye bestin; gilê *"girêka ku bi destan vebe, hewceyî diranan nake"
girêk ketin qirika (yekî) (biwêj) ji ber pirsgirêkekê gelekî aciz bûn. (ji ber wê jî di axaftinê de astengî kişandin.) dema min ew mesele seh kir û nehir, ew mêrikê ku serberjêri berdabûn birê, hate ber çavên min û girêkek kete qirika min. evdile koçer
girêk ketin qirikê 1. kelogirî bûn 2. nan di gewriyê de nedehîn
girêk li pişt heçikê ketin (biwêj) ji pirsgirêk û kêşeyan xelas bûn. karê xwe qedandin. divê beta ku girêk li pişt heçike keve tu li ber xwe bid1.
girêka xwe bi destê xwe vekirin (biwêj) pirsgirêka xwe bi xwe çareser kirin. “ma ji destê bengin û meyro çi dihat? wan ê bi alikariya evdal girêka xwe bi destê xwe vekirana ” mehmed uzun
girêker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê girê dike, girêdêr, girêdar.
ji: girê + -ker
girêkî (navdêr, mê) gupikî, giloverkî.
ji: girê +-kî
girêkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girê kirin
girêkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girê
girêkor (navdêr, mê) girêya bi darî tund kirî, î’k
girêlbûn (navdêr, mê) gilorbûn
girêlkirin (navdêr, mê) gilorkirin
girêmestî (navdêr, mê) berfeşîr, berfok, befrok, mot, dondirme, bestenî.
Bide ber: girêbest
girenayene (Zazaki) (lêker) kelandin
girênedayî (rengdêr) qayimnekirî.
ji: girê +nedayî
girenîyayene (Zazaki) (lêker)hatin kelandin
girêpêç babelîsk
babelîsk
girêş der bûn (biwêj) xerabiyek bi serî de hatin. bila gir eş a wî der be, ev bela di rûyê wî de hat serê min.
girêvekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girê
girevgirtin (navdêr, mê) grevkirin
girew (navdêr, mê) lîstikan mamikan, şertanê, hîlebazî, fena, fêl, lêb, qumar.
Bide ber: gerew.
ji wêjeyê: Ji bilî girew û berîkaniyên derbarê rewanbêjî, werziş, siwarçakiyê , dadperwerî û sin’etkariyê gelek caran birîkanî, havêtineberêk û hevpeyvîn di navbera şa’ir, zana û nivîskarên herdû mîrgehan da çêbûne nexasme di ewan çarsed salên herdûyan hukimdarî li deverên Hekarî û Behdînan dikir.(Ehmed Qerenî: Girew û hevrikî di navbera mîrê Hekariya û paşayê Behdînan da, Transkrîpsiyon (Tîpguhestin): Hallocî Larê, Nefel.com, 2/2009)
girew girtin (lêker) gîro kirin, nehêlan.
ji: girew + girtin
girew kirin (lêker)(Binihêre:) girew
girewek (navdêr, mê) revandî.
ji: girew +-ek
girewkar (navdêr, mê) deste ber.
ji: girew +-kar
girewkirî (rengdêr) desttengî.
ji: girew +kirî
girewtene (Zazaki) (lêker) girtin
girewto (Zazaki) (lêker) girtiye.
ji wêjeyê: Nuştoxî karêko zehmet girewto xo ser la heqbere ra zî ameyo. (Nivîskarî karek giran girtiye ser xwe lê ji heqê wî jî derketiye.)
gireyayene (Zazaki) (lêker) kelîn
girêz gilêz
girfan berîk, cêb
girfik 1. felqedestek hevirê ku jê nanek tê çêkirin 2. her du nermegoştên hêtan
felqedestek hevirê ku jê nanek tê çêkirin, her du nermegoştên hêtan
girgîn 1. gurêx 2. hêrshatî 3. bêhnteng
girgînker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê girgîn dike, şênberker.
ji: girgîn + -ker
girgirî (navdêr, mê) laşgir, terpase, qirase, girtole, bidestûpê, zirpî, lop.
ji: gir +-girî
girgirik 1. ereboka zarokan 2. ereboka destan a ku giraniyên hetanî 100 kîloyî lê bar dikin 3. alaveke maliştinê ya bi qasî destekî ye û pê gildîna hûrik tê paqijkirin
ereboka zarokan, ereboka destan a ku giraniyên hetanî, kîloyî lê bar dikin, alaveke maliştinê ya bi qasî destekî ye û pê gildîna hûrik tê paqijkirin
girgirk (navdêr, mê) erebanka zarokan, pêçolk.
Bikaranîn: Lêker: girgirk kirin. Navdêr: girgirkkirin Rengdêr: girgirkkirî
girgirk kirin (lêker)(Binihêre:) girgirk
girgirkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girgirk kirin
girgirkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girgirk
girgirok (navdêr, mê) erebokek zarokan ku bi piranî ji têlan yan jî ji textikan hatiye çêkirin.
Bikaranîn: Lêker: girgirok kirin. Navdêr: girgirokkirin Rengdêr: girgirokkirî
girgirok kirin (lêker)(Binihêre:) girgirok
girgirokkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girgirok kirin
girgirokkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girgirok
girgirtî (rengdêr) (Binihêre:) gir
girgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) gir
girhan xwe bi xwe xitimîna qul û qelîştekan
xwe bi xwe xitimîna qul û qelîştekan
girhar (rengdêr) mirovê har, mirovê tore, :jineka girhar , :mêrekê girhar
girî 1. rijandina hêstiran 2. nûzenûz *"bi girî, ji gorê ranabin mirî"
(navdêr, nêr) girîn, barandina rondikan, werandina rondikan.
Herwiha: grî.
Dijwate: ken kenî.
: girîn giriyandin giriyandî giriyok giriyokî kizgiriyok kizgiriyokî.
ji: Teorî 1: girî + -n, ji Proto-hindûewropî greid- (qîrrîn), hevreha soranî giryan, farisî گریه (girye), گریستن (girîsten), latînî cridare (bixwîne: krîdarê girîn, qîrrîn), inglîzî cry (bixwîne: kray, girîn; qîrrîn), îriya navîn grith (girî), weylsî gryd (qîjîn), spanî gritar, romanî cridar, elmanî kreissen, swêdî û norwecî gråta, swêdiya devokî/devkî grina... Teorî 2: Bi zimanê Sûmerî, wek bi zimanê Kurdan em dibêjin giri û peyva girî gelek kevn e http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1758.html.
Bikaranîn: Lêker: girî kirin. Navdêr: girîkirin
girî di gewriya (yekî) de bûn gilok (biwêj) li ber xwe ketiné, xemgîn bûn. “belê firda nehat, neçar em çûn nav nivinên xwe. ji beçaretî girî di gewriya me de bfibh gilok. ’’ felat dilgeş
girî kirin (lêker)(Binihêre:) girî
girî pê girtin (lêker)(navdêr, mê) Dest bi girî kirin. Ji nişka ve girîn
girî pere nekirin xemgîniyê têra vegerandina tiştê çûyî nekirin
girîdeng 1. lorîn 2. dengê giriyê 3. zêmar
lorîn , dengê giriyê, zêmar
girift (navdêr, mê) kêşe, arîşe, tengeje, alozî, pirsgirêk, gelş, gelemşe, problem, mişkîle, krîz, qeyran, dîlema, pirs, doz, bela, nexweşî.
Herwiha: giriftarî.
ji: ji farisî گرفت (girift: girt, asê kir) ji گرفتن (giriften: girtin, asê kirin).
Bikaranîn: Lêker: girift bûn, girift kirin. Navdêr: giriftbûn, giriftkirin Rengdêr: giriftbûyî, giriftkirî
girift bûn (lêker)(Binihêre:) girift
girift kirin (lêker)(Binihêre:) girift
giriftarî (navdêr, mê) pirsgirêk, problem, arîşe, kêşe, mişkîle, krîz, alozî, qerqeşe.
Herwiha: girift, girêftarî, griftarî, grêftarî.
ji wêjeyê: Herweha aliyên siyasî daxwazê ji PKK-ê dikin ku rewşa Kurdistanê di ber çavan bigire û tiştek wisa neke ku bibe sedema çêbûna giriftariyan.(Hîwa Erguşî, Netkurd.com, 10/2007)
giriftarîzan (navdêr, mê) şetrenczan.
ji: giriftarî +-zan
giriftbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girift
giriftbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girift
giriftî (navdêr, mê) herbilîtî, xerbilîtî, alozî, tevlihevî.
ji: girift + -î
giriftî bûn (lêker)xerbitîn, giriftîbûn, xerbilîbûn, herbilîbûn, xerbilî bûn, herbilî bûn, girîftbûn, herbilîn, xerbilîn, girift bûn.
ji: giriftî + bûn
giriftîbûn (navdêr, mê) xerbitîn, xerbilîbûn, herbilîbûn, giriftî bûn, xerbilî bûn, herbilî bûn, girîftbûn, herbilîn, xerbilîn, girift bûn.
ji: giriftî +bûn
giriftkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girift kirin
giriftkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girift
girij kesê mirûztirş û rûpirçî
girijîn/digirije/bigirije 1. (seg) bezîn hev 2. (mirov) gef lê xwarin
girik 1. şêlî, nezelal 2. kêrtê ku pir ne bilind e
(navdêr, nêr) girên biçûk, tilîya girikê, (navdêr, mê) her tişta/ê wek gir yan gogê: girikên hevîrî.
ji: gir + -ik.
: girikî
girik çêkirin (lêker)(Binihêre:) girik
girikhatin (navdêr, mê) dema mirovê ji ber sermayê di lerze, :girikên di hêne vî zarokî ji serman da
girikî (navdêr, mê) rewşa girikbûnê, hêrsokî, parçokî, hêrsoyî, bêhntengî, diltengî, firştengî, xezebdar, behecokî, qarok, esebî, rageşî.
ji: girik + -î.
Bikaranîn: Lêker: girikî kirin, girikî bûn. Navdêr: girikîkirin, girikîbûn
girikî bûn (lêker)(Binihêre:) girikî
girikî kirin (lêker)(Binihêre:) girikî
girikîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girikî
girikîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girikî
girîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girî kirin
girîkirin (navdêr) kiringirî,
girîman (navdêr, mê) tewzim, bivênevê.
ji: girî +man
girîmanbar (rengdêr) girîmane.
ji: girîman +-bar
girîmanî (navdêr, mê) girîmanbar, girîmane, zir, derewîn.
ji: girîman + -î
girîmankî (navdêr, mê) bi girimanî, bi girîmanî.
ji: girîman +-kî
girîmankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girîman kirin
girîn (lêker)(navdêr, mê) rondik ji çavan hatin, hêsir barandin (û dengek jê hatin, bi taybetî ji ber xemgîniyekê).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرین.
Herwiha: giriyan girîyan giryan gîrîn. Tewîn: Lêker: -gir-.
Dijwate: kenîn.
Têkildar: giriyandin.
ji: girî + -n, ji Proto-hindûewropî greid- (qîrrîn), Proto-aryayî gāθram, avestayî gāθrō ir, hevreha soranî giryan, farisî گریه (girye), گریستن (girîsten), latînî cridare (bixwîne: krîdarê girîn, qîrrîn), inglîzî cry (bixwîne: kray, girîn; qîrrîn), îriya navîn grith (girî), weylsî gryd (qîjîn), spanî gritar, romanî cridar, elmanî kreissen, swêdî û norwecî gråta....
: giriyayî giriyok giriyokî kizgiriyok kizgiriyokî
girîn/digirî/bigirî 1. hêstir rijandin 2. bi ser de keser kişandin û lewre rondik barandin *"çûn dewsa miriyan, her kes li miriyê xwe giriya"
giring (rengdêr) muhim, ferz, binirx, watedar, lazim, pêwîst, pêdivî, hewce, gerek, fer, jênegerr, hêja, manedar.
Herwiha: girîng, gring, grîng.
ji: Belkî ji gir.
Bikaranîn: Lêker: giring bûn, giring kirin. Navdêr: giringbûn, giringkirin Rengdêr: giringbûyî, giringkirî.
: giringî
girîng tiştê ku hebûna wî pêwist û watedar e
giring bûn (lêker)(Binihêre:) giring
giring girtin (lêker)(Binihêre:) giring
giring kirin (lêker)(Binihêre:) giring
giring nedîtin (lêker) qisûr, îhmal, balnedan, eleqedarnebûn.
ji: giring + nedîtin
giringahî (navdêr, mê) biha, giringî, nirx.
ji: giring +-ahî
giringbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) giring
giringbûyî (rengdêr) (Binihêre:) giring
giringdîtin (navdêr, mê) girîngîpêdan.
ji: giring +dîtin
giringgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) giring
giringî (navdêr, mê) muhimî, ferî, ferzî, tiştên giring.
Herwiha: giringîtî, giringtî, girîngî, girînîtî, gringî, gringîtî, gringtî, grîngî, grîngîtî, grîngtî.
ji: giring + -î
girîngî pêwistî û watedarî
(rengdêr) pêwistî û watedarî.
Bikaranîn: Lêker: girîngî dan. Navdêr: girîngîdan
giringî dan (lêker) giring girtin, qedr girtin.
ji: giringî + dan
girîngî dan 1. bi her du destan girtin 2. pêwist hesibandin 3. qedr dan
bi her du destan girtin, pêwist hesibandin, qedr dan
giringî nedan (lêker) balne dan, dîqet nekirin, ehemiyet nedan.
ji: giringî + nedan
girîngîdan (navdêr, mê) (Binihêre:) girîngî
giringînedan (navdêr, mê) paxavpênekirin, qîmetnedan, guhnedan.
ji: giringî +nedan
giringînedanê (navdêr, mê) ihmal, piştguhkirin, pûtepênekirin, bayexpênedan, bênirxhêlan, xemsarî, sersarî, terkexemî, îgnor
giringîpêdan (navdêr, mê) dema mirov pûteyî bi karek yan kesekî bi de, pûtepêdan, :hikmeta me gelek giringîyê bi malbatên ’ehîdan dide
giringkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giring kirin
giringkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) giring
giringtir bûn (lêker) bilindtir bûn.
ji: giringtir + bûn
girînok mirovê zû zû di girî, kizgiryok, dilnazik
girînokî (navdêr, mê) giriyokî, kelegirî, kelogirî.
ji: girînok + -î
girisandin mezingirtin, mezinhesibandin, mezin kirin, mezinkirin, berzkirin, bilindkirin, berz kirin, bilind kirin
girisîn (lêker)mezin bûn. Tewîn: -giris-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرسین
girisîn/digirise/bigirise mezin bûn
giriyandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giriyandin
giriyandin (lêker)(navdêr, mê) wisan kirin ku kesek bigirî: Li kurrê xwe xist û ew giriyand. bûn sedema girînê: Mirina wî em hemû giriyandin.. Tewîn: -gir(iy)în-.
Herwiha: girîyandin giryandin.
Dijwate: kenandin.
ji: girî + -y- + -andin.
: giriyandî giriyîner
giriyandin/digirîne/bigirîne 1. bi girî ve kirin 2. behicandin *"dostê ku te bigirîne baş e, ne yê ku te bikenîne"
giriyok (navdêr, mê) girînok.
ji: girî +-yok
giriyokî (navdêr, mê) girînokî, kelegirî, kelogirî.
ji: girî +-yokî
girîzgeh (navdêr, mê) cihê ku mirov tê re derbas dibe, derbasok, bendek nivîsekê, paragrafek nivîsekê, parçeyek ji nivîsekê.
ji wêjeyê: Girîzgeha gotara birêz Medenî Ferho, ‘Pêwist e mirov bizanibe ku pirsgirêka zimanê kurdî siyasî ye. Lewra, mijara zimanê kurdî, tenê di çarçoveya edebî/wêjeyî de nayê nîqaş kirin’ bû sedema ku vê pirsê jê bikim: Baş e, biracan…kê destê siyasetmedaran (ên kurd) li keyd û merbedan daye ku siyasetmedarên ku niha jî ji sedî nod û nehên wan bi tirkî siyasetê dikin, bi tirkî radibin û rûdinin û bi tirkî dijîn...(Arjen Arî: Kujerên ku ‘teamûden’ ziman dikujin!, Diyarname.com, 10/2007)
girj tivancî
tivancî
girj bûn tivancî bûn
(lêker)tivancî bûn
girj kirin (lêker) girj bûn.
ji: girj + kirin
girjbûn (navdêr, mê) girnijîn, kêmbûn, çûneyek, çilmisîn, kêmkirin, çilmisin, kurtbûn.
ji: girj +bûn
girjbûna masûlkeyan tivancîbûna pazûyan
girjbûnî (navdêr, mê) demdemî.
ji: girj +-bûnî
girjî (navdêr, mê) miçûmor.
ji: girj +-î
girjîtî (navdêr, mê) rûtalîtî, rûbadanîtî, mon, rnatman.
ji: girj +-îtî
girk (navdêr, mê) tûm, girik, gir, bilindahî, tûmik
girkan çiyayê ku lûtkeya wî heriyeke agirîn direşîne derve
girkanê hilçûyî çiyayê ku lûtkeya wî ya agirîn zindî ye û her gav xeternak e
hilçûyî çiyayê ku lûtkeya wî ya agirîn zindî ye û her gav xeternak e
girkanê mirî çiyayê ku lûtkeya wî ya agirîn teqiyaye û êdî ne xeternak e
girkî (navdêr, mê) qawinî, pepkeyî.
ji: gir +-kî
girkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gir kirin
girkirin (navdêr)agir hilkirin.
Dijwate: hûrkirin bn; kirin
girmajok (navdêr, mê) tavê lê dan, tav lê xistin, ketin ber tavê, tav lê ketin.
Têkildar: gurrmij. Têbînî: Girmajok peyveke ku li aliyê Hatayê li gundeke tê bikaranin wate ya wê xistina tavê ye bi tirki güneş çarpması
girmandin (navdêr, mê) dengê girmegirmê kirin, di girmîne girmînin, bi girmînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرماندن
girmayene (Zazaki) gurmîn
girmegirm (navdêr, mê) dengê girmegirmê, :dengê girmegirma topan
girmegirmkirin (navdêr) dengê girmegirmê kirin, :ew kîye girmegirmê li ser banî di ket?
girmijîn (lêker)(ewr û esman) deng vedan ewrê reş digirmije
girmijîn/digirmije/bigirmije (ewr û esman) deng vedan *"ewrê reş digirmije"
girmik 1. kulm, lep 2. zêdehiya serê dûvê pêz a ku bi qasî kulmekî ye
kulm, lep, zêdehiya serê dûvê pêz a ku bi qasî kulmekî ye
girmilk (navdêr, mê) apolet, sermilk, necme
girmîn (navdêr, mê) dengê girmegirmê, :girmîna ewran.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرمین
girmînî jê anîn (biwêj) bi bandor pêk anîn. belê pêk anî? welehî hem jî girmînî jê anî.
girmîniya defê bûn (biwêj) ti xwe re kêf kirin. me tiştinen din hêvî dikilin, lê em çûn ku çi bibînln, waye girmîniya defê ye
girmişk (navdêr, mê) mîrxiç, hin niqteyên sor in dikevin ser leşê zarrokan.
Herwiha: germişk.
: bigirmişk, girmişkdar, girmişkî
girmişkdar (rengdêr) bimîrxiç.
ji: girmişk + -dar.
: girmişkdarî girmişkdarîtî girmişkdartî
girmişkdarî (navdêr, mê) rewşa girmişkdarbûnê.
ji: girmişkdar + -î
girmişkî (navdêr, mê) rewşa girmişkbûnê.
ji: girmişk + -î
girnas (rengdêr) gernas, qehreman
girnas kirin (lêker)(Binihêre:) girnas
girnasî (navdêr, mê) qaremanî, rêberî, rêberîkirin.
ji: gir +-nasî
girnawkî bûn 1. dema gonxwarina pisîkê hatin 2. çav li qûndetiyê kirin
(lêker)dema gonxwarina pisîkê hatin, çav li qûndetiyê kirin
girnaz (rengdêr) girûz, girr, zivir, girnûz
girnazî (navdêr, mê) girûzîn, girûzekî, dirdirkî, girûzî, pizronekî, zivirî, gircomî, kelepotkî, pirtikî, qelibî.
ji: girnaz +-î
girnazî bûn (lêker) girûzekî bûn.
ji: girnazî + bûn
girnazîbûn (navdêr, mê) girûzekîbûn.
ji: girnazî +bûn
girnijandî (rengdêr) qurmiçî, cizdankirî, helgirtî.
ji: girnijand + -î
girnijandin (lêker)kenandin , duqat kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرنژاندن
girnijandin/digirnijîne/ bigirnijîne 1. kenandin 2. duqat kirin
girnijî Girnijî: şabûn-pêkenîn bi lêvan- (أبتسم)
girnijîn/digirnije/bigirnije 1. kenîn 2. duqat bûn
girnoz girtikgirtikî, kêrtik-kêrkitî
girtikgirtikî, kêrtik-kêrkitî
girnûz (rengdêr) girûz, girr, zivir, girnaz
girohî (navdêr, mê) hevbeşî, pîgarî.
ji: gir +-ohî
girole navgîna barkêşiyê
navgîna barkêşiyê
giroşk dervank, tepedor
dervank, tepedor
girov 1. berate, nîşane, elamet 2. belgeya ku rastiya rewşekê an jî tawana bersûcekî derdixe holê
(navdêr, mê) delîl, palpişt, selmîn, burhan, nîşan, berjeng, danîşan, belge, govan, guva, guwa, tişta/ê ku diyar dike ku tiştek din rast yan derew e: Ev belgenameya girova wê yekê ye ku ew iraqî ye..
Herwiha: grov, gurov.
ji wêjeyê: Ev rastiyek e û girovê (belgeyê, delîlê) min yê ku vê dîtina min rast derdixe ew e ku li qezayên Berdereş û Akrê û ji berku xelik l iwan deran baştir ji deverên dî yên parêzgeha Dihokê zaravaya soranî dizanin, li van salên dûmahiyê rêjeya serkeftinê bilindtir bûye ji deverên dî yên parêzgeha Dihokê yên ku baş zaravaya soranî nizanin.(Mueyed Teyîb li gor Kulturname.com, 8/2009).
: bêgirov, bêgirovî, bigirov, girovdar, girovdarî, girovder, girovderî, girovdêr, girovdêrî
girovdar (rengdêr) bidelîl, bipalpişt, biselmîn, biburhan, binîşan, biberjeng, bidanîşan, bibelge, bigovan, biguva, biguwa.
ji: girov + -dar.
: girovdarî girovdarîtî girovdartî
girovdarî (navdêr, mê) rewşa girovdarbûnê.
ji: girovdar + -î
girove belge
belge
girover gilomûtkî, çenberkî, xeleqkî
giroverî (rengdêr) gilolî
giroverkî (rengdêr) gilûmûtkî
giroveya ajovaniyê belgeya erebe ajotinê
giroveya bazirganiyê destûrnameya ticaretê
girovirbûn (navdêr, mê) şêweyê tiştan tenan dihêt gihorîn ta xir bi be, xirbûn, :gilomiçka befrê di destan da girovir bû
girovirî (rengdêr) şêweyê xir, girovir
girovirkirin (navdêr)mirov yan hêzek /êweyê tenan bi gihore tanî girovir dibe, :girikên hevîrî girovir bike!
girr 1. lerz, liv, hej (navdêr, mê) lerz, recif, liv, hej, lebat, netebatî, nesekinîn: Girrek berbûye wan, hewar Xwedê! (Ew bêhedan in.).
Herwiha: gir.
: girre-girr, girr-girr
girr bûn (lêker)(Binihêre:) girr
girr ji ... girtin bi girr bûn li hember hin kesan, bi mebesta tol hildan û ziyan gihandinê dijmintîyek nediyar û bi dizî lihember yekî an hinekan kirin.
Bide ber: girr.
ji wêjeyê: Heger hin kes ji nas, dost û mitefîkên wan, li gora wan hereket neke, ew dikarin kîn û buxdê bavêjin wan nas û dostên xwe û hin caran ji raqîb û neyarên xwe bêtir girrê ji dostên xwe bigirin(nefel, 06/2008)
girr kirin (lêker)(Binihêre:) girr
girrbûn (navdêr)(Binihêre:) girr
girrek (navdêr, mê) daweriba binê tiştekîgirreka çayê;girreka qehwê kesê ku girrê digre,kîndar
girrêl (rengdêr) girrêl bûn, gindirrîn, wergerrîn û berjêr meşîn anku livîn girrêl kirin: gindirrandin, wergerrandin daku berjêr bimeşe anku bilive.
Bikaranîn: Lêker: girrêl bûn, girrêl kirin. Navdêr: girrêlbûn, girrêlkirin Rengdêr: girrêlbûyî, girrêlkirî.
Herwiha: girêl, grêl, grrêl
girrêl bûn (lêker)(Binihêre:) girrêl
girrêl kirin (lêker)(Binihêre:) girrêl
girrêlbend (navdêr, nêr) taqoz, spêne, gêrrbend, doqişk
girrêlbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girrêl
girrêlbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girrêl
girrêlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girrêl kirin
girrêlkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girrêl
girrî (navdêr, mê) girrbûn, ne hilûtî.
Herwiha: girrîtî girrtî girî girîtî girtî.
Bide ber: gurr gur.
ji: girr + -î
girrkirin (navdêr)(Binihêre:) girr
girrnij (navdêr, mê) bişiş, bişkurr, kenê bêdeng, besim, girrij, mizic, bişiş, kenên bin lêvan, bişirîn yan bişirandin, bişir, tebesim.
Herwiha: girij, girrij, girnij bend.
: bêgirrnij, girrnijandin, girrnijandî, girrnijî, girrnijîn, girrnijîner, girrnijkî, girrnijok
girrnij bûn (lêker)(Binihêre:) girrnij
girrnijandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girrnijandin
girrnijandin (lêker)(navdêr, mê) bişirandin, bişişandin, mizicandin, bişkurrandin, dan girrnijîn, wisan kirin ku kesek bigirrnije.
Herwiha: girnijandin. Tewîn: Lêker: -girrnijîn-.
Têkildar: girrnijîn.
ji: girrnij + -andin.
: girrnijandî, girrnijîner
girrnijbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girrnij
girrnijbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girrnij
girrnijî (navdêr, mê) rewşa girrnijbûnê.
ji: girrnij + -î
girrnijîn Tewandî(lêker) bişirîn, bişkurrîn, mizicîn, bêdeng kenîn, kêfxweşî li rûyî xuya bûn, bêdeng, kenîn.
Herwiha: gerrnijîn, gernijîn, girnijîn, girrijîn, girijîn. Tewîn: -girrnij-.
Têkildar: girrnijandin.
ji: girrnij + -în.
: girrnijer, girrnijî, girrnijiyayî
girrovirr (rengdêr) gogirr, çemberî, çerxî, xirrxalî, çemberok, çerxok, xirrxalok,qilot tişta/ê ku tenê rexek heye û bêyî ti kujî anku goşe ye: Gog girrovirr in..
Herwiha: gilover, giloverr, gilovir, gilovirr, girover, giroverr, girovir, girovirr, girrover, girroverr, girrovir, gulover, guloverr, gulovir, gulovirr, gurover, guroverr, gurovir, gurovirr, gurrover, gurroverr, gurrovir, gurrovirr.
ji: Ji Proto-hindûewropî gel-/gle-u (girrovirr, gogirr, gilover), hevreha gilor ya zazakî, pehlewî gird, gulika (girrovirr) ya sanskrîtî, γλοιός (gloyos) ya yûnaniya kevn, globus, glus, galla, glis, glutis, gluten yên latînî Çavkanî: Lubotsky Pokorny: 362.
: girrovirrî, girrovirrîtî, girrovirrtî, klor
girrovirr bûn (lêker)(Binihêre:) girrovirr
girrovirr kirin (lêker)(Binihêre:) girrovirr
girrovirrbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girrovirr
girrovirrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girrovirr
girrovirrî (navdêr, mê) rewşa girrovirrbûnê.
ji: girrovirr + -î
girrovirrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girrovirr kirin
girrovirrkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girrovirr
girş stûn
(navdêr, nêr) karîte, max, kêran, beşt, ribanek, nîre, şeqle, gelender, onî, mertek, mirdiyaq, garîte, darê yan asinê dirêj û qayîm (bi taybetî yê ku ban xwe li ser radigire).
Bide ber: girs, qirş.
: girşî
girs 1. gir 2. mezin
(rengdêr) mezin, zexim, qelew, bilind û qelew (bi taybetî mirov), gir, giran, xurt, bihêz, biqewet, qayîm, giring.
Bikaranîn: Lêker: girs bûn, girs kirin. Navdêr: girsbûn, girskirin Rengdêr: girsbûyî, girskirî.
Hevwate: gir.
Têkildar: gir , giran, giregir, giring.
: girse, girseyî, girsî
girs bîyayene (Zazaki) girs buyîn
girs bûn (lêker)(Binihêre:) girs
girs kirin (lêker)(Binihêre:) girs
girsandin (navdêr, mê) mezinkirin, :girikên xwe bi girsîne! bdn, :ez di girsînim em di girsînîn tu di girsînî hûn di girsînin ew di girsîne…it ewan di girsînin pr, :dê bi +bdn bdb , :di girsand di girsandin db dûr, :girsandibû girsandibûn (f), :bi girsîne bi girsînin
girsane (rengdêr) bi awayekî girs, mezinahî.
ji: girs + ane
girsbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girs
girsbûnî (navdêr, mê) girayî, girîtî.
ji: girs +-bûnî
girsbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girs
girse civateke pirjimar; kom
(navdêr, mê) kom, koz, ref, revde, qerebalix, boşahî, grûp.
ji: girs + -e.
: girseyî
girsegir (navdêr, mê) girsehêz, kapose, muezem.
ji: girse +-gir
girseyî têkildarî civateke pirjimar; komasî
(rengdêr) komî, kozî, tomerî, komelî, kolektîv, bi kom, kom bi kom, ne yek yan kitkit, tebeqî, sinifî, sefî, çînî, refî, grûbî.
Bide ber: girsî, girsîtî.
Bide ber: Ji eşîra hindî ya Dongria Kondh ku li dijî şîrketeke kanê şerrê manê dike, heta bi Filistîniyên li ser axa vegirtî, gellek milîtanan nasnameya Naviyan li xwe bar kiriye. Navî lehengên fîlma Avatarê ne berhemek hollywoodî ye. Ev fenomen nîşan dide bê çawa referansên çanda girseyî roj bi roj zêdetir bi armancên siyasî tên bikaranîn..
ji: girse + -î
girşî (navdêr, mê) rewşa girşbûnê.
ji: girş + -î
girsî (navdêr, mê) girî, mezinahî, zexmî, qelewî(rengdêr) binere: girseyî.
Herwiha: Navdêr: girsîtî, girstî Rengdêr: girseyî.
ji: girs + -î
girsik hirmiya çolê
hirmiya çolê
girsîkî (navdêr, mê) bi girsî.
ji: girsî +-kî
girsk (navdêr, mê) karçîn, şekok, şekirok, kakoz.
ji: girs +-k
girskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girs kirin
girskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girs
girt (lêker) dema borî ji girtin
girte zabitname
zabitname
girtek 1. parçeyek kaxeza ku firoşkar wekî giroveyekê dide kiriyarî, tê de biha, nav û cureyê bûjenan tê nivîsandin 2. giroveya ku dezgeh an jî saziya têkildar di dema wergirtina diyariyan de dide xêrxwazan; meqbûz
parçeyek kaxeza ku firoşkar wekî giroveyekê dide kiriyarî, tê de biha, nav û cureyê bûjenan tê nivîsandin, giroveya ku dezgeh an jî saziya têkildar di dema wergirtina diyariyan de dide xêrxwazan; meqbûz
girtename (navdêr, mê) zabitname, bîrname, yadname, yadaştname, memo, memorandûm, mixtira, rapor, bîrnivîsk, zeftname
girtenivîs kesê ku zabitnameyê digire
kesê ku zabitnameyê digire
girtey (hewramî) (lêker) girtin
girtî 1. mehkûm 2. bengî 3. dîl 4. venekirî *“destê dayî, ser ê girtî re ye”
(rengdêr) (navdêr) kesa/ê yan tişta/ê hatiye girtin, renga ku ber bi tarî û reşê ve ye; ne vekirî, çîq, tarî. Nêzîk: dîl esîr hefsî zeftkirî zindanî.
Dijwate: berdayî serbest azad.
ji: girt + -î.
Bikaranîn: Lêker: girtî bûn, girtî kirin. Navdêr: girtîbûn, girtîkirin Rengdêr: girtîbûyî, girtîkirî.
: girtîgeh girtîxane
girtî bûn (lêker)(Binihêre:) girtî
girtî kirin (lêker)(Binihêre:) girtî
girtîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) girtî
girtîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) girtî
girtîgeh 1. hepisxane 2. bendîxane
(navdêr, mê) cihê mirovên girtî tê ve.
Herwiha: girtîxane, girtîga, girtîge, girtîgih.
Hevwate: esîrxane, dîlgeh, dîlxane, hefs, zeftgeh, zeftxane, zindan.
Têkildar: dîl, esîr, girtî, hefsî, şkence, tazîb.
ji: girtî + -geh.
: girtîgehî
girtîgehî (navdêr, mê) rewşa girtîgehbûnê.
ji: girtîgeh + -î
girtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye girtî kirin
girtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) girtî
girtin (lêker)(navdêr, mê) zeft kirin, bernedan, bestin, zindanî kirin, hefs kirin, berbend kirin, asê kirin, qepat kirin, derî lê daxistin, wergirtin, standin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گرتن. Tewîn: Lêker: -gir-.
Dijwate: berdanNêzîk, girê dan.
ji: Ji Proto-hindûewropî gʰrebh₂-, Proto-aryayî greb-, hevreha گرتن (girtin) ya soranî, girewten ya zazakî, گرفتن (giriften) ya farisî, greb- ya avestayî û farisiya kevn, girew- ya parsî, gir- ya pehlewî, gib- ya sogdî, gêr- ya hewramî, sanskrîtî गृह्णाति (gṛhṇāti), inglîzî grab, grip û grasp, elmanî greifen, rusî грабить (grabîti)... Proto-hindûewropî: ghrebh- (girtin) , Proto-aryayî: greb- (girtin) Avestayî: greb- (girtin) Farisiya Kevin: greb- (girtin) Pûnjabî: giru- (girtin) Middle Persian: gir- (girtin) Sogdî: gib- (girtin) Farisî: gîr- (girtin) Belûçî: gir- (girtin)...Kurdî: gir- (girtin) Hewramî: gêr- (girtin) ... Zazakî: girewten/ger-- (girtin) Sanskrîtî: grabh (girtin) , Alm.: griff (girtin) Înglîzî: grab (girtin), grasp (zeft kirin, girtin), grip (girtin) ... Çavkanî: Cheung p.120, Watkins p.31, Etymonline.
: dagirtin, -gir, -girî, girtî, hilgirtin, jê girtin, ragirtin, vegirtin, bergirtin, sergirtin, lêgirtin, wergirtin, piştgirtin, girift. Biwêj: •pişta yekî girtin
girtin birin (lêker) kişandin birin.
ji: girtin + birin
girtin ser (navdêr, mê) êrîş kirin, hicûm kirin, avêtin ser, cerd kirin, hecîz kirin, desteserkirin.
ji: girtin s +-er
girtin ser xwe pejirandin
(biwêj) berpirsyari yan jî gunehek pejirandin, gotin û kirinên qet ne têkildar jî xolî bûn, bi weswese û xemxwar bûn. min debara wan girtiye ser xwe. zana farqînî min ew gotin ji bo serkar got, zeydan girte ser xwe.
girtin/digire/bigire 1. hildan 2. wergirtin 3. bi dest xistin 4. zeft kirin *"her kes, xwe li ronahiyê digire"
girtina berê heyvê rewşa ku dinya têkeve navbera heyv û rojê, heyv rojê nebîne û di tariyê de bimîne
girtina berê rojê rewşa ku heyv an cismekî asûmanî yê din têkeve navbera dinya û rojê, roj ji dinyayê xuya nebe û dinya tarî bibe
girtinbar (rengdêr) têgehiştinbar, bendkirinbar, zîndankirinbar, destbiserdananbar.
ji: girtin +-bar
girtingeh (navdêr, mê) bendîxane, girtîgeh.
ji: girtin +-geh
girtinî (navdêr, mê) (psîk) standinî, wergirtinî.
ji: girtin +-î
girtinkî (navdêr, mê) bi girtinî.
ji: girtin +-kî
girtîtî (navdêr, mê) esaret, koletî, dîlî, êsîrî, bindestî, êsîrbûn
girtiye (lêker) ji girtin.
Herwiha: (devokî) girtePirrjimar, girtine.
Dijwate: negirtiye.
Têkildar: girtime, girtiyî, girtine(devokî) girtîneDemên din, bigire, digire, girt, girtibû, girtibe.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: girtiye soranî: girtuwe zazakî: girewtoBi alfabeyên kurdî kurdî-latînî: girtiye kurdî-erebî: گرتیيه, گرتیهFormên lêkera girtin ku-conj-tin
girtiyo, kuştiyo, di ber xelkê de (biwêj) ji bo hinekên din xwe feda kirin. girtiyo, kuştiyo di her xelkê de. malxirabûyî, ne ji bo xwe, lê ji bo berjewendiyên kesên biyanî xwe tengezar dike.
girtok (navdêr, mê) westîner.
ji: girt +-ok
girtole kesê bi dest û pê girûz girnoz
kesê bi dest û pê girûz girnoz
girtûper (navdêr) derdor, hawirdor, dewrûber
girûxane (navdêr, mê) mezbexe, qesabxane, selexane, kuştargeh, cihê ku ajel lê tên serjêkirin.
Herwiha: girûnxane.
ji: girûn - -n + -xane
girûz (rengdêr) girr, zivir, girnûz, girnaz, ne hilû.
Herwiha: gurûz.
: girûzane, girûzî, girûzîtî, girûztî
girûz kirin 1. meht kirin 2. darotin 3. şimşat kirin
(lêker)meht kirin , darotin , şimşat kirin
girûzane (rengdêr) bi awayekî girûz.
ji: girûz + -ane
girûzek (navdêr, mê) pirtik, dirdirk, gizir, girûz, girnaz, hejg, giwur, girnûz, zivir, pizronek.
ji: girûz +-ek
girûzekî (navdêr, mê) pirtikî, gizirî, dirdirkî, girûzîn, girnazî, girûzî, pizronekî, zivirî, gircomî, kelepotkî, qelibî.
ji: girûzek + -î
girûzekî bûn (lêker) pirtikî bûn, dirdirkî bûn, gizin bûn, girnazî bûn, pelqik dan, bijû dan, gircomî bûn, kelepotkî bûn.
ji: girûzekî + bûn
girûzekî kirin (lêker) kemitandin.
ji: girûzekî + kirin
girûzekîbûn (navdêr, mê) pirtikîbûn, dirdirkîbûn, gizirî bûn, girnazîbûn, pelqikdan, bijûdan, gircomîbûn, kelepotkîbûn.
ji: girûzekî +bûn
girûzekîkirin (navdêr, mê) kemitandin.
ji: girûzekî +kirin
girûzî (navdêr, mê) rewşa girûzbûnê, girûzîn, girûzekî, zivirî, pirtikî, girnazî, qelibî.
ji: girûz + -î.
Bikaranîn: Lêker: girûzî bûn. Navdêr: girûzîbûn
girûzî bûn (lêker)cefilîn, girizîn, silikîn.
ji: girûzî + bûn
girûzîn (lêker)girûzekî, girnazî, dirdirkî, girûzî, pizronekî, zivirî, pirtikî, qelibî.
ji: girûz +-în
giş tevahî, hemî, tev, pêkve, têkde, xirrek, teva.
Herwiha: gişt, gî, gîh, gîş.
Hevwate: hemî, hemû, hemîçk, hemûçk, her, pêkve, tev, têkde, xirr, xirrek.
: giştî, giştîname
gişgir (rengdêr) şimûlî, hemûgir, tevgir, tişta/ê ku hemû tiştên têkildar tê de hene yan basa hemû tiştên têkildar dike.
Herwiha: giştgir, gişgîr, giştgîr.
ji wêjeyê: Nêçîrvan Barzanî rexne li edyoma namûsşûştinê girt û xwest ko ew bêt guhortin bi edyoma kuştina bi îsrar ya nefseka bê guneh. Wî daxwaz kir ko planeka gişgir û di hemî warên qanûnî û kultûrî de bêt dariştin bo berhingarbûnê li dijî vê diyardeya paşketî di civaka Kurdistanê de û ji bo jinavbirina wê.(Nefel.com, 6/2007).
ji: giş + -gir.
: gişgirî, gişgirîtî, gişgirtî
gişgirî (navdêr, mê) rewşa gişgirbûnê.
ji: gişgir + -î
gisinê di çavê xwe de nabîne, derziya di çavê hevalê xwe de dibîne (biwêj) kêmasiya xwe na, lê ya xelkê zû dîtin. ew jî wekî gelek mirovan gêsinê di çavê xwe de nabîne, derziya di çavê hevalê xwe de dibîne.
gişk di gûna hev de bûn (biwêj) hemû wekî hev bûn. welehî kesekî zêde baş an jî zêde xirab di nav de tune. gişk di gûna hev de ne.
gişk ji qûnekê ketin (biwêj) hemû jî lêzimê hev bûn. çi derka wan heye? gişk jî ji qûnekê ketine.
gişk/gişt 1. hemû, her kes/her tişt 2. bi temamî *“dîn pir in, gişt ne li cem hev in“
gişkî (rengdêr) giş, gişt, hêmû, tebayî, gelemperî, tevayî
gişt hemû, tev, pêkve, têkre, her kes yan her tişt, hemî, gî, têkde, xirr, xirrek, kul, teva.
Herwiha: giş, gî, gîh.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گشت.
ji: hevreha soranî گشت (gişt), rûsî û ukraynî весь (vêsi), sirbî са̏в (sav), slovenî vès, çekî vše, polonî wszyscy, slovakî všetok... hemû ji Proto-hindûewropî..
Bikaranîn: Lêker: gişt bûn, gişt kirin. Navdêr: giştbûn, giştkirin Rengdêr: giştbûyî, giştkirî.
: giştî, giştîname
gişt birê birê ne, gişt kurê mistefê ne (biwêj) hema bigire hemû jî wekî hev m. ma tu ferqekê tê de dibînî? gişt birê birê ne, gişt kurê mistefê ne.
gişt bûn (lêker)(Binihêre:) gişt
gişt kirin (lêker)(Binihêre:) gişt
giştbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) gişt
giştbûyî (rengdêr) (Binihêre:) gişt
gişte (Zazaki) (navdêr) til, tilî, tibl
gişteyî (navdêr, mê) tevahî, temamî, tevahev.
ji: gişte +-yî
giştfiroş (navdêr, mê) tevfiroş, firoşa giştî.
ji: gişt +-firoş
giştgiyan beden, laş
beden, laş
giştî gelemper, tevahî
(rengdêr) gelemper, tevayî, amî, umûmî, pirranî, ne taybet, ne xas, ne xusûsî, ne arizî, ne ferdî, ne radî, tevî, tev, topyekûn.
Hevwate: amdagirtî, ẍelî.
ji: giş + -tî yan gişt + -î.
Bikaranîn: Lêker: giştî bûn, giştî kirin. Navdêr: giştîbûn, giştîkirin Rengdêr: giştîbûyî, giştîkirî
giştî bûn (lêker)(Binihêre:) giştî
giştî kirin (lêker)(Binihêre:) giştî
giştîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) giştî
giştîbûnî (navdêr, mê) belavbûni, gelemperîbûnî.
ji: giştî +-bûnî
giştîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) giştî
giştîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye giştî kirin
giştîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) giştî
giştîname namedor, belavok
(navdêr, mê) talîmatname, nameya ku bi heman naverrokê ji gelek kesan yan dezgehan re tê şandin.
ji wêjeyê: Li gorî nûçeyeke malpera internethaber.com Şaxa Têkiliyê bi Civakê re ya Wezareta Karên Hundirîn ji waliyê 81 bajaran re giştînameyeke nehênî şandiye û xwestiye ku li dibistanan li dijî tevgera kurdan di nav mamosteyan de beşan ava bikin. Di vê giştînameyê de tiştê balkêş li ser zimanê kurdî hatine gotin. Ev giştîname nîşan dide ku dewleta tirk çawa ji xebatên li ser zimanê kurdî ditirse..
ji: giştî + name
giştîtî (navdêr, mê) gelemperîtî.
ji: gişt +-îtî
giştiyane (rengdêr) bi awayekî giştî, gelemperane.
ji: giştî + ane
giştkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye gişt kirin
giştkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) gişt
giştpirsî referandum, dengdayîna gelî.
gitî cîhan
(rengdêr) cîhan
givande 1. cihê bilind; kendal 2. hêl
cihê bilind; kendal, hêl
givandin (lêker) havên kirin, meyandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گڤاندن
givandin/digivîne/bigivîne havên kirin, meyandin
givar kesê ku xwîna mirovî lê dikele
givar bûn (lêker)(Binihêre:) givar
givar kirin (lêker)(Binihêre:) givar
givarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) givar
givarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) givar
givarî (navdêr, mê) şîrînî, xwînşîrînî, cirxweşikî, agirxweşî, destyarî.
ji: givar +-î
givarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye givar kirin
givarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) givar
givaş (navdêr, mê) fişar, zext, guşar, tansiyon, zordarî yan tehdîd li kesekî kirin.
Herwiha: guvaş.
Bide ber: çewisandin, givaştin.
ji wêjeyê: Yekîtiya Ewropayê û ewropiyên mirovperwer û dost jî dê givaşê li ser tirkên hov dabinin ko mafê kurdan bide. Jibo wê ko çewtîya vê nîqaşa wan eşkira bibe, tenê bîstikekê (lehzeyekê) li rewşa Îrlendaya Bakur û herêma Bask bifikirin..
ji: Bi paşvesaziyê ji givaştinê
givaşt (navdêr) goşar, zext
givaştek (navdêr, mê) bezirxan.
ji: givaşt +-ek
givaştî (rengdêr) tişta/ê ku hatiye givaştin, şidandî, ne sist, şidayî.
Herwiha: guvaştî.
ji: givaştin
givaştin (lêker)(navdêr, mê) ji du yan zêdetir aliyan ve şidandin, epişandin, eciqandin, dewisandin, zirviçandin, merriçandin, rebitandin, hijiqandin, heşandin, raheşandin: Destên hev givaştin. Cil givaştin daku av jê birije. şidandin, repisandin, raheşandin, epişandin, perçiqandin, esirandin, çewisandin, herrişandin, merçiqandin, tehde lêkirin, li ser sekinîn, ji bo xebatê şîret li xwendekaran kirin. Em di pola 11an de xwendekaran zaf dişidinîn da ku bikaribin herin zanîngehê..
Herwiha: guvaştin. Tewîn: -givêş-.
Têkildar: givişîn.
: givaştî, givêşer, givêşînk
givegiv (navdêr, mê) deng givên, :givegiva bayî dihêt
givên deng dengê bayî, dengê hurî, :givêna bayî
givêrandî (rengdêr) givêrayî.
ji: givêrand + -î
givêrandin (lêker)dehandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گڤێراندن
givêrandin/digivêrîne/ bigivêrîne dehandin
givêrîn (lêker) dehîn, (tiştê xwarî) helîn. Tewîn: -givêrî-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گڤێرین
givêrîn/digivêre/bigivêre dehîn, (tiştê xwarî) helîn
givêrîndar (rengdêr) givêrînî.
ji: givêrîn +-dar
givêrînî (navdêr, mê) givêrîndar.
ji: givêrîn +-î
givgiv (navdêr, mê) deng givegiv
givgivkirî (rengdêr) xirxirkirî.
ji: givgiv +kirî
givî şîrê havênkirî
(rengdêr) şîrê havênkirî
givîdar (rengdêr) meyinkar.
ji: givî +-dar
givir pisîka kovî
pisîka kovî
givir û goşt bûn (biwêj) pir qelew bûn. keçik wisa givir û goşt bû ku dema ku bi rê ve diçû, erd dihejiya.
givirandin (lêker)(navdêr, mê) qelew kirin, gir kirin, bigoşt kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گڤراندن. Tewîn: Lêker: -givirîn-.
Têkildar: givirîn.
ji wêjeyê: Ehmê gelek xwarinê dixwe lê xwarin lê nagivire. Kesê xwarinê gelek dicû, xwarin lê digivire..
ji: Belkî têkilî gilovirr, girrovirr jikurdi.
: givirandî givirîner
givirîn (lêker)(navdêr, mê) goşt girtin, qelew bûn, gir bûn. Nizam çima wisa dibe, ez her roj çi xwarinên xweşik hebin didim vê zarokî xawelorkî lê qet lê nagivire, gir bûn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گڤرین. Tewîn: Lêker: -givir-.
Têkildar: givirandin.
ji wêjeyê: Ehmê gelek xwarinê dixwe lê xwarin lê nagivire. Kesê xwarinê gelek dicû, xwarin lê digivire..
ji: Belkî têkilî gilovirr, girrovirr jikurdi.
: givirî giviriyayî givirok
givirt (navdêr, mê) nêm, cerahet, zox, edab, zoxav, çirk, sijî, avnêm, lêm, avxwîn
givişk (navdêr, mê) bizaveke mirov ji egera xewê westanê canê xwe ji hev di rakê/it.
Bikaranîn: Lêker: givişk bûn, givişk kirin. Navdêr: givişkbûn, givişkkirin Rengdêr: givişkbûyî, givişkkirî
givîşk [I] tivanc [II] bizava ku mirov ji egera xewê an jî westanê xwe radikêşe
tivanc, bizava ku mirov ji egera xewê an jî westanê xwe radikêşe
givişk bûn (lêker)(Binihêre:) givişk
givîşk dan palûşkên xewê pê ketin
palûşkên xewê pê ketin
givişk kirin (lêker)(Binihêre:) givişk
givişkbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) givişk
givişkbûyî (rengdêr) (Binihêre:) givişk
givişkdan (navdêr, mê) dema mirov givişkan dide xwe, :tu çima givişkan di dî xwe diyare xewa te dihêt ?
givîşkî bûn tivanc û qolinc di lêş de peyde bûn
(lêker)tivanc û qolinc di lêş de peyde bûn
givişkkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye givişk kirin
givişkkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) givişk
givişnayene (Zazaki) guvaştin
givrik mirovê hêzdar û xurt
mirovê hêzdar û xurt
givrik bûn gihiştin û mezin bûn
(lêker)gihiştin û mezin bûn
givrik jimartin (biwêj) ji bo tnêrên ku alîkariya jinan dikin, ango karên jinan dikin tê bikaranîn. kuro ma ew jî mêr e, hema heya êvarê tenê givrikan dihejmêre.
giwêgiran (soranî) (rengdêr). Bi kurmancî: guhgiran, kerr.
Herwiha: giwêgran, gwêgiran, gwêgran.
ji: giwê + giran.
: giwêgiranî
giwêgiranî (navdêr, mê) rewşa giwêgiranbûnê.
ji: giwêgiran + -î
giwêgran (soranî). Binêre;giwêgiran
giya 1. çêre, hêşinahî 2. çêreya çinandî ya ku wekî alif tê bikaranîn *"nokê, giya rabû li ser kokê"
(navdêr, nêr) riwekên yekdavî yên pelzirav û kesk yên bi gelemperî kurt yên pez û terş û garran dixwin yan mêrg û çîmen jê çêdibin yan jî li sahe û yarîgehan tê çandin, riwek, şênkatî, her tiştê şên dibe, riwekên wek derman tên bikaranîn, giyayên wek tilyak tên kişandin (bi taybetî marîjuana).
Herwiha: geya, giha, giyha, gîha, gîya, gya.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گیا.
Bide ber: alif, ceh, êm, genim, gul, ka, pûş, qamîşBinere.
Herwiha: çayîr, çer, çerandin, çergeh, çerîn, çîmen, mêrg, zozan.
Bikaranîn: giya borr bûn, giya dirûn, giya qusandin, giya şên bûn.
ji: hevreha soranî گیا (giya), farisî گیاه (giyah), hewramî gîwaw, hindî घास (ghas), ûrdûyî گھاس (ghas), avestayî gewdayû (ya ku mirov dide gayan/mangayan, xwarina gaya), hemû ji Proto-aryayî gaw- (ga, gamêş, çêl, garran) + de- (dan, dayîn) ji Proto-hindûewropî gʷṓws (ga) + deh₃- (dan, dayîn).
: bigiya, bigiyatî, bigiyayî, giyadar, giyadarî, giyaxwer, giyaxwerî
giya di bin keviran de namîne Biwêj, rastî nayê veşartin, rastî île zû-dereng eyan dibin
giya xwarin (lêker)(Binihêre:) giya
giya yî (navdêr, mê) kitêba giyayan.
ji: giya +-yî
giyabenîşt (navdêr, nêr) giya giyayeke mîna benî/tî bi kar dihêt, qaçik
giyacar (navdêr) mêrg, çîmen.
ji: giya + car
giyadar (rengdêr) biriwek, bişênkatî.
ji: giya + -dar.
: giyadarî giyadarîtî giyadartî
giyadarî (navdêr, mê) rewşa giyadarbûnê.
ji: giyadar + -î
giyadawetî (navdêr, nêr) giyazava, giyadawetîk
giyadawetîk (navdêr, nêr) giyazava, giyadawetî
giyadawidî (navdêr, mê) guldawidî, gulmêş, giyamêş, dawidî, zêrrgul, zêrgul, krîsantem
giyadêmk (navdêr) giyagewrik, kurîmisk, helyotrop, riwekek e.
Herwiha: giya + dêm + -ik. Navê zanistî: Heliotropium.
ji: giya + dêm + -k
giyaderman (navdêr, mê) giyajûn.
ji: giya +-der +man
giyageh (navdêr, mê) çergeh, cefen, êlax, lewer, goran, çere, mezrik, zozan, mêrg, çîmen, çayîr, kovîçer.
Herwiha: gîhageh.
ji: giya + -geh
giyagenimk (navdêr, mê) pûşga, pîvêr, biradexil, giyareş, riwekek wek cehî ye, korik, cehdas, cehdasî.
Herwiha: gihagenim gîhagenmik giyagenmik giyagenim. Navê zanistî: Avena sativa.
ji: giya + genim + -ik
giyagewrik (navdêr) giyadêmk, kurîmisk, helyotrop, riwekek e. Navê zanistî: Heliotropium.
ji: giya + gewr + -ik
giyagewrk (navdêr, nêr) giya core giyayek rengê wî keskek ber bi gewrî ve ye xwarina kewalane bi terî yan hi/kî
giyagêzik (navdêr, nêr) giya giyayeke jibo gêzikan bi kar di hînin
giyagezk (navdêr, mê) gezgezok, durzik, durzile, dêrzînik, gezek, gezende, gezgezik, gezgezk, gezik, gezinik, gezok, gezgezînk, kevgezk
giyagezok (navdêr, nêr) giya gezînk
giyakirî (rengdêr) perûkiyê tenik.
ji: giya +kirî
giyakulox (navdêr, mê) canemerg, berfîn, befrîn
giyamêş (navdêr, mê) guldawidî, gulmêş, giyadawidî, dawidî, zêrrgul, zêrgul, krîsantem
giyan 1. can 2. ruh, gan
1. can, ruh (navdêr, nêr) can, ruh, rewan, rih, di ol û dîn de diyarîya ku xweda dida mirov gava jidayîk dibe û ger mir ji laşê wê/wî derdikeve.
Hevwate: can, ruh, rewan, rih.
Herwiha: gîyan, gyan.
ji: Proto-hindûewropî: ane- (nefes kêşan) Proto-aryayî: an- (nefes kêşan) Avestayî: viiānayā (”giyan, ruh”) Middle Persian: gyān (”giyan, ruh”) Pûnjabî: gyān (”giyan, ruh”) Farisî: ǰān (”giyan, ruh”) xun: giyūn (”giyan, ruh”) siv: gān (”giyan, ruh”) ... ir Kurmancî: cān, giyan (”giyan, ruh”) Kurdî (Soranî): giyān (”giyan, ruh”) Zazakî: gīyān (”giyan, ruh”) Sanskrîtî: ān (nefes kêşan) Yewnanî: anemos (ba) Latînî: animus (nefes kêşan) ... Çavkanî: Cheung p.161, Watkins p.4, Etymonline.
: bêgiyan, bêgiyanî, bigiyan, bigiyanî, giyandar, giyandarî, giyander, giyanderî, Giyangir Ezraîl, Ruhstîn, giyanî, giyannas, giyannasî, Giyanstîn Ezraîl, Ruhstîn
giyan dan (biwêj) mirin yan hatin kuştin, can dan, xwe fîda kirin, xwe gorî kirin, xwe qurban kirin: Wan bo azadiya Kurdistanê giyanê xwe da.. Navdêr: giyandan.
ji: giyan + dan.
: giyandayî, giyander, giyanderî
giyanasî (navdêr, mê) riweknasî, botanîk, gulûgiyanasî, zanista ku lêkolînan li ser riwekan anku gulûgiyayan dike.
Herwiha: giyazanî.
Bide ber: giyannasîJornav, siriştnasî.
Têkildar: ajelnasî.
ji wêjeyê: Hevalê/a Gewda jî hêviyên gelekî girîng rêz kirine. Bi rastî jî di warê weşangeriya Kurdî de pirsgirekên zimanî cihekî girîng digirin. Nemaze jî di warê têgehên zanistî yên wekî civaknasî, giyanasî, siyasetzanî û hwd. de kêmasiyên mezin hene. Lê hêvîdar im ku ev kêmasî dê di demekî kin de ji holê rabin. Jixwe ku viya jî ji bo her Kurdê bihistyar zêdetir xebat divê. Înş. em jî li gor derfetên xwe bibin ji yên xebatkaran.(Haşim Ay, Islahaber.com, 5/2009).
ji: giyanas + -î ji giya + -nas + -î
giyanber (navdêr, mê) candar, giyandar, canber, canewer, canliber, ruhber, ruhdar, ruhliber, zinewer, zîndewer, zîndeber, giyanlibcr, bican, biruh, giyandar, sax, zindî.
ji: giyan +-ber
giyandan (navdêr, mê) xwe gorîkirin, mirin
giyandar (navdêr) candar, ruhdar, mirov û ajel û tiştên din yên ku ruh û can heye.
ji: giyan + -dar.
: giyandarî, giyandarîtî, giyandartî
giyandarî (navdêr, mê) benderuhî, candarî, jîndarî, rewşa giyandarbûnê.
ji: giyandar + -î
giyandarkî (navdêr, mê) bigiyandarî.
ji: giyandar +-kî
giyanê xwe dan 1. bi ser heqiya xwe de çûn; mirin 2. cangorî bûn
giyanewer ( mînak? )1. zindî, jîndar 2. candar
giyanewerî (navdêr, mê) bûnewerî
giyanewernas pisporê ruhberan
pisporê ruhberan
giyanewernasî zanistên têkildarî jiyana giyandaran
(rengdêr) zanistên têkildarî jiyana giyandaran
giyangir serenav, nêr, Ezraîl, Giyanstîn, Ruhstîn
giyangirtin (navdêr, mê) qelewbûn, :wî piçek giyan girtîye
giyanî zindîtî, ruhanî
(rengdêr) canî, ruhî, derûnî, rewanî, tiştê têkildarî giyanê, psîkolojîk, psîkî.
ji: giyan + -î.
: giyanîtî
giyanî kirin (lêker) nemaye kirin.
ji: giyanî + kirin
giyanîkî (navdêr, mê) bi giyanî.
ji: giyanî +-kî
giyanîtî (navdêr, mê) rewşa giyanîbûnê.
ji: giyanî + -tî
giyankî (navdêr, mê) bi giyanî.
ji: giyan +-kî
giyankirî (rengdêr) giyandarîtî.
ji: giyan +kirî
giyanleper (Soranî) (navdêr)wate, giyanewer, giyandar
giyannas (navdêr, mê) psîkolog, derûnnas, rewannas, cannas, ruhnas
giyannasî (navdêr, mê) psîkolojî, rewannasî, derûnnasî, cannasî, ruhnasî, lêkolînên zanistî li ser giyanê mirovan, bi taybetî nesaxiyên giyanî, lêkolînên zanistî li ser tevgerr û reftarên mirovan yan ajelan.
Bide ber: giyanasî.
ji: giyannas + -î
giyannasîkî (navdêr, mê) psikolojîk.
ji: giyannasî +-kî
giyannasîtî (navdêr, mê) derûnnasîtî, ruhnasîtî, psikolojîzm.
ji: giyannas +-îtî
giyannasiyî (navdêr, mê) derûnnasiyî, psikolojîk, psîkolojîk.
ji: giyannas +-iyî
giyansaz (navdêr, mê) psîkyatr, derûnsaz, rewansaz, nefssaz, cansaz
giyansazî (navdêr, mê) psîkyatrî, derûnsazî, rewansazî, nefssazî
giyanstîn serenav, nêr, Ezraîl, Ruhstîn, Giyangir
giyansûz (rengdêr) mithîş, tirsnak, erjeng, ecêb, seyr, ecayîb, girtole, hêwilnak
giyansûzî (navdêr, mê) eıjengî, tirsehêzî, hêwilnakî, sehmkarî, tirsnakî.
ji: giyansûz +-î
giyar (navdêr, mê) meydan, qad, gorrepan, com, gom, arena, sahe, guher, bazarr.
Herwiha: gihar gîhar gîyar.
: giyarî
giyareş (navdêr, nêr) pûşga, giyagenimk, biradexil, pîvêr, riwekek wek cehî ye, korik, cehdas, cehdasî.
Herwiha: pîwêr. Navê zanistî: Avena sativa.
ji: giya + reş, bide ber gareş
giyarî (navdêr, mê) rewşa giyarbûnê.
ji: giyar + -î
giyaşermîn şermînok, şermînde
giyaxane (navdêr, mê) riwekxane, gulxane, camxane, şûşexane, şûşebend, sera, avahiyê ku dîwar û banê wî cam anku şûşe ne û gul û giya tê ve tên çandin.
Herwiha: gihaxane, gîhaxane.
ji: giya + -xane.
: giyaxaneyî
giyaxaneyî (navdêr, mê) rewşa giyaxanebûnê.
ji: giyaxane + -yî
giyaxor (rengdêr) giyandar yan mirovên tinê xwarina giyayî di xon.
Dijwate: goştxor
giyaxur 1. sewalên ku diçêrin 2. kesên ku weke rêman goştî naxwin
sewalên ku diçêrin, kesên ku weke rêman goştî naxwin
giyaxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) giya
giyazava (navdêr, nêr) giyadawetî, giyadawetîk.
Herwiha: giyazavak. Navê zanistî: Adiantum capillus-veneris
giz 1. hizir 2. viyan
gizdar balkêş
balkêş
gizêr cureyekî hêşînahiyê ye û hem bi terî hem jî pijandî tê xwarin
cureyekî hêşînahiyê ye û hem bi terî hem jî pijandî tê xwarin
gizêrek (navdêr, mê) zirgizêr.
ji: gizêr +-ek
gizgiz (navdêr, mê) lerzîn, lerzik
gizgiz kirin (lêker) gizgiz, civciv.
ji: gizgiz + kirin
gizgizandin (navdêr, mê) lerzandin, hejandin, vehejandin, livandin, zirziqandin, bdn, :ez di gizgizînim em di gizgizînîn tu di gizgizînî hûn di gizgizînin ew di gizgizîne, it ewan di gizgizînin, pr, :dê bi + bdn bdb, :di gizgizand di gizgizandin db dûr, :gizgizandibû gizgizandibûn (f), :bi gizgizîne bi gizgizînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گزگزاندن
gizgizî (navdêr, mê) hejyayî, lerizî, lerekirî.
ji: gizgiz +-î
gizgizik (navdêr, mê) fitikdan, zeriqîn.
ji: gizgiz +-ik
gizgizîk giloka biçûk
giloka biçûk
gizgizik hatin (lêker) fîtik dan, zeriqîn.
ji: gizgizik + hatin
gizgizîn (lêker) tevizîn, ricifîn, lerizîn. Tewîn: -gizgiz-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: گزگزین
gizgizîn/digizgize/bigizgize 1. tevizîn 2. ricifîn, lerizîn
gizgizkirin (navdêr) dengê gize gizê jê derketin, lerzîn
gizgizok (navdêr, mê) kavare, vizik, virrik, gerrgerrok, zîzok, vizvizok, vîzvîzok, vizgerrik, mizhar, seyah, deleme, delleme, seyyahe, gizik, gizgizok, mizar, virrvirrok, teqol, qaq, çirçirik, pêlîstokek zarrokan e ku li dor xwe dizivirre, vizgerik
gizik (navdêr, mê) kavare, vizik, virrik, gerrgerrok, zîzok, vizvizok, vîzvîzok, vizgerrik, mizhar, seyah, deleme, delleme, seyyahe, gizik, gizgizok, mizar, virrvirrok, teqol, qaq, çirçirik, pêlîstokek zarrokan e ku li dor xwe dizivirre, vizgerik
gizilgo giloka ku ta û bendê wê li hev aliyaye
giloka ku ta û bendê wê li hev aliyaye
gizing elind
(navdêr, mê) elind, tara, spêde, berbang, şefeq, ronahiya spêdeyê dema roj hiltê, navek kurdî yê mirovan e.
: elind.
: elindî
gizîr xizmetkar, berdestî
(navdêr) wezîr û gizîr: wezîr û berpirsên din yên bilind, xulam, xizmetkar, nator, nehtor, noker.
Bide ber: gizir.
ji: jiari, hevrehên pehlewî guzîr û vicîr, avestayî viçîre-. Heman peyv wek wezîr ji zimanên îranî ketiye erebî û bi kirasê xwe yê erebî li kurdî û farisî jî vegeriye..
: gizîrî, gizîrîtî, gizîrtî
gizîrî (navdêr, mê) rewşa gizîrbûnê.
ji: gizîr + -î
gizorî kirin berpê kirin, berdar bûn
gizre ardê ku gir hatiye hêran
ardê ku gir hatiye hêran
gizreyî (navdêr, mê) hişkanî, hişkatî.
ji: gizre +-yî
gizû rûne xerabûyî
rûne xerabûyî
gizûn (rengdêr) dijwar, tûj, no, hîçhar, hêç, har.
Bide ber: gûzan.
ji wêjeyê: Ji devê hevalekî ji derûdora Ruhayê min wê rojê seh kir ku peyva no û gizûnê jî di maneya tûjaya bîber û hîçharan de bi kar tînin....
ji: hevreha gûzanê yan gezînê.
: gizûnî gizûnîtî gizûntî
gizûnî (navdêr, mê) rewşa gizûnbûnê.
ji: gizûn + -î
gizvanok gustik
gustik
gift diyarî
xelat
diyarî
gigantic gigantean qirase.
girl dot
keç
give dayîn
dan, bide
give (some one) the raspberry yuh kirin, hiryohiryo kirin.
give a person his due mafê yekî teslîmkirin
give a salute silav dan yekî.
give back Şûn de dayîn. Lê zivirandin. Ber bi paş ve çûn. Şûn ve çûn.
give ear to Guh dan, guhdar kirin
give my regards Silavên min lê bikin.
give no quarter lêneborîn, efû nekirin, eman nedan kesekî.
give offense xeyidandin, qehirandin.
give one rope berdan, serbest kirin, azad kirin.
give rein to rişmê kesekî an tiştekî berdan, destgîn sist kirin.
give rise to xwestin, vexendin, bûn sebeb.
give the benefit of the doubt tevî ku şik jê tên birîn lê ji ber ku derheqa de zêde delîl nîn in bêsûnc qebûlkirina kesekî.
give the devil his due ji kesekî ku nayê hezkirin re jî bi awayekî dadwer tevgerîn
give the sack (argo.) ji kar avêtin, (informal) pehînek li derê qûna yekî dan, sola yekî dan destê yekî.
give umbrage xeyidandin, enirandin.
give up berdan, berbide
give warning hişyar kirin, agah kirin, danzanîna xetereyekê,
given heyî
giha = giya
= giya
gihan to reach; to arrive
gihêv.i. to reach.
gihandin =-gihîn v.t. to deliver; xwe gihandine ser=to get oneself to
=-gihîn v.t. to deliver; xwe gihandine ser=to get oneself to
gihanek phase, stage
gihaştin gehîjv.i. to reach, arrive; to mature
gihîj- gihîştin
gihişte ‘he/she arrived’ Zelal duh êvarê dereng gihişte malê ‘Zalal arrived home late yesterday’ (3sg. form of the simple past tense of the verb gihiştin ‘to arrive, to reach’)
gihîştin gihîj-/gîj-/gihêj-/ghêjv.i. to reach, arrive
gijgijîn v.i. to be knit (brow)
gindor (f.) melon
gir hill
1. m. hill 2. m. rancorous, grudging
giramgîr respectful
giramî f. respect
giran heavy, expensive
heavy, deep (voice); serious, grave, plodding.
giran (dijwar) severe; gross; (ne sivik) heavy, weighty; (ne erzan) expensive
giran firotin v.t. to sell at a high price, overcharge
v.t. to sell at a high price, overcharge
giranbiha see: giranbuha
giranbuha precious, expensive.
giranî weight; severity
f. gravity, weightiness.
giraniya delîl weight of evidence
girav island, isle
f. island
gircî gircî frozen solid
girê f. knot, tumor.
girêdan v.t. to tie, to connect: navê bajêr li cem min bi navê nanê firnê, şekir û helawê hatibû girêdan=for me the word ‘city’ was connected to the words ‘bakery bread,’ ‘sugar,’ and ‘halvah’
v.t. to tie, to connect: navê bajêr li cem min bi navê nanê firnê, şekir û helawê hatibû girêdan=for me the word ‘city’ was connected to the words ‘bakery bread,’ ‘sugar,’ and ‘halvah’
girêkî Greek
girî m. weeping, crying
girik f. conundrum; hillock
girîn 1. v.i. to weep. 2. f. weeping
giring important
girîng (adj.) considerable, important, serious
important.
important, essential
important
giringî importance
girîngî f. importance
giriyan v.i. to weep
v.i. to weep
girov evidence
girs great
girse crowd; mass
girseyî collective, corporate; massive
girtî detainee; captured; imprisoned
girtîgeh f. prison
girtîgeh, girtîxane prison
girtin to capture, to catch; to detain; (zindan kirin) to imprison
to grasp, to take, to hold
girv.t. to catch, seize
girtîxane f. prison, place of detention
giştî common; general; public
general, public; totally
givaştin givêşv.t. to press, squeeze
givegiv f. gentle blowing of the wind
givîn v.i. to roar (wind)
v.i. to roar (wind)
giya grass; (gulûgiya) plant
grass
f. grass, greenery
giyan soul
m. soul
giyanas botanist
giyanasî (n) botany; (adj.) botanic, botanical
giyanewer ( mînak? )(living) organism, living being
giyanî mental
gizêr f. carrot
gibt es (li vir)… heye?
gier çillekî
tîte
tîtî
gierig çavbirçî
tima
gierig sein timaî kirin
timatî kirin
gießen avdan
gift axû
jahr
jar
jehr
ziqûm
giftgas gaza jehrê
giftig jehrîn
girlande benî
benîk
gitarre gîtar
gitter derabe
derav
gi dass
gidî beherzt
kühn
kunstfertig
mutig
tapfer
unerschrocken
gihan ankommen
erreichen
gihan ankommen
eintreffen
gelangen
gihandin erziehen
gihandin bilden
bringen
erlangen
erreichen
kommen
liefern
schaffen
gihandin hev verbünden
wiedervereinigen
zusammenbringen
gihanek Konjunktion
gihar Ohrring
gihaştin ankommen
eintreffen
erlangen
reif werden
wachsen
gihaştin , reifen
gihaştin erreichen
ankommen
gihîştin ankommen
gihiştin ankommen
eintreffen
erlangen
gil Ton
gilêz Sabber
Speichel
gilî Anzeige
Bemerkung
Beschwerde
Klage
Vorwurf
Beschwerde
gilî kirin beklagen, sich ~
beschweren, sich ~
gilîkirin darüber sprechen
erwähnen
sich beschweren
gilîz Sabber
Speichel
gilok Ball
Klumpen
Knäuel
Knäuel
gilope Glühbirne
gilor rund
gilor kirin abrunden
gilover rund
gimîn bewegen, sich ~
summen
gindirandin rollen
gindor Melone
gir dick
groß
große Hügel
grob
Groll
Hass
Hügel
kleiner Hügel
kräftig
Widerwille
gir kirin auslöschen
eingehen
verenden
vernichten
girambarî Achtung
giramî Respekt
giramî kirin achten
giran bedächtig
langsam
schwer
schwierig
seriös
stark (Tee)
teuer
träge
überlegt
wichtig
giran giran allmählich
giranbiha teuer
wertvoll
wichtig
girane ansehnlich
bedeutend
kostbar
wichtig
giranî Gewicht
girar gekochte Weizengrütze
Pilav
Reis
girav insel
girbûn wachsen (Menschen)
gire-gir Donnern
girêcan stress
girêdan verbinden
girêdandin binden
girêdayî abhängen
angebunden
angeschlossen
verbunden
giregir angesehene Persönlichkeit
Einflussreicher
girêj schmutzig
girêk Knoten
Konjunktion
schwieriges Problem
Tumor
girfan Tasche
girgîn böse
wütend
girgirik Kinderwagen
girgirok Schubkarren
girî Weinen
girik verschwommen
girîn weinen
giring notwendig
girîng wichtig
girîng girtin achten
giringî Wichtigkeit
girîngîdan aufpassen
giriyan weinen
girme Dröhnen
Knallen
Poltern
girnijîn lächeln
girover rund
Sphäre
girr Groll
Hass
Widerwille
girrik kleiner Hügel
girs groß
girtek Beleg
girtî gefangen
Geisel
verhaftet
girtî geschlossen
girtîgeh Gefängnis
girtin abholen
abschließen
bekommen
erbeuten
ergreifen
fangen
festnehmen
gefangen nehmen
greifen
halten
nehmen
rauben
schließen
girtin hev aneinander geraten
schlagen, sich ~
streiten, sich ~
girtixane Gefängnis
giş alle
ganz
jeder
sämtlich
total
gişk alle
gişkî allgemein
umfassend
gisn Pflugschar
gişt alle
alles
giştî alle
allgemein
gemeinsam
givaştin drücken
givaştin drücken
pressen
zerdrücken
givrik entwickelt
gesund und blühend
kräftig
giya Gras
Kraut
giyan Geist
giyanewer ( mînak? )lebend
giyankêş der Todesengel
gizer Karotte
giştirî gulîsk; astragalus hamosus
gulîsk; astragalus?
gibîse n. sera derge, dergesere m.
gibrîdî kirin lg. diiui kerdene, meiez kerdene, didoi kerdene, ceive kerdene
gicgicandin lg. gijgijnayene, gij kerdene, gicgicnayene
gicî m. bot. risvat, vizdik, vizdewre, kormît, rusvat, veneke, vizdewrê mîçiko n.
gidgidandin lg. xuye dayene, qirix dayene, hurnayene
gidî m. gi dîn.
gidik m/n. zoo. bizêk, kid, bizek, bizîye, bijêk, bizye, bizik, bizyêk n.
gidîno b. gidîno!
gidîs m. cele n., rebeqe n., gidîse m., sele n..
gidîs kirin lg. . cele kerdene, rebeqe kerdene, gidîs kerdene
gidîyano b. gidîno!
gido b. kido (ziwanê domanan de bizek)
gidok n. cog. gir, tûm, tîi, tap, qîi, pui, tûmik, tiiik, komik, qot, tepe, tiie n.
gift m. çekû, laf, vate, qaiûqirf, qai, soz, qese, qisa n.
giftar m. çekû, laf, vate, qaiûqirf, qal, soz, qese, qisa n.
giftûgo kirin lg. . muzakere kerdene, danisîyene
gih rd. pêro, têvter, he m., umum, têde, he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
giha m. rirestis, gîyayis, riresayis, restis n.
n. vas, vas n.
gihan m. restis n.
gihandin lg. pêresnayene
m. pêresnayis n.
lg. taresnayene, riresnayene, taardene
gihanek m. pêiing, merheie, derece, kerte, etap, merhaie n.
gihaner m/n. riresnayox, taresnayox n.
gihanî m. rirestis, gîyayis, riresayis, restis n.
gihar rd. tenik, sax (awe de)
gihastî rd. belate, reste, deresaye, dereste, balate (meywe)
rd. reste, kamii (merdim)
rd. reste, resaye
gihastîbûn rd. belate, reste, deresaye, dereste, balate (meywe)
gihastin lng. . belate bîyene, derestene, restene, deresayene, resayene (meywe)
lng. . rirestene, restene, gîyene, riresayene, carestene
m. rirestis, gîyayis, riresayis, restis n.
m. restis n.
gihayî rd. belate, reste, deresaye, dereste, balate (meywe)
rd. reste, kamii (merdim)
gihîj m. rirestis, gîyayis, riresayis, restis n.
gihîn lng. . belate bîyene, derestene, restene, deresayene, resayene (meywe)
lng. . drestene, restene, gîyene, dresayene, carestene
lng. . pêrestene, pêresayene
gihin m. drestis, gîyayis, dresayis, restis n.
gihinek m. pêling, merhele, derece, kerte, etap, merhale n.
gihînek m. rz. bestox n.
gihîner rd. ragozwan, neqilker, ragozker
gihîns m. resayis, kemelîyayis, restis n.
gihistandin lg. kemeinayene, resnayene, kamii kerdene (merdim)
lg. . pêresnayene
m. pêresnayis n.
gihîstandin lg. deresnayene, resnayene (meywe)
lg. taresnayene, dresnayene, taardene
m. taresnayis, dresnayis, taardis n.
gihistî rd. belate, reste, deresaye, dereste, balate (meywe)
rd. reste, kamii (merdim)
rd. reste, resaye
gihîstî rd. reste
gihîstîîbûn m. belatebîyayis, derestebîyayis, restebîyayis (meywe) n.
gihîstin lng. belate bîyene, derestene, restene, deresayene, resayene (meywe)
lng. . drestene, restene, gîyene, dresayene, carestene
m. drestis, gîyayis, dresayis, restis n.
gihistîn lng. . pêresayene, pêrestene
gihistîn hev pêrestene, yew bîyene kr.
gihiyayî rd. reste, resaye
gihûr rd. ziblûzîwar
gihûrgeh m. siland, camûr, sile, silond, comir, silo n. gij rd. gij, kespar
gihûrgeh bûn lng. gij bîyene, gijîyene
gihûrgeh kirin lg. gij kerdene, gijnayene
gihûrgehikin rd. gijkin, kespar, gij
gihûrgeho mijo gij-mij
gijgijandin lg. . gijgijnayene, gicgicnayene, gizgiznayene
m. gijgijnayis n. *xwe gijkirin lz. xo gij kerdene, xo tux kerdene
gijgijîn lng. . gijgijîyene, gicgidyene, gizgizîyene
m. gijgijîyayis n.
gijik m. bot. gez, boruqe, vasê gezikî, vasê havêlikî n.
n. gijik, por, gicik, puer, gizik, puor n.
m. girçik, giçik, gaçik, pel n.
gijlok m. torge, torsele, teyroke, qijile, qirdle, teyrike, tuwerge, tuwersele, tosle, tuerge, tuersele, tuerg n.
gijnîj m. kismice m.
m. bot. kismicêre, dara kismice m.
gijol bûn lng. . serûbin bîyene, hercûmerc bîyene, qilavila bîyene, têmîyan bîyene
gil m. lêzike, resike, mîle, kîle, lêzdik m.
gilahe m. xenîmet n.
gilale n. ana. vamikî, alukî, bilbancikî, nekî, çijeyê xazmikî, aloqî zh.
gilare m. gilar, xiltik, derdeb, gilarê qirike, gilorê qirike n.
n. ana. paga çi m., kortika çi m., çala qi m., halênê çimî m.
n. gasar n.
gilav rd. mirar, mirdar, heram, mirdal, xerom
gilde m. ginda, bulyele, gilêndike, gindêlike, bulel m.
gildî rd. gilor, gilover, gindolek, kilol, kure, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
gildî bûn lng. . gindirîyene, gir bîyene, toterî bîyene, xir bîyene, lur bîyene, lîr bîyene, gilêr bîyene, tilor bîyene, gindir bîyene, lêr bîyene, gongil bîyene, tilos bîyene
gildî kirin lg. gindirnayene, gir kerdene, gilêr kerdene, toterî kerdene, lîr kerdene, xir kerdene, lur kerdene, tilor kerdene, xir kerdene, lêr kerdene, gêr kerdene, tilos kerdene, cêr kerdene
gildîbûn m. gindirîyayis, girbîyayis, lurbîyayis, toterîbîyayis, gindirbîyayis, xirbîyayis, lîrbîyayis, gilêrbîyayis, lêrbîyayis n.
gildîkirin m. gindirnayis, girkerdis, toterîkerdis, xirkerdis, lurkerdis, gilêrkerdis, lîrkerdis, lêrkerdis n.
gilêj m. gilêzî, alêzî, alîye, malêzî, gewel, lêzike, sorike, gilêjge, alu, gilêjinge, alî, gilazige, alazî, malyez, gilêskî, girêze, olîye, gilyejg, gilêjg m.
gilêj kirin lg. gilêznayene, malêzî kerdene
gilêjîn rd. gilêzin, alîyeyin, malêzin, gilêzgin, gewelin, lêzikin, gilazigin, girêzin
gilele m. vaûvirike m., vabilisk n.f furtone n., tefdûman n., firtone n.
gilêle m. bagêr/?.
gilêna çav m. ana. perdika çi m., perda çi m., kornea m.
gilêne m. bot. culvîk, colvong n.
m. ana. perdika çi m., perda çi m., kornea m.
gilêz m. gilêzî, alêzî, alîye, malêzî, gewel, lêzike, sorike, gilêjge, alu, gilêjinge, alî, gilazige, alazî, malyez, gilêskî, girêze, olîye, gilyejg, gilêjg m.
gilêzdar rd. gilêzin, alîyeyin, malêzin, gilêzgin, gewelin, lêzikin, gilazigin, girêzin
gilêzok rd. gilêzin, alîyeyin, malêzin, gilêzgin, gewelin, lêzikin, gilazigin, girêzin
gilêzokî rd. gilêzin, alîyeyin, malêzin, gilêzgin, gewelin, lêzikin, gilazigin, girêzin
gilgil n. bot. koreko sipî n.r somîd m.f girgilsipyê n.
m. gilgil (dendeyê xo lazutî ra qicêr, lê sereyê xo fênda korekî yo. çaliyê lazutîra tayê kilmêrî yo) n.
m. lazut, gilgil, misrî n.
gilgil qelandin lg. pirênayene, gilgil teqnayene, gilgil qelênayene, lazut teqnayene
gilgilê teqandî m. lazuto teqaye, gilgilo teqaye, lazut bêc n.
gilgilfiros m/n. gilgilrotox, lazutrotox n.
gilgilok m. lazut, gilgil, misrî n.
gilî m. tip. gilmik, gilîye, gire, gulpik, gudik n.
m. gulîye, gêse, gulange, gila, gilange, gile, gilpoçî, gilî m.
m. gere, gazîn n.
gilî bûn lng. . gere bîyene
gilî gerandin lg. vate çarnayene, laf çarnayene, qese çarnayene, qal çarnayene
gilî kirin lg. gere kerdene
gilîdar m. m. gerecî, gereker, gerewan n.
gilîgerîn m/. vateçarnayox, lafçarnayox, qeseçarnayox n.
gilik m. ana. zîlik, gilik, çîlik, nîçîk, nêrî n.
gilîker m/n. gerecî, gereker n.
gilîkerî m. gerekerîye, gerecîyîye, gerekerênî m.
gilîname m. gerename. gazînname. derdname m.
m. êxbarname. gerename.jurnal m. *lê gilîkirin lg. tede gere kerdene, gereyê xo tede kerdene, gereyê xo ci kerdene *li (yekî) gilîkirin tg. tede gere kerdene, gereyê xo tede kerdene, gereyê xo ci kerdene
gilk m. lêzike, resike, mîle, kîle, lêzdik n.
gilm m. pel, pej, qît, qîtik n.
gilmik m. tip. rîse, gilmik, birka xisne, tumor, ur n.
gilmûr m. xerc n.
gilok m. bilorik, qîtik (ron) n.
m. ginda, bulyele, gilêndike, gindêlike, bulel m.
gilok kirin lg. gindanayene, gilêndik kerdene, bulyel kerdene, gindêlik kerdene
gilokê sor m. ana. erîtrosîte, surgilorke, gilorika sure, surgirike m.
gilokgilok n. ginda ginda, gac gac
gilokî kirin lg. gudî kerdene
gilokîkirî rd. gudîkerde
gilokîkirin m. gudîkerdis n.
gilokîn m. ana. gindirik n.
gilokkirin m. gindanayis, gilêndikkerdis, bulyelkerdis, gindêlikkerdis n. *hatin gilokkirin llb. ginda kerîyene, gilêndik kerîyene, ameyene gindanayene, ameyene gilêndikkerdene, ameyene gackerdene
gilol rd. gilor, gilover, gindolek, kilol, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
gilol bûn lng. . gilover bîyene, gilor bîyene
gilol kirin lg. gilover kerdene, gilovernayene, gilor kerdene
gilolbûn m. giloverbîyayis, gilorbîyayis n.
gilolî m. giloverîye, gilorîye, giloverênî m.
gilolkirin m. giloverkerdis, gilovernayis, gilorkerdis n.
gilor m. deqe, kengole, konkole, kunkuel m.
rd. giior, gilover, gindolek, kilol, kure, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
rd. mat. gîlover, gilor
gilor bûn lng. gindirîyene, gir bîyene, toterî bîyene, xir bîyene, lur bîyene, lîr bîyene, gilêr bîyene, tilor bîyene, gindir bîyene, lêr bîyene, gongil bîyene, tilos bîyene
gilorbûn m. gindirîyayis, girbîyayis, lurbîyayis, toterîbîyayis, gindirbîyayis, xirbîyayis, lîrbîyayis, gilêrbîyayis, lêrbîyayis n.
gilover rd. mat. gilover, gilor
rd. gilor, gilover, gindolek, kilol, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
gilover bûn lng. gilover bîyene, giloverîyene
giloverbûn m. giloverbîyayis, giloverîyayis n.
giloverî m. giloverîye, gilorîye, giloverênî m.
giloverik rd. gudikin, lopikin, giloverin
giloverikî rd. giloverkî. giloverane
giloverîya erdê n. herdgilovere, giloverîya herdî, erdgilovere m.
giloverkî rd. giloverkî. giloverane
giloverpîv m. giloverpême m.
giloxe n. leyr n.
giloxe bûn lng. . leyr bîyene
gilp n. gilp n.
gilpe m. alawa berze m.
gilûr m. guranîye, qerebelix, herese m.
gilwaz m. rêze m., qor n.
gilyas m. gilyaze, kîraze, geraze, gîraze, gêraze m.
m. bot. gilyazêre, kîrazêre, dara kîraze, gêrezêre, darkîraze m.
gilyasî m. gilyaze, kîraze, geraze, gîraze, gêraze m.
m. bot. gîlyazêre, kîrazêre, dara kîraze, gêrezêre, darkîraze m.
gimandin lg. gimnayene, gumnayene
gimgimok m. zoo. marîceke, kirpe, marûla, meleke, milawine, marmalûke, malmatike, malba, malwa m.
gimîn lng. . gimayene, gurmayene, xirmayene, xurmayene
gims m. baqe m.r deste n.r qevse m.r qevde m.r qerse m.
ginc rd. desuyok, padusok, zeleqoq
gincî n. qerpik, ginrir, paçik, resele, girês, kewril, kortik, selte, çurtal, gînrik, pinrir, çaput n.
m. xirqe, xîrxe m.
n. gincî, ginrik n.
gincî bûn lng. . gincî bîyene, ginrik bîyene
gincir n. qerpik, gindr, paçik, resele, girês, kewril, kortik, selte, çurtal, ginrik, pinrir, çaput n.
gincir bûn lng. . gînrir bîyene, ginrirîyene
gincirandin lg. ginrirnayene
gincirfiros m/n. qerpikrotox, ginrirrotox, girêsrotox, kanrilrotox, kortikrotox, çurtalrotox n.
gincirfirosî m. qerpikrotoxîye, ginrirrotoxîye, girêsrotoxîye, kanrilrotoxîye, kortikrotoxênî, çurtalrotoxênî m.
gindir m. meska ronî, postê ronî m.
gindirandin lg. gindirnayene, gir kerdene, gilêr kerdene, toterî kerdene, lîr kerdene, xir kerdene, lur kerdene, tilor kerdene, xir kerdene, lêr kerdene, gêr kerdene, tilos kerdene, cêr kerdene
m. gindirnayis, girkerdis, toterîkerdis, xirkerdis, lurkerdis, gilêrkerdis, lîrkerdis, lêrkerdis n.
gindirîn lng. . gindirîyene, gir bîyene, toterî bîyene, xir bîyene, lur bîyene, lîr bîyene, gilêr bîyene, tilor bîyene, gindir bîyene, lêr bîyene, gongil bîyene, tilos bîyene
m. gindirîyayis, girbîyayis, lurbîyayis, toterîbîyayis, gindirbîyayis, xirbîyayis, lîrbîyayis, gilêrbîyayis, lêrbîyayis n.
gindor n. bangêre, loxe, bargîne, bungêre, barîngane, luexe, luerik, bunger m.
m. bot. besîla, qawine, pêtexe, qawune, beysla, pityex m.
gindor kirin lg. gindirnayene, gir kerdene, gilêr kerdene, toterî kerdene, lîr kerdene, xir kerdene, lur kerdene, tilor kerdene, xir kerdene, lêr kerdene, gêr kerdene, tilos kerdene, cêr kerdene
gindorkirin m. gindirnayis, girkerdis, toterîkerdis, xirkerdis, lurkerdis, gilêrkerdis, lîrkerdis, lêrkerdis n.
ginegin h. pilepil
ginginik rd. vin, vinok, vinvinok
ginginok m. vin, vinok, vinvinok
gingirî rd. tompiz, guat, gilor (merdim)
gingirok rd. tompiz, guat, gîlor
gingirokî rd. tompizkî, guatkî, gilorkî (merdîm)
ginî n. ana. beze, ginde, giloke, gilîye, gilî, gila m.
ginîyê bînê guh n. ana. gilîya binê gosî m.
ginîyên çav gilîyê hêsran, gilîyê gman zh.
ginîyên xwêdanê pj. gilîyê araqî, ginda ereqî
ginîyên xweziyê pj. gilîyên malêzî, bezeyên malêzî
ginrirî n. ginrir n.
ginrirîî bûn lng. . ginrirîyene, ginrir bîyene
ginrirîîn lng. . ginrirîyene, ginrir bîyene
ginû m. bot. sendalêre, darsendale m.
gipgemarî rd. qipqilêrin, gepgemarin
gipgilover rd. gipgilover, gipgîlor, giloverikin, gilorikin
gir rd. girs, gird, girs, girz
m. kîn, kir, xinc, bend, qerez, kênat, xerez n.
gir bûn lng. . pîl bîyene, berz bîyene, girs bîyene, gird bîyene
gir kirin m. gircikerdis, girskerdis, girsnayis n.
lg. pîl kerdene, xisn kerdene, mubalaxa kerdene, girsnayene
giram m. gram n.
m. rîmet, erje, sedr, erc n.
giram girtin lg. hurmet kerdene, rîmet cidayene, pilgirewtene
girambar rd. rêzdar, rîmetdar, muteber, îtibarin, wayirxatir, xatirin
rd. sergiran, giran
girambarî m. rêzdarîye m., îtîbar n.r rîmetdarîye m., prestîj n.
giramdar rd. rêzdar, rîmetdar, muteber, îtibarin, wayirxatir, xatirin
giramgir rd. rîmetkar, hurmetkar, rêzgîr, hurmetin
giramî m. rêzdarîye m.r îtîba n., rîmetdarîye m.r prestîj n.
giramî pêdan lg. îtibar ciardene, rîmetdarîye pêardene, rêzdarîye pêardene, îtibar pêardene
giran rd. sergiran, giran
rd. giran, girun, gira
rd. hêdî, giran, yewas
giran bûn lng. . giran bîyene
giran giran h. hêdî-hêdî, girangiran,yewas-yewas
giran kirin lg. giran kerdene, niqar kerdene, girannayene, neqirnayene
giranbiha rd. giranbaha, giransedr, giransenc
giranbiha bûn lng. giranbaha bîyene, hêcayin bîyene, sedirin bîyene, qîmetin bîyene, nirxdar bîyene
giranbiha kirin lg. . giranbaha kerdene, hêcadarnayene, sedirin kerdene, qîmetin kerdene, nirxdar kerdene, giranbahanayene
giranbihaî m. giranbahayîye, giranbahayênî m.
giranbihakirin m. giranbahakerdis, hêcadarnayis, sedirinkerdis, qîmetinkerdis, nirxdarkerdis, giranbahanayis n.
giranbuha rd. hêca, erjaye, sedrgiran, rîmetberz, rîmetgiran, giranbaha, rîmetdar, erriyaye
giranbûn m. giranbîyayis n.
girane rd. girankî, girane
giranfros rd. giranrotox
giranî m. tip. fef n., sara m., epîlepsî m.
m. mot. giranîye m.
m. giranîye, giranênî m.
giranîya atomî m. gîranîya atomî m.
giranîya gramî n. hêza gramî., giranîya gramî., gramhêze, gramgiranîye m.
giranîya navçe n. sîkleto mîyançe, giranîya mîyançeye, mîyançesîklet n.
girankirin m girankerdis, girannayis n. *lê giran bûn lng. re ci giran ameyene, re ci giran bîyene
girar m. pîlaw, pîlav n.
giraste m. qirase, qerase, qirnase, qerste n.
girav m. cog. girawe, dorawe m.
girave m. cog. nêmgirawe, nêmdorawe m.
giravî rd. girawin, giraweyin
giravok m. girawike, giraweke m. *komgirav komgirawî, komdorawî zh.
giraw m. pergan, tepistî, ran, îpotek, dutî, rehîn, hîpotek n.
girawa asmanî m. ast. galaksî, asmêneke, palanga asmênî n.
girayî m. girsîye, girdîye, girsênî m.
girbûn m. pîlbîyayis, berzbîyayis, girsbîyayis, girdbîyayis n.
gircomîtî m. bêhemayîye, bêhezmîye m.
gird n. cog. gir, tûm, tîl, tap, qîl, pul, tûmik, tilik, komik, qot, tepe, tile n.
girdar rd. kîndar, kirdar, qerezdar, kîncî, xincin, kînin, qerezin, kirin
girdarî m. kîndarîye, kirdarîye, qerezdarîye, xinrinîye, kîndarênî, kîncîyîye, kirdarênî, kîninîye, qerezinîye, kirinîye m.
girdav m. cog. gêjike, girawe, sîpe, gêrike, girdawe, çerxê awe m.
girde m. cog. girawe, dorawe m.
m. ano. hengil, kule, qorik, qalçe, qulî n.
girdek m. rz. girdeke, herfa girde, herfa pîle, herfa girse m.
girdik m. hêt, qor, palîste, bite, rehn, palîsne, hête, hite, quer n.
m. ana. masûlke, edale n.
girdok m. pertewsuze, merceke, girdeke m.
girê m. tip. gilmik, gilîye, gire, gulpik, gudik n.
m. perse, alange, problem, persgire, mesele, aloz m.
m. gire, best n.
girê bûn lng. gire bîyene
girê dan lg. gire dayene, bestnayene
girê girê h. gire gire
girê lêdan lg. . gire pirodayene, gireriestene
girê serbikevir m. perîpîramîd, pîramîdê pêrîye n.
girêba m. tip. gireva, va, hewa, suzî, romatîzma n.
m. tip. kerkenc, kanser, rêsa merdimwere, qanser n.
girêbanasî m. kanserologî, kerkencnasîye, kerkencsinasîye, kansersinasîye n.
girêbayî rd. kerkenrin, kanserin
girêbayî bûn lng. kerkenrin bîyene, kanserin bîyene
girêbend m. qîrbend, yaxî n.
girêbest n. kîsik, kîs, girwêst, kêsik, çêsik, kîse, kîsk n.
girêç m. hengame., haybro, herese, qerebelix, semate, hayle m., teqereq, gimîûnalî, zelemele, çîlvîlîye, gurintî, xirerir, teqereqe, gimîûnalî, welwele, samate, somate, zimîûnalî n.
girêçk m. ana. kabok, movik, kavok, mobik n.
giredan lg. . giredayene, bestnayene, giryedayene
girêdan m. giredayis, bestnayis n.
girêdanî m. giredane, têkilî m.
girêdayî rd. beste, giredaye, pabeste, pirabeste, pabende
rd. têrapîste, pîste
girêdayîtî m. dilsozîye m., wefa n., sedeqat /?., pêbestîye m., pêbawerîye m., giredayîye m.
girêdêr rd. giredar, gireker
giregir n. giregir, axler, axawet, erkan n.
girêhisk m. gireyo kor, gireyo husk, girehusk, korgire, girewo kor n.
girek m. rz. girdeke, herfa girde, herfa pîle, herfa girse m.
girêk m. rz. bestox n.
m. gire n.
girêk lêketî rd. girepiroginaye
girêk lêxistin lg. . gire pirodayene, gire riestene
girêka kor m. gireyo kor, gireyo husk, girehusk, korgire, girewo kor n.
girêkasist m. gireyo sist, gireyo sistpist n.
girêklêxistin m. girepirodayis, gireriestis n.
girêkok rd. girebest, peyek, dimik
girêkor m. gireyo kor, gireyo husk, girehusk, korgire, girewo kor n.
girêkutik m. gireyo kor, gireyo husk, girehusk, korgire, girewo kor n.
girêlêdan m. girepirodayis, gireriestis n.
girêmitik m. tip. kurike, xirtik, dîfterî m.
girês m. guhandil, gandil n.
girêse m. destarî, destare, distarî m.
girev m. grev n.
girevêre rd. alozin, çilûvil, girevir, çil-vil, têmîyankewte
girêya sto m. ana. mora vileyî m.
girêz m. gilêzî, alêzî, alîye, malêzî, gewel, lêzike, sorike, gilêjge, alu, gilêjinge, alî, gilazige, alazî, malyez, gilêskî, girêze, olîye, gilyejg, gilêjg m.
m. bîyo. lêzike, îfraz m.
girfan m. taneke, cêb, kîs, cêbik, cêv, kîsik, tanike, tunike, toneke, cêbe, cîev m.
girgîn rd. sawdar, tersdar, sencdar, muthîs, tersehêz, xofdar, dehsetin
rd. sênber, vînitbar, konkret, musexes, somid
girgîn kirin lg. sênber kerdene, vînitbar kerdene, konkret kerdene, musexes kerdene, somid kerdene
girgînbûn lng. . sênber bîyene, vînitbar bîyene, konkret bîyene, musexes bîyene, somid bîyene
m. sênberbîyayis, vînitbarbîyayis, konkretbîyayis, musexesbîyayis, somidbîyayis n.
girgînî m. sênberîye, vînitbarîye, konkretîye, musexesîye, vînitbarênî, somidênî, sênberênî m.
girgînker rd. sênberker, vînitbarker, konkretker, somidker
girgînkirin m. sênberkerdis, vînitbarkerdis, konkretkerdis, musexeskerdis, somicikerdis n.
girgir m. girgir, xirxir n.
girgirik m. girike, giroke m.
girgirk m. girgirek n.
girgirk kirin lg. . girgirek kerdene, girgireknayene
girgirkkirin m. girgirekkerdis, girgireknayis n.
girgirok m. girike, giroke m.
m. girgirik, girik n.
girgirok kirin lg. . girgirik kerdene, girik kerdene, girgirek kerdene, girgireknayene
girgirokkirin m. girgirikkerdis, girikkerdis n.
girgisandin lg. rasanitene, rasanayene, rasonayene, rasanayene
girhan m. selekîyayis, kewîyayis, sileyîyayis n.
girî m. gerîye, girîye, kirîye m.
m. pîlîye, girsîye, xisnîye, girdîye, pîlênî, girsênî, girdênî m.
m. berb, berm, berbîs n.
girift rd. alangin, alozin, alozdar, alangdar
giriftar rd. alangin, alozin, alozdar, alangdar
giriftdar rd. alangin, alozin, alozdar, alangdar
giriftdar bûn lng. . alangin bîyene, alozin bîyene, alozdar bîyene, alangdar bîyene
girik n. cog. gir, tûm, tîl, tap, qîl, pul, tûmik, tilik, komik, qot, tepe, tile n.
m. guda mîrî, mîrgude m.
m. gude, gudike m.
girik kirin lg. . gude kerdene, gudnayene, gud kerdene
girikî rd. nêareste, nêdîyar, nêareze, nêkifs, nêbelû, nêeyan
girikî kirin lg. . gud kerdene, gudin kerdene
girîn lg. berbayene, bermayene, bervayene, barmayene, berme bîyene
m. berbayis, bermayis n.
girîner rd. berbnayox, bermnayox
giring rd. muhîm, girane, ehmîyetin
giringî m. giranîye, ehemîyet m.
giringî pêdan lg. . ehemîyet ridayene, giranîye ridayene, gos re sernayene
girînok rd. berbonek, berminik, berbonik, bermikin
girîs m. cele n., rebeqe n., gidîse m., sele n.
girîtî m. girsîye, girdîye, girsênî m.
giriyandin lg. . berbnayene, bermnayene
girîyandin lng. keleberbnayene, kelegîrnayene
m. keleberbnayis, kelegîrnayis n.
giriyok rd. berbonek, bermonek, berbonik, berminik, bermikin
girizandin lg. . wepernayene, gijgijnayene
m. wepernayis, gijgijnayis n.
girize m. gijgij, recef, lerzayis, recefîyayis n.
girîzgeh m. girîzgeh n.
girizîn lng. weperayene, gijgijîyene
m. weperayis, gijgijîyayis n.
girker rd. girsker, girdker, pîlker
girm m. girm, gurm n.
girmaçik m. girmaçik n.
girmandin lg. . girmnayene, dingnayene, ringnayene, xirmnayene
m. girmnayis, ringnayis, dingnayis, xîrmnayis n.
girme girm h. gurmegurm, girmegirm, xurmexurm, ringering, zingezing, dingeding, xirmexirm
girmiçag m. girmaçik n.
girmik m. girmike, kulmike, nunrike, kulmistike, gurmike, nurrike, nurgke, niçuke, nurike, niyonrik m.
girmilk n. ana. dos, kift, pol, sele, çengile, kole, dues n.
girmîlk m. serdos, serpol, çengel, kilikê harmeyî n.
girmîn lng. . girmayene
girmixî rd. puç, çurig, rizaye, poyaye
girnaz m. guriz, zivir, guruz, pûrtuk n.
girnazî rd. gurizin, zivirin, guruzin, pûrtukin
girnazî bûn lng. . gurizin bîyene, zivirin bîyene, guruzin bîyene, pûrtukin bîyene
girnazîbûn m. gurizinbîyayis, zivirinbîyayis, guruzinbîyayis, pûrtukinbîyayis n.
girnewî bûn lng. . girnawî bîyene, sebateke bîyene
girnewût m. girnawî, sebateke, qirnewî n.
girnewûtî bûn lng. . girnawî bîyene, sebateke bîyene
girnijandin lg. nurnayene, risikitene, pêsikitene, qat kerdene, têsikitene, nur kerdene
lg. pesmernayene, besernayene, wepesmernayene, kesifnayene, weperpesnayene, mijmijnayene, weperpesnayene
m. pesmernayis, besernayis, mijmijnayis, wepesmernayis, kesifnayis, weperpesnayis n.
girnijî rd. riweperpes, rîsa, rîpesmir, rîwepermes, mutebesim
girnijîn lng. . pesmirîyene, beserîyene, girmijîyene, weperpesîyene, mijmijîyene, kesifîyene, wepermesîyene, pesmerîyene
m. pesmiriyayis, beserîyayis, girmijîyayis, wepermesîyayis, kesifîyayis, weperpesîyayis, mijmijîyayis, tebesum, pesmerîyayis n.
girnoz rd. gizre
rd. kenikin, mirikin, kepegin
girnûg m. bot. gurnige, goijale, gorcale, gornage, guercale, gurnîk, gurnuge m.
girnuz m. guriz, zivir, guruz, pûrtuk n.
girofik m. erebik, erebewo qij n.
girohî rd. bi hemparîye, mustereken, kolektîf, bi parebirayî, bi paredarîye, bi desteberayî, bi sîrigiye, bi ortaxîye
girole m. erebane, erebaneyê gayan, erebe n.
girose m. destarî, destare, distarî m.
girosk m. pinc, mipk, miçiknayox, fekik n.
girov m. kûnik, binik n.
girover rd. gilor, gilover, gindolek, kilol, kure, girover, gilovir, gulover, qilor, gulyer, qanqol, gir, xir
girover bûn lng. . gilover bîyene, gilor bîyene, giloverîyene
girover kirin lg. gilover kerdene, gilovernayene, gilor kerdene
giroverbûn m. giloverbîyayis, gilorbîyayis n.
giroverî m. giloverîye, gilorîye, giloverênî m.
giroverkirin m. giloverkerdis, gilovernayis, gilorkerdis n.
girran m. girran, niqa n.
girrek rd. sêlî
girs n. kêrang, çêran, sirît, kêran, keron, çêrang, kiron n.
n. tare,martage, martaqe, mertage, mirdaqe, mîrdaqe m.
girsan n. xuyset, karakter, secîye, afernek n.
girsandin m. gircikerdis, girskerdis, girsnayis n.
lg. pîl kerdene, xisn kerdene, mubalaxa kerdene, girsnayene
girse m. kutle, girseye, kotil m., korma merdiman m.
girsehêz rd. bêbav, girsêrên, tewr pîl, muazam, girsûbêbav
girsik m. sekoke, saxtêre, qorçe, qogke, qoxe, seqoqe, qorçêre, sekoke, querç, qorçe, siqoqe m.
girtek m. meqbûze, mexpûze m.
girtename m. zabite, girewtisname. zeftname. zabitname m.
girtî rd. girewte, kîpkerde, cadaye
rd. hepisî, girewte, bende, mehkum, hepsî
girtîa nivekirî rd. hepiso nêmrakerde, zîndano nêmrakerde, girewtgeho nêmrakerde n.
girtîgeh m. hepis, hepisxane, girewtgeh, girewtxane, cezaxane, mepusxane, hepisxone n.
girtin lg. deginayene (hewr)
lg. girewtene, girotene, guretene, gerewtene
lg. tepistene, girewtene, tepêstene, depistene
m. tepistis, girewtis, depistis n. girtinsigverdest kerdene, derdest kerdene, tepistene, girewtene
lg. miçiqnayene, xitimnayene, kîp kerdene, girewtene
girtina rojê m. ast. gêriyayisê tîjî, rojgêrîyayis, gêrîyayisê rojî, girewtisê rojî n.
girtirîn rd. girsêrên, tewr pîl, muazam, bêbav, girsûbêbav *gir û hûr girs û hurdî, gird û hurdî
girtîtî m. girewteyîye, kîpkerdeyîye, cadayeyîye, girewteyênî m.
m. hepisîye, mehkumîye, bendîye, hepisênî, mehkumênî m.
girtîxane m. hepis, hepisxane, girewtgeh, girewtxane, cezaxane, mepusxane, hepisxone n.
girtole rd. sawdar, tersdar, sencdar, muthîs, tersehêz, xofdar, dehsetin
rd. tirtire, tartan, zirteboxe, kamore, lasgirs, qirase, qerese
girû m. tip. ger, gir n.
girû kirin lg. . peyser estene, texîr kerdene, taloqnayene, peyde estene, tehîrnayene, tecîl kerdene, peyde dayene, taloq kerdene
girûgêç m. ana. hizrûpuzrî zh.
girûker m/n. peyserestox, taloqnayox, peydêstox, tehîrnayox n.
girûkirin m. taloqkerdis, peyserestis, peydedayis, peydeestis, taloq n.
girûxane m. mezba, serebirnayisgeh, selexane, mezbaha m.
girûz m. tîl, zax, zox n.
giruz n. guriz, zivir, guruz, pûrtuk n.
girûzekî rd. gurizin, zivirin, guruzin, pûrtukin
girûzekî bûn lng. gurizin bîyene, zivirin bîyene, guruzin bîyene, purtukin bîyene
girûzekîbûn m. gurizinbîyayis, zivirinbîyayis, guruzinbîyayis, pûrtukinbîyayis n.
giruzîn rd. gurizin, zivirin, pûrtukin, guruzin
girwandin lg. . cêvetene, çerme kerdene, selixnayene
m. cêvetis, çermekerdis, selixnayis n.
giryan m. berb, berm, berbîs n.
giryandin lg. . berbnayene, bermnayene
gis rd. pêro, têvter, têde, he m., he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
gisk rd. pêro, têvter, he m., umum, têde, he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
gist rd. pêro, têvter, he m., umum, têde, he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
gist bi hev re rd. têvter pîya, pêro pîya, têde, têde pîya
gistî rd. pêro, têvter, he m., umum, têde, he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
gistî bûn lng. pêro bîyene, têvter bîyene, têde bîyene
gistî kirin lg. . îstimlaq kerdene, pêroyînayene, têvterînayene, pêroyî kerdene, ê pêroyî kerdene
lg. . pêro kerdene, têvter kerdene, têde kerdene
gistîbûn m. pêrobîyayis, pêroyîyayis n.
gistik rd. pêro, têvter, têde, he m., he m., kulî, têdir, piyêr, tîede, tîedî, pîyor
gistîkirin m. pêroyîkerdis, pêroyînayis, îstimlaqkerdis n.
gistîname m. tamî m., têvtername. pêroname m.
gistîtî m. pêroyîye, têvterîye, hemeyîye, umumî m. *hatin gîstîkirin ltb. pêroyî kerîyene, ameyene pêroyînayene
gistiyane rd. pêroyane, têvterane, pêrokî
givale m. isk. liqe, bolige m.
givand m. xêze, dxize, gxize, dlxa, xete, çixêze, xizike m.
givandin lg. . amên kerdene, hamên kerdene, amênnayene
m. amênkerdis, hamênkerdis, amênnayis n.
givar rd. gonîsîrîn, gonîgerm, sabewes, sempatîk, wesrî
givar bûn lng. gonîsîrîn bîyene, gonîgerm bîyene, sabewes bîyene, sîrîn bîyene, wesrî bîyene
givar kirin lg. . gonîsîrîn kerdene, gonî-germ kerdene, sabewes kerdene, sîrîn kerdene, wesrî kerdene
givarbûn m. gonîsîrînbîyayis, gonîgermbîyayis, sabewesbîyayis, sîrînbîyayis, wesrîbîyayis n.
givarî m. gonîsîrînîye, gonîgermîye, sabewesîye, sempatî, sîrînîye, wesrîyênî, gonîsîrînênî, gonîgermênî m.
givarkirin m. gonîsîrînkerdis, gonîgermkerdis, sabeweskerdis, sîrînkerdis, wesrîkerdis n.
givastin lg. . guvisnayene, ropiroznayene, paraznayene, givisnayene, givêsnayene
m. guvisnayis, ropiroznayis, paraznayis, givisnayis, givêsnayis n.
givegiv n. guveguv, gujeguj
givêr m. hemel, hezm n.
givêrandin lg. . hemelnayene, feriknayene, hezm kerdene, hezmnayene
givêrî m. bêhemayîye, bêhezmîye m.
givêrîn lng. hemelîyene, hezm bîyene, hezmîyene
givgive m. vizik, guvik, soqî, dual m., vizvizok, soqa, virvirok, govik n.
givî n. amên, hamên, amîn, omyen, amîên n.
givîn lng. raameyene, amên girewtene, îzayene, hamên girewtene
givir n. zoo. pisingê çolî, siv, pisingo kovî n.
givirt m. ricaw, rêm,îzra, rim, lêm, leym, lîm, rîem, reym n.
givisandin lg. . guvisnayene, ropiroznayene, paraznayene, givisnayene, givêsnayene
m. guvisnayis, ropiroznayis, paraznayis, givisnayis, givêsnayis n.
givrik bûn lng. tixs bîyene, bidestûpa bîyene
giwîstan m. dêwezan, xaçirgan, dêzlig, dêwezun n.
gix m. gix, egi, gixik (doman) n.
gixik m. gix, egi, gixik (doman) n.
gixik kirin lg. . gix kerdene, egi kerdene
gixîn m. gix, egî, gixik (doman) n.
giya n. vas, vas n.
giyabenîst n. bot. perpazax n.
giyaberk m. bot. zirkorek, korikvas n.
giyabir n. vasbir, vasçînîtox n.
giyabirin m. bot. birînvas, vasê birîne, tarvevas n.
giyacîwa m. bot. hewadwa, dwavas n.
giyadar rd. vasin, vasdar
giyadawidî m. bot. çerdûk, pirp, çernûg, çirdûk n.
giyadawûdî m. bot. çerdûk, pirp, çernûg, çirdûk n.
giyageh m. çere, puze, mera, çeregeh, vasgeh, olaxe n.
giyagêsk/ n. bot. zergulî m.
giyagewrik m. bot. çayê koyî, çayê birî, çayê çolî n.
giyagezik m. bot. dirike, dirika morî m.
giyagezok m. bot. dirike, dirika morî m.
giyagirêçk m. bot. nanê mîlçikan, nanê çûçikan, nançûk, nun mirçikun, nonê çûçika, nonê mîçike, nanê mîçikan m.
m. bot. surpenc, surpencik n.
giyagirmok m. bot. zergulî m.
giyagurg m. bot. pîncik, pînce n.
giyahurçî m. bot. avîzêre m.
giyajehrik m. bot. vasejar, vasaxu n.
giyajehrîn m. bot. vasejar, vasaxu n.
giyajeng m. bot. kax n.
giyakêçk m. bot. kekevas, vaso perkin, kekvile, vasê kekan, vilika cenet cahnimî n.
giyakitik m. bot. vasesiv n.
giyamêrg m. bot. vasê mergan, mergevas n.
giyamês m. bot. vasemês n.
giyamêsxur m. bot. vaso mêswer n.
giyan m. cirestis, gîyayis, rîresayis, restis n.
m. qertîboz, zirope, xeyalet, metekin, sipêla, qerqertî m., xayve,xeybe n.
n. gan, can, gîyan, cun, gun n.
giyan dan lg. gan dayene, can dayene, gîyan dayene
giyandarwêr n. heywan, ters, heywon, heywun, heyban n.
giyanermik m. vaso nerm, nermvas n.
giyanî rd. ruhên, canên, ruhî, gîyanî, royên
giyankês n. cangîr, ezraîl, gangêr, ezrayîl, gangîr, gungêr, gongêr n.
giyanleber n. heywan, ters, heywon, heywun, heyban n.
giyannas m/n. psîkolog, ruhsinas, ruhzan n.
giyannasî m. psîkologî, ruhsinasîye, ruhzanîye, psîkolojî n.
giyaqepûsk m. bot. benevsa cezayirî m.
giyaresik m. bot. sîyavas (palo) n.
giyarevînk m. bot. pirperik n.
giyarifk n. geziko dimin, havêliko dimin, gezo destikin n.
giyasawûn m. bot. kefkefok, vaso kefkin n.
giyasermîn m. bot. sermonek, vaso sermonek n.
giyasêvk m. bot. kekevas, vaso perkin, kekvile, vasê kekan, vilika cenet cahnimî n.
giyasimil m. bot. genimê çolî, xeleyê çolî n.
giyasimnik m. bot. gez, boruqe, vasêgezikî, vasê havêlîkî n.
giyasîrik m. bot. talike n.
giyasîrîn m. bot. mîmoza m.
giyasîrk m. bot. talîye, deleye m.
giyasurik m. bot. surtole, xanzeke, tolike n.
giyaxur rd. vaswer
giyaxwer rd. vaswer
giyayê kefikê m. bot. kefkefok, vasokefkin n.
giyayê mêrgê n. bot. vasê merge n.
giyayî rd. vasên
giyayokî rd. vasokên
giyazerîle m. bot. zirkorek, korikvas? n.
giyazûre m. bot. aldakvas, vasê aldakî n.
giyotîn m. gîyotîn n.
giz m. eleqe m.
gizêr m. bot. gizêra pepî, singe, singe m.
m. bot. bunrîke, gizêre, hawice, pirçikin, buncîke, hewice, buncuk m.
gizêra derewîn m. bot. zirgizêre, gizêra çolî, eskijê gayo? m.
gizêra stû m. koka vileyî n.
gizgêrîk m. çîk, çeq, çîkele, piskele, gizgalik, pesk, çêle, gizgarik, piskene, piskone, çeley, çiqlik, koz n.
gizgiz m. gijgij, recef, lerzayis, recefîyayis n.
gizgizandin lg. ragijgijnayene, ragizgiznayene
m. ragijgijnayis n.
gizgizîn lng. ragijgijîyene, ragizgizîyene, recefîyene
gizgizok m. vizik, guvik, soqî, dual m., vizvizok, soqa, virvirok, govik n.
gizik m. refleks, verapey, tepke n.
m. vizik, guvik, soqî, dual m., vizvizok, soqa, virvirok, govik n.
gizing m. sipêder, sipêde, dosere, serê sodirî, sefeq, ferîr, serê sewdirî, serê siway n.
gizir rd gizre
m. dirn, gizir, pûrtuk n.
gizirî rd. dirnin, gizirin, pûrtukin
gizirî bûn lng. dirnin bîyene, gizirin bîyene, pûrtukin bîyene
gizre rd. gizre
gizûn rd. tuj, tun, tîj, guz, guzî, guiz
gizûz m. zoo. beye, bûzêzî, gazûz, susk, gûziz, bizûz, sus m.
gizvanok m. gulîye, gêse, gulange, gila, gilange, gile, gilpoçî, gilî m.
rd. kankol, xelek, lul, çunqal, kangal, kakol, çankol
gi bakınız: ke
(n) bakınız: gî (n)
gicik (n) bakınız: gijik (n)
gidî -ye. küçük, ufak
bakınız: kidî
gidî gidî bakınız: kidê kidê
gierm (m) bakınız: germî-II (m)
gierzi (n) bakınız: girze (n)
gij gij! çiftleşmesi için boğa vb. erkek hayvanları tahrik etmek amacıyla kullanılan bir sözciik
gij kerdene (boğa vb. için) çiftleşmesi için erkek hayvanları tahrik etmek
gij! çiftleşmesi için boğa vb. erkek hayvanları tahrik etmek amacıyla kullanılan bir sözcük
gijelek (m) bakınız: gijoleke (m)
gijgeleke (m) bakınız: gijoleke (m)
gijgêleke (m) bakınız: gijoleke (m)
gijgolek (m) bakınız: gijoleke (m)
gijik saç
(n) saç
gijikin -e, karışık, karmakarışık (birbirine dolanmış olan) Porê kêneke gijikin bî. (Kızın saçları karmakarışıktı.)
gijikinî (m) karışıklık (birbirine dolanma durumu, saç vb. içi (n)
gijikinîye (m) karışıklık (birbirine dolanma durumu, saç vb. içi (n)
gijlik (m) bakınız: gijoleke (m)
gijolek (m) bakınız: gijoleke (m)
gijoleke (m) hortum
gijoleki (m) bakınız: gijoleke (m)
gijûgale (m) çalı çırpı
gijûgali (m) bakınız: gijûgale (m)
gil (n) tepe, doruk, şahika, zirve
(n) dal
gil kerdene budamak (ağaç içi (n)
gila bakınız: gilangna
gilana bakınız: gilangna
gilanga morekan (m) bakınız: gilanga murayan (m)
gilanga murayan (m) boncuk dizisi
gilangê bir kez
gilange (m) koz, kere, defa, sefer
gilangêk bir kez
gilangî bakınız: gilangê
gilangi (m) bakınız: gilange (m)
gilangna yine, gene, tekrar
gilar gerdan
(n) 1)(bazı hayvanların boyunlarının iki yanından sarkan deri uzantısı) küpe 2) gerdan
gilare (m) bakınız: gilar (n)
(m) keçi için ad olarak kullanılan bir sözcük
(n) bakınız: gilar (n)
gilarey muron (n) bakınız: gilareyê murayan (n)
gilareyê murayan (n) boncuk dizisi
gilari (m) bakınız: Gilare (m)
gilazinge (m) çakı, küçük bıçak
gilbe boğaz
(m) boğaz
(n) kafile
(n) salkım
gilbedeginayîş (n) bademcik şişmesi
gilbi (m) bakınız: gilbe (m)
gilbideginayîş (n) bakınız: gilbedeginayîş (n)
gilçica (m) bakınız: gilçija (m)
gilçice (n) bakınız: gilçije (n)
gilçija (m) ailede ilk kız çocuk
gilçije (n) ailede ilk erkek çocuk
gilçik (n) ağacın tepesindeki dal
gildane (m) bir üzüm çeşidi
gildani (m) bakınız: gildane (m)
gilê bakınız: kilê, dakilê
(zh) bakınız: gileyî (zh)
gilê dare (n) ağacın dalı
(n) ağacın tepesi
gilê koy (n) bakınız: gilê koyî (n)
gilê koyî (n) dağın tepesi
gilê qirrike ademelması
(n) âdemelması (gırtlak çıkıntısı)
gilej (n) bakınız: gilêze (m)
gilêjgi (m) bakınız: gilêze (m)
gilêjgî (m) bakınız: gilêze (m)
gilêjgin -e, bakınız: gilêzin
gilêjî bakınız: gilêze (m)
gilejige (m) bakınız: gilêze (m)
gilejîge (m) bakınız: gilêze (m)
gilejin -e, bakınız: gilêzin
gilêjin bakınız: gilêzin
gilêjk (m) bakınız: gilêze (m)
gilêjkin bakınız: gilêzin
gilendike (m) bakınız: gindêlike (m)
gilêndike (m) bakınız: gindêlike (m)
gilenjike (m) bakınız: gilêze (m)
gilenjikin -e, bakınız: gilêzin
gilêrî bîyayîne bakınız: gilêrî bîyene
gilêrî bîyene yuvarlanmak
gilêrî kerdene yuvarlamak
gilêsk (m) bakınız: gilêze (m)
gilêşk (m) bakınız: gilêze (m)
gilêskî (m) bakınız: gilêze (m)
gilêşki (m) bakınız: gilêze (m)
gilêşkî (m) bakınız: gilêze (m)
gilêskin -e, bakınız: gilêzin
gilêşkin -e, bakınız: gilêzin
gileyî (zh) yele
gilêz (m) bakınız: gilêze (m)
gilêze (m) salya
gilêze fek ra şîyene ağzından salya akmak
gilêzge (m) bakınız: gilêze (m)
gilêzgî (m) bakınız: gilêze (m)
gilêzgin -e, bakınız: gilêzin -e,
gilêzî (m) bakınız: gilêze (m)
gilêzin -e, salyalı
gilgil (n) 1)mısır 2)darı
gilî (m) bakınız: gillî (m)
gilî dekewtene bakınız: gillî dekewtene
gilî kerdene bakınız: gillî kerdene
gilî ra dopdolu, ağzına kadar
gilig (n) bakınız: gilik (n)
gilik bızır
klitoris
(n) bızır, klitoris
gilîye (m) bakınız: gillî (m)-l
gilîyejg (m) bakınız: gilêze (m)
gilîyejgin bakınız: gilêzin
gilîyeki kerdene bakınız: gillîyeke kerdene
gillî göz yuvarlağı
(m) 1)göz yuvarlağı 2)üzüm tanesi
gillî dekewtene üzüm tanelerinin tek tük olgunlaşmaya başlaması
gillî kerdene üzüm yerken salkımdan sadece bazı taneleri yemek veya bazı üzüm tanelerini salkımdan koparmak
gillik (n) bakınız: gilik (n)
gillîkerdiş (n) üzüm tanelerini salkımdan koparma
gillîyeke kerdene salkımı dalından koparmadan üzüm tanelerinin bazılarını koparıp yemek
giloka hakî (m) yumurta sarısı
gilolika hakî (m) yumurta sarısı
gilolikê hakî (m) bakınız: gilolika hakî (m)
gilolo bîyayîş bakınız: gilêrî bîyene
gilolo kerdiş bakınız: gilêrî kerdene
gilona bakınız: gilangna
gilonc (n) kısa urgan
gilong (m) bakınız: gilange (m)
gilongê bakınız: gilangê
gilongî bakınız: gilangê
gilongi (m) bakınız: gilange (m)
gilor -e, bakınız: gilover
gilorike (m) köfte (ince yarmadan veya kıymadan yapılan)
gilorin -e, yuvarlak, toparlak
gilover -e, yuvarlak, toparlak
gilovera trafîkî (m) trafik göbeği
giluer bakınız: gilover (n)
gilûng (m) bakınız: gilange (m)
gilûngê bakınız: gilangê
gilûngî bakınız: gilangê
gilyas (m) bakınız: gilyaze (m)
gilyasêr (m) bakınız: gilyazêre (m)
gilyaze (m) kiraz
gilyazêr (m) bakınız: gilyazêre (m)
gilyazêre (m) kiraz ağacı
gilyazêri (m) bakınız: gilyazêre (m)
gilyazi (m) bakınız: gilyaze (m)
gilyone (n) bakınız: girane (n)
gilze (n) bakınız: girze (n)
gimarênîye (m) bakınız: gemarênî (m)
gimarî (m) bakınız: gemare (m)
gimarin -e, bakınız: gemarin -e,
gimarin bîyayene bakınız: gemarin bîyene
gimarinbîyayîş (n) bakınız: gemarinbîyayîş (n)
gimarinîye (m) bakınız: gemarinîye (m)
gimarinkerdiş (n) bakınız: gemarinkerdiş (n)
gimgim Varto
(n) Varto
gina bakınız: gilangna
ginana bakınız: gilangna
ginc (n) bakınız: kinc (n)
ginda (m) yumak
gindelîke (m) bakınız: gindêlike (m)
gindêlike (m) yumak
gindilor -e, yuvarlak, toparlak
gindir bîyayîne bakınız: gindir bîyene
gindir bîyene yuvarlanmak
gindir dayene yuvarlamak
gindir dîyayîne yuvarlanmak
gindir kerdene yuvarlamak
gindirîyayene yuvarlanmak
gindirnayene yuvarlamak
gindirrîyayîne bakınız: gindirîyayene
gindo (n) köpek için ad olarak kullanılan bir sözcük
gindore (m) yuvak, loğ, yuvgu
gindori (m) bakınız: gindore (m)
ginî bakınız: ganî
gipik (n) gonca, konca, tomurcuk
gir (n) tepe
gir bîyene bakınız: xir bîyene
gir dayene bakınız: gêr dayene
gir kerdene bakınız: xir kerdene
gira (m) bakınız: girê (n)
(n) bakınız: giran (n)
gira bîyayene bakınız: giran bîyene
gira gira bakınız: giran-giran
gira kore (m) bakınız: girêyo kor (n)
giran ağır
1)ağır 2)ağırbaşlı, ciddi
(n) balyoz
giran bîyayîne bakınız: giran bîyene
giran bîyene 1)ağırlaşmak, ağır olmak 2)kötüleşmek (hastalık için) 3)ciddi olmak
giran giran giderek, gittikçe, yavaş yavaş “Hey hey Çemî Pîran Hêdî şin, giran-giran” (Remezan Oruç, Vate, Nr. 31)
giran nêweş bîyene ağır hasta olmak
girana bakınız: gilangna
giranê (m) bakınız: giranî (m)
girane (n) yaka
giranênî (m) ağırlık
giraneyê çakêtî (n) ceket yakası
giraneyê şakî (n) ceket yakası
giraneyê setreyî (n) ceket yakası
giraneyî ver de bîyene can çekişmek, ölüm döşeğinde olmak
giraneyîverdebîyayîş (n) can çekişme
giraneyo gilover (n) yuvarlak yaka
giraneyo tîk (n) dik yaka (kazak vb. içi (n)
girang (m) bakınız: gilange (m)
girangi (m) bakınız: gilange (m)
giranî (m) 1)ağırlık 2)ağırbaşlılık, ciddilik, ciddiyet 3)pahalılık
giranî ver de bîyene bakınız: giraneyî ver de
giranîye ağırlık
ağırlık
(m) 1)ağırlık 2)ağırbaşlılık, ciddilik, ciddiyet
girawa solomonî Solomon Adaları
girawe ada
(m) 1)ada 2)burgaç, girdap; eğrim
girawê falklandî Falkland Adaları
(zh) Falkland Adaları
girawê marşalî Marshall Adaları
(zh) Marshall Adaları
girawê solomonî (zh) Solomon Adaları
giraweke (m) adacık
girçike (n) budak
girçikin -e, budaklı
gird büyük
-e, büyük
gird kerdene büyütmek
girda (m) delikli köfte (ince yarmadan yapıla (n)
girdê (m) bakınız: girdîye (m)
girdey (m) bakınız: girdîye (m)
girdîye (m) büyüklük
girdos (m) bakınız: herdose (m)
gire (n) bakınız: girê (n)
girê (n) 1)boğum (ağaç için) 2) düğüm
gire dayene bakınız: girê dayene
girê dayene 1)bağlamak 2)düğümlemek 3)kuşanmak (kuşak, fişeklik vb. içi (n)
girê koyî (n) dağın tepesi
girêdaye (n) (TE) çevrimiçi
giredayîş (n) bakınız: girêdayîş (n)
girêdayîş (n) 1)bağlama 2) ilişki (TE), irtibat (TE) 3)düğümleme 4)kuşanma (kuşak, fişeklik vb. içi (n)
girêk (n) 1)boğum (ağaç için) 2)düğüm
girek (n) 1)b. girêk (n) 2)b. girêkê dare (n)
bakınız: gerek, ganî
girêkê dare (n) ağaç boğumu
gireko kor bakınız: girêko kor (n)
girêko kor (n) kördüğüm
girekor (n) bakınız: girêkor (n)
girêkor (n) kördüğüm
girênaya (m) 1)kaynatılmış olan 2)çok sıcak olan (yemek, içecek vb.)
girênaye (n) kaynatılmış olan
girênaye bîyene çok sıcak olmak (yemek, içecek vb. içi (n)
girênayek (n) kaynatıcı
girênayekê awe (n) su kaynatıcı
girênayene kaynatmak
girênayîş (n) kaynatma
girênayîye (m) 1)kaynatılmış olan 2)çok sıcak olan (yemek, içecek vb.)
girênêdaye (n) (TE) çevrimdışı
girênîyayene kaynatılmak
girênîyayîş (n) kaynatılma
girêş (n) bakınız: girrêş (n)
girêşê gedan (n) bakınız: girrêşê gedeyan (n)
giretene bakınız: girewtene
giretiş (n) bakınız: girewtiş (n)
girewtek (n) alıcı
girewtene almak
1)almak 2)satın almak
girewtene fekê xo anmak Nameyê ey megîre fekê xo. (Onun adını anma.)
girewtene fîlm filme almak
girewtiş almak
(n) 1)alma 2)alım, alış 3)satın alma
girewtişfekêxo anma
girey (m) bakınız: girê (n)
girey dayene bakınız: girê dayene
gireya dare (m) bakınız: girêyê dare (n)
gireya kore (m) bakınız: girêyo kor (n)
gireya zuqlike (n) bakınız: girêyê zuqlike (n)
gireya zuqliqe ademelması
girêyaya (m) kaynamış olan
girêyaye (n) kaynamış olan
girêyayene kaynamak
girêyayîş (n) kaynama
girêyayîye (m) kaynamış olan
gireydayîş (n) bakınız: girêdayîş (n)
gireyê dare (n) bakınız: girêyê dare (n)
girêyê dare (n) ağaç boğumu
girêyê zuqlike (n) âdemelması (gırtlak çıkıntısı)
gireyo kor (n) bakınız: girêyo kor (n)
girêyo kor (n) kördüğüm
girgil (n) bakınız: gilgil (n)
girgir (n) gırgır (süpürge türü)
girgudike (m) köfte (ince yarmadan veya kıymadan yapıla (n)
giri (n) bakınız: girê (n)
girike (m) 1)topaç 2)köfte (ince yarmadan veya kıymadan yapıla (n)
giriki (m) bakınız: girike (m)
girînaya (m) bakınız: girênaya (m), girênayîye (m)
girînaye (n) bakınız: girênaye (n)
girînayene bakınız: girênayene
girînayîş (n) bakınız: girênayîş (n)
girîng -e, önemli
girîngî (m) önem
girîngîya cigêrayîşî (m) araştırmanın önemi
girîngîye (m) önem
girîngîye/girîngî dayene önem vermek
girînîyayene bakınız: girênîyayene
girînîyayîş (n) bakınız: girênîyayîş (n)
girîs (n) bakınız: girrêş (n)
giriş (n) bakınız: girrêş (n)
girîş (n) bakınız: girrêş (n)
girişî firaqûn (n) bakınız: girrêşê firaqan (m)
girîşî pitikû (n) bakınız: girrêşê pitikan (n)
girişî qicûn (n) bakınız: girrêşê qican (n)
girîyaya (m) bakınız: girêyaya (m)
girîyaye (n) bakınız: girêyaye (n)
girîyayene bakınız: girêyayene
girîyayîş (n) bakınız: girêyayîş (n)
girîyayîye (m) bakınız: girêyayîye (m)
girmike (m) yumruk
girmiki (m) bakınız: girmike (m)
girmikî eştene yumruk atmak, yumruk indirmek
girmikî kerdene yumruklamak
girmikî piro dayene yumruk atmak, yumruk indirmek
girmikî piro ginayene yumruklanmak
girmikî werdene yumruklanmak
girmikîeştiş (n) yumruk atma
girmikîkerdiş (n) yumruklama
girmikîpirodayîş (n) yumruk atma
girmikîpiroginayîş (n) yumruklanma
girmikîwerdiş (n) yumruklanma
girnaw (m) bakınız: girnawî (m)
girnawî (m) kösnük (kedi için)
girnawîyayene kösnümek (kedi içi (n)
girnawîyayîş (n) kösnüme (kedi içi (n)
girnawû (m) bakınız: girnawî (m)
girnawû kerdene bakınız: qirnaw kerdene
girnawûkerdiş (n) bakınız: qirnawkerdiş (n)
girnaya (m) bakınız: girênaya (m), girênayîye (m)
girnaye (n) bakınız: girênaye (n)
girnayene bakınız: girênayene
girnayîş (n) bakınız: girênayîş (n)
girne (n) bakınız: girane (n)
girnîyaw (m) bakınız: girnawî (m)
girnîyawîyayîş (n) bakınız: girnawîyayîş (n)
girnîyawîyene bakınız: girnawîyayene
girnîyayene bakınız: girênîyayene
girnîyayîş (n) bakınız: girênîyayîş (n)
giro bakınız: giran -e,
giro bîyayene bakınız: giran bîyene
giro giro bakınız: giran-giran
giro kor bakınız: girêyo kor (n)
giron -i, bakınız: giran -e,
giron bîyayene bakınız: giran bîyene
giron giron bakınız: giran-giran
gironê (m) bakınız: giranî (m), giranîye (m)
girone (n) bakınız: girane (n)
gironey (m) bakınız: giranîye (m), giranî (m)
girotene bakınız: girewtene
girotiş (n) bakınız: girewtiş (n)
girotiş verika xo bakınız: xo verike girewtene
girowtene bakınız: girewtene
girowtiş (n) bakınız: girewtiş (n)
girr bîyene bakınız: xir bîyene
girr kerdene bakınız: xir kerdene
girran (n) bakınız: giran-II (n)
girrês (n) bakınız: girrêş
girrêş (n) 1)elbise, giyecek, giysi, kılık 2)bez parçası, çaput, paçavra 3)çocuk bezi
girrêşê firaqan (m) bulaşık bezi
girrêşê gedeyan (n) çocuk bezi, etek bezi
girrêşê pitikan (n) çocuk bezi, etek bezi
girrêşê qican (n) çocuk bezi, etek bezi
girris (n) bakınız: girrêş (n)
girrîş (n) bakınız: girrêş (n)
girriş (n) bakınız: girrêş (n)
girrîşî qicûn bakınız: girrêşê qican (n)
girrnaw (m) bakınız: girnawî (m)
girrnawene bakınız: girnawîyayene
girrnawîş (n) bakınız: girnawîyayîş (n)
girrnawû (m) bakınız: girnawî (m)
girs -e, büyük
girs kerdene büyütmek
girsag (n) bakınız: girşag (n)
girşag (n) binanın çatısını taşıması için tavanda yatay olarak dizilen kalın direklerin üzerine dizilen kalas
girsê (m) bakınız: girsîye
girsey (m) bakınız: girsîye
girsîye (m) büyüklük
girû (n) bakınız: giran (n)
girû bîyayene bakınız: giran bîyene
girû girû bakınız: giran-giran
girûn -i, bakınız: giran -e,
girûn bîyayene bakınız: giran bîyene
girûn girûn bakınız: giran-giran
girûn niweş bîyene bakınız: giran nêweş bîyene
girûnê (m) bakınız: giranîye (m), giranî (m)
girûne (n) bakınız: girane (n)
girûney (m) bakınız: giranîye (m), giranî (m)
girûng (m) bakınız: gilange (m)
girûngêk bakınız: gilangêk
girûni (n) bakınız: girane (n)
girwe (n) bakınız: gure (n)
girweyayîş (n) bakınız: gureyayîş (n)
girweyene bakınız: gureyayene
girweyîne bakınız: gureyayene
girweyîş (n) bakınız: gureyayîş (n)
girweynayîne bakınız: gurenayene
girweynayîş (n) bakınız: gurenayîş (n)
giryaya (m) bakınız: girêyaya (m), girêyayîye (m)
giryaye (n) bakınız: girêyaye (n)
giryayene bakınız: girêyayene
giryayîş (n) bakınız: girêyayîş (n)
girz -e, bakınız: girs
girze (n) demet
girzi (n) bakınız: girze (n)
gisik (n) bakınız: gezî (n)
gislavet (n) bir çeşit lastik ayakkabı
gist (m) bakınız: engişte (m)
gişt (m) bakınız: engişte (m)
gişta derg bakınız: engişta derge (m), bêçika derge (m)
gişta dergi (m) bakınız: engişta derge (m), bêçika derge (m)
gişta destî (m) bakınız: engişta destî (m)
gişta eşede (m) bakınız: engişta eşhede (m)
gişta eşhede (m) bakınız: engişta eşhede (m)
gişta girdi (m) bakınız: engişta girde
gişta giştanî (m) bakınız: engişta engiştanî (m)
gişta mîyanêne (m) bakınız: engişta mîyanêne (m)
gişta mîyanêni (m) bakınız: engişta mîyanêne (m)
gişta mîyanîne (m) bakınız: engişta mîyanêne (m)
gişta ningi (m) bakınız: engişta linge (m)
gişta ortî (m) bakınız: engişta ortî (m)
gişta pîle (m) bakınız: engişta pîle (m)
gişta pîlli (m) bakınız: engişta pîle (m)
gişta qole (m) bakınız: engişta qole (m)
gişta quele (m) bakınız: engişta qole (m)
gişta şadetî (m) bakınız: engişta şehadetî (m)
gişta şadi (m) bakınız: engişta şehadetî (m)
gişta şed (m) bakınız: engişta şehadetî (m), bêçika şadênî (m)
gişta şede (m) bakınız: engişta şehadetî (m)
gişta wertî (m) bakınız: engişta ortî (m)
gişta xo pa nayene imza atmak
gişta xwi pa nayene bakınız: gişta xo pa nayene
giştane (n) 1)yüksük 2)b. giştire (n) 3)b. engiştane (n)-3
giştaxopanayîş (n) imza atma
giştaxwipanayîş (n) bakınız: giştaxopanayîş (n)
gişte (m) bakınız: engişte (m)
giştê engiştûnî (m) bakınız: engişta engiştanî (m)
gişte pa nayene imza atmak
giştê qele (m) bakınız: engişta qole (m)
gişte ser nayene basmak
giştepanayîş (n) imza atma
gişti (m) bakınız: engişte (m)
gişti pa nayene bakınız: gişte pa nayene
gişti ser nayene bakınız: gişte ser nayene
giştipanayîş (n) bakınız: giştepanayîş (n)
giştire (n) yüzük
giştireyo sêmên (n) gümüş yüzük
giştirî boynuzlu geven; astragalus hamosus
yonca; astragalus?
(n) bakınız: giştire (n)
giştiri (n) bakınız: giştire (n)
giştone (n) bakınız: giştane (n)
giştûne (n) bakınız: giştane (n)
giştûni (n) bakınız: giştane (n)
givêje (m) alıç
giwend (n) bakınız: guwend (n)
giwûn (n) bakınız: guwan (n)
giz -e, bakınız: guz
gizeke (m) bakınız: gozeke (m)
gizêr (n) havuç
gizgalik (n) bakınız: gizgarik (n)
gizgarik (n) kıvılcım
gizik (n) bakınız: gijik (n)
gizin -e, bakınız: guzin
gizinê (m) bakınız: guzinî (m), guzinîye (m)
gizinî (m) bakınız: guzinî (m), guzinîye (m)
gizûn -e, bakınız: guzin -e,
gizûnê (m) bakınız: guzinî (m), guzinîye (m)
gizûnî (m) bakınız: guzinî (m), guzinîye (m)
gizuz (n) güve
gizuzî piro dayene güve yemek (güvenin yemesi)
gizuzî werdene güve yemek (güvenin yemesi)
gibi 1)sey O solgun bir çiçek gibiydi. (A sey yew vila pulisîyaya bî.) Ben senin gibi değilim. (Ez sey to nîya.) Delikanlı erkekçe (yiğitler gibi) direndi. (Xortî sey camêrdan xo ver ro da.) 2)se Kar gibi beyazdır. (Sipî yo se vewre.) O kadar yumuşak ki, pamuk gibi. (Hende nerm o ke, se peme.) 3)seke Senin de bildiğin gibi oğlan bugün bastadır. (Seke ti zî zanî lajek ewro nêweş o.)
gider şîyaye (n), mesref (n)
girdap girawe (m), şîpe (m), gêrrike (m)
gitme şîyayîş (n)
gitmek şîyene Sen git! (Ti şo!/Ti şore!)
giydirilme-I (giysi için) piradîyayîş (n), têbestîyayîş (n)
giydirilme-II (ayakkabı, pantolon vb. için) pâydîyayîş (n)
giydirilmek- I (giysi için) pira dîyayene, têbestîyayene
giydirilmek-II (ayakkabı, pantolon vb. için) pay dîyayene
giydirme-I (giysi için) piradayîş (n), têbestiş (n)
giydirme-II (ayakkabı, pantolon vb. için) paydayîş (n)
giydirme-III (pantolon vb. için) paydayîş (n), ... rokerdiş, pirokerdiş (n)
giydirmek-I (giysi için) pira dayene, têbestene
giydirmek-II (ayakkabı, pantolon vb. için) pay dayene
giydirmek-III(pantolon vb. için) pay dayene, ... ro kerdene, piro kerdene Çocuğa çabucak pantolonunu giydirip okula gönderdi.(Pantolî bi leze kerdî lajekî ro û rusna mekteb.)
giyecek b. giysi
giyilme-I (giysi için) piragîrîyayîş (n), ameyîşpiragirewtiş (n)
giyilme-II (ayakkabı, pantolon vb. için) paybîyayîş (n), ameyîşpaykerdiş (n)
giyilmek-I (giysi için) pira gîrîyayene, ameyene piragirewtene Bayramda yeni giysiler giyilir. (1-Roşan de kincê/cilê neweyî pira gîrîyênê. 2-Roşan de kincê/cilê neweyî yenê piragirewtene.)
giyilmek-II (ayakkabı, pantolon vb. için) pay bîyene, ameyene paykerdene Evin içinde ayakkabı giyilmez. (l-Zereyê keyeyî de solî pay nêbenî. 2-Zereyê keyeyî de solî nînê paykerdene.)
giyim b. kıyafet
giyim kuşam kinc û kisvet
giyinik têbesta (m), têbestîye (m), têbeste (n), têrapîşta (m), têrapîştîye (m), têrapîşte (n)
giyinip kuşanmak xo têbestene
giyinme xotêbestiş (n), xotêrapîştiş (n)
giyinmek xo têbestene, xo têrapîştene
giyme-I (giysi için) xoradayîş (n), piragirewtiş (n), xoragirewtiş (n), xorokerdiş (n)
giyme-II (ayakkabı, pantolon vb. için) 1)paykerdiş (n), xopaykerdiş (n), xolingîrakerdiş (n) 2)(çocuk dilinde) pepîkerdiş (n), peppa
giyme-III (şapka, külah vb. için) xosernayîş (n)
giymek-I (giysi için) xo ra dayene, pira girewtene, xo ro kerdene Giy! (Xo ra de!) Gömleğini giy! (Paçê xo pira gîre/xo ra de/xo ra gîre!) Pantolonunu çabucak giyip gitti. (Pantolê xo bi leze kerdî xo ro û şî.)
giymek-II (ayakkabı, pantolon vb. için) 1)pay kerdene, xo pay kerdene, xo lingî ra kerdene Ayakkabılarını giydi ve gitti. (Solê xo xo pay kerdî û şi.) 2)(çocuk dilinde) pepî kerdene
giymek-III (şapka, külah vb. için) xo ser nayene
giysi b. elbise
giysi çıkarmak b. elbise çıkarmak
giysi değiştirmek b.elbise değiştirmek
giysi dolabı b. gardırop
giysi kolu b. elbise kolu
giysi kolu ağzı b. elbise kolu ağzı
giysi takımı b. elbise takımı
giysilik kumaşların genel adı pirtû (n)
giysinin boyna arkadan oturan bölümü b. elbisenin boyna arkadan oturan bölümü
giysisini çıkarmak b. soymak-I
giysisini çıkartmak b. soydurmak
gizleme nimitiş (n)
gizlemek nimitene
gizli nimite (n), nimitîye (m), nimitî (m)
gizli özne kerdoxo nimite (n), kerdoxa nimitîye (m)
giçik, giçke biçûk, biçkok, dijw. mezin
gift soz
axivîn, peyivîn
giftar peyv, gotin
giftûgo danûstandin, giftûgo, gotûbêj, mizakere
suhbet
devjenkî
gij bejn, bejnûbal
gij, gijgiya giya, gulûgiya, şênkatî
êm, alif
gije, gijegij gij, gijedij, dengê bayê tund
gijeba gijeba, bayê gijok, bayê wa tund û tûj ku gijegij jê tê
gijnîj gijnîj
gil gêr, girêl, gilo, gindêr
zûrîna / êşîna çavan
ax, herî, gêç
gil bûnewe gêr / girêl / gindêr bûn, gindirîn
gil kirdinewe gêr / girêl / gindêr kirin, gindirandin
gilan gindirîn, gêr / girêl / gindêr bûn
gilandin gindirandin, gêr / girêl / gindêr kirin
gilar gilar, libên tirî yên yek-yek ji mêwê / darê ketine
gilare bîbika çavan
gilaw pîs, kesa/ê ne wa paqij e ku bikare nivêjê bike
gildan hiştin, wek xwe hiştin
gileban (ser)banê (ji) axê
gilêce zik, 'ûr
gilêne reşika çavan
gilêr kom, berhev
gilêr bûnewe (li hev) kom bûn, civîn
gilêr kirdinewe (li hev) kom kirin, civandin
gilespî tebeşîr
gilexan mexel, cihê bênvedana lawiran / ajalan / heywanan
gileyî gilî, gazin, gilî û gazin
nalîn
gilîn axî, axîn, (tişta) ji axê (hatiye çêkirin yan çêbûye)
giloftin (çav) perixandin, firikandin, mizdan
gilole gulolik
gilop gulop, şewle, lampe, ronahî, çira
gilpe bn kilpe
gindor gundor, petêx, talik, kalik
gir gur, geş, gurmij (ya agir)
(dengê) gir
(di lîstikan de) sujandin, sotandin, şewitandin, wa kirin ku kesek di lîstikê de têk biçe û êdî nikare beşdar bibe
dewr, zivir, zivirîn, li dor xwe yan tiştekî zivirîn / dewr dan
gir dan (agir lê) geş / gur kirin
sujandin
gir girtin (agir lê) gur bûn, geş bûn
giran giran, bihadar, nirxbilind
dijwar, asê, zehmet. (Berevajî kurmancî, di soranî de giran bi wateya gelek kîlogram nayê bikaranîn. Bo vê giraniyê qurs
suşîn, sotin, şewitîn, agir berbûnê / vêketin
girandin sujandin, şewitandin, sotandin, agir berdanê / vêxistin
giranî giranî, bihadarî, nirxbilindî
giranî, dijwarî
xela, neyîna yan kêmheyîna qût û xwarinê
gird gir, cihê bilind lê ne hindî çiyayan mezin û bilind
dor, dewr, zivir, zivirok
tev, tevayî, sercem, giş
gird bûnewe berhev bûn, kom bûn, civîn
girde hevok, tevok, cumle
girdeba babelîsk, bager
girdele zivirok, dewrok, dorok, dewra / zivira biçûk
qelewok, qelew
girdepiyaw qut, kin, bejnbost, bejnkurt
girdîle bn girdele
girdoke, girdolke girik, gir, girê biçûk
girdoko berhevok, tiştek komkirî / berhevkirî
girdolk gend, gidîş, kom
girê girê, girêk
xilf
girê dan girê dan
girêdiraw girêdayî
girêkiwêre girêkor, girêya nikare bi asanî bêt vekirin
girew şertanê, qumar
girgir agirgir, tiştaagir dikare (bi asanî) berbibiyê / vêbikeve
girgirtû agirvêketî, geş, gur
girî girî, dijw. ken
fereziye, hîpotez: Girîman ew naye, tu çî dekeyt? Me hesab kir ku ew nayê, tu dê çi bikî? Em bêjin ku ew nayê, tu dê çi bikî?
girift bela
giriftar bibela, bipirsgirêk, kêşeyî, giriftar
(rewşa) dijwar, asê, zehmet, giriftar
giriftarî bela, arîşe, kêşe, nexweşî
girifte pirsgirêk, kêşe, girift
girîmane bn girî
girîn girîn, rondik ji çavan hatin, dijw. kenîn
giring giring, fer, muhîm, watedar, şandar
giringî giringî, ferî, muhîmî, watedarî, şandarî
pûte
giringî pê dan pûte pê dan, giring hesibandin
girînok kizgiriyok, girînok, kesa/ê bi asanî digirî
girîşme nazdarî, qiştik, tewşik
girj (rûgirj) rûtirş, buxumî, dijw. rûgeş, rûxweş, rûken
qirmiçî, çilmisî, qurmiçî, qermiçî
girjî rûtirşî, buxumîtî
girmiçîtî, çilmisîtî
girmejine gurmij, agirê gur û geş
girmole badayî, badok, tişta bi dirûvê gogekê li hev hatiye badan
girmole kirdin (bi dirûvê gogekê li hev) badan
girmoleyî badokî, badayîtî
giro boş, pir, gelek, zaf, zehf, kom
giroyî, girohî boşî, pirî, gelekî, zafî
tevahî
giroz gazindo, nerazî
girs bor, boş, asê, di nav hev re
girtek girtek, fatura
kupon
girtin girtin
girtinewe vegirtin, girtin
girtû girtî, dîl, esîr, êxsîr
girtûxane girtîxane, zindan, hefs
girûgal axivîna pêşîn ya zarokan dema hê baş nizanin peyvan bi lêv bikin
girûn girûn, çerm / pîst / post ji ser vekirin, ji kevil kirin
girwê girewî, qirêjî
pûrtikî
girwêyî girew, qirêjî
pûrtik
giryan girîn, dijw. kenîn
giryandin giryandin, wa kirin ku kesek bigirî, dijw. kenandin
gisik, gisk bn gesik, gesk
gişt giş, hemî, tev, gişt, gî, hemû, seranser
giştgir gişgir, hemîgir, tevgir, seranser, komprehensîv, tişta gişan / hemûyan / tevan di xwe de dihewîne
giştî giştî, hemûyî, tevayî, seranserî
giv (pirç, por yan birû) bor, boş, zêde dirêj / bor
qijavij
giv, give, givegiv dengê give-giv
givî borî, boşî
qijavijî
giwan guhan (memikên lawiran)
giwê guh
rex, serlêv, berlêv, kenar, qerax
giwê lê bûn guh lê bûn: bîstin
guhê xwe danê
giwê leqandin qaşo guh dan, guhdarî kirin lê ne ji dil
giwê xefandin guh(ê xwe) girtin (daku nebîze)
giwêbel guhbel
giwêcke, giwêçke bn guh
giwêdêr guhdêr, kesa/ê guh dide tiştekî (wek radyo)
giwêdirêj guhdirêj
ker, guhdirêjk
giwêgir bn giwêdêr
giwêgiran guhgiran, kesa/ê xweş nabîze, dijw. guhsivik
giwêkip guhkip, guhên ku bi demkî nabîzin
giwêlemist zûbawer, kesa/ê zû ji tiştê têt gotin bawer dike bê ku bi rexneyî mijarê binirxîne
giwênî tûr, kîs, telîs, tûrik, kîsik, telîsk
giwêqulax hişyar, guhlê, bidîqet, kesa/ê guhê wê/wî lê ye ka dê çi biqewime
giwêqurs guhgiran, kesa/ê xweş nabîze, dijw. guhsivik
giwêrayel guhdar, kesa/ê guhê xwe dide kesekî / şîretekê, kesa/ê bi gotina / fermana kesekî / şîretekê dike
giwêrayelî guhdarî
giwêre gor, dû, wek: be giwêrey ke delên li gor ku têt gotin, wek ku tê gotin, angorî gotinê
giwêreke golik, çêla / gayê biçûk û berşîr
giwêrep guhrep
giwêsûk guhsivik, xweşbîz, kesa/ê xwe guh li dengan dibe, dijw. guhgiran
giwêsûkî guhzivikî, xweşbîzî
giwêz gûz, gwîz
giwêzan gûzan
giwêzer gêzer
giwêzeranewe bn guwastinewe
giwêzî ferîk gûzterk
giwêzî kiwêr / pûç gûza xirş / xalî
giwêziringanewe zingîn, ziringîn, dengê zing yê dirêj di guhê mirov de
giya giya, gîha, gulûgiya
giyan can, giyan, ruh
beden, leş, gewde
kelex
can, ezbenî, ezgorî, ezqurban, ezheyran, ruha min: Bira giyan bira can
giyan bûn li ber mirinê / sekeratê bûn
giyanas giyanas, kesa/ê giyayan (t yên dibin derman) dinase û karûbarê wan dike
giyandar jîndar, candar, biruh
sax, zindî, nemirî
giyane, giyaneke bn giyan
giyanelaw jana / janên mirinê
giyanewer jîndar, candar, biruh
lawir, ajal, heywan
giyankêş canstîn, ruhstîn, firîşteyê mirinê, Ezrayil
giyanleber lawir, ajal, heywan
jandar, biruh, jîndar
giyansext ezyetkêş, kesa/ê ji berî mirina xwe pir ezyetê ji nesaxiyan dibîne û paşî dimire
giyayî giyayî, gîhayî, ji giya / gîha
giz daxwaz, xwestek (t. xwestinek zêde yan bêhed)
giz, gizî lêb, fêl, hîle, xap, lêhb
gizing gizing, tava spêdeyan, tîrêjên pêşîn yên rojê dema spêdeyan roj hiltê
gizing dan tav dan (dema spêdeyan roj hiltê û tîrêjên xwe yên pêşîn digihîne derekê)
gizir kizir, (ax yan giyayê) zuha / hişk yan kêmav
gizîr (wezîr û) gizîr, serok, rêveber, serperiştkar
girin 울다 (ul-da)
gihiştin alveni
gir granda
girav insulo
girêdan ligi
girêdayî bûn dependi.
girîn plori. Bebo ploras.
giring grava
girover rondo
girtin kapti.
preni
teni
girtin (tiştekî) fermi. bonvulu fermu la fenestron
giş
ĉiom
giştî. komuna