Encamên lêgerînê
file 1. tor, fîle (tora ku ji tayê pembû, hirî û hwd. hatiye çêkirin) 2. file (ku mirov pê diçe danûstandinê dike) 3. file (ji bo ku por belawela nebe, tora mînanî toqayê di­kine serê porê xwe) m
1. tor, fîle (tora ku ji tayê pembû, hirî û hwd. hatiye çêkirin) 2. file (ku mirov pê diçe danûstandinê dike) 3. fîle (ji bo ku por belawela nebe, tora mînanî toqayê dikine serê porê xwe) m
filenk taxûz, felek (II) m
taxûz, felek (II)
filet avên tenik (avên ne kûr ku kûrahiya wan nolî hev e) nd
avên tenik (avên ne kûr ku kûrahiya wan nolî hev e) nd
fileto hestiyê gurçikê, hestiyê qorikê (goştê sirta pişta heywan ku xweş e) nd
hestiyê gurçikê, hestiyê qorikê (goştê sirta pişta heywan ku xweş e) nd
filegêjî zo/m dağ keçisi, yağmurca
fileh fellah, gayrimüslim, reaya.
rd 1. Hristiyan 2. Ermeni 2. Asuri-Süryanı
filehbûn m Hristiyanlaşma
filehê bi rûyekî ji misilmanê durûyî çêtir e dürüst bir Hristiyan iki yüzlü bir Müsülmandan yeğdir
filehkî m gâvurca (Müsülman olmayan yabancı dillerden herhangi biri)
filehkirin m Hristiyanlaştırma
filehtî m 1. Hristiyanlık 2. mec gâvurluk 2. mec gâvurluk (gadarlık, insafsızlık)
filence m tapa
filenceya kor kör tapa
file (navdêr) îsawî, mesîhî, xiristiyan, bawermend û peyrewên Îsa Mesîh û Mizgînê (Incîlê), siryanî, kildanî, aşûrî, ermenî.
Herwiha: fele, feleh, fileh, filih.
Hevwate: îsawî, mesîhî, xirîstiyan, xaçperist.
Bide ber: felah.
Bikaranîn: Hin kes bikaranîna peyva file, fileh wek heqaret dihesibînin. Lê peyva fileh, file notr e anku bikaranîna wê bi serê xwe ne heqaret û biçûkkirin e. Erê behsa filehan bi xirabî jî tê kirin. Lê eger em li gor wê prensîpê navê gelan û dînan biguherînin, divê em navên nû li ereban, farisan, tirkan, cihûyan, êzidiyan, qereçan, eşîra cîran, jinan, zarokan, mezinan, pîran û her kesî û gelek tiştan bikin ji ber ku navê wan li hin deran bi xirabî jî tê gotin....
ji: Belkî ji erebî فلاح (fellaḧ), ji ber ku pirraniya fileyên Kurdistanê ne koçer lê rûniştî bûn. Ji aliyê etîmolojiyê ve belkî file(h) ji fellah ya erebî be. Lê ji vê guman heye ji ber ku di kurdî de ew peyv bi kêmî bi van awayan di nav gel de heye: fele, feleh, file, fileh, filih, fule, fuleh, felle, felleh, fille, filleh, fillih, fulleh, fulleh. Lê di yekê ji van forman de jî di kîteya duyem de a nîne û tîpa h jî wek ح (H wek di peyva heft/Hesen de) nayê xwendin..
: filanî, filehî, filetî, fileyî
file bûn (lêker)(Binihêre:) file
file kirin (lêker)(Binihêre:) file
file/fileh 1. peyrewê cenabê Îsa eleyhiselam 2. kesê ku di angaşta peyre wiya cenebê Îsa eleyhiselam de ye *"filehekî bi rûyekî, ji bawermendokê bi du rûyan çêtir e"
filebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) file
filebûyî (rengdêr) (Binihêre:) file
fileh e, li mala xwe ye, çi bi te ye! (biwêj) çi karê te bi yê bêtêkilî ketiye? lawo, derdê te çi ye? fileh jî mala xwe ye, çi bi te ye?!
filehatî (rengdêr) filehî, feleyî, filehîtî.
ji: file +hatî
filehê wî aliyê erez bûn (biwêj) xerîb û biyan bûn. ma filehê wî aliyê erez ê ku tu bi destê wî nagirî?
filekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye file kirin
filekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) file
filetî (navdêr, mê) xiristiyanî, mesîhîtî, îsewîtî, dînê fileyan, dînê ku li ser rêbazên Îsayî hatiye damezrandin, îsawîtî.
Herwiha: felehî, feletî, feleyî, filehî, fileyî.
Têkildar: evangelî, katolîkî, lûterî, ortodoksî, protestanî.
Bide ber: budîtî, cihûtî, îslam, şîntoyî, taoyî.
ji: file + -tî
file Pel
qor
rêz
fayl
dosya
fileh m/n. xiristîyan, file n.
filehî m. fileyîye, xiristîyanîye, fileyênî, xiritîyanênî m.
filehtî m. gawirîye, kafirênî, gawirênî, kafirîye m.